Орта және кіші бизнес субъектілерінің дамуын мемлекеттік қолдауды жүзеге асырудың салықтық аспектлері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
І Тарау. Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік қызметтің
даму бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.1 Кәсіпкерлікті дамытудың әлеуметтік.экономикалық
алғы шарттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.2 Қазақстан Республикасы орта және кіші
бизнес субъектілерінің дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
1.3 Кәсіпкерлік қызметті салықтық реттеу мемлекеттік
реттеудің негізі ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28

ІІ Тарау. Қазіргі кезде Қазақстан Республикасындағы
орта және кіші бизнес субъектілеріне салық
салу механизмі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...43
2.1 Орта және кіші бизнес субъектлеріне салық салуды
Есептеу мен төлеу принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43
2.2 Орта және кіші бизнес субъектілерінен түсетін
салықтық түсімдердің бюджет кірістерінің
құрылуындағы рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...50

ІІІ Тарау. Орта және кіші бизнес субъектілеріне салық
салуды жетілдіру бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 61
Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 68
Пайдаланылған әдебиттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 70
Қазіргі жағдайда мемлекеттің экономикалық құрылымын
жоспарлау оның қаржы жүйесін талдаусыз мүмкін емес. Бұл жүйе қаржы қатынастары жиынтығынан және оны реттейтін институттардан тұрады. Қаржы қатынастары кез келген қоғамдық жүйеде орын алатын жалпыэкономикалық қатынастардың құрамды бөлігі. Мемлекет қаржы жүйесі арқылы саяси, экономикалық және әлеуметтік салалардың алуан түрлі қызметтеріне қажетті қаражаттарды жинақтап, пайдаланады.
Мемлекеттік қаржылар ұлттық табысты қайта бөлуде, қоғамдық экономикалық құрылымын қалыптастыруда, өндіргіш күштерді жетілдіруде маңызды рөл атқарады. Мемлекеттің қаржылары әлеуметтік бағдарламаларды жүзеге асыруға, мемлекеттік басқару аппараты мен қорғанысқа, тәртіп сақтау күштерін қаржыландыруға, сыртқы экономикалық қызметті атқаруға жұмсалады.
Қаржы жүйесі мемлекеттің көптеген қаржыландыру институттарын қамтиды. Олар әр түрлі бағыттағы несие институттарымен тығыз байланыс негізінде әрекет жасайды.
Мемлекеттік бюджеттің кірістері біріншіден, орталық және жергілікті органдар жинайтын салықтардан, мемлекеттік заемдардан, бюджеттен тыс немесе мақсатты қорлардың төлемдерінен құралады.
Мемлекеттік табыстың жалпы материалдық негізін ұлттық табыс құрайды, мұны бөлу және қайта бөлу негізінде бірқатар шаралар жүзеге асырылады. Мұндай қайта бөлу механизмінің негізгі және тұрақты буындары - салықтар, мемлекеттік заем, бюджеттен тыс қорлардан алынған төлемдер.
Мемлекеттік бюджет түсімдерінің ең басты көзі-салықтар. Өнеркәсібі дамыған елдердің бюджетіндегі салықтардың үлесі 90 процент.
Қазіргі кездігі салықтардың маңызы мен рөлі мемлекеттік органдарды қаржы ресурстарымен қамтамасыз етумен шектелмейді. Салықтар ұлттық табысты мемлекеттендірудің басты құралы. Олардың макроэкономикалық шешуші рөлі артып келеді, мұны Жалпы Ұлттық Өнімнің көлеміндегі салық үлесінің ұлғаюынан көруге болады. Салықтар экономикалық белсенділікті арттырудың, ұдайы өндіріс процесіне әрекет етудің басты бір тұтқасы ретінде жаңа сипатқа ие болуда. Мұндай ықпал көп бағытта жүргізілуде. Табысқа салық салу арқылы манипуляция жасап, мемлекет капиталының қорлану процесіне айтарлықтай әсер етеді.
1. “Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер ” Қазақстан Республикасының Салық Кодексі, от 12.06.2001ж., Алматы-2006
2. Закон Республика казахстан “О государственнной поддержке малого предпренимательства”,19.07.1997 г.
3. Закон Республики Казахстан “Об индивидуальном предпринемтельстве”, 19.06.1997г.
4. Қазақстан Республикасы Президентінің “Шаруашылық серіктестік туралы” Заң күші бар Жарлығы, 2.05.1995ж.
5. Гражданский кодекс республики Казахстан, 27.12.1994г.
6. Қазақстан Республикасы Президентінің “Өндірістік кооператив туралы” Заң күші бар Жарлығы, 5.10.1995ж.
7. Указ Президента Республики Казахстан “О государственной программе развития и поддержке малого предпринимательства в Республике Казахстан на 1999-2000 годы”, 31.12.1998 г.
8. Указ Президента республики Казахстан, имеющий силу Закона “О государственной регистрации юредических лиц” от 17.04.1995 г.
9. Мәдешев Б. Нарықтық экономика теориясына кіріспе// Алматы, Экономика, 1995 ж.
10. Ильясов К.К., Идрисова Э.К. Налоги развитых зарубежных государств // Алматы, Қаржы -қаражат,
1997 ж..
11. Сейдахметова Ф.С. Налоги в Казахстане //
Алматы, 2002г.
12. Идрисова Э.К. Налоговое регулирование предпринимательской деятельности в сфере малого и среднего бизнеса // Алматы, Қаржы -қаражат,1999г.
13. Алипов А. Воздействие налогообложения на развития малого и среднего бизнеса. //Азия: Экономика и жизнь, №13, 1997.
14. Современный экономический словарь. Под.ред. Б.А. Райзберга // М., Инфра-М, 1999г.
15. Чепурин М.М., Киселева Е. А. Курс экономической теории // Киров, “АСА”, 1997 г.
16. Кейнс Дж.М. Общая теория занятости, процента и денег. // М. Экономика, 1993 г.
17. Налоги. Под ред. Д.Г. Черника // М. Финансы и статистика, 1999 ж.
18. Курс экономики. Под ред. Б,А. Райзберга // М., Инфра-М, 2000 г.
19. Мельников В.Д., Ильясов К.К. Финансы // Алматы, Қаржы -қаражат,1997 ж..
20. Смит А. Исследование о природе и причинах богатства народов. // М., 1962, т.2.
21. Құланбай Э. Шағын бизнес иелері текке шырылдамайды. // Егемен Қазақстан, 26.12.2000 ж.
22. Соколов А. Теория налогов // М., 1928 г.
23. Теория финансов. Под ред. Проф. Н.Е. Заяц // Минск, Вышэйшая школа, 1998 г.
24. Ермекбаев Б. Ж. Жалпы мемлекеттік салықтар // Алматы, Экономика, 1997 г
25. Черник Д.Г. Налоги в рыночной эконоомике // М., ЮНИТИ, 1997 г.
26. Кенесов Б. Американский бизнес требует перемен // Деловая неделя, № 3, 24.10.1997 г.
27. Юткина Т.Ф. Налоги и налогооблажение. // М., Инфра-М, 1999г.
28. Бухгалтерлік бюлетень № 49 (258) желтоқсан 2002 ж.
29. Алипов А. Механизм налогооблажения малого и среднего бизнеса // Деловая неделя, № 39, 24.10.1997г.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ  ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Т.РЫСҚҰЛОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... ЖӘНЕ ... ... ... ОРТА ЖӘНЕ КІШІ ... ... ... МЕМЛЕКЕТТІК
ҚОЛДАУДЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУДЫҢ САЛЫҚТЫҚ АСПЕКТЛЕРІ
«Салық және салық салуң
мамандандыру
сырттай
оқу бөлімінің 2-курс
студенті Төлепбергенов Т.
Ғылыми жетекшісі:
Аға оқытушы Базарбаев А.О.
____________________
Рецензент:
________________
________________
«Жұмыс қорғауға
жіберілдің
«Қаржың кафедрасының меңгерушісі
С.Ж.
Интыкбаева
Алматы, ... ... ... Республикасында кәсіпкерлік қызметтің
даму
бағыттары............................................................7
1. Кәсіпкерлікті дамытудың әлеуметтік-экономикалық
алғы
шарттары.................................................................
.......7
2. Қазақстан Республикасы орта және кіші
бизнес ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... және кіші бизнес субъектілеріне салық
салу
механизмі...............................................................4
3
1. Орта және кіші бизнес субъектлеріне салық салуды
Есептеу мен ... Орта және кіші ... ... түсетін
салықтық түсімдердің бюджет кірістерінің
құрылуындағы
рөлі...............................................................50
ІІІ Тарау. Орта және кіші бизнес субъектілеріне салық
салуды ... ... ... жағдайда мемлекеттің экономикалық құрылымын
жоспарлау оның қаржы жүйесін талдаусыз мүмкін емес. Бұл жүйе ... ... және оны ... ... тұрады. Қаржы
қатынастары кез келген қоғамдық ... орын ... ... ... ... ... қаржы жүйесі арқылы саяси,
экономикалық және әлеуметтік салалардың алуан түрлі ... ... ... ... ... ұлттық табысты қайта бөлуде, қоғамдық
экономикалық ... ... ... күштерді жетілдіруде
маңызды рөл атқарады. Мемлекеттің қаржылары әлеуметтік ... ... ... басқару аппараты мен қорғанысқа, тәртіп ... ... ... ... ... ... ... жүйесі мемлекеттің көптеген қаржыландыру институттарын қамтиды.
Олар әр ... ... ... институттарымен тығыз байланыс негізінде
әрекет жасайды.
Мемлекеттік бюджеттің кірістері біріншіден, орталық және ... ... ... ... ... ... тыс немесе
мақсатты қорлардың төлемдерінен құралады.
Мемлекеттік табыстың жалпы материалдық негізін ұлттық табыс құрайды,
мұны бөлу және ... бөлу ... ... ... ... ... қайта бөлу механизмінің негізгі және тұрақты буындары - ... ... ... тыс ... ... төлемдер.
Мемлекеттік бюджет түсімдерінің ең ... ... ... елдердің бюджетіндегі салықтардың үлесі 90 процент.
Қазіргі кездігі салықтардың маңызы мен рөлі ... ... ... ... ... шектелмейді. Салықтар ұлттық табысты
мемлекеттендірудің басты ... ... ... ... ... ... мұны Жалпы Ұлттық Өнімнің ... ... ... ... ... ... ... белсенділікті арттырудың,
ұдайы өндіріс процесіне әрекет етудің басты бір ... ... ... ие ... ... ... көп ... жүргізілуде. Табысқа салық салу
арқылы манипуляция жасап, мемлекет капиталының ... ... әсер ... арқылы реттеу әдістері салалардың бәсекелестігін ынталандыруға,
капиталдың қорлануына ... ... ... ... ... ... кеңінен пайдаланылады. Осы мақсатта ... ... беру ... Салықтық жеңілдіктер беру ... ... ... ... ... ... ... салуға
және тағы басқалары арқылы айтарлықтай әсер ете алады. Салықты реттеуде
мемлекет тек ... ... ... ... ... ... барлық
шаруашылық конъюнктураға ықпал етеді. Экономикалық тоқыраудан шығу үшін
мемлекет салық салудағы ... беру ... ... ... ... мен ... қолдап, товарларға жиынтық қоғамдық
сұраныстың болуы үшін қолайлы жағдайлар жасайды.
Қазіргі кезде нарықтық ... ... ... ... ... ... бизнесмендер.
Кәсіпкерлік туралы көзқарас мыңдаған жылдар бойы өндіргіш күштің
дамуымен ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың түріне, оның шоғырлануы дәрежесіне қарай
өзгеріп тұратынын атап өту қажет.
Әлеуметтік-экономикалық құбылыс ... ... ... қоғамдық
қатынастарды камтидыю Кәсіпкерліктің тамыры адам ... ... ... ... ... құрал-жабдықтарын шаруашылық
объектісі ретінде иемденуде және табыс алу мақсатында ... ... ... ... қызметтің өркениетті дамуы үшін ... ... ... ... да, Қазақстан Республикасында шағын және кіші ... ... ... ... ... ... ... деген актуалды болып табылады.
Дипломдық жұмыстың негізгі мақсаты- Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... қызметке
салық салу механизмін қарастыру және салық ... ... ... ... ... ... ... мақсатқа жету үшін төмендегі сұрақтар қарастырылады:
- Кәсіпкерлікті дамытудың ... алғы ... Қ.Р ... және кіші ... субъектілерінің дамуы;
- Кәсіпкерлік қызметті салықтық реттеу. Мемлекеттік реттеудің негізі
ретінде.
- ... және кіші ... ... ... ... және ... принциптері;
- Қ.Р-ғы шағын және кіші бизнес субъектілерінен түсетін салықтық
түсімдердің бюджет ... ... ... ... және кіші ... ... ... салуды жетілдіру
бағыттары.
І- тарау. Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік
қызметтің даму бағыттары
1. ... ... ... ... ... ... ... оның жалпы экономикалық ой-пікір
сияқты ұзақ тарихы мен терең ... ... ... Орта ... ... термин, одан да бұрынғы “антрепренер” (“антрепренер”-
француз сөзі “делдалдық” ... ... екі ... ... мен музыкалық көріністі ұйымдастырушы және ірі ... ... ... ... Көне ... пен орта ... ... туралы оның индустриялық кезіне дейін қалай ... ... ... ... Алайда батыстың экономикалық
теориясында ... ... ... ... XVІІІ ... Оны ... ғалымдар Р. Кантилонаның, А. Тюргоның, Ф. Кенэнің, А.
Смиттің, Ж. Сэйдің ... ... ... ... атасы-
белгілі ағылшын экономисі Ричард Кантилон (XVІІ ғасырдың басы). Ол
“кәсіпкер” ... ... ... ... ... ... ... құбылыс ретінде кәсіпкерлік көптеген қоғамдық
қатынастарды қамтиды. Мұның айталық, ... ... ... бар. ... ... ... адам қызметінің экономикалық
жағдайларында жатыр. Кәсіпкерлік ... ... ... ... субъектісі мен объектісін анықтау.
Кәсіпкерлік субъектісіне экономикалық қызметке қатысушы ... ... ... ... ... ... Олар бұл ... жеке-
дара өндірісті ұйымдастырудан көрінеді. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... қолдануға негізделеді. Сонғы
жағдайда кәсіпкер жалдаушы болады. ... ... бір топ ... ... ... байланыстырушы-міндетті шарттар мен экономикалық
мүдде. Мұндай кәсіпкерліктің ... ... ... деп аталады.
Ұжымдық кәсіпкерліктің субъектісі-әртүрлі ассоциациялар: акционерлік
қоғамдар, кооперативтер және тағы ... ... ... партнерлік бірлестіктер іріә көлемдегі мәселелерді шеше алады.
Мемлекеттік кәсіпорындар туралы ерекше айтқан жөн. ... ... ... өзінен өзі кәсіпкерліктің субъектісі бола ... егер ... ... ... ... ұжымның орнына жаңа, айталық
арендаторлар ұйымы құрылса, онда соңғылары ұжымдық кәсіпкерліктің субъектсі
болады. ... ... ... ... түрінің иерархиясы шығады:
мемлекеттік (жоспарлы ... ... ... экономикадағы рөліне
байланысты), ұжымдық жеке-дара.
Кәсіпкерліктің потенциалдық мүмкіндіктерін толық бағалау үшін олардың
субъектілірін номиналды және реалды деп ... ... ... ... ... ... құқықы. Нарықты экономика
елдерінде әрбіреуінің бұған құқығы бар. Алайда мұны ... ... ... ... ... келмейді. Сондықтан кәсіпкерліктің шын реалды
субъектісі-бұған деген ... бар, ең ... ... құқысы
барлар. Міне осы адамдар экономиканың кәсіпкерлік секторын құрып, дамыта
алады.
Кәсіпкерліктің объектісі-адамның белгілі қызметі. Кәсіпкерліктің соңғы
нәтижесі-өндірілген өнім мен ... ... ... ең бастысы-әр
кәсіпкер оның өзіне тиімдісін, пайдалысын ғана жасайды. Міне осы ... ең ... ... өз ... пайданы көп келтіруі немесе
шығындарын барынша азайту. Ал ... ... ... оның істі
ұйымдастыруына тікелей байланысты. ... ... ... ... бәсеке жағдайында нарықтан шығып қалмас үшін ... ... жаңа ... ... яғни бұл ... ісінің ең басты
мәселесі.
Сонымен, кәсіпкерлік –жаңа мүмкіндіктерді іздеу, жаңа технологияны
пайдалaну, капиталды жұмсаудың тың салаларын ... ескі ... ... ... ... ... жаңа ... ашып дамыту, қызметер мен
тауарлардың жаңа түрлерін шығару мақсатында ұйымдастыру ... ... және ... ... ... отыр. Мұндай өзгерістердің
түрлері әр алуан-жаңа кәсіпорындар ашу ... ... жою ... ... ... кәсіпкерліктің объектісі-новаторлық, жаңашылдық,
ерекше мағынадағы ... ... және ... түрлі
факторларын комбинациялай.
Кәсіпкерлік әр кезде де ... ... ... ... бар. ... ... жүргізу тәсілі ретінде бірнеше
жалпы белгілері бар. Оның ... ... ... мен ... ... ... ... механизмі әрекетін
қамтамассыз ететін тәртіп қалыптастырады. Кәсіпкердің тәуелсіздігі оған
экономикалық ресурстарды алуға, осы ... өз ... ... ... ... процесін ұйымдастыру және ... ... ... сату құқын береді. Материалдық ресурстар мен ақша капиталының
иелері бұл ресурстарды өз ... ... ... Әр бір ... ... ... ... айналысуға құқы бар. Алайда қандайда ... ... ... ... олар ... орта мен субъектілер
әрекетінің нәтижесінен шығады. Дегенмен кәсіпкерліктің басты шарты-барлық
мүмкіндіктердің деңгейі ... ... ... ... көп ... келтіру-кәсіпкерлік жұмыстың қозғаушы факторы. Көп
жағдайларда тек осы ... ған іс ... одан әрі ... ... жағдайында белгілі бір өзгерістер өне бойы ... ... ... бұл ... басталуын күтпейді, тек соңынан ғана
оларға тиісінше көңіл аударады. Олар өздеріне ... ... ... ... ... Жаңалық процесінің мұраты пайда табу.
Нарыққа жаңа ... ... ... ресурс, үнемдейтін, эканомикалық тиімді
технология ұсынған алғашқы фрима оларды белгілі ... ... ... ... бағамен сатады міне осы ... ... ... ... әлемінде ерекше жоғары бағаланады.
Кәсіпкерілікке тән тағы бір сипат-шаруашылық жүргізудегі тәекелге бел
бууы. Іске ... ... ... ... оны ... білу-қиын. Жаңа
идеялар мен жобаларды пайдаланғанда бастапқыда қауіп-қатері көп, оларды өне
бойы экономикалық жағынан ... ... ... қауіп-қатердің, тәуекелдің негізінде мүмкін болатын және
шын нәтижелердің ара қатынасы жатады. Егер ... ... ... ... ... онда ... өз ... тиімді
ұйымдастыра алмағаны, әлде күткен конъюнктура жайсыз болғаны.
Өндіріс факторларын комбинациялауды тұрақты бақылау кәсіпкерді өне
бойы ... ... ... ал ... психологиялық жай өндірістің басқа
мүшелерінде тарайды. ... ... ... ... ... ... жаңа мүмкіндіктерін іздеу пайдалылықты
анықтау, өндірісті ұлғайтудың қаржылық және ... ... ... жұмысшыларды жалдау, өкіметпен. Жабдықтаушымен, клиенттермен қарым-
қатынастар енеді. Әрине осы жұмыстардың ... бір ... ... ... ... кәсіпкерді лизамен салыстыру орынды; ол басқалардың ... ... және ... ... ... ... оған өмір ... екіншісі-тағдырын анықтайды.
Кәсіпкерліктің мәнін толық түсіну үшін оны меншік қатынастарын жүзеге
асырудың бір түрі деп ... ... ... ... иесі ме? Бұл ... беру үшін меншік иесінің қызметін шаруашылық субъектісінің қызметінен
айыра білу ... ... ... ... меншіктегі капиталдан қызмет
атқаратын ... ... ... ... өндіріс құрал –жабдықтарын меншік
объектісі ретінде иемденуден оларды шаруашылық объектісі ретінде иемденуі,
тиісінше меншік иесі қызметін ... ... ... ... ... Субъектінің өндіріс құрал жабдықтарын меншік және шаруашылық
объектісі ... ... ... ... деп ... ... ... капитал иесіне түгелдей тәуелді.алайда ... ... ... иесінен капиталды басқарушыға ауысып отырады. Бұл өндіріс
құрал-жабдықтарын шаруашылық объектісі ретінде иемдену.Оның иелері жеке
адам, топ ... ұжым ... ... Олар белгілі жағдайлар негізінде
кәсіпкерге айналады-өздерінің шаруашылық жұмысы ... ... ... ... тауар өндірушілер. Ол тенденция
бағыт акционерлік қоғамдарынынң пайда болуы мен байланныстарды күшейтеді,.
Жеке ... ... ... иесі ... ... ... ... болып, ұйымдастыру, техникалывқ басқару меншік
иесінен оның толық қанды өкілі-мнеджерге ... ... ... өндіріс құрал-жабдығын меншік тенуші болмай ақ ... ... ... ... ... ... қызмет істейтін меншікті иесі
ретінде шаруашылық субъектісі болып оқшауланады. Ол оған шаруашылық ... ... ... ... жасайды, өз есебінен кәсіпорынды ашып,
өндіріс құрал-жабдықтарын тиімді пайдалануға, оны жұмыс күшімен ... ... ... ... ... мен меншік иесі арасында айтарлықтай байланыс жоқ.
Кәсіпкерлікті өркендетудің шарттары: меншік қатынастарынперсонификауциялау
(адамдық ... ... ... ... өз ... шешім қабылдау мүмкіндігінің, ... мен ... де ... ... берілуі, қабілеттер мен жинақтарды
пайдалану жолдарын ... ... ... мен ... ... ... ... және тең салмақтылығы,
қызметтер мен ... ... ... мен ... ... ... ... тауарды бірдей бағамен сатып ... ... ... ... қоғамның, муның ... ... ... сот ... ... және ... иесімен
кәсіпкерлер құқығын қорғау.
Кәсіпкерлік дамуының дәрежесі жетілген немесе жетілідірілмеген ... ... ... нарықтан шығады, ол нарық қатынастарының сипаты
мен көлеміне байланысты. Кәсіпкерлікті өркендетідің ... ... орны ... ... үшін ... ... түсу,
өндірісті ұйымдастыра отырып ол ... ... әзір ... нарықтың
қоғамдық қажеттілікке сай келмейтінінің “артығын” қиып ... ... ... Кез келген меншік түрі (соның ішінде мемлекеттік де) ... шыға ... ... ... кез келген меншік түрі (соның ішінде
жекеменшікте) прогрестің күшті символы болады, егер сол ... ... ... ... экономикасы бар елдер тәжіребесі көрсеткендей, еркін
бәсеке жүйесін реттелетін экономика деуге болады. Ол ... ... ... ... ... ақша ... ... ұжымдық
қажеттіілктің бөлігі ретінде ... ... ... ... ... ... жібермейді.
Нарықтық экономика үш түрлі күрделі ... ... ... ... манополизмге, инфляцияға және іскерлік пен белсенділіктің
төмендеуіне. ... ішкі ... ... ... ... ... ... Егер
мемлекет бұған араласпаса аурулар асқынып, біраз экономикалық ... зиян ... ... ... ... ... ... зардаптарына тиісінше көңіл бөлмегенінен 70
жылдардағы инфляцияны күшейтті, ал нарықтық ... ... ... ... ... ... ... 80 жылдардағы консерваторлардың күшті
“дәрілері” қажет болды.
Қазіргі нарықтық шаруашылық монополияға, инфляцияға ... ... ... ұзақ ... ... ... мерізімді
саясатсыз мүмкін емес. Мемлекеттің нарықтық экономикаға ... ... ... Бұл ... ... ... мемлекеттік реттеудің
қисынды симбиозасына, қазіргі қоғамның ... ... ... ... ... ақшаны нарықтық экономикаға жібергеннен артық
шығарса, онда ол қандайда ... ... ... ... рыноктық
процестердің, бұзылуы өндірістің тиімділігінің төмендеуіне әкеледі.
Ерте ме ... ... ... оның ... ... ... қажет етеді. Мемлекетсіздендіру жүйесі ... ... ... ... ... бюракраттанудан құтқару;
- мемлекеттік кәсіпкер қызметті шектеу;
- жеке капиталды ынталандыру ... ... ... ... ... ... алу мұндай қорытындыға ... ... жәй бір ісі деп ... ... барлық жүйесінен бөлек жүргізу (кешіктіріп ия ... ... ... ... ... бола алмайды.
Бұл жағдайда жекешелендірудің теориялық анықтамасын берудің маңызы
зор. Жекешелендіру-объектілерді белгілі қызмет ... ... ... жеке ... ... Кең ... бұл ... кейбір артықшылықтарды
немесе монопольды нарықтың белгілі сегментін “жаулап алу”, немесе ... ... ... ... ... ... ... жылдарда жекешелендіру бүкіләлемдік құбылысқа айналды 80 жылдың
аяғында дүниежүзінің 80 елі-Латын және Солтүстік Америка мемлекеттерінен
Оңтүстік Корея, ... ... ... мемлекеттік секторды қысқарту
бағдарламасын қабылдады. Мұнда Ұлы ... ... ... ... 1979
жылы Маргерт Тейчер үкіметті жекешелендіруді экономикалық саясаттың
басты мәселесі деп есептеді. ... ... ... жеке капилға
экономиканың мемлекеттік секторынан 29 ірі ... ... ... ... ... игі әсер етті. Мысалы, ... бола ... ... 1 млн. ... ... ... ... кейін, яғни мемлекет иелігінен шыққанна ... ... ... ... Англия жекешелендіруде біраз
жетістіктиергежеткенмен ол техникалық және ... ... ... ... ерекшелігі меншіктің мемлекет
қолында жоғары шоғырландыру мен кәсіпкерлік дәстүрмен сипатталады мұндай
ерекшеліктер ... ... ... ... мен де ... ... жекешелендіру процеі бір сатылы акт
емес, яғни оны тез ... ... ... сату ... иесін
ауыстырудың құқықық жақтарын анықтайтын бірінші саты.
Ал ... ... екі ... туру ... ... ... ... нақты
жүзеге асырудың шын жағдайларын жасау (саяси, ... ... ... және ең ... ... иелерімен басқарушылар арасында
комерциялық жұмыстардың басқа меншік ... беру ... ... болуы. Әрине бұл ұзақ сипаттағы процесс. Мұның мемлекетте
жүргізу мүмкін, бірақ одан ... ... әр ... ... ... және олардан басқа обьективті фактілерге де
қатысты болады.
Жекешелендірудің түрі көп, әр бір ел ... ... ... ... ... ... көптігіне қарамастан,
жекешелендіру концепциясының ... ... ... ... Одан басқалары-өтпелі кезеңді нарықтық шаруашылық ... ... ... ... пайдалану, жекелендіру кезінде көз бояушылыққы
жол бермеу; ішкі нарықтың капитал сенімділігінің проблемасын дұрыс шешу;
халықты ... ... ... жасау, он үнемі сақтау;
халықты әлеуметтік жағынан ... ... аз ... ... ... түсімдерді әлсіз кәсіпорындарға бермеу керек.
Жекешелендірудің кестесі мынандай.
Жекешелендіру және оның қырлары:
|Алынған ... ... ... ... |
| | | | ... ... | | | ... бір елде ... ... керемет тәсілі жоқ. Әр бір
елдің ... оның онды және ... ... ... ... бұл ... сол елде қалыптасқан нақты тарихы және әлеуметтік
мәдени ортамен анықталады; қоғамдығы тұрақтылықтың дәрежесімен ... ... және оның ... ... дамудың жағдайымен,
дамыған қаржы менбанк жүйенсінің болуы мен әлеуметтік құрылымындағы орта
топ ... ... ... байланысты.
Алайда алғашқы жақсылық өадамдарға қарамастан жекешелендіру шеңбері
шектелген ... ... ... ... ... ... киналыссыз
сатып жібереміз деп ойлау қате. Мұндағы ең бесту кедергі қажетті капиталдың
аздығ және ... ... ... ... ... Бір ... ... сапаға ауыстыру – теріс ... ... тыс ... ... емес.
Жекешелендіруді кең шеңберде тиімді және кезеңдер мен өткізу үшін
жоғардағы аталған шарттарды орындау, әсіресе ... ... ... және ... ... және ... ... тұрақты ауқымды
бақылау арқылы жүргізуге болады (пара берумен, коррупция, мафия мен күрес).
Әр ... ... ... ... жоғпрда аталған шарттардың
тек біреуін ғана елемеу ... ... және ... Бұл процесті асығып және қалай болса солай жүргізу, жергілікті
жерде ескі экономикалық жүйені жасамай ... ... ... ... ... алдында үш түрлі ... ... ... ... ... ... сатуға болатынын, екіншісі- жалпы
ұлттық проблемаларды шешу үшін ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар. Рентабельды емес
кәсіпорындарды жою, әрине ондағы істейтіндерге айтарлықтай ... ... ... ... ... ... қалғандар оған қарсы
болатыны түсінікті.
Мысалы, Қазақстан республикасында да жекешелендіру процесіде ... ... ... 1991 –1992 ... ... ... мен мемлекет
иелігінен алудың бірінші кезеңінен н,әтижесінде құны 1 миллиард сомға жуық
бағаланған 6198 ... ... ... ... ... адам сөз жүзінде емес, іс жүзінде меншік иелеріне айналды. Бұл
республика ... ... ... ... 12(. ... ... жоқ. ... жекешелендірілген кәсіпорындарының үлесіне барлық
бөлшек тауарлар айналымының не бәрі 4,5( ғана келеді. Ал ... ... 40( ... еді бұл ... ... асыруда жоғарыда
айтылғандай асығыстық, мүлікті талантаражға салу басым болды. Одан ... ... құны 58 млн. Сом ... ... үйді 2 ... ... ... қиын немесе Алматыдағы “Әсем” тұрмыстық қызмет ... 3,5 млн. ... ... ... сыймайды.
Республикада мемлекет иелігінен алу мен жекешелендірудің екі кезеңі
де осы және тағы басқа кемшіліктер ... үшін ... ... Ең ... бұған бүкіл халықты кеңінен қатыстыру, жариялықты
күшейту, үкімет пен мемлекет тарапынан ... ... ... үй ... ... ... инвистициялық қорлар құрып
жекешелендіруден ... ... 10-15( ... ... жағдайы
нашар топтарына бағыттау көзделген.
Жекелендірудің 1993-1995 ... ... екі ... ... мұны үш ... жүргізу белгіленген:
Бірінші бағыт –шағын салаларды қамтиды онда 200 адамға жұмыс ... ... ... және ... ... өтеу ... ... Бұл бағыт шамамен 27 000 кәсіпорынды, онда істейтін
адамды қамтиді.
Екінші бағыт- ... ... Бұл жолы 5 00 ... ... ... бүкіл кәсіпорындар мемлекет қарауынан иелерінің қолына өтеді
мұндай кәсіпорыдардың саны 9 000 шамасында және 3 млн. адам ... ... ірі және ... ... және ... ... мемлкет иелігінен алу бұл тұста үкімет олардың әрқайсысына
өзгенше талаптар мен ... ... ... ... ... Үшінші
бағытта1,5 мың кәсіпорын және 2 млн. адам ... ... ... ... ... ... мен конкурстар да өткізіледі.
1992 жылдың орта кезеңінде Қазақстан республикасының 35 ... 76 ... ... 30 концерндермен концорциум, 120
коммерциалық бантер 60 тауар биржасы, 40 ... ... ... ... 11 мың ... 5,5 ... кіші кәсіпорындар
болды. Бұл күндері олардың саны мен сапасы өсті. Қазір 200 түрлі банктер
бар. Тек ауыл ... ... бір ... 759 ұжымдық,
388 кіші кәсіпорындар, 766 шаруа шаруашылығы, 99 ауыл ... 39 ... ... ... мен 25 ... ... құрылды.
Сонымен жекешелендіру нарықтық экономикаға ауысудығ алғы шартарын
жасай отырып кіәсіпкерліктің құнарлы топырағын ... ... ... ... тез ... ... дамиды, сауда да, қоғамдық
тамақтану органдарында қызмет көрсетуде және т. ғ. б.
2. ... ... орта және кіші ... дамуы
Қазақстан Республикасының 1999-2000 ... ... ... ... мен ... мемлекеттік бағдарламасына сәйкес
күтілген нәтиже: 2000 жылдың ... ... ... ... ішкі ... үлесі 15( дейін, ал субъектілердің жалпы саны ... ... ... бизнес саласында жұмыспен қамьтылғандардың саны 2 млн.
адамға дейін артуы керек ... ... ... ... қорғау және шағын бизнесті қолдау жөніндегі агенттіктің
мәліметтері бойынша 2000 жылдың ... ... 372 ... ... ... ... қызмет жасап, онда 1,4 млн. адам еңбек еткен. Бұл
республикадағы еңбекпен айналысатындардың 23(. 1999 ... ... жылы ... ... ... кәсіпкерлік субъектілерініңң саны 12(,
онда жұмыспен қамтылғандардың саны 13( артқан. ... ... ... даму ... ... ... көруге болады (кесте).
Осы кестеде келтірілген мәліметтерден байқалғандай, талдауға алынған
1999-2002 жылдары шағын бизнестің қалыпта даму ... ... Бұл ... ... ... макроэкономикалық тұрақтану тенденциясының сақталуы
мен мемлекет тарапынан шағын және орта ... ... ... ... ... 2002 жылы 1999 ... ... шағын бизнес
субъектілерінің саны мен өндірістегі кәсіпкерлер санының сәйкесінше ... 2,1 ... ... ... 1997 ... ... ... шағын
кәсіпкерлікті қолдауды күшейтуі оң ықпал етті.
1-кесте. Кәсіпкерлер ... ... ... ... ... саны ... ... |2001ж |2002ж |2003ж |2004ж |2004 ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... | | | | ... пайызбен |
|Шағын кәсіпкерлік |17587 |18317 |18808 |34568 |1,9 ... | | | | | ... | | | | | ... ... |297 |430 |442 |618 |2,1 ... | | | | | ... облыстық кәсіпкерлік, шағын және орта бизнесті дамыту ... ... ... ... ... шағын және орта кәсіпкерліктің даму ... ... ол мына ... мәліметтерде келтіріледі.
Алматы облысы бойынша 2001жылы 17587 шағын ... ... 15685-і ... 89,1(-і ... істесе, 2002 жылы тіркелген 18317
субъектісінің 16136-сы ... 88( ... ... 2003 жылы 18808 ... ... ... оның 16937-і ... 90(-і жұмыс жасаған.
Жалпы, 2003 жылы 2000 жылға ... ... ... ... және ... ... саны 1,17 есе артқан.
1-ші кестеде келтірілген мәліметтерден байқалып отырғанындай, облыс
бойынша шағын және орта ... ... ... даму ... ... және орта ... даму барысына салық несие
тәрізді мәселелермен қатар, олар ... ... ... ... мен ... нашарлығына сұраныстың төмендегі, ... ... ... ішкі ... ... товарлардан қорғалмауы, өндіріс
орындарындағы құрал-жабдықтардың техникалық жағдайының төмендігі мен бұл
салаға инвестиция тартуға деген ... ... ... мәселелер өз
әсерін тигізіп отыр.
2-кесте .Алматы облысы бойынша шағын және орта ... ... ... ... ... төлеуге тартылған туралы мәлімет, 2002-
2004 жж.*
|Саны |2002ж |2003 ж |2004ж |
| ... ... ( ... ... ( ... ... ( |
|А |1 |2 |3 |4 |5 |6 ... |12509 |100 |11943 |100 |15555 |100 ... | | | | | | ... | | | | | | ... патент |9324 |74,5 |8934 |74,8 |2150 |76,5 ... | | | | | | ... ... |3185 |25,5 |3009 |25,2 |622 |22,5 ... | | | | | | ... облысы бойынша салық комитетінің мәліметі бойынша.
2-ші кесте мәліметтерінен байқалғанындай, тіркеу куәлігі ... ... жеке ... ... ... бойынша жұмыс жасайтын
жеке кәсіпкерлердің үлесі үлесі басым, бір ғана 2004 жылдың өзінде тіркеу
куәлігі бойынша ... ... жеке ... үлес 22,5 (, ал патент
негізінде жұмыс жасайтын жеке кәсіпкерлердің үлесі 76,5( құрайды ... ... ... ... ... шағын және орта кәсіпкерліктегі заңды
тұлғалардың өндіріс көлемі туралы мәлімет*
|Эканомикалық қызмет |өндіріс көлемі (қызмет,жұмыс) млн. тг. ... | |
| |2002ж |2003ж |2004ж |
| ... ... ... ... |сомасы |үлесі( |
|Барлығы |2751,7 |100 |7352,6 |100 |9778,6 |100 ... ... | | | | | | ... ... |606,1 |22,02 |1848,9 |25,14 |2358,4 |24,12 ... |382,4 |13,89 |349,6 |4,75 |1311,2 |13,40 ... ... ... | | | | | ... |203,4 |7,39 |546,3 |7,43 |1203,2 |12,30 ... және ... |42,6 |1,55 |71,7 |0,98 |255,6 |2,61 ... |1095,9 |39,82 |3109,4 |42,29 |2970,8 |30,38 ... үй, |- |- |62,7 |0,85 |63,5 |0,65 ... | | | | | | ... ... ... |421,3 |15,31 |1364,0 |18,55 |1615,9 |16,52 ... | | | | | | ... ... бойынша салық комитетінің мәліметі бойынша.
3-ші кесте мәліметтері негізінде Алматы ... ... ... және ... кәсіпкер заңды тұлғалардың ндіріс (қызмет ... ... ... 2002 жылы 2751,7 ... ... құраса, оның ішінде
өнеркәсіп өндірісіндегі өндіріс көлемі 606,1 миллион теңгені 22,02 жалпы
өндіріс ... ... ... ... ... 22,02 процентін құраған.
2001 жылы шағын және орта бизнестегі өндіріс ... 7352,6 ... ... оның ... ... ... үлесі 25,14( құраған. 2004 жылы
кәсіпкерліктегі өндіріс (қызмет ... ... ... көлемі 9778,6
миллион теңгені құраса, оның 24,12( өнеркәсіп ... ... ... ... ... орта ... кәсіпкер жеке
тұлғалардың өндіріс көлемі туралы мәлімет*
|Эканомикалық қызмет |өндіріс көлемі (қызмет,жұмыс) млн. тг. ... | |
| |2002ж |2003ж |2004ж |
| ... ... ... |үлесі( |сомасы |үлесі( |
|Барлығы |1499,1 |100 |2701,2 |100 |5910,4 |100 ... ... | | | | | | ... ... |26,8 |1,79 |114,5 |4,22 |232,4 |3,93 ... |23,0 |1,53 |63,6 |2,35 |182,5 |3,09 ... ... өңдеу| | | | | | ... |1,5 |0,10 |5,2 |0,19 |6,8 |0,12 ... және ... |173,1 |11,55 |169,8 |6,29 |232,5 |3,93 ... |1105,0 |73,71 |1752,6 |64,88 |3278,2 |55,46 ... ... |2,85 |152,6 |5,65 |297,8 |5,04 ... |0,1 |0,006 |0,4 |0,01 |0,5 |0,008 ... ... |32,4 |2,16 |202,8 |7,50 |527,3 |8,92 ... ... ... |96,5 |6,44 |239,7 |8,87 |1152,4 |19,50 ... | | | | | | ... ... ... ... және орта ... ... мен қолдау
жөніндегі комитеттің мәліметтері бойынша
4-ші кестеде Алматы ... ... ... және орта ... және орта ... ... жеке ... өндіріс (қызмет
көрсету, жұмыс орындау) көлемі туралы ... ... 2002 ... жеке ... жалпы өндірісі (қызмет көрсету, жұмыс орындау)
көлемі 1499,1 млн. ... ... оның ... ... ... 1,79( болды 2003 жылы бұл көрсеткіш 4,22 ( құраса 2002 жылы ... ... ... ... ... ... орындау) көлемі
5910,4млн. тенгені құрасы оның ішіндегі өнеркәсіп ... ... 232,4 млн ... ... 3,93( ... соның ішіндегі басты
себептердің ... ... ... ... ... ... дамығандағы яғни өндеу, қайта өндеу салаларының нашар
дамығанынан отандық өдіріс ішкі және ... ... ... ... ... ... өнім ... ал ондай жоғары сапалы, ... ... сай өнім ... ... сай өнім ... ... ... жоғары сапалы, бәсекелік қабілетті, сұранысқа сай өнім ... ... ... ... ... ... ... кедергі болуда.
3-ші және 4-ші кестелерге талдау жасау барысында Алматы ... ... және орта ... ... және ... сан жағынан
басым болғанымен де, кәсіпкер заңды ... ... ... ... ... ... әрбір қызмет түрлерінің даму деңгейі де әр
түрлі, өзге кәсіп түрлеріне қарағанда бере ... тез ... ... орта ... ... даму қарқыны доғары. Кәсіпкер заңды
тұлғалардың арасында өнеркәсіп ... ... саны ... 2002 ... қарағанда 1,5 есе артса, 2003 жылмен салыстырғанда 1,02
есеге артқан. 2004 жылы өнеркәсіп ... ... 442 ... заңды
тұлғаның 259-ы немесе 58,6( нақты жұмыс жасаған, қалған 41,4 ( ... ... ... ... ... жеке ... 2004 жылы 14065 субъектіні құраған, бұл 2003 жылмен салыстырғанда 2,2
есеге, ал 2003 ... ... 1,8 ... ... ... сөз (4 ... көңіл қуантатынжайт, ол өнеркәсіп өндірісі шағын және орта бизнесінде
жұмыспен қамтылғандар ... жыл ... ... ... ... 3-ші және 4-ші
кестелерде келтірілген мәліметтер куә: 2004 жылы өнеркәсіп ... ... ... жұмыспен қамтылғандар саны 6520 адамды құраған,
бұл 2002 жылға қарағанда 1,8 есеге; 2003 ... ... 1,2 ... ... ... жеке ... ... қамту
деңгейі 2004 жылы 502 адамды құраған, яғни 2002 жылмен ... ... ... ... өнеркәсіп өндірістегі шағын және орта бизнеспен қамыту
деңгейі кәсіпекер заңды ... 23,12(, ал ... жеке ... 2,98
( құраған.
Демек, өнеркәсіп өндірісіндегі шағын және орта кәсіпкерлік өте ... де, ... даму ... ... ... және орта ... алғашқы қалыптасып дамуында
инвестициялық және қаржы ... ... ... ... көрсетудің маңызы зор.
Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдауды қаржылық көмек арқылы жүзеге асыру
барысында жыл ... ... ... ... ... шеңберінде берілген республикалық және жергілікті
қаражатымен қатар, 1998 ... ... ... ... ... ; ... кейбір банктері (казкомерцбанк, халықтық банк, цесна банк, банк
центр кредит, Алматы сауда ... ... ... даму және ... ... ... шағын бизнесті еселендіру бағдарламасын жүзеге
асыруда.
Өнеркәсіптік құрал ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаларға берілетін жеңілдіктер
артқан.
Басқа да әр түрлі салық жеңілдіктеріне байланысты шектеу қойылды. Бұл
бағдарламаның теориялық негізі ... ... ... А. ... лаффер қисығы деген атпен танымал болған теориясы саналады.
Лаффер қисығы
R
100(
тыйым
салынған аймақ
R1
қалыпты ... У1 ... R- ... ... ... ... салық ставкасы өткен
ставкасы өткен жағдайда у –бюджет кірісіде ... ... ... ... ... ... ... кірісінің У максимальды мөлшерін у1-
қамтасмассыз етеді, яғни қалыпты аймақ. Одан әрі салықтардың өсуі еңбек,
өндіріс, кәсіпкерлікке ... ... ... демек 100( салық салу
жүзеге асырылған жағдайда мемлекеттік бюджет кірісі 0 –ге тең болады.
Салықтың төмендеуінінң нәтижесі ... ... ... мен ... өсуі ... Ал ... тұжырымы бойынша, көленкелі
экономика және салық жүйесі кері ... ... өсуі ... ... ... және ... ... салықтан жасыруфы, табыстың
басым бөлігін декларацияда көрсетпеуін ... ... ... ... ... ... Демек мемлекет кірісі салық
базасының ... ... ... ставкаларының өсуі есебінен артады. Бұл
теорияның кейбір аспектілерін Америка Құрма Штаттары Үкіметі ХХ ғасырдың 20-
60 жылдары ... ... ... ... ... жаңа өндеулерді
ескере отырып, 80 жылдары қолданды.Демек, ... ... ... ... ... іс ... жағдайында тиімді болып табылады.
Осы тұста заңды бір сурақ туады салық салудың оңтайлы деңгейін
қалай ... ... Әр ... ... ... ... түрлі пікірлер
келтіріліп, салық төлеуші өз табысының 30-50( салық түрінде мемлекетке
беруге жағдай ... деп ... ... ... бл ... Өйткені салық төлегеннен кейін қалған табысы өндірістің көлемін
ұлғайтуға, техникалық базаны ... тағы ... ... ... ... ... Кәсіпкерлік қызметті салықтық реттеу мемлекеттік
реттеудің негізі ретінде
Мемлекеттік реттеудің экономикалық қажеттігі туралы ... ... ... ... ... Дж.М. ... ... жылы жарық көрген “Общая теория занятости, процена и денег” ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің
еркін, тәуелсіз кәсіпкерлер мен өндірушілердің шаруашылық қызметін реттеу
жақтайды.
Мемлекеттің экономиканы ... оның ... ... ... ... қалыпты қызмет ету үшін мемлекеттік және нарық ... өз ара ... ... болу ... тәжірибеде дәлелдегендей аралас экономикада нарықтық және
мемлекеттік реттеу механизмдері үйлесімді қолдану ... ... ... ... қамтамассыз етуге , әлеуметтік экономикалық
мәселелерді ұқыпты шешуге жағдай дасауға болады.
Мемлекет эеономикаға нарықтық ... кері әсер ... ... түрде араласады яғни мемлекеттің экономиканы реттеуі кез келген
қоғамдық жүйені басқарудың ажырамас бөлігі болып саналады.
Қазіргі ... ... ... ... анық жолы жоқ десекте,
көптеген дамыған елдер үшін де негізгі тұжырымдаманың өз ара ... ... ... ... Атап ... әр ... нұсқадағы
кейнсиандық ұсыныс экономикасы теориясы, монераизм. Ал, неоклассикалық
ағымды ... ... ... ... алғанмен де, оны ғалымдар
кенсиандықтан бөлмейді. Осы теорияларға қысқаша нақты тоқталып өтейік:
Кейнсиандық теорияның ... ... ... ... ... ... прогресивті немесе үдемелі слық жүйесі өндірішілінің
құрделі қаожы салымына қатысты тәекелге ... ... ... мемлекеттік реттеудің басты макроэкономикалық
бағыттарына негізделеді. Аталған теорияға ... ... ... “қалыптьасқан икемділік механизмі” ретінде әрекет етеді. Үдемелі
салықтар экономиканың ... ... ... ... ... ... кірісін азайтып, экономиканың тұрақсыздығын өршетеді.
Мүндай жағдайда салықтар “қалыптасқан ... ... ... ... ... кезінде салықтық түсімдерге қарағанда салық салынатын
табыс баяу өссе дағдарыс кезінде ... ... ... тез азаяды
нәтижесінде қоғамдағы әлеуметтік жағдайдың сарыстылмалы түрде тұрақтылығы
сақталады. ... ... ... Үкіметі 1-ші дүниежүзілік соғыс
алдында, яғни мемлекеттің барлық күші ... ... ... ... ... ... ... Ғылыми техникалық өрлеу түсінда
экономиканы реттеудің кейнсиандық жүйесі ... даму ... ... әрі мына ... ... байланысты тоқталады:
біріншіден, өндіріс барысында ... ... ... ие ... ... деген сұранысты емес ұсынысты жандандыратын
қозғаушы күш қажет болды; екіншіден эконмикалық ... ... әр бір ... ... ... ... артып
мемлекеттің сұранысты ынталандыруы шетелдік инвестицияға оң әсер ... ... ... ... ... ... ... еркін бәсекелестікке, экономикалық тұрақтылыққа
негізделеді бұл екі ... ... ... реттеу
әдістерінің әр түрлігінде. Неоклассикалық модельдың өкілі ағылшын экономисі
Дж. Мит экономикалық процесті реттеуге мелекетті жанама ... ... және ... ... ... ақша –несие саясатына басым назар
аударады.
Бірақ бұл екі негізгі ағымның бір ... ... ... ... Кейнсиандық мектептің өкілдері (Дж.М Кейнс, А.Хансен, Ф.Ноймарк және
т.б.) ... ... ... ... идеясын жақтап салықтарды
мемлекеттің ... ... ... ... ... ... мектептің өкілдері (А.Маршалл, М.Уэйденбаум, А.Лаффер
және т.б.) мемлекеттің экономиканы реттеуі ... ... ... ал салықтарды тек фискальдық ... ... ... ... ... кезегінде неоклассикалық теориядан екі бағыт: ұсыныс экономикасы
теориясының манеторизм теориясы кеңінен таралады.
Экономикалық процестердің ... ... ... кез ... жүйенің басқару элементі болып табылады. Мемлекеттің экономикаға
рараласыу дәрежесі қоғамның дамуының әр бір нақты ... ... ... және мақсаттарына байланысты реттеудің ... ... ... ... мемлдекеттік тарапынан ретттелуі кез келген
қоғамдық жүйенің ... ... ... ... ... ... ... дамуының әр бір нақты тарихы кезеңінде шешетін
міндеттеріне және мақсаттарына ... ... ... мен ... ... ... ... экономикалық жағдайларында реттеу жалпылық сипат алып,
дамудың тек ... ... ғана емес ... ең төменгі шаруашылық
есеп буындарына ... ... ... ... Шешімдер қабылдау
дербестігі жоспарлы ... ... ... ... лимиттер, бағалар, шығарылатын өнімдердің мөлшері арқылы
болар ... ... ... шектеледі.
Сөйтіп тауар-ақша қатынастары мен оларға сәйкес экономикалық заңдардың
сөз жүзіндегі іс-қимыл жағдайында ... өмір ... ... ... ... ... ... тиәуекел және соған байланысты ұжымдар мен ... ... ... ... ... ... ... мен реттеліп отырды. Бұл жүйеде қаржының рөліне жөнді
мән берілмеді, оның ... ... ... ... оларды беруге нұсқау
– бұйрықтарға сәйкес ... ... ... ... қатынастары бұл үлгіні жоққа шығарады.Оның орнына ... ... ... ... мен ... ... ... реттеу жүйесі
келді. Дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... снкцияларымен жеңілдіктері, амартизация нормалары,
кәсіпорындарының ... ... бөлу ... ... ... ... қаржыландыру көлемі (дотация,
субвенция, субсидия) бар реттеу жүйелері ... ... ... ... ... ... ... ақша имиссиясы), несиелік (несиеге
төленетін проценттер), орталық (мелекеттік, ұлттық) банкінің ... мен ... ... баға ... баға ... ... ... бағаның арақатынасы, рентабельділіктің реттелуі деңгеі).
Аталған реттемелер экономиканың белгіленген бағыттта дамуын үйлестіріп
отыруға арналған. Олар қүрделі байланыста іс ... ... ... ... ... саясатының бағытын анықтағанда, қоғамның
экономикалық және әлеметтік ... ... ету ... мен ... ... және болашақтағы мақсат- міндеттерге байланысты.
Кәсіпкерлік республикамыздың экономикалық дамуының шешуші факторы болуы
керек. Экономикасы жақсы дамыған елдерде жұмыс орнының 90% ... ... ... ... орта ... ... ... Мемлекеттің
жаңадан құрылатын кәсіпорындарыға саясаты, мемлекеттік қызмет тарапынан
үлкен еңбекті қажет етеді немесе мына бағыттар ... ... Жеке ... ... ... орта кәсіпорындарға көмек көрсету.
2. Кәсіпкерлікті қаржылай қолдау.
3. Кәсіпорынды басқарудың тиімді жүйесін құруға көмек көрсету.
4. Бизнесті жарнамаларды қолдау.
5. Қоғамда ... ... ... бағыт мемлекет тарапынан жеке кәсіпкерлік, шағын немесе
орта кәсіпорындарды қолдау болуын қажет етеді. Біз бірінші тарауда жеке
кәсіпкерліктің жэкономикаға қосатын үлесін
қарап ... ... ... ... ие ... ... ... кәсіпкерлікті қолдай отырып үлкен кәсіпорындардың дамуы үшін күшті
потенциал дайындайды. Ал кез-келген үлкен кәсіпорын көп жағдайда ... ... ... ... өтеді.
Қазіргі кезде еліміз үшін жеке кәсіпкерлікті қолдайтын арнайы
Мемлекеттік орган қажет болып саналады. Бұл орган қызметін экономика немесе
сауда министрлігі құрамындағы ... ... ... ... ... оның ... ... болып табылады:
– орталық немесе жергілікті атқару органдарының қызметін
жеке кәсіпкерлікті қолдауға координациялау;
– кәсіпкерлікті дамыту бағдарламаларын ... ... ... ... ... институттарымен бірлесе отырып жеке кәсіпкерлікке
қаржылай немесе техникалық көмек көрсету;
– шетел инвестициясын экономиканың жеке секторына
тартуға жағдай жасауға қолдау көрсету;
Кәсіпкерлікті ... ... ... ... бағыты қаржы
ресурстарымен қамтамасыз етуге көмек көрсету болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... қаржыландыру немесе құрал-
жабдықтар мен ғимараттар беру арқылы.
Сонымен қатар кәсіпкерлікті қаржылай қолдаудың шетелдерде дамыған
басқа да ... бар. ... ... ... ... ... қорларды
инвестициялау үшін қолдануға рұқсат алу. Қазақстан Республикасының
зейнетақы қорларындағы қысымды есепке ала отырып, бұл шара бизнесті
қаржыландыру құралы ретінде жақын ... ... ... ... ... ... дамыған елдерде зейнетақы қорларының қаржылары әртүрлі
жобаларды инвестициялауға қолданылу тәжірибесі бар.
2. Инвестициялық активтілікті көтермелеу үшін жеке ... ... ... Салық кірістерін венчурлық қорларды құру үшін қолданып жеке
компаниялармен немесе мемлекеттік агентпен басқаруға беру.
Мемлекет қызметінің үшінші бағыты кәсіпорынды басқарудың тиімді
жүйесінің ... ... ... ... ... ... айтып өткеніміздей
кәсіпорындар қызметінің тоқтауының негізгі бір себебі тиімсіз менеджмент
болып саналады.
Кәсіпкерлік қолдаудың жоғарыда айтып өткен түрлерімен қатар ... ... ... ... буғалтерлік қызмет, заңдық
қызмет, жаңа кәсіпорын ашу үшін консультация немесе басқада ... ... ... ... ... жасайды.
Мемлекет қызметінің төртінші бағыты бизнесті кең көлемде жарнамалау
болып табылады. Яғни: базарлар туралы хабар, тұтынушылардың талаптары,
технологиялық ... және т.б. ... ... кәсіпкерлерге бизнестің
жаңа салаларын, серіктерін табуға мүмкіндік жасайды.
Ал аумақтардағы кәсіпкерліктің даму деңгейі ... ... ... немесе әлеуметтік саяси жағдайына байланысты
болады. Кәсіпкерліктің дамуына жергілікті басқару органдары көңіл бөлмейтін
аумақтарда жаңа кәсіпорындар ... ... ... ... ... жалпы мемлекеттік заң шеңберінде жүзеге асырылуы керек. Бірақ
жергілікті салықтар деңгейі, бизнесті ... ... өмір ... арзандығы, бизнесті ашу кезеңіндегі жеңілдіктер кейбір
аумақтарды бизнес негізі үшін тартымды етеді. Тәжірибе көрсетіп ... ... ... ... ... ... ... аумақтарда жаңадан құрылған кәсіпорындар саны ұлғаяды[1].
Шетел тәжірибесінде кәсіпкерлікті аумақтық қолдауда үлкен тәжірибе
жинақталған.Мысалы: АҚШ-та кесіпкерлікті аумақтық деңгейде басқару үшін,
шағыны бизнесті ... ... ... құрылған немесе олар бірнеше
штаттарды қамтиды.
Шағын бизнесті дамытудың Аумақтық Орталықтарының қызметі мынадай
мақсатты атқарады:
– аумақта ... ... ... ... бизнесті құруға мүмкіндік беру;
– аумақтың экокмикалық дамуын;
– жаңа жұмыс орындарын ашу;
– жүріп жатқан бизнес саласын кеңейту;
... ... ... сапалы төлемсіз көмекпен қамтамасыз ету;
– шағын бизнес мүддесін қорғауды активті түрде жүзеге асыру;
... ... ... ... ... емес ... көбейту.
Республика аймақтарының экономикалық дамуының ... ... ... тиімділігі айырмашылықтар белгілі бір әлеуметтік
деңгейі және аймақтың әрі қарай ... ... ... ету ... ресуртстарын қайта бөліске салуды қажет етеді, қайта бөлістің ауқымы
мен ... ... ... ... қаржы ресурстарының болуы;
- аймақтың әлеуметтік инфроқұрылымының даму деңгейі;
- аймақтың аумағына орналасқан шаруашылық ... ... ... ... ... ... болуы жағдайындағы
мемлекеттік бюджеттің кірісін арттырудың жолы аралас ... ... ... Яғни халық тұтынатын тауарлар мен ... ... ... үшін ... ... ... дамыту қажет.
Халықшаруашылығының бүгінгі құрылымында мемлекеттік ... таза ... екі ... ... оны ... ... ... бойынша
түседі, өңдеудің келесі кезендерінде таза ... ... ... тыс ... ... өнімдерді өндірушілерден алынады.
Аралас өндірістің дамытудың ... тағы бір ... ... ... ... дүниежүзілік тәжірибе
салықтар тұтынуға қайта ... ... яғни ... ... ... ... Сонда тікелей салықтардың (пайда, мүлік, жер, табыс
салықтарының) үлесі кемуге ... ... және ... ... ... ... байланысты екенін дүниежүзі тәжірибесін көріп отыр. Өндіріс
құлдырап, инфляция қарқындап, ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық ахуал жақсарған шақта мемлекетің ықпалын
азайтып, нарықтың реттеуші күштері ... ... ... ... ... ... ... процестерге ықпалын арттыру қажет. Экономиканы тұрақтандыру
үшін бюджет тапшылығын жою, тұтыну секторының ... ... ... ... мен құрылымдарын ... ... ... кешенін әзірлеу керек. Бұл ... ... пен ... ... жүргізуге арналған
макроэкономикалық ... рөлі ... зор, ... ... ... халық шаруашылығындағы барлық кірістер мен шығыстардың
теңестірілгенін көрсететінін ... ... ... құру ... ... ... балансы мемлекеттің қаржы ресурстары қозғалысын ... ... ... ... ... сипатындағы түзетулер енгізуге
мүмкіндік ... ... ... ... ... ... микроэкономикада
– шаруашылық жүргізудің бастапқы буындарында басым жүреді.
Қаржылық реттетуде ... ... ... маңызы зор. Нарық
экономикасында ... ... ... ... ... ... Олар
барлық деңгейдегі бюджетті қалыптастырудың ... ... ... ... ету құралы жергілікті өзін өзі басқарудың
қаржылық негізі болып қана ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері мүдделерін теңестіру
қызметін де ... пен ... ... мен ... ... ... қамтамасыз етуге бағытталған. Бұған салық салу мөлшері арқылы
қол жетеді. ... ... ең ... ... ... ... Егер олар салық түсімдерінен ... ... ... арқылы қанағаттандырылса, онда салықтар деңгейі жоғары ал халықтың
жеке табыстары мен кәсіпорындардың ... ... ... деңгейі төмен
болады. Егер салық түсімдері мемлекет шығындарын қаржыландыруға ... ... ... ... ... туады. Тапшылық ақшаның құнын
түсіреді де кәсіпорындары да халықта зиян шегеді. Егер осы кезде ... ... ... ... ақша ... жақсарса, онда экономика
қалпына келіп уақытша іркіліс қана қалады кері жағдайда қаржыландырудың
тапшылығы натуралдық-заттай және ... ... ... және
ақшаның одан сайын құнсыздануына әкеп соғады.
Салық пен ретеуде ... ... ... факторынан басқа салық
жеңілдіктері жүйесінің де маңызы зор. ... ... үшін ... ... ... ... қорғау мен қайырымдылық іс-
шараларына, өнімдердің, жұмыстардың, қызметтерінің жаңа түрлерін өндіруге,
өнім мен қызмет көрсетудің әлеуметтік ... ... ... ... ... ... арқылы ынталандырылып отырады. Алайда
жеңілдіктер жасаудағы да ... ... ... ... ... ... салық жеңілдіктері шаруашылық субъектілерінің өзін-өзі
қаржыландыру ... ... ... ұмтылдырмайды, оның үстіне
салық салудың негізгі прнципі –салық лынатын ... ... ... ... ... ... үшін адамгершілік
тұрғысынан әлеуметтік сфераның қаржыландыруға ... ... ... Бұл ... ... жағынан дамыған елдердің
тәжірибесі елеуге тұрарлық. Олар салық ставкаларын бір ... ... ... ... жойған.
Салық пен реттеуде маңызды екі жанама салықтың: қосылған ... ... ... ... ... өзгешілігін білген жөн.
Қосылған құнға салынатын салық жиналатын қаржының салық базасына
бірдей талап қояды, яғни бұл ... ... ... ... ... Осы ... ... бастапқы өндіріс ұлғайтылса, салықтың
мөлшері арта түседі шикізат және өндіруші салалары ... ... ... ... орасаң зор. Бірақ салықтың ... ... ... ... шектерін дамытуға нұқсан келтірмейді; бұл ... ... ... қанағаттандыруға бағытталған экономиканы жан-
жақты дамыту талабы.
Жанама салықтардың басқа бір түрі – ... ... ... сезімтал келеді. Олар да ... ... ... ... ... ... тұтыну тауарларын өндіретін
өндірістің ... ... ... байланысты. Үкімет акциздердің
мөлшеріне салық салынатын тауарлардың түрлерін өзгертіп, ... ... ... ... ... ... тарапынан тұтыудың деңгейін
реттеу мүмкіндіктері елеулі түрде кеңейтіледі.
Бұл ... ... ... әсер ету ... ... түседі,
өйткені олар тауардың бағасына кіреді және айқын білінбейді.
Табысқа салынатын салықтар іс ... де ... ... ... ... ... пайдасының едәуір бөлігі өндірісті
неғұрлым қсықа мерізімде ... үшін оның ... ... ... ... ... сондықтан бюджетке түсетін табыстың
бір бөлігін беруге тура келеді. ... ... ... ... ... ... сөйтіп салық базасының төмендетілуінің есесі
қайтарылады.
Табысқа салынатын салыққа ... ... ... ... ... ... болса да, ставка бірдей болуы тиіс. ... ... ... өсіп ... табыс үшін өзінше бір жаза ... ... ... ... ұлғайтылуына, өнімдердің
саны мен сапасының артуына жол бермейді. ... ... ... бір ... ... ... ететін жеке адамдарға салынатын салық
шектеп ретеу рөлін атқарады.
Жергілікті салықтардан түсетін түсімдер біріңғай ставка шегінде ... оның бір ... ... ... ... мен өндірістің барлық
салаларына түгел таралады. Бұл қазіргі уақытта ... ... ... ... ... талабына сәйкес құйылуын және ... ... ... ... көтеру үшін қажет
орташа дең дейде рентабельділігі жоғары өнімдерге қол ... ... ... ... береді.
Алынған пайданың көлеміне қарай салықтың сатылы ставкасын қалыптастыру
жөніндегі ұсыныстар өтпелі кезеңге сай ... ... ... аса ... бар бар ... ... ... Мысалы, АҚШ-та табыс
75 мың доллар дан асса, 34 ( ... ... ... ... ... ... бар: ... қаржы жағдайы қатан бәсекеге
қарамай неғұрлым тұрақты. Ал нарық енді қалыптаса бастаған ... ... ірі ... ондай артықшылықтары жоқ. Керісінше, орташа
және шағын кәсіпорындарымен бәсеке ... ірі ... ... Ал ... ... жаңа ... ... икемі мол,
қаржы жүйесіде қолайлырақ, меншіктің әр түрлі формаларына ауысуды оңай,
яғни нарықтың бастапқы ... ... өмір ... ірі ... ... Оның ... ірі ... манополияға қарсы шаралардың
қысымына ұшырайды.
1995-1999 жылдарда салық жүйесін реформалау одан ары ... ... ... ... ... әр бір салықтар мен ... ... 18 ... ... да 2001 ... 12 шілдесінде жаңа ... ... Жаңа ... Кодексі 2002 жылдың 1 қантарынан бастап енгізілді.
Жаңа салық заңдылығы бойынша ... ... ... ... салық заңдылығын орнықтыру;
- мемлекеттің фискалдық саясатын дамыту
- экономикаға шетел капиталн тарту;
шағын ... ... үшін ... ... ... ... ... процестердің мемлекет тарапынан реттелуі кез-келген
қоғамдық жүйенің басқару элементі болып ... ... ... ... ... дамуының әр бір нақты тарихи кезеңінде шешетін
міндеттеріне жіне мақсаттарына байланысты ... ... мен ... ... арқылы реттеуде салықтық реттеудің маңызы зор.
Нарық экономикасында салықтар түбегейлі ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырудың басты көзі, ... ... ету ... жергілікті өзін-өзі басқарудың
қаржылық негізі болып қана қоймай ... ... ... ... ... қаржылық мүмкіндіктері мүдделерін ... ... ... ... мен ... ... ... бағытталған.
Салықтық реттеу-осы категорияның атқаратын ... ... Олар ... бөлу және ... ... ... мемлекеттік бюджеттің кірісінің құру рөлін салықтар
түсіру арқылы атқарады. Бөлу фанкциясы шаруашылық субъектілермен ... ... ... бір ... бюджетке салық арқылы бөлуін
көрсетеді.
Реттеушілік ... ... ... ... тұтқасы ретінде
қолдану арқылы өзінің қызметін атқарады.
ІІ-тарау. Қазіргі кезде Қазақстан Республикасында орта жіне
кіші бизнес субъектілеріне салық салу механизмі
1. Орта және кіші ... ... ... ... ... ... ... Республикасында салықтар және басқа да ... ... ... ... жіне ... ... ... да міндетті
төлемдер туралың 2001 жылдың 12 ... ... іс ... ... 1 ... ... енгізілетін Кодексі негізінде алынады.
Қазақстан Республикасындағы салық заңдары жіне бюджетке төленетін басқа
да міндетті төлемдерді төлеудің міндеттілігі, салық салудың ... ... ... біртұтастығы және салық ... ... ... ... ... және ... ... басқа да
міндетті төлемдері айқын болуға тиіс. Салық салу ... ... ... міндеттемелері туындарының орындалуының және толықтырылуының барлық
негіздері мен тәртібін салық ... ... ... ... ... ... салық және бюджетке төленетін басқа
да міндетті төлемдердің бірі: шағын бизнес субъектілеріне арналған арнаулы
салық режимі.
Арнаулы салық режимін ... жеке ... ... ... ... ... ... табыстарынан жеке табыс салығы бойынша
декларация табыс ... ... ... тыс ... төленген жеке табыс
салығының сомалары Қазақстан ... ... ... кезінде есепке
жатқызылады.
Жеке табыс салығы бойынша декларация тапсырушы салық төлеушілер табыс
салығын төлегенін растамаған жағдайларда, жеке табыс ... ... ... ... ... ... табыс сомасына салық заңдылығымен
белгіленген ставкаларды қолдану жолыменжүргізіледі.
Мыналарға:
1) шағын бизнес субъектілеріне;
2) шаруа (фермер) қожалықтарына;
3) ауыл ... ... ... заңды тұлғаларға;
4) кәсіпкерлік қызметтің жекелеген ... ... ... ... көзделеді.
Шағын бизнес субъектілері салықтарды есептеу мен төлеудің, сондай-ақ
олар бойынша ... ... ... ... ... тәртіптерінің
біреуін ғана дербес таңдауға құқылы:
← жалпыға бірдей ... ... ... ... ... ... салық режимі;
← патент негізіндегі арнаулы салық режимі;
← оңайлатылған декларация ... ... ... ... ... ... (жалдау шарттары бойынша базарлар аумағындағы
тұрақты үй-жайларда сауда жасайтындарды қоспағанда) ... ... ... есептеу мен төлеудің жалпыға бірдей белгіленген тәртібіне
ауысқан кезде белгіленген ... екі жыл ... ... ғана ... ... ... ... болады.
Мыналардың:
1) филиалдары, өкілдіктері бар заңды тұлғалардың;
2) филиалдардың, өкілдіктердің;
3) заңды тұлғалардың еншілес ұйымдарының және тәуелді акционерлік
қоғамдардың;
4) әртүрлі елді ... өзге де ... ... ... ... төлеушілердің арнаулы салық режимін қолдануға құқығы
жоқ.
Арнаулы салық режимі:
1) акцизделетін өнімді ... ... ... бухгалтерлік қызмет көрсететін;
3) мұнай өнімдерін өткізетін;
4) шыны ыдыстарды жинайтын және ... жер ... ... ... ... ... және мал ... қызметті;
- тұрғын үй коммуналдық-тұрмыстық ... ... ... ... жөндеу және құрылыс жұмыстарын;
- күзет, өрт сөндірі автоматикасы құралдарын жобалауды, монтаждауды,
жөнге келтіруді жіне ... ... ... ... ... ... ... техниканы, жабдықтарды және өрттен қорғау
құралдарын өндіруді және сатуды;
- жолаушылар лифтілерін монтаждауды, жөндеуді жіне ... ... ... дизенсекция, дератизация құралдары мен препараттарын
дайындауды, өндіруді, ұқсатуды және көтерме саудада сатуды, ... ... ... ... мен ... түрлерін;
- автомобиль көлігімен халықаралық жолаушылар және жүк тасымалын;
- емдік препараттар дайындау мен ... ... ... ... ... ... бұйымдары мен конститутцияларын өндіру ... ... ... ... ... сатуды қоспағанда, лицензияланатын
қызмет түрлеріне қолданылмайды.
Біржолғы талон негізіндегі ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалар қолданады. Жылына бәрін жинақтағанда тоқсан
күннен ... ... ... ... ... ... ұғынылады.
Қызмет түрінің тізбесін, біржолғы талондардың нысаны мен ... ... ... ... белгілейді.
Біржолғы талондардың құны кіріс алынатын объектінің орналасқан жерін,
түрін, қызметті жүзеге ... ... ... мен ... ... шұғылдану тиімділігіне ықпал ететін басқа да факторларды ескере
отырып, салық органы жүргізген ... ... ... ... мен
зерттеу деректері негізінде жергілікті өкілді органдардың ... ... ... біржолғы талон негізінде ара-тұра
сипаттағы қызметті ... ... жеке ... әлеуметтік салық
төлеушілер болып табылмайды және жеке ... ... ... босатылады.
Патент негізінде арнаулы салық режимін мынадай талаптарға сай келетін:
1) жалдамалы қызметкердердің еңбегін пайдаланбайтын;
2) жеке ... ... ... ... ... жыл ішіндегі табысы 2,0 миллион теңгеден аспайтын жеке кәсіпкерлер
қолданатын.
Патент негізінде арнаулы салық режимін қолдануға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... декларация негізінде
арнаулы салық режиміне не ... ... мен ... жалпыға бірдей
белгіленген тіртібіне өтініш негізнде ... ... ... алу үшін ... ... жүзеге асыратын
жері бойынша салық органы қызмет ... ... ... ... ... белгіленген нысанда өтініш және жеке ... ... ... ... ... ... кәсіпкер лицензиялауға жататын қызметті жүзеге асырған жағдайда
ол ... ... ... ... ... ... ... қолданылу
мерзімінен аспайтын мерзімге берілетін.
Салық төлеушінің кәсіпкерлік ... ... ... орны ... ... ... қызметті уақытша тоқтата тұру туралы өтініш
берілген жағдайды қоспағанда, ... ... ... ... оның ... ... белгіленген тәртіппен есептеуге және төлеуге келісімі деп
саналады.
Салық органдары өтініш берілгнннін және бюджетке патенттің құны ... ... ... ... ... жарналары төленгенін
растайтын құжаттар көрсетілгнннен кейін бір күн ішінде патент беруді
жүргізеді.
Жеке ... ... ... ... ... ... жарамсыз болады.
Патенттің құнын есептеуді жеке кәсіпкер ... ... ... мөлшеріндегі ставканы қолдану жолымен жүзіге асырады.
Патенттің құны табыс салығы және әлеуметтік салық түрінде ... ... ... ... кәсіпкерді іс-әрекетке қабілетсіз деп ... ... ... күші ... ... дейін кәсіпкерлік қызмет
тоқтатылған кезде салықтың енгізілген сомасы қайтарылуға және ... ... ... ... ... кезде мәлімделген табыстан асып кеткен
жағдайда, салық төлеуші бес жұмыс күні ішінде асып ... ... ... осы сомадан салық төлейді. Салық төлеушінің өтініші ... ... ... ... оған ... ... ... жаңа патент
беріледі.
Нақты табыс патент алған кезде мәлімделген ... ... ... ... ... ... құны салық органы жүргізген
хронометраждық зерттеуден ... ... ... ... ... ... режиміне салық кезеңі
басталғанға дейін көшу үшін шағын бизнес ... өз ... ... жері ... салық органына уәкілетті ... ... ... ... ... әртүрлі аумақтық-әкімшілік бірліктерде орналасқан бірнеше
объектілерде жүзіге асырған кезде ... ... ... ... ... салық режимін қолдануға өтініш беру үшін салық органын
дербес анықтайды.
Мынадай талаптарға сай келетін шағын бизнес субъектілері:
1) жеке ... ... жеке ... өзін қоса ... ... ... ... тізімдік
саны салық кезеңі ішінде он бес адам болса;
- салық кезеңі ішінде шекті табысы 4500 мың теңге болса;
Осы талаптарға сай ... ... ... ... ... ... ... шыққан кезде шағын бизнес субъектісі есепті тоқсаннан кейігі
тоқсаннан бастап өтініш негізінде салықты ... мен ... ... ... ... ... оңайлатылған декларация негізінде есептеуді ... ... ... салу объектісіне есепті салық ... ... ... ... ... ... жүргізеді.
Жеке кәсіпкердің табысына мынадай ставкаларда салық салынуға тиіс:
|Тоқсандық табысы ... ... мың ... сомасының 3 проценті ... ... қоса ... | ... мың ... жоғары-6000, 0 |90,0 мың теңге + 3000,0 теңгеден |
|мың теңгені қоса ... ... ... 4 ... ... ... ... |210,0 мың ... +6000,0 мың ... ... ... ... 5 ... ... тұлғалардың табысына мынадай ставкалар бойынша салық салынуға
тиіс:
|Тоқсандық ... ... ... мың ... ... қоса ... сомасының 3проценті ... | ... мың ... ... 000, 0|90,0 мың ... + 3000,0 теңгеден |
|мың теңгені қоса ... ... ... ... ... 000,0 теңгеден жоғары-18 000,0 |370,0 мың теңге +10 000,0 мың ... ... қоса ... ... ... сомасынан |
| |5 ... ... 000,0 ... ... |770,0 мың ... +18000,0 мың |
| ... ... ... ... |
| |7 ... ... есептеу мен төлеудің жалпыға бірдей ... ... ... ... ... салық режиміне кешкен кезде
әлеуметтік корпорациялық салық немесе жеке табыс салағын ... және ... ... тпасыру жалпыға бірдей белгіленген ... ... ... ... есепті салық кезеңінен кейінгі
айдың 10-ынан кешіктірмей салық органына табыс етіледі.
Оңайлатылған декларация бойынша есептеген ... ... ... ... ... және ... ... түрінде бірбей үлеспен есепті салық
кезеңінен кейінгі айдың 15-інен кешіктірмейтін мерзімде жүргізіледі.
Оңайлатылған ... ... ету және ... ... ... негізінде арнаулы салық режимін қолдануға өтініш
берген жері ... ... ... ... ... ... ... бизнес субъектілерінің
дамуы анализі мен бюджет кірістерінің құрылуындағы олардың
рөлі
Шағын бизнестің ... ... ... ... мақсатында жаңа
өндірістер мен қызмет түрлерін қабылдау ... ... ... ... ... тұру және қабілеті болу. Бұл үшін ресурс
жағынан күштірек үлкен өндіріс және және ... ... ... алу ... шарт ... табылады. Бірақ, ішкі және
сыртқы қызметтің еркін құрулуындғы жеңілдік пен ... ... ... және ... кәсіпкерліктің маңызды экономикалық пішіні
Болып табылатындығы айта кетуге болады.
Орта және ірі кәсіпкерлікпен қатар, шағын бизнестің даму ... ... ... ... ... ) ... ... проблема болып табылады.
1992-1996 жылдарындағы шағын кәсіпкерліктің дәрежесі мен критерийлерін
нақты ... ... ... осы ... ... жағынан көрсетпеуі, Қазақстанның экономикалық дамуына бұл саланың
көмегінің шынымен бағалануын және сароапталуына мүмкіндік жасалынбайды.
Қазақстан ... ... және ... ... ... ... Департаментінің анықтамасы бойынша жұмыс істейтін
шағын бизнес субъектілерінің саны төменде көрсетілгендей:
5-кесте
Қазақстан республикасында жұмыс істейтін шағын ... ... |2001 |2002 |2003 |2004 ... |24030 |51600 |47600 |49100 ... жылы ... ... бизнес субъектілерінің санының артқаны
байқалды. Олардың саны 148500 ... ... ... ... ... саны 51600 ... немесе 34,7(.
2004 жылында Стратегиялық жоспарлау және реформалау агенттігінен
алынған анықтамалар бойынша ... ... ... саны 117,2 ... болып, бұның ішінде жұмыс істейтіндері 49100 мың немесе 41,8(.
2002-2004 ... 1998 ... ... салыстырғанда жұмыс
істейтін шағын бизнес субъектілерінің санын 2,3 есе ... ал ... ... ... (өндірістердің) фирмалар санының азайғаны көрсетуде.
Алматы қаласы бойынша ... ... ... тенденцияларын
қарастырайық (кесте- 6)
Қызмет түрі бойынша шағын кәсіпкерлікті дамыту құрылымы.
| |Аты ... ... ... ... | |ен ... ... |көлемі(жұм|төлемдер|
| | ... ... ... |. ... |, млн. |
| | ... ... | |млн.тенге |Тенге |
| | ... ... |( | | | |
|1 ... ... |1671 |9,4 |9444 |945,34 |211,8 |
| ... ішінде | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
|2 ... ... |105 |0,6 |771 |271,69 |4,35 |
|3 ... |1702 |1290 |7,3 |9956 |505,42 |193 |
|4 ... және |1320 |1030 |5,8 |4304 |947,86 |257,1 |
| ... | | | | | | |
|5 ... |10218 |7298 |41,1 |37436 ... |1004,8 |
|6 ... үйі мен |558 |345 |1,9 |5669 |302,4 |90,2 |
| ... | | | | | | |
|7 |Т.б ... |8285 |6030 |33,9 |14046 |1318,76 |880,65 |
| ... | | | | | | |
| ... |24755 |17769 |100 |81626 ... |2641,9 ... ... 2004 жылы ... 24755 шағын кәсіпкерлік тіркелген,
жұмыс істейтіндердің саны 17769.
Экономиканың түрлі саласындағы шағын кәсіпкерлердің үлес ... ... оның ... ... ... ... 41,1(, ... құрылыста-7,3( болғаны байқалады.
2004 жылында Алматы қаласының шағын кәсіпкерліктер тарапынан өндірілген
өнімдер мөлшері көлемі 106447,9 млн тенгеге тең, 2005 ... 1 ... млл ... ... табылады. Жалпы көлемнен өндірілген өнімнің ең көп
үлес салмағы сауда өндіріс саласында жұмыс істейтін үлесіне ... ... емес үлес ... ауыл ... ... кестеде жеке кәсіпкерлікті көрсетеді
7-кесте. Қызмет түрі бойынша кәсіпкерлікті дамыту құрылымы
| |Аты ... ... саны ... |
| | ... | ... |
| | ... | ... ... |
|1 ... өнім, |941 |6391 |76,6 |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
|2 ... ... |- |- |- |
|3 ... |58 |461 |8,8 |
|4 ... және ... |539 |602 |35,5 |
|5 ... |8113 |18810 |723,8 |
|6 ... үйі мен |683 |2883 |99,3 |
| ... | | | |
|7 |Т.б ... ... |1381 |6200 |156,3 |
| ... |11715 |35347 |1100,1 ... қалалық статистика басқармасының анықтамалары бойынша
Таблицадан кәсіпкерліктердің басым көпшілігінің сауда, өндіріс, сонымен
қатар қонақ үй және мейрамханалар ... ... ... ... ... экономикалық субъектілірдің жалпы
санындағы жеке кәсіпкерлердің үлес ... ... ... ... ... 5.6 % және 1.9 % ) .
1 және 2 диаграммасы экономика саласы бойынша да кәсіпкерлердің ... ... ... тек ... ретінде жұмыс істейтіндерді ғана.
Бұдан кәсіпкерлердің басым көпшілігінің ... ... ... ... ... ... саласымен айналасқанын көруге болады.
2003 жылы экономика саласындағы шағын
кәсіпкерлік субъектілерінің саны
Диаграмма ... ... ... кәсіпкерлердің (патентпен қызметін
жүзеге асыратын) саны.
Диаграмма 2
Бұл салада кәсіпкерлердің көп ... ... ... және
косметикалық қызмет көрсету, авто көліктерін жуу ... ... ... ... . Әсіресе сауда және қызмет ... кіші ... ... ... ... ... саласы жұмыссыздық сияқты маңызды мәселелерді
шешуге жағдай жасайды кәсіпкерліктің кең ... және ... жаңа ... қамтамассыздандыру мен қатар тұрғындарды жұмыспен қамтиді.
2005 жылы жеке кәсіпкерлерде ... ... ... саны ... көтерме сауда, алып сату, автомобильдерге техникалық қызмет
көрсету салаларында жұмыс күшін байқауға болады.
8-кесте. ... түрі ... ... жеке ... ... ... ... |Отбасындағы |Жалдамалы | Жұмыс ... ... ... |жұмысшылар саны|орындарының |
| | ... | ... |
| |01.01 |01.01. |01.01 |01.01. |01.01 |01.01 |01.01 |01.01 |
| |04ж |04ж |04ж |04ж |04ж |04ж |04ж |04ж ... |1 |8 |- |- |- |5 |1 |13 ... ... |15 |53 |- |- |8 |28 |23 |81 ... қызмет |179 |186 |4 |- |105 |11 |288 |197 ... және | | | | | | | | ... ... | | | | | | | | ... ... |133 |601 |1 |4 |19 |125 |153 |730 ... ... | | | | | | | | ... | | | | | | | | ... жөндеу| | | | | | | | |
| ... |14 |9 |- |- |- |14 |14 |23 ... үй | | | | | | | | ... және |2 |15 |- |- |- |9 |2 |24 ... | | | | | | | | ... | | | | | | | | ... | | | | | | | | ... |3 |2 |- |- |- |- |3 |2 ... Және | | | | | | | | ... ... | | | | | | | | ... көрсету, |15 |63 |- |- |3 |11 |18 |74 ... ... | | | | | | | | ... | | | | | | | | ... ... |31 |- |- |5 |19 |11 |50 ... ... | | | | | | | | ... | | | | | | | | ... |11 |22 |- |- |7 |8 |18 |30 ... | | | | | | | | ... ... | | | | | | | | ... және | | | | | | | | ... | | | | | | | | ... |18 |17 |- |- |3 |10 |21 |27 ... | | | | | | | | |
| ... ... |16 |57 |- |- |7 |36 |23 |93 ... ... | | | | | | | | ... |413 |1066 |5 |4 |157 |276 |575 |1346 ... ... ... ... ... келе сауда
және қызмет көрсету саласы кіші ... ... ... ... ... кіші ... қосымша элементі мен ... ... ... ... ... Ал бір ... ... және жаңа техникамен бәсекелеске түседі, нарықтық
қатынаста әлеуметтік ... ... ж ... ... ... кәсіпкерлерден түсетін
алыс табыс салығы
диаграмма-3
( есебімен
2000 жылы жеке тұлғалардан ... жеке ... ... ... ал 2000 жылы тез өткені байқалады. Бұл кіші ... ... ... ... стеуімен түсіндіріледі.
Азаматтар, потентпен қыметін жүзеге асырмайтындары, жоғары айнылымы
бар және көп ... ... ... ... бар ... ... ... қызметін жүзеге асырады.
Кәсіпкерлердің тіркелуіне өздері төлейді. ... ... ... ... 20 АЕК ... ... 4 есе ... АЕК-ке тіркелуіне
таяу тиістілі.
Тіркелуге төлеуден ... ... олар ... ... жоқ ... шаруа қожалықтар (фермерлер)
- келісім шарт арқылы түрлі жұмыс атқаратындар сонымен қатар азаматтық
құқықтың ... ... ... ... саық ... айналысатындардың басқа қарамағындағы
мүлігіне, дайындағанын сатып алған ... ... ... қоса ... орындармен немесе комиссиялық магазиндер арқылы;
- Азаматтардың қызмет көрсету табыстары 20 ЕАК аспау керек
Алымдар төленетін ... ақы ... ... банк ... ... ... ... органға төленетін сумманың көшірмесін немесе квитанциясын
көрсеткеннен ... ... ... ... ... ... дейін республика бойынша кәсіпорындардың куәлікпен
қызметін жүзеге асыратын азаматтардың саны 28,4 (. Ал ... ... ... ... ... ... ... патентпен немесе басқа
арнаулы саулық режимдеріне ауысқандығымен анықталады.
01.01.04 жылы 29,3 есе ... бұл ... ... ... ... ... ... істеу себебі патент тек етікшілер мен
және таксистерге беріледі.
Алматы ... ... және ... ... ... ... көруге болады.
9 -кесте
1999-2002 жылы Алматы қаласы бойынша салық органдарында тіркелген және
жеке тұлғалар салығын төлейтін
жеке кәсіпкерлердің ... |2001 |2002 |2003 |2004 |
| ... |( ... |( ... |( ... |( |
|Олардың салық |12976 |4,3 |13786 |94,6 |14786 |92,5 |18426 |92,7 ... | | | | | | | | ... ... |8850 |8,2 |10785 |78,2 |12156 |82,2 |16453 |89,2 ... |4126 |6,1 |3001 |16,4 |2630 |10,3 |19,73 |3,5 ... | | | | | | | | ... | | | | | | | | ... кестеде көріп отырғандай жеке тұлғалардың шығын кәсіпкерлікпен
айналысатындардың жыл сайын өскендігін байқаймыз. 2004 жылы патентпен ... ... ... ... жеке ... бірдей жұмыс
атқарылып салық аударылды.
Тіркелген және салық төлейтін кәсіпкерлердің арасында айырмашылық көп,
себебі салық ... ... жоқ ... кеткендігі. Кәсіпкерлердің
жұмысын тоқтататындығы немесе салықтан қашатындары сияқты ... ... ... салықтар және басқа міндетті төлеулер қала бюджетіне ... ... ... ... бар, ... үлес ... Келесі
кестеден жалпы талдауын көреміз.
10-кесте
2000-2002 ж. Алматы қаласы бойынша шағын кәсіпкерлерден ... ... ... үлес ... ... ... |2002 |2003 |2004 ... | | | |
| ... |Млн. |( ... |
| |ге | ... | |е | ... ... |2335 |100 |2879 |100 |3078 |100 ... ... | | | | | | ... ... мен | | | | | | ... | | | | | | ... ... |1049 |45 |1139 |40 |12975 |46 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... жеке ... ... | | | | | | ... жеке ... |28 |1,2 |111 |3,9 |186 |5,7 ... | | | | | | ... ... ... |0,1 |16 |0,6 |24 |0,9 ... ... тарату|813 |35 |1030 |35 |1276 |38 ... ... ,алу | | | | | | ... ... |396 |17 |486 |16 |546 |20 ... салықтар мен | | | | | | ... да ... | | | | | | ... ... ... ... ... түсетін табыстар Алматы
қаласы бойынша шағын кәсіпкерлерден түсетін салықтар маңыздырақ рөл
атқарады.
Шағын кәсіпкерлердің белгілі бөлігі ... салу ... ... тауар
таратуын жинау құқығына ие , жергілікті бюджеттер тұрақты табыс алуына ... ... ... ... Шағын және кіші бизнес субъектілеріне арналған салық ... ... ... қызметтің қызметін қолдау мен жандандыру
мақсатында 2003 жылдан бастап 9 айға ... ... ... ... ... ... ... министрлігінің тиісті
бұйырығына осы ведомствоның басшысы Зейнолла Какимжанов қол қойған “Салық
органдарына 2003 жылдың 1 ... ... 1 ... дейін, акцизделетін
өнімдерді өндіруді және (немесе) көтермелеп сатуды ... ... ... ... ... ... субъектілерін тексеруді тоқтата
тұру тапсырылады ”-делінген осы бұйрықта. ... ... ... ... ... тексеру хронометражды тексерілім сондай ... ... ... ... ... қылмыстық іс қозғау,
салық төлеушілердің өтініштері немесе шағымдары ... ... ... ... ... қыркүйегінде Қазақстан ... ... ... Президенті Нұрсұлтан Назарбаев дамыту үшін қолайлы
жағдайлар ... ... ... ... іске ... байланысты
маратори енгізіледі. Индустрия және сауда ... ... ... уақытта елімізде 418 мың шағын және орта ... ... 1 ... аса адам ... ... . ... ... тоғыз
айының қорытындысы бойынша осы ... ... ... ... 460 ... ... ... алып, мұның 52 млрд. Теңгесі салықтар түрінде
бюджетке аударылған. Қазіргі кезде ... ішкі ... 17 (-ті ... ... ... ... ... саласындағы заңнаманың келелі мәселелерін шешу ... ... ... ... ... ... ... конференция
болып өтті. Әділет органдары 2002 ... 10 айы ... ... және ... ... құқықтық актілер бойынша ақпарат
тілде тиек етілді. “Бір терезе” қағидатын (шағын бизнес субъектілерін бір
рәсім ... 10 күн ... ... ... ... заң ... ... Қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерге өзгерістермен
толықтырулар енгізу және шағын ... ... ... ... ... ... қабылдау, кәсіпкерлік қызмет үшін кедергілер
келтіретін актілерді жою ... ... ... ... Әділет министрлігі, Бас прокуратура, Индустрия және сауда
министрлігі мен ... ... ... ... ... мәселелері
жөніндегі өз ара ынтымақтастық туралы мәмілеге қол қойды.
Қайта қаржыландыру ставкасы төмендетілді. ... ... ... ... 18 ... ... қайта қаржыландыру ставкасын жылдық 8 (
-тен 7,5 (-ке дейін ... ... ... 2001 ... 0,1 (-пен және ... 0,7( ... 2002 ... 0,6( боды. 2002 жылдың қантар -қазанында инфляция 23002 ... 3,5 ( -пен және ... 4,5 ( ... 4,1 ( ... ресурстарының басым бөлігінің мемлекет қрамағына өтуі
кәсіпорындарының дербес болуына кедергі болады. ... ... ... ... деңгейі қоғамның әлеуметтік бағытталынуына
байланысты. ... ... ... деңгейі соғұрлым мемлекеттің
әлеуметтік шығындарды қаржыландыру үшін де көп қаржы керек.
Ал, мемлекеттік бюджеттің ... ... көзі ... ... ... ... ... процесі салық салудың оңтайлы деңгейін анықтаумен
байланысты.
Салық ... ... ... ... ... және ... даму барысында әсер етуге болатынын зерттеу барысында байқалып
отыр. Салық ставкаларын салықтық реттеу құралы ретінде пайдалану ... ... ... ... ... мен түсімдерімен өзара байланысын,
өндіріс қарқынына, ... ... ... ... ... ... ... салық жеңілдіктерін тиімді де икемді салықтық ... ... ... ... ... ... ... прогресті,
шағын және орта кәсіпкерлікті, өндірісті, экономикалық өсуді ынталандыру
сияқты негізгі мақсаттары ... ... ... ... ... отырады.
Экономиканы реттеу барысында салық жеңілдіктерін қолданудың мынадай
бағыттарын бөліп көрсетуге болады:
- ... ... ... ... ... робототехника, биотехнология, электроника тәрізді ғылымды көп қажет
ететін өндіріс салаларының дамуын ынталандыру;
- шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... төлеуден толық немесе жартылай ... ... ... ... ... ... ... ұзарту, салық
ставкасын төмендету ... ... ... бір жағынан, нақты бір
кезеңдегі салық түсімдерінің сомасы кемітілсе, екінші жағынан өндірістің,
кәсіпкерліктің одан әрі ... ... ... ... ... ... болады.
Өндірістегі шағын және орта ... ... ... ... ... көздейді: монополияға қарсы күрес,
бәсекелестікті қолдау мен дамыту, өндіріске ғылым жаңалықтарын енгізу, жаңа
жұмыс орындарын ашу, ... ... ... ... ... көрсетілген қызметке) деген тұтынушы сұранысының артуына жағдай
жасау.
Қазақстанда кәсіпкер тұлғалардың қайырымдылық қорларына ... ... ... ... ... ... жиынтық табыстан
шегеріледі; кәсіпкерлік қызмет барысында шеккен залалары бес жыл мерзімге
(жер қойнауын ... ... алға ... ... ... ... ... төлеу тәртібі мен мерзімі салық салу жүйесінің маңызды элементі
болып табылады, ... ... ... қашан, қай мерзімде, қалай
төлейтінін ... ... күн ... ... ... ... жылдан кейінгі жылдың 10
сәуірінен кеншіктірмей табыс салығы бойынша толық есеп ... ... ... ... ... ... ... күшін пайдаланып, төлем
көзінен салық ... ... және жеке ... ... ... ... есептеп мынадай жұмыстар атқарады.
1) есептелген табыс салығының сомасын банк мекемесі арқылы қаражат
алған кезде аудару керек; банк ... есеп ... ... ... ... ... айдан кейінгі бес күн ішінде бюджетке аударуы тиіс;
2) табыс алушы жеке тұлғаның талап етуі бойынша, аты-жөні, табыс ... ... ... ... ... ... анықтама беруге
міндетті;
3) салық жылы аяқталған соң 30 күн ішінде ... ... ... ... ... ... мен ұсталған салық сомасы туралы, салық
төлеушінің аты-жөні мен ... ... ... ... анықтама
береді.
4) Төлем көзінен салық ұсталмаған жағдайда табыс төлеуші тұлға салық
заңнамасы негізінде ұсталмаған салықты, онымен байланысты ... ... ... ... ... ... декларация
ұсынбаған жағдайда тиісті салық ... әр ай үшін бес ... ... ... Декларацияда көрсетілген салықтың толық
төленбеуіне ... ... үшін ... ... сомасының 50%
мөлшерінде айыппұл салынады.
Зерттеу барысында ... ... ... реттеу құралдарының
ықпалының өте зор екендігі. Егер оны ұтымды пайдалана ... ... ... тежелуі немесе халықтың тұрмыс деңгейінің төмендеуі,
өндірістің, кәсіпкерліктің даму барысына кедергі болуы ... ... ... ... ... ... нақты сол кезеңдегі салық салу
жүйесін тиянақты талдап, кемшіліктерін ... ... салу ... ... ... ... экономиканы салықтық реттеу барысында, оның соңынан туындайтын
салдарын алдын-ала дұрыс болжамдау керек, ... ... ... ... ... ... төлеу тәртіптері мен мерзімітәрізді
салықтықреттеу құралдары ... ... ... ... тауарлар)
бәсекелік қабілетін, ал кәсіпкердің іскерлік ... ал ... ... ... ... ... ... оларға барынша
қолайлы жағдай туғызуға, кәсіпкерлердің ... ... ... ... қажет.
8-кестедегі Алматы облысы бойынша шағын және орта бизнесіндегі кәсіпкер
жеке тұлғалардың өндіріс (қызмет ... ... ... ... ... ... 2000 жылы кәсіпкер жеке тұлғалардың жалпы өндірісі
(қызмет көрсету, жұмыс атқару) көлемі 1499,1 миллион ... ... ... ... ... үлесі 1,79 процент болды. 2001 жылы бұл
көрсеткіш 4,22 процентті құраса, 2002 жылы ... жеке ... ... (қызмет көрсету, жұмыс орындау) көлемі 5910,4 миллион ... оның ... ... ... ... көлемі 232,4 миллион
тенгені немес 3,93 ... ... ... ... ... ... бірі-
республикадағы өнеркәсіпөндірісінің шикізат өндіру бағытында басым
дамығандығы, яғни өндеу, қайта ... ... ... ... сапалы әрі
бәсекелік қабілетті өнім өндіре алмауда, ал ондай жоғары сапалы, ... ... сай өнім ... үшін қажетті өндіріс құрал-жабдықтары
деңгейінің төмендігі кедергі болуда. Және оны анығырақ төмендегі таблицадан
байқауымызға болады.
11-кесте
Алматы ... ... және орта ... ... жеке тұлғалардың
өндіріс көлемі туралы мәлімет
|Экономикалық |Өндіріс көлемі (қызмет,жұмыс) млн.тг ... түрі | |
| |2002 |2003 |2004 |
| ... ... ... ... ... |үлесі ( |
|Барлығы, оның |1499,1 |100 |2701,2 |100 |5910,4 |100 ... | | | | | | ... |26,8 |1,74 |114,5 |4,22 |232,4 |3,93 ... |23,0 |1,53 |63,6 |2,35 |182,5 |3,09 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... |1,5 |0,10 |5,2 |0,19 |6,8 |0,12 ... және |173,1 |11,55 |169,8 |6,29 |232,5 |3,93 ... | | | | | | ... |1105,0 |73,71 |1752,6 |64,88 |3278,2 |55,46 ... |42,7 |2,85 |152,6 |5,65 |297,8 |5,04 ... | | | | | | ... |0,1 |0,006 |0,4 |0,01 |0,5 |0,008 ... ... |32,4 |2,16 |202,8 |7,50 |527,3 |8,92 ... ... ... |96,5 |6,44 |239,7 |8,87 |1152,4 |19,50 ... | | | | | | ... ... ... ... және орта бизнесті дамыту мен қолдау
жөніндегі комитеттің мәліметтері бойынша.
Сонымен бірге, келтірілген ... ... ... ... салаларының әр жылдағы үлес салмағын пайызбен қарастыруымызғы
болады.
Қорытынды
Салық заңнамасының тұрақтылығын қамтамасыз ету ... ... ... салық заңнамасында жиі болатын өзгерістер
жеке тұлғалардың кәсіпкерлік қызмет тиімділігіне тікелей әсер етеді.
Кәсіпкер салық ... ... рет ... ... ... тез ... ... және ертенгі күнге сенім жоқ.
Өйткені, салық ... ... ... ... ... ... залалға айналдыруы мүмкін. Сонымен бірге, табысты ... оның ... ... ... сияқты келеңсіз факторлар көрініс
алады. Сондықтан біздің пікірімізше профессор Г.Я. Киперманның салық
заңнамасына 3 ... ... ... ... ... заң қабылдау керек
деген пікірі дұрыс. Бұл уақыт аралығында ... ... ... ... нормативтік кесінділер қабылдауға тиім салынады, тек салық
жеңілдіктерінің қарастырылуына рұқсат етіледі. Егер жыл сайын ... ... ... ... де ... ... және бюджет
жылы біткенше салық ауытпалылығын арттыратын өзгерістер болмайтын болса,
салық заңнамасына үнемі өзгерістер ... ... да ... ... ... жеке тұлғалардың қалыпты жұмыс істеуін
қамтамасыз етеді.
Зертеу барысында тұжырымдалған пікір:
- жеке тұлғалардың табысынан алынатын салықты ... 2-3 ... ... жаңа жұмыс орындары құрылған жағдайда бюджетке кем түскен
қаражаттар әлеуметтік салық ... ... ... ... төлемдер жасау барысында кәсіпкер тұлғаға 1-2 ай ... ... ... 3-ші айда келесі аванстық ... ... ... ... ... ... ... салық салынатын салықтар табыстарға жинақтаушы зейнетақы
қорларынан берілетін зейнетақы төлемдері жаңа салық кодексі бойынша
жатқызылады, бұл біздің ойымызша ... ... ... ... көтеруге жағдай жасамайды. Бұл табысты салық объектісінен
алып ... ... деп ... ... еместердің табысына салық салу ерекшеліктеріде Қазақстан
республикасында тұрақты жеке тұлғаны ... ... және ... ... ... негізге алып отыр. Біздің ойымызша,
бұл коэфицентерді анықтау, ... ... ... ... ... тұғызады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. “Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер ... ... ... ... от 12.06.2001ж., Алматы-
2006
2. Закон Республика казахстан “О ... ... ... ... ... ... Казахстан “Об индивидуальном
предпринемтельстве”, 19.06.1997г.
4. ... ... ... “Шаруашылық серіктестік
туралы” Заң күші бар ... ... ... ... республики Казахстан, 27.12.1994г.
6. Қазақстан Республикасы ... ... ... Заң күші бар ... ... Указ ... ... Казахстан “О государственной программе
развития и поддержке малого ... в ... на ... ... 31.12.1998 г.
8. Указ Президента республики Казахстан, имеющий силу Закона “О
государственной регистрации юредических лиц” от 17.04.1995 ... ... Б. ... ... ... ... Алматы,
Экономика, 1995 ж.
10. Ильясов К.К., Идрисова Э.К. Налоги развитых зарубежных государств
// Алматы, Қаржы -қаражат,
1997 ж..
11. ... Ф.С. ... в ... ... 2002г.
12. Идрисова Э.К. Налоговое ... ... в ... малого и среднего бизнеса // Алматы, Қаржы
-қаражат,1999г.
13. Алипов А. Воздействие налогообложения на ... ... ... ... //Азия: Экономика и жизнь, №13, 1997.
14. Современный экономический словарь. Под.ред. Б.А. Райзберга // М.,
Инфра-М, 1999г.
15. Чепурин М.М., Киселева Е. А. Курс ... ... // ... 1997 ... Кейнс Дж.М. Общая теория занятости, процента и ... // ... 1993 ... ... Под ред. Д.Г. Черника // М. Финансы и статистика, 1999 ж.
18. Курс экономики. Под ред. Б,А. ... // М., ... 2000 ... Мельников В.Д., Ильясов К.К. ... // ... ... ж..
20. Смит А. Исследование о природе и причинах богатства народов. ... 1962, ... ... Э. ... ... ... ... шырылдамайды. // Егемен
Қазақстан, 26.12.2000 ж.
22. Соколов А. Теория налогов // М., 1928 ... ... ... Под ред. Проф. Н.Е. Заяц // Минск, Вышэйшая
школа, 1998 г.
24. Ермекбаев Б. Ж. ... ... ... // ... ... г
25. Черник Д.Г. Налоги в рыночной эконоомике // М., ЮНИТИ, 1997 г.
26. Кенесов Б. Американский бизнес требует ... // ... ... 3, ... ... Юткина Т.Ф. Налоги и налогооблажение. // М., Инфра-М, 1999г.
28. Бухгалтерлік бюлетень № 49 (258) ... 2002 ... ... А. Механизм налогооблажения малого и среднего бизнеса //
Деловая неделя, № 39, ... ... ... / Ïîä. ðåä. ... Ì., 1999 ñ. ... áà¹àëàó ¸äiñòåði
Æåêåøåëåíäiðóäi» ìàºñàòòàðû
Ò¸ñiëäåði
Îðãàíäàðû
µéûìäàñòûðó àë¹ûøàðòòàðû
Óàºûòû
Ò¾ðëåði

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қаражанбасмұнай» ААҚ мысалында еңбек ақының есебі27 бет
Банк маркетингі32 бет
Қазақстан Республикасында қосылған құн салығының қызмет ету мәселелері81 бет
Құқық нормаларын іc жүзіне асыру9 бет
"Мемлекеттің салықтық қызметінің құқықтық негіздері."13 бет
500 т жүзімді иістендірілген мускат шараптарына өңдейтін кішігірім шарап зауытының жобасы88 бет
«Жәми ат-тауарих» шығармасындағы Орта және Кіші жүз негізін құраған ХІ-ХІІІ ғғ. түркі тайпаларының тарихы50 бет
«ИП Бисенов» кәсіпорының жалпы экономикалық жағдайы. Аудит және салықтық есеп42 бет
«мемлекеттің экономиканы қаржылық реттеу жүйесіндегі салықтық реттеу және оның Қазақстан Республикасының қазіргі жағдайындағы ерекшеліктері»74 бет
Іскерлік белсенділікті салықтық ретеу114 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь