Бюджет тапшылығы және мемлекеттік қарыз

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1 БЮДЖЕТ ТАПШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ МЕМЛЕКЕТТІК ҚАРЫЗ
1.1 Мемлекеттік борышты басқару және бюджет тапшылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Мемлекеттік қарыздарды реттеудің тәжірибесі мен оны басқарудың теориясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12

2 ҚР МЕМЛЕКЕТТІК ҚАРЫЗЫНЫҢ ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ ЖӘНЕ ОНЫ БАСҚАРУ НЕГІЗДЕРІ
2.1 ҚР мемлекеттік қарызы, оның қазіргі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... .13
2.2 ҚР сыртқы қарызын басқару механизмдерін жетілдіру ... ... ... ... .25

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29

ПАЙДАЛАНЫЛҒАH ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
Қазақстанның ұлттық экономикасын дамытудың стратегиялық мақсаттарын орындау әлеуметтік-экономикалық процестерді мемлекеттік реттеуді түбегейлі жақсартуды көздейді. Тұрақты экономикалық дамуды қамтамасыз етіп, соның негізінде халықтың тұрмыс жағдайын көтеру үшін ең алдымен мемлекеттік қаржы саласында мемлекеттік басқарудың нысандары мен әдістерін жетілдіру қажет. 1990-шы жылдардың басындағы Қазақстан экономикасын қайта құру әлеуметтік-экономикалық реформаларды қаржыландыруға және ұлттық экономиканың тұрақты дамуын қамтамасыз етуге өз қаржы қорының тапшылығымен (жетіспеуімен) сипатталды. Бұл несие капиталының сыртқы және ішкі нарығында мемлекеттік қарыз алу қажеттігін туғызды. Қаржы нарықтарынан қаражатты қарызға алу әлеуметтік-экономикалық даму мұқтаждары мен мемлекеттің өз қаржы қоры тапшылығының арасындағы қайшылықты жоюға мүмкіндік берді. Несиелер мен қарыздар алу арқылы қосымша мемлекеттік шығындарды қаржыландырудың жағымсыз салдары ақша шығару практикасын қолданудан гөрі азырақ болды.
Халықаралық тәжірибе көрсеткеніндей, қарызға алу саясатын ойластырылған түрде қолдану және мемлекеттік сектордың қарызын басқару мен жеке сектордың сыртқы қарызын реттеу саласында мемлекеттің әлеуетін нығайту үшін уақытында қажетті шаралар қолдану елдің макроэкономикалық тұрақтылығын қамтамасыз етудің маңызды факторы болып табылады.
Осыған байланысты қарызды басқару жүйесін негіздеу мен жалпы сыртқы қарызды басқару тетіктерін жетілдірудің тиімді нысандары мен әдістерін анықтау өзекті болып табылады.
Тақырыпты зерттеудегі мақсатым - елдің орта мерзімді кезеңдегі жалпы сыртқы қарызының мөлшерін жалпы ішкі өнімге қатысты белгіленген қатынастар шеңберінде азайтып, жалпы сыртқы қарызды ел үшін қауіпсіз деңгейде ұзақмерзімді болашаққа ұстап отыруға мүмкіндік беретін қарыздарды басқарудың бірыңғай және тиімді қызмет ететін жүйесін қалыптастыру, сонымен қатар жекеменшік секторының қарыз капиталының сыртқы нарығында қарыз алу мәселелерін тиімді реттеуге себін тигізу.
Қойылған мақсатты жүзеге асыру төмендегі міндеттерді шешуді көздейді:
- нарық жағдайындағы мемлекеттік қарызды басқарудың теориялық негіздерін зерттеу;
- нарық жағдайындағы сыртқы қарыздардың тиімділігін, олардың экономикалық дамуға ықпалын бағалаудың көпшілік мақұлдаған тәсілдемелерін қарастыру, мемлекеттік сыртқы қарызды басқарудың қаржылық әдістерін жіктеу;
- Қазақстан Республикасының жалпы сыртқы қарызының өсімін талдау, сыртқы қарыздардың тиімділігін бағалау, түйткіл мәселелерді анықтап, елдің дамуына қауіп төндіретін жағдайларды қарастыру;
1. Мемлекеттік қарызды басқару жүйесін теориялық негіздеу// <ТҰРАН>
Университетінің хабаршысы. 2009. №1-2(34),б.154-158.
2. Дорнбуш Р., Фишер С. Макроэкономика –М.:МГУ, 1997
3. Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік сыртқы қарызды басқару стратегиясы: қаржы-экономикалық тетіктері және құралдары // Мадіханова Қ.А Экономика ғылымдарының кандидаты дәрежесіне іздену үшін дайындалған диссертацияның авторефераты -2008ж – Алматы
4. Заборцева Е. «АльПари» -2007ж №1
5. Мемлекеттік қарызды өтеу жолдары // Т.Рысқұлов атындағы ҚазЭУ хабаршысы.- 2007.- №2 (56).- 156-160б
6. Агапова Т.А Макроэкономика.-М: МГУ,2004ж
7. Ілиясова Қ.Қ, Құлпыбаев С. Қаржы-Алматы, 2005ж
8. Мемлекеттік қарызды басқару стратегиясы // Аль-Пари журналы.- 2007.-№1(49).- 105-108б
9. Еліміздегі макроэкономикалық ахуал мен сыртқы қарызы жағдайының өзара байланысы//Қаржы –қаражат журналы.-2009. №5.- 84-89 б.
10. Досниязова А. К. Инфляционное таргетирование, № 10-2009,б. 56-61.
11. «http://kk.wikipedia.org/wiki/Қазақстан_Ұлттық_банкі
12. Банкілердің және басқа секторлардың сыртқы қарызының даму жағдайы //Халқаралық Бизнес Университетінің Жаршысы. 2008- №1(7).-73-75б
13. http://www.nationalbank.kz/cont/publish301220_5888.pdf
14. Қазақстандағы мемлекеттік қарыз қызметінің заңды негізі // Қазақ еңбек және әлеуметтік академиясының хабаршысы.- Алматы, 2007.- № 1 (14).- 78-81б
15. Ильясов К. «Қаржы- қаражат» -2008ж №6,б.23-25.
16. Берстембаева Р. «Қаржы- қаражат» -2008ж №5,б.48.
17. Қазақстандағы мемлекеттік қарыз қызметінің заңды негізі // Қазақ еңбек және әлеуметтік академиясының хабаршысы.- Алматы, 2007.- № 1 (14).- 78-81б
18. Статистикалық жылдық басылым -2008ж 1-тоқсан.
19. Тілеужанoва М.Ә. Макроэкoномика: Оқулық-Алматы 2008ж
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ……………………………………………………………………….3
1 БЮДЖЕТ ТАПШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ МЕМЛЕКЕТТІК ҚАРЫЗ
1. Мемлекеттік борышты ... және ... ... ... ... реттеудің тәжірибесі мен оны басқарудың
теориясы……………………………….……………………………..….12
2 ҚР МЕМЛЕКЕТТІК ҚАРЫЗЫНЫҢ ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ ЖӘНЕ ОНЫ ... ... ҚР ... ... оның ... ... ҚР сыртқы қарызын басқару механизмдерін ... ... ... ... ... ... мақсаттарын
орындау әлеуметтік-экономикалық процестерді мемлекеттік реттеуді түбегейлі
жақсартуды көздейді. Тұрақты экономикалық дамуды ... ... ... ... ... ... көтеру үшін ең алдымен мемлекеттік қаржы
саласында мемлекеттік басқарудың нысандары мен әдістерін ... ... ... ... ... экономикасын қайта құру әлеуметтік-
экономикалық реформаларды қаржыландыруға және ұлттық экономиканың тұрақты
дамуын қамтамасыз етуге өз ... ... ... (жетіспеуімен)
сипатталды. Бұл несие капиталының сыртқы және ішкі ... ... алу ... ... Қаржы нарықтарынан қаражатты қарызға ... даму ... мен ... өз ... ... ... ... жоюға мүмкіндік берді. Несиелер мен
қарыздар алу арқылы қосымша мемлекеттік ... ... ... ақша шығару практикасын қолданудан гөрі азырақ болды.
Халықаралық тәжірибе көрсеткеніндей, қарызға алу саясатын ойластырылған
түрде қолдану және мемлекеттік сектордың қарызын басқару мен жеке ... ... ... ... ... ... нығайту үшін уақытында
қажетті шаралар қолдану ... ... ... қамтамасыз
етудің маңызды факторы болып табылады.
Осыған байланысты қарызды басқару жүйесін негіздеу мен жалпы сыртқы
қарызды басқару ... ... ... ... мен ... өзекті болып табылады.
Тақырыпты зерттеудегі мақсатым - елдің орта мерзімді кезеңдегі жалпы
сыртқы қарызының мөлшерін жалпы ішкі ... ... ... ... ... ... ... қарызды ел үшін қауіпсіз деңгейде
ұзақмерзімді болашаққа ұстап ... ... ... ... бірыңғай және тиімді қызмет ететін жүйесін қалыптастыру, сонымен
қатар жекеменшік секторының қарыз капиталының сыртқы ... ... ... ... реттеуге себін тигізу.
Қойылған мақсатты жүзеге асыру төмендегі міндеттерді шешуді көздейді:
- нарық ... ... ... басқарудың теориялық
негіздерін зерттеу;
- нарық жағдайындағы сыртқы ... ... ... ... ықпалын бағалаудың көпшілік мақұлдаған тәсілдемелерін
қарастыру, мемлекеттік сыртқы қарызды ... ... ... ... ... Республикасының жалпы сыртқы қарызының өсімін талдау,
сыртқы қарыздардың тиімділігін бағалау, түйткіл мәселелерді анықтап, елдің
дамуына ... ... ... ... ... ... ... қарызын басқару стратегиясының
тәсілдерін, мемлекеттің ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... ... елдің жалпы сыртқы қарызын, оның ... ... ең ... ... ... дәл есептеудің әдістемесін
анықтау;
- қарыз алу және жекеменшік сектордың қарыз ... ... ... өтеу ... ... реттеудің
тетіктерін анықтау;
- сыртқы қарыздардың қалыптасқан деңгейі шеңберінде Қазақстанның қаржы
және ақша-несие саясатын жүзеге асырудың ұсыныстарын дайындау.
1 ... ... ЖӘНЕ ... ҚАРЫЗ
1.1 Мемлекеттік борышты басқару және бюджет тапшылығы
Мемлекеттік борышты басқару – мемлекттің өзі және оның ... ... ... ... оны ... ... жаңа ... тарту
мен оны жүзеге асырудың шарттарын жасау жөніндегі ... ... ... ... оған ... органдары арқылы ұтымды және
тиімді қарыз алуды қамтамасыз ету және мемлекеттік ... ... ... оңтайландыру жөніндегі қызметі; басқару келешекте
макроэкономикалық қиыншылықтардан және ... ... ... болу ... ... асырылады. Бұл орайда борыш мониторингі ... ... алу, ... және қалыптастыру, өзгерту және оған ... ... ... ... ... ... ... қызметі ретінде мемлекеттік борыштың мониторингі жүргізіледі.
Мемлекеттік борышты басқару сонымен бірге ... ... ... ... жаңғарту, мерзімді ұзарту, сәйкестендіру,
кемімелі ара салмақ бойынша облигацияларды ... ... ... ... ... ... бас тарту.
Қайта қаржыландыру мемлекеттік берешекті жаңа қарыз шығару есебінен
өтеуді білдіреді. Сонымен бірге, бұрын шығырылған ... ... ... ара ... ... ... ... алмай жаңа қарыздың
облигациялары беріледі.
Жаңғырту деп бұрын шығарылған қарыздардың шарттарын ... ... ... да, көп жағынан да өзгертуді айтады. Бірінші жағдайда ... ... ... ... ... екіншісінде инфляцияның болуы
кезінде немесе қарыз облигацияларын сатып алудағы халықтың ... ... ... ... ... бойынша қарыздың бастапқы шарттарын оларды
ұзарту немесе қысқартумен байланысты өзгерту болып табылады.
Сәйкестендіру бірнеше қарыздарды бір ... ... ... ... ... басқаруды оңайлатады.
Облигацияларды кемімелі ара салмақ бойынша айырбастау ұлттық ақша
бірлігінің ... ... және ... ... ... ... ақшамен есептесу тиімсіз кезде жүргізіледі.
Қарыздарды өтеудің мерзімін ұзарту мемлекеттің едәуір берешегі ... ... ... ... ... ... кезінде
қолданылады, үкімет қарыздарды өтеудің және олар бойынша төлемақының
мерзімдерін кейінге қалдыра тұру ... ... ... төлеуден бас тарту (күшін жою) елде саяси режим
ауысымы және жаңа ... ... ... ... ... орындауды мойындамауы кезінде болады. Бас тарту ... ... ... ... борышты басқарудың аталған ... ... ... ... ... айырбастау, мерзімді ұзарту және ... ... және ... ... ... ... [8,б.105-108б].
Бюджет тапшылығы
Бюджеттік дефицит – бұл мемлекеттік шығыстар мен ... ... ... ... ...... ... асып
түсуі.
Бюджеттік дефицит пен қарыздың сандық бағалануы ... ... ... ... ... ... ... кезінде мемлекеттің
экономикалық секторында амортизация есептелмейді. Бұл бюджеттік
дефициттің және мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... бабы – қарызға қызмет көрсету,
яғни сол бойынша пайыздарды төлеу және ... ... ... өтеу (қарыздың амортизациясы).
Мемлекеттік шығындар мемлекеттік қарыздың RnD-ға тең номиналды (атаулы)
пайызын емес, RrD-ға тең ... ... ... ... D – ... көлемі, Rr – пайыздың нақты ... Rn – ... ... ... есеп ... ... ... үнемі πD көлеміне көтеріледі,
Фишер теңдігі бойынша π =Rn-Rr тең. Инфляцияның жоғары қарқынында қателік
айтарлықтай маңызды. ... өсу ... ... π) ... ... өсуі ... ... өсу көлемімен
байланысты.
c) Мемлекеттік бюджеттің дефицитін макродеңгейде бағалау ... ... ... ... есептелмейді. Көбіне
жергілікті басқару органдары өздерінің бюджет ... ... ... ... үшін ... ... ... барлық экономикаларға тән. Қорытындысында федералдық
бюджет дефицитін бағалау нәтижесінде өсу байқалады.
d) Мемлекеттік бюджет дефицитінің ... ... ... ... экономикада, сонымен қатар Россияда да Орталық
Банктердің және мемлекеттік кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... қалыптасқан.
Квазифискалдық операциялар құрамына кіретіндер:
1)банктік несиелер мен ... ... ... ... ... артық жұмыстылықты және еңбекақысын нарықтікінен жоғары
төлеуін қаржыландыру.
2) экономикалық реформалардың бастапқы кезеңінде Орталық ... ... ... іске ... ... ... ... ақша айырбастау бағамын тұрақтандыру шараларының ... ... ... ... ... ... дефициті мен мемлекеттік қарыздың
көлемін азайтады. Бұл көбіне мақсатты түрде жасалады.
Бюджеттік дефицит пен қарыздың нақты мөлшері ... ... бола ... оның ... ... әдетте ЖҰӨ-нің өсуімен
көбейеді.
Сондықтан берешектердің қатысты көрсеткіштерін ... ... ... / ... ... / тауарлар мен қызметтер экспорты
Бұл екі көрсеткіш ұзақ ... ... ... ... ... ... өтеуге қызмет көрсету сомасы / ЖҰӨ
d) қарызды өтеуге қызмет көрсету ... / ... мен ... ... ... ... мерзімде белсенді жоғары болса,
сыртқы ... және ... ... төлем балансын теңестірілуін
қажетсінеді.
.
Макроэкономикалық талдауда ... ... ... динамика
көрсеткіштері қолданылады:
ЖҰӨ/елдегі халық саны және ... ... саны ... борыштың пайда болуы мен өсуінің себебі мемлекеттік
бюджеттің тұрақты тапшылығы болып табылады.
Тұрақты бюджет ... мен ... ... ... ... мемлекеттік шығындардың соғыс кезінде немесе басқа ... ... ... Бюджет дефицитінің қарыздарын
қаржыландыру қысқа мерзімде инфляция ... ... ақша ... ... ... қатаңдатпай құтылуға ықпал етеді;
2) экономикалық циклдың құлдырау және ... ... ... ... мақсатында салықты қысқарту.
Мемлекеттік бюджетке салықтың енгізілуі Т және ... ... ... Т/У (У- жиынтық өнім) ұзақ
мерзімдік болашақта ... ... ... ... ... ... мақсатында мақсатты түрде «салықтық сына»
қысқарады.
b) салық ... ... ... ... ... ... көп ... салықтық алымдар ... ... ... ... Әсіресе бұл фактор ауыспалы
экономикада, сонымен қатар ресейлікте анықталады.
d) ауыспалы экономикада ... ... ... ... ... де ... мерзімдік шиеленістің бюджет-салық саласындағы ... ... ... мен ... сақтауға мемлекеттік
шығыстардың көбеюі (бұл жасы келген халықтың үлесі өсіп келе жатқан ... ... беру мен жаңа ... ... ... ... ... көбеюі (бұл жастардың үлесі өсіп келе жатқан елдерге ... ... ... ... ... ... өсу ... жоғары
болса, онда мемлекеттік қарыздың ұлғаюы басқаруға келмейді: нақты ЖҰӨ-нің
барлық ... ... ... ету бойынша пайыздық төлемге жұмсалады
және қарыз / ... ... ... ол ... ... сипаттайды.
Қарыз / ЖҰӨ-ге қатынасының динамикасын болжау үшін мына байланыс
қолданылады:
∆λ= λ(Rr - ∆Y/Y) – ...... / ... ... ...... / ... қатынасының
Rr – нақты пайыздық ставка
∆Y/Y – нақты ЖҰӨ-нің өсу қарқыны
σ - ЖҰӨ-ге бастапқы ... ... ... / ЖҰӨ-ге қатынасының төмендеуі үшін мына екі шарт қажет:
1)Нақты пайыз ... (Rr) ... ... өсу қарқынына (∆Y/Y) қарағанда
төмен болуы қажет.
2)ЖҰӨ-де ... ... ... ... ... ... болуы
қажет. Мемлекеттік бюджеттің бастапқы ... ... ... ... ... ... табылады.
Салықтардың көбеюі - қарызға қызмет көрсету мен олардың негізгі өтеу
сомасының пайыздарын төлеу үшін ... ... ... алу ... ... ... ... өз деңгейінде ұстау үшін N-ға қарағанда
үкімет салықты ең аз сомада жинау керек N / ... ... ... ... төменгі шекарасы болып табылады:
N/Y≤Т/Y,
Y – жиынтық кіріс немесе ЖҰӨ.
Қарызға қызмет ... ... ... ... да ... ... онда мына жағдай
T/Y < G/Y + N/Y + F/Y
бюджет – салық саясатындағы шиеленістің өсуін көрсетеді. ... ... келе ... ... ... көрсету шарты ретінде, еңбекке, инновация
мен инвестициялауға ынталарын ... алып ... ... ... қарыздың болуы экономикалық өсу мүмкіндіктерін шектейді. Бұл
шектеулерді және ... ... ... үшін ... ... ... ... яғни жаңа мемлекеттік займдарды шығару және соның
пайыздарын ескі қарыздарды төлеу үшін қолданады [4,б.61-63].
Қаржыны сауықтандыру, соның ішінде мемлекеттік ... өсу ... ... ... ішінде мемлекеттік меншіктің бір ... ... яғни ... секторға сату жолымен активтердің бір
бөлігінен бас тарту; бұл тиімділігі аз меншікті қолдану ... ... ... ... ... дамыту шикізат салаларында шетел кредиттерін,
инвестицияларын ... ... және ... ... салаларға,
аграрлық сектор мен тұтыну тауарларының өндірісіне озат технологияларды
тартпайынша ... ... ... ... капиталы мен валюта тарту оларды
жоғары ... ... ... ... ... қайтарымына
дәлелді тәсілдемені қажет етеді: негізгі борыштың сомасы мен ... бұл ... ... ... бір ... басқа елдердің қарамағына
беруді қажет етеді. ... ... ... ... валюта бағамының, экспорт
пен импорттың ара салмағының өзгеруімен, отандық экономиканың дамуындағы
қиыншылықтармен байланысты. Ұзақ ... ... ... зардаптарды
тудыруы мүмкін.
Үлкен көлемдегі мемлекеттік борыш мемлекетті банкроттыққа ұшыратпайды,
өйткені ... ... ... қолданылуы мүмкін:
1) Қайта қаржыландыру. Төлеу мезгілі жеткен облигацияларды өтеу үшін
практикада үкімет шығыстарды қысқартпайды және ... ... ... жағдайында мұндай саясат қате болар еді). Ол
өзінің борышын қайта қаржыландырады, яғни жаңа ... ... ... ... ... ... төлеу үшін
пайдаланады.
2) Салық салу. Үкіметтің салық салуға және оларды жинауға ... ... ... ... жекеше шаруашылықтар мен корпорациялар салық
жинау есебінен кірістер ала алмайды, ал үкімет ала алады; сөйтіп,
жекеше ... мен ... ... ... ал
үкімет банкроттанбайды.
3) Ақша жасау. Борыштың негізгі сомасын және пайыздарды төлеу үшін
үкіметтің ақша ... ... ... бар, бірақ мұның
инфляциялық нәтижесі болады [5,б.156-160б].
Алайда үкіметтің мұндай іс-қимылдары жағымсыз ... ... ... ... ... өйткені кірістердің мөлшері
бойынша халықтың түрлі топтары болады. Салық жүйесі шамалы ... ... ... ие ... ... ... ... қайта
бөлудің нәтижесінде ол артық кірістер «алмайды»;
ә) пайыздық төлемдер салық ... ... ... ... бұл
инновацияларға, инвестицияларға, жұмысқа ынталамаларды ... ... ... ... зиян ... ... бойынша пайыздық төлемдердің
қатынасы борыш бойынша ... ... үшін ... ... салудың деңгейін
көрсетеді;
б) ығыстыру әсері. Экономика толық жұмыстылық жағдайында жұмыс істеп
тұр және бюджет баланстандырылған дей ... онда егер ... ... ... ... ... қисық сызығы бойынша
экономика ... ... ... ... ... осі ... және ... тауарларға ашықтық кемірек болады [6,б.85-86].
1график-Өндірістік мүмкіндіктердің қисық сызығы
Жекеше тауарлар не тұтынушы, не инвестициялық тауарлар болуы мүмкін:
1) егер тұтынушы тауарларды ... ... ... ... ... бүгінгі ұрпағының тұрмыс деңгейі төмендейді, ал
инвестициялардың деңгейі ... және ... ... егер ... ... тауарларды шалса, онда бүгінгі
ұрпақтың тұтыну деңгейі өзгермейді, ал болашақта табыс ... ... ... екі жолы ... ... шығыстардың көбеюі салық салудың өсуімен қаржыланады, онда
тұтыну шығыстары төмендейді және үкіметтік шығыстардың ауыртпалығы бүгінгі
ұрпаққа түседі;
2) ... ... ... ... ... ... ... Салдарлары: үкімет ақша рыногына шығады, жекеше қарызгерлермен
бәсекелеседі, пайыздық мөлшерлеме ... ... ... ... аз ... ... ... және оның ең төмен тұрмыс
деңгейі болады [6,б.93].
Инвестициялардың «ығыстыру әсерінен» басқа, мемлекеттік бағалы қағаздар
бойынша пайыздың ... ... ... ... тартады, бірақ
қаражаттардың мұндай ағыны сыртқы ... ... ... Шетел
инвестицияларын отандық бағалы қағаздарға жұмсаудың артықшылығы ұлттық
валютаға сұранымды арттырады және ... ... ... оның
бағамының өсуін тудырады. Валюта бағамының артуы экспорттың қымбаттауына
және импорттың ... ... ... нәтижесінде экспорт қысқарады,
ал импорт артады. Сауда балансы теріс сальдоға саяды. Таза экспорт жиынтық
сұранымның компоненті болатындықтан, оның ... ... ... сальдосы
ұлттық өндіріске тежеушілік ықпал жасайды.
Осыған байланысты мемлекеттің өзінің өкілдікті органы арқылы қаралған
процестерге ... ... мен ... ... ... ... заңнамалық араласуы бюджет шығыстардың жеке баптары бойынша тыйым
салу құқығын белгілеуі мүмкін.
R
R2
B C
R1 ... ... ... ... ... өсуі ... пайда болған R1-ден R2,
инвестицияның ... I2 ... ... ... ... ... I3
инвестициялық сұраныс қисығының I жағдайдан II жағдайына жылжуы нәтижесінде
алшақтайды. Осыдан белгілі жағдайлардағы ...... ... ... жеке ... ... ... тудыруы да,
оны алшақтатуы да мүмкін [7,б.55-56].
1.2 Мемлекеттік қарыздарды реттеудің тәжірибесі мен оны ... ... ... ... ... ... ... қарызды басқару жүйесінің ... ... және ... ... ... нысандары,
мемлекеттік қарызды басқару стратегиясы: ... ... мен ... ... ... ... ... экономикалық ғылым
классиктері Адам Смит пен ... ... ... ... А. ... мемлекеттік шығындарды несие арқылы қаржыландыру тәжірибесі
жағымсыз ... оның ... ... ... халық байлығын
азайтады, осымен бір мезгілде салық ауыртпалығын тереңдетіп, ... ... ... ... А. Смит мемлекеттік қарыз мәселесін соғыс
уақытындағы мемлекеттік шығындарды ... ... ... ... орай ... ... қарыздар бейбіт шақта өз-өзінен жоғалып
кетпейді, ... ... өтеу және ... ... ... ... байланысты одан әрі өсе түседі, бұл, өз кезегінде,
салықтардың артуына ... ... ... үшін Қарыз-табыс коэффициентіне үңілейік:
Қарыз коэфициенті = қарыз/РҮ
Мұндағы РҮ –номиналды ЖҰӨ, егер номиналды ЖҰӨ ... ... ... ... онда қарыздың ЖҰӨ-ге қатынасы төмендейді.
Қарыз-табыс коэфициентін формула түрінде жазып, оның уақыттан тыс ... ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесі
x-номиналды табыстың бөлігі ретінде өлшенген ... ... ... ... ЖҰӨ өсу ... ... ... қарыз-табыс коэфициенті уақыттан тыс артады.
| | b(r-y) –x0 ... ... | ... ... ... | | | |
1 ... ... айқындауышы [2,б.398-400]
2 ҚР МЕМЛЕКЕТТІК ҚАРЫЗЫНЫҢ ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ ОНЫ БАСҚАРУ НЕГІЗДЕРІ
2.1 ҚР ... ... оның ... ... жылғы 9 айда қарыздардың түсуін есепке алмағанда мемлекеттік
бюджетке түсетін түсімдер 2 578,0 млрд. ... ... және ... ... ... 94,9%-ына атқарылды, қарыздарды өтеуді есепке алмағанда
мемлекеттік бюджеттің шығыстары 2 817,1 млрд. теңгені құрады немесе ... ... ... ... жоспардың 91,8%-ына атқарылды. 352,8
млрд. теңге сомасында жоспарланған тапшылық ... іс ... ... ... ... ... қалыптасты. Республиканың жалпы сыртқы
қарызының (ЖСҚ) өсуі тез қарқынмен жалғасып отыр жəне 2008 ... ... ... ... ... 10,1 ... долл. ұлғая отырып, 92 ... ... ... əрі – долл.) астам болды. ... ЖСҚ ... ... ... ... ... ... 1-суретте
көрсетілгендей, ағымдағы жылдың екінші тоқсанында «Басқа ... ... ... «Банктер» секторының (екінші деңгейдегі
банктер жəне «Қазақстан Даму Банкі» АҚ ... ... ... ... ... болды». Егер «Мемлекеттік басқару» секторы бойынша (ҚР ... ... ... бері сыртқы қарыздың деңгейі 1,5 ... ... ... онда ... ... органдары» секторы бойынша (ҚР Ұлттық
Банкі) 3,1 ... ... ... өсу ... ... сурет – Қазақстан Республикасының секторлар бойынша жалпы сыртқы
қарызының серпіні.
Түсініктеме: [10,б.56-61] мәліметтер бойынша автор құрастырған.
Мемлекеттің сыртқы ... ... ... ... ... бойынша
ғана емес, сонымен қатар мемлекеттік жəне мемлекет кепілдік ... ... ... сыртқы қарызға талдау (ҚР Үкіметінің, Ұлттық Банктің ... ... ... кепілдігі бар кредиттері бойынша
сыртқы берешегінен ... жəне ... ... бермеген сыртқы қарызға
талдау жасалған (1-кесте).
1 кесте-2004-2009 ... ... ... ... ... серпіні.
(млн. АҚШ
долл.)
|Көрсеткіштері|4 тоқ. |4 тоқ. |4 тоқ. |4 тоқ. |1 тоқ. |2 тоқ. ... |
| |2004 |2005 |2006 |2007 |2008 |2008 |2009 ... |3 622,6 |3 132,9 |2 175,0 |3 124,6 |4 122,9 |5 098,3 | ... ... | | | | | | |
| | | | | | | |6103,2 ... | | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | | ... |15,8 |9,6 |5,0 |4,2 |5,0 |5,5 | ... | | | | | | | ... | | | | | | |6,0 ... %-бен | | | | | | | ... |19297,6 |29580,3 |41253,5 |70898,1 |77812,5 |86977,1 | ... | | | | | | | ... | | | | | | |90235,1 ... ... | | | | | | | ... |84,2 |90,4 |95,0 |95,8 |95,0 |94,5 | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... %-бен | | | | | | | ... |22920,2 |32 713,2|43 428,5|74 022,7|81 935,4|92 075,5| ... ... ... деректері бойынша . | | | | | | | ... ... ... ... ... ... ең ... мен газды барлау, өндіру, қайта өңдеу мен тасымалдау жөніндегі ірі
жобаларды қаржыландыру себепші болды.
3 сурет – ҚР-ның ... ... ... ... ... ... бойынша автор құрастырған.
4-суретте заемшылар салалары бойынша есепті кезеңнің басындағы ЖСҚ
құрылымы ... ... банк ... ... ... ... ... айтарлықтай қарыз алуының, сондай-ақ ҚРҰБ сыртқы
міндеттемелері нəтижесінде «Қаржылық қызмет» саласы ... ... ... ... ... жобасы бойынша
шығындарының орны толтырылуына жəне «Өңделмеген ... жəне ... ... саласына жатқызылған басқа кəсіпорындардың негізгі ... ... бұл ... ... ... 2006 ... 8,9
млрд. долл. салыстырғанда 2007 жылдың маусымының аяғында 8,2 ... ... ... ... ... ... ... саласына жатқызылды
[9,б.84-89].
4 сурет – Жұмсалымдардын негізгі салалары бойынша
жалпы сыртқы қарыз.[11,

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бюджет тапшылығы мен мемлекеттік қарызды жою жолдары24 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Бюджет жүйесі15 бет
Бюджет тапшылығы туралы ақпарат33 бет
Мемлекеттік бюджет пен мемлекеттік қарыздың теориялық негіздері30 бет
Мемлекеттік бюджетті қалыптастыру механизмі62 бет
Мемлекеттік бюджеттің мәні және мазмұны 27 бет
Мемлекеттің қолындағы бюджет қаржысын орталықтандырудың қажеттігі7 бет
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бюджеттің қолданылуы және жұмыс істеу жағдайлары30 бет
Қазақстан Республикасының мемлекетттік қарызы24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь