Қазақстандағы халықаралық үкіметтік емес ұйымдар: әлемдік тәжірибе

КІРІСПE ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1 ҚАЗІРГІ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ЖҮЙЕСІ ЖӘНЕ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҮКІМЕТТІК ЕМЕС ҰЙЫМДАРДЫҢ РӨЛІ
1.1 Жаңа әлемдік тәртіптің қалыптасу мәселелері және үкіметтік емес ұйымдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
1.2 Халықаралық үкіметтік емес ұйымдардың құрылу тарихы ... ... ... ... ... 15
1.3 ХХ . ХХІ ғ. басындағы халықаралық үкіметтік емес ұйымдардың халықаралық қатынастар жүйесіндегі рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
2 ҮКІМЕТТІК ЕМЕС ҰЙЫМДАРДЫҢ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚЫЗМЕТІ
2.1 Қазақстандағы үкіметтік емес ұйымдар және әлеуметтік.саяси мәселелер
мониторингі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
2.2 ҮЕҰ және қоғамдық пікір ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .43
2.3 Алматы қаласындағы саяси және әлеуметтік.экономикалық жағдайларды
сараптаудағы ҮЕҰ.дың рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .48
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...55
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .57
Бітіру жұмысының өзектілігі: Халықаралық қатынастар жүйесінде азаматтық қоғамның атқаратын рөлі өте жоғары. Азаматтық қоғам бірлестіктерді, қорларды, ұйымдарды, кәсіподақтарды, ҮЕҰ-ды құрайтын жүйе. Соның ішінде халықаралық үкіметтік емес ұйымдар азаматтық қоғамның ажырамас элементі болып табылады. Үкіметтік емес ұйымдар билік санаспай отыра алмайтын үлкен қоғамдық күш болып табылады. Олардың қалыптасуы мен дамуы үшін БҰҰ, Дүниежүзілік банк, Еуропа одағы және т.б. сол секілді халықаралық үкіметаралық ұйымдардың қолдау көрсетуі де аса маңызды болып табылады. ҮЕҰ туралы заңдардың дамуын айтар болсақ, азаматтардың саяси партиялар мен кәсіби одақтардан ерекшеленетін ерікті ұйымдарға бірлесу құқығы, өз мүдделерін қорғау үшін оларға мүше болу құқығы туралы БҰҰ-ның Адам құқықтарының Жалпыға бірдей Декларациясына және адамның негізгі құқықтары мен бостандықтарын қорғау бойынша Еуропалық Конвенциясына енгізілген [1, 23-бап].
Көптеген мемлекеттердің үкіметтері мен парламенттері осы шарттарды басшылыққа ала отырып, ҮЕҰ-дың іс-әрекеті туралы заңдарды қабылдайды. Қазақстан Республикасы да осы заңдар негізінде мемлекеттегі барлық үкіметтік емес ұйымдарды бақылап отырады. Оған дәлел ретінде 1995 жылдың 30 тамыз Қазақстан Республикасының Конституциясы Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі (үзінді), «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» 2001 жылғы 16 қаңтар №142-11 Қазақстан Республикасының Заңы, «Қоғамдық бірлестіктер туралы» 1996 жылғы 31 мамыр №3-1 Қазақстан Республикасының Заңы, «Діни сенім бостандығы және діни бірлестіктер туралы» №1128-12 1992 жылғы 15 қаңтар Қазақстан Республикасының Заңы, «Гранттарды беретін халықаралық және мемлекеттік ұйымдардың, шетелдік үкіметтік емес қоғамдық ұйымдардың және қорлардың Тізімін бекіту туралы» 2001 жылғы 28 желтоксан №1753 Қазақстан республикасы Үкіметінің Қаулысын жатқызуға болады. Бұл заңдар халықаралық заңдардан алынып, ұқсатылып жасалғандықтан Қазақстан басқа алпауыт мемлекеттер cекілді үкіметтік емес секторларды дамытуға күшін салуда. Бір айта кетерлігі тіпті жоғары дамыған мемлекеттердің өздері ҮЕҰ-ға мұқтаж және мұқтаж болғандықтан да біздің мемлекет олардың дамуына ат салысуда. Тақырыптың негізгі өзектілігі де осында жатыр.
Сонымен қатар, Халықаралық үкіметтік емес ұйымдардың қазақстандық қызметіндегі ғылыми жұмыстың өзектілігі бұрын өткізілген ғылыми ізденістерге қарамастан, қазіргі кезде Халықаралық үкіметтік емес ұйымдардың қызметі және олардың Қазақстандағы ықпалы туралы бірыңғай пікірлердің жоқтығы, өйткені өкіметтің әр тұлғасы әртүрлі көзқараста, ХҮЕҰ-дың Қазақстанмен қарым-қатынастарының формасы мен жолдары нақты зерттелмеген және олардың мемлекеттегі белгілі мәселерді шешудегі бағыттары мен даму перспективасы толықтай анықталмаған. Қазіргі таңда халықаралық құқықта ресми түрде ХҮЕҰ-дың құқықтық субьектілігін мойындайтын нормалары жоқ болғандықтан халықаралық саладағы шетелдік зерттеушілердің аздығы, олай болса бұл саладағы Қазақстандық зерттеушілер де аздығын көрсетеді.
1. 1948 жылғы 10 желтоқсандағы 217 А (ІІІ) резолюциясымен қабылданған Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы. 23-бап 11б.
2. Мовкебаева Г.А. Современные проблемы международных отношений.
- Алматы, 2006.- С.20-25
3. Морис Ваисс. Международные отношения после 1945 года. - М.: ОАО «Издательский дом Городец», 2005. с.318
4. Блишенко И.П., Абашидзе А.Х., Барчукова Н.С. и др. Международные организации: Учебник. - М.: РУДН, 1994 -с.8
5. Морозов Г.И. «Международные организации». Некоторые вопросы теории. - М.: Мысль, 1974, с. 55
6. Әлеуметтік әріптестіктің Алматылық формуласы: жетістіктері мен келешегі.
Әдістемелік құрал – Алматы: Қазақстан Жастар Институты, 2006, 5-6 б.
7. Коваленко И.И. Международные неправительственные организации. - М.: Междунар.отношения, 1976, с.б
8. Кодекс поведения международного движения красного креста и красного полумесяца и неправительственных организаций при осуществлении операций помощи в случае стихийных бедствий и катастроф //http://library.cjes.ru/online
9. Колосов Ю.М. Международное право: Учебник. – М.: Международные отношения, Юрайт-Издат, 2007. – 816 с.
10. http:// www.referatbar.ru/referats/457AA -1.htm
11. 25 тамыз 2008 жылғы «Саяси партиялар, лоббистік топтар және үкіметтік емес ұйымдар» АҚШ-тың мемлекеттік департаментінен шыққан мақала. //http://www.america.gov.
12. Қазақстан Республикасы Ұлттық Кітапханасынан алынған құжат.
13. Новости мировой политики и международных организаций – от «Голоса Америки» //http://www.voanews.com.
14. 26.06.1945 жылғы БҰҰ- ның Жарғысы. 71-бап.
15. Кольяр К. Международные организации. - М., 1978, с. 472.
16. Камынин А. И. Международные неправительственные организации в современных международных организациях: Автореф. дис. … канд. юрид. наук. - М., 1992..
17. Малкина И. Б. Международные неправительственные организации в современном международном праве: Дис. … канд. юрид. наук. - М., 2001, с.7.
18. И.И. Коваленко. Международные неправительственные организации.
- М., 1976
19. Законы о защите мира. М.,1953, стр. 13. и там же, стр. 15-31
20. B. Pickard. The Greater League of Nations. A Brief Survey of the nature and Development of Unofficial International organizations.- Contemporary Review, October 1936, p.7; L. White. International non-governmental organizations, 1951
21. В.Г. Шкунов. Международная организация труда вчера и сегодня. -М., 1964, стр. 41
22. БҰҰ-ның 62-ші Жарғысы 55-бап
23. 23 маусым 2008 жылғы АҚШ мемлекеттік департаментінің мақаласынан
24. Специализированные учреждения ООН в современном мире. - М., 1967, с.29
25. Устав Организации Объединенных Наций по вопросам образования, науки и культуры, приняты 16.11.1945 г.
26. Актуальные проблемы деятельности международных организаций. - М.,1982 http://www.pravoteka.ru/enc/3248.html
27. http://www.zakroma.narod.ru
28. Абашидзе А. Х., Урсин Д. А. Неправительственные организации: международно-правовые аспекты. - М., 2002, с.102..
29. Устав Международной Организации Труда, 1919 жылы қабылданған. (1972 жылы өзгертулер мен толықтырулар енгізілген )
30. Ауэзов М.М. Для дальнейшей демократизации: [Интервью с исп. Директор
Сорос-Казахстана о работе фонда / Записал Н.Жданова]// Огни Алатау.
- 2000 г.- 15 июля 7c.
31. Бельгер Г. О фонде Сорос-Казахстан: Что такое фонд Сорос-Казахстан? Как и кто может получить грант от Фонда Сорос-Казахстан? Что такое "Открытое Общество"?// Ґрлеу.- 1999.- N 1.- С.9-11
32. Жабина Ж. Международные неправительственные организации как инструмент внешней политики США. // Саясат.- 2007. –N 6. –C. 17-18
33. Власть и НПО в Казахстане: сотрудничество вместо соперничества// Современные демократические преобразования в Республике Казахстан/ Под. общ. ред. Б.К.Султанова.- Алматы: КИСИ при Президенте РК, 2008.- С.157-163
34. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003-2005 жылдарға арналған бағдарламасы
35. 2005 жылғы сәуірде қабылданған Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс туралы» Заңы.
36. Власть и НПО в преддвери Гражданского форума [Текст]: Материалы семинара, проведенного 4-5 августа 2005 г. / Департамент внутр.политики г.Алматы; Обществ. объединение "ЕрАзамат"; Авт. и сост.: Л.Ахметова, А.Балаева и др.- Алматы, 2005.- 34 с.; 20 см.
37. 2006 жылы қабылданған Қазақстан Республикасында азаматтық қоғамды дамытудың 2006-2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы
38. Джолдасбаева Н. Соцзаказ и третий сектор: О мерах по финанс. поддержке НПО// Казахст. правда.- 2005.- 16 апр.- С.2
39. Гук В.На принципах социального партнерства: В Астане прошел ІІ Гражд. форум, в рамках которого вырабатывался новый алгоритм взаимоотношений гос-ва, НПО и бизнес-сообщества с участием Н.Назарбаева// Веч. Алматы.-2005. - 13 сент. С.1


40. Власть и НПО: эффективная система взаимодействия [Текст]: Материалы семинара, проведенного 29-30 июля 2005 г. / Департамент внутр.политики г.Алматы; Обществ. объединение "ЕрАзамат"; Авт. и сост.: А.Ахметова, А.Балаева и др.- Алматы, 2005.- 34 с.; 20 см.
41. Долженков В. НПО - один из гарантов развития общества: О состоявш. в Талдыкоргане обл. конференции на тему "Роль неправительст. Организации в решении соц. экон. проблем" / Записала К.Аульбекова// Огни Алатау.-2003.- 23 авг.-С.2
42. Келерхан Г. Роль НПО в разрешении социально-политических конфликтов// Роль неправительственных организаций в развитии гражданского общества в Казахстане: Халыќаралыќ єыл. конф. материалдары = Материалы междунар. науч. конф/ Сост. Ж.К.Айтбаева.- Алматы: Ќазаќ ун-ті, 2007.- С.169-174.- Библиогр.: 10 назв.
43. Жакупова Г.К. Эффективность реализации проектов НПО в рамках государственного социального заказа// ЌазЎУ хабаршысы. Психология жјне социология сериясы = Вестн. КазНУ. Сер. психология и социология.- 2007. - N 1. - С.103-106.- Библиогр. : 3 назв.
44. Куртавцева Л.Н. Успехи НПО в экологическом образовании// Современное общество и экологическое образование: ценности, профессиональная ориентация,деятельность: Материалы
45. Неправительственные организации Казахстана: вчера, сегодня, завтра.- Издано по заказу Программы развития ООН.- Алматы, 2002.- 80 с.; 30х21 см.46
46. Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уәкілдіктен алынған материал //http:// www.ombudsman.kz/kz/about/zakon.php
47. Нугманова К.Ж. Неправительственные организации - базовая основа гражданского общества// Политическое измерение гражданского общества: Монография.- Алматы, 2003.- С. 110-121
48. 2008 жылғы Қазақстан Республикасының Президентінің халыққа жолдауынан үзінді
49. 1995 жылғы Қазақстан Республикасының Конституциясы
50. Смирнова Н. Маслихаты и НПО - к системному сотрудничеству// Мысль.- 2006.- N 6.- С.29
51. Дидигова М.М. Региональная модель участия неправительственных организаций в политических процессах Центральной Азии// Роль неправительственных организаций в развитии гражданского общества в Казахстане: Халыќаралыќ єыл. конф. материалдары = Материалы междунар. Науч.конф.
52. Жакупова Г. Роль неправительственных организаций в сфере реализации современной молодежной политики государства// Саясат.- 2007.- № 6.- С. 12-14
53. Жакупова Г. Власть и НПО: модель ответственности// Мысль.- 2008.- № 6.С.58-62
54. Алматы қаласы Маслихатының шешімімен 2005 жылы 27 сәуірде бекітілген «Алматыдағы ҮЕҰ-ды мемлекеттік қолдау бағдарламасы»
55. Роль третьего сектора в решении социальных задач города Алматы [Текст] [Текст]: Материалв семинара, проведенного 3-4 февраля 2006 г / Алматинская конфедерация неправительственных организаций (АКНО)"Јріптес"; Авт. и сост.:Л.Ахметова, А.Балаева, Д.баранова и др.- Алматы,2006.- 56 с.; 21 см.
56. Ахметова Л., Ахметов С. НПО и государство: Н-537 социальное партнерство// Неправительственный сектор Алматы.- Алматы, 2006.- С.38
57. Канкенова И. КНОК: Новые ориентиры// Казахст. правда.- 2007.- 18 янв.- С.3
58. Муканова А. Роль политических партий, неправительственных организаций (НПО) и средств массовой информации (СМИ) в становлении гражданского общества в Республике Казахстан [Текст]// Образование в области прав человека в Республике Казахстан: Материалы междунар. конф. 31-окт.-1 нояб. 2000 г.- Астана, 2000.- С.28-30
59. Сулейменова А.Е. Неправительственные организации РК в сфере творчества: На примере Союза композиторов Казахстана// Материалы междунар. науч.-практ. конф. , посвящ. 60-летию Каз. Нац. консерватории им. Курмангазы (8-9 дек. 2004 г.)/ Сост.:А.К.Омарова, К.М.Сахарбаева.- Алматы, 2005.-С.388-391
60. Казанцева О. Размышления о непонятном: О законопроекте регулирующей НПО// Казахст. правда.- 2005.- 28 июля.- С. 3
61. Марц Г. О некоммерческих организациях: О законе регулирующие отношения, возникающие в связи созданием, деятельностью, реорганизацией и ликвидацией некоммерч. организации// Юрид. газета.- 2005. - 16 сент. - С. 4
62. Ахметова Л. Неправительственный сектор: вчера,сегодня, завтра// Неправительственный сектор Алматы.- Алматы, 2006.- С.10-20
63. Морозов А.А. Роль и место НПО в Казахстане сквозь призму мирового опыта// ANALYTІC. Аналит. обозрение.- 2002.- N 4.- С.14-16
64. Лаумулин М.Т. Деятельность государственных и неправительственных организаций США в РК// Лаумулин М.Т. Центральная Азия в зарубежной политологии и мировой геополитике.- Алматы, 2006.- Т.2.- С.272-289
65. Жиренчин К. Ответственность свободы: О деятельности НПО// Казахст. правда.- 2005.- 19 июля.- С.1,2
66. Государство и НПО в Казахстане: опыт и формы взамодействия.- Астана, 2003.- 98 с.
67. Жаркынбаева Р.С. Роль НПО Центральной Азии в социальной стабилизации общества// Білім = Образование.- 2007. - N 1. - С.86-91.
68. Азбергенов А.Роль НПО в период выборов Президента Республики Казахстан// Неправительственный сектор Алматы.- Алматы, 2006.- С.5-9
69. Курятов В. На первом плане - "третий сектор"//Казахст. правда.- 2007.- 19 окт.- С.2
70. Максимихина Т. НПО : практика социального заказа// Прикасп. коммуна.- 2006. - 26 янв. - С. 6
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ... ... ... факультеті
Халықаралық қатынастар және ҚР сыртқы саясаты
Бітіру жұмысы
Қазақстандағы халықаралық үкіметтік емес ұйымдар: әлемдік тәжірибе
Орындаған 4 курс
студенті
Ғылыми ... ... ... ... ... ... ... күні)
МАЗМҰНЫ
КІРІСПE.....................................................................
...............................................3
1. ҚАЗІРГІ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ЖҮЙЕСІ ЖӘНЕ ... ... ... РӨЛІ
. 1.1 Жаңа әлемдік тәртіптің қалыптасу мәселелері және үкіметтік емес
ұйымдар................................................................
..............................................7
1.2 Халықаралық үкіметтік емес ... ... ... 1.3 ХХ - ХХІ ғ. ... ... үкіметтік емес ұйымдардың
халықаралық қатынастар жүйесіндегі рөлі………………………………... 24
2 ҮКІМЕТТІК ЕМЕС ҰЙЫМДАРДЫҢ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚЫЗМЕТІ
2.1 Қазақстандағы үкіметтік емес ұйымдар және әлеуметтік-саяси
мәселелер
мониторингі.................................................................
.......................................32
2.2 ҮЕҰ және ... ... ... ... ... және ... жағдайларды
сараптаудағы ҮЕҰ-дың рөлі………………………………………………...48
ҚОРЫТЫНДЫ…………………………………………………………………….55
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ………………………………………57
КІРІСПЕ
Бітіру жұмысының өзектілігі: Халықаралық қатынастар жүйесінде азаматтық
қоғамның атқаратын рөлі өте ... ... ... ... ... ... ... құрайтын жүйе. Соның ішінде
халықаралық үкіметтік емес ұйымдар азаматтық ... ... ... ... ... емес ... билік санаспай отыра алмайтын үлкен
қоғамдық күш болып ... ... ... мен ... үшін ... ... ... одағы және т.б. сол секілді халықаралық
үкіметаралық ұйымдардың қолдау көрсетуі де аса ... ... ... ... заңдардың дамуын айтар болсақ, азаматтардың саяси партиялар мен
кәсіби одақтардан ерекшеленетін ерікті ... ... ... өз
мүдделерін қорғау үшін оларға мүше болу құқығы туралы БҰҰ-ның ... ... ... Декларациясына және адамның негізгі құқықтары
мен бостандықтарын қорғау бойынша Еуропалық Конвенциясына ... [1, ... ... ... мен ... осы шарттарды
басшылыққа ала отырып, ҮЕҰ-дың іс-әрекеті туралы заңдарды қабылдайды.
Қазақстан ... да осы ... ... мемлекеттегі барлық
үкіметтік емес ұйымдарды бақылап отырады. Оған дәлел ретінде 1995 жылдың 30
тамыз Қазақстан ... ... ... Республикасының
Азаматтық Кодексі (үзінді), «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» 2001 ... ... ... Қазақстан Республикасының Заңы, «Қоғамдық бірлестіктер
туралы» 1996 ... 31 ... №3-1 ... Республикасының Заңы, «Діни
сенім бостандығы және діни бірлестіктер туралы» №1128-12 1992 ... ... ... ... ... ... беретін халықаралық және
мемлекеттік ұйымдардың, шетелдік үкіметтік емес қоғамдық ұйымдардың және
қорлардың ... ... ... 2001 жылғы 28 желтоксан №1753 Қазақстан
республикасы Үкіметінің Қаулысын жатқызуға болады. Бұл ... ... ... ... ... ... басқа алпауыт
мемлекеттер cекілді ... емес ... ... ... ... Бір
айта кетерлігі тіпті жоғары дамыған мемлекеттердің өздері ҮЕҰ-ға ... ... ... да ... ... ... дамуына ат салысуда.
Тақырыптың негізгі өзектілігі де осында жатыр.
Сонымен қатар, Халықаралық ... емес ... ... ... ... ... бұрын өткізілген ғылыми
ізденістерге қарамастан, қазіргі ... ... ... ... ... және ... Қазақстандағы ықпалы туралы бірыңғай
пікірлердің жоқтығы, өйткені өкіметтің әр тұлғасы әртүрлі ... ... ... ... формасы мен жолдары нақты
зерттелмеген және олардың мемлекеттегі ... ... ... ... даму ... ... анықталмаған. Қазіргі таңда халықаралық
құқықта ресми ... ... ... ... ... ... болғандықтан халықаралық саладағы шетелдік зерттеушілердің аздығы, олай
болса бұл саладағы Қазақстандық зерттеушілер де аздығын көрсетеді.
Тағы бір айта кететін жайт, көптеген ... ... емес ... ... емес ... Алматы қаласында орналасқан, осы Алматы
қаласында өткізілген сараптамалық зерттеуде көпшілік бұқараның ... ұйым ... ... ... ... ... ҮЕҰ деген тіркесті
мүлде естімегендері анықталған болатын, сол себепті де бітіру жұмысының ... ... ... ... емес сектормен және олардың
қызметтерімен таныстырып, кейбір тұлғаларға пайдалы ... ... ... ... ... ... ... мақсаты мен міндеттері. Халықаралық Үкіметтік емес
ұйымдар шеңберіндегі ... ... ... Осы ... ... ... төмендегі міндеттерді қояды:
1.Үкіметтік емес ұйымдардың азаматтардың мүдделерін қанағаттандыру
мақсатында құрылғандығын және олардың ... ... ... және
БҰҰ, Дүниежүзілік Банк, Еуропа ... ... ... ... ... халықаралық және мемлекеттік үкіметтік емес ... ... ... емес ұйымдарды мемлекеттік қолдаудың 2006-2011 жылға арналған
бағдарламасының маңызын анықтау.
4. Барлық үкіметтік емес ұйымдарды әлеуметтік ... бар ... ... жасалу процесіне қатыстыруды ұйымдастырудағы Қазақстан өкіметінің
рөлі.
5. Қазақстандағы ... ... емес ... ... ... Қазақстан мен халықаралық үкіметтік емес ұйымдардың ынтымақтастық
бағыттарын ... ... ... ... Қазақстандағы Үкіметтік емес
ұйымдардың аспектілеріне арналған тақырыптың деректік көздерін төмендегідей
алты топқа бөлуге болады:
Зерттеу көздерінің бірінші ... ... және ... ... ... ... жылғы БҰҰ Бас Ассамблеясының Резолюциясы,
27.02.1950 жылғы ЭКОСОС ... ... емес ... ... ... 6 ... № 142-11 Қазақстан Республикасының Заңы, «Қоғамдық
бірлестіктер туралы» 1996 жылғы 31 ... №3-1 ... ... «Діни сенім бостандығы және діни бірлестіктер туралы» ... ... 15 ... ... ... ... ... беретін
халықаралық және мемлекеттік ұйымдардың, шетелдік үкіметтік емес қоғамдық
ұйымдардың және қорлардың ... ... ... 2001 ... 28 ... Қазақстан республикасы Үкіметінің Қаулысы жатады
Деректік көздерінің екінші тобына Қазақстан ... мен ... ... ... 2008 ... халыққа жолдауындағы
айтылған сөздері, ірі үкіметтік емес ұйымдар өкілдерінің ... ... ... ... ... ... ... кіреді. Олар берілген
жұмыстың теориялық-әдістемелік негізін құрайды.
Зерттеу жұмысында қолданылған ... ... ... Қазақстанның
үкіметтік емес ұйымдарды қолдауға қатысты бағдарламалары құрайды. Оларға
2003-2005 ... ... ... емес ұйымдарды мемлекеттік қолдау
бағдарламасы, Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 30 ... 80 ... ... ... ... ... 2006-2008
жылдарға арналған бағдарламасы, коммерциялық ұйымдарды мемлекеттік
қолдаудың 2006-2011 жылдарға ... ... ... ... ... ... ... және шетелдік мерзімді
басылымдар. Ондай мәліметтер ... ... ... правда», «Огни Алатау», «Комсомольская правда», «Панорама»
газеттерінде және, «Саясат», «Спектр ... ... Азия ... ... ... ... ... «Страна и мир»,
«Континент» журналдарында бар. Ал ... ... и ... ... ... и ... «Независимая газета» газеттері мен
«Проблемы Дальнего Востока», «Мировая экономика и международные отношения»,
«Нефть и газ» ... ... ... мемуарлык әдебиеттер және деректер ретінде
Н.Назарбаевтың енбектері дерек ретінде ... ... ... ... ... тобын Қазақстан
және АҚШ БАҚ мен басқада ақпарат агенттіктерінің ... ... ... агенттіктердің қатарында Қазақстанның «ИИР агентігі», «Интерфакс-
Казахстан», Ресейдің «Новости», «ИТАР-ТАСС» агенттіктері бар. ... ... ... ... ... ... жұмыстын деректік негізі тақырып жағынан топтастырылды.
Деректерді пайдалану жұмыстың алдына қойған мәселелерді мейлінше толық
зерттеуге және жұмыстың ... ... ... ... ... топқа заңнамалық, нормативтік-құқықтық сипаттағы құжаттар
құрады. Бұл ... ... ... ... кіреді.
Стратегиялық құжат ретінде АҚШ-тың жылдық «Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі
стратегиясы» да ... ... ... емес ... қолдау керектігі
туралы айтылып кетеді.
Бітіру жұмысының әдістемелік негізі. ... ... ... ... және ... ... ғылыми қорытындылары құрайды.
Бітіру жұмысында ҮЕҰ-дың тарихи қалыптасуындағы оқиғаларға және ... ... ... талдау, жүйелеу әдістері қолданылды.
Сонымен қатар кеңінен қолданылатын тарихи-салыстырмалы және ... де ... ... ... болды. Бұл әдістер қақтығысты жүйелі
түрде айқындауға мүмкіндік береді. Зерттеу жұмысын ғылыми негізде жүйелеп,
оның ... ... ... сол ... ... ... және болжау түрінде
негізгі мақсаттарға қол жеткізу үшін ... ... ... ... ... ... зерттеушілері, әсіресе қазақстандық тұлғадлардың
еңбектері өз ... ... Олар ... ... ... ... бюрократиялық-саяси
модельдерін ұсынып, сыртқы саясат пен халықаралық қатынастарды ... ... ... ... дамытқан.
Берілген зерттеу жұмысының тақырыбын ашуда негізгі әдістеме ... ... ... қолданылады. Саяси құбылыстар субъектілер
арасындағы өзара әрекеттің байланысына және оның ... ... баға ... ... етеді. Сондықтан халықаралық қатынастар мен
мемлекеттің ... ... ... ... ... әдістемесі дәстүрлі
және рационалды әдістерді қамтитын жаңа геосаясат болып есептелінеді.
Бітіру жұмысының ... ... ... ... үкіметтік емес ұйымдардың ролін дұрыс анықтау ... ... ... ... ... үкіметтік емес ұйымдар бар
екенін және олардың қандай қызмет атқаратыныны туралы ... ... ... ... ... ... ... тұлғалардың
еңбектерін жиі пайдаланылды: К.Ж. Нугманованың, ... ... С. ... Д.Шороховтың,
А.Азбергеновтың мақалаларын, еңбектерін және Алматы қаласы әкімшілігінің
ішкі саясат ... ... ... ... ... ... ... болады.
Ресейлік ғалымдар Орта Азиядағы халықаралық әсіресе, АҚШ-тың үкіметтік
емес ұйымдарына көңіл ... ... ... И.И ... ... емес ұйымдардың сипатын, тарихын, А.Х Абашидзе, И.П Блишенко
үкіметтік емес ... ... ... ... ... ... ... және жергілікті үкіметтік емес ұйымдардың атқарып
жатқан мақсаттарына, қызметтеріне, көзқарастарына, қандай ... ... ... ... аударады.
Бітіру жұмысының құрылымы кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан тұрады.
Бірінші тарау «Қазіргі халықаралық қатынастар жүйесі және халықаралық
үкіметтік емес ... ... деп ... Бұл ... ... төмендегідей
мәселелерді қарастырады:
• Жаңа әлемдік тәртіптің қалыптасу үрдістеріне үеұ-дың ықпалы
• ХҮЕҰ құрылуы және БҰҰ жанындағы ЭКОСОС, ... емес ... ... ... деп ... екінші
тарауда біз келесі мәселелерді талдаймыз:
• Қазақстандағы халықаралық үкіметтік емес ұйымдардың әлеуметтік-
экономикалық мәселердегі мониторингі
• Алматы қаласындағы ... емес ... ... ... ... өз ұстанымдарын және жеке пікірлері мен
ұсыныстарын тұжырымдайды. Бітіру жұмысы 60 беттен тұрады.
1. ҚАЗІРГІ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... 1 Жаңа әлемдік тәртіптің қалыптасу мәселелері
Қырғи-қабақ соғыстың аяқталуы сол ... ... ... ... ... сәл ... да ... азайды, ядролық қауіп төмендеді. Кеңес
Одағының құлауында, жаңа тәуелсіз мемлекеттердегі Балқандағы және ... ... ... ... ... жалпы бағыттар пайда
болды:
• Қоғамға белгілі бір тұтастықты ұстауға мүмкіндік берген құнды бағыттардың
құлдырауы мен тіпті жоғалуы. Бір жағынан ... ... ... бір ... ... ... сенімнің жойылуы, үшіншіден, саяси
жүйе мен саясаттағы көңіл ... ... ... ... ... енуімен экономикалықөсудегі және
материалдық жабдықтанудағы бір бағыттылық.
• Жаңа ... мен ... ... бере алмайтын мемлекеттік-саяси
институттарда қалыптасқан дағдарыс.
• Жекелеген мемлекеттердегі және олардың арасындағы ... ... ... ... ... және ... дейін бұл тенденциялар екі әлемдік жүйелердің қайшы ... ... ... ... Бұл ... ... мен
бір ұлы державаның құлауы ұлтшылдық пен сепаратизмнің анық және жасырын
күштерінің шығуын анықтады. Осы күнгі ... ... мен ... ... ... ... ... айқындалуы болып табылады.
Халықаралық жүйе дағдарысы жаңартудың қарама-қайшы салдарынан ... ... ... ... ... әртүрлі
қауымдар арасында шиеленіс тудыра бастады. Модернизация жалпы зорлық-
зомбылықтармен бірге ... ... ... ... ... шиеленістердің пайда болуының азаюына емес, керісінше ... 1995 ... ... ... жер ... 43 ... ... өтті, ал
қазіргі уақытқа дейін қаншама?!
Халықаралық жүйе дағдарысы ... және ... ... ... ... ... күні біз жалпыәлемдік тарихы барысындағы ең ... ... ... ... ... ... ... адамның физикалық
және тухани денсаулығына ... ... ... әлем бейнесін
өзгертті. Өркениеттер дағдарысы барысындағы сақтау, аман қалу мәселесі
бүкіл әлем ... ... ... ... ... Әлем ... үрейді
бұрыннан бері ескертіп келеді. Өз уақытында атақты болған ... ... ... мәселелерді зерттеу бойынша халықаралық
ассоциация «Рим ... ... ... Ол 1968 жылы ... ... ... германдық концерн «Фольксвагенверкпен» құрылған. Рим ... ... ... жасауға, оның ішінде, жалпыадамдық
құндылықтарды: бейбітшілікті, экономикалық әл-ауқаттылықты, әлеуметтік ... ... ... ... ... асыруда өз күштерін
жұмылдырды. Олардың жұмыстарына: «Өсудің шектері» \Д.Л. Медоуз және ... , ... ... 200 ... ... үшін және әлем ... «Әлемдік экономиканың болашағы» \жетекшісі В.Леонтьев\, А.
Печчеидің «Адамдық қасиеттер», «байлық және ... ... ... ... және т.б ... Бұл ... ... резонансқа ие
болды, бірақ батыста да, шығыста да ешқандай ... ... ... Әлемдік тәртіп проблематикасын ... ... ... ... болды: «Размышления о прогрессе, мироном существовании и
интеллектуальной свободе» деген еңбегі батыста да, ... да ... ... және ... ... ... ... аудартты. Ол екі
негізгі тезистердің ашылуына байланысты ... ... ... ... оның апатқа тап болуына әкеп соғады.
Өркениетке қауіп төндіреді: жаппай ... ... ... үшін ... «көпшілік мәдениеттің» ақымақтыққа салынуы
не ақылсыздық жасауы; жауыз демагогтардың билігіне ілескен бұқаралық
мифтердің таралуы; планетадағы тіршілік жағдайлырының тез ... ... мен ... Тек ... ... ... еркіндік жағдайындағы жалпыәлемдік ынтымақтастық ... ... ... ... ... Адамзат қоғамына интеллектуалды \рухани\ еркіндік керек – ... және алу ... кез ... қиын мәселелерді батылдықпен
және көп ... ... ... ... ... және ... қысым жасалудан еркіндік. Бұл – саясатқа, экономикаға,
мәдениетке деген ғылыми-демократиялық ... ... ... 1992 жылы ... БҰҰ ... ... ... орта
туралы әсер етерлік конференциядан кейін де ешқандай қам ... жоқ. Ал ... ... қорытындысы адамзат үшін маңызды:
егер адам баласы жер бетінде өмір сүргісі келсе, ол ... ... ... ... және ... және ... ... қайта
құруға міндетті.
Өзіндік табиғаты бойынша, өркениеттің құлдырауы мәнді шекпен және қарама-
қайшылықты ... ... ... мәселен, иесіздендіру мен
өзін иесіздендіруі, тұратын ортаға ... ... ... ... күш принципін билеуі болып табылады. Адамзаттың өз
іс-әрекеттері адамзат тіршілігіне зиян келтіруде. Бұл жағдайда ... ... ... шешу ... емес. Дегенмен, мемлекеттер мен
халықтардың күшін біріктіруге әлі де тиімді механизмдер жасалған жоқ. ... ... ... ... ... жаһандық апаттардың алдын
алу құралы болуы керек.
Барлық мәселелерді шешу әлемдік ... ... ... ... мен ... ... және ... түрде жаңартылуын талап етеді.
Көпшілік жаңа әлемдік тәртіптің сараптамалық концепциялары мына түйінге
сүйенеді:
• әлемдік бірлестік функционалды түрде өзара ... ... ... ... ... қауым, мемлекет-халықтар, аймақтық
бірлестіктер, трансұлттық корпорациялар кіреді\.
• ХХ ... ... ... дәуірдің басталуымен адамзат бірінші рет кез
келген жеке мүдделерденден \ұлттық, әлеуметтік, конфессионалдық\ де ... ... ... ... ... ... ... ортақ мүдделер бейбітшілік, экономикалық амандық, әлеуметтік және саяси
әділеттілік, экологиялық қауіпсіздік сияқты ... ... ие ... ... ... ... алады.
• Мүдделер мен құндылықтар жалпы мақсаттар сияқты анықталуы мүмкін.
Негативті бағыттар мен қауіптер өсіп келуде, бұл бақылау ... ... ... және ... ... ... ортасының дамуын тұрақтандыру және жалпыәлемдік қауіпсіздік үшін
қолайлы жағдайлары қамтамасыз етуде бақылау жасайтын ... ... деп ... бақылау элементтері бар, олардың негізгілері:
• Мемлекеттер мен халықаралық жүйенің басқа қатысушыларының ... және ... ... ... ... ... мемлекеттердің өкілеттік беруі негізінде құрылған және қызмет
атқаратын ... ... олар ... ... ... ... және ... әлемдік саясатқа кіргізуге икемді;
• Халықаралық құқықтың нормативтік талаптарын ... ... ... ... жатады және оған осы талаптарды бұзатын
мемлекеттерге қатысты ұжымдасып ... ... да ... Үкіметаралық ұйымдармен жүзеге асырылатын және үйлестірілетін шаралар
бейбітшілікті сақтауға, халықаралық қауіпсіздікті жүзеге асыруға, қару-
жарақты ... мен ... ... жағдайларға және ірі
апаттарға қатысты гуманитарлық көмек көрсетуге
• Ұлы ... ... ... қауымдастық алдындағы
мәселелерді шешудегі үкіметаралық ... ... ... ... ... ... емес ұйымдар, бұл ұйымдар да маңызды рөл
атқарады.
Қазіргі таңда ХІХ және ХХ ... ... ... полицентризм бастауымен жаңа әлемдік тәртіп құрылуда. Бұл
үрдістің негізгі ... ... ... ... ... ... ... барысындағы геосаяси күштердің иерархиялық
құрылыстарының жаңа ... өтуі ... ... ... ХІХ ... аяғында АҚШ мемлекеттік хатшысы былай
тұжырымдаған: « Жерорта теңізі - ... ... ... мұхиты – қазіргі
кездегі. Тынық мұхиты – ... ... ». ... ... мұхит
аймағы қуатты әлемдік күшке айналып бара жатыр. Қазіргі жағдайда әскери күш
емес, ... күш ... күш ... ... ... ... соғыстан кейінгі маңызды қағидаларының бұзылуына әкеп
соқты – шекаралар мызғымастығын мойындау, оның ішінде, Германияның ... ... ... ... Бүгін халықаралық қатынастар
жүйесінің басты міндеті – жанжалдарды шешу жолдарын ... ... Ол жаңа ... тәртіпті қайта орнатуға мүмкіндік береді [2].
Көпшілік отандық және шетелдік ... ... ... бойынша
2001 жылғы 11- ші қыркүйектегі және Ауғанстандағы антитеррорлық әрекеттер
әлемдік саясаттың биік шыңы және ескі ... ... мен жаңа ... ... катализаторы болып табылды. Дегенмен, қыркүйек оқиғасын
жаңа әлемдік тәртіптің орнауы деп асыра айтудың қажеті жоқ. Қазіргі ... ... ... ... ... ... содан кейінгі екі жағдайды ... жөн: ... ... ... екіншіден, құрылып жатқан
халықаралық қатынастардың негізі мен ... ... ... ... ескі ... ... ... кеткенді жөн көріп отырмыз. Әрине,
қыркүйек оқиғасы болатынын ешкім ойламады, бірақ, біз қазіргі ... ... ... ... ... жаңа ... тәртіптің құлағанын нақты айта
аламыз. Бұған дәлел ретінде мына ... айта ... ... құрылған бірполярлы жүйе ХХІ ғасырдың ... ... ... ... ете ... тіпті АҚШ-тың өзінің де
ұлттық қауіпсіздігін де ... ете ... Оған ... ... ... акт ... өзінде біршама ел мүше бола тұрып, әскери мақсаттарын нақты
орындай алмады, терроризммен күресуге шамасы ... ... ... ... ... ... және халықаралық
қатынастардың басқа ұйымдарына да ... ... ... ЕҚЫҰ.
Сонымен қатар, бүгінгі таңдағы жағдайларды қарастыруды жөн көріп отырмыз:
Біріншіден, басты актор АҚШ-тың әрекеті. Бұған әлі ... ... ... ... ... Қытай әлемдегі барлық жағдайларды
пайдаланып, өзіне пайда табу мақсатында өзінің ұстамды саясатымен, елді ... ... ... ... ... ... ... ол өз елдерін
өркениетті субъект ретінде танытып отыр. Ислам әлемі жаңа әлемдік тәртіпке
кедергі болмақ, егер батыс орнатқысы келіп ... ... ... ... саясатына кедергі болатын болса. Таяу Шығыстағы өзара жанжалдардың
әсері өте қатты: Израиль мен ... ... мен ... және ... ... ... ... бауырларымыз Өзбекстан мен
Тәжікстандағы ... ... ... ... жөн. ... ... жалғаса беруі,
американдықтардың әскери базаларды ... ... ... ... жаңа әлемдік тәртіпті орнату не Орталық Азиядағы жағдайды
тұрақтандыру үшін ... ... ... ... ... ... барлық
талибтардың көзін құртқанымен, ол одан әлсіремейді, керісінше, кұш ... ... ... ... мүмкін.
Тағы да халықаралық террористік акт ретінде иратық Күрдістанды алуға
болады.
Сонымен бірге, нақты анықталмаған екі ... ... Иран мен ... ... жөн. Біріншісі, жеткілікті әрі қуатты әскери қарулармен және
американдықтардың берген бағасы ... ... және ... ... ... ... ... жамағаттан көрмеген дұрыс деп
ойлаймын. Өйткені ислам шариғатында терроризмге жол беру жоқ, әрі ... ... егер ... ... ... ... ... анық байқалса ғана
соғысуға рұқсат етілген. Терроризм деген кезде, біз АҚШ-тың өзінен ... ... ... АЭС не ... ... ... үйі ... болғаны қызық.
Халықаралық терроризмнің пайда тууына не себеп болу ... ... ... ... пайда болуы жаһандану үрдісіне қатысты
пайда болған сияқты. Ғаламдық әлемнің мемлекеттердің көпшілігіне, ... келе ... ... ... ... ... кешіріп жатқан біз сияқты
мемлекеттерге көптеген мәселелер тудырып отырғаны ... ... ... дұрыс формуласын табу, оған бейімделу, ғаламдық бәсекелестік
күшейіп ... ... ... ... және саяси тәртіпте өзіне тиімді
ұстанымды иелену - өте маңызды ... ... ол үшін ең ... ... мәні мен ерекшеліктерін түсінуге тырысу керек.
Бүгінгі күні ғаламданудың бірегей анықтамасы жоқ, бұл ... ... әр ... ... бар. ... ... ... халықаралық деңгейдегі әр түрлі факторлардың: экономикалық және
саяси байланыстардың мәдени және ақпараттық айырбастың және т.б. жекелеген
мемлекеттердің ... ... өсіп ... әсер ету ... ... ... К.Гаджиевтің көзқарасы да қызық: ғаламдану деп бір
жағынан, әлемнің басқа ... ... ... ... ... қызметіне ықпал ететіндей, екінші жағынан, жергілікті қауымдар
әрекеттерінің маңызды ғаламдық ... ... ... пен ... ... мен институттардың кеңеюі мен тереңдеуін түсінеді.
Жалпы ресейлік аналитикалық ой үшін ... ... ... ... ... саясаттанушысы А.С.Панарин өзінің «Искушение глобализмом»
атты монографиясында ғаламдану үрдістерін үлкен сынға алады. Ол ... ... ... үшін, дамушы және транзитті мемлекеттер үшін
апаттық жоба ретінде ... ... ол ... ... ... ... ... ол оның мақсаты ұлттық мемлекеттерден бұл ресурстарды
иелену құқығын ... ... ... ... ... пайдасына алып қою деп түсіндіреді. Мұндай қайта бөлісудің
нақты механизмдері: максималды ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымының жоқтығы, ұлттық элиталардың
халық мүдделерін сатуы, ұлттық мемлекеттілік пен дәстүрлі мәдениетті жою.
өкінішке орай, бұл ... және ... ... ... ұстанымдар
бойынша өз дәлелін табады.
Алайда ғаламданудың бірыңғай жағымсыз жағын ғана қарастыру бұл ... ... ... ... еді. Бұған байланысты ғаламдануды әлемнің
өзаратәуелділігінің, экономикалық, саяси, мәдени және ... ... ... ... ... ... халықтар,
халықаралық ұйымдар арасындағы күрделі және ... ... өте ... ... ... ... ... ретінде
анықтауға болады.
Қазіргі әлем оның жекелеген бөліктерінің (мемлекеттер, аймақтар) ... ... ... ... ... саяси және экономикалық конъюнктура
т.б.) тәуелді, ал ғаламдық ... өзі ... оның ... ... ... болатын бірыңғай ағзаға, біртұтас ... ... – бір ... ... жағынан, әлемдік жүйенің әрбір ... ... ... ... және өзі ... ... ... Бұл кез келген
салаға – саясат, экономика, қауіпсіздік, ... ... ... салаларға қатысты.
Бүгінгі күні сыртқы әлем ықпалын азайтатын «темір тор» ... бас ... ... бе? ... жағынан мүмкін. Сонымен қатар
біз географиялық қоршауымызда ... ... мен ... ... ... арнайы тәртіптерді орнатқан ... ... ... Бірақ ғаламданудан бас тарту – мемлекеттер үшін ... бар ... ... ... әлем өте ... ... және ... үздіксіз. Ғаламданудан бас тарту – басқа мемлекеттерден және жалпы
әлемдік дамудан саналы түрде артта қалу. ... ... өз ... ... ... ... әлемдік периферийге қарай ығыстырады,
және болашақатағы пайда болатын алшақтықты жеңу өте қиын ... ... ... Мұндай мемлекеттердің болашағы жоқ десек асыра айтпаймыз. Бұл
жерде ... ең ... ... ... – одан ... ... алмайсын, сондай-ақ қазіргі ашық әлем ... ... ... ... ... отырып, әр түрлі құралдар
көмегімен оның кері ықпалын азайту қажет. Бұл мәселені ... ... ... ... ... ... соның ішінде Қазақстанның
болашақ тағдыры тәуелді.
Әлемдік сахнада трансұлттық корпорациялардың рөлі жоғары ... ... ... бай және ... ... ... кедей мемлекеттердің бай мемлекеттерге әскери ... ... сол ... ... ... ... Терроризнің
тууына тағы әсер ететің жағдай өркениеттік аспектілер. Американ өркениеті
батысқа қарай, ал ... ... ... ... ... жатады. Бұл жерде
Хантингтонның ойымен келісуге болады. Халықаралық терроризмді ... ... ... ... болуы батыстың бай елдері тарапынан
мұсұлман әлемін ... ... ... Бір ... болсақ, қыркүйек оқиғасы өркениеттер қақтығысы ... ... ... ... ... ... крест жорығы кезінде, ислам
мен христиан арасында ... ... ... ... ... ... тәртіптің американоцентрлік концепциясына, бір полюсті жаһандануына
қатаң соққы бергісі келген бір күш тұр. ... ... ... ... ... 150 млн. ... құрады. Тарихта бірінші рет
Америка елінің өз территориясы соққыға ұшырады [3].
Көптеген сарапшылардың айтуы бойынша, жаңа әлемдік тәртіптің орнауы ... сәті ... ... ... және оның ... ... жаңа күн тәртібін
жасап, Ресей және батыс арасындағы ... ... ... ... ... ... 1999 ... НАТО-ның Югославияға агрессивті
түрде енуімен айтуға болады. 2001 ... ... акт 1999 ... ... ... деп ... орыс сарапшылары. АҚШ тіпті
ішкімемлекеттік үлгіде де тергеу ... және ... ... ... ... ... ... да сол кезде әскер енгізуі де
дәлелсіз болатын. Орыс ... ... ... АҚШ ... мүдделерін яғни Орталық Азия мен Таяу Шығыстың шикізат ... ... ... ... ірі корпорацияларын сақтау ... Және біз де осы ... ... [3] ... себептен де әлемдік мәселелерді шешуде орыс ғалымдарының бірі Кортунов
былай деген: «Қазіргі таңда ... ... ... ... террористер саяси да, идеологиялық жағынан да ... ... де олар ... ... ... ... наразылықты» тасушылар
боп қала береді. Ислам әлемімен ... ... ... ...... ... ... қамтамасыз етудің шешуші алғышарты боп
табылады. Батысқа, ең ... ... ... ... өркениеттілігіне
төзімділік керек». Біз, осы ғалымның ойына қосыла отырып, мынадай ... жөн ... ... ... ... исламдық экстремизм, терроризм
келергі жасайды деп кінә таға ... ... ... ... ... ... ажырата білу керек және ислам әлемі ... ... ... жөн. ... ... ... басқа өркениеттің
құндылықтарын қабылдағысы келмейді, АҚШ мұсылмандық өркениетті қаламаған
сияқты, ... ... де ... ... ... ... халықаралық қатынастар теориясында әлемдік тәртіптің құрылымы
туралы әртүрлі ойлар қалыптасқандықтан, тәжірибе жүзінде бұл ... ... ... қатар, жаһанданудың дамуына байланысты әлемдік тәртіп
тақырыбы өте өзекті болып табылады. Осы ... ... ... ... ... экономикалық, экологиялық, азық-түліктік,
энергетикалық, ... ... ... ... ортақ мәселеге
айналды. Жаһандық мәселелер ішінде шиеленіскен мәселе – ядролық соғыстар
мен экологиялық жағдайлар. ... ... ... жаңа ... ... қажеттілігі туады. Сонымен қатар жаһандану секілді қазіргі
әлемнің негізгі ... бірі – ... ... ... ... саласында кең етек алған. Интернационалдандыру сәйкесінше
халықаралық финанстық ұйымдарды құрды: Халықаралық Қаржы Қоры, Халықаралық
Қайта құру банкі жәнә ... ... ... ... ... ... ... еркін саудадағы
Еуропалық ассоциация, Солтүстік американдық біріккен қауымдастық және ... ... жаңа ... тәртіптің қалыптастуын екі кезеңге
бөлуге болады: 1990-2001 жылдар аралығы өйткені бұл уақытта ... ... және ... мемлекеттердің тәуелсіздік алуымен
айқындалды, 2001-қазірге дейінгі кезең АҚШ-тағы ... акт ... ... ... және ол ... ... ... ұстануы.
Өзінің белгілі тәртіптерімен қазіргі әлем алып бір ... ол ... ... ... ... халықаралық
құқықтық, мәдени салаларда және басқа да ... ... ... ... ... қатар, әлемдік қауымдастықтың ірі жүйелері:
Солтүстік \дамыған елдер\, Оңтүстік \дамушы ... ... ... ... Оған ... ... мемлекеттер аймақтық және екіжақты
сипаттағы әртүрлі топтарға, одақтарға ... ... ... ... ... ... ... мәдениет, қарусыздандыру,
қауіпсіздік мәселелерімен айналысатын ... ... ... ... ... ... ... және үкіметтік емес
ұйымдар қызмет ... ... ... және ... ... орай, ХХ
ғасырда алғаш рет тарихта интеграциялық үрдістер жүзеге асырыла бастады.
Әлем халықтары экономикада, ... ... ... ... ... ... жасай бастады. Бұған әлемдегі ... және ... ... әсер ... ... ... ... ерекшеліктерінің бірі жаһандық мәселелердің
пайда болуы. Экономикалық, ... ... ... ... мәселелер ұлттық және аймақтық сипаттан барлығына
ортақ сипатқа айналды. Осы тұрғыда демократиялық әлемдік ... ... сай ... ... шыға ... ... ... экологиялық, жастар, әйелдер, адам құқығы мен ... ... ... ... тез қарқынмен өсуі
әлемдік қоғамның демократиялануына әкелді. 1990 ... ... ... және ... ... ... терең белең алған
болатын. Сонымен қатар, Еуропалық қауымдастықтар, жаңа ... ... ... ... ... ... бір мәселелерін
қарастырып отырған. Ол күштердің қатарында ... ... ... да бар [4] ... үкіметтік емес ұйымдар бітіру жұмысының негізгі мәселесі
болғандықтан бөлімде халықаралық үкіметтік емес ұйымдардың да ... ... ... ... ... ... Одағы құлдырағаннан кейін, әлемде ҮЕҰ-дың
саны да, рөлі өсе түсті, әсіресе, экономикалық, ... ... ... ... ... ... емес ... ХҮЕҰ туралы толығырақ
мәліметті келесі бөлімдерде тәмамдайтын боламыз.
1. 2 ... ... емес ... ... ... ... ... өмірді тәртіпке салатын әртүрлі және
дамыған механизмдерге жатады. Халықаралық ... ... ... ... ... ... ... негізінде құрылған
мемлекетаралық ұйымдар және ... ... ... ... тыс жеке не ... ... бірігуі негізінде құрылатын
үкіметтік емес ұйымдар. Сол үкіметтік емес ұйымдар біздің ... ... оның ... ... шолу жасап кеткен жөн.
Қоғамдық институтардың (үкіметтік емес ұйымдардың) құрылу ... ... ... ... үнділіктер мен мысырлықтардың өз қорлары болған.
Ондай қорлар ежелгі ... мен ... көп ... ... б.з.д. ҮІ
ғасырда Лакадем және Делосс симмактары деген атпен белгілі бола бастаған.
Олар халық пен ... ... ... ... атқарған [5]. Ислам
әлемінде ондай қорлар ... ... ... көп ... ... ... аударғанда бұл сөз «азаматтық айналымнан алынып, мемлекет тарапынан
діни және қайырымдық мақсаттарда берілген» ... ... ... ... ... шіркеуі және жергілікті басқару ... ... ... ... ... ... және мектептер мен ауруханаларды қамтамасыз етуге, көпірлерді және
маяктар мен жолдарды жөндеуге кең қолданған болатын.
Құлиеленушілік және ... ... пен ... ... ... «филантропия» негізінен қанаушылар мен қаналушылар арасындағы
қоғамның мұқтаж ... ... ... ... материалдық
игіліктер бойынша қарым-қатынастар, негізінен алғанда, экономикалық қарым-
қатынастармен шектеліп ... ... ... ... ... ... ... идеологиялық және өзге де қызметтерге ие
бола бастады.
Тәуелсіз қоғамдық институттардың яғни ... емес ... ... ... ... үшін алдымен, азаматтық қоғамның пайда болуына және қызмет
ету мақсаттарына назар аудару қажет. Азаматтық қоғамның құрылуы мен ... ... ... ... ... ... үшеуін бөліп айтуға болады:
біріші себеп – ол жеке меншіктік, екінші ...... ... ... келетін еркін нарықтық экономика. Демократия лық ... де ... ... өз ... дамитын шаруашылық жүйені
білдіреді.Үшінші себеп – ол ... ... мен ... ... ... ... қоғам. Ал ... көп және ... ... ... ... іс ... ... туралы ақпаратқа ие бола алмайды. Сондықтан да, мемлекетті
тек ... ... мен күші ... ғана ... ... алатын
азаматтардың нақты қызығушылықтары туралы хабардар етіп ... ... Ал бұл ... ... емес ұйымдар арқылы іс-әрекет ... ... ... ... рет бұл ... ХІХ ... пайда болды, соның бір көрінісі ретінде
16 еуропалық мемлекеттердің қатысуымен 1864 жылы 8-22 тамызда өткен Қызыл
Кресттің ... ... ... ... жарақаттанғандар мен ауру
адамдар жағдайын жақсартуға, көмек көрсетуге бағытталған ... ... [8]. Ал ... ... ұйымдардың санының өсуі «қырғи-қабақ
соғысының» өз мәресіне ... ... ... және ... ... ... өз шегіне жеткен кезде көрініс тапты [9,320-б]. ... ... ... ... ... ... ... атты ұзақ перспективасы көптеген жылдардан бері үкіметтік емес
ұйымдармен жүзеге ... ... ... әрқашан да өздерінің ҮЕҰ-
ның белсенді әрекеттерін мақұлдайды, өйткені олар ... ... ... ... ... ... тағылымында халықаралық үкіметтік емес
ұйымдардың құрылуы халықаралық ... ... ... ... ... Олар ең алғашында ағартушылық және
ғылыми, діни, пацифистік, шаруашылық ... ... ... мемлекеттік,
халықаралық деңгейде ұйымдастырылған азаматтардың ... ... ... ... ... ... емес ... халықаралық
саясатта белсенділік танытып келгені ХХ ғасырдың ортасынан ... ... ... мен ... үлкен ұйымдарға дейін ұласады.
Олардың ... ... ... ... ... ... ... құрылмаған ұйымдарды үкіметтік емес ұйымдар
деп ... ... ... ... 288 (X); 1296 (XIV) 23.05.1968 ж
БҰҰ Бас Ассамблеясының Резолюциясы\. БҰҰ-мен ХҮЕҰ формалды түрде тіркелген
болатын. Оның ... ... ... ... басқа заңды тұлғалар, жеке
тұлғалар, сонымен қатар, ғылыми мекемелер болып табылады. Халықаралық
үкіметтік емес ... ... ... емес, ұлттық субьектісі болып
табылады. Халықаралық және ұлттық үкіметтік емес ұйымдар ... ... ... ... ықпалының өсуі, қоғамдық пікірлер және идеологиялық
күрестер рөлінің өсуінің ... ... ... ... емес ... ... ... игілікті ықпал ... ... ... Демократиялық жастардың бүкіләлемдік
федерациясы, Бүкіләлемдік әйелдердің ... ... ... ... ... ... жақтастары қозғалысы және тағы
басқалары. Бейбітшілік жақтастары қозғалысы ... ... жөн, ... ... ... ... әсер ... Жүздеген миллион
адам 1950 жылы ядролық өлім ... ... ... үндеухатына қол қойды.
ӘДК инициативасы бойынша, империализнің агрессивті соғыстарына ... ... ... ӘДК БҰҰ ... ... және ... ... байланыстар орнатты. 60 ... ... ... бөлшектенген қызметтері күшейді. Дегенмен де антисоветизмді және
өзінің «ерекше », ... ... ... ... ... ... бірге, пацифистік және діни белгілермен шыққан да ұйымдар
болды, бірақ халықаралық ... ... ... ... ... ... Бұның айқын көрінісі ретінде 1966 жылы Стокгольмде
өткен Халықаралық конференцияны айтуға болады. ... ... ... ... ... деп айыптайды және Атқарушы комитет құрылды.
Комитет АҚШ-тың Вьетнамдағы соғысына қарсы ... ... ... ... реттеуде белсенді қызмет атқарды. Сонымен бірге, ... ... ... ... халықаралық конференциялар
өткізілді. 1972 жылы ... ... ... ... ... ... үшін Бүкіләлемдік ассамблея болды. Бұл ... ... ... ... жылы ... халықаралық
қауіпсіздік пен қарусыздандыру, ... ... ... ... үшін ... ... Бүкіләлемдік конгресінің өтуіне
үлкен дайындық болған еді. ... ... ... ... ... ... Конгресс мақсаты – халықаралық қысымшылық байқалған
кезде, елдің ұлттық бейбітшілігін, қауіпсіздігін және ... ... өз ... ... ... ... ... күштердің
біріккен іс-әрекеттерін ары қарай ... ... ... және ... ... ... көлемді дайындықтардан
кейін 1973 жылы Мәскеуде бейбітсүйгіш күштердің Бүкіләлемдік конгресі өтті.
Бұл конгресс соғыстан кейінгі ... ... жаңа ... тарихи оқиға болып табылды. 3 ... аса ... ... мәселелерді қарастырумен айналысатын он төрт комиссияларда жұмыс
жасады [9, 492-б]. Бұл комиссиялардың біреуі ... және ... ... ... ... қарастырды. Делегаттар
бейбітшілікті нығайтуда ... ... ... ... ... ... кеңестік байланыстардың жүзеге
асырылуының, ынтымақтастық ... ... ... сақтауда
көптеген үкіметтік емес ұйымдардың қызметтерін басқарудың қажеттігін атап
кетті. Экономикалық даму ... ... ... ... транспорттық және басқа салалармен айналысатын көптеген
ХҮЕҰ-дың құрылуына себеп болды. ... ... ... ... да ... ... және ... саласымен айналысатын ұйымдар
ұлғайды. Халықаралық үкіметтік емес ұйымдардың қысқаша түсінігін ... жөн. ... ... ... ... ... айқындылығы
мен жариялылығы. Халықаралық үкіметтік емес ұйымдардың ... ... ... ... ... көрсетеді. Сол себептен де ХҮЕҰ-дың
атақты болуы пресс конференцияларды, ... және ... ... ... және кітаптарды қосқанда оның маңызды
қызметтері әртүрлі формада көрсетілуінен боп ... Өз ... ... бұл ... олардың мақсаттарын, құрылысын, жұмысын туралы
көп ақпарат беруге мүмкіндік береді. ... ... ... әлі де ... ... келеді. Бұл мәселеге қатысты азғана еңбек
қамтылған, ... ... ХҮЕҰ мен БҰҰ ... ... шектеледі. Сол себепті де осы тақырыпты ... ... ... ... толық өңделмеуінің себебі зерттеу пәнінің анықтамасымен
байланысты. Югослав ... Б. ... ... емес ... ... емес деп ... Оның ... өзінің маңызына сай
«халықаралық қоғамдық ұйым» деп аталса дұрыс болады.
Әлемде жалпы қабылданған қоғам, қоғамдық мүдде және қоғамдық ұйым ... жоқ. ... ... ... ... мүддесін басқарушы
топтардың мүдделерімен теңестіреді. Олардың түсінігінше, қоғамға қызмет
жасау ақша қабына қызмет жасау болып ... Бұл ... ... ашық ... ... не ... клубы секілді жабық
аристократиялық ұйымдар болып табылады.
Қоғамдық мүдделер және қоғамдық ұйымдар туралы басқа ... ... ... Олар үшін ... ... ... ең ... капиталистік
эксплуатациядан және қысым ... ... ... ... ... ... азат болуы. Бейбітшілікті ... ... ... ... алға ... ... буржуазиялық ұйымдар шектеулі
ғана пайда әкеледі, өйткені олардың мүшелері жоғары тапқа жататындығы.
Пайдалы еңбекті ... ... ... ... ... ... кеңесі, табиғи және қоғамдық ғылымдар саласындағы біршама
одақтар, сонымен ... ... ... ... ... ... кеңесі, архитекторлардың Халықаралық одағы
секілді мәдени- ағартушылық ... ... ... ... ... ... болмағандықтан бұл
терминді ғылыми айналымға енгізу қиыншылыққа соғады. ХҮЕҰ категориясы кең
мағынада тек ... ... ... ... ... ... ... халықаралық үкіметтік емес ... ... ... ... да ... қамтиды.
«Үкіметтік емес ұйымдар» түсінігінің артықшылығы белгілі бір сипатты ғана
көрсетеді. ... ... ... ХҮЕҰ-дың әдеттегі белгісі
өкіметтің не ... ... ... ... жоқ. Бұл ... ... ... түсінігіне қарағанда қарама-қайшы түсіндірме
үшін аз ғана сылтау боп табылады.
Бұл терминді қолданудың салмақты дәлелі ... БҰҰ ... ... ... емес ... туралы айтылған. ЭКОСОС 1950 жылы ... 288-ші ... ... ... ... келісім негізінде
құрылмаған кез келген халықаралық ұйым үкіметтік емес ұйым ... Бұл ... мына ... атап ... жөн, тәжірибе жүзінде ЭКОСОС-
тың ХҮЕҰ-мен байланыстарды жүзеге асыру мақұлданады, бұл ... ... ... ... органдардың және үкіметтік шенеуліктердің
мүшесі ретінде болуына ... ... ... ... ... үкіметтік емес ұйымдар бойынша ЭКОСОС Комитеті ұйымның ең
болмағанда үш ... ... ... ғана ... ұйым ... ... [9, 321-б].
Халықаралық ассоциация одағы ХҮЕҰ ... ... ... жобасын
дайындап, ЮНЕСКО-ның қарауына тапсырды. Бұл жобаның 1-ші ... ... ... ... табу ... ... көрсетілген. Одан әрі ХҮЕҰ ең
болмағанда бір мемлекетпен ... ... ... ... ... статусы болуы керектігі, бір ... де ... ... ... алуы және адам ... ... ... ортақ
декларациядағы БҰҰ-ның Жарғысына сай қызмет жасау керектігі айтылған.
Халықаралық үкіметтік емес ... ... ... және ұйым
секілді түсініктер арасындағы өзара тәуелділікті және ... ... ... көрсетеді.
Бұрынғы уақытта ұлттық мемлекет шеңберінде ... ... ... ... үлкен естелік боп қалды. Бұл қозғалыстар жиі ... ... ... ... ... ... жаңа қоғамдық формациялар
әкеліп отырған. Әртүрлі елдерде қоғам ажарын түбегейлі түрде өзгерткен
бұқара ... ... ... саяси-әлеуметтік және экономикалық
факторлар жататын діни, бірде династиялық ... ... ... ... ... ... біздің дәуірде мемлекеттік шекара шеңберінен шығып
кеткен. ... ... ...... бір ... және ... ... халықаралық және ұлттық үкіметтік емес ұйымдардың кей
жағдайда әртүрлі саяси партиялардың мақсаттарын ... кең ... ... жаңа ... Ұлы Қазаннан туындаған және қоғамдық
үрдістерді жоғары сатыға көтерген ... ... ... ... ... ... саяси және қоғамдық күштерінің,
үкіметтік емес ұйымдардың ... ... ... ... халықаралық өмірдің қиындауымен пайда болған.
Агрессияға, колониализмге, қарулану жарысуына қарсы бағытталған кең
қоғамдық ... ... және ... ... ... әртүрлі
күштердің біріккен және параллельді әрекеттерін көрсетеді.ралық
Халықаралық қозғалыстарға қарағанда халықаралық ұйымдардың айырмашылығы
белгілі ресми ... ... ие және ода ... ... және
тағы басқа жүйелердің осындай элементтері бар. Халықаралық ... ... ... ... ... кең таралған халықаралық
қозғалыстардың пайда болуы үшін алғышарттарды құруда аз не көп ... ... ... орнатады.
Халықаралық қоғамдық қозғалыстардың құрылуы шарттар ретінің болуы, ең
алдымен, бұл қозғалыс күштерін құрушылардың ... үшін ... ... болатын платформа мен мақсаттарды, әртүрлі ұйымдар мен бағыттар
арасындағы байланыстарды орнату үшін жеткілікті.
Вьетнамдағы ... ... ... ... ... ... халықаралық және ұлттық үкіметтік емес ұйымдар қатысқан қуатты
қоғамдық халықаралық ... ... ... шарттар Еуропадағы
бәсеңдетуді және континентте қауіпсіздіктің мықты жүйесін құруды қолдайтын
еуропалық қозғалыстар үшін ... Бір ... ... ... ... қатысуы олардың беделінің, ұйымдасушылығының, олардың топтасуларының
өсуіне ықпал етеді және ... ... ... мен ... кері ... бір түрі ... ... дәуірдегі қоғамдық дамудың заңдылықтары империалистік саясатты
қолдаудағы маңызды қозғалыстардың құрылу мүмкіндігіне жол ... Бұл ... жеке ... ... ғана.
ХҮЕҰ-дың жалпы түсінігі мәселесіне ... ... оның ... ... ... ғылым боп табылады. ХҮҰ-ды қарастырудағы маңызды
рөл ең алдымен құқықтық ғылымға және халықаралық қатынастар туралы ғылымға
жатады, сонымен бірге, ... және ... ... ... салалары да
жатады. Әрине, ХҮҰ-дың қызметінде әртүрлі салаларда: саясатта, экономикада,
қоғамдық сана мен ... ... ... ... ... мен тәсілдерінде
және т.б. көптеген мәселелер бар. ХҮҰ-ға қарай құқық рөлінің анықтауында
маңызды ... ... не ... ... ... мен қызметін
анықтайтын кейбір объективті факторларын талдауға мүмкіндік береді.
1895 жылы ... ... ... емес ... ... ... ... кооперативтік қозғалыстардың әлемдік
орталығы болып мақұлданған. Кооперативтік қозғалыстар негізінен ХҮІІІ ... ... ... ... ... елдерде кооператив
ауылшаруашылығында, ұсақ кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... ... Соғыстан кейінгі жылдары ... ... және ... ... ... ... ... табылды және
прогрессивті саяси партиялармен монополияға қарсы, бейбітшілік, демократия,
әлеуметтік прогресс үшін күрескенін айта кеткен жөн. ... ... ... кооперативті сектор экономикалық және әлеуметтік дамудың маңызды
құралы болып табылады. 60-70 ... ... ... қатысушылар қатары Азия, Африка және Латын Америкасындағы
кооператордар есебінен көбейген болатын. ... ... ... 1860 ... ... одақ ... де ... рөлді атқарды. Кейін,
Англия мен Францияда 1867 ... ... ... ... ... ... ... көздеген болатын, бірақ та Наполеон III
оған тыйым салды. Тек1895 жылы ... ... ... ... ... І ... құрылтай кооперативті конгресі өтті,
оған әртүлі ... 207 ... ... ... ... ... ... Италия, Дания, Сербия, АҚШ, Франция, сонымен
қатар бақылаушы ретінде ... ... ... және Үндістан қатысты\.
Конгресс Халықаралық кооперативті альянс (МКА) құру туралы шешім қабылдады.
Халықаралық кооперативті альянстың ІІ ... 1896 жылы 28 ... ... ... емес ұйымдар маңызды қоғамдық мәселелерді және өкімет
пен жеке ... ... ... отыра, құқық қорғаушылық және
ағартушылық қызметтерді жүргізе өкімет жұмысын ... ... пен ... емес ұйымдар әдетте әріптес ретінде жұмыс ... емес ... ... ... қаржыландырылатын жобаларды жүзеге
асыру үшін мекендерде кадрлар мен хабардарлықты қамтамасыз етеді. Үкіметтік
емес ұйымдар саясаттан тыс не партиялық идеалдар ... ... ... не ... бір бастаманы не қоғам мүддесіндегі бастамалар жиынтығын
қорғайды. Кез келген модель негізінде ... емес ... ... минималды түрде саяси бақылауда болады [11].
Халықаралық кітапханалар ассоцияциясы мен мекемесі \ИФЛА\ 1927 жылы
ұлттық ... ... мен ... ... ... ... ретінде құрылған болатын. ИФЛА кітапхана саласындағы ең
алғашқы халықаралық үкіметтік емес ұйым ... ... ... ... ... кітапханашыларының халықаралық байланысын ... ... идея және ... ... ... ... Қазіргі кезде ИФЛА халықаралық ынтымақтастық пен ... ... ... ... ... ... ... Соның біздің Қазақстанға оның тигізген үлесі зор. «Шекарадағы
кездесулер» атты ...... ... ... ... ... қарым-
қатынас жасау туралы КЕЛІСІМде: Біз, төменде қол ... ... ... - ... Жалпыға бірдей ақпарат» бағдарламасы шеңберінде іс-
әрекет жасай отырып; Халықаралық кітапханалық ... мен ... ... ... ... етілген ақпаратқа қолжетілімдік және
ой-өріс бостандығы ұстындарын басшылыққа алып мына жөнінде келісті: 1-
бапта: ... осы ... ... ... жүзеге асыру арқылы
бірлескен ресейлік-қазақстандық электрондық кітапхана құру ... ... мен ... Республикасы халықтарының «Шекарадағы кездесулер»
Ресей-қазақстан жобасы шеңберінде мәдени және білім құндылықтарға, ... ... ... қол ... ... ... ... мәдени және
тілдік көп жүеліліктің сақталуы үшін ... ... ... ... Еркін қол жеткізу үшін ... ... мен ... ... байланысы мен жалпы құндылықтарын ашатын, екі
халық пен екі мемлекеттің ... ... мен ... қарым-қатынасындағы
оң тәжірибесі дамытуға игі әсер беретін әрі жалпы, әрі бірқатар аймақтар
шеңберіндегі жан-жақты ... ... ... ... ... ... ... жасайтын электрондық коллекцияларды жасақтау
және орналастыруды жатқызған. [12]
ИФЛА ақпараттық және құжаттық негізде архив ісі ... ... ... ұйымдармен ынтымақтасады. Бұл кітапханалық федерацияның жоғары
халықаралық ... ... ... ИФЛА ... ... Ол өзіне кітапханалар мен кітапханашыларды, мектептік
кітапханаларды, библиографиялық және ... ... Оған 146 ... ... ... ... ... адамзат халықаралық қатынастардың жаңа даму
кезеңіне өтті; мемлекет саналы ... жеке ... ... ... отыр. Сөзсіз мемлекет негізгі субьект болып қала ... та ... ... басқа да субьектілері белең ... айта ... жөн. ... ... ... ... ... боп табылады. ХХ ғасыр аяғы «ассоциация төңкерісі» деген атауға ие
болған халықаралық үкіметтік емес ұйымдардың ... ... өсу ... ... ... ... бойынша 1995 жылы 16000-нан астам
халықаралық үкіметтік емес ұйымдар болған. Жаңа ... ... ... емес ... ... ... ... мүшесі
болуымен анықталды. ХҮЕҰ ұлттық,субаймақтық, аймақтық не халықаралық
деңгейде қызмет атқаратынын біле ... ... ... ... ... ... ұйым деген ұғымға альтернатива болып табылады. Осылайша,
бұл ұйымдардың өкіметтен тәуелсіздігін, сонымен ... ... ... ... ... ... болады [13]. Мәселен, халықаралық
ассоциация Одағының берген мәліметі бойынша, ... ... ... ... ... ... тіркелген. Олар әртүрлі атқа ие ... ... ... ... ... клубтар, лигалар,
конференциялар, федерациялар, топтар және т.б.
Үкіметтік және үкіметтік емес ұйымдардың айырмашылығы олардың ... ... ... де, ... бұл ... ... олардың
категориясын айырмашылығын табуды қиындатады және олардың арасындағы нақты
шекараларды жүргізуді оңайлатпайды. ... ... ... негізінде
олардың арасындағы айырмашылықты айтуға болады: үкіметтік ... ... ... ал үкіметтік емес ұйымдар еш суверенитетпен
қатысы жоқ. Олай болса, олар ... ... ... атқарады» деп
ғалымдар айтқандарын мойындауға болады.
БҰҰ Жарғысында үкіметтік емес ұйымдардың деңгейі ... Бұл ... және ... ... ... туралы айтылады. ЭКОСОС өз
құзыретіндегі үкіметтік емес ұйымдармен кеңес жүргізу үшін ... ... БҰҰ ... ... жылы ... ... 288 В (X) 1950
жылғы резолюциясына сай «үкіметтік ... ... ... ... ... кез ... халықаралық ұйым» деп берілген [14].
Е.Кузнецованың пікірі бойынша, ХҮЕҰ жауап беретін ... ... ... ... ұйым ... емес ... алу ... БҰҰ-да
үкіметтік емес ұйымдар сипаты талапқа сай, ұйым өзінің ... ... ... не ... ... жарнасы болуы керек. Дегенмен де
формальды түрде бизнес өкілдерін ... ... ... ... ... емес ұйымдар ХҮЕҰ ретінде мақұлданады. Мәселен,
мұнай өндіретін компаниялардың Халықаралық теңіз форумы ХҮЕҰ ... ... және ... ... ұйымымен ынтымақтасады. Екіншіден, ұйым күштеу
тәсілін қолдануға болмайды. Сәйкесінше, ХҮЕҰ-ға ... ... ... және ... да ... топтар тіпті олардың қызметтері
халықаралық құқық бойынша заңды болса да ... азат ету ... ... ... ... ... ұйым билікке жету
мақсатында саясатқа қатысуға болмайды. Бұл критерий ХҮЕҰ шеңберінен ... ... ... ... және ... партиялардың оппозициялық
бірлестіктерін, мысалы, көпшіліктің ойы ... ҮЕҰ ... ... ... ... ... демократтардың
халықаралық Одағын ҮЕҰ ... ... ... [9]. К. ... ... ҮЕҰ ... аталып қысқартылғандары табиғаты бойынша, жекеменшік
ұйымдар боп ... не жеке ... ... ... ... ... ... біріктіреді [15]. Профессор А. Камынин ойынша, ХҮЕҰ
әртүрлі қызметтер ... ... ... халықаралық
ынтымақтастықтың бірқалыпты негізімен жүзеге ... ... ... ортақтастық не идеялық-саяси, әлеуметтік-экономикалық,
кәсіптік, дүниетанымдық және сол қоғам таптарының не ... ... ... үш ... ... жеке тұлғалардың басқа да мақсаттары мен
мүдделері ұқсас жағдайда ... [16]. ... Ю. ... ... ... ... оқу ... ХҮЕҰ түсігінігіне саяси,
экономикалық, мәдени, ғылыми-техникалық және адам ... ... ... ... ықпалдасу мақсатында құрылған ұлттық
қоғамдық ұйымдар, одақтар, топтар, әртүрлі мемлекеттердің жеке ... және олар ... ... табу табу ... ... ... И.Б. ... пікірі бойынша, халықаралық үкіметтік емес ұйымдар
үкіметаралық келісім негізінде емес, құрылтай ... ... ... ... ұлттық заңнамасымен құрылған қоғам өкілдерінің біріккен
формасы болып табылады. Және олар пайда табу мақсатында болмауы ... ... көп ... ... БҰҰ ... ... және
халықаралық құқық нормаларына сай жұмыс жасауы тиіс [17]. ХҮЕҰ өзіндік
сипаттамасы ... ... табу ... ... кем ... ... оны мойындауы тиіс не халықаралық үкіметаралық ұйымдар шеңберінде
консультативті статусы болуы тиіс, және ... бір ... ... алуы ... ... қоғамдар,жабық клубтар және сондай сияқты
бірлестіктер ХҮЕҰ ретінде қарастырылмайды. Өзінің құрылу ... ... ... ... ... ... табылмайды. Кейбір мемлекеттерде ХҮЕҰ
құқықтық жағдайын ... ... ... бар \ ... \, ... бұл ... ұлттық үкіметтік емес ұйымдардың құқықтық ... ... ... [18]. ... ... ... ... ХҮЕҰ
халықаралық үкіметаралық ұйымдармен тығыз қарым-қатынас орната ... ... біз ХҮЕҰ ... ... ... ... ең ... пайда
болуына еуропадағы кооперативтік қозғалыстардың көтерілуі, кейін ... ... ... ... үкіметтік емес ұйымдар сипатын иеленген ұйымға
айналуы, кейін бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ИФЛА-ның құрылуы маңызды
болды, екінші ... ... ... ... көптеген халықаралық
үкіметтік емес ұйымдар белең алды, олар БҰҰ құрыла ... ... ... ... ... мәселен, Кызыл Крест Халықаралық
Комитетін ... атап ... ... Сонымен ХҮЕҰ құрылуында ең бастысы
XIX ғасырдағы әлемде болған, соның ішінде ... ... ... ... ... шаруалар, қарапайым жұмысшылардың көтерелуі
салдары болып табылды, нәтижесінде оның ... ... ... ... рөл ... ХҮЕҰ-дың өмірге келуіне себеп болды.
1. 3 ХХ - ХХІ ғ. басындағы халықаралық ... емес ... ... жүйесіндегі рөлі
ХҮҰ-дың халықаралық мәселелер мен жеке мемлекеттердің саясатына ықпалын
қоғамдық пікірдің және демократиялық ... ... ... мен ... ... әсері мәселелерінен тыс қарастыруға
болмайды. Бұл процесстерді анықтайтын негізгі факторларды екі ... ... ... арнайы салалардағы халықаралық ынтымақтастық пен халықаралық
құқық ... ... ... арнайы бағыттағы ХҮЕҰ ықпал ететін
факторлар кіреді. Мысалы, халықаралық құқық Институты, халықаралық құқық
Ассоциациясы, ... ... ... ... ... ... Комитет және басқалары кейінгі кезде мемлекет не үкіметаралық
ұйымдардың қарастыру пәніне ... ... ... мен ... ... және ... ... нормаларын жасауға белгілі бір
ықпал ... ... Г.И. ... ... құру ... ... ... сәйкес жобалары халықаралық құқық ... ... ... Бұл пікірмен келісуге болады, өйткені ұлттық ұйымдарды не ... ... ... ХҮЕҰ атынан халықаралық акттер жобасы
жеке зерттеушілердің пікірлерін айқындайтын ғылыми ... ... ... ... қызметтері арнайы салалардағы мемлекетаралық ынтымақтастыққа
белгілі бір ықпал ... ... ... ... ... ғылыми одақтың Халықаралық Одағымен ... ... ... ... ... ... ықпал жасады.
Сонымен қатар, антарктикалық зерттеулер жөніндегі Ғылыми комитет,
мұхитзерттеу жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... және т.б. ХҮЕҰ-дарды атауға болады, олардың қызметі
ғылымның дамуына тек қана пайда ... ... ... ... ... жағдай жасауға үлкен ықпал етеді.
ХҮЕҰ соғыс және бейбітшілік мәселелеріне ықпал етуде ... ... ... қатынастардың соғыстан кейінгі тарихы бейбітшілікті сақтауда,
империалистік агрессия қаупіне қарсы кең ... ... ... ... ... табылды.
Бейбітшілікті қорғау барлық әлем халқының ісі деп 1952 жылы ... ... ... ... ... ... Бейбітшілікті
жақтаушылардың қозғалысының үндеулері кей мемлкеттердің ... ... ... ... Бұл ... ... шешімдер
қабылдаудаудағы түрткі себеп болды. Кеңес Одағының жоғары заң ...... ... ... ... Бүкіләлемдік
конгресінің Тұрақты комитетінің арнайы ұсынысын талқылады. 1950 ... ... ... мәселеде Кеңес ... ... ... ... ... ... Тұрақты комитетінің
ұсынысын жүзеге асыру жөніндегі қажет шараларды өткізу мен ... ... заң ... ... ынтымақтасуға дайын екендігі
туралы айтылды.
Бейбітшілікті жақтаушылардың ұсынысына ... ... ... ... қатынастары оларды саяси оқшаулану жағдайына әкелді,
«қырғи-қабақ соғысының» агрессивті саясатын жүргізуші сияқты әшкереледі.
Тарихи ... атап ... атом ... дайындалуына қарсы Стокгольм
үндеухатына қол қойылуы және ... ... өлім ... ... ... ... ... қолданылуы болып табылды. Күшейген ... ... ... ... үн ... ... Одағының, басқа
социалистік елдердің, көптеген ХҰЕҰ-дың қызу және ... ... ... ... ... нәтижесінде, БҰҰ-ның Бас Ассамблеясының
декларациясы мен басқа да пайдалы резолюциялары, үш ортада ... ... ... салу ... ... ... ... қаруды таратпау
туралы Келісім, қарулануды шектеу туралы ... да ... ... ... ... емес ... күш ... маңызды
нәтижелерінің бірі соғысты насихаттауды айыптау туралы БҰҰ-ның Бас
Ассамблеясының ІІ ... ... ... ... табылады. Бұл
резолюциялардың ... қол ... ... ... Екінші Бүкіләлемдік конгресі барлық ... кез ... ... соғысты насихаттағаны үшін қылмыстық
жауапкершілікке тартылатындығын қарастыратын ... ... ... ... шақырды.
Бұл жерде айта кететін жайт, 1952 жылы 12 мартта Кеңес Одағының ... ... ... ... ... заң әдейі айтылып кетті,
өйткені Жоғарғы Кеңес « қылмыстық ... ... ... және ... ... ... ... қатарлы адамзаттың қалауын айқындайтын
бейбітшілікті жақтаушылардың Екінші Бүкіләлемдік конгресін ... ... ... ... Чехословакия, Болгария, Венгрия, Румыния, ... ... ... ... ... ... заңдардың
қабылдануы – халықаралық қатынастардың маңызды аспекттерінің халыққа қандай
ықпал жасайтынының көрнекті ... Бұл ... ... ... Халықаралық
демократиялық үкіметтік емес ұйымдардың қызметінің халықаралық және
мемлекетішілік құқықтың құрылуына ықпал ... ... ... ... консультативті байланыстары.
Бұндай байланыстарды орнату ең алғашқыда ұлттар Лигасының ... ... Олар ... ... тек қана үкіметаралық ұйымдарды емес,
халықаралық үкіметтік емес ұйымдарды да ... ... ... ... ... ... «ұлттар Лигасының қол астына
алынатын болады» делінген. ХҮЕҰ-дың ... өз қол ... ... ... ... 1921 жылы 27 маусымда оның Кеңесінің мәжілісінде
статуттың 24-ші бабына терең түсінік берілді, ондағы тұжырымдалғаны ... мен ... ... ... ... ... қатысты
болатын.
Дегенмен, бұл талаптар Ұлы Қазан ықпалындағы қоғамдық үрдістермен ... ... ... және ... ... ... өсуі
халықаралық қатынастардың дамуына елеулі ықпал етті. Халықаралық еңбек
ұйымы құрылысымен \1919 жылы\ Кеңестік мемлекетті ... ... ... шыға ... ... ... пікірдегі өзгерістерді анықтайтын бұл бағыттар ұлттар
Ұйымының мүддесіне сай келмеді. Ақырындап, ұлттар ... ... ... және ресми түрде түрде де жоғала бастады.
БҰҰ басқа жағдайларда құрылды, бұл оның ... емес ... ... ... ... ... Бүкіләлемдік кәсіподақтар
федерациясының, әйелдердің Халықаралық демократиялық федерациясының ... ... ... ... ... үшін ... ... өріс алды. Еңбек етушілер бейбітшілік және өзінің
өмірлік мүддесі үшін күресу ... ... ... ... нәтижелі
түрде ықпал етуіне ... ... ... ... ... ... құрылуын талап етті.
ХҮЕҰ-дың БҰҰ-мен белгілі бір қатынастарын орнатуды қарастырған ереже ... тек ... ... ... ... Бүкіләлемдік
кәсіподақ конференциясы мен оның ... ... І ... ... мен І ... ... конференциясының талаптарын
қолдайтын Кеңес Одағының табанды күш салуының нәтижесінде жетті. Бұл
конгрестер және ... ... ... ... ХҮЕҰ–дар БҰҰ-ның
қызметіне халықтың қатысуын, ең алдымен, халықаралық ... ... ... ... ... талаптарын ұсынды.
Сонымен, Сан-Франциско конференциясы Думбартон-Окста жасалған ... және ... ... 71-ші бап ... Ол ... Әлеуметтік Кеңеске «оның құзыретіне кіретін мәселелермен айналысатын
үкіметтік емес ұйымдармен кеңес жүргізу үшін ... ... ... ... ... ... емес ... мұндай шаралар
шартталуы мүмкін.
71-ші бап формальды ... және ... ... өзіне тән
кодекстер жинағын құрайтын нақты нормалар жиынтығының негізі жазылған.
Жалпы ЭКОСОС ... ... ... ... ету және өмір ... ... экономикалық және әлеуметтік ... ... ... және ... діни ... ... ... қадағалау мен жалпыға ортақ қадірлеуді қамтамасыз ету болып
табылады [22]. Бірнеше жылдар шеңберінде рекцияшыл ... ... ... ... ... ... отырған. БҰҰ-ның консультативті
статусы экономикалық және ... ... ... ... ... ... емес ... көбінесе адам құқығы саласында саясатқа
үлкен әсер етеді. АҚШ мемлекеттік ... ... ... ... ... ... емес ұйымдардың рөлі адам құқығы
саласында ... ... үшін ... ҮЕҰ ... жеке статусына қарай
әдетте мемлекет тарапынан болған ... ... ... ... ... адам ... ... мәселелерді шешуде мүмкіндігі көп. Ықшам
маманданғанымен ҮЕҰ адам құқығы туралы мәселелерді көтере алады. Қайткенмен
де, ҮЕҰ ... ... ... ... ... ... тыйым салған болатын және олардың қызметін жасатпау үшін
ауыр тәртіптер енгізеді. Әлсіз жактары мен ... ... ... ... салыстырғанда қарама-қарсы күшті және әлсіз жақтарымен
ерекшеленеді. ... ... ... саясатында көпшіліктің мүдделерін
есепке ... ... ... ... ... ... ... сыртқы
саясатты құрады, бұнда оның құқыққорғаушылық ... ... ... мүмкін. Үкіметтік емес ұйымдардың өкіметаралық ұйымдар қызметіне
әсері, оның халықаралық қатынастардағы және ... ... ... ... ... ... атап кететін болсақ:
• Ақпараттық: ХҮЕҰ мемлекетке және өкіметаралық ұйымдарға және өздерінің
қызметі саласында олардың органдарына жалпы және жеке ... ... ... ... ... олар ... ... алған
ақпаратты таратады. ХҮЕҰ адам құқығы саласы туралы ілімді таратуда ерекше
рөл атқарады.
• Консультативті не ... ХҮЕҰ ... ... ... ... ... бойынша кеңестер мен консультациялар береді.
• Құқықжасаушылық: ХҮЕҰ мемлекет ұстанымына әсер ете ... ... ... ... ... ... ... үрдістеріне
қатысады. Бұндай жобалар мемлекет пен үкіметаралық ұйымдар қарауына
беріледі. Кейбір ХҮЕҰ ... ... ... емес ... ... ... ... халықаралық құқық институты. Халықаралық
гуманитарлық құқықты жүйелеуде 1949 ... ... ... ... ... ... және оларға қосымша протокол арқылы дайындалған
Кызыл Крест Халықаралық комитеті үлкен рөл атқарады.
... ХҮЕҰ ... ... ... ... ... бақылауды қамтамасыз етуде үлкен рөл атқарады. Үлгі ретінде
негізгі міндеті халықаралық гуманитарлық құқық ... ... ... ... ҚКХК қызметін атап кетуге болады. Адам құқығы және
демократия ... ... ... ... Халықаралық амнистия,
Халықаралық адам құқығы федерециясы, заңгерлердің ... ... ... ... ... ... ... Осындай сиқты
қадағалау жұмыстарын қоршаған ортаны қорғау саласындағы ХҮЕҰ да ... ... ... ... ХҮЕҰ ... тергеу комиссияларын құрып отырды. Заңгер-
демократтардың Халықаралық ассоциациясының инициативасы ... ... ... тексеру жөніндегі Халықаралық Комиссиясы құрылды
(1970 ... ... араб ... ... ... ... ... Комиссиясы құрылды. Соңғы ... ХҮЕҰ ... ... ... Чилидегі, Руандадағы, Гаитидегі адам
құқықтары жағдайын тексеру үшін арнайы тергеу комиссияларын құрды ... ... ... ... ... ... статусын айта кеткен жөн. БҰҰ-ның көмекші органдары мен арнайы
мекемелері ... ... ... ... емес ... ... орнатуда және оларға консультативті ... ... ... ... ... ... ... орнату
бұрынға маманданған БҰҰ мекемесі МОТ-қа жатады, ... ... ... ... ... ... ұйымы (ЮНЕСКО) ҮЕҰ-мен ... ... ... ол ... ХҮЕҰ-мен белсенді ... ... ... ... ... ... рет ... мен ХҮЕҰ арасындағы қатынастар туралы ереже ... ... ... ... 10-шы ... ... сай,
білім, ғылым және мәдениет мәселесі жөніндегі БҰҰ ... мен ... ... емес ... ... ету үшін ... шаралар қолданады және оларға нақты тапсырмалар
жүктейді. Бұл ынтымақтастық Бас ... ... ... жұмысында үкіметтік емес ұйымдар өкілдерінің қатысуы арқылы
жүзеге асырылады [25].
Халықаралық үкіметтік емес ұзақ уақыт ... ... ... ... және ... саласында нәтижелі түрде қызмет ... ... ... ... ... алып халықаралық мәселелерді
жүзеге асыруда қомақты тәжірибе жинаған ... ... ... ... ... ... тұрақты түрде ынтымақтасатын ... ... ... ... берген болатын. ЭКОСОС және БҰҰ-ның
арнайы мекемелері тұсында ХҮЕҰ консультативті статусты ала ... ... ... ала отырып, ЮНЕСКО үш түрлі ... 580-ге ... емес ... ресми қатынастар орнатты. Консультативті
статустың екі ... бар: І ... ... ... ... ІІ ... \ арнайы консультативті статус\. Бұдан басқа, ЭКОСОС-пен
қатынас ... да ... ... ... ... қызметтерімен
байланысты болса беріледі, олар БҰҰ қызметіне тұрақты және ... үлес ... І ... ... ... Бүкіләлемдік кәсіподақтар
федерациясының ұзақ мерзімді күресі ... ... ... ... ... жеке салаларында арнайы құзыреті ... ... ... ... ... ІІІ категория да қосылды, ол өзара ... ... ... ... ... бар ХҮЕҰ белгілі бір
құқықтар мен міндеттерге ие бола алады, олар ЭКОСОС-тың күн ... ... ... ... ... ЭКОСОС мәжілісіне қатыса алады,
жазбаша түрде өтініш жаза алады және ... ... ... ... де
бере алады. Консультативті статусы бар ХҮЕҰ ... ... ... кеңес ұйымдастыру жөнінде Комитетке БҰҰ қызметін ... ... ... ... ... ақпараттың мазмұны ... ... ... ... ... табылады. Негізінен
консультативті статус ЭКОСОС ... ... ... және ... Үкіметтік емес ұйымдар жөніндегі комитет үеұ-мен кеңес жүргізе
алады [26].
БҰҰ-ның ХҮЕҰ-мен байланысы ... ... ... ... ақпарат
Департаменті атынан БҰҰ Хатшылығы, ЮНКТАД, ... ... және ... ... ... асырылады. Үкіметтік емес ұйымдардың үкіметаралық
ұйымдармен консультативті байланысы ... ... ... ... емес ... ... ... ұйымдар құрылды. 1950 жылы тұрақты халықаралық ұйым ... ... ... емес ... конференциясы құрылды.
Бұл ұйымның ресми қызметі үкіметтік емес ... ... ... ... үшін ... жасау және зерттеу болып табылады.
ЮНЕСКО Жарғысының 4-бабы, 13-ережесіне сай, Бас ... С ... ... Бас ... құрылған кеңестік комитеттер
жұмысына қатысуына шақыра ... ... ... ... 4-ережесінде тек
қана ХҮЕҰ-мен қарым-қатынастары туралы айтылған. Бұл біріншіден, ... емес ... ... ... ... ... қоғамның не мамандардың кең ... ... ... ... ұмтылған. Жарғының 11-бабында көрсетілген ҮЕҰ статусы
1960, 1966, 1995 ... ... сай Бас ... арқылы
көтерілді. ЮНЕСКО-ның үкіметтік емес ұйымдармен қатынасына қатысты соңғы
директива ЮНЕСКО- ның ... ... 1995 ... ЮНЕСКО-ның
Директивасы 1-бабында ХҮЕҰ-дың екі категориясы бар: консультативті
қатынастарға түсушілер және ... ... ... ... ... ... мыналар: Бас директорға өзінің қызметі туралы ақпарат береді, бұл
ЮНЕСКО ... сай келу ... ... ... ... ... керек, Бас директор өтініші бойынша, кеңес беру
мен консультацияларға ... ... ... ... ... ... бағдарламасын жүзеге асыруда өз үлесін ... ... ... ... ... күн ... ... ЮНЕСКО
өкілдерін өз отырыстарына шақыру, күн тәртібінде ЮНЕСКО үшін белгілі ... ... ... ... ... Бас директорға ағымдық
есептерді ұсыну; Бас Конференцияның ... ... ... ... ... баяндаманы тағайындауға маңызды үлес қосу; Мүмкіншілігі болса,
өкілдерді жоғары деңгейде халықаралық ... емес ... ... ... көрсетілген міндеттерге сай, ... атап ... ... ... ... ... тығыз
ынтымақтасу ; ҮЕҰ қызметін халықаралық негізде ... ... ... ға ... Бас ... шақыратын әртүрлі консультативті
кездесулерге олардың сарапшыларының қатысуы қажет болып табылатын ең жоғары
деңгейдегі өкілдерді жіберу; ... ... ... ... ... және ұлтттық өкілдердің ЮНЕСКО-мен тікелей ынтымақтастықты сақтау
болып табылады [27].
Бас директор ҮЕҰ-ды Бас ... ... ... ... ... ... өзінің құзыретіне кіретін мәселелер бойынша
комиссияларда, комитеттерде, Бас ... ... ... не ... шыға алады [28].
Халықаралық еңбек Ұйымы БҰҰ жүйесі шеңберіндегі үш ... ... ... ХЕҰ Жарғысының 12- бабы 3-ережесіне сай, ол мақұлданған үкіметтік
емес ұйымдармен кеңес ... үшін кез ... ... ... қабылдай алады
[29]. ХҮЕҰ-дың ХЕҰ қызметінің бір саласына болса да мүддесі ... ... ... ... ... категорияға енгізілуі мүмкін, нақты
айтқанда, ХЕҰ-дың үкіметтік емес ұйымдарының ... ... ... ... ... (ИМО) ... оның ... тікелей байланысты
болатын үкіметтік емес ұйымдарға консультативті статус береді. Ол ... ХЕҰ ... ... ... ... алады. Біріккен Ұлттар
Ұйымының Балалар Қоры (ЮНИСЕФ) даму ... ... ... үкіметтік
емес ұйымдарға консультативті статус береді және олар ЭКОСОС ... ... алып ... және ... ... ... ... асырады. Оларға балалар денсаулығын сақтау мен білімін ... ... ету, ... тамағын және экологиялық тазалықты қамтамасыз
ету жұмыстары кіреді. ... ... ... (МПП) ... ... ... ретінде оның Атқарушы ... ... ... үеұ ... өз бетімен қатыса алады. ӘАБ әлемде
1200-ге жуық ... емес ... ... ... ... жүзеге асырады: ... ... ... ... ... мен ... ... саласында
ережелерді қарастыру, азық-түлікті бөлу, баяндамалармен таныстыру, оның
нәтижелерін бақылау мен бағалау. ... ... ... ... азық-түлікті үлестіру және осы ... ... ... ... ... болсақ, 1996 жылы ХҮЕҰ пленарлы
отырыстарына қатысуына ... ... ... тәртібі қабылданған болатын.
ХҮЕҰ қатысу туралы ... БСҰ ... ... ... ... БСҰ ... сай ... дәлелдесе қабылданады. Дегенмен де ХҮЕҰ-
дың халықаралық өмірге ... ... ... Олар ... ... мәселелерді көтере алады, қоғамдық назарды талап ететін
халықаралық мәселелер ... ... ... ... тарата алады,
өкіметті нақты ... ... ... ... ... ... бақылау
жасауды жүзеге асырады, қоғамдық пікірді жұмылдыра алады, «қарапайым
адамды» үлкен ... ... ... бар ... ... пайда
болуына ықпалдасады. Cөз жоқ жаһандық мәселелерді шешуде басты рөлді
мемлекет не ... ... ... бірақ экологиялық,
демографиялық, ... ... бір ... өзі не ... халықтардың қатысуынсыз не қоғам қатысуынсыз жүзеге асыруы қиынға
түседі, сол себепті сол қоғам ... ... емес ... шығып,
мүдделерін және мәселелерін айтады. К. Сутер деген ғалымның ... ... ... ... ... өсуі салдарынан үеұ
шыға бастады. Әрине бұл ойға мен де ... егер ... ... қарастырып шешіп берсе, үеұ құрылуын қажет етпейтін еді. Тағы
бір ... ... « ... ... ... сайма сай көрсетілмеген үеұ
және қоғам маңызды халықаралық ойыншылар ретінде байқалады » деп ... осы ... жазу ... ... БСҰ, ... ХЕҰ қарастырып кеткен
болатынбыз, бұдан көретініміз ХҮЕҰ әлемде әмбебап боп табылатын халықаралық
ұйым БҰҰ-мен тығыз ынтымақтастықта ... ... ... бұл ... БҰҰ ... ... ... оларға қатысты заң не тәртіп,
ынтымақтастық орнатпас еді, яғни БҰҰ өзі ... ... ... ... ... емес ... азаматтық қоғамның ажырамас
бөлігі және насихаттық және ағартушылық жұмыспен ... ... ... проблемаларға көпшіліктің назарын аудара және үкімет пен жеке
кәсіпкерлердің ... ... ... ... үшін өз ... ... жол ашады. ҮЕҰ қоғамның түрлі қабаттарының өкілдеріне
бірге жұмыс істеуге үйренуге және ... ... ... дағдыларды, қарым-
қатынас пен сенімділікті қалыптастыруға мүмкіндік береді. ҮЕҰ ... ... ... етеді, олар түрлі сипаттағы әлеуметтік
қызметтер көрсетуі, қоршаған ортаны қорғауға немесе өмір сүру және ... ... ... ... ... әрекеттерге баруы, не болмаса
демократиялық өзгерістерді ... ... ҮЕҰ ... ұлттық саяси
пікірталастардан тыс қалатын азаматтардың мүдделерін қорғайды. ... және ... ... ... сонымен бірге әйелдер мен
азшыл топтар өкілдерінің өзара диалог ... ... ... ... жеке ... есебінен, жеке қорлар мен қайырымдылық қоғамдар,
корпорациялар, діни мекемелерден, институттардан, өзге қызмет ... ... ... бола ... ... өзара әріптестікте жұмыс істейді.
ҮЕҰ ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаларды жасайды. Олар: Адам ...... ... және ... ... қадағалау арқылы. Заң билігі –
арзан немесе ... ... ... көрсету және барша азаматтарды ... ... ... ете ... ... ... үшін ... атпен
қозғалыстар ұйымдастыру арқылы. Әйелдердің ...... ... дайындау және әйелдерді әлеуметтік- экономикалық шектеуден
қорғау арқылы, Азаматтық ...... ... және ... ... ... ... беру бағдарламалары арқылы. Тәуелсіз
баспасөз - ... ... ... ... ... және
журналистиканың этикалық стандарттарын бекіту ... ... ...... ала ... ішкі ... ... сайлауларды
бақылау арқылы. Үкіметтің есептілігі – саяси сараптама ... ... ... да ... ... ... ... ХҮЕҰ іс-
әрекеті қоғамды әлеуметтік, саяси, экономикалық және рухани ... ... ең ... ... ... ... және олар
азаматтарды белсенділікке шақырып, қоғамдық даму саласында шешім қабылдауға
әсер етуші сегменті, өзін ... ... ... ... ... отырғаны жасырын емес.
2 ҮКІМЕТТІК ЕМЕС ҰЙЫМДАРДЫҢ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҚЫЗМЕТІ
2.1 ... ... емес ... және ... ... ... ... КСРО-ның өзге де елдеріндегідей Қазақстан
Республикасында да айтарлықтай өзгерістер орын алғаны ... ... ... ... кезеңінің ең басты нәтижесі ол ... ... ... ... ... деп саналады. Дерлік барша
мемлекеттер еліміздің тәуелсіздігін мойындады, оның ... ... ... байланыс орнатты. Сонымен бірге Қазақстан
көптеген халықаралық беделді ұйымдардың теңқұқылы мүшесі болып табылады.
Еліміз ... ... ... саясат жүргізіп отырғанына
қарамастан, өтпелі кезеңде ауқымды, қоғамдық, әлеуметтік және өзге ... ... ... ізгі ... ... мүдделі азаматтарды
қатыстырудың басты мүмкіндігі ретінде қоғамдық секторды жылдам дамыту
қажеттігі туындайды. ... ... ... ... азаматтық қоғамның
ең маңызды элементтерінің бірі ретінде үкіметтік емес ұйымдар жатады.
Қазақстандағы Үкіметтік емес ... ... ... бері яғни ... ... ... ... және қызмет жасап келеді. Алғашқы ҮЕҰ-дың
бірі экологиялық ... ... ... ... ... болып табылды. 1990 ... ... ... ... сақтау коалициясы құрылды. Оған 18
әртүрлі ұйымдар қатысқан болатын. Қазіргі ... ... ... жүрген
атақты ҮЕҰ-дың көшбасшылары бар, ҮЕҰ құру арқылы өз мәселесін шешкен әрі
шешіп ... ... ... да бар. ҮЕҰ үшін ... ... ... термин бар. Бірақ әлі күнге дейін бұл сектордың қызметі жалпы қоғамға
танылмаған. Ал бұл ... ... ...... ... ... аудару, мемлекет назарынан тыс қалған елдің ... ... ... ... ... ... Ұйымының даму бағдарламасы бұл жаңа ... ... ... ... ... ... Әртүрлі бағыттағы
ұйымдардан шыққан сарапшылардан ... ... тобы ... ... ... нәтижелері ПРООН-ның «Қазақстандағы Үкіметтік
емес Ұйымдар: кеше, ... ... ... есебінде көрсетілген. Берілген
ақпаратты саралаудан бастап, әлеуметтік зерттеуден аяқтаған ... ... ... Бұны ... ... атты ... ... Зерттеу мақсаты – Қазақстан Республикасындағы үкіметтік емес
ұйымдардың қызметі туралы ... ... ... ... ... өз
алдына мынадай міндеттерді қойды: ҮЕҰ тиімділігі мен рөлін бағалау, қызмет
бағыттары бойынша Қазақстандағы ... ... ... ... баға ... ҮЕҰ ... ... берген бағасын
қарастыру. Сарапшылардың сұрақ-жауабында 101 ... ... ... төрт топқа бөлуге болады: мемлекеттік құрылым өкілдері, ҮЕҰ
өкілдері (кем ... 3-5 жыл ... ... коммерциялық сектор
өкілдері, БАҚ және ... ... ... ... ... ... ... журналы, «Огни Алатау» және
т.б) қатысты [30].
Эксперттердің айтуы бойынша Үкіметтік емес ... ... ... ... ... назарын аударту \70,3%\, қоғамның мемлекетпен
байланысы \59,4% ... ... ... ... \62,4%\,
халықтың әлеуметтік осал топтарын қолдау \43,6%\, әртүрлі ... ... \40, 6%\. ... ... ... жеке ... көрінуі үшін, белгілі бір ... ... ... ... құралдарын алып тастау үшін құрылады дейді.
Жергілікті үкіметтік емес ұйымдар мен халықаралық үкіметтік емес ... ... ... ... ... және ... алу бағыты
бойынша жүреді. Көптеген жергілікті көсбасшылармен аталған халықаралық
ұйымдарға ... ... ... ... ... «Корпус Милосердия», «Спасите детей» дегендер болған. Әсіресе,
тәуелсіздік алғаннан бастап, Сорос-Қазақстан фонды біздің барлық ... ... ... және қаржыландырып отырды [31].
Халықаралық білім алмасу, гранттар және техникалық ... ... 1941 жылы ... ... ... және ... ... американдықтар
құрған Фридом Хаус ұйымы да құқыққорғаушыларға, азаматтық қоғам ұйымдарына
және бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... ... ... [32].
1990 жылдың 1 наурызындағы мәліметтерге сәйкес Қазақстанда 100-ге тарта
қоғамдық ұйымдар қызмет етті. ... ... ... ... ... ... «Инициатива» әлеуметтік-саяси бірлестігі, «Қазақ
тілі» қоғамы, Қазақ ұлттық мәдениеті ассамблеясы, Ұлттық ... ... ... ... кәсіподағы, «Желтоқсан» қоғамдық комитеті,
«Бірлестік» азаматтық ... ... ірі ... ұйымдар –
«Невада-Семей» халықаралық қозғалысы, «Арал – Азия - Қазақстан» халықаралық
қоғамдық комитеті, «Жасыл ... және ... ... ...... ... ... қоғамы, «Жерұйық»
тарихи-этнографиялық бірлестігі [70].
90-шы жылдары құрылған адам ... ... ... ұйымдардың
арасында Адам құқықтары жөніндегі қазақстан-американ бюросы, «Қазақстанның
құқықтық дамуы», ... ... ... ... ... ... ... комитет» аса белсенді қызмет етті. ... мен ... ... ... ... ... жастар одағы»,
«Сәулетшілер, кинематографистер, жазушылар, суретшілер, композиторлар
одақтары», «Қазақстан еркін ... ... ... ... «Бейбітшілік, ғылымды қолдау қорлары», «Бөбек балалар
мейірімділік қоры», «қылмыспен күрес ... «жол ... ... ... рөл ... ... әйелдер қозғалысы: «Қазақстанның мұсылман
әйелдері республикалық лигасы», «Фемида» Алматы лигасы және «Қазақстанның
кәсіпкер әйелдері» де белсенділік ... ... ... ... ... ... – Республикалық ардагерлер ұйымы, ... ... ... ... «Чернобыль» қоғамы және т.б
[33].
2002 жылы Үкімет қаулысымен Үкіметтік емес ұйымдарды (ҮЕҰ) мемлекеттік
қолдаудың ... ... ... ҮЕҰ-ды мемлекеттік қолдаудың
мақсаты мен басымдықтары, және оларды жүзеге асырудың тетіктері мен деңгейі
айқындалды. 2003 жылы Үкіметтік емес ... ... ... ... жылдарға арналған бағдарламасы қабылданды. Бағдарламаның мақсаты ... ҮЕҰ ... ... жағдай туғызу және ... ... ... мен ... ... ... ... әлеуметтік
маңызды проблемаларды шешудегі олардың рөлін арттыру [34]. Тиісті ... ... ... ... ... ... және Алматы
қалалары әкімдерінің жанында билік пен үкіметтік емес ұйымдардың ... ... ... кеңестер, ал орталық ақтарушы органдарда салалық ҮЕҰ
қатысуларымен консультативтік-кеңесші органдар құрылып, қызмет етуде ҮЕҰ-ды
мемлекеттік қолдау ... ... іске ... үшін республикалық
деңгейде 42 млн. теңге бөлінді.ҮЕҰ арасында әлеуметтік маңызды жобаларға
конкурстар өткізу үшін ... ... 2003 жылы – 10 млн. 700 ... 2004 жылы – 9 млн. 700 мың ... 2005 жылы – 59 млн. 700 мың теңге
бөлінді. 2004 жылдан ... ... ... ... аймақтық бағдарламалары
қаржымен қамтамасыз етілді. ҮЕҰ ... ... ... ... ... ... 100 млн. теңгені құрайды. 2005
жылғы 1 сәуірде Қазақстан ... ... ... ... емес ... ... ... өтті. Мемлекет басшысы
Қазақстанның үкіметтік емес ұйымдар конфедерациясының (ҚҮЕҰК) Азаматтық
форум өткізу туралы ... ... [36]. 2005 ... ... ... ... әлеуметтік маңызды проблемаларды шешуде ҮЕҰ-
ның қатысуының құқықтық негізін қамтамасыз ететін ... ... ... ... туралы» Заңы қабылданды [35]. Тұрақты
негізде ... ... және ... ... ... ... ... емес ұйымдардың Азаматтық форумы қазақстандық қоғамның өміріндегі
маңызды оқиға болып табылады.
2003 жылғы 14-15 қазанда Астанада ... ... ... ... ҮЕҰ ... съезі – Тұңғыш Азаматтық форум
болып өтті. Форумның ұйымдастырылуы мемлекеттік ... мен ҮЕҰ ... ... ... әріптестік негізіндегі өзара ... ... ... ... әзірлеуге мүмкіндік туғызды.
ІІ Азаматтық форум 2005 жылғы 11 қыркүйекте өткізілді. ... ... ... ... ... ... ... құру, орталық, салалық және ... ... ... ... жүйесін енгізу, ҮЕҰ мен ... ... ... жөніндегі ұсыныстарды әзірлеу ІІ Азаматтық
форумның жаңа бастамалары болды [39]. 2007 жылғы 17-18 ... ... ІІІ ... ... ... ... 2006 жылы қабылданған
Қазақстан Республикасында азаматтық қоғамды дамытудың 2006-2011 ... ... іске ... ... ... ... қаралды. Бұл - азаматтық қоғам институттарын ... ... және ... ... іске асыру мүмкіндігін айқындайтын
маңызды құжат.
Тұжырымдаманың мақсаты адам ... мен ... ... ... ... мен пакттар шеңберінде халықаралық-құқықтық құралдарға
сәйкес азаматтық ... ... ... ... әрі ... және ... секторларымен тең құқылы әріптестігі ... ... және ... - ... одан әрі ... ... табылады [37].
ІІІ Азаматтық форумның бұрын өткізілген форумдардан ерекшелігі әлеуметтік
сала министрліктерінің және әкімдіктердің ҮЕҰ-мен ... ... ... екі жылда жүргізген жұмыстары туралы есеп беруінде болды. ІІІ
Азаматтық форумның негізгі міндеттері:
- Қазақстан ... ... ... ... ... ... жаңа ... атты Жолдауына, Қазақстан Республикасындағы
азаматтық қоғамды дамытудың 2006-2011 жылдарға ... ... ... ... пен ҮЕҰ ... ... бағыттарын,
мақсаттарын, міндеттерін, санаттарын ... ... ... ІІ ... ... ... тапсырмалары мен Қазақстан
Республикасындағы азаматтық қоғамды дамыту тұжырымдамасын іске ... ... ... ... ... ... ... мен жүйелеу; қазақстандық ҮЕҰ жетістіктері мен ... ... ... ... ... ахуалы туралы
қоғамды кеңінен ақпараттандыру. Форум ... ҮЕҰ ... ... және оның
басқа секторлармен өзара іс-қимылы жөніндегі мынадай ... ... ... ... ... 7 ... ... шеңберінде өтті:
1. Үш секторлы өзара іс-қимылды дамытудың ажырамас бөлігі ретінде ... ... 2. ... ... ... ... пен ... басқарудың жаңа нысандарына дайындығы. 3.
Мемлекеттік салалық әлеуметтік тапсырыс: әлеуметтік аудит және ... 4. ... адам және ... ... ... 5. ... сыбайлас жемқорлыққа және өмір сапасының ... ... ... ... ... ... және азаматтық
әсер ету механизмдері. 6. Азаматтық ниеттестік ... ... ... 7. ... ... ... саясатын жүргізу
шарты ретінде қоғамдық сараптаманы және бағдарламалар тиімділігін бағалауды
дамыту. Қазіргі ... ... ... әлеуметтік маңызды салалардың
жұмысын жүзеге асыратын 7 мыңға ... ... емес ... ... ... ішінде 1709 үкіметтік емес ұйым белсенді ... ... ҮЕҰ ... іс ... ... қоғамдық маңызды салаларды қамтиды. Мәселен,
экология, әлеуметтік сала, ... ... ... денсаулық сақтау,
гендерлік қатынас, адам құқықтарын қорғау және ... да ... ... ... ... топтары тіркелді, мәселен:
экологиялық - 15%; балалар мен ... – 13,6%, ... – 13,3%, ... 13,1%; ... ... ... ... салаларында – 12,5%; құқық
қорғаушылық – 7,6%; әлеуметтік қорғау ... – 6,8%; ... ... ... - 6%; көпқырлы – 4,7%; мүгедектер қоғамы – 4,4%; мүгедек
балаларды сауықтыру жөніндегі - ... емес ... ... ... 200 ... жуық адам тартылады.
Тұрақты негізде 40 мыңға жуық адам, уақытша негізде – 50 мың ... ... ... – 100 ... ... адам ... істейді. 2 млн-ға жуық адам
ҮЕҰ-дың түрлі қызметтерін пайдаланады және солардың көмегіне жүгінеді.
Қазақстан Республикасы Мәдениет және ... ... 2007 ... 26-27 наурызда Алматыда өткен «Белсенді
азаматтық қоғам – қуатты Қазақстан» атты ... ... мен ... ... ... өміріндегі айрықша оқиға болды. Оған ... ... ... емес ... ... ... (әкімшілік,
парламент және т.б.), бизнес-құрылымдарының өкілдері қатысты.
2007 жылы Мәдениет және ақпарат министрлігі 70 лот бойынша ҮЕҰ ... ... ... оған 392 өтініш берген 154 ҮЕҰ ... ... ... ұлтаралық қатынастар, мәдениет, тіл, ақпараттық
саясат салаларындағы мемлекеттік саясатты жүзеге асыруға ... бір ... ... ... ... ... ... насихат, мемлекеттік рәміздерді насихаттау, нашақорлықтың алдын
алу және басқалар) арналған.
Егемендікпен еншілесе келген үкіметтік емес ұйымдардың құру ... ... соңы мен ... басынан бастауымыз керек. 90-
шы жылдардың ортасында үкіметтік емес ... ұзын саны 350 мен ... ғана ... ... ... ... саны ... жетті. Әлбетте,
мемлекеттің қолдауынсыз мұндай ұйымдар алға қарышты қадам ... ... ... қазіргі таңда үкіметтік емес ұйымдар мен ... ... тең ... әріптестік қағидаттарының орнығуы маңызды
рөл атқарады. Мемлекет ҮЕҰ-мен бірлескен күш-жігердің арқасында ... ... ... ... халыққа тиімді әрі нақты қолдау
көрсете алады. Дүние жүзінде ел үкіметтерінің барлығы әлеуметтік мәні ... ... ... тығыз ынтымақтастықта болуға ұмтылады. Өйткені,
олар қоғамдағы ... ... ... ... халыққа тиімді
әлеуметтік қызметтер көрсете алады. Сонымен қатар, халықты ... және ... ... салаларында қалыптасқан проблемаларды шешуде
ҮЕҰ-лар өзінің әлеуметтік жобалары мен бағдарламалары нәтижесінде, әсіресе,
оларға мемлекеттік қорлардан ... ... қоса ... мен ... ... ... қызметі арқылы қосымша қаржы тарта алады [38].
Мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі ... және ... ... әріптестікті орнықтыру болып табылады. Қазіргі уақытта
орталық мемлекеттік органдар ЕҚЫҰ, ПРООН, ТАСИС, Еуразия қоры, Орталық ... ... ... емес ... құқықтарының халықаралық орталығы
және басқа да халықаралық ұйымдармен әріптестік ... ... және ... үкіметтік емес ұйымдар қазақстандық ҮЕҰ-лармен
бірлесе діни ... ... ... және ... да ... ... түрлі топтарына әлеуметтік қолдау көрсетудің кең ... іске ... әрі ... ... ... жылы ... ... негізінде 200 миллион теңге бөлінгенін, ал алдағы 2010 жылы 299
миллион теңге қарастырылып отырғандығын ... ... ҮЕҰ ... өз ... ... ... мақсатында консультативтік-кеңесші
органдарда, Парламент Мәжілісінің ... ... ... ... мен ... және жергілікті әлеуметтік-экономикалық бағдарламалар
жасалуына, қоғамда ... ... ... ... бар ... ... арқылы мемлекеттік ұйымдармен бірлесе жұмыс жасап, қоғам
дамуына өз үлестерін қоса алар еді. ... ... осы ... қатысу деңгейі аса жоғары емес.
ҮЕҰ азаматтық қоғамдағы өз ... ... ... ... ... ... Мәжілісінің қоғамдық
сарапшылар палаталарында, заң ... мен ... және ... ... ... ... ... жатқан
қоғамдық маңызы бар іс-шараларға кеңінен араласуы арқылы мемлекеттік
ұйымдармен бірлесе жұмыс ... ... ... өз ... қоса алар ... қоғам жөніндегі өз пікірін білдірген Парламент ... ... ... ҮЕҰ ... ... ... ... екенін алға тартып,
бүгінгі азаматтық қоғамды ... ... ... ... ... аса ... деген болатын. Мұнан соң “АРГО” ассоциациясының ... ... де ... ... ... ... ... ҮЕҰ-лардың мемлекеттік органдармен қарым-қатынастары жан-жақты
зерделеніп, бірнеше ... ... ... ... ... ҮЕҰ ... қажетті нормативтік-құқықтық базаларды жетілдіру,
ҮЕҰ мен БАҚ ... ... ... ... ... ... ... қамтылып, олардың көпшіліктің ой-таразысына
салынуы конференция жұмысын белсенді ете түсті.
Зерттеу жұмысының тұсаукесерін жасаған осы ... ... ... ... даму ... ... ... бөлді. 1980-1994 жылдар –
қалыптасу кезеңі. Семей-Невада қозғалысынан ... ... бұл ... 500 ҮЕҰ ... 1995-1997 жылдар сан мен сапаның өсу кезеңі (1600-ге
тарта ұйымдар) болды, ал 1998 жылдан бүгінгі күнге дейін мемлекет ... тану мен ... ... ... деңгейінің өзгеру
кезеңі болды, деп бағалауы жиналғандар тарапынан қолдау тапты. Ал “Ақ жол”
демократиялық ... ... ... Бурахан Нұрмағамбетов
“Қазақстан Республикасында азаматтық қоғамды дамытудың 2006-2011 жылдарға
арналған тұжырымдамасына” ... Онда ... ... ... ... ... мен үкіметтік емес ұйымдар өз ұсыныс-пікірлерін ашық
білдірулері тиіс. Бұл елімізде ... ... ... дамытуға
сүбелі үлес қосады.
Бүгінгі таңда барша қазақстандықтарға арналған жоғары өмір сапасына қол
жеткізу билік пен ҮЕҰ ынтымақтастығының күн ... ... ...  Ал өмір ... – бұл, ең алдымен, отбасындағы береке, толық мәнді
тамақтану және таза су, баспана, ... ... ... ... ... ... экология екені белгілі. Қазақстандық үкіметтік емес
ұйымдардың экология, балалар мен жасөспірімдер ... ... ... ... мен ... қорғау салаларында атқарған
ұсынақты іс-қимылының нәтижесінде еліміз Орталық Азия ... ... ... ... ... ... [64].
Мемлекет таяу келешекке межелеген келелі міндеттерін үкіметтік емес
ұйымдармен қоян-қолтық қарым-қатынас арқылы шешуді бек ... ... ... ... ... мен ... арттырып, кадрларды оқыту мен
даярлауды халықаралық стандарттарға барынша жақындату үшін ... ... ... ... ... мен ... ... шығынды 3 есе, яғни
қазіргі 261 миллиардтан 816 миллиард теңгеге дейін ұлғайтпақ. ... ... ... оқу орындарын осы заманғы оқыту технологияларына ... ... ... ... сәйкес қалыптастыруда, білім
алу кезінде бастапқы тең жағдайларды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктегі балаларға, жетім балаларға,
оралмандар мен мүгедектердің балаларына ... ... ... ... ... ҮЕҰ-ға үлкен рөл жүктелетін болады. Бұған қоса, мемлекет
денсаулық сақтауға арналған ... 3,5 есе ... оны ... ... қарай 600 миллиард теңгеге дейін өсіруді көздеп
отыр. Соның нәтижесінде ҮЕҰ ... ... ... ... ... қызметтің қолжетімділігін қамтамасыз етуде сенімді әріптестерге
айналып, ... ... және ... ... ... ... мемлекеттік бағдарламаларға белсене қатыспақ [41].
Мемлекет барлық меншік нысанындағы кәсіпорындар ... ... ... және ... ... өнеркәсіп орындары мен
құрылыс ... ... ... ... ... ... емес
сектордың бірыңғай мемлекеттік стандартты талдап ... ... ... ... ... ... онжылдық басталуына қарай
мемлекет сапалы ауыз суға қолжетімділік проблемасын тұтастай шешпек. ... ел ... ... ... және кепілді сападағы ауыз сумен тұрақты
қамтамасыз ету ... ... ... ... ҮЕҰ-лармен бірлесе
жалғастыруды жоспарлаған. Осы қажеттер үшін ... су” ... 10 ... 115 ... ... ... ... суды тазартудың,
сумен қамтамасыз етудің жаңа технологиялары ендіріліп, сумен қамтамасыз ету
жүйесінің жаңалары ... ... ... пен ... емес ... күш біріктіру арқылы ауылдың
инфрақұрылымын жедел дамытып, оны қаланың жағдайына жақындатуды да басты
назарға алып ... ... ... ... ... таза ауыз су, ... ... және клуб әр ауылдағы қалыпты жағдайға айналмақ. Осы
мақсаттарға ... ... ғана ... ... 70 ... ... бөлінеді.
Елбасы ІІ Азаматтық форумда сөйлеген сөзінде алдағы уақытта мәдениетті
қолдау жөніндегі мемлекеттік саясат ... осы ... ... ... емес ... ... де жандандырылатынын жеткізген еді. Мәселен,
биылғы жылы “Мәдени мұра” мемлекеттік бағдарламасы аяқталғаннан ... ... ... жаңа ... ... қабылданатынын,
мәдениетті, спорт пен туризмді дамытуға арналған шығындар 67 миллиард
теңгеге дейін ... ... ... ... мәдениет нысандарына
қолдау білдіру, жастардың және қазақ мәдениетінің талантты қайраткерлерінің
шығармашылық әлеуетін дамыту билік пен ҮЕҰ ынтымақтастығының ... ... ... тіл саясаты және Қазақстан халықтарының ұлттық
мәдениеттерін ... да ... ... ... болып, мұнда да ҮЕҰ-
лармен ынтымақтастықтың маңызы арта түспек.
Мемлекет қоршаған ортаны сауықтыру үшін ... ... ... ... ... ... ... қарсы күрес және табиғат пайдалану
жүйесін жетілдіре ... ... ... Балқаштың бұзылған экологиялық
жүйесін нәрлендіруде, Каспийдің бірегей табиғи жүйесін сақтауда бірлесе
жұмыс істеу көзделген ... ... ... және ... Алматы қалалары әкімдерінің жанында
билік пен ... емес ... ... ... ... ал орталық атқару органдарында салалық ҮЕҰ ... ... ... ... ... емес ұйымдарды мемлекеттік қолдаудың 2003-2005 жылдарға
арналған бағдарламасын жүзеге асыру үшін республикалық деңгейде 42 ... ... ҮЕҰ ... ... ... ... конкурстар
өткізу үшін республикалық бюджеттен 2003 жылы 10 млн. 700 мың ... ... 9 млн. 700 мың ... 2005 жылы 59 млн. 700 мың теңге бөлінді. Осы
жылы әлеуметтік ... 917 мың ... ... ... ... ... ... жүгінетінін көреміз .
Қазіргі уақытта мемлекеттік құрылымдар халықтың ең ... ... ... ... ... ... ... осы қуатты
интеллектуалдық және адами әлеуеттің мүмкіндіктерін іске асыруға ... ... ... ... әлеуметтік тапсырыс туралы” Заңның
қабылдануымен ҮЕҰ-ларды мемлекеттің ... ... ... ... орындауға тартудың тиімді жүйесі құрылды [43]. “Бұдан
үкіметтік емес ұйымдар да, мемлекет те, ... да – бәрі де ұтты ... Тек ... ... жыл ... ... бағдарламалар аясында
әлеуметтік маңызды жобаларды жүзеге асыруға 173 миллион теңгеден астам, ал
министрлік желісі ... 300 ... ... ... бөлінді.  Және де
ҮЕҰ қызметін қаржыландыру ұлғайтылып, келесі онжылдықтың басталуына ... ... ... 1 миллиард теңгеден кем емес деңгейге
дейін жеткізуді жоспарлап отырмыз”, деген ... ... ... ... ІІ ... ... сөйлеген сөзінде.
Сонымен қатар, мемлекет басшысы биылғы Жолдауында: “Біз әлеуметтік ... елді ... ... ... бақылау үшін ҮЕҰ-ларды
белсенді түрде тартуға тиіспіз”, ... еді. Осы ... ... ... ... ... ... айында Азаматтық қоғам құруды
дамытудың тұжырымдамасы әзірленіп, қабылданды. Соның ішінде үкіметтік емес
ұйымдарға ... ... ... тетіктерін жасауда Мәдениет және
ақпарат ... ... рөл ... ... жыл Қазақстанда үкіметтік емес секторды ... ... ... кезеңіне айналды деуге болады. Оның жаңа сапалық деңгейге
көтерілуінің басты айқындаушысы ... екі ... атап ... Ол ... республикамыздағы үкіметтік емес ұйымдарға
әлеуметтік маңызды ... ... ... ... ... ... ... ашық конкурстың өткізілуі дер едік. ... ...... ... емес ... ... қаржыландыруға
бел шеше кірісуі екенін атап өткен жөн. Осыған дейін аталған ... ... ... мен ... ... ... ғана иек ... дербес
өмір сүріп келген болатын.
Конкурстың өткізілуінің өзін Қазақстанның демократиялық имиджін ... ... және ... ... зор ... деп ... болады.
Министрлік республикалық және өңірлік деңгейде конкурстың ақпараттық
қолдауына баса ... ... ... министрлік осы жылдың үшінші және төртінші тоқсандарында
ҮЕҰ-лардың атқаратын әлеуметтік маңызды ... ... ... бұл
мақсатқа 200 миллион теңге бөлді.
Ең бастысы – мемлекеттік ... мен ... ... ықпалдастық
үдерісі барынша дамып, нығайып келеді. Мемлекет пен үкіметтік емес ұйымдар
арасындағы осы тығыз қарым-қатынас ... ... ... және
мәдениетті, өзінің болашағына сенімді елге айналуына ... ... ... жұмысы БҰҰ-ның бірқатар конвенцияларын ратификациялаған
Қазақстан Респубикасының халықаралық міндеткерліктеріне және осыған ... ... ... сай ... ... ... ... емес ұйымдармен, бұқаралық ақпарат құралдарымен және ... ... ... ... ... Омбудсмен жұмысының негізгі
қағидалары: жариялылық, әділдік және бейтараптық. Омбудсмен жұмысының бұл
қағидалары ҚР заңнамасында айқын ... ... ... ... ... ... Париж Қағидаларына сай келеді.
Омбудсмен жұмысының бұл қағидалары ҚР ... ... ... құрылуы ұлттық ... ... ... Париж
Қағидаларына сай келеді [46].
Билік пен ... емес ... ... ... ... ... ... ортақ ұстанымдар негізінде құрылуы тиіс.
Елімізде азаматтық қоғамды дамыту – демократиялық жаңғыру үдерістеріндегі
маңызды мәселелердің бірі. Міне, сондықтан да, 2006 ... 25 ... ... қоғамды дамыту” тұжырымдамасына қол қойған болатын. Осы
ретте Айгүл Сағадибекқызы: «еркін тыныстаған 15 ... ... ... ... ... ... Осы ... ішінде бұрынғы кеңестік заманда
естілмейтін үкіметтік емес ұйымдар (ҮЕҰ) ... ұғым да ... ... ... ... ... күні ... қанша ҮЕҰ-лар тіркелген.
Олардың қоғам дамуындағы алатын орны қаншалықты?
Қоғамымыз үздіксіз алға жылжып, даму ... ... ... ... ... ... шешу мен ... шығармашылық
әлеуетінің жүзеге асуына мүмкіндік туғызуда үкіметтік емес ... ... ... уақыттың өзі көрсетуде. Үкіметтік емес ұйымдар
қай іске де ... ... ... ... ... олар ... ... проблемалармен тұрақты айналысады. ҮЕҰ-лар арасында түрлі ... ... ... адамдарды экономикалық тұрғыдан
кәсіпкерлікке оқыту және тағы басқа да ... ... ... ие
мәселелер мен шындап шұғылданатындары да бар. Жалпы, ҮЕҰ-дар айналысатын
істер сан-салалы. ... ... ... ... басқарудың
инновациялық жобаларымен, электронды үкімет, мемлекет ... ... ... ... ... істермен де шұғылданады.
Түрлі дерек көздеріне ... ... ... күні ... ... 8 ... ... ҮЕҰ-лар тіркелген. Олардың ішіндегі белсенділері 1
мыңның көлемінде. Бұл – халықпен қоян-қолтық араласып, олардың ... ... ... ... күш-жігерлері мен білімдерін аянбай жұмсап
жүрген ұйымдар. Олардың көш басында, әрине, танымал адамдар жүреді.
Бұрын ... ... ... ұйымдардың қаражатына сүйеніп,
әлеуметтік бағдарламалар бойынша жұмыс ... ... ... ... ... ... берілген әлеуметтік жобаларға тапсырыс ретінде ... Бір ... ... сол – қаражат көлемі жыл сайын өсіп, ҮЕҰ-
лардың кең тыныстауына жол ашылуда. Құптарлық іс пе, меніңше өте ... аса ... ... ... ... ... ... Республикасы
Парламенті Мәжілісі жанынан қоғамдық сараптау ... ... ... ... ... қатысуларының өзін ҮЕҰ-ның қоғамның дамуына
қаншалықты үлес қосып жүргендігінің бір айғағы деп ... ... ... ... ... ... ... келген жоқ. Біз де бүкіл
қоғамымыз сияқты тынымсыз ізденістермен өсу жолындамыз.
Соңғы кездері Үкімет-бизнес-үкіметтік емес ... ... ... бе, ... ... ... осы үшеуінің бірлесе шешу жайы
айтылып жүр. Біздің өткенде ҮЕҰ-лар арасында ... ... пен ... арасында әріптестік бар деп ойлайсыз ба?” ... ... 50 ... ... “иә бар”, деп жауап берген.
ҮЕҰ-мен биліктің тізе қоса ... ... ... ... елімізде
Қазақстан Республикасының Президенті Н. Назарбаевтың қатысумен өткен екі
бірдей ... ... ... ... ... мәселелерді ауыз
толтырып айтуға болады. Бұл аса жоғары ... ... пен ... ... көрсетеді емес пе? Ал ... ... ... қазір біз бизнеске де, ҮЕҰ-ларға да тиімді болатын
жолдарды қарастырудамыз. Жалпы, әлеуметтік ... ... ... үш ... ... ... Алғашқы сатыдағылар жұртшылыққа
жұмыс беріп уақытында жалақысын және салығын төлеп тұратындар. Бұл – ... ... ... ... түсіп тұруы бюджетке аса қажет. Екінші
топ –жоғарыдағыға қоса әлеуметтік пакет – ... үй, ... ... ... ... ... ... шыңдауға, оқып білім
алуына жәрдем жасаушылар. Ал үшіншісі – қайрымдылық шараларын өткізушілер.
Маслоу теоремасы ... ... ... алғашқы қажеттіліктерін өтеп алмай
ешқайда бұрылмайды, қайырымдылықпен айналыспайды. Сондықтан біз бизнестің
ҮЕҰ-дарға қаражат ... ... ... ... ... Сол ... ... жүргізетін мониторинг жүйесін енгізсек ... ...... ... берушілер мен қайырымдылықпен айналысушылар
арасында жалпы бизнес ішінде жария рейтинг жүргізуге қол жеткізу. Ал бұл ... ... ... ... ... қана ... олардың
алға қарай дамуына да жол ашатын, ұмтылыстарға жетелейтін тетік [47].
Елімізде ... ... ... тағы бір ... ... – бизнестің
қайырымдылық шараларынан бой тартпай қайта оған ынталы болуына әсер ... пен ... ... заң ... ... Осы бағыттарда
ізденістер жүруде, жемісін халық көреді деп ... бір сәт ... ... ... ... ... әңгіме
өрбітейік. Тұжырымдама – азаматтық қоғамды дамытудың тетіктері мен қоғамды
алға ұмтылдыратын идеялар ... ... ... ... ... ... оны ... сауатты, тиімді түрде пайдалану міндеті тұр.
Егер осы ... ... ... ... ... ... ... айналып,
Елбасы еліміздің алдына мақсат етіп қойған бәсекеге барынша қабілетті 50
елдің қатарына кіруіне өз ... ... ... ... ... ұғымның артында тек экономикалық жетістіктер ғана емес, әлеуметтік
тұрғыдан да табыстарға қол ... ... - деп ... ... кеткендей, ҮЕҰ-лар эволюциялық даму үстінде. ҮЕҰ-ның
өзгелерден артықшылығы – олар айналысатын ... ... ... ... үшін ... ... ... зерттеп, шешу жолдарын ... Ал ... ... ... ... ... жандануына
ықпал етеді, сондықтан мемлекеттік тұрғыдан бұл іске оң көзқарас табылып,
осындай құжаттың қабылдануы көңіл қуандырады. ... ... ... ... да еліміз өркендесе, әлемнің айтулы елдерімен иық ... ... екен ... , ... ... ... орган болайық
немесе кәсіпкер, ... ... ... ... үшін ... ... Үкіметтік емес Ұйымдар және қоғамдық пікір
Осы күні тәуелсіздікке қол жеткізген Қазақстан Республикасы басқа да
посткеңестік ... ... өзін ... ... ... ... күш-жігерін салуда. Осы тұрғыдағы ең маңызды мәселелердің бірі ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Демократиялық үрдістердің алғы шарты - елде ... ... ... ... ... ... ... етілуі, жеке және
қоғамдық бастамалардың кең тарауы. Соңғысы ... ... ... ... ... ... екендігі анық. Ал жалпы алғанда, жоғарыда
көрсетілгендердің ... ... ... күні ... ... еніп ... азаматтық қоғам құру мүмкіндіктері, тарихи алғышарттары,
күрделі мәселелері мен ... ... ... оның ... ... орны мен ролі осы жұмыста тиянақты қарастырылмақ.
Азаматтық қоғамның қалыптасуындағы мемлекеттің рөлі туралы мәселені
қарай ... ... ... істерді тиімді түрде басқара алу
мәселесі демократия ... ... ... ... орталық
тақырыбы болып табылатындығын атап өту керек.
Мемлекет пен қоғам арасындағы өзара ... ... ... ... ... да, ... ... жүйенің қалыптасу үдерісі
алға қарай жылжып келеді. Қазақстан ... ... ... ... ... ... саяси партиялар пайда ... ... ... ... қоғамда терең тамыр жая алмаған күйінде қалып
келеді. Және олар өз қоғамының нақты әлеуметтік ... ... ... ... ... құрылымдарына ұқсап бағуға тырысуда.
Осы орайда, еліміздегі азаматтық қоғамды қалыптастырудағы ... орны ... ... Н.Ә. ... 2008 ... ... жолдауында: «Партиялық механизмді нығайту қазіргі заманғы азаматтық
қоғамның қалыптасуына, халықты қоғамдық үдерістерге ... ... ... ... ... ... ... арттыра түседі [48].
Біздің ойымызша, ең маңыздысы, азаматтық қоғам өз мүшелерінің сана-
сезімдерінің оянуына жол ... Адам тек қана ... ... жай ... де, жай ғана тұтынушы да емес, ол - өзінің ішкі ... ... жан және оған ... пен ... өмір ... сан ... ... болып жатқан дүниелерге ықпал ету, өз істерінің
мойындалуы ... ... ... қоғам – адамның өзін-өзі жүзеге
асыруындағы ең ... ... ... қатар, ел Конституциясына 2007 жылы сәуір айында енгізілген
өзгерістер Парламент пен ... ... ... ... ... ... ... Осы тұрғыдан алғанда, зерттеу
тақырыбы саяси уақыт талабынан, тәжірибедегі қажеттіліктен туындап ... ... күні ... зерттеушілер азаматтық қоғам мен
оның айнымас бөлігі – саяси партия мәселесін зерттеу ... мен ... ... және әртүрлі әлеуметтік-саяси және мәдени
жағдайлардағы ... ... ... ... ... ... оған ... шолу жасағанды жөн көрдік. Саяси партияның
азаматтық қоғам институты ретінде ... ... ... ... ... ... ... зерттеуіміздің І тарауы осы азаматтық
қоғам институттарына ... ой ... ... ... қысқаша ғана шолу жасағандық жөн көрдік.
Біз, бірінші кезекте, азаматтық қоғам түсінігін қолданған ... ... ... ... ... жаңаша көзқарасты
қалыптастырған Т.Гоббс, Дж.Локк, Ш.Монтескье, В.Вильсон, Т.Пейн, Гегель,
Алексис де Токвиль еңбектерін ... атап ... ... бірге, ашық қоғам мәселелерін зерттеу шеңберінде Т.Вулси,
В.Рошер, К. Поппер, А. Бергсон өз еңбектерінде ... ... көп ... бөлген. Ал, Г. Алмонд, С. Верба саяси ... ... және ... сана ... ... ашық ... қоғаммен
тікелей байланыстырып қарастырған.
Біздіңше, қазіргі заманғы демократия мен ... ... ... Р. ... А. ... Дж. ... С. ... еңбектері де
ерекше орын алады. Сонымен бірге, азаматтық қоғам мәселесіне қатысты
өкілеттілік, ... ... мен ... ... өзара байланыстылығын
зерттеген М. Дюверже, азаматтық қоғам ... ... ... мен ... ... Г. О ... мен Ф.К. Шмиттер
еңбектерінің де алатын өзіндік орны ... ... В.В. ... К.С. ... А.П. ... С.П.
Перегудов, Л.И. Малков, Ю.Д. Шевченко, А.П. Страхов, Ю.М. Резник, М. ... ... В.Т. ... Е. ... ашық қоғам идеясын электоралдық
үрдіс тұрғысынан қарастыра келе, қоғамның ... ... ... ... ... зерттеушілерге келетін болсақ, мұнда мәселенің зерттелуі
біршама кенже қалғанын байқаймыз. Сонда да ... ... ... ... ... А.А. ... Л.А. ... Г.Ж. Ибраева, ... А.Б. ... М.С. ... М.Б. ... Ә.Н. ... ... ... өзгерту, саяси жүйені дамыту мәселелері
шеңберінде зерттеу тақырыбы ... ... ... ... ... теориялармен
байланыста зерттеген Т.Т. Исмағамбетов, Г.А. Госманова, Ш.А. ... ... ... атап ... ... Жүнісов, Б.И. Иманбекова зерттеулерінің азаматтық демократиялық
қоғам құрудағы қоғамдық ұйымдар мен саяси партиялардың сипаты мен ... ролі ... ... С.М. ... М.Б. ... Н.В. ... азаматтардың саяси еркіндігі мен демократиялық азаматтық қоғам
қалыптастырудағы ұлттық спецификаның ... ... ... ... ... қоғам
қалыптастырудағы жастардың қатысуын ... Р.Б. ... ... ... ... ... авторлар А.Галкин және Ю.Красин азаматтық ...... ... ... қоғамдық қатынастарының мемлекеттік емес
әлемі» деп қарастырады [63]. Олардың ... ... ... ... ... ... демократиялануын және азаматтың құқығы мен бостандығын
кеңейтуді қамтамасыз етеді. Және, керісінше, азаматтық қоғамның тоқырауы,
депрессиялық ... ... ... бюрократияландырады, авторитаризмнің
қалыптасуына жағдай жасайды.
Үшінші бағытқа осы заманғы азаматтық қоғамды нақты «үшінші сектор»
ретінде ... ... ... ... қоғам дегенде олар тек
«үкіметтік емес, мемлекеттік емес ... ... ... ... ... ... және сол сияқты ерікті
қауымдастықтарды «саяси» және ... ... бөле ... ... емес ... жиынтығы деп ұғынады[14, 56-б.]. Бұл
пікірімізді отандық саясаттанушы С.Ш. ... ... ... ... ... органдардың қызметінен тәуелсіз жүретін
әлеуметтің өзін-өзі ұйымдастыру деңгейін сипаттап, тұрғылықты ... ... ... ... ... ... ... Азаматтық қоғам - мемлекеттегі барлық дерлік салалардың қарқынды
дамып өсуіне және олардың ішкі және сыртқы ... өз ... ... ... ... ... ... күш болып табылады. Осы орайда, соңғы
жылдары біздің елде, ... ... ... ... қоғам және ондағы саяси
партиялардың маңызы мәселесіне деген қызығушылық айтарлықтай ... ... ... ... қоғамның алғышарттары мен
келешегіне қатысты мәселелер оңды шешілуі ... ... ... дамуына
байланысты [50].
Бүкіл әлемдік ғылымда азаматтық қоғамды мемлекеттен тәуелсіз, ... ... ... ... ... ... ... көзқарасы кеңінен тараған. Оған келесілер кіреді:
▪ ерікті түрде, өздігінен ... ... ... басқаратын
адамдардың бірлестіктері (отбасы, кооперациялар, ... ... ... ... этникалық, діни және т.б.
бірлестіктер); мемлекеттік емес экономикалық, әлеуметтік, рухани,
адамгершіліктік және ... да ... ... ... мемлекеттік билік пен саясаттың тікелей ... заң ... ... индивидтердің өзін-өзі басқару және ұйымдастыру
салалары.
Қазақстандағы азаматтық қоғамның ерекшелігі оның ... әлі ... келе ... ... ... жүзеге асып жатқанында.
Себебі, саяси және ... ... ... ... ... ... екендігін еш байқатпайды, ал орта тап саны жағынан ... бұл ... ... алмайды, осы тұрғыда негізгі ауыртпалық
анағұрлым көп мөлшердегі әлеуметтік қабаттың ... ... ... айқын дәлелі, Қазақстанда қазіргі кезде он мыңдаған
қоғамдық ұйымдардың белсенді қызмет етуі, ...... ... ... ... бұл ... биліктің айтуымен емес, қайта кәдуілгі
қатардағы азаматтар бастамасымен құрылған [65].
Қазақстанда ... және ... ... емес
сектордың кескіндері айқындала берді. Міне, елдегі алғашқы ... осы ... ... дамуға тура келді.Жалпы, Қазақстандағы
демократияландыру үрдісі негізінде ... ... құру ... пен ... ... роль ... Себебі, еліміздің
тоталитарлық жүйеден демократиялық ... ... ... ... -
қөппартиялық екенін ескерсек, саяси партиялардың басты мақсатына айналған
пікір-алуандылықты кең өрістету ... ... ... ... мен идеологиялық демократияның өрістеуіне зор ықпал ету ашық
әрі ... ... ... ... ... деп қарастыруға болады. Бұл
процесс елімізде кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда [51]. Жалпы, ... ... ... ... ... ... емес ... және кәсіподақтардың да маңызы зор:
- Қазақстанда демократиялық институттардың дамуы дәйекті жүргізіліп келеді;
еркін ... ... ... ... ... әрі ... билік тармақтарының ара-жігін ажырату қағидаты ... ... ... саяси саналуандық және көппартиялық жүйе ... ... ... ... және ... ... еркін кіре алады;
- бес мыңнан аса үкіметтік емес ұйымдарды қоса ... ... ... мен құрылымдары жасақталып, жұмыс істеуде;
- Қазақстанда тәуелсіз сот жүйесінің ... ... ... ... ... ... келеді;
- Қазақстанда сөз бостандығы қамтамасыз етіліп, цензураға тыйым ... ... емес ... ақпарат құралдары құрылып, жұмыс істеуде;
- Қазақстанда адам құқықтары мен бостандықтарын ... ету ... ... ... ... ... қол жетті; адам құқықтары
жөнінде Уәкіл институты құрылды; Қазақстан адам ... ... ... ... құрамы жөнінен көрнекті әрі беделді
Демократия мен азаматтық қоғам мәселелері жөніндегі Ұлттық ... ... ... ... өзінің қалауына қарай қызметпен шұғылдануға
құқығы бар;
- әркімнің өз балаларын тиімді деп ... ... ... ... бар;
- әрбір қазақстандықтың билік орнына сайлауға және сайлануға құқығы бар;
- Қазақстан діни сенім-наным ... ... ... ұлт ... аралық келісім мен ұлттық, діни теңқұқылық ... ... ... Қазақстанда өлім жазасына мораторий енгізіліп, ТМД-да бірінші болып
сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөнінде заң ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуерекшелігін
анықтауға қатысты бірнеше қорытынды жасауға болады. Мемлекет пен «үшінші
сектордың» қарым-қатынастарының ... ... ... партиялар
нақты бір қоғамдық қажеттіліктерге жауап ретінде ... ... ... ... ... ... ... жоққа шығара алмайды, сондықтан
олардың мойнына кейбір саяси-әлеуметтік міндеттерді ... ... ... ... ... біртіндеп «үшінші секторға» қатысты мемлекеттік
саясатты жасау үрдісіне араласуға немесе оған әсер етуге ... ... ... пен саяси партиялар арасында бәсекелестікпен, серіктестікпен,
диалогпен, ... ... ... қарсы тұруымен сипатталатын
қарым-қатынастар орнайды. 2008 жылғы ақпан Қазақстан Республикасының
Президенті ... ... ... ... ... ... ... қазіргі заманғы саяси жүйені дамыту міндеті тұр.
Бұл үдерісте саяси партиялар, ... емес ... және ... да ... ... рөл ... тиіс. Партиялық механизмді нығайту
қазіргі заманғы азаматтық ... ... ... ... кеңінен тартуға жағдай жасайтын болады ... ... ... ... ... ... ... [53]. 2000 жылы 30-шы
наурызда Алматыда құрылтай ... ... ... ... ... ... (КНОК).Оның құрушылары: әлеуметтік маңызы
бар бағдарламаларды жүзеге ... ... ... ... емес қоғамдық бірлестіктер, фондтар, коммерциялық ... ... емес ... ... оның ... 300-ге жуық ... Олар мемлекетте қоғам пікірімен санаса отырып, мемлекетке қоғамдағы
негізігі проблемаларды ұсына отырып, ... ... да ... ... ... ... ... кезде қоғамдық пікірді білу үшін мемлекеттің өзі жүгіре
алмайды, сондықтан да қоғамның ... ... ... емес ... ... ... қажеттіліктерін біле алады. Бұл ... ... ... шыққан тұлғалардың қатысуымен, үкіметтік емес
ұйымдардың мүшелерінің ... ... ... ... сарапшылар
арқылы қоғам таптарына сұрақтар, тесттер беру ... ... ... ... ... ... қысқаша айтып кеткенді жөн көріп отырмыз.
2004 жылы Дағдарыс орталығы ... ... ... өткен жастар
жағдайына жүргізген ... ... ... ... ... ... ... жатқан қоғамдық-саяси және әлеуметтік-
экономикалық үрдістерді ... ... ... ... ... [52]. ... ... жастар мәселесі деген сұрақтар болып, онда:
наркомания, жұмыссыздық, қоғамдық белсенділіктің төмендігі, патриотизмнің
төмендігі аталып кеткен ... ... ... ... емес ... да өздерінің демократиялық қағидалары қаншалықты
сақталып жүрентінін тексеруде қоғам өкілдеріне әртүрлі ... ... ... ... Хаус ... ... сараптауда маңызды рөл
атқарады. Ол туралы жоғары ... ... ... ... емес
ұйымдар қоғам пікірінің айнасы екенін осылардан ... 3 ... ... ... және ... ... ... рөлі
Азаматтық Форумдарда Н.Назарбаев үкіметтік емес ұйымдардың маңыздылығын
және керек екендігін атап өткені бізге ... 2005 жылы ... ... ... ... ... алғаш рет аймақтық деңгейде ҮЕҰ-дың Алматы
форумы өтті.
2005 жылы 27 сәуірде Алматы қаласы Маслихатының шешімімен «Алматыдағы ҮЕҰ-
ды мемлекеттік ... ... ... Бұл ... ... 70 ... бөлінген болатын. Әлеуметтік маңызы бар жобалар
бойынша ашық конкурстар өткізілді. Сараптамалық Кеңес 43 ... ... ... ... ... ... тағы бір ... «НПО города Алматы» (Алматы: OST-XXI век,
2005.-292стр.) атты кітаптың презентациясы өтті.
Алматылық ҮЕҰ қатарын Конфедерацияға ... ... ... ... ... Алматы үкіметтік емес ұйымдар Конфедерациясы «Аріптес» жүзден ... ... ... 2005 жылы ... заң органдарында 230
коммерциялық емес ұйымдар тіркелген болатын. Дегенмен, ... ... ... ... санын атап өту қиын. Бірақ, ... ... жылы ... ҮЕҰ саны 2819 ... ... ... ... таңдағы статистикалық мәліметтерге сүйенсек, Алматыда 3000-нан
аса үкіметтік емес ұйымдар бар. Ол ... ... емес ... ... ... ... ... секторды дамытудың заң
шығарушысы, азаматтық қоғам ... ... ... ... ... боп қала ... бөлімді жазу барысында «Неправительственный сектор Алматы» атты
еңбекті ... бұл ... ... қаласында белсенді түрде жұмыс
жасайтын, мемлекеттік статусы бар үкіметтік емес ... ... ... ... ... жасау барысында табылды.
1999 жылы Эберт фонды «Әйелдер ұйымдары, ... ... ... ... ... бұл еңбекте Алматыдағы әйелдердің 17 ... ... ... атап ... ... жылы ... кітаптар мен журналдар жарық көрді, онда статистикалық
мәліметтер айтылған. ... ... ... ... және ... ... ... Республикасының үкіметтік емес ... ... атты ... ... ... ... ... тобы 2002 жылы «Қазақстанның
Үкіметтік емес ұйымдары: ... ... ... ... ... ... азаматтық форумда «Қазақстанның ҮЕҰ-ы: инновациялық ойлау,
әлеуметтік ... » атты ... ... ... ... Алматыда
сол жылы (2003 ж) мыңнан аса үеұ жұмыс жасағаны айтылып кеткен. ... ... 2005 жылы ... ... ҮЕҰ» атты ... боп ... бұнда Алматыда 2819 үеұ-дың жұмыс жасайтыны айтылып
кеткен. 2005 ... ... « ... ... ... ... орталығы » қоғамдық фонды әкімшілікпен белсенді түрде жұмыс
жасайтын ... ... ... ... ... ... емес ұйымдар»
атты анықтамалық-брошюрасын 36 мемлекетте ... ... [56]. ... ... ... ... үкіметтік емес секторы» атты кітап
жоғарыда айтып кеткен ... ... боп ... Осы ... ҮЕҰ-дың
сайлау науқанына қатысу үрдістерін нақты атап кеткен. ... ... ... ... беруімізді жөн көрдік.
Азаматтық қоғамды құрудағы проблемалық тараптарды тек қана ҮЕҰ ... ... және ... ... ... ... боп
табылады. Дегенмен, ҮЕҰ - ұйымдасуы мен дамуы әлі белгілі деңгейге жетпеген
тек қана азаматтық ... ... ... ... емес Ұйымдар
Конфедерациясы (КНОК) және ... ... емес ... ... «Әріптесті» жатқызуға болады. Қазақстандағы барлық ҮЕҰ-дың үшінші
бөлігі қазіргі таңда үш мыңнан аса үеұ ... осы ... ... [57].
Президент сайлауы мен ҮЕҰ қызметі қазіргі уақытта бір бірімен ... ... ... бола ... ... мүдделерін барлық жағынан
қолдауға тырысады. ... ... ... ниет ... ... емес ұйымдарды біріктірген АКНО «Әріптес» сайлауға елу ... ... ... Жас ... ... ... ... боп табылмайтын ... ... ... ... айының алғаш күнінен бастап ... ... ... өз ... ... ... Олар ... билік
қызметінің мониторингі Бағдарламасы» жобасын жүзеге асыру ... ... Бұл ... Өскемендегі қоғамдық бірлестік «Таза сайлаулар»
да қолдаған болатын.
Президент сайлауын өткізу туралы ... ... ... үкіметтік емес
ұйымдар жасалған әртүрлі және қарама-қайшы пікірлерді де көруге болады.
Мысалы, «Адам құқығы және заңдылықты ... ... ... ... ... ... демократияны және үстінен қараушылық
құқықты, саяси ... мен ... ... ... ... жөніндегі қызметін жүзеге асыруды жалғастыруына міндеттенеді. Осы
ұйым директоры Е.Жовтис сайлау алдындағы ... ... ... ... ... ... деп ... [68].
Үкіметтік емес ұйымдардың Алматы конфедерациясы АКНО елу жеті тәуелсіз
бақылаушыларды жіберіп, бақылау үрдісіне ... ... ... ... Үйіндегі пресс-конференцияда «Аріптес» конфедерациясының
президенті Ахметов ... беру ... ... ... ... тек қана техникалық қателіктердің болғандығын атап өтті.
Әрбір бақылаушы белгілі бір учаскеге тіркелген.
«Қазақстан сайлаушылар ... ... Н. ... ... ... жобасына қатысушы үкіметтік емес ұйымдар ҚР Президенті
сайлауына мониторинг жүргізгендігін айтты.
Негізінен Алматы, ... ... ... ... бақылаушыларды өз
қызметтерін атқармауына шаралар қолданылған болатын, бақылаушылардан
жоғарғы сайлаушы ... ... ... ... болатын.
Халықаралық стандарт бойынша бэйджтердің барлығын тексерген.
2005 жылы 4 ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырған болатын. Республикалық
қоғамдық бірлестіктер басқармасы ... ... ... ... ... ... түрде өткендігін хабарлады және ... ... ... өткізді және студенттерге сайлау
заңшығарушылығы жөнінде консультациялар жүргізді. 12 ... 2005 жылы ... ... және ... ... ... ... кәсіподағы
Н.Назарбаевтың кандидатурасын қолдау туралы мәселені қарастыратын пресс-
конференция ... ТМД ... ... ... ... ... (CIS-EMO) өкілдерінің атынан ... ... 20 ... ... ... ... деп мәлімдеді [58].
Осылайша, президенттік сайлау науқанына бірнеше танымал ұйымдардың
қатысып, белсенділік ... ... яғни бұл ... айтылатыны Алматы
қаласындағы үеұ сайлау үрдістеріне жаппай өз үлестерін қосқандығы.
Алматы қаласы ... ішкі ... ... ... ... емес ... ... бөлімі Алматыдағы барлық мемлекеттік
үкіметтік емес ұйымдарды және халықаралық ... емес ... ... ... ... ... ... конкурстар жариялайды және
сол бойынша ... ... ... қызметтер атқарады. Соның ішінде тығыз
ынтымақтастықта болған «Халық үні» қоғамдық қоры жанындағы үкіметтік ... бірі ... ... ... ... ерекше атап
өткен жөн. Бұл ұйым 2006 жылы 23 шілдеде 27.12.1994 жылғы ҚР-ның ... және ... ... ... ... жылы ... ... ұлтты өркендету мақсатында Алматыда “Халық үні”
қоғамдық бірлестіктер одағының тұңғыш ... ... ... ... ... Үкіметтік емес ұйымдардың жұмысын жетілдіруді
мақсат тұтқан бұл ... ... ... ... ... -
“Аллажар-қолдау” қоғамдық қоры жанындағы “Халық үні” қоғамдық бірлестіктер
одағы, мәдени-ағарту орталықтары, “Қазақ интернеті”, ... ... ... ... “Жерұйық” қоғамдық бірлестіктері, “Алаш”
тарихи-зерттеу орталығы. Жиынға қатысушылар ертеңгі ... ... мен ... ... туралы таныстырып, қоғамда
мемлекеттік тілге, ұлттық ... ... да ... және халықаралық
маңызды мәселелерге байланысты қалыптасып ... ... ... ... ... ...... бен өркениетімізді дамытуға атсалысып жүрген ... ... ... ... ... ... бірлесіп қызмет
етуге шақыру. Бүгінде әлі толық ... ... ... мен Мемлекеттік тілге үлкен қолдау қажет. Сондай-ақ қазақ
тарихы да бұл ... жаңа ... ... ... ... ... Біз
бірқатар үкіметтік және үкіметтік емес ұйымдардың басын қосып, осындай
күрделі мәселелердің күрмеуін ... ... ... дейді “Алаш”
тарихи-зерттеу орталығының президенті Хайролла Хабжәлелов. «Аллажар-қолдау»
қоғамдық қорының экономика саласына ... ... ... баяндаған
болатын:
«Біз – өміріміздің кез-келген саласындағы ... ... ... ... біз – ... экономикамыздың негізі, тірегі, алтын
қазығы – ата кәсібіміз – мал шаруашылығы мен егіншілік ... ... ауыл ... ... ... ... ... өткен
технологияларын қолданып, экологиялық таза, әрі жоғары сапалы өнім өндіруде
әлемдік ең соны ...... ... ... ... ... ... өнімдердің атын жаңғыртып, оларды
әлемдік экспортқа шығарудың нақты жолдарын ұсынамыз:
мысалы, ... ... аса ... ... сол төңіректегі ауыл
адамдарының мәдени-рухани-ғылыми-технократтық мұқтаждықтарын өтейтін және
олардың өндірген ауыл шаруашылық өнімдерін ... ... ... ... ... ... технопарктерге айналдыру үшін, ҮКІМЕТ әр ауданның
қоғамдық «Халық үні» ДАМУ ҚОРЫ-ның құрылуына ... ... оған жыл ... ... ... тұрса, бірер жылдан соң аудандық «Халық үні» ... ... ... ... ... есе болып қайтып, Халықты
жұмыспен ... ету, ... ... т.б. ... ... ... еді».
2009 жылы өкімет тарапынан мемлекеттік сатып алу туралы Алматы ... ... ... ... ... ... ... № 2
лот. Студенттер арасындағы өзекті мәселелерді бақылау және ... ... № 5 лот. ... ... ... ... ... - саяси және әлеуметтік-экономикалық ахуалды бақылау; № 6 ... ... ... ... ... этникалық бақылауды саралау,
этникалық топ өкілдерінің жәй-күйі) және тағы да ... Дәл осы ... ... ... қоғамдық қоры қатысқалы жатыр. Осы
лоттарды қатысу барысында жобаны ... ... ... ... мәдениет, этносаралық қатнастар т.б.әлеуметтік мәселелерді көтере
алатын және ... ... ... ... жасай алатын құрылымның пайда
болуына;
• Азаматтық қоғамды қалыптастырудағы озық тәжрибелердің жинағының қазақ
тіліндегі ... ... ... және Еліміздегі қоғамдық ұйымдар
бойынша толық мәлімет ала алатын орталықтың қалыптасуына;
• Азаматтардың қоғамдық ... ... ... ... ... де сәнді болуына;
• Азаматтарға өздерінің өмірлік тәжірибесін, ... ... ... мен ... ... бағыттау мүмкіндігіне;
• Жобаға қатысушы әрбір адамға келешек ұрпағының алдындағы парызын өтеумен
қоса, халқының егемендікке дейінгі өшкен ұлттық ... ... ат ... ... ... ... түсуі арқасында, Қазақ Елінің гүлденіп
дами түсуіне қол жеткізілді.
Жобаның мақсаты:– ұлттық рухты көтеріп, ... ... ... ... азаматтарға қолдау көрсету екенін кең жұртшылыққа
жеткізіп, осы істерге араласуға қабілеті-мүмкіндігі бар ... ... үні» көп ... ... Орталықтарының күшімен ашылатын
Республикадағы этносаралық қатынастарды ... жаңа ... ... ... өткізу қызметіне тарту. Республикадағы
этносаралық қатынастарды нығайтудың жаңа механизмдерін ... ... ... ... қатысты қордаланған мәселелерді үйлесімді-тиімді шешу
мақсатында, еліміздегі қоғамдық ұйымдар мен ұлттық–мәдени орталықтары пікір-
талас Клубтарының жұмысына белсенді араласып, ... орын алып ... ... ... шешу үшін ұтымды ұсыныстар дайындап, ... , ... ... ... ... ... ... зерттеп-
насихаттап жүрген белгілі ... ... ... семинар-
кеңестер, дөңгелек үстелдер, ... т.б. ... ... ... Қазақстан халқы Ассамблеясы ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі баспа
өнімдерін шығару ұйымдастырылады [59].
Сонымен қатар бітіру жұмысының осы бөлімінде ең басты қолданылған ... - ... ... ... 2007 – 2009 жылдарға арналған
бағдарламасы қарастырылды. Бағдарлама  Қазақстан ... ... ... 2006 - 2011 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру
жөніндегі іс-шаралар ... ... және ... Республикасы
Үкіметінің 2006 жылғы 30 қыркүйектегі N 953 Қаулысымен жасалған болатын.
Осы қаулының ... ... ... ... ... және
ақпарат министрлігіне жүктелген. Қазақстан ... ... ... ... ... арналған тұжырымдамасын іске асыру
жөніндегі іс-шаралар жоспары ҮЕҰ-ның қызметін одан әрі дамытуға бағытталған
ақпараттық-әдістемелік материалдар, бюллетеньдер ... ... ... ... ... 2009 ж. - 800,0; 2010 ж.-800,0; 2011 ж.-800,0 мың
теңге бөлінетіні айтылған. Бұл құжаттағы қарастырылатын ... ... ... ... заң жобаларына   сараптама жасауға ҮЕҰ
өкілдерін тарту және ҮЕҰ ... ... ... Парламенті
Мәжілісінің депутаттарымен өңірлерде заңнаманы жетілдіру мәселелері бойынша
кездесулерін ұйымдастыру және өткізуді жыл сайын 25  ... ... ... ... ... ... Республикасының Парламенті
Мәжілісінің Аппараты ... ... ... ... ... Астана және Алматы қалаларының әкімдері, ҮЕҰ ҮЕҰ-мен өзара
іс-қимылдың облыстық, қалалық, аудандық бағдарламаларын әзірлеу ... ... ... ... өңірлік форумдар өткізуі туралы ақпаратты
МАМ-ға жіберіп, ... ... ... ... Шығыс Қазақстан
облыстарының әкімдері, сондай-ақ Алматы қаласының, басқа да ... ... ... ... ... жергілікті бюджеттерді
қалыптастыру шамасына қарай өткізілетіндігі баяндалған. Әлеуметтік мәнді
жобалар шеңберінде жастар саясаты ... ... ... ... ... ... бағдарламаларының іске асырылуының мониторингі және
оған ... ... ... ... ... және мемлекет
ынтымақтастығы шеңберінде өңірлердің ... ... ... отырып, ақпарат МАМ-ға жіберіп, Облыстардың, Астана және
Алматы қалаларының әкімдері ... ... ... ... және
есірткі бизнесіне қарсы күрес мәселелерін ақпараттық   жария ету ... ... ... ... ... ... да ... жобаларға Республикалық бюджеттен барлығы: 146991,0 оның ... ... 2007 ж. ... 2008 ж. ... 2009 ж. ... ... -29710,0; 2011 ж. -31303,0 мың тенге; ал жергілікті ... ... оның ... ж. - 37 221,0; 2007 ж. ... 2008 ... 2009 ж. ... 2010 ж. ... 2011 ж. - 239876,0 мың
тенге қаржы бөлінетіндігі айтылған. Бағдарламаның ... ... ДСМ, СІМ, ИСМ, МАМ, БҒМ, ... АШМ, ТСМ, ... ... Әділетмині, БП, ҰҚ, АБА, ... ... ҮЕҰ, ҚАА ... 2006 – 2008 жылдарға арналған бағдарламасы туралы осы баяндама
Қазақстан ... ... ... ... ... отыр ... негізгі ережелері Үкіметтің қызметіндегі Мемлекет басшысы
айқындап берген орта ... ... ... басымдықтарды толық көлемде
ескереді және 2030 ... ... Даму ... және ... ... барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясын
одан әрі іске ... ... 2003 – 2005 ... ... негізгі қорытындылары және Үкіметтің 2003 – 2006 жылдарға
арналған ... іске ... ... ... қарастырған.
 Қоғамдық-саяси тұрақтылық, тұрақты әлеуметтік-экономикалық даму,
экономикалық қауіпсіздікті ... ... ... ... ... 2003 – 2006 жылдарға арналған бағдарламасының басты мақсаты
ретінде айқындалған.
Экономика ... ... ... бұл бағдарламасы мемлекеттің
экономикаға араласуына шектеу қойған. Қойылған мақсаттарға жету үшін Үкімет
мынадай қадамдарды ... ... ... экономикаға оңтайлы
қатысуын талдау және мемлекеттік ... бір ... ... ... беру жөніндегі жұмыс жалғасатын болады.
2006 жылы елді ... ... ... ... ... ... 2015 ... дейінгі стратегиясы қабылданатын
болады. Стратегия өңірлердің бәсекеге қабілетті мамандануын қалыптастыруға,
экономикалық перспективалық аудандарда ... және ... ... және «өсу ... ... ... жағдайлар жасауға,
кластерлердің қалыптасуымен өзара байланыста аумақтардың инфрақұрылымын
дамытуға бағытталатын болады. «Boston ... Group» ... ... ... ... ... орталықтарын құрудың
халықаралық практикасынан ең үздіктерін өзіне ... ... ... ... еді, атап ... үш ... орталығы – Сингапур, Дубай
мен Дублин табысының базалық факторларынан сабақ алынған болатын.
Үкімет қаржы орталығы ... ... ... ... ... ... ... қаржы орталығы ... және ... ... ... ... ... қаласының өңірлік қаржы
орталығын құру мәселелері бойынша өзгерістер мен ... ... заң ... ... және ... қарауына енгізді [61].
Бұл жерде ҮЕҰ ... ... ... ... ... атап ... Алматы қаласындағы үкіметтік емес ... ... ... ... 1) ... және ... ... 2) Азаматтық қоғам; 3)
Ақпараттық байланыстар, жарнама, БАҚ; 4) Мәдениет және өнер; 5) ... ... және ... 7) ... ... оқу; 8) Ұлттық-мәдени орталықтар;
9) Шектеулі мүмкіндіктері бар ... ... 10) ... ... экономика 11) Ағартушылық және білім ... 12) ... ... ... және ... 14) Спорт, сауатты өмір салты; 15) Эберт,
Мухтар Әуезов атындағы фондтар және тағы ... ... 16) ... жануарларды жақсы көрушілер; 17) Заң ұйымдары; 18) Басқа да ... ... ... ... ... ... ұйымдарды атап кеткен
жөн: әйелдер ұйымдары ішінен ... ... ... ... атап ... болады. Гендерлік мәселеде біздің ... ... Ж.А. ... ... ... өткізеді. Саяси
тұрғыда: Адам құқығы және заңдылықты сақтау жөніндегі ... ... ... ... орталығы, Алматы Хельсинки
комитеті, Elections @ Democracy атты ... ... ... ... ... ... Еуразия фондын, әлеуметтік-
экономика саласында: Набат, Адам дамуы халықаралық ассоциациясы, ... ай ... ... ... ... ... үеұ жұмысшы тобы,
Ак бота қоғамдық бірлестігі, Әл –Фараби атындағы жас ... ... ... АҚШ ... және ... ... ... Қызыл
Крест, ЕВРАЗЭС-Қазақстан іскерлік кеңесі ассоциациясы, Қоғамның әлеуметтік-
экономикалық дамуы жөніндегі халықаралық ұйымы, Халифа Алтай ... ... даму ... АҚШ агенттігі (USAUID),тарын және тағы
басқаларын жатқызуға болады. ... ... ... ... ҮЕҰ
Алматыда орналасқан. Осы ҮЕҰ-дың барлығы дерлік ... ... ... ... ... ... ... олардың бірнеше
еңбектері, өкіметке заң бұзылған жағдайларда жасайтын өтініштері ... ... ... ... ... тигізіп, тәжірибе жүзіндеде жүзеге
асырып жатыр деуге болады [62].
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан және ... ... емес ... мен ... емес ... ... ... отырып мынадай қорытындыға
келеміз:
Бітіру жұмысында Халықаралық қатынастар ... ... бірі ... ... емес ... ... ... көрініс тауып, еліміздегі үшінші сектордың дамуына үлкен ықпал еткені
және ... ... ... ... мен қиыншылықтары аталып өтті.
Үкіметтік емес ұйымдардың мемлекетте ... ... одан әрі ... ... тұлғалардың көзқарастары мен критикалары қарастырылды.
Қазақстандық тәжірибе көрсетіп отырғандай, қазіргі таңда өзара ... ... ... пен ҮЕҰ ... ... ... үйлестіріп
отырушы белгілі бір құрылым құру қажеттігі аса маңызды болып отыр. ... ... ... ... және ... жұмыс жүргізу бойынша мол
тәжірибесі бар, іс-әрекеттері ... ... ... ... ... ... ... бірлескен комиссиялар мен кеңестерге ұсынуға
болады.
ҮЕҰ-дар көпшілік ... ... ... әлеуметтік, саяси,
экономикалық және рухани тұрғыда ... ... ең ... мемлекет билігінің ҮЕҰ-дан күтетін күтімі артық болса
болмаса, кем емес. ҮЕҰ ... ... ... бойынша және оларды
ынтымақтастық арнаға салу ісінде бастаманы өзі алып, еліміздегі саяси,
әлеуметтік, экономикалық ... ... ... іске ... негізгі әріптесі болу керек.
Бұл түйіндемедегі басты мақсат – билік пен ... емес ... ... ... ... ... баға бергенде саяси табыстары мен экономикалық дамуымен қатар,
жеке бас бостандығына, азаматтық қоғамның мемлекетке ... ... ... ... де ... ... бөлінеді. Азаматтың еркіндігі мен құқығы –
ол мемлекеттік жұмыстың мәні мен мазмұнын анықтайтын ең ... ... ... ... ... осы ... демократилық бағыттағы
халықаралық үкіметтік емес ұйымдардың рөлі ерекше аталып кетеді. Өйткені
олар азаматтардың құқықтарын еске ... ... ... ... пен үкіметтік емес ұйымдар арасындағы қарым-
қатынас жаңа деңгейге шығуда. Яғни мемлекет пен ҮЕҰ ... ... ... ... ... ... жаңа үлгісін қалыптастыруды ұсынып
отырмыз.
Дегенмен де біздің ... ... ... әлі де болса әлсіз, олардың
тұлғаларының әрқайсысы ... ... ... ... ол тек қана ... ... ал іс ... тәжірибесі жоқ демейміз, бірақ жеткіліксіз.
Оның салдары әртүрлі және сол ... ... ... ... үшін ... ... мынадай ұсыныстарымыз бар:
• Басқа үкіметтік емес ұйымдардың жұмысына өркениетті түрде қарап,
бағаланы ... ... ... ... бір ... ... атқарғаны жөн
• Бүгінгі таңда көптеген үкіметтік емес ұйымдардың жаппай құрылуы білімсіз
және қазіргі мәселелерді ... ... табу ... айналып кетті,
сол себепті оларға мемлекет ... ... мен ... жөн
Егер жоғарыда айтылған ұсыныстар нақты жүзеге асқан ... ... көп ... болмайды. Бірақ халықаралық сипатқа ... ... емес ... ... ... ... тренингтерін,
семинарларын өткізіп жатыр, олардың қызметтерін де ... ... ... біз үшін өте ... Дегенмен қазақстандық қоғамды шетелдік
қоғам басқарса да болмайды, біз шетелдіктердің ... ... ... ... ... білімді қазақстандық мәдениетке, азиаттық
өркениетке сай жасалғанын қалаймыз. Сол себепті халықаралық үкіметтік емес
ұйымдармен қазақстанның тығыз ... ... ... және ... ілімді қазақстандық бағытта жүзеге асырғанымыз жөн. Оның айқын дәлелі
Қазақстанның 2010 жылы Еуропадағы ... және ... ... етуі ... табылады. Бұл Қазақстанның әлемдік қауымдастықтағы
беделінің өскендігін көрсетеді, еліміз ... ... ... ... ... оңай ... және алдағы уақыттарда азаматтық қоғамның
сапалы түрде қызмет ... ... ... ... ... айтуынша, Қазақстанның ЕҚЫҰ-ға төрағалық етуіндегі басым
бағыттар 2009-2011 жылдарға ... ... жол» атты ... ... жүзеге асырылмақ. «Бағдарламаның мақсаты – сауда-
экономикалық салада, инновациялық технологиялар жүйесінде, ... ... ... ... және орта ... ... ... сапасын жақсарту, гуманитарлық өлшемдер секілді ... ... ... ... ... ... ... көтеру».
Біздің мұратымыз «демократиялық, зайырлы, құқықтық және ... құру ... ... ... ... ... ... саяси жүйе мен құқықтық мемлекеттің қалыптасуының алғы шарты
- азаматтық қоғамның қалыптасуы болып табылады. Сондықтан осы ... ... ... пен ... ... шын ... ... орнатпай, күшті мемлекет құру да, ауқатты ... құру ... ... Бұл ... тең ... ... ... керектігі айтылып
отыр.
Сонымен, біз өз зерттеуімізде ... емес ... ... ... оның қазіргі кезеңдегі Қазақстан зерттеушілеріне ... ... әрі ... ... ... ... қоғамдық,
бұқаралық саясатты қалыптастыру арқылы қоғамның өз ... ... бен ... ... ... зерттеудің басты
нәтижесі ретінде мемлекеттің өзінің ... ... ... ... ... ... ... табылады.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. 1948 жылғы 10 желтоқсандағы 217 А (ІІІ) ... ... ... ... ... ... 23-бап 11б.
2. Мовкебаева Г.А. Современные проблемы международных отношений.
- Алматы, 2006.- С.20-25
3. Морис ... ... ... ... 1945 ... - М.: ОАО
«Издательский дом Городец», 2005. ... ... И.П., ... А.Х., Барчукова Н.С. и др. Международные
организации: Учебник. - М.: РУДН, 1994 -с.8
5. Морозов Г.И. «Международные организации». Некоторые вопросы теории.
- М.: ... 1974, с. ... ... әріптестіктің Алматылық формуласы: жетістіктері мен келешегі.
Әдістемелік құрал – Алматы: Қазақстан Жастар Институты, 2006, 5-6 ... ... И.И. ... ... организации. - М.:
Междунар.отношения, 1976, с.б
8. Кодекс поведения международного движения ... ... и ... и ... ... при ... ... в случае стихийных ... и ... ... Ю.М. ... право: Учебник. – М.: Международные
отношения, Юрайт-Издат, 2007. – 816 ... http:// ... ... 25 ... 2008 ... «Саяси партиялар, лоббистік топтар және үкіметтік
емес ұйымдар» АҚШ-тың мемлекеттік департаментінен шыққан ... ... ... ... ... ... құжат.
13. Новости мировой политики и международных организаций – от «Голоса
Америки» ... ... ... БҰҰ- ның Жарғысы. 71-бап.
15. Кольяр К. ... ... - М., 1978, с. ... Камынин А. И. Международные неправительственные организации ... ... ... ... дис. … канд. юрид.
наук. - М., 1992..
17. Малкина И. Б. ... ... ... ... ... праве: Дис. … канд. юрид. наук. - М., 2001,
с.7.
18. И.И. ... ... ... ... М., 1976
19. Законы о защите мира. М.,1953, стр. 13. и там же, стр. ... B. Pickard. The Greater League of Nations. A Brief Survey of the ... ... of ... International organizations.- Contemporary
Review, October 1936, p.7; L. White. ... ... ... В.Г. Шкунов. Международная организация труда вчера и сегодня. -М.,
1964, стр. 41
22. ... 62-ші ... ... 23 ... 2008 ... АҚШ мемлекеттік департаментінің мақаласынан
24. Специализированные учреждения ООН в современном мире. - М., 1967, с.29
25. ... ... ... ... по ... ... ... и
культуры, приняты 16.11.1945 г.
26. Актуальные проблемы деятельности международных организаций. - ... ... ... А. Х., Урсин Д. А. ... ... ... - М., 2002, ... ... ... Организации Труда, 1919 жылы қабылданған. (1972
жылы ... мен ... ... ... ... М.М. Для ... демократизации: [Интервью с исп. Директор
Сорос-Казахстана о работе ... / ... ... Огни ... 2000 г.- 15 июля ... ... Г. О ... Сорос-Казахстан: Что такое фонд Сорос-Казахстан?
Как и кто может получить грант от ... ... Что ... ... ... 1999.- N 1.- ... Жабина Ж. Международные неправительственные организации как инструмент
внешней политики США. // Саясат.- 2007. –N 6. –C. 17-18
33. ... и НПО в ... ... ... соперничества//
Современные демократические преобразования в Республике Казахстан/ Под.
общ. ред. Б.К.Султанова.- Алматы: КИСИ при Президенте РК, 2008.- С.157-
163
34. ... ... ... ... жылдарға арналған
бағдарламасы
35. 2005 жылғы сәуірде қабылданған Қазақстан Республикасының
«Мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс туралы» Заңы.
36. Власть и НПО в ... ... ... ... ... ... 4-5 августа 2005 г. / ... ... ... ... ... Авт. и ... ... и др.- Алматы, 2005.- 34 с.; 20 ... 2006 жылы ... ... Республикасында азаматтық қоғамды
дамытудың 2006-2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы
38. Джолдасбаева Н. Соцзаказ и третий сектор: О мерах по финанс. ... ... ... 2005.- 16 апр.- С.2
39. Гук В.На принципах социального партнерства: В Астане прошел ІІ ... в ... ... ... ... ... ... НПО и бизнес-сообщества с участием Н.Назарбаева// Веч. Алматы.-
2005. - 13 сент. С.1
40. ... и НПО: ... ... ... ... ... ... 29-30 июля 2005 г. / Департамент внутр.политики
г.Алматы; Обществ. объединение "ЕрАзамат"; Авт. и сост.: А.Ахметова,
А.Балаева и др.- ... 2005.- 34 с.; 20 ... ... В. НПО - один из ... ... ... О ... Талдыкоргане обл. конференции на тему "Роль неправительст.
Организации в ... соц. ... ... / Записала К.Аульбекова//
Огни Алатау.-2003.- 23 авг.-С.2
42. Келерхан Г. Роль НПО в разрешении социально-политических ... ... ... в развитии гражданского общества в
Казахстане: Халыќаралыќ єыл. конф. материалдары = Материалы междунар.
науч. ... ... ... ... ... ... 2007.- С.169-174.-
Библиогр.: 10 назв.
43. Жакупова Г.К. ... ... ... НПО в ... ... заказа// ЌазЎУ хабаршысы. Психология жјне
социология сериясы = Вестн. КазНУ. Сер. ... и ... ... N 1. - С.103-106.- Библиогр. : 3 ... ... Л.Н. ... НПО в ... ... Современное
общество и экологическое образование: ... ... ... ... ... Казахстана: вчера, сегодня, завтра.-
Издано по заказу Программы развития ООН.- Алматы, 2002.- 80 с.; ... ... ... Адам ... ... ... ... //http:// www.ombudsman.kz/kz/about/zakon.php
47. Нугманова К.Ж. ... ... - ... ... ... ... измерение гражданского общества:
Монография.- Алматы, 2003.- С. 110-121
48. 2008 ... ... ... ... ... ... 1995 ... Қазақстан Республикасының Конституциясы
50. Смирнова Н. Маслихаты и НПО - к ... ... ... N 6.- ... ... М.М. Региональная модель участия неправительственных
организаций в политических ... ... ... ... ... в развитии гражданского общества в
Казахстане: Халыќаралыќ єыл. конф. материалдары = Материалы междунар.
Науч.конф.
52. ... Г. Роль ... ... в ... ... ... политики государства// Саясат.-
2007.- № 6.- С. 12-14
53. Жакупова Г. Власть и НПО: ... ... ... 2008.- ... ... ... ... шешімімен 2005 жылы 27 сәуірде бекітілген
«Алматыдағы ҮЕҰ-ды мемлекеттік қолдау бағдарламасы»
55. Роль третьего сектора в решении ... ... ... ... ... Материалв семинара, проведенного 3-4 февраля 2006 г ... ... ... ... Авт. и ... А.Балаева, Д.баранова и др.-
Алматы,2006.- 56 с.; 21 см.
56. Ахметова Л., Ахметов С. НПО и ... Н-537 ... ... сектор Алматы.- Алматы, 2006.- С.38
57. Канкенова И. КНОК: Новые ориентиры// Казахст. правда.- 2007.- ... ... ... А. Роль политических партий, неправительственных организаций
(НПО) и средств массовой информации (СМИ) в становлении гражданского
общества в ... ... ... ... в ... ... в Республике Казахстан: Материалы междунар. конф. ... 2000 г.- ... 2000.- ... Сулейменова А.Е. Неправительственные организации РК в сфере творчества:
На примере Союза композиторов Казахстана// Материалы ... ... ... , ... 60-летию Каз. Нац. консерватории им. Курмангазы
(8-9 дек. 2004 г.)/ Сост.:А.К.Омарова, ... ... ... ... О. Размышления о непонятном: О законопроекте регулирующей
НПО// Казахст. правда.- 2005.- 28 ... С. ... Марц Г. О ... ... О ... ... ... в связи созданием, ... и ... ... ... ... газета.-
2005. - 16 сент. - С. 4
62. ... Л. ... ... вчера,сегодня, завтра//
Неправительственный сектор Алматы.- Алматы, 2006.- С.10-20
63. ... А.А. Роль и ... НПО в ... ... ... ... ... Аналит. обозрение.- 2002.- N 4.- С.14-16
64. Лаумулин М.Т. Деятельность государственных и ... США в РК// ... М.Т. ... Азия в ... и ... ... Алматы, 2006.- Т.2.- С.272-289
65. Жиренчин К. ... ... О ... НПО// ... 2005.- 19 ... С.1,2
66. Государство и НПО в Казахстане: опыт и ... ... ... 98 с.
67. Жаркынбаева Р.С. Роль НПО Центральной Азии в социальной стабилизации
общества// Білім = ... 2007. - N 1. - ... ... А.Роль НПО в период выборов ... ... ... ... ... Алматы, 2006.- С.5-9
69. Курятов В. На первом плане - "третий сектор"//Казахст. правда.- 2007.-
19 окт.- ... ... Т. НПО : ... ... заказа// Прикасп.
коммуна.- 2006. - 26 янв. - С. 6

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 61 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қр-да жинақтаушы зейнетақы қорының қаржылық ресурстарын басқару66 бет
Саяси процесс5 бет
Транзиттік экономика166 бет
Ұйымдағы корпоративті мәдениетті құрудың теоретика-методологиялық негіздері55 бет
Азаматтық қоғам институтының түсінігі8 бет
Азаматтық қоғамның теориялық-әдістемелік негіздері31 бет
Сөз, наным және оларды еркін білдіру құқығы6 бет
Халықаралық ұйымдар шегіндегі адам құқықтарының халықаралық-құқықтық негізінің құрылуы102 бет
Қазақстан Республикасында жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін енгізу25 бет
Қазақстандық «үшінші сектор»: даму ерекшеліктері мен проблемалық аспектілері15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь