Қазақстан Республикасының несиелік жүйесі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

I Қазақстан Республикасының несие жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4

1.1. Қазақстан Республикасының үш деңгейлік жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... .

1.2. Комерциялық банктердегі несиелік проблемалар ... ... ... ... ... ... ... ... ..6

1.3. Қазақстан Республикасының несие жүйесінің дамуы ... ... ... ... ... ... ... 9

II Қазақстан Республикасының ипотекалық несие жүйесі ... ... ... ... ... ... .11

2.1. Ипотекалық несиелеу жүйесінің негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2.2. Қазақстандағы тұрғын үйді ипотекалық несиелеу жүйесі ... ... ... ... ... .14

2.3. Қазақстан Республикасының ипотекалық несиедегі жетістіктері ... ... .17

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21
Ақшадан кейін ізінше несиені ойлап шығару – адамзаттың данышпандық табысы. Себебі, несиені пайдаланудың нәтижесінде шаруашылық қажетін және жеке қажеттілікті өтеу уақыты қысқарады. Қарыз алушы кәсіпорынның несие алу арқылы өз өндірісін кеңейтуге, ал жеке тұлғаның өз ісін ұлғайтуға мүмкіндік туады.
Несие қатынастары алғашқы қауымдық құрылылыстың мүліктік жіктеліп ыдырауы натижесінде бір қауымының бай отбасы және кедей отбасы болып бөлініп, біреуінде артық қалған өнімнен оны кейін қайтарып беруге келісіп, екіншісі өз мұқтажын өтеуге алуынан пайда болады.
Несие жүйесі несие-қаржы мекемелердің жиынтығы ретінде жеке және заңды тұлғалардың уақытша бос ақшаларын есеп шоттарында шоғырландырып, оларды кәсіпорындарға, үкіметке және халықтың әр түрлі топтарына қарызға береді.
Несие – ұдайы өндірістің ажырамас бөлігі. Тауарлы өндіріс – несие қатынастарының пайда болатын табиғи негізі. Себебі, тауардың пайда болуы маңызды екі жағдайға байланысты: біріншіден, өнім тауар болуы үшін оның заттай түрі және құны болуы қажет;
Екіншіден, өнім бір өндірушіден екінші өндірушіге ауысуы қажет, ол ауысу тек айырбас кезінде, яғни нарықта болады. Сонда тауар айырбасы несиенің пайда болатын ортасы.
Несие жүйесінің дамуы Қазақстан Республикасының экономикасының қарқынды дамуына мүмкіндік береді.
Жұмыс кіріспеден, екі тараудан, қорытынды мен пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Жұмыстың мақсаты – Қазақстан Республикасының несиелік жүйесін қарастыру, осы жүйенің дамуы мен қиыншылықтарын көрсету.
Бірінші тарауда Қазақстан Республикасының несие деңгейлері, комерциялық банктердегі несие беру проблемалары, Қазақстан Республикасының несие жүйесінің жетістіктері мен алға қойған мақсаттары көрсетілген.
Екінші тарауда Қазақстан Республикасының ипотекалық несие жүйесі, тұрғын үйді ипотекалық несиелеу жүйесі, Қазақстан Республикасының ипотекалық несиедегі жеткен жетістіктері көрсетілген.
1. Байылов Т. «Үш деңгейлік кредиттеу жүйесі»
// Егемен Қазақстан-2004-25 қыркүйек-5 бет//

2. Бралина А.Г. «Коммерциялық банктердегі проблемалық несиелерді
басқару» // ҚазҰУ хабаршысы экономика сериясы-2005-№2//

3. Ахметжанқызы Л. «Ел экономикасын қаржыландыру – банктердің басты
мақсаты» //Жас қазақ үні-08.07-14.07.2005ж-9 бет//

4. Тұрлыбекова А.Ж. «Ипотекалық несиелеу жүйесінің институционалды
негіздернің қалыптасуы» //ҚазҰУ хабаршысы экономика сер.-2005-№2//

5. Шыныбеков Н.С. «Қазақстандағы тұрғын үйді ипотекалық несиелеу
жүйесі» // ҚазҰУ хабаршысы экономика сериясы-2004-№5//

6. Алдаберген Ә. «Ипотекалық несие тұрғын үй алуды жеңілдетеді»
// Егемен Қазақстан-2005-1қаңтар-5 бет//

7. Шайынғазы С. «Ипотекалық несие: Бұл бағытта нендей өзгерістер бар?»
// Егемен Қазақстан-2005-21 қыркүйек-1 бет//

8. Сағындықова М. «Ипотека игілігі»
// Егемен Қазақстан-2005-2желтоқсан-5бет//
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министірлігі
Л. Н. Гумилев атындағы Еуразиялық Ұлттық Университеті
«Экономикалық теория» кафедрасы
Р Е Ф Е Р А ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының несие
жүйесі...............................................4
1.1. Қазақстан Республикасының үш деңгейлік
жүйесі................................-
1.2. Комерциялық банктердегі несиелік
проблемалар..................................6
1.3. Қазақстан Республикасының несие жүйесінің
дамуы............................9
II Қазақстан ... ... ... Ипотекалық несиелеу жүйесінің
негіздері...............................................-
2.2. Қазақстандағы тұрғын үйді ипотекалық несиелеу
жүйесі.....................14
2.3. Қазақстан Республикасының ипотекалық несиедегі жетістіктері.........17
Қорытынды...................................................................
.....................................20
Пайдаланған
әдебиеттер..................................................................
.................21
Кіріспе
Ақшадан кейін ... ... ... ...... данышпандық
табысы. Себебі, несиені пайдаланудың нәтижесінде шаруашылық ... ... ... өтеу ... ... ... алушы кәсіпорынның несие
алу арқылы өз ... ... ал жеке ... өз ісін ұлғайтуға
мүмкіндік туады.
Несие қатынастары алғашқы қауымдық ... ... ... ... бір ... бай отбасы және кедей отбасы болып
бөлініп, біреуінде артық қалған өнімнен оны кейін қайтарып ... ... өз ... ... алуынан пайда болады.
Несие жүйесі несие-қаржы мекемелердің жиынтығы ретінде жеке ... ... ... бос ... есеп ... ... ... үкіметке және халықтың әр түрлі топтарына қарызға
береді.
Несие – ұдайы ... ... ... ... ...... ... болатын табиғи негізі. Себебі, тауардың пайда болуы
маңызды екі жағдайға байланысты: біріншіден, өнім тауар ... үшін ... түрі және құны ... ... өнім бір ... ... өндірушіге ауысуы қажет, ол
ауысу тек айырбас кезінде, яғни нарықта ... ... ... ... пайда болатын ортасы.
Несие жүйесінің дамуы Қазақстан ... ... ... ... ... ... екі тараудан, қорытынды мен пайдаланған әдебиеттер
тізімінен тұрады.
Жұмыстың мақсаты – ... ... ... ... осы ... дамуы мен қиыншылықтарын көрсету.
Бірінші тарауда ... ... ... ... ... ... беру ... Қазақстан Республикасының
несие жүйесінің жетістіктері мен алға қойған мақсаттары көрсетілген.
Екінші тарауда Қазақстан Республикасының ипотекалық несие жүйесі,
тұрғын үйді ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген.
I Қазақстан Республикасының несие жүйесі
1.1. Қазақстан Республикасының үш деңгейлік жүйесі
Соңғы жылдары ... ... ... оң ... отыр. Ел экономикасы өсуінің жоғары қарқыны тек шикізат
ресурстарының ... баға ... ... ... ... ... ... бірге ішкі факторлар - өнеркәсіп өндірісі ... ауыл ... ... оң ... ... орта
және шағын бизнестің қызмет саласының кеңеюімен де қамтамасыз етіледі.
Осыған байланысты, қаржылық қызмет ... ... ... ... ... тұлғалар тобын және ұйымдарды қамту үшін,
қазіргі уақытта үш деңгейлік несиелеу ... ... Ол ... ... банк ... ... ... жүзеге асыратын
ұйымдардан және микрокредиттік ұйымдардан тұрады.
Екінші деңгейдегі банктерге қатысты 1995 жылдан бастап банк ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның
банктік жүйесі ТМД-ғы ең үздігі болды. 1996 жылдың желтоқсан айынан бастап
банктердің жиынтық ... ... 14 ... ... ... ... 11
еседен астам өсті. Осы уақыт ішінде резидент депозиттерінің жалпы көлемі 11
есе өсті. Қазңр банктер ... 56%-ға ... ... ... орналастырылды.
Егер банктер берген кредиттерді экономиканың ... ... ... ... ... ... ... ауқымды салаларда
елдегі экономикалық көтерілуге және әзірленген инновациялық бағдарламаға
байланысты ... жыл ... ... ... ... ... деген тұжырым
жасауға болады. Сондықтан өздерінің үлкен несиелік ресурстары, ... ... және ... бар банктері үшін ірі және орта бизнес
неғұрлым тартымды болып табылады.
Беделді қаржыгерлердің пікір бойынша «банктер ... ... ... орта ... ... ... ... бизнесті несиелеу үшін кредиттік
серіктестіктер мен микрокредиттік ұйымдарды дамыту қажет. Бір ... ... ... ... ... ... түрде бермейді, олар үшін
әкімшілік шығыстар тым ... ... ... ... ... ақша ... ... банкке бара бермейді. Оған себеп: қағазбастылықтың көп ... ... бола ... ... және ... берудің ең төменгі шектері.
Бұл ретте, егер заемшы өзінің ... жаңа ғана ... және оны ... ... ... ... банктер әдетте несиені қайтару тәуеклін болдырмау
үшін олардың несиелік саясатында бастапқы ... ... ... ... ... ... ... беруден бас тартады. Осылайша, банктердің
ірі бизнесті несиелеу деген пікір расталады.
Кредиттік ... мен ... ... – бұл ... ... ... 2003 жылғы наурыз айында олардың қызметі
туралы тиісті заңдар шықты. Кредиттік серіктестіктің заемдық ... ... ... ... ... бекіткен ішкі несиелік
саясат туралы ережеге сәйкес жүзеге асырылады. Кредиттік серіктестіктің
қатысушыларына несиелер қамтамасыз ... жене сол ... ... етусіз
берілуі мүмкін. Кепіл, кепілдік, кепілдеме және басқа тәсілдер ... ... ету ... ... ... ... және ... барлық қажетті шығыстарды несие алушы өтейді. Әдетте несиелер
ипотекаға, ... ... ... (ауылдық несиелк серіктестіктер – ЖЖМ,
ауылшаруашылық техникасын сатып алуға, өсімдік шаруашылығына), 3 ... ... 0,8 ... және бір ... ... ... ... Заң Қазақстанда ... ... ... ... ... болатын және
микрокредиттік ұйымдардың олардың микрокредиттер беруіне ... ... және ... асырудың жеңілдетілген рәсімін енгізуге
арналған негіздерді құрады. Микрокредиттеу халықтың ауқымды тобының еңбек
іс-қимылдарын ... ... ... ... ... ол
құрал ретінде пайдаланылады: тұрмысы ... ... ... ... деңгейін төмендету; қаржыландырудың дәстүрлі көздеріне рұқсаты
жоқ шағын кәсіпорындарға қаржылық-несиелік қызметтер ... ... ... ... Қазақстанда микрокредиттік ұйымдардың қызметі
лецензиялауға, сондай-ақ бастапқыда Ұлттық банк, енді ... ... ... ... ... және ... ... тарапынан реттеуге және
қадағалауға жатпайды. Микрокредиттік ұйымдардың банктерден ... ... ... аз шығыстардан тұрады. Жаңа заңмен
микрокредиттік ұйымдарды тек оның ... ... (ол ... мың ... ... көрсеткіш мөлшерін құруы тиіс) ең төменгі мөлшердегі ақшамен
төлеп қана құру мүмкіндігі ... Заң ... ... ... заемшы үшін айлық есептік көрсеткіштің мың ... ... ... ... 25%-нан аспайтын сомада микрокредиттер беруге рұқсат
етіледі.
Микрокредиттік ұйымдар заемдар мен ... ... ... ... кез келген азамат немесе азаматтар тобы қалауы ... ... ... құра ... Микрокредиттік ұйымдарды лицензиялау
заң бойынша талап етілмейді, бұл өз кезегінде микрокредиттік ... ... және ... ... сөз ... неғұрлым төмендетеді.
Республикада микрокредиттік ұйымдар арқылы ... енді ғана ... ... ... ... ... ... несиелік келісім бойынша клиентпен міндеттеменің орындалуын
қатаң бақылап отырады. Оның ... ...... ... ... ... кезекті төлемдерін уақытылы және тұрақты төленуін қамтамасыз ету.
Әрине ... ... түрі ... ойламаған жағдайлардың өріс алу қаупінен
өзінің тәуекелі болады. Банк бұл тұрғыдан әртүрлі саясат ... ... банк тек қана ... ... ... алушыларға ғана несие беру
саясатын жүргізуі мүмкін, бірақ мұндай ... ол көп ... ... алуы мүмкін. сонымен бірге егер несиені ... ... банк үшін бұл өте ... шығып кетеді. сондықтан ең
оптималды саясат болып сақтық пен ресурстарды ... ... ... мүмкіндіктерінің максималды пайдалануы ... ... ... ету ... табылады.
Қарызды қайтаруға байланысты қиындықтар бірден пайда болмайды және
кейздейсоқ болатын жайт ... Бұл ... ... бір ... ... Тәжірибелі деген банк қызметкері клиент тартайын деп жатқан қарызды
қайтаруға байланысты қиындықтарды ең ... ... ... ... ... және ... банк ... қорғауға сол кезден
бастап тиісті шаралар ... ... Бұл ... ... ... жөн. Мұнда ескертетін жайт, банк шығындары тек қана ... ... ғана ... ... сонымен қатар басқа да мынандай
жағдайлармен байланысты болуы мүмкін:
- банк ... ... ... ... ... ... ... жатқан несиелердің көптігі салымшылар, ... ... ... ... әкімшілік шаралар ұлғаяды, өйткені ... ... ... өте ... болуын және «алтын» уақытын алады;
- квалификация жоғары кадрлардың кету ... ... ... ... ... ... ... туындауы мүмкін;
- барлық қаражаттар өнімді емес активтерде ... ... ... ... ... ... ... қарсы арыз түсу қауіпі тууы
мүмкін, онда ол, ... ... ... алу ... талабы оны
банкроттыққа алып келгендігін дәлелдеп шығуы ... осы ... банк үшін өте ... ... ... және ... ... залалдан қайда асып түсуі мүмкін.
Ссудаларды қайтарумен байланысты қиындықтар туындауының ең негізгі
себептері келесідей:
Банк ... ... ... ... ... ... ... уақытында, келісім шарттарын дайындау және кейінгі бақылау
процесінде туындайды. Ең жиі кездесетін мынандай ... ... ... ... ... ... жеткілікті деңгейде қаталдықтың болмауы
(мысалы, өтінішті «достық» көңілмен мақұлдай салу);
- ... ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерін, сала спецификасын
т.б. маңызды факторларды жақсы зерттемеу, оның ... ... ... ... бойынша кепілдің жеткілікті болмауы (мысалы, кепілдің
бағасын жоғары алу);
- ... ... ... ... ... ... банк
мүдделерін көздейтін маңызды шарттарын көрсетпей кету);
- ссуда қайтару уақытында қарыз алушы үстінен бақылаудың ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның немесе компанияның тиімді жұмыс істемеуі
әсерінен:
- ... ... өнім ... ... және оның ... ... факторлары;
- жарнамалық компанияның жоспарының болмауынан, ... ... ... ... ... ... компания қаржыларының бақылануының нашарлығы (дебиторлық қарыздың
өсуі, қосымша шығындар және т.б.).
Сонымен ... банк ... ... емес ... да ... ... мүмкін:
- экономикалық конъюнктураның нашарлануы;
- саяси өзгерістер;
- ... ... ... ... ... ... өткендей несиені қайтаруға байланысты қиындықтардың
кездейсоқ пайда болуы өте ... ... ... ... ... ... ... соған сәйкес оған берілген несиенің уақытылы
қайтарылмауы немесе мүлдем ... ... ... кету туралы алғашқы
дабылардың көп түрі бар.
Бұлар ... ... ... есеп ... сараптау;
- қарыз тұлғаның өзімен жеке контактілерінде;
- ... ... ... ... ... ... бөлімдерінің мәлеметтері негізінде.
Несие, қызмет ету периодында, қарыз алушы банкке балансын, пайда мен
шығын туралы есебін, нақты ... ... ... ... және ... ... міндетті. Оларды өте мұқият сараптау пайда бола ... ашып бере ... Банк ... ... бөлу қажет:
- дебиторлық қарыздың күрт өсуі;
- запастардың айналымының тежелуі;
- ... ... ... ... ... қысқа мерзімді қарыздың пропорционалды өспеуі;
- өтімділік ... ... ... ... ... ... ... ұлғаюы;
- сату көлемінің азаюы;
- ... ... ... өсуі;
- операциондық қызметтен ... ... ... ... несиелеу шартарының өзгеруі және т.б.
Банк үшін клиентпен ... ... ... ... ... Яғни ... оның ... соғып, басқарушы кадрлармен
кездесу жұмыстар, бұлар жұмысбасты емес ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. ... ... ... аса ... ... ... жоғары басқарушы құрамның мінезінің, ... ... ... басшылардың отбасы аясындағы проблемалары;
- ... ... ... ... ... және ... қарым-
қатынастың күрт өзгеруі;
- басты ... ... жаңа ... ... ... жылжымайтын мүлікті сатып
алумен айналасу;
- қаржылық есеп беруді дұрыс құрмау;
- ... ... бел ... ... ... ... ... қою;
- рынок жағдайларының нашарлауына реакцияның баяулығы;
- ... ... ... ... ... ... ... клиенттерді жоғалту;
- спекулятивті запастарды құру;
- тозған құрал-жабдықты ... ... ... үшін ... ... ... ... өзгеруі
көп мәлеметтерді бере алады:
- ... ... ... ... ... оның ... байланысты жеңілдіктер ұсынуға өтінішіне орай банкпен
шақырымдар ... ... ... ... оның жаңа ... ... ... клиент шотына овердрафт пайда болу ... ... ... ... ... құжаттамасын қарап шығады;
- кепілдік алуды зерттеу (егер несие ... ... ... ... ... ... ... келтірілген шаралардың барлығы да ... ... ... енді ... келе ... ... ... болып
табылады. /2-64-68б/
1.3. Қазақстан Республикасының несие жүйесінің дамуы
Қазір алғашқы жылдары үрке қарайтын несие жүйесі де бір ... ... ... ие болып отыр. Банктердің халыққа қызмет ... ... ... ... төмендеп келеді. Несие алушылар саны
да көбейген. Ұлттық банктің берген мәлеметі бойынша, бір ... ... ... саны – 5,2 ... 905,2 ... ... шетел валютасымен несие
алушылар 2,4 пайызға, яғни, 1186,6 млрд. тенге, ... ... ... 3,5 ... яғни, 594,9 млрд. тенгеге өсті. Несиелік пайыздың
көрсеткішінің жылдан-жылға төмендеуі – ... ... ... ... ... саласының жақсарып келе жатқанының айғағы.
Жақын арада Парламент Сенатында қазіргі уақыттағы халықаралық ... ... ... ... талқыланған болатын. Сонымен
қатар Азия Даму банкінің ... ... ... ... ... ... ... сияқты күрделі мәселелер жөніндегі
мемлекет деңгейінде жасалған барлық бағдарламаларға өз тараптарынан әрқашан
қолдау ... атап ... ... Ол ... ... техникалық көмек гранттары мен инвестициялар салу маңызды рөл
атқармақ.
Ал екінші ... ... ... ... ... 34 банк ... екен. Осы банктердің дерлігі шағын және орта бизнесті дамытуға,
енді ғана жанданып келе ... ... ... ... Осы мақсатта Еуропалық қайта құру және даму ... ... және орта ... ... ... өкілеттк
берді. Осы өкілеттікке ие болған «Казкоммерцбанк» Еуропалық ... құру ... ... ... ... ... қаржыныбөліп отыру міндетімен, ал банк
шағын және орта кәсіпкерлікпен шұғылданатын ... 4 ... ... берумен шұғылданады. Енді аталған қазақстандық банк келісімге
сәйкес кәсіпкерлікті несиелендіруде дербес ... ... ... отыр. «Казкоммерцбанктің» АҚ басқарма директоры Бейбіт Епсенбетовтың
айтуынша, «несиені ауыл шаруашылық құрылымдарын дамытуға ... ... ... таңда бұл жоба бойынша Оңтүстік және ... ... ... ... ... ... ... көлемі 5 мың АҚШ
долларына дейінгі несие алғандар кездеседі».
«Казкоммерцбанк» еліміздің экономикасының ... ғана өз ... ... ... ... ... ... соңғы кезде
болып жатқан оқиларға қарамасытн Қырғызстандағы бизнесті кеңейтпек. 2003
жылдан бері ... ... ... және орта ... ... жұмыс істей бастады. Бүгінде банктің несиелік қоржыны 1 млн. 900
мың долларды құраса, несие берген ... саны 1 ... ... ... ... ... қырғыз еліндегі жұмысы 2002 ... еді. Оның ... 25 млн. АҚШ ... ... ... Енді олар
болашақта ипотекалық несиелеуді дамытуды үшін ... ... ... үлкен тәуекелге барып, экономикасы аумалы-төкпелі мемлекттің шағын
және орта бизнесін несиелендіруді қолға алып отыр.
Жақын ... ... ... АҚ мен Sumitomo ... ... Limited арасында синдикатталған несие тарту туралы
келісімге қол қойылды. Қазақстанмен бірінші рет ... ... бұл ... ұзақ мерзім – 3 жылға несиелеу көзделіп отыр. Жылдық маржа ... ... ... займ ... – 100 ... ... ... Біратап кетер
жайт ТМД елдері ішінде ... ... ғана ... ... ... ... себептен, жұмыс капиталын қаржыландыруға арналған бұл займды игеруде
Қазақстанның рөлі айқындала түспек. Бұл ... ... ... қана ... оның ықпалдастықтың дамуына үлкен әсер етуі сөзсіз.
Сонымен қатар елімізге қосымша инвестициялар әкелуге, жаңа жұмыс орындарын
ашуға ... ... ... ... ... ... ... жүйесі
2.1. Ипотекалық несиелеу жүйесінің негіздері
Ипотека деген ... ең ... рет ... эрамызға дейінгі I-II
ғасырларда Рим ... ... ... болған. Ежелгі Грецияда
біздің ... ... XIV ... пайда болды. Ипотека ...... ... ... ... салу ... мағынаны
білдіреді. Ипотекалық несие дегеніміз – бұл қозғалмайтын мүліктерді (тұрғын
үйді, өндіріс ғимараттарын, жерді және ... ... ... ұзақ ... ... Ипотекалық несие жеке тұлғаларды несиелеудің бір ... ... ... ... экономикалық мағынасы жағынан-бұл
банктен немесе басқа да қаржы ... ... алу ... жылжымайтын
мүлік кепілінің алуан түрлілігі болып табылады. Қарапайым тілмен ... ... ... – бұл ... ақшаға үй сатып алу. 2002 жылғы 1
қыркүйектегі «Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы» Қазақстан ... ... ... ... ... – кепілге берілген жылжымайтын
мүлік немесе ондағы үлесі кепіл берушінің немесе үшінші тұлғаның иелігі мен
пайдалануында қалатын ... ... ... мүлік – жер учаскелер,
сондай-ақ үйлер, ғимараттар және жермен берік ... өзге ... яғни ... ... ... шектен тыс зиян келтірусіз
мүмкін болмайтын объектілер.
Ұлы ғалым Дж. М. ... ... ... ... ... деңгейінің қызметі емес, жинақ деңгейі субьектілер табысының
деңгейіне байланысты болып келеді». Қарыз ... ... ... ... ... өзгеше ипотекалық типтерді ... ... ... ... ... ... ... ұзақтығы;
- берешекті қайтару мен проценттерді ... ... ... ... мен ... ... ... кестесіне
байланысты ипотекалық несиелер екі базалық типке шоғырланады.
1) проценттерді де несиенің негізгі сомасын да бірден толықтай төлеу;
2) берешекті кезең-кезеңімен ... ... ... ... АҚШ, ... ... ... елдерінде
көп дамыған. Мысалы, АҚШ-та қазіргі заманда жылына жалпы сомасы 3-4 млрд.
долларға 5 ... ... ... ... ... 1934 жылы ... тұрғын үй әкімшілігі жергілікті халықтың табысы аса жоғары емес
топтары үшін тиісті ... ... ... ... Ұлыбританияда
ипотекалық несиелер көлемі – жылдық жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) 60 ... ... ... ... құрайды.
Ипотекалық несиенің қағидалары:
- Меншік құқығын шектеу шартында ... ... ... ... ... ... түрінде ссудалар мөлшерінің анықталуы;
- сол сияқты мүлікті ... ... ... ... алу;
- сақтандыру есебі бойынша несие беру.
Әр жеке тұлға алдын ала төлем қабілетін ... ... ... ... жеңілдіктер жасалады:
- Егер де несиегер алғашқы жарнаны салмау мақсатында ... ... ... ... ... тұрғын үйге несие
алудың алғашқы ... ... ... ... алу ... Азаматтық-құқықтық жауапкершілігі сақтандырылған жағдайда, алатын
үйдің құнының 90%-ға дейінгі мөлшерде несие алу мүмкіндігі берілуі.
- ... ... ... жетпей жатқан жағдайда, қосымша
несиегерді немесе кепілшіні, жеке ... әрі ... ... ... ... ... ... банкте алдын ала төлем қабілетін тексеруден өткеннен кейін
ипотекалық тұрғын үй несиелерін алудан сомасын ... және ... ... сай келетін әрі болашақ борышын өтеуді ескеріп ай
сайынғы шығыстарын ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Несегер алдын ала төлем қабілетін ... ... ... ... ... ... қарау үшін және
банктің кредит комитетінің ... ... үй ... беру шешімін
қабылдау үшін қажетті құжаттардың тізбелерін ұсынады, бірақ ... ... ала ... ... ... ... ... үй несиесін
беруге кепілдік бермейді.
Қазақстан Республикасында ипотекалық несие жүйесі екі деңгейлі болып
келеді. ... ... ... ... ... банктер мен банкілік емес
ұйымдар түріндегі бастапқы кредиторлапр, екіншісі осы кредиторлар берген
ипотекалық кредиттер ... ... ... мен ... ... ... ... асыратын қайта қаржыландырушы ұйым. Еліміздегі ... ... Банк 2001 жылы ... айында құрған «Қазақстан Ипотекалық Компаниясы»
АҚ. Қазақстандық модельдің негізін қалау кезінде ... Fannie Mae ... Cagamas Berhad ... ... компанияларының тәжірибесі
ескерілген. Қазіргі кезде тұрғын үй құрылысы қаражаты жүйесі Словакияда,
Чехияда, Венгрияда, ... ... ... және тағы ... ... ... келеді. Қазақстанда алғашқы қадамын жасай бастаған
тұрғын үй құрылысы қаражатының жүйесінде алынатын заемдар ... ... ... 5,5-6 ... ... ... үй құрылыс банкіне
азаматтардың салатын салымына түсетін сыйақының проценттік ставкасы жылына
2,5-3 ... ... ... ... жылдарда ипотекалық несие жүйесі 3 ... ... ... несиелері;
- Ипотекалық компаниялардың берілген ... ... ... ... сатып алу;
- Ипотекалық облигациялардың шығарылуы.
2003 жылы қараша айында ... ... ... ... Бұл ... негізгі міндеті – ипотекалық несиелер бойынша
мерзімнің өсуі, олардың процент ставкаларының төмендеуі, ... ... ... ... ... ең ... қатысушылары «Альянс банк» АҚ,
«БТА Ипотека» АҚ және ... АҚ ... ... ... ... несиенің көлемі тез өсіп келеді.
Валюта түрі бойынша ипотекалық несиенің құрылымы өте ... ... ... алу ... өз ... сенімділігін білдіреді.
Сауда-саттық аяқталып, сатып алушы ақырғы және өзінен талап етілген
басқа төлемдерді енгізгеннен кейін сенім ... ... оған ... жылжымайтын мүлікті сатып алғаны туралы құжатты ... ... ... ... тиіс:
1. сауда-саттықты өткізудің негізі;
2. оны өткізудің орны мен уақыты;
3. сауда-саттықта сатып алынған ... ... мен ... ... ... ... беруші – мүліктің бұрынғы иесінің аты-жөні және мекен жайы;
5. сатып алушының аты-жөні және ... ... ... ... ... сатып алу бағасы;
7. сауда-саттықты өткізген сенім білдірген тұлғаның аты-жөні және мекен
жайы.
Банктен несие алу процедурасы ... ... ... ... ... ... кезеңі;
2. Қарыз алушының несие қабілеттілігін бағалау (андеррайтинг);
3. Ипотека обьектісі ретінде тұрғын үйді бағалау;
4. ... ... ... кезеңі:
- үйді сатушымен есеп айырысуды жүргізу кезеңі;
- сатып алған үйді сақтандыру ... ... ... жасау.
Компания жобасының шеңберінде ипотекалық несиелеудің негізгі бағыты
ұлттық валютада – тенгеде – несие беру.
Ұзақ мерзімді ипотекалық ... ... ... ... ... мен ұзақ мерзімді ипотекалық несиенің есебін монополияланудан
тәуелсіз тұрғын үй нарығынан тұрғын үй сатып алудың ... ... ... кірісі бар азаматтарды шамасы жетерлік баға бойынша
тұрғын үймен қамтамасыз етудің тиімді жұмыс ... ... құру ... Бұл ... құру:
- тұрғын үй саласына халықтың жинағы және ... тыс ... ... ... ... тартуға;
- тұрғын үй нарығын жандандыруға мүмкіндік туғызады.
Малайзияның ипотекалық несие беру жүйесі ... ... ... ... корпорациясын құру арқылы қол жеткізді, оның құрамына
Малайзия банкі (20%), ... ... (19,5%), ... ... кірді. Малайзияның ипотекалық несие беру жүйесінде ... ... ... болып табылады. /4-68-71б/
2.2. Қазақстандағы тұрғын үйді ипотекалық несиелеу жүйесі
Кеңес дәуіріндегі тұрғын үйді қаржыландыру жүйесі ... ... ... ... ... және ... тұрғын үйлер құрлысын
қаржыландыру үшін ... ... ... бөлу орын ... ... тұрғын үй жағдайын жақсартуды қалайтын не тұрғын үй алу
кезегінде тұрған азаматтарға үй тегін берілген ... ... ... және тұрғын үй саласында ... ... ... алуы
тұрғын үй реформасын жүргізуге алып келді. Бұл реформаның алғашқы ... ж. ... ... үй ... ... бағдарламалары және оның іске
асыру механизмдері» ... ҚР ... ... ... ... ... тұрғын үй саясатысаласында мынадай стратегиялық
қадамдарын қарастырды:
- ... үй ... ... ... ... қажетті
өзгерістер мен толықтырулар енгізу;
- тұрғын үй ... және ... ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылысының құнын төмендету және оны халыққа ... ... ... тұрғын үй ... ... ... және ... ... ... мен ... тұлғалардың қатысуын
мақсатында жеңілдік жүйесін жасау және пайдалану;
- ... үй ... ... ... ... ... жүзеге
асыру;
- құрылысы индустриясы базасын жаңғырту;
- тұрғын үй құрылысына ... жер ... бөлу ... ... ... ... және көлік инфрақұрылымының тұрғын үй
құрылыстарын дамыту;
- ... ... үй ... ... ... үшін ... құру;
- тұрғын үй және жылжымайтын мүлік ... ... ... мемлекеттің тұрғын үй мәселесін шешуде маңызды болып
саналғанымен, осы күнге ... ... ... ... ... ... ... десе болады. Мұндағы ойлар бүгінгі күні тұрғын
үй секторын және оны қаржыландыру жүйесін әрі ... ... ... ... талдау үшін өте маңызды.
Тұрғын үй құрылыс саласындағы ... ... ... ... ... экономикалық жағдайына теріс ықпал ... ... үй ... ... ... саны ... ... мұндай жағдайда тұрғын үй құрылысына бюджеттен тыс қаражат
көздерін тартудың ... жаңа ... ... ... арта
түседі. Ондай механизм ретінде тұрғын үй ипотекалық несиелеу ... ... және оның ... құрылыс саласындағы дағдарысты
тоқтатып, жұмыс бастылық көрсеткішін жақсартуға және бірқатар әлеуметтік
тұрғын үй ... ... ... туады.
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеу жүйесі үш басты ... ... ... үй ... қаржыландыруға қажетті қаражаттармен қамтамасыз
ету;
2) тұрғын үй несиелерін беру және оларға қызмет көрсету;
3) ... ... ... үйді ... ... ... өзге экономикалық
механизмдер сияқты, өзіне тән ішкі құрылымдық элементтері болады.
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеу жүйесінің ... ... ... ... ... үйді ... несиелеу түрлері;
- тұрғын үйді ипотекалық несиелеу субъектілері;
- тұрғын үйді ипотекалық несиелеу объектілері;
- тұрғын үйді ипотекалық несиелеу принциптері;
- ... үйді ... ... ... ... үйді ... несиелеудің ұйымдастырушылық-экономикалық
негізі немесе несиелу технологиясы.
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеу ... ... ... ... ... Субъектілеріне мыналарды жатқызуға болады:
- қарыз алушылар;
- несие берушілер;
- риелторлық және сақтандыру компаниялары;
- инвестарлар;
- үкімет.
Бұл ... ... ... үйді ... несиелеу нарығының
қатысушылары болып табылады.
Отандық тәжірибеде тұрғын үйді ипотекалық ... ... және ... ... ... ... ... жатады.
Мұндағы маманданған банкке – Тұрғын үй құрылыс банкін, ал ... ірі ... ... ... ашылып
жұмыс жасап жатырған несиелік мекемелерді жатқызуға болады.
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеу жүйесінің келесі бір ... ... ... ... үйді ... несиелеу объектісіне мыналар
жатады: тұрғын үй құрылысына арналған жер ... ... үй ... ... тұрғын үйді құрылысы және қайта құру; тұрғын үйді сатып ... үйді ... ... объектісіне тұрғын үй несиесін үш-
түрге бөлуге ... ... үй ... ... ... сатып алуға берілетін
несиелер;
2) тұрғын үй құрылысына және қайта ... ... ... ... үйді ... ... ... несиелер.
Отандық банктің тәжірибедегі ипотекалық несиелеу ... ... ... екі несие түрінің өзара айырмашылығы былай беруге
болады: тұрғын үй ... ... ... ... ... өтімді мүліктің
болуын талап етеді және ол қысқа мерзімдік сипатта болуы мүмкін, ... ... үй ... ... ... ... ... кепіл заты ретінде
сол сатып алынған үйдің өзі ... және ... ... берілу мерзімі
ұзақ мерзімді құрайды, мысалы 10-15 жыл және одан жоғары.
Сонымен қатар, айта кететін бір жәйт, егер де ... ... үй, ... ... жеке ... ... ... ету заты болмаған
жағдайларда оларды тұрғын үйді ипотекалық несиелеу объектісіне жатқызуға
болмайды.
Тұрғын үйді ... ... ... келесі элементіне
ипотекалық несиенің мәнін және қызметтерін, сондай-ақ несиелік қатынастарды
ұйымдастыру облысындағы объективті экономикалық ... ... ... үй ... ... ... жатады. Олар несиенің
мақсаттылығы; несиенің дифференциялдығы; несиенің ... ... ... ... ... ең ... ... қамтамасыз етілуі өз кезегінде несиенің
қайтарылуына кепілдік болып табылады. Мұндай несиенің қамтамасыз ету көзіне
мыналар жатады:
- ... ... ... ... ... ... ... алушының табыс алу не алмайына ... ... ... ... ... ... ... екінші реттегі көзі: сатып алынатын тұрғын үй.
Тұрғын үйді ипотекалық несиелеудегі қамтамасыз ету заты – ... ... заты ... ол ... ... ... берілмейді, керісінше
қарыз алушының иелігінде қалады. Бұл оның басты ерекшелігіне ... ... ... ... ... мынадай үш құқықтық
категорияларды сипаттайды:
1) Ипотекалық ... алу үшін ... ... ... беру ... қызметі);
2) Салынған мүлік актісі (борыштық куәліктің басқа да аты бар);
3) Ипотекалық несие ... ...... ... ... ... ... тұрғын үй несиесі – ипотекалық несиеның бір түрі. Ипотекалық
несие әрқашан ... ... ... – ипотекамен, ал тұрғын ... ... тек қана ... үй ... ... қамтамасыз
етіледі. Аталған несиелеу нысанында бір ғана қамтамасыз етілу ... ... ... ... үй ... ... ... банк пен қарыз
алушының арасында келісім-шарт жасалады және соның негізінде қарыз алушы ... ... ал ... ... ... алушының несиені және пайызды
қайтаруға байланысты міндеттемесін ... ... ... кепілдікті
ұстаушы болып саналады. Кепілдік беруші (қарыз алушы) өз міндеттемесін
орындамаған ... ... ... ... ... ... ... құны есебінен өзінің талабын қанағаттандыруға құқығы бар.
«Жылжымайтын мүлік ... ... ҚР ... заң күші ... сәйкес жылжымайтын мүлік ипотекасы (ипотека) – кепілдік берушінің
немесе үшінші бір ... ... не ... ... ... ... қамтамасыз ету түрінің өзінің кемшіліктері бар. Атап айтсақ,
қарыз алушы үшін: кепіл заты ... оны ... ... ... жағдайда тұрғын үйді босату қажеттігі (бұл жерде ... ... ... алғаннан соң жасаған қосымша шығындары есепке алынбай қалуы);
ал банк үшін: ... ... ... ... алатын объектіге толық тексеру
және бағалау жұмыстарын ... ... ... мүліктің
өтімділігінің төмен болуы; ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... ... болуы.
Жалпы тұрғын үй ипотекалық несиесін қамтамасыз етуде, қажет уақытында
қамтамасыз етудің өзге де нысандары кепіл-хат, кепілдеме және ... ... ... /5-56-58б/
2.3. Қазақстан Республикасының ипотекалық несиедегі жетістіктері
Тұрғын үй құрылысы Қазақстанның 2030 ... ... ... ... ... бірі ... ... Тұрғын үй құрылысын
дамытудың алдағы үш жылға арналған Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... маңызды қадам болмақ. Бұл ретте
Қазақстан ипотекалық компаниясы атқарар істер ... ... өз ... ипотекалық несиелерді халықтың қалың жігі үшін
қолжетімді етуді, тұрғын үй секілді ұлттық байлыққа халықтың қол ... ... ... Бұл ... ... ... және ... жұмысымыздың принциптері мен амал-тәсілдерін белгілейді.
Қазақстан ипотекалық компаниясының ипотекалық несие беру ... ... ... өзін ... ... таныта алды. Бүгінде еліміздің барлық
өңірлерінде берілген ипотекалық несиелер көлемі 24 миллиард ... ... ... ... ... қағаздардың барлық көлемі ішінде
Қазақстан ипотекалық компаниясының облигациялары рынок ... ... ие ... ... ... компания ТМД кеңістігінде, ипотекалық
облигациялар рыногында ізашар компания болғандығын айта кетуді де жөн ... ... ... беру ... 3 жылдан 20 жылға дейін ұзартылды,
жылдық пайыздық мөлшерлеме 24%-дан 14%-ға ... ... ... ... несиелерге кепілдік беру қорының кепілдігі болған
жағдайда 30%-дан 10%-ға дейін төмендеді. ... ... ... ... ... ... негізделген. Оның қатысушылары – жеке ... ... ... қорлары, сақтандыру компаниялары ең алдымен
өздерінің коммерциялық мүдделерін жүзеге асырады. Қазақстан ... ... ... ... ... үй құрылысын дамытудың 2005-2007
жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламасына қатысуға кірісті. ... ... ... үш ... ... 12 ... ... метрден астам
тұрғын үй салу міндеті қойылып отыр.
Мемлекеттік бағдарламада осы тұрғын үйлердың едәуір бөлігін халықтың
несие арқылы сатып алуы ... Бұл ... ... қажеттіліктің едәуір
артатындығын көрсетеді. Біздің болжамымыз бойынша, ... ... 600 ... ... ... ... немесе 4 еседен астам өседі.
Сөйтіа, қазіргідей қолайлы ... ... ... бұл рынок мемлекеттік
бағдарламаны жүзеге асыру аяқталар кезге қарай жылына 1 миллиард ... ... ... ... ... қанағаттанушылық туғызатын жағдайлармен қоса
ипотеканы дамытуда кейбір жекелеген проблемалар да ... ... үшін ... қор ... ... ішкі ... ... мен
зейнетақы қорларының активтерін де қоса алғанда, қазіргі өсу ... ... ішкі ... ... көлемініңбүгінгідей жоғары
қарқынмен өсуін қолдап ... үшін ... ... ... Сырттан қарыз
алу ипотекалық несие беру сияқты ішкі ... ... ... әсер
етуі ықтимал. Өйткені, шетел валютасымен ... ұзақ ... ... ... үшін және жалпы еліміздің ... ... үшін де ... ... бір ...... алу үшін ... қабілеті бар болатын
азаматтардың саның ұдғайту қажеттігімен байланысты. Халықтың сатып ... ... ... бірі ... кәсіпорындардың өзінің
қызметкерлерінің ипотекалық несиелер ... ... ... ... ... шығындары есебіне жатқызу мүмкіндігін қарауды
ұсынамыз.
Ал сондай-ақ банк жүйесінің ... ... беру ... ... ... жөнінде бір қатар шаралар жүргізу қажет деп
санаймыз. Әкімшілік шығындардың жоғары деңгейі ... ... ... ... әсер етуде. Банктердің әкімшілік шығындарын
қысқарту есебінен ипотекалық несиелер бойынша ... ... ... ... несиеге қол жеткізу мүмкіндігін едәуір
кеңейтуге жағдай туғызады.
Германияда 3 мың адамқызмет істейтін несие-жинақ ... 7 ... ... ... ... ... ... онымен салыстыра
алмайсың. Республикадағы барлық ипотекалардың саны, кейбір бағалаулар
бойынша 10 ... ... ол ... ... ... банк ... едәуір көп. Банктік жүүйенің қазіргідей тиімділік деңгейі ... ... ... ... саны күрт ... ... есеп ... туары сөзсіз. Сондықтан Қазақстан ипотекалық жүйені ... ... ... ... сай ... етуге дайындық жасау
керек. Бұл мәселені шешудің мүмкін жолдарының бірі ... ... ... ... ... одан әрі дамытуды қарастыруға болады. Бұл өз
кезегінде ... ... ... ... ... ... технологиялардың қазіргі деңгейі банктерге арнаулы біріккен
мекемелер мен бөлімшілер құру ... ... ... ... ... ... ипотекалық компаниясы өзінің бірқатар серіктестерімен сынақ
түрінде жұмыс істей бастады. Атап айтқанда, ақпараттарды өңдеу орталығы
іске ... Ол ... ... ... ... ... ... азаматтар мен кәсіпорындардың барлық санатын несиелеу
үшін жағдайлар ... ... ... ... өзінің белгілі бір
клиенттері біртіндеп қалыптасуда, ынтымақтастық тәжірибесі алынған ... ... ... ... ... өзінің дамуына орай, кредиттеу
субъектісінің кредиттік мекемелермен ынтымақтастықтың қандай да болмасын
деңгейіне өтуді таңдау ... бар. Осы ... ... ... ... ... ... ұйымдар, шаруашылық субъектілері және азаматтар
тарапынан қабылданған ... ... және ... ... ... ... және онда тұрып жатқан халықтың
берекесін арттыруға қолайлы мүмкіндік ... ... ... ... ... беру ... ... елдің қаржы
секторының дамығандығын көрсетеді. Ипотекалық несиелеудің жоғары деңгейіне
жету ... ... ... ... ... ... ... тұтынушыларға несие және қаржы қызметін көрсету жөніндегі
қоғамдық қызметімен барынша ... ... ... болмақ.
Осылайша, бүгінгі таңда азаматтарды қолжетімді тұрғын үймен
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... болуын ұлғайта түсу бағытында мемлекет ... ... ... ... батыл атап көрсетуге болады.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Байылов Т. «Үш ... ... ... ... ... ... ... Бралина А.Г. «Коммерциялық банктердегі проблемалық несиелерді
басқару» // ҚазҰУ хабаршысы экономика ... ... Л. «Ел ... ...... ... //Жас ... үні-08.07-14.07.2005ж-9 бет//
4. Тұрлыбекова А.Ж. «Ипотекалық несиелеу жүйесінің ... ... ... ... экономика сер.-2005-№2//
5. Шыныбеков Н.С. «Қазақстандағы тұрғын үйді ипотекалық ... // ... ... ... ... ... Ә. ... несие тұрғын үй алуды жеңілдетеді»
// Егемен Қазақстан-2005-1қаңтар-5 бет//
7. Шайынғазы С. ... ... Бұл ... ... ... ... Егемен Қазақстан-2005-21 қыркүйек-1 бет//
8. Сағындықова М. «Ипотека игілігі»
// Егемен Қазақстан-2005-2желтоқсан-5бет//

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Банктердің несиелік тәуекелдерін басқару (Алматы қ. «ЦентрКредит Банкі» АҚ мысалында)»76 бет
«Казкоммерцбанк» ақ-ның несиелік процесті орындау тәжірибесіне талдау жасау36 бет
«Коммерциялық банктердің несиелік тәуекелін бағалау және төмендету жолдары»67 бет
АҚШ-тың мемлекеттік каржысын ұйымдастыруын, қаржы несиелік жүйесін талдау22 бет
Ақша-несиелік реттеу60 бет
Ақша-несиелік реттеу саясаты32 бет
Банктік несиелік портфелін басқару мәселері мен оны шешу жолдары91 бет
Банктік несиенің қайтарылуын қамтамасыз етудің формаларына талдау және олардың несиелік тәуекелдерді азайтудағы маңызы66 бет
Банктің несиелік операциялары31 бет
Банктің несиелік операциялары мен маңызы44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь