Сақтандыру қызметін ұйымдастыру мен оның бәсекеге қабілеттілігіне талдау жасау негізінде оны арттыру жолдары

Кіріспе
1 Қазақстандағы сақтандырудың қызмет нарығының қалыптасуы 1.1 Сақтандыру түрлері, заңды және жеке тұлғалардың жеке мүліктерін сақтандыруды анықтау және есептеу
1.2 Сақтандыру нарығының құрамы мен құрылымы
2 Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының жағдайы
2.1 Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының жағдайын талдау
2.2 Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының проблемалары мен даму тенденциялары
3 Сақтандыру нарығын дамыту жолдары
3.1 Сақтандыру нарығының қызмет етуінің шетелдік тәжірибесі
3.2 Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының даму перспективалары
Қортынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Дипломдық жұмыс тақырыбының өзектілігі. Мемлекет басшысының 6 ақпан 2008жылғы «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру –мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» атты Қазақстан халқына жыл сайынғы Жолдауында: «экономикамыздың тиімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етудегі айрықша миссияны менің тапсырмам бойынша жаңадан құрылған Бәсекелестікті қорғау жөніндегі агенттік атқаратын болды. Елдегі кәсіпкерлік белсенділіктің өсуіне елеулі серпін беретіндей бәсекелестік туралы жаңа зае қабылдау керек» деп атап өтті.
Ел басының 2007-жылдың 28-ақпанында жасаған «Жаңа әлемдегі Жаңа Қазақстан» атты халыққа Жолдауында: «Осыдан 10 жыл бұрын, 1997- жылы Қазақстан халқына алғашқы Жолдауда біздің қоғамымызды болашақта қалай көретіндігіміз және мемлекетіміздің міндеттері жайлы 2030-жылға дейінгі Стратегия ұсынылған болатын. Біз бұл Стратегияны не орнатқымыз келетіндігін, біздің дамуымыздың басты траекториясы қандай болу керектігін анық білуіміз және түсінуіміз керек деген принциптен шыға отырып жасадық . Біз өзіміздің маңызды бағыттарымызды анықтап алып, сәйкес стратегияларды таңдап, ерік-жігер мен шыдам, мақсатқа тырысушылық таныта отырып біздің жолымызда тұратын кез келген қиындықтарды жеңе алатындығымызға сенімді болдық. Және біз адаспадық. Бүгін толық жауапкершілікпен айтуға болады: Қазақстан өтпелі кезеңді сәтті аяқтап, өз дамуында сапалық жағынан жаңа деңгейге өтті.
Сөз берілгендей, экономиканың тұрақты дамуы реформалардың әлеуметтік бағыттылығын күшейтуге мүмкіндік туғызып отыр. Бұл біздің экономикалық саясатымыздың маңызды қорытындысы. «Қазақстан-2030» Стратегиясын жүйелі түрде орындау ары қарай даму үшін сенімді негіз берді.
Бізде алға қарай бұдан да сәтті қозғалуға барлық негізіміз бар, және біз өзіміздің тарихи мүмкіндігімізді қолдан жібермейміз.
Қазақстан расында да тауарлардың, қызмет көрсетулер мен еңбек ресурстарының, қаржы және қазіргі заман технологиялар мен идеялар нарығының ажырамас қарқынды бөлігіне айналуы үшін он маңызды міндеттің бірін орындауымыз қажет. Олардың бірі:
Жұмыс істейтін әйел адамдардың жүкті болғанындағы, босануын, балаға аналық күтім жасау кезінде міндетті әлеуметтік сақтандыру. Сонымен қоса олардың зейнетақылық жинақтамасын декреттік демалыста кезінде және бала бір жасқа толғанға дейінгі оған күтім жасауға байланысты алған мерзім барысында түсіп отырады.
Бұл жәрдем ақыны төлеу әлеуметтік салықты қайта бөлу есебінен құрылған әлеуметтік сақтандыру қорының қаражатынан жүргізіледі.
Бұған мемлекеттік бюджеттен қосымша 9,2 млрд. теңге бөлу қажет.
Қазақстанның сақтандыру нарығы негізінен банктердің қосалқы құрылымдарынан тұрады және оның дамуы айтарлықтай дәрежеде банктік өнімдердің сақтандыруымен байланысты.
1. Қазақстан Республикасының “Сақтандыру қызметі туралы” 2002 жылғы 18 желтоқсандағы Заңы
2. Міндетті сақтандыру туралы Қазақстан Республикасының 2003ж. 25сәуірдегі №405-ІІ заңы
3. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. “Қаржы”, Алматы 2005ж
4. «Страховое дело» журналы, 2007 ж. №2
5. ҚР Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігінің статистикалық мәліметтері, 2007,2008,2009жж.
6. ҚР-ң 1999 ж. 17 сәуірдегі «Салықтар және тағы басқа да міндетті төлемдер туралы» заң күші бар ҚР Президентінің жарлығы;
7. ҚР Президентінің жарлығы, заңды күшке ие «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру», 26.12.95 №309;
8. В.К.Радостовец, Т.Ғ.Ғабдуллин, В.В.Радостовец, О.И.Шмидт «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп», Алматы 2002;
9. Қ.К.Кеулімжаев, З.Н.Әжібаева, Н.А.Құдайбергенов «Бухгалтерлік есеп принциптері», Алматы 2003, Экономикс;
10. 13.11.96 ж. ҚР бухгалтерлік есеп бойынша Ұлттық комиссиясының «Бухгалтерлік есеп стандарттары және әдістемелік ұсынылымдары», бухгалтерлік бюллетені, 2003 ж. наурыз, №14;
12. Баяхметов Т. «Қазақстандағы сақтандырудың маңызы мен болашақта дамыту тенденциялары» - Алматы, Қаржы-қаражат, №2, 2008ж,24-28бет
13. Сақтандыру заңнамасы және сақтандыруға қатысы бар өзге де заңнамалық актілер
14. Қазақстан Республикасының конституциясы 1995жыл 30 тамыз
15. Сақтандыру қызметі туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 18 желтоқсандағы № 126-П Заңы

www.afn.kz

www.government.kz

www.google.kz
        
        Кіріспе
Дипломдық жұмыс тақырыбының өзектілігі. Мемлекет басшысының
6 ақпан 2008жылғы «Қазақстан ... ... ... ... ... ... атты Қазақстан халқына жыл сайынғы Жолдауында:
«экономикамыздың ... мен ... ... ... етудегі
айрықша миссияны менің тапсырмам бойынша жаңадан құрылған ... ... ... атқаратын болды. ... ... ... елеулі серпін беретіндей бәсекелестік туралы жаңа зае
қабылдау ... деп атап ... ... ... ... жасаған «Жаңа әлемдегі
Жаңа Қазақстан» атты халыққа Жолдауында: «Осыдан 10 жыл ... 1997- ... ... ... Жолдауда біздің қоғамымызды болашақта қалай
көретіндігіміз және ... ... ... ... ... ұсынылған болатын. Біз бұл ... не ... ... дамуымыздың басты траекториясы қандай болу ... ... және ... ... деген принциптен шыға отырып жасадық ... ... ... бағыттарымызды анықтап алып, сәйкес стратегияларды
таңдап, ерік-жігер мен шыдам, мақсатқа тырысушылық таныта ... ... ... кез келген қиындықтарды жеңе алатындығымызға сенімді
болдық. Және біз ... ... ... ... ... болады:
Қазақстан өтпелі кезеңді сәтті аяқтап, өз дамуында сапалық жағынан жаңа
деңгейге өтті.
Сөз берілгендей, ... ... ... ... бағыттылығын күшейтуге мүмкіндік туғызып отыр. Бұл біздің
экономикалық саясатымыздың ... ... ... ... түрде орындау ары қарай даму үшін сенімді ... ... алға ... ... да ... ... барлық негізіміз бар,
және біз өзіміздің тарихи ... ... ... ... да ... ... көрсетулер мен еңбек
ресурстарының, қаржы және қазіргі заман ... мен ... ... ... ... ... үшін он маңызды міндеттің ... ... ... ... ... әйел ... ... болғанындағы, босануын,
балаға аналық күтім жасау кезінде міндетті әлеуметтік сақтандыру. Сонымен
қоса олардың зейнетақылық жинақтамасын ... ... ... ... бір жасқа толғанға дейінгі оған күтім жасауға байланысты алған мерзім
барысында түсіп ... ... ... ... ... ... қайта бөлу есебінен
құрылған әлеуметтік сақтандыру қорының қаражатынан жүргізіледі.
Бұған мемлекеттік бюджеттен ... 9,2 ... ... бөлу ... ... ... негізінен банктердің қосалқы
құрылымдарынан тұрады және оның ... ... ... банктік
өнімдердің сақтандыруымен байланысты.
Тақырыптың өзектілігі: Қазақстан экономикасының дамуының қазіргі кезеңі
өндірістің төмендеуін ... мен ... ... өсу үшін ... ... нарықтық қайта құру фазасына өтумен сипатталады. Нақ осы ... ... ұзақ ... ... мен стратегияларында көрініс
тапқан – “шетелдік инвестициялар мен ішкі жинақтардың жоғары деңгейі тән
ашық нарықтық ... ... ... ... нарықтық қоғамда пайда болатын тұрлаусыздық пен
тұрақсыздық, экономикадағы ... ... ... тәуекел тудырады.
Әсіресе мұндай жағдай ... жиі ... ... ... кездейсоқ
және тұрлаусыз жағдайлар, экономикалық толқулар, бәсекелестердің әрекеттері
тіпті білікті басқару шешімдерін жоққа шығаруы ... ... ... ... сақтандыруды қолданып, басқару облысында білікті жұмыс жүргізу
арқылы айтарлықтай төмендетуге ... Яғни ... ... ... ... қоғам мүшелерін әлеуметтік-экономикалық, соның
ішінде сақтық қорғау ерекше мәнге ие ... Сол үшін де ... ... ... ... ... қажет.
Макроэкономикалық тұрақтылық үшін қажетті қаржы резервтерін құра
отырып, сақтандыру техногенді және экологиялық ... ... ... қалпына келуі мен ... ... ... ... ... қысқартады, инфляциялық фактордың
әрекетін төмендетеді, тауарлар мен қызметтерге деген сұраныс пен ұсыныс ара
қатынасын оңтайландырады.
Сонымен ... ... ... ... ... ... қызмет етуінің негізгі ... рөлі ... Бұл ... ... ... ... енгізу мен мемлекеттегі сақтандыру нарығының өз инфрақұрылымын
құру сияқты екі параллель процесс ... сөз ... ... ... ... нарығының мәні –
адамдардың, ... ... ... және коммерциялық
фирмалардың, өндірістік кәсіпорындардың әртүрлі кездейсоқ жағдайлардан
сақтық ... ... ... ... Сақтандыру
нарығының экономикалық мәні материалдық немесе басқа да нұқсан ... ... ... ... ... қайта бөлушілік ақша
қатынастарымен сипатталады.
Қорыта айтқанда, сақтандыру мәселесі және де ... ... ... ... ... экономикалық проблемалар
ішінде ерекше мәнге ие, өйткені дәл осы мәселе елдің өміріне оң әсер ... ... бірі ... ... Осы себептерге байланысты мен ... ... ... ... ... етіп осы ... ... зерттеушілер мен осы сала мамандарының ... ... ... даму тенденциясы отандық сақтандыру
нарығының да, ... ... ... ... ... ... ... өздерінің басты құрылымдарының (банктің) қанатының астында өз
қызметін жүзеге асыра отырып, тәуекелділіктерді басқарушылардың орнына банк
кірістерінің оптимизаторларына ... ... ... мұнысымен банктік бизнес
душар болып отырған жүйелік тәуекелділіктердің ... ... ... сақтандыру компаниялары қаржылық нарықта
тұрақтандырушы рөл ... ... ... ... өз ... ... ... сөзбен айтқанда, ақша жай ғана бір ... бір ... ... ... бұл жағдай сақтандыру ... ... ... ... ... ... сақтандыру
қауымдастығының күннен күнге өсіп ... ... ... ... да, ... сол ... индустриясының мүдделеріне
бағынышты болып қалады. Нәтижесінде, ... ... ... ... ... ... жүзеге асады да, ал бұл өз
уақытысында сақтандырушылық қызмет көрсету ... ел ... ... ... Шет ... ... ... сақтандыру
компаниялары капитализация көлемі бойынша ол елдерде сөзсіз көшбасшы болып
отыр.Онда сақтандыру ... ... ... «кіші іні» емес,
серіктес ... ... ... мақсаты – сақтандыру қызметін ұйымдастыру
мен оның ... ... ... ... ... оны ... ... мақсатты жүзеге асыру үшін келесі міндеттер қойылды және
шешілді:
- сақтандыру және сақтандыру қызметінің ... ... ... ... ... ... мен ... қарастыру;
- сақтандыру қызметің бәсекеге ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымының көрсететін сақтандыру қызметіне талдау жасау;
- сақтандыру қызметін ұйымдастыру мен оның бәсекеге ... ... ... ... ... отырып, отандық сақтандыру
қызметін ұйымдастыру мен бәсекеге қабілеттілікті арттырудың кейбір жолдарын
ұсыну.
Дипломдық жұмысты ... ... ... ... осы ... және шет ел ... ... Бұл бағыттағы ТМД елдері мен
Қазақстан ғалымдарының еңбектерін өте құнды деп атауға болады.
Ақпараттық база ретінде Қазақстан Республикасының ... 2007, 2006 және 2005 ... ... халқына арналған
Жолдаулары, «Қазақстан-2030» ... ... ... ... ... ... Нұсқаулары,
Қазақстан Республикасының сақтандыру саласындағы ... ... ... ... және ... қызметін қадағалау
жөнiндегi мемлекеттік уәкілетті органның ресми мәлімдемелері, АҚ ... ... ... ... ... ... пәні сақтандыру қызметін ұйымдастыру мен оның жүзеге
асыру, бәсекеге қабілеттілікті қамтамасыз ету жағдайын.
Зерттеу объектісі ... ... ... ... ... ... ... негізін қаржылық талдаудың
әдістері құрады: бухгалтерлік ... ... және тік ... ... ... мен ... ... қатарларын талдау;
компанияның қаржысын басқарудың қазіргі заманғы әдістері. Бұл ... ... ... К.К , ... А.А., Маянлаева Г.И. Воробьева С.М ... А.К. және т.б. ... ... ... ... ... тапты. Зерттеудің ақпараттық негізін компанияның бухгалтерлік және
қаржылық есептілігінің мәліметтері, компанияның ішкі нормативті-техникалық
құжаттары, мерзімді баспа ... ... ... ... отандық және шетелдік мамандардың оқулықтары құрайды.
Дипломдық жұмыстың тәжірибелік маңыздылығы: ... ...... ... ұйымдастыру мен қызмет түрлерін
жүзеге асыруға талдау жүргізу және оның ... ... ... жолдары.
Дипломдық жұмыстың құрылымы:
Дипломдық жұмыс кіріспеден, үш маңызды бөлімдерден,
қорытындыдан, қолданылған ... ... және ... ... ... ... қызмет нарығының қалыптасуы
1.1 Сақтандыру түрлері, заңды және жеке тұлғалардың ... ... ... және ... нарығы” түсінігі отандық экономикалық әдебиеттерде
жақында ғана қолданыла бастады. ... ... ... жағдайында сақтандыру нарығының болуы туралы сөз де
қозғалмаған.
Сақтандыру ... ... мәні ... ... ... Менің ойымша, бұл ... ... ... ... ... ... терминдері сөздігі келесідей талқылама ... ...... ... ... ... процесінде айрықша тауарды сату-сатып алу бойынша пайда
болатын экономикалық қатынастар жүйесі”.
В.В.Шахов мынадай анықтама ... “... ... ... ... алу ... ... ... қорғау табылатын, оған деген сұраныс
пен ұсыныс қалыптасатын ... ... ... ... ... бір сферасы”.
Кең мағынада сақтандыру нарығы сақтандыру өнімін ... ... ... ... қатынастардың жиынтығын білдіреді.
Нарық сақтандырушы мен сақтандырылушы арасындағы ... ... ... Тар ... ... ...... қоғамдарының
жиынтығы.
В.М.Родионова өзінің “Финансы” оқулығында мынадай анықтама
ұсынған: “Сақтандыру нарығы – бұл ... алу ... ... арнайы
қызмет – сақтық қорғау табылатын, оған деген ұсыныс пен ... ақша ... ... ... өзінің мақалаларының бірінде былай деп ... ... ... негізінде сақтандырылушылардың белгілі
бір қажеттілігін қанағаттандыратын сақтандырушы өзінің ерекше ... ... ... ... сақтандыру нарығы ... ... ... ... мен ... ... ... ортақтастандырады”.
Осы түсініктердің (анықтамалардың) талдауы негізінде
авторлардың барлығы келесідей ... ие ... ... қорытынды жасай
аламыз: “Сақтандыру нарығы – бұл “сақтандыру қызметі” деген айрықша тауарды
сату-сатып алумен байланысты экономикалық ... ... ... ... қарамағында бір жағынан, уақытша
бос сақтандыру қорларының қаражаттары болады, ал екінші жағынан, сақтандыру
нарығының оларды ... ... ... және ... ... ... ... ететін қызмет сфераларына салуға мүмкіндігі болады.
Сәйкесінше “сақтандыру нарығы” түсінігі оның мәні ... ... ... мән философиялық категория ретінде белгілі бір
құбылыстың ішкі мазмұны деген мағынаны береді.
Сақтандыру нарығының мәні ... ... ... ... ... ... ... анықталады. Осы
жерде “... нарық пен сақтандыру тәуекелі өзара байланысты”. Бір ... ... ... әсер ... екінші жағынан – қалыптасқан
жағдайға ... ... ... мен шарттары дайындалады.
Сақтандыру нарығында келтірілген нұқсандар территориялық ғана
емес, ... ... ... ... ... бірге
сақтандырылушылар арасында сақтандыру қорын қайта бөлу ... болу ... ... ... және де сақтандырылған адамдардың саны
айтарлықтай аз болу ... Осы ... ... кезде ғана үлкен
территорияларды қамтыған апаттар нұқсандарын үлестіру мүмкін болады.
Кездейсоқ жағдайлардан ... ... ... ... бір ... жыл ... асып ... мүмкін. Төтенше жағдайлар
бірнеше жыл болмауы мүмкін және олардың нақты болатын күні белгісіз болады.
Бұл ... ... ... түскен сақтандыру төлемдерінің бір ... ... ... ... ... өтеудің қайнар көзі ретінде
қолдану үшін ... ... ... ... ... ... ... болып сақтандыру корына
жиналған сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... өтеуге арналған нетто-төлемдердің және
сақтандыруды жүргізуші сақтандыру ұйымын ұстау үшін ... ... ... ... негізінде анықталады. Нетто-төлемдердің
барлық сомасы белгіленген ... ... ... өтеу ... ... ... ... сақтандыруды несие категориясына,
ал сақтандыру нарығын қаржы-несие нарығына жақындатады.
Сақтандыру қоры қаражаттарының шоғырлануы – ... ... ... қағидаты. Бұл қағидат кез-келген сақтандыру ұйымы
үшін анықтаушы болып табылады.
Сақтандыру нарығының болуының міндетті шарты болып ... ... ... қажеттіліктердің болуы және сол қажеттіліктерді
қанағаттандыра алатын сақтандырушылардың ... ... ... ... өтуі экономикалық қатынастар жүйесіндегі
сақтандырушының рөлі мен ... ... ... ... ... ... ... субъектілеріне айналуда.
Сондай-ақ, сақтандыру нарығының қалыптасуы үшін кәсіпорындар
мен ұйымдардың, ... ... ... ... үшін ... ... болуы шарт. Бірнеше миллиондаған теңге сақтандыру сомасы және де
өзінің ірі ... бар ... ... ... болуы керек.
Сақтандыру нарығының қызмет етуінің негізгі заңдары болып құн
заңы мен ... және ... заңы ... нарығы тауарлы шаруашылықтың даму процесінде қалыптасады және
де соңғысының ажырамас элементі ... ... ... екеуінің де пайда
болуының шарты болып қоғамдық еңбек бөлінісі және әртүрлі меншік иелерінің
болуы ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру қызметін сату-сатып алу бойынша тең ... ... және тік ... ... ... ... экономикасындағы сақтандырудың нарықтық қатынастар
инфрақұрылымының қызмет етуінің негізгі элементі ретіндегі рөлі артуда. Бұл
жерде экономикалық ... ... ... ... ... ... нарығының өз инфрақұрылымын құру ... ... ... ... сөз болуда.
Жүргізілген зерттеулерге сәйкес, сақтандыру ... мәні ... ... ... ... және коммерциялық
фирмалардың, өндірістік ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыруда.
Сақтандыру нарығының экономикалық мәні материалдық немесе басқа
да нұқсан келтіре алатын ... ... ... ... ... ақша ... сипатталады.
Бір жағынан, сақтандыру қызметтерінің нарығы – бұл сақтандыру
өнімін ... ... ... ... қатынастар жиынтығы, ал
екінші жағынан, сақтандыру қызметін сату-сатып алумен байланысты бірнеше
нарықтық ... ... ... тең ... және ... нарық сақтандыру бизнесінің белсенді дамуы,
көптеген сақтандыру ұйымдарының ... мен ... етуі үшін ... жасайды. Осылайша, сақтандыру ... ... бір ... кезде Қазақстанның экономикалық қатынастары мен байланыстары
жүйесінде айтарлықтай ... рөл ... еді. ... ... ... көзқарас өзгеруде. Сақтандыру қызметтері нарығында мүдделердің жаңа
топтары қалыптасуда. Сақтандыру нарығы нарықтық ... ... aнық орын ... ... ... ... қатынастарының барлық
жиынтығын екі үлкен салаға бөлуге болады: жеке мүлікті сақтандыру мен жеке
тұлғаны сақтандыру.
Жеке мүлікті сақтандырудағы сақтандырушылық қатынастардың объектісі - ... ... ... ... табылады. Жеке мүлікті сақтандырудың
экономикалық бағыты – ... ... ... ... ... ... толтыруда қорытындылады.
Сақтанған болып сақтанушының меншігіндегі, сондай-ақ оның ... және ... ... бола ... ... – тек қана ... меншіктері ғана емес, сонымен қатар жеке
мүліктің сақталуына жауап беретін басқа да ... және жеке ... ... ... 3 ... ... туралы” заңды күші бар ... ... ... 7 ... ... жеке мүлікті
сақтандыруға сонымен қатар кәсіпкерлік тәуекелдерді және ... ... ... сақтандыру да жатады /17/.
Кәсіпкерлік қызметте кәсіпкер контрагенттерімен өздерінің міндеттемелерінің
бұзылуынан немесе ... ... емес ... осы ... ... күтілетін табыстарды алмаумен тәуекел сақтанады.
Азаматтық-құқықтық жауапкершілікті сақтандыру кезінде сақтандыру объектісі
болып басқа адамдардың өміріне, денсаулығына зиян келтіру ... ... ... ... ... ... ... да негіздерден пайда
болатын міндеттемелер бойынша жауапкершілік тәуекелі болып табылады.
Сақтандыру түрлерінің саны ... ... және ... ... шексіз әртүрлігіне адекватты болып табылады
/19/.
Мысалға, бізде ең көп ... ... ... ... және жеке ... жеке мүліктерін сақтандыруда бұл ... ... ... ... ... Жауапкершілікті
сақтандыру бойынша – ... ... ... ... сақтандыру, тасымалдаушылардың жауапкершілігін сақтандыру,
жұмыс берушілердің жауапкершілігін сақтандыру, үшінші жақтарға зиян үшін
кәсіпорындардың ... ... ... (экологиялық
сақтандыру), кәсіби жауапкершілікті сақтандыру, зейнеткерлік қорлардың
жауапкершілігін ... ... ... ... ... ... ... үрдісінде немесе қызметтерді ұсынудағы нақты
тәуекелдерге байланысты. Олар: жаңа техниканы иемдену, ... ... ... ... және т.б.
Қауіптер сипаттары бойынша сыныптау тек қана жеке мүлікті сақтандыруды
қамтиды және бір-бірімен иерархиялық ... емес бес ... ... ... және ... жағдайлардан сақтандыру.
Зиянкестердің және тиімді емес табиғат жағдайларынан сақтандыру.
Көліктің барлық түрлерін апаттардан, айдап кетулерден және ... ... ... ... мен катастрофалардан сақтандыру.
Қаржылық тәуекелдерден сақтандыру.
Қауіптер сипаттамасы бойынша сыныптау зиянды анықтау мен ... ... ... дамыту үшін қолданылады. Келтірілген ... өзі ... ... ... ... жеке ... табылады.
Қазақстан Республикасында сақтандыру бизнесін реттеудің заңдық жүйесін
дамыту үрдісі созылып кетті. ... ... ... ... Заңы тек 2002ж. 3 ... ғана ... және іске 1
қыркүйекте енгізілді. Жалпы заң сәтті болмады. Басқа да ... онда ...... ... тіркеу, сақтандырушылық
қызметті лицензиялау механизмдері мен мемлекет тарапынан ... ... осы ... заң ... ... Ол адал ... ... еткен жоқ. Көбінесе, сақтандыру компаниялары бір-бірімен
бәсекелесіп, сақтандырушылар мүдделері зиян кескен жағдайларға алып ... ... ... ... ... туралы” Заңындағы
кемшіліктер мен есептемеулер белгілі бір мөлшерде 2009ж. 16 сәуірінен ... ... ... мен дамыту бойынша ұйымдастырушылық-
құқықтық шаралар туралы” Қазақстан Республикасы Президентінің Жарғысымен
түзетілді.
Осы ... ... ... лицензиялау мен бақылау органының
өкілеттіктерімен Қазақстан ... ... ... ... ... /1/.
Сақтандырудың құқықтық негізін қалыптастыру үшін тығыз
фундаментті қалаған заң актісі болып 2002ж. 3 ... ... ... күші бар ... ... ... Жарлығы болды. Ол
мемлекеттік, сондай-ақ жеке сақтандырушылық ұйымдардың еркін ... үшін ... ... ... ... инвесторлары үшін ішкі
сақтандырушылық нарықты ашты.
Бүгінгі күні Қазақстан ... ... ... ... кодекстің сәйкес баптарынан (ерекше бөлігі), 2002ж. 3 ... ... ... күші бар ... ... ... (әрі қарай – “Сақтандыру туралы” Жарлық немесе ... ... ... және үкіметінің, сондай-ақ өкілеттік
мемлекеттік органның заң актілері мен оларға сәйкес қабылданған ... ... ... ... ... реттейтін негізгі заң акітелрі болып табылатын
“Сақтандыру туралы” Жарлықтың сипаттамасы.
Сақтандыру келісімінің нысаны мен мазмұнына Жарлықпен ... бір ... ... ... ... ... ... орын беріледі,
өйткені нақ келісім нысанында сақтандыру тәжірибелі ... ... ... ... төлегеннен кейін, ал оны төлеу кейінге
қалдырылған кезде – бірінші сақтандырушылық ... ... ... ... ... енеді және жақтар үшін міндетті ... ... ... ... сақтандырушылық жағдайдан сақтандырушылық ... ... ... ... егер міндетті сақтандыру туралы
келісіммен немесе ... ... ... өзінің қызметін
тоқтатады.
Сақтандырушылық қорғаудың қызмет ету кезеңі, егер ... ... ... ... ... ... қарастырылмаса келісім қызметі
мерзімімен сәйкес келеді.
Сақтандыру территориясы Қазақстан ... ... ... ... ... басқадай шықпаса немесе келісімде
қарастырылмаса ... ... ... келісімді мерзіміне дейін тоқтату және оны ... ... ... ... ... қарастырылған міндеттері тоқтатудың ... ... ... ... ... жағдайларда тоқтатылады:
сақтандыру объектісі жойылған кезде;
оны ауыстыру болмаған жағдайдағы сақтандырушы ... ... ... ... сақтанушының ауысуына қарсы болып, ал келісіммен немесе
заңмен басқадай қарастырылмаса, сақтандырушының ... ... бас ... ... ... ... қарастырылмаса, сақтанушымен кезекті ... ... ... ... ... мен ... ... егер бұл сақтандыру шарттарымен,
сондай-ақ жақтардың келісімі бойынша қарастырылса.
Келісімнің қызмет ету кезеңінде ... ... ... ... ... онымен негізгі келісімнің аяқталу мерзіміне дейінгі
кезеңге қосымша келісімге қол коюға болады. Бұл ... ... және ... ... ... сома ... жеке ... сақтандыру
нұсқасы үшін бекітілген мөлшерден жоғары бола алмайды.
Бір жылға келісілген келісімдер ... ... ... ... ставкалар бойынша төленеді.
Бір жылдан аз мерзімге қол қойылған ... ... ... жылдық төлем сомасынан келесі мөлшерлерден төленеді:
2 айға – 30%,
3 айға – 40%
4 айға – ... айға – ... айға – ... айға – ... айға – ... айға – ... айға – 90%
11 айға – 95% мерзімдеріне сақтану кезінде.
Жоғарыда көрсетілген ... және ... ... ... ... қосымша келісімдер бойынша сақтандырушылық
төлемдер төленеді. Осы кезде ... емес ай үшін ... ... ... ... ... 2 ... 3 жылға келісілген мерзімімен жеке
мүлікті сақтандырудың жалпы ... ... ... ... ... ал 4 ... 5 жылға – 15%-ке дейін жеңілдіктер ұсынады.
Бес және одан да көп өткен жылдар бойы ... жеке ... ... қол қойған және осы уақыт ішінде сақтандырушылық орнын
толтыруды алмаған тұрақты ... жаңа ... келу ... соманың 20%-не дейін жеңілдік беріледі.
Сақтандыру түрлері, заңды және жеке тұлғалардың ... ... ... және есептеу
Өз сақтанушыларына кездейсоқ оқиға басталған жағдайда жоғалған, бүлінген
көліктер үшін материалдық өтем ... ... бере ... сақтандыру
ұйымдары олардың әлеуметтік қорғалуын жүзеге асырады әрі мұны барынша толық
көлемінде істеуге күш ... Осы ... ... ... мен ... кәсіпорындардың жеке мүліктерін ерікті сақтандыру қызметінің
кейбір жеке түрін кіргізу жөніндегі ұсынысқа назар аударуға болады.
Міне осылайша, жер ...... ... ... ... бір ... болып табылад. Осы себепті Мемлекеттік
коммерциялық сақтандыру компаниясының басқармасы Қазақстанда жер ... ... ... ... ... жер сілкінісінің зардабын жою жөніндегі жұмыстарды
ұйымдастырудың ... ... ... мен құрылыстарға, үй
мүліктеріне, малдарға, ... ... жеке ... бойынша сақтандыру
өтемін төлеу жолдары жан – жақты түсіндіріледі.
Жер сілкінуден жеке ... ... ... ... жалгерлерді
өрттен, ұрлық пен өзге де ... ... ... сақтандырумен
айналысатындар арқылы, сол секілді сақтандыру үшін жеткілікті капиталы ... ... ... ... ... ... шын мәнінде үлкен зияннан емес, орасан зор
апатты оқиғадан сақтандыру болып табылады, сондықтан да ... ... ... ... яғни оны ... ... белгілі проценті
немесе сақтандырушыға төленетін белгілі сома құрайды.
Жер сілкіну қатерінің сақтандыру шарттарының ... ... ... ... ақша бар. Жер ... сақтандыру объектісі болып -
өнеркәсіп кәсіпорындарының, ауыл шаруашылығы-ның, ... ... мен ... ... құралдарының мүліктері, кооперативтік,
акционерлік, жекеменшік, ұжымдық ... және т.б. ... ... ... ... ... ... объектісі болып құрылыс пен
автокөлік, азаматтар, олардың өмірі мен денсаулықтары табылады.
Біздің алдымызда жер сілкінуден болған зардаптардың ... ... ... зиян ... ... ... төлеуді жүргізу міндеті тұр, бұл орайда
мемлекет пен халыққа тиесілі құрылыстар мен автокөліктер бағаланады.
Жер сілкінудің ... ... ... ... анықтау орасан зор көлемді
жұмыстарды ... ... ... ... ... бірінші кезекте
құрылыстар, көлік құралдары мен үй мүліктері бойынша зиянды анықтау ... ... ... комиссиялар құрылуға тиіс, олардың
құрамына сақтандыру ұйымдар-ының, техникалық ... ... ... ... ... ... еді.
Әрине, мүмкін – қадірінше бұл комиссияларды мейлінше тәжірибелі,
білікті мамандардың басқарғаны жөн, өйткені зиянды ... мен ... ... ... ... ... ... ұйымдарының
өздеріне түседі. Бұл жұмыстарға кіріспес бұрын, сақтандыру өтемі мен зиян
сомасы есебінің актілері мен есептерін ... ... ...... ... ... оларды осы жұмысқа сай келетін нормативтік
құжаттармен, актілердің бланкаларымен және ... ... ... құрып, бағалау нормаларының жинақтарын ... ... ... жеке үй ... ... ... ... Әсіресе, жергілікті елді
мекендердің қызметкерлер еңбек етуге тиіс ... ... ... ... ... бөлу ... өтемін уақтылы әрі толық төлеу сақтанушыға бүлінген жеке ... ... ... немесе жойылғанның орнына жаңасын сатып ... ... ... жер ... ... болған зиянды анықтау
сақтандыру ұйымдарының өте күрделі әрі жауапты жұмыстары болып табылады.
Жер сілкінудің нәтижесінде ... ... ... ... ... бойынша сақтандыру өтемін төлеуді
анықтау мен беру бірінші қатер ... ... ... яғни сақтанушыға
нақты зиянның толық көлеміндегі құн өтемақыландырылады, бірақ ... ... ... ... емес. Жер сілкіну нәтижесінде бір
мезгілде құрылыстың үлкен бір бөлігі құрып ... ... ... ... ... ала отырып, ұйымдастыру жұмысында тәртіп орнату үшін зиянды
анықтаудың ... ... ... ... барлық құрылыстың аулаларын
аралап, көріп, әр үйдің рет нөмірлерін, әр ... әр ... ... оқыс
оқиғадан бүлінгеннің бәрін есепке алып, құрылыс пен жеке мүліктің ... акті ... ... ... яғни үй ... өзге ... көзге түспей, есепке кірмей қалғанын болдырмайтын жағдайын
қарастыру керек, яғни бүлінген ... ... ... ... бір құрылыстың өзіне бірнеше қайтара актілер жасауға тура келеді
/5/.
Зиянды анықтау мен ... ... ... ... Республикасы Мемлекеттік коммерциялық сақтандыру компаниясының
басқармасы ойластырған немесе бекіткен Ережелер бойынша жүргізіледі. Жер
сілкіну ... бұл ... ... ... ... ... Осы орайда
жұртшылыққа, кәсіпорын-дар мен шаруашылықтың әртүрлі нысанымен айналысатын
ұйымдарға ұғымды пайдалануға оңтайлы түрде ... күш ... ... ... ... ... жер сілкіну кезінде болған зардаптың
салдарын жою жөніндегі ережеден ауытқу, сөз жоқ осы ... ... ... алу ... ... етіп ... ... бюросының бағасын
алу керек. Бұл жерде зиянды анықтау мен сақтандыру төлемін төлеуге мынадай
кезеңдер алынады:
- сақтандыру ... ... ... ... және жеке мүліктің жойылуы
мен зақымданып бүлінуінің себебін анықтау;
- зиянның сомасын анықтау;
- сақтандыру өтемінің сомасын есептеу;
- ... ... ... ... немесе жартылай сомасын алуға
деген құқын белгілеу;
- сақтанушыға ... ... ... ... мен ... ... ... – бөлек қараудың
қажеттілігі мынадан ... ... ... ... ... ... ... келісімдеріне орай немесе сақтандыру
қамтуының ... ... ... ... ... ... сәйкес
келмеуі мүмкін. Бірақ сақтанды-ру өтемінің сомасын есептеу үшін бастапқы
көрсеткіш болып табылады.
Құрылыстың ... ... ... ... ... ... бланкіде бір дана болып жасалады. Актіні жасаушылар
бланкіде көрсетілген ... ... ... ... ... ... сол үшін
де жеке бөлімдерді толтыру кезінде мыналарды назарға алған жөн.
Сақтанушының жойылған немесе бүлінген ... және сол ... ... құқ ... ... анықталады:
- ауылдық, селолық жерлерде – сақтандырудың бағалау парақша-сы мен ауыл –
село әкімшілігі басшысының ... ... ... көрсетілген
деректер бойынша;
- қалада – техникалық инвентаризацияның паспорты, техникалық инвентаризация
бюросының ... ... ... ... ... ... қалалық әкімшілік басшыларының жеке құрылыс салуға жер
бөлгендігі туралы шешім, сондай-ақ салық ... ... ... ... салық инспекциясының құжаттары бойынша.
1.2 Сақтандыру нарығының құрамы мен құрылымы
Сақтандыру нарығының мазмұнын оның түрлері, инфрақұрылымы
кеңірек ... ... ... сол ... ... ... нышаны бойынша өмірді сақтандыру нарығын ... ... ... ұзақ ... ... зейнетақыны, денсаулықты,
аннуитет және т.б. жатады), ... ... ... ... және де ... ... ... нарығын бөледі.
Қазақстан Республикасында сақтандырудың “өмірді ... және ... ... екі саласы белгіленген.
Масштабы бойынша ұлттық, аймақтық және халықаралық ... ... ... ... – жеке ... ... қызмет ету сферасы. Институционалды түрде ұлттық сақтандыру
нарығы сақтандыру ұйымдарынан, арнайы ... ... ... ... мен ... ... Ұлттық сақтандыру
нарығындағы барлық қызмет ұлттық сақтандыру заңы шегінде ... ... ... бақылау мемлекеттік сақтандыруды бақылау ... Ең ірі ... ... ... ... ... және басқа да бірқатар елдерде қалыптасқан. Ұлттық сақтандыру
нарығында Үкіметте, бұқаралық ... ... ... ... ... ... ... ұсынатын ұлттық
сақтандыру ассоциациялары қызмет етеді.
Аймақтық сақтандыру нарығы өзара интеграциялық ... жеке ... ... ... ... ... Ең ірі аймақтық нарық болып Солтүстік американ ... (АҚШ, ... ... ... ... ... нарығында терең интеграциялық процесстер жүруде. Бұл “Еуропалық
экономикалық одақтастықтың ортақ сақтандыру нарығын” құру ... ... ... ... ... экономикалық одақтастықтың ұлттық
сақтандыру заңдарын ... ... ... ... ... – бұл ... және ... нарықтары жиынтығы. Мұндай мағынада халықаралық сақтандыру
нарығы ... ... ... ... ... ... сипатталатын жергілікті сақтандыру нарықтары қарастырылады (Нью-
Йорк, Лондон, Цюрих).
Қайта сақтандыру арналары бойынша және брокерлер арқылы ірі
тәуекелдер көптеген ... және ... ... ... арасында
бөлінеді. Мүдделерді сәйкестендіру және ... ... ... шешу ... ... ... ... (техникалық
тәуекелдерді сақтандырушылардың халықаралық ... ... ... одағы және тағы басқалар) қызмет етеді.
Сақтандыруды жүзеге асырудың негізгі ... ... ... ... ... ... ... және өзара сақтандыру табылады.
Мемлекеттік сақтандыру – бұл ... ... ұйым бой ... ... ... ... ... барлық түрлерін жүргізудегі мемлекеттің абсолютті монополиясы
жағдайында, сақтандырудың жеке ... ... ... ... ... да бір ... сақтандыруда монополиясы жоқ болған
жағдайда жүргізілуі мүмкін. Қазір ТМД елдеріндегі сақтандырудың ... ... ... ... ... ... кейбір түрлерін
жүргізудегі басымдылығының болу мүмкіндігін ұмытпаған жөн.
Қазіргі кезде Қазақстанда мемлекеттің сақтандырушы қызметінің
тек жалпы мемлекеттік ... ... ... сақтандырудағы
ғана басымдылығын көрсетуге болады. Осылайша, “Казагрополис” ... ауыл ... ... ... ... ... ауыл ... Министрлігі) үшін басым бағыт болып ауыл
шарушылығының өндірісін міндетті сақтандыру табылады. Ал ... ... ... үшін ... сақтандыру басым
бағыт болып табылады.
Акционерлік сақтандыру – сақтандырушы ретінде өзінің жарғылық
капиталын акциялардың көмегімен құратын ... ... бой ... ... ... ... ... жарғылық капиталды
құру құрылтайшыларға заңды және жеке ... ақша ... ... тез ... ... ... жүргізуге мүмкіндік береді.
Алғашқы капиталды құру тәртібіне ... ашық ... және ... ... ... және де жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерді
бөледі. Бұл айтылғандар дүниежүзілік тәжірибеге тән.
Өзара ... - ... ... ... ... бірігуі байқалған сақтық қорғаудың ұйымдық нысаны. Өзара
сақтандыру қоғамы – қазақстандық нарықтың жаңа ... ... ... ... ... ... қызметі туралы” Заңмен және
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінің “Өзара сақтандыру” атты 845
бабымен реттеледі.
Өзара сақтандыру қоғамдары өз мүшелерінің ... және ... ... мүдделерін сақтандыруын жүзеге асырады және де ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асырғанда қызмет
ету ... ... ... ... ... үшін ... сәйкес жүзеге асырылады. Заңдылық негіздің дамымауына байланысты
сақтандыру нарығындағы бұл ... бой ... ... “Қазақстан
Республикасындағы сақтандыру нарығы 1996-98 жылдардағы негізгі бағыттары
жөніндегі” Қаулыда ... және орта ... ... ... ... ... құру туралы ереже жобасын дайындау мақсаты ... ... ... ... олардың қызмет ету жағдайлары өзара
сақтандыру туралы заң актілерімен анықталады делінген. Бірақ қазіргі ... заң ... ... пулы – ... бір ... бірігіп сақтандыру
үшін сақтандыру компанияларының бірлестігі. Негізінен сақтандыруға қауіпті,
ірі және жаңа ... ... ... ... қызметі бірлесіп
сақтандыру қағидатына сүйеніп құрылады. Әр ... ... ... береді, пул жинаған жарналардың белгілі бір үлесін алады және
де сол үлесте нұқсандарды өтеу бойынша жауапкершілік ... ... ... ... ... ... жауапкершілікті және т.б.
сақтандыруда кеңінен дамыған.
Сақтандыру ұйымдарының ынтымақтастығының ... ... ... мен ассоциацияларын құру табылады. Қазақстан Республикасында
құрылған сақтандырушылар одағының мақсаты – ... ... ... ... ... көрсету, сақтандыру бойынша заң ... ... ... ... қатысу, сақтандыру
қызметкерлерінің мамандандырылуын жоғарылату бойынша курстар мен семинарлар
ұйымдастыру, сақтандырушылардың ... ... ... ... дайындау және т.б.
Енді сақтандыру нарығының қатысушылары жайлы қысқаша айта кететін болсақ,
“Сақтандыру қызметі ... ... ... ... ... ... қатысушылары:
- сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы;
- сақтандыру брокері;
- сақтандыру агенті;
- сақтанушы, сақтандырылушы, пайда ... ... ... ... ұйым ... ... ... сақтандыру қоғамы;
- сақтандырумен байланысты кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын өзге де
жеке және заңды ... ... ...... ... ... лицензиясы негізінде қайта сақтандыру шарттарын жасасу және орындау
жөніндегі қызметті жүзеге асыратын заңды ... ... ...... ... және ... ... уәкілетті мемлекеттік органның тиісті
лицензиясы негізінде жүзеге асыратын заңды тұлға;
Жоғарыда аталған Заңға ... ... ... ... ... ... ... қызметінен басқа төмендегідей қызмет
түрлерін атқарады:
1. уәкілетті ... ... ... актілерінде
көзделген тәртіппен инвестициялық қызметті;
2. тиісті ... ... ... көзделген сатып алу сомасы
шегінде өзінің ... ... ... ... ... үшін);
3. сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының қызметін автоматтандыру үшін
пайдаланылатын арнаулы бағдарламалық ... ... ... ... ... кез ... түрлерінде сақтандыру ісі және
сақтандыру қызметі жөнінде арнаулы әдебиет сатуды;
5. бұрын өз мұқтаждары үшін сатып ... ... ... ... ... ... оның қарамағына сақтандыру шарттарын жасауға байланысты
келіп түскен (сақтандыру ұйымы үшін) мүлікті сатуды немесе жалға беруді;
6. сақтандыру ... ... ... ... кеңес берушілік
қызмет көрсетуді;
7. сақтандыру (қайта сақтандыру) саласында мамандардың ... ... ... ... мен жүргізуді;
8. сақтандыру агенті ретінде сақтандыру делдалы ... ... ... ... - өз ... мемлекеттік органның тиісті ... ... ... сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, сақтандыру брокері, актуарий
және уәкілетті аудитор. ... ...... және ... ... ... ... қызметті өз атынан және
сақтанушының тапсыруымен сақтандыру шарттарын немесе өз ... ... ... ... ... ... жасасу жөніндегі делдалдық
қызметті жүзеге асыратын заңды ... ... ... ... ... түрі болып
табылады және оны ... ... ... ... ... ... өзі қатысып жасалатын сақтандыру (қайта ... ... ... мен ... ... ... ... тараптарымен жасалатын тиісті шарттармен белгіленеді.
Сақтандыру агенті – берілген өкілеттігіне сәйкес сақтандыру
ұйымының атынан және тапсыруымен ... ... ... ... қызметті жүзеге асыратын жеке немесе заңды тұлға;
Сақтандыру агентінің сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... тиісті құжаттарымен
белгіленеді. Сақтандыру агентінің ... ... ... оның
сақтандыру агенті ретіндегі қызметіне жол берілмейді.
Актуарий – сақтандыру (қайта сақтандыру) ... ... ... мен ... тұрақтылық деңгейін қамтамасыз ... ... және ... ... ... ... ... экономикалық-математикалық есептеулерін жүзеге асыруға
байланысты қызметті атқаратын жеке адам;
Актуарийлік ... ... ... ... ... (қайта сақтандыру) ұйымының бастамасы бойынша – бастамашылық
актуарийлік есептеулер;
2) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларда – ... ... ... ... ұйым (уәкілетті аудитор) – уәкілетті мемлекеттік
органның тиісті лицензиясы негізінде сақтандыру (қайта сақтандыру) ... ... ... ... ... ... ұйым (аудитор);
Сақтандыру қызметінің аудитін жүзеге асыруға қойылатын
талаптар уәкілетті ... ... ... құқықтық актілерімен
белгіленеді.
Уәкілетті аудитор, жүргізілген аудит туралы қорытындының
көшірмесін, уәкілетті ... ... оның ... ... ... ... Сондай-ақ, уәкілетті аудитор сақтандыру (қайта сақтандыру)
ұйымының қызметіне міндетті аудит нәтижесінде ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органға
дереу хабарлауға міндетті.
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының өз ... ... ... (аудиторы) болуы міндетті, оның қызметі лицензиялауға
жатпайды. Ішкі ... ... ... уәкілетті мемлекеттік органның
талаптары ... ... ... ... сақтандыру) ұйымының тиісті
ішкі құжаттарында белгіленеді.
Сызба 1 ... ... ... ... ... ... компаниясының” ұйымдық құрылымы
“БТА Банк” банкінің ”Сақтандыру компаниясы” өздерінің клиенттеріне кең
және әр түрлі спектр бойынша сақтандыру ... ... ... ... ... ... күнделікті өмірде іс жүзінде қамтиды /24/.
Кесте 1
Құрамы жағынан компания портфелі 4 топқа бөлінеді:
|Сақтандыру топтары ... 2009 |
| |Мың тг. ... ... ... ... |353 002 |25% ... және мүлікті сақтандыру |506 480 |36% ... ... |369 813 |26% ... тәуекелдерді сақтандыру |172 363 |12% ... |1 401 658 |100% ... ... Міндетті сақтандыру туралы Қазақстан
Республикасының 2009ж. 25сәуірдегі ... ... ... ... түрлері: Сақтандыру көпқырлы
болып келеді: ол әр түрлі ... мен ... ... сақтандыру шарттарына қарай, сақтандыру жауапкершілігінің ... ... Ол ... түрде немесе заң күші арқылы ... ... ... ... ... түрлілігінде дұрыс бағыт
алып, біртұтас өзара байланысты жүйе құру үшін ... ... ... кез-келген басқа да сыныпталу секілді
сақтандыру жүйесін бір-бірімен өзара тығыз байланысты буындардан құрайды.
Отандық сақтандыру нарығында сақтандырудың сыныпталуы ... ... ... ... ... ... және ... Сақтандыру объектілері бойынша сыныпталуында жоғарғы буын – сала,
ортаңғы буын- кіші сала немесе сынып, ... ...... түрі ... ... ... ... объектілері бойынша
бөлу жатыр. Осы уақытқа дейін сақтандру қатынастарының барлық жиынтығы үш
салаға бөлініп келді, ... ... ... жеке ... және кәсіпкерлік тәуекелдерді ... ... ... және ... ... сақтандыру ең
алдымен сақтаушылардың мүліктік мүдделерін ... ... ... ... шығындар атап айтқанда – мүліктің немесе ... ... ... орны ... ... ... ... бір тұлғаның денсаулығына келтірілген зиянның орнын
толтыру да ... ... ... ... ... толтыруға келіп
тіреледі (емдеуге қажетті шығындар, жерлеу рәсіміне кететін ... ... ... ... ... ... ... шығындарды айтуға
болады).
Сондықтан да еліміздің сақтандыру нарығы қазіргі кезде екі
салаға бөлінеді: ... ... және жеке ... ... өз ... 4 кіші ... ... жауапкершілікті сақтандыру,
кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру, кәсіпорындар мен ұйымдардың ... және жеке ... ... ... ... екі кіші сала бөлінеді: өмірді ... ... ... ... - ... ұйымының сақтандыру шарттарының
жасау мен орындауға байланысты ҚР-ның заңнамаларының талаптарына сәйкес
уәкілетті ... ... ... ... ... ... Сақтандыру ұйымының сақтандыру қызметі өмірді сақтандыру саласы
және жалпы сақтандыру саласы бойынша ... ... ... ... ... ... нысанында мынадый сыныптарды қамтиды: өмірді
сақтандыру, аннуитеттік сақтандыру. Ал ... ... ... ... ... ... ... қамтиды:
- жазатайым жағдайлардан және аурудан сақтандыру
- медициналық сақтандыру
- теміржол көлігін сақтандыру
- автомобиль ... ... әуе ... ... су ... ... жүктерді сақтандыру
- 3-ші және 7-ші тармақшаларда аталған сыныптарды қоспағанда, мүлікті
сақтандыру;
- кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру
- ... ... ... ... жауапкешілігін сақтандыру
11) теміржол көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін
сақтандыру
12) әуе ... ... ... ... су ... иелерінің жауапкершілігін сақтандыру
14) тасмалдаушының жауапкершілігін сақтандыру
15) шарт бойынша азаматтық-құқықтық жауапкершілікті ... 14-ші ... ... ... қоспағанда, зиян
келтірген үшін азаматтық-құқықтық жауапкершілікті сақтандыру;
Ерікті сақтандыру нысанындағы әрбір сыныптың мазмұны және оны
жүргізу жағдайлары бойынша ... ... ... ... ... ... белгіленеді.
Сақтандыру түрі сақтандыру ұйымы сақтандыру шарттарын жасау
арқылы сақтандырудың бір немесе бірнеше ... ... ... ... сақтандыру өнімі болып табылады.
Сақтандыру ережелерінің әрбір сақтандыру түрі үшін ... ... ... және олар ... тиісті түрлерін жүзеге
асыру құқығына лицензия берген кезде уәкілетті меншіктік ... ... Егер ... ... ... ... заңдарына қайшы келсе және
жоғарыда аталған талаптарға сай болмаса уәкілетті меншіктік ... ... бас ... ... Сақтанушы мен сақтандырушы арсындағы келісім
бойынша сақтандыру ... ... ... ... ... кезінде
анықтайтын қосымша талаптарды көздейтін сақтандыру шарттары жасылуы мүмкін.
Сол қосымша талаптар 3 реттен ... ... ... сақтандырушы
сақтандырудың белгілі бір түрі бойынша ережелерді заңдарда белгіленген
тәртіппен ... ... және ... ... .
ҚР-ның Азаматтық Кодексі бойынша мыналар сақтандырудың ... ... ... ... ... міндетті
2) сақтандырудың обьектісі
- жеке
- мүліктік
3) сақтық өтемді жүзеге асыру негіздері бойынша
- жинақтаушы
- ... ... ... және ... түрде жүзеге асырылады.
Міндетті сақтандыру ... ... ... орай ... сақтандыру түрлері. Ол ... ... ... Міндетті сақтандырудың әрбір түрі сақтандырудың жеке ... ... ... ... ... ... ... сыныптың мазмұны
және оны жүргізу жағдайлары бойынша қосымша талаптар сақтандырудың осы
сыныбын реттейтін заңнамалық ... ... ... ... ... ... орай жасалынатын сақтандыру.
Мемлекет материалдық шығындардың орнын ... ... ие ... ... ... міндетті формасын
орнатады, яғни қоғамдық мүдделер тұрғысынан алғанда ... ие ... ... ... міндетті сақтандыру формасы қолданылады.
Осылайша, 1997 жылдан бастап ... ... ... стратегиялық
саласының бірі болып табылатын ауылшаруашылығындағы ... ... ... ... темір жол, су және әуе көлігі ... ... ... сенімді әлеуметтік қорғанысты қамтамасыз ету
мақсатында тасымалдаушылар мен көлік иелерінің ... ... ... ... ... ... белгілер тән:
Міндетті сақтандыру шарттары заң арқылы немесе үкіметтік
нормативтік акт арқылы бекітіледі. Осыған сәйкес, сақтаушы сәйкес ... ал ... ... бар ... осы ... ... алуы ... сақтандырудың заңда көрсетілген объектілерді тұтас
қамтуы және оның (міндетті сақтандырудың) таратылуының автоматтылығы. Бұл
принцип ең алдымен мүліктік ... ... ... ауылшаруашылығы
кәсіпорындарындағы жануарларды сақтандыру кезінде олардың барлығы дерлік
сақтандырылған болып есептеледі жаңадан қосылған жануарлар жөнінде ... ... ... олар автоматты түрде сақтандырылған болып саналады.
Сақтық қамтамасыз ... ... ... ... ... орны толтырылатын залал мөлшерінің белгіленген шегі
болады.
Ерікті ... ... ... ... ... сақтандырушының ережелері ... ... ... ... ... ... да сақтандырушыныңда өз
еркімен қатысуы.
Сақтандырудың объектілерді таңдамалы түрде сақтандыруға ... ең ... ... ... ... ... бұл қатынастарға
араласқысы келмейтіндігімен және ... ... ... ... ... ... келісілген уақыт мөлшерімен
шектеледі.
Ерікті сақтандыру тек келісілген мөлшердегі сақтандыру төлемі
төленген ... ғана ... ... ... ... ... ... етілудің көлемі
сақтаушының қалауына байланысты және тараптардың келісімімен ... ... ... сақтық қамтамасыз етілудің көлемі
сақтандырылған мүліктің сақтандыру бағасымен ... ... ... ... ... ... ... Республикасының сақтандыру нарығының жағдайын
талдау
Экономиканың нарық жағдайындағы дамуы кезеңіндегі ақша-несие
жүйесінің түбірлі ... ... ... ... және осы ... ... ... нарықты зерттеу - өте
маңызды, өйткені бұл ... ... ... құрылымдар мен мемлекеттің
мүдделерін қозғайды.
Сақтандырудың әлемдік нарығының жаһандануы ... ... ... ... ... Егер 2008 ... компанияларының саны 41 болса, 2010 жылы 39 ... ... ... активтері абсолютті шамамен де, салыстырмалы
шамамен де Қазақстанның қаржы қорында және ... ... ... ... ... ... 2008 жылы 368,3 ... 2010 жылы 1 124,7 млрд ... ... ... ... 205,3%). ... ... компанияларының активтері онша өсе қойған жоқ: 3,1%-дан
6,8%-ға дейін ғана өсті. Сақтандыру компанияларының меншікті капиталы 2007
жылы 142,6 млрд ... 2010 жылы 330,8 млрд ... өсті ... ... ... ... 1,2%-дан 2,0%-ға көбейді.
Қазіргі уақытта көптеген банктерде жаңа автоматтандырылған есеп – ... ... ... ... Бұл ... ... нарығында
бәсекелестікті лайықты жүргізуіне және ұнамды пайданы алуға мүмкіндік
береді.
Ақпараттық технологиялардың архитектурасын ... ... ... және ... ... ... ... қажет:
( банк мөлшерінде (активтер, есептер саны, филиалдар мен ... банк ... ... ... банк ... сипаттамасы;
( жарнама стратегиясы;
( ... ... / ... / ... ішкі және ... ... бейімделу;
( банктегі ақпараттық технологиялардың бар мүмкіндіктерінде;
( жоғары басқарушы ... аса ... ... қабылдауға
дайындық көрсеткіштері.
Ақпараттық жүйе – бұл жүйе, жинауға, сақтауға, іздеуге, өңдеуге және
қолданушылардың сұрауларына байланысты ... ... ... ... программалық құралдар жиынтығының тікелей шешілетін есептерін қосады.
2 кесте Қазақстан Республикасы сақтандыру компанияларының даму ... | ... ... |
| |2008 |2009 |2010 ... |41 |44 |39 ... саны | | | |
| | | | ... ... | | ... ... |142,6 |224,6 |330,8 ... | | | |
| | | | ... % | | | |
| |1,2 |1,6 |2,0 ... ... | | ... ... млн. | | | ... |1171,4 |1 879,4 |2 812,4 |
| | | | ... % | | | |
| | | | ... ... |1,6 |2,0 |
| | | | ... тг. | | | |
| |368,3 |729,9 |1 124,7 ... % | | | |
| | | | |
| |3,1 |5,2 |6,8 ... компанияларының| | | ... млн. ... | | | |
| | | | ... % |3026,1 |6108,0 |9562,2 |
| | | | |
| | | | |
| |3,1 |5,2 |6,8 ... ... ... сақтандыру туралы Қазақстан
Республикасының 2009ж. 25сәуірдегі №405-ІІ заңы
Соңғы жеті жылда сақтандыру компаниялары ... ... ... - % 2010 жылы ... 2007 жылдың нәтижесі бойынша сақтандыру
компанияларының активтерінің ... 84,7% ... ... ... ... өсуі өте ... оны 3 ... бөлуге болады: міндетті
сақтандыру, нақты ерікті-мәжбүрлі ... және ... ... екі ... арқасында қарқынды өсу пайда болды. Жұмыс берушінің
міндетті сақтандыруы жөніндегі Заң күшіне енді. Оған бөлінетін сыйақылардың
мөлшері 9-10 млрд. теңгені құрайды. Халыққа және ... ... ... отыр, бұл «ерікті-мәжбүрлі» сақтандыру рыногының өсуіне үлкен көмегін
тигізеді. Ерікті сақтандыру рыногына келсек, менің бағалауымша, мұндағы өсу
10%-дан ... осы ... ... ... ... ... ... болады:
1 диаграмма
2010 ж сақтандыру компанияларынан ерікті сақтандыру бойынша жасалған
сақтандыру төлемдері.
Ескерту-дерек көзі: Міндетті ... ... ... 2009ж. ... №405-ІІ заңы
Диаграммадан көріп отырғанымыздай 2009 ерікті сақтандыру төлемдері бойынша
операцияларды ең көп жүргізген «КИС «Халық-Казахинстрах» АҚ болып табылады.
Ол шамамен 1,81 млрд т. ... ... яғни бұл ... төлемдердін
29% құрайды. Келесі орынды «КК ЗиМС «ИНТЕРТИЧ» АҚ компаниясы иеленеді. Оның
төлемдері 1,42 млрд.т. көсеткішімен 23% ... ... 3 ... ... «БТА ... «БТА ... ... ақтандыру компаниясы»АҚ,
«КЖС Мемлекеттік аннуитеттік компания»АҚ , сонымен қатар «СК «Еуразия»АҚ
компаниялары алып отыр. Ал қалған екі ... ... «СК» Ақ ... және де ... ... компаниясы» Ақ 6% корсеткішпен алып
отыр. Бүгінгі таңда Қазақстанның қор ... ... ... ... ... көрсетеді және олардың шамалы ғана өзгерістерін
байқап отырады. Сақтандыру рыногында ... екі ... ... ... оны ... сыйақылары көлемінің тез өсуінен байқауға болады.
Былтырғы жылдағы жиналған сыйақы ... ... өсіп 120,2 млрд ... Бұл ... сақтандыру сыйақысының көлемі (міндетті, жеке өз
еркімен және мүлікті өз еркімен ... 17,8 –12,9 және 89,5 ... ... тиісінше 36,9-65,4 және 93,3% болды. Өмірді сақтандырудың
перспективалық түрі бойынша сыйақының өсуі өте ... ... ... ... бойынша 2009 жылдың сол кезеңімен салыстырғанда
“өмірді сақтандыру ” саласы бойынша ... ... 2008 жылы 2,6 ... 3,7 млрд теңгеге өскен, өмірді сақтандырудың жыйынтық сақтандыру
сыйақысындағы үлесі 1 ... 2009 жылы 2,1% ... ... ... ... сыйақысындағы үлесі аз мөлшер болса да, соңғы үш ... ... ... ... ... Оны ... 2-ші ... көруге болады.
3 кесте
Сақтандыру компанияларында өмірді сақтандыру бойынша жасалған сақтандыру
төлемдері
|№ ... ... | | | |2010 ... |
| ... ұйымдары |2008 |2009 |2010 |2008 ... |
| | | | | ... | | | | |, % |
|1 ... СК" АҚ |108 281 |156 466 |231657 |144 |
|2 |" Amanat ... |29 952 |53 541 |110465 |2,5 |
| |СК" АҚ | | | | |
|3 ... СК" АҚ |61 740 |56 018 |17063 |-27,6 |
|4 ... СК" АҚ |248 501 |498 394 |669542 |169,4 |
|5 ... КИС" АҚ|1 016 811 |2 592 990 |1810008 |78 |
|6 ... СК" АҚ |19 732 |78 126 |0 |0 |
|7 ... ... ... |550778 |191,2 |
| |АҚ | | | | |
|8 ... ... ... ... |396160 |24,2 |
| ... АҚ | | | | |
|9 |"БТА ... АҚ |1 033 |724 |0 |0 ... ... ... |460 218 |807 383 |692037 |50,3 |
| ... ... | | | | |
| ... "БТА | | | | |
| ... АҚ | | | | ... ... АСК" ... |179 168 |167813 |34,5 ... ... ... СК ... |25 465 |45788 |96,1 ... ... ДС ж МС ҚК"|483 629 |972 502 |1426874 |195,1 |
| |АҚ | | | | ... ... ... ... ... |513530 |5,6 |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... "БТА ... | | | | |
| |АҚ | | | | ... |"АТФ Полис" СК " АҚ |214 278 |- |- |- ... ... ... |783 |21 845 |24693 |3053,6 |
| |АҚ | | | | ... |"Қазақмыс" СК" АҚ |61 791 |60 515 |35483 |-42,6 ... ... СК" АҚ|517 |9 360 |2703 |443 ... ... СК" АҚ |8 057 |1 898 |2074 |-74,2 ... ... ... |9 292 |30 146 |29035 |212,4 |
| ... АҚ | | | | ... ... СК" ... |521 |1724 |-21 |
| |БК | | | | ... ... Иншуранс" СК"|19 000 |60 258 |53976 |184 |
| |АҚ | | | | ... |"ӨСК ... |140 777 ... |703384 |399,6 |
| ... | | | | |
| ... АҚ | | | | ... ... ... |0 |0 |0 |0 |
| ... АҚ | | | | ... ... СК" АҚ |1 530 |552 |836 |-45,3 ... |"АСКО" СК" АҚ |8 130 |9 408 |9304 |14,4 ... ... ... |0 |0 |0 |
| |АҚ | | | | ... ... |329 |- |- |- |
| |СК" АҚ | | | | |
| | | | | | ... |"Эко ... СК" АҚ |42 808 |100 888 |83920 |96 ... ... ... |39 678 |78 315 |71002 |78,5 |
| |СК" АҚ | | | | ... ... ... |91 342 |281761 |711 |
| |АҚ | | | | ... |"Валют-Транзит Life" |33 372 |53 400 |0 |0 |
| |ӨСК АҚ | | | | ... ... СК" АҚ |9 757 |13 712 |19055 |95,2 ... ... |237 |0 |0 |0 |
| ... | | | | |
| ... АҚ | | | | ... ... СҚ" АҚ |0 |0 |0 |0 ... ... ... СК" |4 524 |2 921 |2013 |-55,5 ... ... СК" АҚ |0 |0 |0 |0 ... ... ӨСК" АҚ |10 404 |59 931 |449143 |4217 ... ... Ат" СК" АҚ |0 |0 |0 |0 ... ... ... АҚ |102 |9 308 |- |- |
| |ЕК ... Чех | | | | |
| ... компаниясы | | | | |
| |- ӨС" АҚ | | | | ... ... |0 |20 772 |85670 |0 |
| ... ... | | | |
| ... АҚ | | | | ... |"Allianz Kazakhstan |- ... |85510 |0 |
| |СҚ" АҚ | | | | ... ... АҚ|- |2 169 |114274 |0 ... |АО ... |- |19 940 |264530 |0 |
| ... ... | | | | |
| ... - | | | | |
| ... | | | | |
| | | | | | ... ... ... сақтандыру туралы Қазақстан
Республикасының 2009ж. 25сәуірдегі №405-ІІ заңы
Кесте мәліметтерінен көріп ... ... ... бойынша Қазақстан Республикасында ... ... саны 2007 жылы 41 және 2008 жылы 44 ... ... ... 39 –ға ... ... Берілген мәліметтер бойынша «АТФ Полис «СК»
АҚ, «Валют-Транзит-Полис «СК» АҚ, «Валют-Транзит Life» ӨСК АҚ және ... АҚ ЕК ... Чех ... ... - ӨС" АҚ ... ... ... өз қызметтерін тоқтатқан. Жалпы алғанда соңғы 3
жыл ... ... ... ... көбісінде тұрақты өсу
байқалады. Мысал келтіретін болса, өз қызметін атқаруымен және де ... ... ... ... ... ... сақтандыру
ұйымдарын атап көрсетуге болады.Осы ұйымдардың ішінде ең ... ... ... ӨСК" АҚ ... ... Бұл компанияның 2007 ж
төлемдері 10404 мың теңгені құраса, бұл көрсеткіш 2009 ж 449143 мың ... ... ... сол ... ... өсімі 4217% құрады.
Келесі орынды "PREMIER САҚТАНДЫРУ" АҚ иеленеді. Оның 2007ж ... ... т. ... ол ... 24693мың т. дейін жетті, ал өсімі 3053,6%
жетті. Ал 3 орынды "Казкоммерц-Life" ӨСК" АҚ алды. Оның 2007ж ... мың т. ... 2009ж ол ... 281761 мың т. жетті, ал өсімі 771%
құрады. Сонымен қатар осы жылдар ішінде керісінше ... ... ... да жоқ емес. Олардың ішінде ең алғашқы орында
"ТрансОйл" СК" АҚ тұр. ... ... ... бұл ... ... төлемдері 8057мың т. болса, ол көрсеткіш 2009ж 2074 мың т.
төмендеген, ... осы ... ... оның ... ... Екінші орынды "Пана Иншуранс" СК" иеленеді. Оның 2007 ж
төлемдері 4 ... т. ... ал 2009ж ол 2013 мың т. ... ... ... 55,5% төмендеген. Ал келесі орындарды Виктория" СК"
АҚ, "АМСГ" СК" АҚ, "Лондон-Алматы" СК" АҚ БК компаниялары өзара ... ... ... 42,6%, 27,6% және 21% ... ... бұл ... ... мүлдем 3 жыл бойына да ешқандай іс жүргізбеген
компаниялар да бар. Олар: "ЦАСО" СҚ" АҚ, "Астық ... ... ... Ат" СК" АҚ және т.б ... болып табылады.
2.2 Қазақстан Республикасының ... ... мен даму ... ... сақтандыру нарығының даму проблемаларының
негізгілері болып ... ... және жеке ... ... ... сақтандыру ұйымдарын корпоративті басқару жүйелерін енгізудің,
сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының қызметі туралы статистикалық және
өзге де мәліметтер базасының қол ... ... мен ... ... ... ... табылады.
Сақтандыру секторының проблемаларының ішінде келесілерді атап
өткен жөн:
- ұзақ ... және ... ... ... ... ... бойынша ұсынылатын қызметтердің шектеулігі;
- сақтандыру өнімдерінің (сақтандырудың міндетті түрлерінен ... ... ... ... бекітіледі) айтарлықтай қымбат тұруы және оларға
сұраныстың төмендігі;
- нарықтағы бірқатар сақтандыру ұйымдарының жеткіліксіз белсенділігі;
- ... ... атап ... ... ... төмендігі;
- сақтандыру ұйымдарының өздерінің тәуекелдерін дұрыс басқара алмауы
(анықтау, бағалау, есеп беру);
- ... ... ... ... ... ... сақтанушыларға қарыз беру жүйесінің дамымауы;
- халықтың сақтандыру нарығына деген сенімділігінің төмендігі, сақтандыру
ұйымдарындағы қызмет көрсету ... ... ... бизнесі облысындағы алдап-сулаушылық.
Сақтандыру нарығының құқықтық базасындағы ... ... ... атп ... проблемаларды шешу жолындағы
шаралар ішінде Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығын дамытудың 2006-
2010 жылға ... ... ... ... атап ... ... – ұлттық сақтандыру индустриясын одан әрі реформалау. Бағдарламаның
алдына ... ... ... жеке ... сақтандыруды, соның ішінде оның жинақтаушы және ұзақ мерзімді
түрлерін дамыту;
- өзара сақтандыру жүйесін ... ... ... ... ... сақтандыру ісінің ақпараттық және автоматизация деңгейін жоғарылату;
- міндетті ... ... ... ... ... ... нарығының инфрақұрылымын одан әрі жетілдіру;
- сақтандыру аясындағы мамандардың мамандану ... ... ... сақтандыру қызметін реттеу мен қадағалау стандарттарын жоғарылату;
- қайта сақтандыру және бірлесіп сақтандыру тетіктерін ... ... ... ... ... ... индустриясының тұрақтылығы мен сенімділігін бекіту;
- жеке сақтандыруға ... ... ... ... нарығының қазіргі заманға сәйкес инфрақұрылымын қалыптастыру;
- халықтың сақтық мәдениет деңгейін жоғарылату;
- міндетті сақтандырудың тиімді жүйесін ... ... ... ... ... жақсарту;
- жаңа сақтандыру өнімдері мен технологияларын енгізу;
- сақтандыру қызметтеріның сапасын ... ... ... ... ... мен ... тиімділігін
жоғарылату.
Сақтандыру ұйымдарының қызметінің стандарттарын белгілеу,
ұжымдық басқаруды жақсартуды ынталандыру және ... ... ... үшін ... ... ... мақсатында
2004 жылдың 13 желтоқсанында Қазақстан ... ... ... салу ... ... заң актілеріне өзгерістер мен
түзетулер енгізу ... ... ... өзгерістер енгізілді. Осы Заң
бойынша аннуитеттік сақтандыру бойынша ... ... ... ... тиіс ... ... ... 2%-нан 1%-ға
төмендетті. Сондай-ақ, 2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап жеке тұлғалар ... ... ... ... ... ... ішінде аннуитеттік
сақтандыруға деген қызығушылығын жоғарылату мақсатында келесідей өзгерістер
күшіне ... ... ... бойынша сақтандыру сыйақыларын төлеуге бағытталған
табысқа салық салу сақтандыру төлемдерін алатын уақытқа ауыстырылады;
- жұмыс берушінің өз жұмысшысының пайдасына ... ... ... ... ... сомасы жұмысшының табысы саналмайды;
- жеке тұлғаның өз пайдасына жинақтаушы сақтандыру ... ... ... сыйақыларының сомасы толық көлемінде алуға жіберіледі.
Нарықтың негізгі көрсеткіштерін, соның ... ... ... және ... ... ... ... төмендетуді
ынталандыру мақсатында Қаржы нарығын ... және ... ... ұйымдарының капитализациялаудың үш жылдық жоспарын дайындады.
Сонымен қатар, осы бағдарламаның мақсаты болып ... ... ... ... ... ... табылады. Бұл өз кезегінде ұйымдардың қаржылық ... және ... ... ... ... ... Жаһандану және интеграция жағдайларында эффективті ... ... ... ... ... да, жеке ірі ... асыру жағынан да тиімді. Кешенді түрде ... ... ... ... ... ... ... ресурстарын
тартуға және шетел компанияларымен келісім-шарт жасасуға көмегін тигізеді.
Қазіргі кезде әлемдік тәжірибені пайдалану, ... ... ... ... анық ... Және де ... кездегі
Қазақстанның сақтандыру нарығындағы позитивті тенденцияларды қарай отырып,
2010 жылға қарсы біз әлеуметтік және ... ... ... ... жан-жақты дамыған қаржы қызметтерінің нарығына жетеміз
деп айтуға болады.
3 ... ... ... ... ... нарығының қызмет етуінің шетелдік тәжірибесі
Шетелдік тәжірибе ретінде мен еліміздің экономикалық, саяси
және басқа да қатынастары бойынша серіктес ... ... ... ... ... ... ... мен Қытай Халық Республикасы мен Америка
Құрама Штаттарының нарықтарын қарастырып ... ... ... ... ... Сақтандыру нарығы Қытайдың
ақша-несие нарығының маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Қытай Халық
Республикасындағы ... ... ... ... ... сақтандыру, кепілді сақтандыру және жеке сақтандыру ... ... ... түріне бөлінеді. Қазіргі кезде Қытайда сақтандыру
компаниялары сақтандырудың 400 түрі бойынша қызмет ... ... ... ... ерікті және міндетті болып бөлінетін қайта
сақтандыру операциялары кеңінен тараған.
Реформалардың тереңдеуі және Қытай ... ... ... ... ... байланысты сақтандыру операцияларының,
әсіресе өмірді сақтандыру операцияларының қарқынды дамуы өтіп жатты. ... жылы ... ... түсетін табыстар сақтандыру табыстарының 55%-
н құраса, 2007 жылы 60%-ды ... 2007 жылы ... ... ... саласының табыстары 124,7 млрд юань (15 млрд $), оның ішінде
49,96 млрд юань (8,2 млрд $) - ... ... 68,3 млрд юань ... $) - ... ... ... қалған сақтандыру операцияларынан
түскен табыс - 6,5 млрд юань ... 783 млн $ ... Дәл сол жылы ... ... және ... ... жеке сақтандыру бойынша өтемдер 31,8
млрд юань (3,8 млрд $) құрады. Өмірді сақтандыру бойынша ... 23,8 ... ... 2,9 млрд $ ... Қытай Халық Республикасының ұлттық
экономикасындағы сақтандыру саласының үлесі жылдан-жылға өсуде. Осылайша,
ЖІӨдегі ... ... ... 2002 жылы ... 2007 жылы 1,48%-ға
дейін өсті. Соңғы 6 жылы Қытай Халық Республикасының ... ... ... өсу қарқыны 34% құрайды. Бұл жайлы 4-кесте мәліметтерінен
көруге болады.
4 кесте
Қытайдағы сақтандыру саласының 2005-2010 ... ... ... ... | | | | | | ... |2005 |2006 |2007 |2008 |2009 |2010 ... |59,5 |77,7 |108,0 |124,7 |210,9 |388,0 ... жылдың басындағы жағдай бойынша Қытай Халық Республикасында 52
сақтандыру компаниясы, оның ішінде мүлікті сақтандыру бойынша – 22, ... ... – 26, ... ... ... – 1, екі сақтандыру тобы
және бір “саяси” сақтандыру компаниясы ... ... 2009 ... жағдай бойынша барлық сақтандыру компанияларының активтерінің
сомасы 1 трлн ... (120,5 млрд $) жуық ... ... ... ... ... және шетел
компанияларының болғандығына қарамастан, елдің ... ... ... ... ... ... ... бақылап отырады.
Мысалы, өмірді сақтандырудың Қытай компаниясының үлесіне елдегі өмірді
сақтандыру көлемінің 52% ... ... ... “Пинань” компаниясы (24%)
тұр. “Тайпинян” компаниясы 11%-ды, ал ... ... ... ... қазіргі кезде тек төрт сақтандыру ... ... ... сақтандырудың 90%-н қолында шоғырландырған.
2008 жылдың басында Қытай ... ... ... ... ... сақтандыру компаниясы (шетелдік және ... ... ... ... болатын. Оның ішінде 2 – бас сақтандыру
компаниялары, 7 – мүлікті сақтандыру компаниялары, 3 - ... ... 1- ... ... ... Территориялық белгісі бойынша
олар 8 жалпы мемлекеттік сақтандыру ... және 5 ... ... ... ... ... сақтандыру
компанияларының 10 мыңдай бөлімшелері мен операциялық ... ... саны - 150 мың ... Қытай сақтандыру компаниялары 250
мыңнан астам сақтандыру агенттерінің қызметін пайдаланады.
Қытай басшылығының елді ... ... ... ... ... ... нарығына шетелдік сақтандырушылар ене
бастады. Өкілетттіктердің ең көп санымен Австралия, Ұлыбритания, Германия,
Гонконг, Италия, Канада, ... ... ... АҚШ, ... ... және Жапония сақтандыру компаниялары ерекшеленеді.
АҚШтың, Канаданың, Жапония мен ... 9 ... ... және ... 12 ... агенттіктердің негізін салды. Ал 17
елдің 113 сақтандыру компаниясы Қытай Халық Республикасында 202 өкілеттігін
құрды. Сақтандыру ... өсу ... 20010 жылы ... өсу ... ... ... болды. Сақтандыру саласы құрылымдық реформаны жүзеге асыра ... ... ... ... ... жылдың басындағы жағдай бойынша, Қытай Халық
Республикасында шет ... ... 37 ... ... және де ... жуық ... ... сақтандыру мекемелері (өкілеттіктер, агенттіктер
және тағы басқалар) бар.
АҚШ сақтандыру ... ... ... ... ... сақтандыру нарығы мен бизнесі әлемде ең жақсы дамыған ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру нарығының 50%-дан астамын бақылап отырады. Америка Құрама
Штаттарында 10 мыңдай сақтандыру компаниялары жұмыс ... ... ... астамы мүліктік сақтандыруды жүзеге асырады. Америка ... әр ... ... ... ... заңы және сақтық бақылауы
болады, сондықтан да ол ... ... ... ... заң және сақтық
бақылау органы жоқ.
Әрине, әр штат өзінің жарғылық ... ... ... ... өзіне қарасты сақтандыру ұйымдарына бақылау
жүргізеді, сақтандыру қызметін қадағалап, реттейді, брокерлерге, агенттерге
және сақтандыру компанияларына лицензиялар ... ... ... сақтандыру ұйымдарының екі типі
бар: ... ... және ... ... ... Ол ... сақтандыру компаниялары жоқ. Компания акцияларын жеке және
заңды ... ... ... ... Штаттарында тарихи түрде сақтандыру
компаниялары арасында өзара сақтандыру ... ... ... ... ой ... бірақ олардың саны акционерлік қоғамдардан әлдеқайда
азырақ.
Ел ішінде сақтандырудың үш типі қалыптасқан:
- бенефиттер (өмір мен ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру және т.б.);
- жеке мүліктік (бұл жерге құрылыстарды сақтандыру, автокөлікті және
азаматтардың өзге де ... ... ... ... ... ... басқа түрлері).
Қазіргі кезде АҚШтың барлық сақтандыру компанияларының
активтері 2 трлн ... ... ... ... орта ... алғанда әр
компанияға 200 млн доллардан келеді. Барлық сақтандырушылар бақыланып
отырады. Олардың қызметі : ... Moody S, Standart & Poors ... ... компаниялармен талданады. Бұл компаниялар қаржылық жағдайы
туралы хабарлайды, сақтандырушылардың ... ... ... ... ... және ... қабілеттілігі туралы мәліметтерді
жариялайды.
Брокерлік компаниялардың өздерінің айрықшалықты бөлімшелері
болады. Бұл бөлімшелер басқа ... ... ... олардың
қаржылық жағдайын, төлемдерін, сервистік қызмет көрсету деңгейін,
қызметіндегі ... ... ... және тағы басқаларды зерттейді.
Сақтандырушының қызметінің тиімділігінің ... ... ... ... және ... бойынша пайда коэффициенті,
дебиторлық қарыз деңгейі саналады.
Америка Құрама Штаттарында өмірді сақтандыру бойынша ... ... ... ... ие, ... да ... ... зейнетақы қорларына тиесілі бірнеше миллиардтық ... ... одан әрі ... мақсатында береді. Бұл қаражаттарды
басқарғаны үшін сақтандыру компаниялары комиссиондық сыйақы (шамамен 0,1%)
алады.
Америка Құрама Штаттарының сақтандырушылары ... ... ... Осылайша, өндірістік корпорациялардың ... ... ... ... ... отырады.
Сақтандыру ұйымдарының ұйымдық негізін акционерлік қоғамдар
мен өзара сақтандыру қоғамдары құрайды. Андеррайтерлер мен ...... ... немесе тәуелсіз брокерлік
фирмалардың институты бар. Осылайша, өмірді ... ... ... ... ... 20 мыңнан астам сақтандыру брокерлері бар. Сондай-
ақ, ... ... энд ... ... Холл”, “Фред
С.Джеймс” және тағы басқа да брокерлік фирмаларды атап өтуге болады.
Кейінгі ... ... ... ... ... ... (сақтандыру төлемдерінің) қозғалысына шектеу
алынып тасталып, кейбір жағдайларда олар 40 пайызға дейін төмендеді. Бұл
көптеген ұсақ ... ... ... ... сақтандырушы
компаниялардың шығындалуына әкеліп соқтырды.
Америка Құрама Штаттарының сақтандыру ... ... деп ... да ... Олар өздерінің еншілес компаниялары
арқылы өздерінің негізгі қызметінен басқа несиелер мен ... ... ... ... ... ... несиелік карточкалар
эмиссиялау, мүлікпен, бағалы қағаздармен операциялар ... ... ... ... және ... ... ... қызметтер атқарады.
Сақтандыру ісінің одан әрі интернационализациялануы жүруде. 70-жылдардағы
халықаралық сақтандыру нарығындағы қатаң бәсекеден кейін Америка ... ... ... ... ... компанияларына “Стейт фарм мьючуэл отомобил
иншуранс компани” трансұлттық компаниясы жатады. Бұл компания 1922 ... ... ... ... ... ... ... уақиғалардан,
авиацияны сақтандырумен және қайта сақтандырумен ... ... ... ... ... ... орындардың бірінде.
Басқа ірі компаниялар болып 1868 жылы Нью-Йоркте құрылып,
өзара келісім негізінде өмірді сақтандыратын “Метрополитен Лайф ... ... ... ... компаниялардың бірі болып
саналатын, “Коннектикут дженерэл корпорейшн” және “ИНА ... ... ескі ... ... ... 1982 жылы ... ... компаниясы
табылады. Бұл “Сигма” компаниясы мүлікті және жауапкершілікті сақтандырады.
“Америкэн Интернешл групп ...... ... ... ... және ... Құрама
Штаттарындағы саудалық және өндірістік тәуекелдерді сақтандырушы ірі
компаниялардың бірі. Кейіннен бұл ... ... ... айналып,
қазіргі кезде 130 елде 44 еншілес компаниясын басқарып отыр.
Тек ... саны 28 ... ... ... ... ірі ... компаниялары болып:
-1853 жылы құрылған “Континентал корпорейшн” компаниясы;
-1876 жылы құрылған “Пруденшл Иншуранс оф ... ... жылы ... ... ... компани” компаниясы саналады.
Көріп отырғанымыздай, әрине бұл елдердің сақтандыру
нарығының даму ... ... ... ... қаржылық
көрсеткіштері біздің еліміздегі жағдайдан артық. Бірақ, ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру компанияларының жағдайы бірер жылдан соң осындай
елдердің компаниялары ... ... деп ... ... айтуға
болады.
3.2 Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығының даму перспективалары
Елдің сақтандыру нарығын дамыту саласында сақтандырудың бірқатар
міндетті ... ... ... ... беру ... ... компаниясы, экспорт-импорт кредиттерін сақтандыру
жөніндегі мемлекеттік корпорация құрылды, ... ... ... ... ... ... секторы: мақсаты мен ... Орта ... ... ... ... негізгі мақсаттары мен
міндеттерімыналар ... ... ... ... ... ... сақтандыруды қорғаудағы
қажеттіліктерін қанағаттандыру жəне мемлекет экономикасын дамыту үшін ұзақ
мерзімді инвестициялық ресурстарды шоғырландыру жөніндегі ... ... іске ... ... ... қорғаудың құралы ретінде өмірді сақтандыруды дамыту
міндетті сақтандыру жүйесін жетілдіру;
- халықтың сақтандыру ұйымдарына сенімін жəне ... ... ... ... ... арттыру;
- үздік халықаралық практика негізінде сақтандыру қадағалауын жетілдіру.
Ағымдағы жағдай. ... ... ... ... ... жəне ұлттық сақтандыру индустриясын реформалау жөнінде
мемлекет қабылдаған ... осы ... ... дамуына ықпал етті.
Сақтандыру нарығының негізгі көрсеткіштерінің бірнеше жыл ... оң баға ... ... елде ... жəне жинақтаушы
жəне ұзақ мерзімді сақтандырудың өзге түрлері нарығы жеткіліксіз дамыған.
Қазіргі кезде өмірді сақтандыру жөніндегі ... ... ... ... ... өзекті болып
қалып отыр. Сақтандыру ұйымдарын ... ... ... ... ... ... ... бөлігі қайта сақтандыру арналары
арқылы шет елдерге беріледі.
Бұдан басқа, міндетті сақтандыру ... ... бар. ... ... сақтандырудың ұлттық жүйесінің өзінің
барлық əлеуетін толық көлемде пайдалануға мүмкіндік бермейтін ... бар. ... ... ... ... ... ... мыналарды жатқызуға болады:
- сақтандырушылардың міндетті сақтандыру туралы заңнаманы сақтауын
мемлекеттік ... ... ... мен ... ... сақтандыруды қолдану туралы нормаларды қамтитын салалық заңдарды
əзірлеуді шектеу қажеттілігі.
Көлік құралдары иелерінің ... ... ... бұқаралық түрлерінің бірі болып табылады, бұл көлік құралдары
иелерінің жəне жол қозғалысының басқа қатысушыларының мүдделерін ... ... ... осы ... ... неғұрлым
өткір сезіледі.
Жақын арадағы жылдары сақтандыру нарығының инфрақұрылымын
дамыту бөлігіндегі ... ... ... ... жүйесін дамыту болады.
Өзара сақтандыру қазіргі заманғы сақтандыру ... ... ... табылады. Өзара сақтандырудың қажеттігі, ең алдымен ... көп ... ... ... ... ... байланысты
коммерциялық сақтанушылар сақтандыруға қабылдаудан бас ... көп ... ... басқа, сақтандыру ұйымдарында тəуекелдерді басқару жүйесі
дамытуды талап етеді. Негізгі шаралар:
1. Сақтандыру ұйымдары ... ... ... ... ... ... асыру) - осы сəтте қолданыстағы
шоғырландырылған ... ... ... ... ... ... ... қаржы ұйымының шешімдерін анықтайтын аффилиирленген тұлғалар тобын
анықтау мүмкіндігі көзделді, қаржы ұйымы қабылдайтын шешімдерге ... ... ... ... ... анықтау бөлігінде банктермен
сақтандыру жəне зейнеткерлік заңнаманы ... ... ... бар ... ірі ... ұйымдары банк
конглометрлеріне жатады жəне оларды шоғырландырылған негізде реттеу банк
конглометрі арқылы жүзеге асырылады. ... ... банк ... 24 ... ... ... негізде пруденциялық
реттеуді жүзеге асыру мүмкіндігі аз ... кең ... ... ... ... ... ... тұлғалар тобының іс жүзінде жоқтығымен түсіндіріледі.
Осылайша осы бағыттағы келесі саты осы сақтандыру ұйымдары мен
олар ... ... үшін ... ... ... реттеуді
жүзеге асыру болады.
2. Міндетті сақтандыру жүйесінің тиімділігін арттыру
Қазіргі уақытта Қазақстанда міндетті ... ... ... ... ... ... ... түрлері
субъектілердің ауқымды шеңберін түрлі, оның ішінде қаржылық,
əлеуметтік, экологиялық, табиғи, техногендік тəуекелдерден сақтандырумен
қамтиды.
Сонымен қатар, міндетті сақтандырудың ұлттық ... ... ... ... ... ... ... бермейтін бірқатар
проблемалары бар.
Міндетті сақтандыру жүйесін неғұрлым нақты ұйымдастыру жəне оның жұмыс
істеуі мақсатында ... ... ... ... ... ... бойынша қызметті
жүзеге асыру құқығына лицензиялар алу үшін шарттар анықтау;
- қаржылық есептілік нысандарын жетілдіру жөніндегі жұмыстарды жалғастыру;
-үкімет тарапынан сақтандырушылардың ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру бойынша шаралар қабылдау
жөніндегі бірқатар шаралар ... ... бір ... ... ... ... ... бойынша шараларды қабылдау қажет.
Көлік құралдары иелерінің АҚЖ сақтандыру ... бірі ... ... ... ... ... тəуекелдерінің деңгейіне барабарлығы мəселесі болып отыр. Төмен
рентабельдікке, ал кейбір сақтандыру ұйымдарында ... осы ... ... ... байланысты сақтандыру ұйымдарының
сақтандыру төлемдерін жүзеге асырудан бас тартатын, ... ... бас ... ... ... санын
қысқартатын жағдайлар орын алып ... бұл ... ... жəне ... ... ... зардап шеккен
тұлғаларға келеңсіз əсер етеді.
Жолдарда апаттардың жоғары деңгейін, елдің автопаркінің
икемсіз ... жəне ... ... ... əсер ... өзге
факторларды ескере отырып, көлік құралдары иелерінің АҚЖ ... ... ... проблемаларға жедел əрекет ... ... ... ... ... құралдары иелерінің АҚЖ сақтандыру жөніндегі, оның
ішінде сақтандыру жағдайын қарау тəртібін жеңілдету жəне қысқарту ... ... ... асыру мақсатында заңнаманы жетілдіру жөніндегі
жұмыстарды жалғастыру қажет. Халықаралық тəжірибені жəне осы жүйені қолдану
практикасын ... ... ... ... ... ... енгізу
мүмкіндігі əзірленетін болады.
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан ... ... ... ... қабілетті 50 елдің қатарына кіру
стратегиясы Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында» ... ... 1 ... Қазақстан халқына Жолдауын іске асыру мақсатында
Қазақстан Республикасының Президентінің 2007 ... 11 ...... бекітілген Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі көлік
стратегиясы əзірленген ... оның ... ... ... ... одан əрі ... сондай-ақ Қазақстанның көлік
жүйесін дүниежүзілік көлік жүйесімен ықпалдастыру болып ... ... ... атап ... Қытай мен
Ресей сияқты елдерді қамтитын ... ... жəне қол ... ... құра отырып, елдер арасында өсіп отырған сауда байланыстарын
қамтамасыз етуге ... ... ... ... қоғамдастығы
(ЕурАзЭҚ), немесе Шанхай ынтымақтастығы ұйымы (ШЫҰ) шеңберінде қолданыстағы
«Жасыл карта» ... ... ... ... ... құралдары
иелерінің жауапкершілігін сақтандырудың халықаралық жүйесін құру мүмкіндігі
əзірленетін болады. ЕурАзЭҚ немесе ШЫҰ шеңберінде ... ... ... ... ... енгізу Қазақстанның «Жасыл карта»
жүйесіне қосылуы ... ... ... сондай-ақ мемлекетаралық
автомобиль қатынасы проблемасын шешуге мүмкіндік береді.
Отандық практиканы жəне ... ... ... ... ... ... ... орындау кезінде зиян
келтіргені үшін жұмыс берушінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті
сақтандыруды жүргізу ... мен ... одан əрі ... ... жалғастыру қажет. Бұл ретте экономикалық қызмет түрлерін кəсіби
тəуекел топтарына жатқызу ... ... жəне ... осы түрінің
басқа шарттарын жаңғырту қажет. Жұмыс ... ... ... ... түрі болып табылатындығын ескере отырып, оның
жүргізудің ... ... ... жəне осы құқық қатынастарының барлық
қатысушылары үшін түсінікті ... ... ... байланысты сақтандырудың осы
түрі бойынша аннуитетті өнімдерге қатысты ... ең ... ... белгілеу мүмкіндігі зерделенетін болады.
3. Міндетті сақтандыру түрлерін жүзеге ... ... ... ... тыс ... құру
Көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті
сақтандыруға байланысты ... жою ... ... ... сақтандыру омбудсман түрінде соттан тыс тетіктерді құру
қажеттілігі туындады. Дауларды шешуде ... ... ... ... ол ... да, ... да ... сəйкес келеді, атап айтқанда: төмен
шығындар, рəсімдердің жылдамдығы мен ... емес ... ... ... ... орындауы.
Сақтандыру омбудсманы институттарын қолданудың дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... жəне сақтандыру қызметтері тұтынушыларының тұтынушылар
тарапынан сақтандыру қарым-қатынастарын бақылау ... ... ... ... ... негізделген.
Сақтандыру нарығының инфрақұрылымын дамыту.
Сақтандыру нарығын дамыта отырып ... ... ... ... үлкен əсер алып отыр. Осыған байланысты сюрвейер,
андеррайтер, апат комиссарлары жəне ... ... ... ... өкілеттіктерін заңнамалық бекіту талап етіледі. Аталған
нарық қатысушыларын дамыту сақтандырылатын тəуекелдерді жəне ... ... ... ... ... ... ... бағалауды
жүзеге асыру қажеттілігімен шартталған.
Сақтандыру ұйымдарының делдалдары - ... ... ... ... көңіл
бөлінетін болады. Сақтандыру агенттерінің тиімді жұмыс істейтін желісін
құру сақтандыру ұйымдарына өз сақтандыру өнімдеріне сату ... ... ... ... кең ... ... етуге мүмкіндік
береді. Агенттік желісін құрудағы маңызды сəт агенттердің ... ... ... табылады. Қандай да бір сақтандыру өнімінің біліктілік,
білім, оның ар-намысын көрсету деңгейіне тұтастай ... ... жəне атап ... ... ... тəуелді. Қолданыстағы заңнамаға
сақтандыру нарығының аталған қатысушыларының мəртебесін, біліктілік
талаптарын, қызметінің шарттары мен ... ... ... енгізу қажет.
Сақтандыру агентінің жеке кəсіпкерлікке жатқызу мəселесін
қарау ұйғарылады. Жеке кəсіпкер ретінде ... ... ... ... ... ... ... агенттері салық салудың
оңайлатылған жүйесін алатын болады, сақтандыру ұйымдары пайда ... өз ... ... білікті агенттерді алады, ол түптеп
келгенде сақтандыру қызметін кеңейтуге жəне ... ... ... ... ... ... ... жақсаруына əсер ... ... ... ... ... ... ішкі ... моделін алады.
Осылайша сақтандыру нарығы инфрақұрылымының бір бөлігі
ретінде өзара сақтандыру жүйесін дамытуға көңіл ... ... ... ... ... сақтандыру нарығы элементтерінің бірі ... ... ... ... ең алдымен ... ... ... таза ... ... ... ... байланысты сақтандыруға қабылдаудан бас ... көп ... ... ... нарығының инфрақұрылымын дамыту бөлігінде маңызды мəселе
сақтандыру нарығының түрлі қатысушыларын біріктіретін ... ... жəне ... ... табылады. Мұндай ұйымдарға оқу бағдарламаларын
дайындау, əзірлеу ... ... ... жəне ... ... ... асыруға пиғылды тұлғаларды оқытуды ... ... ... ... оның ... сақтандыру агенттерінің,
андеррайтерлер мен т.б. қызметін сертификаттау қажет.
Сақтандыру секторын дамытудың маңызды сатысы кепілдік беру
институттарының қызметін одан əрі ... оны ... ... келтіру болып табылады. Кепілдікті ... құру ... ... ... жəне ... ... ... үшін сақтандыру ұйымын мəжбүрлеп тарату зардаптарын жұмсартуға
негізделген. ... ... ... ... ... ... мен ... мүдделерін қорғауды қамтамасыз
ету қолданыстағы «Сақтандыру төлемдерін кепілдендіру қоры» ... ... ... ... ... Қор міндетті сақтандырудың
неғұрлым жаппай түрлері бойынша, атап айтқанда көлік құралдары ... ... ... ... жөніндегі жəне
тасымалдаушының жолаушылар алдындағы азаматтық-құқықтық жауапкершілігін
міндетті сақтандыру жөніндегі сақтандыру ... ... ... ... ... Қордың қатысушылары болып табылады.
Қордың жəне сақтандыру ұйымдарының тікелей өзара байланысын
ескере отырып Қорды акцияландыру туралы ... ... ... Бұл ... ... ... бағыттауға, үлкен икемділік пен басқарушылық
алуға мүмкіндік береді, бұл Қордың өзінің де, тұтастай алғанда сақтандыру
нарығының да ... ... əкеп ... ... ... беру ... одан ... мақсатында сақтандыру ... ... беру ... басқа міндетті түрлерін, сондай-ақ өмірді сақтандыруды кезең-
кезеңмен енгізуге бағытталған шараларды ... ... ... осы ... ... да ... жоғары əлеуметтік мəнге ие болуына байланысты
осындай ... ... ... беру ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін оларды инвестициялауға рұқсат етілген қаржы
құралдарының тізбесін кеңейту қажет.
Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 20 ... ... ... ... ... сақтандыру мəселелері бойынша
өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ... ... ... ... ... ... ... бойынша жүзеге асыру мүмкіндігі
берілген. Осымен қатар, «Қазақстандық ипотекалық кредиттерге кепілдік ... ... ... ... одан əрі ... ... ... халықаралық тəжірибеге сəйкес келтіру ұйғарылады, ол сақтандыру
ұйымына оны қайта ұйымдастыру дегенді білдіреді.
Сақтандыру ұйымдарын одан əрі ... 5-8 жыл ... ... іс ... өмір ... жəне дамуы кезінде сақтандыру
нарығында сақтандыру ұйымдарының банкроттық мысалдары іс ... ... бұл ... ... ... ... ... деңгейіне
қоятын талаптарының тұрақты артымен шартталған, оны барлық сақтандыру
ұйымдары уақтылы қамтамасыз ете ... ... ... ... ... жеке ... ... жеткіліктігі бөлігінде
пруденциалдық нормативтерді орындамау, болып табылады. Бұған ... ... ... акционерлердің мөлшерінің аздығына байланысты
капиталдың ... ... ... ... алмауы (мəжбүрлеп таратылған
сақтандыру ұйымдарының көп бөлігі шағын акционерлері бар үлкен емес болып
табылады), сондай-ақ жеке ... ... ... ... ... ... мүмкіндік бермейтін барабар емес тарифтік саясаты, жылдам
пайда алу үшін ашылған бірқатар сақтандыру ұйымдарының
алыпсатарлық бағыттылығы жəне өзге объективті жəне ... ... ... жеке ... ... ең аз мөлшеріне қойылатын
талаптарды арттырудың негізгі міндеттері жеке ... ... ... ... ... етілмеген жиналатын сақтандыру сыйақылары
көлемі өсуінің жоғары қарқыны, ЕС Директиваларында белгіленген талаптарға,
атап айтқанда 2-3 млн. eypo ... Жеке ... ... ең аз
мөлшерінің осы сомасы ... ... ... ... үш жылдық жоспарын аяқтағаннан кейін 2010
жылдың ... ... ... ... Кейіннен сақтандыру ұйымдарын
капиталдандыруды сақтандыру ұйымдарының акционерлері тікелей жүргізетін
болады, ол ... ... атап ... сақтандыру ұйымы
қызметінің өсуімен шартталған.
Сақтандыру ұйымдарын пруденциалдық реттеуді одан ... ... 2009 ... 20 ... ... ... ... актілеріне сақтандыру мəселелері бойынша
өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңына сəйкес ... ЕС ... ... жəне IAIS ... сəйкес
келтірілді. Risk based supervision енгізу жолымен пруденциалдық ... əрі ... жəне Solvency II ... ... ... көшу талап
етіледі. Мұның бəрі сақтандыру нарығын реттеуге жəне сақтандыру ұйымының
тəуекелдерін ... ... ... ... ... ... базасын қалыптастыру, сақтандыру тарифтерін
реттеу.
Қазіргі сəтте Агенттікке ... ... ... ұйымының тарифтерін
есептеу əдістемесін қарау жөніндегі өкілеттіктер берілген. ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымдары клиенттерді тарту
мақсатында ... ... ... ... ... ... ... деңгейін жəне тиісінше сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... төмен
азайтуға мүмкіндік береді.
Осыған байланысты, сақтандыру статистикасының толыққанды
базасы қалыптастырылатын ... ... ... бірінші кезекте
міндетті сақтандыруда u1089 сақтау жəне өңдеу осы сəтте сақтандыру нарығын
дамытудың маңызды міндеттерінің бірі болып ... ... ... ... үшін сақтандыру
ұйымдарынан өзге мемлекеттік органдар, оның ішінде ішкі істер, мемлекеттік
статистика, еңбек жəне ... ... ... ... ... қызметтерін сатуда жаңа технологияларды дамыту
Бүгінде сақтанушылар неғұрлым алданғандар болып ... жəне кез ... ... ... беруді талап етеді. Мұның шешімі Интернет-
сақтандыру бола ... ол ... ... ... ... ... ... қарапайым сақтандыру өнімдерін тікелей
сату мəнін арттырады.
Кейбір деректер бойынша жыл сайынғы дүниежүзілік ... ... 250 млн. ... ... ол ... ... 2-2,5%-ын құрайды. Қазіргі уақытта сақтандыру ұйымдары
кірістерінің 2 %-ы ... ... ... ... Сондықтан,
Қазақстанда Интернет-сақтандыруды дамыту мəселелері əзірленетін болады.
Сақтандыру ұйымдарының ... ... ... ... қызметі айқын еместікке негізделетіндігін назарға
ала отырып, сақтандыру ұйымдары оның ағымдағы жəне алда ... ... ... ... ... міндеттемелер спектрін ескеру қажет. Осыған
байланысты, бүгінгі күні сақтандыру ұйымдарының тəуекелдерін ... құру ... ... ... отыр.
Тəуекелдерді басқару жүйесі тиісті корпоративтік саясат пен
рəсімдерді дамытуды, ... ... ... əдістерін пайдалануды,
олардың тəуекелдеріне ... ... мен ... бағалауды,
тəуекелдердің шектерін белгілеуді, ырықтандыру жəне ... ... ... ... жабу үшін ... жастығын» құруды
(міндеттемелер мен капитал тарапынан) қамтиды.
Бұл ... ... ... ... жəне ... режиміне
байланысты.
Сақтандыру ұйымының тəуекелдерді басқару жүйесінің негізгі мақсаты қандай-
да бір тəуекелдерді қабылдау мүмкіндігін жəне ... ... мен ... ... ... анықтау болып табылады.
Біздің қоғамымыздағы сақтандыру өзінің қалыптасуы мен даму
процесіне байланысты айтарлықтай ... ... ... ... жылдан бастап, сала ретінде өндіріс процестерінің дамуына және
ұлттық табысты ... ... ... ... игіліктерді жасауға ықпал
ете бастады. Бұл әрине экономиканы басқарудағы қаржылық – ... ... ... жаңа ... қарастыруды талап етті. Бұл
жерде мемлекеттік субъектілердің шаруашылық ... ... ... ... ... ... нарыққа ойдағыдай өту
үшін материалдық жағдайының қандай екендігі үлкен рөл атқарады.
Бүгінде біздің мемлекетіміз экономикалық әрі саяси ... ... ... ... аталмыш қиындықтарды бастан кешіп әрі құбылмалы
жағдайда икемделіп, өздері де өзгеріске ... Тап осы ... ... ... ... ... ... бірдей мінездемелер
немесе үйлес жаќын мінездемелер болады. Сақтандырушының кµру нүктесінен біз
тєуекелдердіњ екі ... ... ... ... ... көлік және т.б.) және ... ... ... ... ... ... жанында ескеру маңызды,
активтердің ќорѓанышы арасында болған және олардыњ ... ... ... ... көп ... ... бойынша, айталық, тәуекелмен
мүлік заќым келулері және ... ... ... ... саќтандыру полисі көптеген мүлік саќтандыру полисімен
байланысты жұмыс ... ... ... ... ... ... қайта құралуларға төтеп
берді. Осыған орай мүліктік сақтандыру нарығын ... ... әрі ... ... ... ... ... сақтандыру компаниялары пайда бола ... ... ... үшін ... кеңістік бар. Ондаған ... әр ... ... әрі сан ... ... ... ... құрылуда. Сақтандырудың бұрынғыларынан түбегейлі ... ... ... ... бұл ... ... ... орын алған
кемшіліктер ескерілген. Бұл процес біршама өтіп ... ... ... ... ... кемшіліктер мен істеліп бітпеген жайлар бар,
әрине ... таяу ... ... ... ... ... қоғамдық ұдайы өндірістің үздіксіздігін
қамтамасыз ету үшін азаматтарды, мүліктерді, ... ... ... ұжымдық қорғау болып табылады.
Елімізде сақтандыруды дамытудың ... ...... және ... ... ... ... қорғаудың
нақты құралы бола алатын толыққанды, орнықты жұмыс істейтін ұлттық сақтық
рыногын қалыптастыру.
Қазіргі заманғы ұлттық ... ... құру ... ... сапалы жаңа деңгейге көтеру жөнінде шаралар әзірлеуді және ... іске ... ... ... Бұл ... ... Республикасында
сақтандыруды дамытудың мемлекеттік бағдарламасының шеңберінде жүргізіледі.
Онда мынадай міндеттерді шешу көзделінген:
- әлеуметтік сақтандыру түрі ретіндегі сақтық ... ... ... ... ... ... ... және міндетті сақтандыру
түрлерін нақтылау;
- сақтық рыногының қазіргі заманғы инфрақұрылымын қалыптастыру
және оның қатысушыларының – ... ... ... брокер, сақтық агент,
сақтанушы, сақтандырылушы, пайда алушы, өзара ... ... ... ... ... жүзеге асыратын өзге де заңи
және жеке тұлғалардың қызметін ұйымдастыру үшін ... ... ... стандарттарды ескере отырып, сақтық қадағалауын
жүйесін ұйымдастыру;
- сақтық және қайта сақтандыру ұйымдарының қаржылық орнықтылығы
мен ... ... ... талаптарды күшейту;
- осы заманғы сақтандыру технологиясын енгізуге жәрдемдесу;
- сақтандыру саласында кадрлар даярлау, ... ... ... ... ... ... дамыту, өз кезегінде, заңнамалық ... ... және ... ... жетілдіруге, сақтық
қызметін қадағалау сапасы мен ... ... ... ... болады.
Қазақстанның сақтық рыногы қалыптасу стратегиясында тұр:
экономикалық және құқықтық ... ... ол ... ... ... қалып келеді. Дамыған нарықтық қатынастары бар ... ... ... ... 500 ... ... отыр, ал
Қазақстанда ол не бары 40 түрін қамтиды.
Ерекше сақтық қатынастар, сақтық ... ... ... мен ... ... ... тұрғысындағы қорғау «Сақтық
қызметі туралы» Қазақстан ... ... ... ... ... ... және Ұлттық банктің сақтық қадағалау
департамаентінің нормативтік актілерімен реттеліп отырады.
Қазіргі ... ... ... ... ... құрылған. Ассоциацияның негізгі міндеттері ... ... ... ... ... жағдайларын жасау және
халықтың сақтық мәдениетінің деңгейін ... ... ... жылдары сақтандырудың отандық рыногында оң ... 2010 жылы ... ... көлемі 27,1 пайызға көбейіп,
28,9 ... ... ... міндетті сақтандыру бойынша сақтық
сыйлықақыларының көлемі 136,4 пайызға (2,8 ... ... ... ... ... ... ... ол 18,6 пайызға (23,3 миллиард теңгеге
дейін) көбейді. ... ... ... 80 ... (4,2 миллиард
теңгеге дейін), соның ішінде міндетті сақтандыру бойынша 73,5 пайызға ... ... ... ... ... ... есептік меншікті капиталы 47,3 пайызға
(9 миллиард теңгеге дейін) көбейді, сақтық резервтері 66,7 пайызға ... ... ... ... сақтық ұйымдарының жиынтық активтері 2003 жылы Қазақстанда
65,6 ... ... 0,7 ... ... ... ... ... 34 сақтық үйымдарының сақтық қызметін
жүзеге асыру құқығына лицензиялары бар, соның ішінде 6 – ... және ... ... ... ... ... көлік
құралдары иелерінің АҚЖ-ні міндетті сақтандыру бойынша лицензиялары бар, ... ... 30 ... 34 ... ... және ... сақтық қызметінің аудитын жүзеге асыруға лицензиялары бар.
Сақтандыру – сақтанушылардың сақтандыру жағдайлары ... ... өтеу үшін ... ... ... ... құрылуына байланысты осы қорға қатысушылардың арасында
туындайтын қайта бөлу қатынастарының жүйесі. Мүлікті сақтандыру, жеке басты
сақтандыру, ... ... , ... ... , ... ... түрлеріне бөлінеді және міндетті, ерікті
сақтандыру нысандарында жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... ... ... мүдделерін ескереді,
сақтандыру объектілері мен заттарының кең щеңберін түрлі сақтандыру
жағдайларынан ... ... ... ... ... агенті – берілген өкілеттігіне сәйкес сақтандыру
ұйымының атынан және ... ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асыратын жеке немесе заңды тұлға.
Сақтандыру далдалы - ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын тәуелсіз делдал. Заңды
тұлға да, белгіленген тәртіппен ... жеке ... да С.д. бола ... ... ... ... және заңи ... болуға тиіс,
кәсіпқойлық жарамдылық жөнінен аттестаттаудан өтуі ... С.д. ... ... ... ... ... іздестіру немесе
сақтандырушыларды іріктеу; сақтандыру жөнінде ақыл-кеңес беру, ... ... ... ... ... ... алу үшін ... мен басқа да құжаттарды ресімдеу; сақтандыру жағдайы басталғанда
мүдделі тұлғалардың өтініші бойынша залалдарды реттеу; ... ... ... ... бойынша сақтандыру жарналарын алу, т.б.
Сақтандыру жағдайы – ... ... ... ... ... ... – сақтанушы немесе оның атынан сақтандыру
үшін сақтандырушыға төлеуге міндетті төлем. Оның ... ... ... ... келісімімен, ал міндетті сақтандыру бойынша заңдармен
айқындалады. С.ж-на салық салынбайды.
Сақтандыру компаниясы – ... ... ... мен ... сақтандыру жағдайлары басталғанда зиянның орнын
толтыру және көмек көрсету жөніндегі операцияларды ... ... ... ...... ... ... шартын
жасасу кезінде сақтандыру полисі берілгенге дейін ... ... ... ол ... ... ... ... қоры – дүлей апаттар мен басқа да ... ... ... ... ... жоюға және орнын толтыруға арналған заттай
және қаржы қорлары нысанында құрылатын қаражаттың босалқы қоры. ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік әлеуметтік
сақтандыру бюджеті, мемлекеттік сақтандыру қорлары, кооперативтік,
акционерлік және ... ... ... ... қамсыздандыру қорлары
ерекше С.қ. ретінде әрекет етеді. Сақтандыру әдісімен ... ... ... ... мен ... ... төлеу үшін ғана
пайдаланылады.
Сақтандыру құны – ... ... ... ... ақшалай қаражаттың мөлшері. Мүлікті сақтандыру бойынша ... ... ... ... құнынан, ал әлеуметтік сақтандыру
бойынша белгіленген зейнетақы мен жәрдемақы мөлшерінен аспауға ... ... ... бойынша сақтандыру сомасының мөлшері сақтанушының
тілегімен ... ...... ... ... ... (қайта сақтандыру) шарттарын жасасумен және орындаумен
байланысты ... ел ... ... сәйкес уәкілетті
мемлекеттік органның лицензиясы негізінде ... ... ...... ... ... басталуы
себепті сақтанушыға төлейтін ақшалай өтем.
Сақтандыру полисі – сақтандыру қоғамы сақтандырылған адамға
немесе ... ... ... ... ... шарттың талаптары
баяндалған куәлік.
Сақтандыру пулы – белгілі бір түрдегі қауіп-қатерді бірлесіп
сақтандыруға ... ... ... ... ... әрбір мүшесі пулға сақтандырылған қауіп-қатер құжаттарын береді,
пул жинаған сыйлық қорының (сақтандыру ... ... бір ... нақ сол ... ... ... ... және залалды өтейді.
Сақтандыру резервтері – сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының
актуалдық есеп ... ... ... ... (қайта
сақтандыру) шарттары бойынша міндеттемелері.
Сақтандыру рынагы – сақтандыру бойынша қызметтер көрсету саласы,
бұл ... ... ... ... рыногының кәсіптік қатысушылары - өзінің қызметін
уәкілетті мемлекеттік органның ... ... ... ... ... (қайта сақтандыру) ұйымы; сақтандыру делдалы, актуарий
және уәкілетті аудитор.
Сақтандыру сертификаты – сақтандырушы сақтанушыға бас ... ... ... ... ... растау ретінде беретін
құжат.
Сақтандыру сомасы – сақтандыру объектісі сақтандырылған және
сақтандыратын ... ... ... жауапкершілігінің шекті ауқымын
білдіретін ақша қаражатының сомасы.
Сақтандыру сыйлықақысы – сақтанушы сақтандырушыға ... ... ... ... ақшалай сома.
Сақтандыру тәуекелдігі – ықтимал қауіп-қатер мен ... ... ... себепті сақтандырушының сақтанушыға келтірілген
зиянның орнын толтыру жөніндегі міндеттемені мойнына алуы.
Сақтандыру ұйымы – ел заңнамасының ... ... ... ... ... ... ... шарттарын жасасу және
орындау жөніндегі қызметті жүзеге асыратын заңды тұлға.
Сақтандыру ...... мен ... арасындағы олардың
өзара міндеттемелерін тәптіштейтін келісім. Тек жазбаша түрде ... жеке ... ... С.ш. болуы мүмкін.
Сақтандырушы – сақтандыруды жүзеге асыратын, сақтанушыға шартта
уағдаласылған сақтандыру жағдайы ... ... ... ... ... ... ... міндеттенген мамандандырылған ұйым
(мемлекеттік, акционерлік, ... ... ... сақтандырылушы - сақтандыру жарналарын төлейтін және
сақтандырушымен (сақтандыру компаниясымен) нақты ... ... ... ... жеке ... Ол ... тараптың мүдделері үшін немесе
соның атынан сақтандыру шартын жасасуға ... ... ... оны ... ұстаушы деп атайды.
Сақтау шығыны – тауарды ... ... ... ... жөнелткенге дейін қоймаларға, басқа да сақтау орындарына
орналастыруды қоса ... оны ... ... ... ... – акционерлік қоғамдағы арнаулы ақшалай ... ... жабу ... және облигацияларды өтеу және есепті
кезеңде табысты кем алған ... ... ... ... ... үшін ... ... қордық шамасын акционерлердің
жалпы жиналысы белгілейді, бірақ ... ... ... ... ... ... Қор акционерлік қоғамның таза табысы есебінен құралады.
Сақтық қоры – тосын жағдайдан пайда ... ... ... ... ... ... қиындықтарды жою, қандайда бір төтенше
оқиғалар болған жағдайда ... ... ... ... үшін ... ... ... жасалатын, босалқы қаражат қоры. Бұл оқиғалар жағымсыз
факторлардың – табиғат апаттарының, ... ... ... ... ... – ғылыми ашылымдарға, пайдалы қазбалардың мол ... ... ... ... ... елдер үшін маңызды институт деп ... ... ... ... ... деп тану ... болды. Сақтандыру кез-келген елдің тұрақты және тепе-теңдік дамуына
себебін тигізетін ұлттық экономиканың ... ... ... ... ... ... ... болуы мен дамуы өтуде.
Сақтандырудың қалыптасуы мен дамуы бірқатар проблемалармен ұштасуда.
Сақтандыру қызметі ... ... ... әсер ... ... секторларының бірі:
- мүліктік нұқсан мен табыстағы жоғалтуларды толық және уақтылы өтеуге;
- сақтандыру компанияларының инвестициялық ... ... ... ... бос ақша ... ... ... меншік
капиталын) тиімді пайдалануға;
- елдің мемлекеттік бюджетінің табыстық бөлігін сақтандыру операцияларынан
түсетін табыс есебінен толықтыруға.
Жоғарыдағы ... ... ... ... келдім:
Нарықтық экономика сақтандыру нарығының дамыған инфрақұрылымын көздейді.
Оның құрамына мыналар кіреді:
- сақтандыру операцияларын реттеудің құқықтық ... ... ... ететін субъектілер, заңды тұлғалар;
- банктік ұйымдар,
- кеңес беруші фирмалар, кадрлар дайындау бойынша ... ... ... т.б. ... нарығын мемлекеттік реттеу екі фактімен
анықталады: тұтынушы қорғанысымен және үкіметтің ... ... ... ... ... оның ақырғы нәтижелерін жақсарту
үшін сақтандыру ... ... ... ... ... ... Бұл ... уақытша бос ақша қаражаттарын
инвестициялаудың нарықтық жағдайларын зерттейді, көптеген инвестициялық
жобалардың ішінен тиімдісін таңдаумен айналысады.
Банктік тәжірибені ... ... ... ... банктік және сақтандыру институттарының жақындасуы байқалды. ... банк және ... ... ... ... он жылы
революциялық өзгерістер болды. Бұл “ ... ... ... ... ...... пен корпоративті клиенттерге
сақтандыру және банк қызметтерін бірге ұсыну.
Қазақстан Республикасының сатандыру нарығын дамытудың 2004 – 2006 ... ... ... ... ... және ... ... мемлекетті, азаматтарды және шаруашылық жүргізу субъектілерді
қорғаудың тиімді механизмі ... ... ... ... ... сақтандыру индустриясын қайта құру болып табылады.
Сақтандыру ұйымдарының қызмет ету стандарттарын бекіту, ... ... ... ... ... ... үлкен
қаржы нарығының аймағында қадағалау ресурстарын ... ... ... және аннуитет жүйесін дамытудың ынталандырушы жағдай
тудыру мақсатында 2004 жылдын 3-желтоқсанында ... салу ... ... ... ... заңнамалық актілеріне өзгерістер
мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасының заңына өзгертулер
мен толықтырулар енгізілді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... алынатын сақтандыру сыйақысының
сомасынан 2%-тен 1%-ке дейін төмендетілді.
Қазіргі таңда, Республикада жеке сақтандыру секторы дамымай ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру)
қазіргі тандағы проблемалармен байланысты: Халықтың табыс деңгейінің
төмендігі; Посткеңестік ... жеке ... ... ... ...... инструменттердің шектеулігі; Болашақта
әлуетті сақтанушылардың сенімсіздігі; Халықтың жекелеген ... ... ... ... ... Ұзақ
мерзімді жеке сақтандыруда халықтың ... үшін ... ... Бұл ... халық тарапынан сақтандыруға деген
сенімнің болмауын кіргізе аламыз. Бұл өткен кезеңдердегі ірі ... ... ... ... ... шарт ... ... сомаларының
кұнсыздануымен байланысты.
Сондай-ақ, жеке сақтандырудың дамуына халық жинақтарын ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік,
шетел валютасын сатып алу) ... ... ... ... ... - ... ... нақты құндылықтарға салынған кездегі отандық
экономиканың ... ... ... ... шешу ... тарту проблемасы бірінші деңгейдегі маңыздылыққа ие және ұзақ
мерзімді инвестициялық ресурстардың көзі болып ... жеке ... ... ... ... қосымша қаражаттарды тартуға мумкіндік
береді.
Қаржы нарығын және ... ... ... және ... ... ... компанияны құру жөнінде жұмыс жүргізуді,
оның негізгі ... ... ... ... ... жұмысшының
денсаулығы мен өміріне зиян келтіргені үшін жұмыс берушінің жауапкершілігін
міндетті сақтандыруды іске ... және ... ... жүйесін
дамытуды қамтамасыз ету болып табылады.
2004 жылы сақтандыру мәселелері бойынша ... ... ... мен ... ... ... заңның жобасын әзірлеу жұмыстары
жүргізілді. Берілген заңнамалық жобаны әзірлеудің негізгі мақсаты Еуропалық
Одақтың ... мен ... ... ... ... отандық сақтандыру заңнамасын үйлестіру болып табылады. Реттеу және
қадағалау механизмдерін жетілдіру және сақтандыру ... ... ... ... ... ... мына аспектілері
қарастырылған: нарық инфрақұрылымы, нарық қатысушылары, қолданылатын
түсініктер, сақтандырудың ... ... одан әрі ... және
басқалар. Берілген жобаны ойдағыдай өткізу отандық ... ... ... тәжірибе деңгейіне жақындатуына және
нарықтың халықаралық сақтандыру және қайта сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... мақсатында,
атап айтсақ нарық сыйымдылығын арттыру және шетелге қайта сақтандырудың
үлесін ... ... аржы ... және ... ... ... және
қадағалау агенттігі сақтандыру ұйымдарын ... ... ... жоспарын құрды. Сондай-ақ, бұл бағдарламаның мақсаты сақтандыру
ұйымдарының жеткіліктілігінің негізгі көрсеткіштерін әлемдік ... ... ... ... Бұл өз кезегінде олардың қаржылық
тұрақтылығын нығайтуға және сақтанушы ... ... ат ... жылы ... ... және қаржылық ұйымдарын реттеу және ... ... ... ... ... ... көлік
иелерінің азаматтық жауапкершілігін міндетті сақтандырумен байланысты
проблемаларды шешу ... ... ... Бұл ... ... Ресей
территориясына кірген қазақстандық көлік иелері үшін ... ... ... ... ... ... бойынша сақтандыру
сыйақысының мөлшері
Сақтандыру компанияларының тиімді ... ... ... нарығындағы алатын орны маңызды рөл алады. Бұл көрсеткіш
екі өзара ... ... ... ... және ... анықтау зерттеулердің түрлі тәсілдерімен анықталады.
Қаржылық-экономикалық дағдарыс және ... ... ... нарығы әлеуметтік-экономикалық
тұрақтылықты қамтамасыз ете ... ... ... бірі ... Ол халық қаражаттарын ел экономикасына тарту арқылы экономиканың
өсуіне алғышарт ... ... ... мен ... ... оларға сенім ұялатады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының “Сақтандыру қызметі туралы” 2002 жылғы
18 ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының 2003ж. 25сәуірдегі
№405-ІІ заңы
3. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. “Қаржы”, Алматы 2005ж
4. «Страховое дело» журналы, 2007 ж. ... ҚР ... ... және ... ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігінің
статистикалық мәліметтері, 2007,2008,2009жж.
6. ҚР-ң 1999 ж. 17 ... ... және тағы ... да ... ... заң күші бар ҚР ... ... ҚР Президентінің жарлығы, заңды күшке ие «Бухгалтерлік есеп және
қаржылық есеп беру», 26.12.95 №309;
8. В.К.Радостовец, ... ... ... ... ... ... ... Қ.К.Кеулімжаев, З.Н.Әжібаева, Н.А.Құдайбергенов «Бухгалтерлік есеп
принциптері», Алматы 2003, Экономикс;
10. 13.11.96 ж. ҚР бухгалтерлік есеп бойынша Ұлттық комиссиясының
«Бухгалтерлік есеп ... және ... ... ... 2003 ж. ... ... Баяхметов Т. «Қазақстандағы сақтандырудың маңызы мен болашақта дамыту
тенденциялары» - Алматы, Қаржы-қаражат, №2, ... ... ... және ... ... бар өзге де ... ... Республикасының конституциясы 1995жыл 30 тамыз
15. Сақтандыру қызметі туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы 18
желтоқсандағы № 126-П Заңы
www.afn.kz
www.government.kz
www.google.kz
-----------------------
Тәуекелдерді бағалау бөлімі
Арыздарды реттеу бөлімі
Маркетинг ... ... ... және ... сақтандыру департаменті
Қаржылық департаменті
Басқару
төрағасы
Көлік жүйесін сақтандыру департаменті
IT департаменті
Арыздарды реттеу бөлімі
Тәуекелдерді бағалау бөлімі
Тәуекелдерді бағалау бөлімі
Заң ... ... ... ... көрсету бөлімі
Клиенттерге қызмет көрсету бөлімі
Клиенттерге қызмет көрсету бөлімі
Администра-тивтік және HRдепарта-менті

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кластер теориясы және оны іске асыру тәжірибесі4 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру64 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру жайлы мәлімет72 бет
Жасанды интеллект жүйесіне кіріспе17 бет
Сюжеттік – рольдік ойын туралы педагогикалық зерттеулер7 бет
Өндірістік улар және олармен улану6 бет
Aлматы маргарин зауытындағы өндірістік іс-тәжірибе есебі20 бет
SWOT талдау жүйесі3 бет
«Алатау» ЖШС өнімінің бәсеке қабілеттілігіне баға беру33 бет
«Алматы құс» цехы15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь