Кәсіпорынның ақшалай қаражаттарын басқару

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1. КӘСІПОРЫН АҚШАЛАЙ ҚҰРАЛДАРЫНЫҢ АЙНАЛЫСЫН БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

1.1 Кәсіпорынның айналым қаражаттарын басқарудың мәні ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Кәсіпорынның ақшалай қаражаттарының кәсіпорынның қаржылық жағдайының тұрақтылығын қамтамасыз етуіндегі маңызы ... ... ... ... ... ... ... 12

2. КӘСІПОРЫННЫҢ АҚШАЛАЙ ҚАРАЖАТТАРЫН БАСҚАРУДЫ ТАЛДАУ («Кедентранссервис»АҚ мысалында)

2.1 Кәсіпорынның ақшалай құралдарын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2.2 «Кедентранссервис» АҚ.ның бағалы қағаздар өтімділігін талдау ... ... ..21

3. КӘСІПОРЫННЫҢ АҚШАЛАЙ ҚАРАЖАТТАРЫН БАСҚАРУ СТРАТЕГИЯСЫН ЖЕТІЛДІРУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
Еліміз тәуелсіздігін алғаннан бергі уақыттарда, әсіресе соңғы жылдары экономикалық өсім жоғары қарқын ала бастады. Алғашқы кездегі қиындықтар біртіндеп артта қалды. Қоғам өмірінің барлық салаларын дамыту арқылы халқымыздың өркениет жүйесіндегі өмір сүріп жатқан басқа елдер тірлігімен бірдей дәрежеге қол жеткізуге болатынын соңғы жылдар жемісінің нәтижелерін байқатып отыр. Өмір сапасын және деңгейін көтеру экономикалық өсудің нәтижесіне және оның жалпы жағдайына тәуелді.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Нарықтық экономикада бизнесті басқару көптеген белгілермен ерекшелікшеленеді. Біріншіден, кәсіпорынның жиынтық ресурстарының ішінде ең маңызды ресурс ретінде қаржылық ресурстар қолданылады. Екіншіден, қаржылық бейнедегі басқарушылық шешімдерді қабылдау белгісіздік жағдайында жүргізіледі. Үшіншіден, кәсіпорынның нақтылы тәуелсіздігі нәтижесінде негізгі мәселе ретінде қаржылық ресурстарды анықтау және инвестициялық саясатты ықтималды жүргізу болып табылады. Төртіншіден айналым капиталын тиімді пайдалану арқылы қаржылық жағдайды жақсарту қажет болады, ақшалай қаражаттардың ролі де жоғары мәнге ие. Кәсіпорында міндетті түрде ақшалай қаражаттар мен олардың эквиваленттерінің болуы шарт. Ақшалай қаражаттарды тиімді басқару жүйесі қаржы менеджметінде қаржылық циклды есептеумен, ақшалай қаражаттардың қозғалысын талдаудан, ақшалай қаражаттарды болжамдаудан құралады. Осы себептерге байланысты нарықтық экономика жағдайында кәсіпорын қаржыны басқаруда ақшалай қаржаттарды басқарудың мәселелері өзекті болады.
Курстық жұмыстың мақсаты - ақшалай қаражаттардың кәсіпорынның жағдайының тұрақтылығын қамтамасыз етуіндегі маңызын анықтау және оларды басқару стратегиясын жетілдіру.
Курстық жұмыстың алға қойылған мақсатына жету үшін келесідей міндеттерді шешу көзделеді:
- айналым капиталын басқарудағы ақшалай қаржаттарды басқарудың ролін және оларды басқару әдістерін анықтау;
- «Кедентранссервис»АҚ Атырау қаласындағы филиалы мысалында кәсіпорында ақшалай қаражаттарды басқаруға талдау жүргізу;
- кәсіпорынның ақшалай қаражаттарының қозғалысының динамикасын, қаржылық цикл ұзақтығын анықтау;
- ақшалай ағымдарды басқаруды болжамдау модельдерін пайдаланып, қаржылық менеджменттің стратегиясын, тактикасын жетілдірудің кейбір жолдарын ұсыну.
Курстық жұмыстың әдістемелік негізі. Бұл жұмысты жазу барысында Баканов М.И., Шеремет А.Д., Сайфуллин Р.С., Ковалев В.В., Негашев Е.В. Стоянова Е.С., Дюсенбаев К.Ш. және т.б. ғалымдардың еңбектері әдістемелік арқау ретінде көрініс тапты.
1. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан халқына Жолдауы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан». Астана, 2010ж. 28 ақпан // Егемен Қазақстан, 1 наурыз 2010ж
2. Жүйриков К.К.: Финансы предприятий в условиях рынка.-Алматы, 2002, 64-65б.
3. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау / Оқу құралы. –Алматы: Экономика. 2001– 230 б.
4. Ван Хорн Дж.К. Основы управления финансами: Пер. с англ. /Гл. ред. серии Я.В. Соколов. - М.: Финансы и статистика, 1997.- 800 б.
5. Верещака В.В. Привлечение оборотных средств // Главбух. - 1998. - N 21. - б.19-26.
6. Ефимова О. В. Анализ оборотных активов организации. // Бухгалтерский учет – 2000г. - №10 – б.47-53.
7. Ефимова О.В. Финансовый анализ.- М.: Бух. учет, 1996 -208б.
8. Козлова Е.П., Галинина Е.Н. Финансовый анализ и аудит. –М.: Финансы и статистика, 2008.– 432б.
9. www.astanatradeinternational.kz
10. Литвин.И.И Как определять плановую потребность предприятия в оборотных средствах // Финансы. - 1997. - N 10. - б.10-13.
11. Нестеров В.О. , Карпенко С.Н. Финансовый анализ и учет.-М.: Финансы и статистика, 2009.- 180б
12. Ковалев В.В. Финансовый анализ. Управление капиталом. Анализ отчетности.-М.: Финансы и статистика, 2007.– б34 - 38.
13. Павлова Л.Н. Финансовый менеджмент в предприятиях и коммерческих организациях. Управление денежным оборотом. - М.: ИНФРА-М, 2002. – 392б
14. Парамонов А. В. Учет и анализ предпринимательского капитала // Аудит и финансовый анализ. – 2001г. - №1 –б 88.
15. Рубченко М., Агеев С. и др. Искусство управлять деньгами // Эксперт. - 2001г - N6 - б 17 - 29.
16. Стоянова Е.С., Быков Е.В., Бланк А.И. Управление оборотным капиталом. - М.: Изд-во "Перспектива", 2007. - 128с.
17. Стоянова Е.С. Финансовый менеджмент. -М.: Перспектива, 2002 – 193б
18. Уткин Э.А. Финансовое управление. - М.: Финансы и статистика, 2004. – 307б
19. Фащевский В.М. Об анализе оборотных средств //Бухгалтерский учет. - 2003г - N2 – б 80 - 81.
20. Финансы в управлении предприятием /Под ред. Ковалевой - М.: Финансы и статистика, 2006 – 160б
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ.....................................................................
...............................................3
1. Кәсіпорын аҚШАЛАЙ ҚҰРАЛДАРЫНЫҢ АЙНАЛЫСЫН басқарудың теориялық
негіздері
1.1 Кәсіпорынның айналым қаражаттарын басқарудың мәні
............................5
1.2 Кәсіпорынның ақшалай қаражаттарының ... ... ... ... ... ... ... КӘСІПОРЫННЫҢ АҚШАЛАЙ ҚАРАЖАТТАРЫН БАСҚАРУДЫ ТАЛДАУ («Кедентранссервис»АҚ
мысалында)
2.1 Кәсіпорынның ақшалай құралдарын талдау
................................................15
2.2 «Кедентранссервис» АҚ-ның бағалы қағаздар өтімділігін талдау
..........21
3. КӘСІПОРЫННЫҢ ... ... ... ... ... ... ... алғаннан бергі уақыттарда, әсіресе соңғы жылдары
экономикалық өсім жоғары қарқын ала бастады. Алғашқы ... ... ... ... ... ... барлық салаларын дамыту арқылы
халқымыздың өркениет жүйесіндегі өмір сүріп жатқан басқа ... ... ... қол ... ... ... жылдар жемісінің нәтижелерін
байқатып отыр. Өмір сапасын және деңгейін көтеру ... ... және оның ... ... ... ... ... Нарықтық экономикада бизнесті басқару
көптеген белгілермен ерекшелікшеленеді. Біріншіден, ... ... ... ең ... ... ретінде қаржылық ресурстар
қолданылады. Екіншіден, қаржылық бейнедегі басқарушылық шешімдерді ... ... ... ... ... ... ... негізгі мәселе ретінде қаржылық ресурстарды
анықтау және ... ... ... ... ... ... айналым капиталын тиімді пайдалану арқылы қаржылық жағдайды
жақсарту қажет болады, ақшалай ... ролі де ... ... ... ... түрде ақшалай қаражаттар мен ... ... ... ... ... ... басқару жүйесі
қаржы менеджметінде ... ... ... ... ... талдаудан, ақшалай қаражаттарды болжамдаудан құралады. Осы
себептерге ... ... ... ... ... ... ақшалай қаржаттарды басқарудың мәселелері өзекті болады.
Курстық жұмыстың мақсаты - ақшалай қаражаттардың кәсіпорынның жағдайының
тұрақтылығын қамтамасыз етуіндегі маңызын ... және ... ... ... ... алға ... ... жету үшін келесідей
міндеттерді шешу көзделеді:
- айналым капиталын басқарудағы ақшалай қаржаттарды басқарудың ролін және
оларды басқару әдістерін ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарды басқаруға талдау жүргізу;
- кәсіпорынның ақшалай қаражаттарының қозғалысының динамикасын, қаржылық
цикл ұзақтығын анықтау;
- ақшалай ағымдарды басқаруды болжамдау модельдерін пайдаланып, ... ... ... ... кейбір жолдарын ұсыну.
Курстық жұмыстың әдістемелік негізі. Бұл жұмысты жазу барысында
Баканов М.И., ... А.Д., ... Р.С., ... В.В., ... ... Е.С., Дюсенбаев К.Ш. және т.б. ғалымдардың еңбектері әдістемелік
арқау ретінде көрініс тапты.
Курстық ... ... ... ... 3 негізгі бөлімнен,
кіріспе, қорытынды, қолданған әдебиеттер тізімінен, кестеден, ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның айналым капиталын
басқарудағы ... ... ... ... ақшалай қаржаттарды
тиімді басқарудың қаржылық жағдайға әсері, ақшалай қаражттарды басқарудың
әдістері анықталған. Екінші бөлімде ... ... ... ... ... ақшалай қаражаттарды басқаруға талдау
жүргізілген, кәсіпорынның ақшалай қаражаттарының қозғалысының ... цикл ... ... Үшінші бөлімде ақшалай ағымдарды
басқаруды болжамдау модельдерін пайдаланып, қаржылық ... ... ... әр бап ... ... ... ... және олардың
кәсіпорын балансына әсер етуін бағалау негізінде кәсіпорын көрсеткіштерінің
болжамды мәндері есептелген, қаржылық ... ... ... ... ... ... ... АЙНАЛЫСЫН басқарудың теориялық
негіздері
1.1 Кәсіпорынның айналым қаражаттарын басқарудың мәні
Айналым қаражаттары кәсіпорын мүлкінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Оларды ... ... мен ... кәсіпорынның табысты қызметінің
негізгі шарты болады. Нарықтық қатынастардың дамуы оларды ұйымдастырудың
жаңа жағдайларын анықтайды.
Инфляция, ... және ... да ... ... ... қаражаттарына қатысты өз саясатын өзгертуге, толықтырудың ... ... ... ... пайдаланудың тиімділік мәселесін зерттеуге
мәжбүр етеді. Өндірістің материалдық ... ... ... ... ... ... ... Қызмет көрсету процесі барысында еңбек өнімдері
мен еңбек құралдары ... және ... ... ... өнім ... құнын тасымалдайды. Осының арқасында өндірістік қорлардың негізгі және
айналыс ... ... ... Айналымдағы өндірістік қорлар
өндіріс саласына қызмет етеді және бір ... цикл ... ... өзгертіп, дайын өнім құнына өз құнын ... Өз ... ... ... ... ... және тауарлық форманы
иеленеді, бұл олардың өндірістік қорлар мен ... ... ... келеді. /1/
Айналымдағы өндірістік қорлар өндіріске қажетті шикізат қорлары, ... ... ... ... алынатын жартылай фабрикаттар мен қосымша
өнімдер, жағармай, жөндеу жұмыстары үшін керекті бөлшектер, аз ... ... ... ... ... ... ... болады. /2/
Айналым қорларына мыналар кіреді: дайын өнім, ақшалай қаражаттар және
дебиторлық қарыздар.
Әрдайым қозғалыста бола ... ... ... қорлар мен
айналыстағы қорлар ... ... ... қамтамасыз етеді.
Кәсіпорындар қорларының айналымы шикізаттарды, материалдарды, жағармайды
және басқа да өндіріс құралдарын алуға ақша ... ... ... бұл айналымның бірінші кезеңі. Нәтижесінде ақшалай ... ... ... ... ... ... отырып, өндірістік
қорлардың түрін иеленеді. Сонымен қатар бұл ... құн ... ... айналым соңында ол қайтадан қалпына келеді. Айналымның
екінші кезеңі өндіріс процесінде ... ... яғни ... ... тасымалданған және жаңа қалыптасқан құны бар жаңа ... ... ... өндірістік тұтынуды жүзеге асырады. Авансталған ... ... ... ... - өндірістіктен тауарлыққа ауысады.
Айналымның үшінші кезеңінде өндірілген дайын ... ... ... және ... ... ... Бұл ... айналым қаражаттары
қайта өндіріс сферасынан айналым сферасына көшеді. Үзілген тауарлық айналым
жаңғыртылады, құн тауарлық ... ... ... ... ... ... дайындау мен өткізуге кеткен және ... ... ... ... ... алынған ақшалай
қаражаттар соммасының айырмасы кәсіпорынның ақшалай жинақтарына теңеледі.
Бір айналымды жүзеге асырып болған соң, ... ... ... ... ... ... қозғалысы өндіріс пен айналымның
үздіксіз процесінің негізі болып табылады. Бұл айналыс ... ... ... ... ... өндірістік.
Айналым қаражаттарына талдау жасау барысында айналым ... ... әсер ... негізгі факторларды атап өту қажет.
Олардың негізгі факторлары 1 ... ... 1. ... ... ... факторлар әсері
Айналым қаражаттары өндіріс саласына, айналым ... ... есеп ... ... ... ақша айналысына
маңызды әсерін тигізетін ... ... ... бірі ... олар ... ... атқарады – есеп-төлемдік./2/
Жасалатын айналымдағы өндірістік қорлардың және айналыстағы қорларының
қорларына ақшалай қаражаттардың авансталуы ретіндегі ... ... бұл ... ... ... ... ... Бұнда
айтылмаған жағдай: ақшалай қаражаттардың белгілі бір соммасын аванстаумен
бірге өндіріс процесінде жасалатын қосымша өнім құнын бұл ... ... ... ... ... рентабельді кәсіпорындарда қорлардың
айналымы аяқталғаннан ... ... ... қаражаттарының соммасы
алынған табыстың белгілі бір ... ... ... төмен
кәсіпорындарды айналым қаражаттарының сомасы ... ... ... шығындарға байланысты кемиді.
Соныменен, айналым қаражаттары кәсіпорынның өндірістік бағдарламаларды
және есептерді уақытылы ... ... ... ... ... айналыстық өндірістік қорлар мен айналым қорларының жоспарлы
түзілуі үшін ... ... ... құн ... ... ... ... және материалдық ресурстарды қамтитындықтан, ... мен ... ... ... ... ... ғана
емес, кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы да тәуелді болады. /2/
Айналым қаражаттарын ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... Айналым қаражаттарын ұйымдастыру мыналарды
қарастырады:
• Айналым қаражаттарының құрылымы мен құрамын ... ... ... ... ... ... анықтау;
• Айналым қаражаттарын қалыптастыру көздерін анықтау;
• Айналым қаражаттарын ... мен ... ... ... ... ... пайдалану тиімділігі мен ақталуына
жауапкершілік. /3/
Айналым қаражаттарының ... ... ... ... қорлар мен
айналым қорларын құрайтын элементтердің жиынтығы болады.
Айналым ... ... ... ... ... шикізат,
негізгі материалдар мен сатып алынатын жартылай фабрикаттар, қосымша
материалдар, ... ... ... ... құралдар, құрал-
саймандар, шаруашылық инвентарь және тағы басқа аз құнды және тез ... ... ... және ... ... ... ... кезеңдегі шығыстар, дайын өнім, жеткізілген тауарлар, ақшалай
қаражаттар, дебиторлар, және тағы ... ... және ... ... ... капиталы келесі
ерекшеліктер бойынша сыныпталады:
1) Өндіріс процесіндегі функционалдық рөліне ...... ... және ... ... ... жоспарлау және басқару тәжірибесіне байланысты – қалыпқа
келетін және ... ... ... ... ... қаражаттарының қалыптасу көздеріне байланысты – ... және ... ... капитал;
4) Өтімділігіне (ақшалай қаражаттарға айналу жылдамдығына) байланысты –
жоғары өтімді қаражаттар, тез өтімді айналым ... және ... ... ... ... салу ... дәрежесіне байланысты – салымдардың
минималды ... бар ... ... ... аз тәуекелі бар
айналым қаражаттары, ... ... ... бар ... ... ... ... бар айналым қаражаттары;
6) Есеп стандарттары мен кәсіпорын балансында көрсетілуіне байланысты –
қорлардағы айналым қаражаттары, дебиторлық қарыз, ... ... ... ... ... тағы ... ... активтері;
7) Материалдық-заттай мазмұнына байланысты – еңбек құралдары, дайын өнім
мен тауарлар, ақшалай қаражаттар, ... ... ... ... ... деп ... қаражаттарының жалпы
соммасындағы элементтердің арасындағы қатынасты атайды./2/
Айналым қаражаттарының құрылымы мен ... ... әр ... ... емес. Олар ... ... ... ... көптеген факторлармен анықталады.
Сондықтан өнеркәсіптік кәсіпорындарға қатысты негізгі ... ... ... ... ... қорлары мен
дебиторлық қарыздың көн бөлікті ... ... ... ... ... ... бірі ... табылады. Бұл қағиданы ... ... ... ... ... ... ... дәлдікпен анықтауға және соның
арқасында өндірістік және төлем-есептік қызметтерді табысты ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарын
нормалаудан бас тарту болып табылатын жағымсыз қате тәжірибе – төлем ... ... ... жағдайының себептерінің бірі.
Айналым қаражаттарын дұрыс ұйымдастырудың маңызды қағидасы оларды қатаң
мақсатты бағыттылығы бойынша ... ... ... ... негіздегі шығыстарды жабу, ссудалар бойынша жоғарғы банктік
пайыздарды төлеу, салық төлемдерін ... ... үшін ... ... айналым қаражаттарын бөліп алу арқылы бұл қағиданың
бұзылуы төлем-есептік тәртіптің дағдарысына, бюджетке салық ... ... ақы ... ... мен ... алдындағы,
жеткізілетін дайын өнім мен шикізат үшін ... ... ... ... ... ... негізгі қағидасы олардың сақталуын
қамтамасыз ету, рационалды пайдалану мен айналымдылығын жылдамдату ... ... ... қаражаттарын ұйымдастыру статистикалық
мәліметтер, ... және ... есеп ... ... мен ... ... ... мен сақталуына жүйелі бақылауды қамтиды.
Көптеген кәсіпорындардағы айналым қаражаттарына ... ... бірі ... келіп түсуінің тұрақты болмауы болып ... ... ... ... ... ... 30-50 есе көп сатып
алуына әкеп соғады. Яғни ... ... орын ... ... көп айналым
қаражаттар қажет./6/
Төлемсіздік мәселесі мерзімі өткен ... ... ... ... ... кімге төлеу қажет екеніне, кім күте алатынына, ... ... ... ... ... ... ... сыныптауды қажет етеді. Бұл кезекте ... ... ... ... мен ... және республикалық бюджетке
салықтар бойынша төлемдер тұрады. ... ... ... ... банкроттыққа әкелу мүмкін деңгейге дейін жоғары мөлшердегі
санкциялық ... ... ... ... ... қауіп салыстырмалы шартты болып келетінін атап өту ... ... ... мүмкіндік кәсіпорын көлеміне кері пропорционалды, соның
ішінде бұрын мемлекеттік болған кәсіпорындарға бұл кері ... одан ... ... ... және ... ... байланысты шығыстарды
жүзеге асыруға, шикізат пен жұмыс күшін өтеуге мүмкіндік беретін ... ... ... ету ... ... күрделі мәселелерді
шешу қажеттілігіне әкеп соғады.
Кәсіпорынның айналым капиталын мәнді толықтыруға мүмкіндік ... бірі – ... ... ... ... ... оқу-
құралдарының дәлелдемелері негізінде айналым капиталының толықтылығы
көзқарасы бойынша ... ... ... ... ... ... ... болып табылмайды. /8/
Қазақстанды бұл фактордың әсерін анықтау үшін қорлардың бар болуы туралы
нақты ақпаратты алу және ... ... ... есептеу қажет. Яғни
барлығы бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... жетілдіру қажеттігіне күмән жоқ.
Кәсіпорын жиі бір шикізат түрін әртүрлі бағамен сатып алады. Қоймашыларда
барлық шикізат әртүрлі ... ... ... ( ... ... ... ). Бухгалтерия бұл шикізаттарды белгілі бір бағамен
шығынға жазу ... ... олар ... ... ... ... жазудың жаңа әдісі – жорамалдап орындау ... Бұл ... ... қаржыны басқару, әрине, мүмкін ... ... ... кезеңге дейін дайындамалардың нақты өзіндік
құны бойынша қорларды бағалау әдісі болған. Бірақ оны ... ... ... тән ... ұзақ ... ... жағдайында,
біріншіден, өнімнің өзіндік құны төмендейді, екіншіден, ... құны ... ... яғни олардың айналымы жасанды
жолмен ұлғаяды.
Кәсіпорын айналым қаражаттарын талдау ... ... ... ... жағдайын және пайдалану интенсивтілігі мен ... ... ... ... ... ... ... баланстық әдістерін қолдану тиімді
болады, олар баланс статьяларының ... ... ... құрамдас бөліктері мен берілген қатынастың сандық көрсеткіштерін
анықтау арасындағы байланыстардың салыстырмалы көрсеткіштерін есептеу мен
теңдеулерді ... ... ... ... ... ... бұл талдау әдістерін кейде қаржылық деп атайды./14/
Сурет 2. Кешенді экономикалық талдау жүйесінің ... 3. ... ... талдау
Капитал жағдайын, қозғалысын және оның қызметінің нәтижелігін бейнелейтін
коэффиенттерді есептеу кезінде қолданылатын ... ... ... есеп мәліметтеріне негізделеді. Бұл ... ... ... ... маңызды болып келеді, өйткені ... ... оның ... ... жағдайы мен қызметінің
ақшалай көрінісіндегі нәтижелері бойынша мәліметтер құқықтық және шоттық
позициясынан ... және ... ... ... ... ... ағымдық активтердің барлығы
тұтынылмайды. Ақшалай қаражаттар ... ... ... ... ... мен ... алуға болады. Қысқа мерзімді қаржы ... ... ... және ... ... ... ... ақшалай қаражаттар болып табылады. Сондықтан оларды
басқару операциялық ... ... ... ... ... ... ... Ағымдық активтерді ақшалай қаражаттар мен қысқа
мерзімді қаржы салымдарының соммасына азайтып, операциялық ... ... ... ... ... таза ағымдық активтерді
аламыз. Сонда ағымдық пассивтерді (АП) қысқа мерзімді ... ... (ҚҚ) ... ... және таза ... ... ... жұмыс
капиталы пайда болады.
АП – ҚҚ = ЖҰМЫС КАПИТАЛЫ ( 1 ... ... ... ... ... салымдар, қысқа мерзімді
несиелер мен қарыздар несие позициясында ескеріледі. ... ... ... ... ... үшін ... тартылған несиелердің
нақты соммасын көрсететін мөлшер.
Айналым қаражаттарының ... ... ... ... ... ... орналасқан уақытына байланысты болады. ... ... ... ... іріктелетін өндірістік қорларды
сақтау кезеңінде жинақталған.
1.2 ... ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайының
тұрақтылығын қамтамасыз етуіндегі маңызы
Айналым қаражаттардың айналымдылығы жылдамдату үлкен шығыстарды талап
етпейді және өндіріс пен ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарын жылдам құнсыздандырады, олардың көп бөлігін
кәсіпорын шикізат пен ... ... ... ... жұмсайды,
сатып алушыларды төлемеуі қаражаттардың маңызды бөлігін айналымнан ... ... ... ... ... ... ... капитал ретінде қолданылатын қорлар белгілі кезеңге өтеді. Өтімді
активтер дайын өнімге айналдырылатын алғашқы ... ... ... өнім ... ... ал бұл ... ... шотын
қалыптастырады; дебитор шоттары төленіледі, олар ... ... ... ... ... кез ... ... төлеуге жұмсалады. Бұдан басқа, олар ... ... ... жұмсалуы немесе меншік иелеріне табыс ретінде төленілуі мүмкін.
Айналым капиталын үнемдеу әдістерінің бірі, яғни оның ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Кәсіпорын өндірістік қорларды жасауға қаражаттар бөлетіндіктен, ... тек ... ... ғана ... емес, сонымен бірге
тауарлардың бүліну немесе ескіру тәуекелімен, капиталдың уақытша құнымен,
яғни тәуекелдің эквивалентті деңгейіндегі ... ... ... ... мүмкін табыс нормасымен байланысты.
Кез келген көлемде, белгілі бір ... ... ... ... және ұйымдастырушылық-өндірістік нәтижелері ... ... үшін ... сипатқа ие. Дайын өнімнің үлкен қоры күтілмеген жоғары
сұраныс жағдайында өнім жеткіліксіздігі мүмкіндігін төмендетеді.
Шикізат пен ... ... қоры ... ... процесінің
тоқталуымен байланысты сәйкес запастардың күтілмеген жеткіліксіздігінен
және қымбат материал-ауыстырушыларды сатып ... ... ... пен
материалдарды сатып алуға тапсырыстың жоғары болуы үлкен қорлардың пайда
болуына әкелумен бірге, жабдықтаушылырдың бағасын төмендету ... ... Сол ... ... ... ... ... жеткілікті қорының
бар болуын қалайды, ол өндірісті ... ... ... ... нәтижесінде кәсіпорын өзі өз клиенттеріне жеңілдіктер ұсына алады.
Айналым қаражаттарының айналымдылығын жоғарылату ... ... ... мен ... ... және қорлар ... ... ... ... ... ... айналымдылығын
жылдамдату үшін кәсіпорында келесілерді жасау қажет:
- қажетті материалдарды сатып алуды жоспарлау;
- қатаң өндірістік ... ... ... кезеңгі қоймаларды пайдалану;
- сұранысты болжауды жетілдіру;
- шикізат пен материалдарды тез ... ... ... ... ... жолы дебиторлар
шотын төмендетуге негізделеді.
Дебиторлық қарыз деңгейі көптеген ... ... өнім ... ... ... ... ... тарау деңгейі, кәсіпорында
қабылданған есептесу жүйесі және т.б. Дебиторлық қарызды басқару ең алдымен
есептесулердегі ... ... ... ... ... жылдамдауы жағымды беталыс ретінде қарастырылады.
Потенциалды сатып алушыларды ... мен ... ... үшін төлемінің шарттарын анықтау маңызды мәнге ие.
Таңдау формальды критерийлер көмегімен жүргізіледі: өткен ... ... ... ... ... сұрайтын тауар көлемі үшін төлем бойынша оның
болжамды қаржылық мүмкіндіктері, ... ... ... ... деңгейі, сатушы кәсіпорынның экономикалық және қаржылық
жағдайы (тауарларының бар болуы, ақшалай қаражатқа қажеттілік деңгейі және
т.б.).
Тұрақты клиенттердің тауарлар үшін ... жиі ... ... ... ... ... ... байланысты болады. Экономикалық дамыған
елдерде «2/10 толық 30» ... кең ... Оның ... сатып алушы алынған тауар үшін несиелеу кезеңінің басынан он күн
ішінде төлем ... екі ... ... ... несиелік кезеңнің 11-ші күнінен 30-шы күніне дейін ... ... ... ... толық құнын төлейді;
- бір ай ішінде тауар үшін ... ... ... ... ... төлеу тиіс болады, оның мөлшері төлем кезіне байланысты
өзгеруі ... өтеу ... ... әсер етудің ең қолданылмалы әдістері
хаттар жіберу, телефондық қоңыраулар, персоналды ... ... ... ... сату ... ... табылады.
Айналым капиталының шығындарын төмендетудің үшінші жолы қолда бар ... ... ... Экономиканы тануда шаруашылық субъектінің
қызметіндегі ақша ... мен ... ... ... жаңа бағыт
болып табылады. Шетел кәсіпорындарында ақша ... ... ... ... ... (қаржылық директордың) жұмысының басты бағыты болып
келеді.
Кәсіпорындағы қаражат қозғалысын жүйелі есепке алу, ... ... ... алдағы периодта және ағымдағы қаржылық тұрақтылық пен төлем
қабілеттілік маңызды ... ... ... ... ... ... түскен және
төленетін ақша қаражат көлемін баланстау ... ... ... ... ... қаржылық жағдайын бағалау үшін келесі көрсеткіштер
маңызды болып келеді:
- тауарларды (жұмыс, қызмет, ... ... ... ... ақша қаражаттар ағыны.
Бұл көрсеткіштердің динамикасының бір жыл аралығында өзгеруі, оның
белгілі бір ... (жыл, ... ай) ... ... ... ... ... төлемсіздік орын алған жағдайда кәсіпорынның әр
түрлі қызметтерден түсетін ақша ... ... ... иеленеді.
Егер ақша ағынының түсуі шығыннан жоғарыласа, онда кәсіпорын ... ... ... әсер ететін бәсекелестік қабілетке ие болады. Бұл
дегеніміз уақытша бос ақша қаражатын бизнес салаларына сала ... ... Ал егер ... ... ... болса, онда оның төлем қабілеттілігі
жоғары деңгейде болады.
Кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық қызметін ... ... ... ... ... ... ... сатудан түсетін табыс;
2. сатудан түсетін табыс;
3. әр ... ... ... ... ... (өнімді, жұмысты,
қызыметті) және басқа мүлікті сатудан түсетін табыс; несие,
қарыздар және алынатын ... ... ... ... проценттер; мақсатты қаржыландыру.
4. ағымдағы және инвестициялық шығындарды жабуда пайда болатын
қаражаттар; ... ... емес ... ... ... ... ... мен проценттер төлеу және т.б.
5. ақша қаражаттарының таза ағыны – ... ... және ... ... ... қаражат ағыны- бұл фирманың жоспарланған немесе есеп беру ... ... және ... ... ... ... ... қаражат ағынын басқару келесі аспектілерді қосады:
- Қаражат қозғалысын есепке алу;
- Барлық қаражат ағынын талдау;
- Ақша қаражат ... ... ... Ақша ... қозғалысын бюджетін қолдануға бақылау.
Қызмет жасап тұрған кәсіпорынның ағымдық, инвестициялық және қаржылық
қызметтен құралады. Ағымдағы қызмет кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... және қолданатын ақша
қаражатттарын өзіне ... ... ... ... ... басты көзі
болғандықтан, ол негізгі ақша қаражат ағынын шығарады.
2. КӘСІПОРЫННЫҢ АҚШАЛАЙ ҚАРАЖАТТАРЫН БАСҚАРУДЫ ТАЛДАУ
(«Кедентранссервис»АҚ мысалында)
2.1 Кәсіпорынның ... ... ... ... ... мен құрылымының динамикасын талдау –
кәсіпорынның барлық мүліктерінің және оның жекелеген ... ... ... арту ... кему ... белгілеуге мүмкіндік береді.
Қаржылық есептің маңызды элементі болып саналатын активтерді, талдау
барысында, осы активтердің нақты қолда бары ... ... ... және оның жеке топтарын талдау, олардың рационалды таратылуын
талқылауға мүмкіндік береді.
Активтердің өсуі ... ... ... ... ... ол осы кәсіпорын жұмысының оң нәтижесін сипаттайды.
Алайда, кәсіпорын мүлік құнының өсу себептерін ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерден
айтарлықтай ауытқуына әкеліп соқтыратын инфляция әсерін ескеру қажет.
Отандық тәжірибеде инфляцияны ... алу тек ... ... баланстың
құнын құру барысында жүргізіледі.
Отандық есептік-аналитикалық тәжірибеде ... ... ... ... ... ... бағалау жүргізілмейді. Сондықтан да олардың құнының
өсуі, инфляциялық фактор әсерінен болатыны күмәнсіз.
«Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы филиалының ... ... ... құрамы мен олардың құрылымына талдау жасау үшін келесі
7,8,9,10 аналитикалық кестелері құрылады.
Кесте 7.
«Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы филиалының
активтерінің ... мен ... 2008 ... ... ... ... |
| |Мың ... |Мың ... |(+,-) |% |
| | ... |үле- |мың ... | | | |сі ... | ... ... ... |37505 |62,3 |48628 |31,8 |+11123 ... ... ... |22669 |37,7 |103881 |68,2 |+81212 ... ... және ... |7,7 |147 |0,1 |-4531 |3,1 ... | | | | | | ... ... |12829 |21,4 |100892 |66,2 |+88063 ... |5162 |8,6 |2842 |1,9 |-2320 |55,1 ... | | | | | | ... активтер |60174 |100 |152509 |100 |+92335 ... – 2008 ... ... ... АҚ ... ... ... есептемесінен алынды.
Кесте мәліметтерінен активтердің нақты ... ... ... ... ... ... 92335 мың ... 2,534 есе артқандығын көруге болады. Бұл кәсіпорынның әрі ... ... оның ... оң нәтижесін сипаттайды.
Кесте 8.
«Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы филиалының
активтерінің құрамы мен құрылымы, 2009 ж.
|Көрсеткіштер ... ... ... |
| |Мың ... теңге|% |(+,-) |% |
| | |і | ... |мың ... |
| | | | | ... | |
|1.Ұзақ мерзімді активтер |48628 |31,8 |48186 |68,5 |-442 |99,1 ... ... ... |103881 |68,2 |22207 |31,5 |-81674 |21,4 ... ... және ... |0,1 |3648 |5,2 |+3501 |2481,6|
|инвестициялары | | | | | | ... ... |100892 |66,2 |5843 |8,3 |-95049 |5,8 ... |2842 |1,9 |12716 |18,0 |+9874 |447,4 ... | | | | | | ... ... |152509 |100 |70393 |100 ... |
Ескертпе – 2009 жылддағы «Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы
филиалының ... ... ... ... ... ... ... флиалындағы
активтердің нақты құнын көрсететін ... ... ... жылы
01.01.2009жылға қарағанда -152509мың теңгеге немесе 46,2 пайызға дейін
төмендегенін көреміз. Бұл ... ... ... ... ... төмендеуінен болған.
Кесте 9.
«Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы филиалының
активтерінің құрамы мен құрылымы, 2010 ж.
|Көрсеткіштер ... ... ... |
| |Мың ... |Мың ... үле-|(+,-) |% |
| | ... |сі |мың ... |
| | | | | ... | ... мерзімді активтер |48186 |68,5 |79156 |84,1 |+30970 |164,3 ... ... ... |22207 |31,5 |14941 |15,9 |-7266 |67,3 ... ... және ... |5,2 |893 |0,9 |-2755 |24,5 ... | | | | | | ... ... |5843 |8,3 |9082 |9,7 |+3239 |155,4 ... |12716 |18,0 |4966 |5,3 |-7750 |39,1 ... | | | | | | ... ... |70393 |100 |94097 |100 |+23704 |133,7 ... мәліметтерінен «Кедентранссервис» АҚ Атырау ... ... ... құнын көрсететін ... ... ... ... ... 23704 мың теңгеге немесе 1,337
есе артқандығын көруге болады. Бұл кәсіпорынның әрі ... ... оның ... оң ... сипаттайды.
Кесте 10. - «Кедентранссервис» АҚ активтерінің Атырау қаласындағы
филиалының активтерінің құрамының 2008-2010 жылдардағы өзгерісі
|Көрсеткіштер |2008ж |2009ж |2010ж. |2010 ж. |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | |2008ж |2009ж ... ... активтер |48628 |48186 |79156 |162,8 |164,3 ... ... ... |103881 |22207 |14941 |14,4 |67,3 ... ... және қаржы|147 |3648 |893 |607,5 |24,5 |
|инвестициялары | | | | | ... ... |100892 |5843 |9082 |9,0 |155,4 ... |2842 |12716 |4966 |174,7 |39,1 ... | | | | | ... ... |152509 |70393 |94097 |61,7 |133,7 ...... ... ... «Кедентранссервис» АҚ Атырау
қаласындағы филиалының қаржылық есептемесінен алынды.
Бұл кестеден «Кедентранссервис» АҚ Атырау ... ... ... құнын көрсететін баланс ... ... ... ... ... өзгерісін көреміз. 2010 жылы барлық активтер
құны 2008 ... ... 58412 мың ... ... Бұл ... активтердің сомасының 88940 мың теңгеге азаюы себебінен туындаған.
Ағымдағы актвитердің ... 2 ... ... ... ... ... ... болған. Кәсіпорында активтердің сомасының
жалпы төмендеуіне қарамастан ұзақ ... ... ... 1,643 есе
жоғарылаған. Бұл кәсіпорынның әрі қарай дамуын көрсететіндіктен, оның
жұмысының оң нәтижесін ... және ... ... ... ... балансында талданушы мерзім аяғына ... ... ... ... ... ... активтер сомасының төмендеуін
көреміз. ... АҚ ... ... ... ағымдағы
активтерінің өсіміне әсер етуші факторлар келесі кестеден ... ... жылы ... АҚ Атырау қаласындағы филиалының ағымдағы
активтерінің 7266 мың теңге сомасында төмендеуіне таза табыстың -28106 мың
теңгеге төмендеуі, ... ... ... 3114 мың ... негізгі құралдардардың сомасының 28022 мың теңгеге жоғарылауы кері
әсерін тигізген. 2009 жылы ... АҚ ... ... ағымдағы активтерінің 81674 мың теңге сомасында төмендеуіне таза
табыстың -60349 мың теңгеге төмендеуі, ... ... ... мың ... ... несиелік қарзыдардың 21767 мың ... кері ... ... ... АҚ ... ... ... ағымдағы активтерінің
өсіміне әсер етуші факторлар
|Көрсеткіштер |2008ж. |2009ж |2010ж. |
| |Мың ... |Мың ... |мың |% |
| | ... | ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... табыс |+54989 |+67,7 |-60349 |-73,9 |-28106 ... ... |-48,4 |+4298 |+5,3 |-3114 |-42,9 ... ... |- |- |- |- |- |- ... ... | | | | | | ... ... |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | ... ... |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | ... ... |+37346 |+45,9 |-21767 |-26,7 |+5180 ... емес ... |+1,5 |- |- |+166 |-2,3 ... ... |+26036 |+32,1 |-3856 |-4,7 |-28022 ... ұзақ мерзімді |+913 |+1,2 |- |- |- |- ... | | | | | | ... ... |- |- |- |- |- |- ... өсім ... |+12530 ... |+5,3 |51976 |715,3 ... төмендетуші |-39318 |-48,4 |-85972 ... ... | | | | | | ... активтердің |81212 |100 |-81674 |100 |-7266 |100 ... | | | | | | ...... ... ... «Кедентранссервис» АҚ Атырау
қаласындағы филиалының ... ... ... жылы ... АҚ ... қаласындағы филиалының ағымдағы
активтерінің 81212 мың теңге сомасында жоғарылауына таза табыстың ... ... ... ... ... сомасының 37346 мың теңгеге
жоғарылауы оң әсерін тигізген.
Кәсіпорын капиталының құрылымын зерттеу оларға кәсіпорын ... ... ... ... ... береді. Қысқа мерзімдік
несиелердің төмендеуі тәуекелдік және меншікті капиталдың өсуі ... ... ... ... ... ... қорытынды жасауға
болмайды, себебі бұл қаражаттардың үлесі басқа факторлардың несие үшін және
дивидендке ... ... ... ... мүмкін. Егер несие
үшін пайыздық мөлшерлемелер дивидеттердің мөлшерлемелерінен төмен болса,
онда тартылған қаражатты ... ... ал егер ... ... онда
меншікті капиталды пайдаланған дұрыс.
Қаржылық есеп берудің активтерінің қалыптасу көздерінің құрылымын
зерттеу үшін келесі 12,13,14 ... ... ... ... АҚ ... ... ... қаржы ресурстарының
құралу көздерінің динамикасы мен құрылымы, 2008 ж.
|Көрсеткіштер ... ... ... |
| |Мың ... ... |(+,-) |% |
| | |і | ... |мың ... |
| | | | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... капитал |31157 |51,8 |86146 |56,5 |+54989 ... ... |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | ... ... |29017 |48,2 |66363 |43,5 |+37346 ... | | | | | | ... ... |60174 |100 |152509 |100 |+92335 ... – 2008 ... «Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы
филиалының қаржылық есептемесінен алынды.
Кесте деректері бойынша ... ... ... 2008 жылы ... мың ... 152509 мың теңгеге дейін өскен, яғни 2008 жылы 92335 мың
теңгеге өскен, ал өткен жылмен ... 253,4 ... ... ... ... ... капитал үлес салмағы 51,8 пайыздан 56,5
пайызға дейін жоғарылаған. Ұзақ мерзімді қарыздар кәсіпорында жоқ. ... ... ... 48,2 ... 43,5 ... дейін төмендеген.
2008 жылдың басындағы қысқа мерзімді міндеттемелер сомасы 37346 мың ... ... ... пассивтегі үлесі төмендеген.
Кесте 13.
«Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы филиалының қаржы ресурстарының
құралу көздерінің динамикасы мен құрылымы, 2009 ж.
|Көрсеткіштер ... ... ... |
| |Мың ... |Мың ... ... |% |
| | ... |сі |мың ... |
| | | | | ... | ... капитал |86146 |56,5 |25797 |36,6 |-60349 |29,9 ... ... |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | ... мерзімді |66363 |43,5 |44596 |63,4 |-21767 |67,2 ... | | | | | | ... ... |152509 |100 |70393 |100 |-82116 |46,2 ... – 2009 ... ... АҚ ... қаласындағы
филиалының қаржылық есептемесінен алынды.
Кесте деректері бойынша кәсіпорынның жалпы капиталы 2009 жылы ішінде
пассивтер 152509 мың ... 70393 мың ... ... төмендеген, яғни 2009
жылы пассивтер сомасы 82116 мың ... ... ал ... ... 46,2 ... ... төмендеген. Жалпы капитал құрамында
меншікті капитал үлес салмағы 56,5 пайыздан 36,6 ... ... ... Ұзақ ... ... кәсіпорында жоқ. Қысқа мерзімді
міндеттемелер ... 43,5 ... 63,4 ... ... ... ... ... қысқа мерзімді міндеттемелер сомасы 21767 мың ... ... ... ... ... ... ... АҚ Атырау қаласындағы филиалының қаржы ресурстарының
құралу көздерінің ... мен ... 2010 ... ... ... ... |
| |Мың ... |Мың теңге|% үле-|(+,-) |% |
| | ... |сі |мың ... |
| | | | | ... | ... ... |25797 |36,6 |-2309 |-2,5 |-28106 |-82,5 ... мерзімді |- |- |- |- |- |- ... | | | | | | ... ... |44596 |63,4 |96406 |102,5 |+51810 ... | | | | | | ... ... |70393 |100 |94097 |100 |23704 |133,7 ... 2010 ... ... АҚ ... ... қаржылық есептемесінен алынды.
Кесте деректері бойынша кәсіпорынның ... ... 2010 жылы ... мың ... 94097 мың ... ... ... яғни 2010 жылы 23704 мың
теңгеге өскен, ал ... ... ... 133,7 ... ... ... құрамында меншікті капитал үлес салмағы 36,6 пайыздан 2,5
пайызға дейін төмендеген. Меншікті капиатлдың төмендеуі 2010 жылығы ... мың ... ... ... байланысты болған. Ұзақ мерзімді қарыздар
кәсіпорында жоқ. Қысқа ... ... ... 63,4 ... ... ... ... Қысқа мерзімді міндеттемелердің жоғарылауы
несиелік ... ... ... ... ... 2010 жылдың соңында
қысқа мерзімді міндеттемелер сомасы 51810 мың теңгеге жоғарылаған.
Кәсіпорын «Кедентранссервис»АҚ филиалы болғандықтан ... ... тек қана ... таза ... ... көрсетіледі.
Филиал жұмысы бас кәсіпорынның өнідірістік саясатына сәйкес ... ... ... ... қысқа мерзімді міндеттемелердің көп болуы, оның
ішінде несиелік ... көп ... да ... ... ... активтеріне талдау жүргігенде оның өндірісітік потенциалының
жоғары екенін көреміз.
2.2 «Кедентранссервис» АҚ-ның ... ... ... ... ... кооперативтік, акционерлік және аралас кәсіпорындардың,
мемлекеттік кәсіпорындардың бос ақша қаражаттарын нарықта бағаламасы бар
әртүрлі бағалы қағаздар ... ... ... бар. ... ... , әсіресе қаржы менеджерінің мақсаты, құнды
қағаздарға ... ... ... ... ... кәсіпорынның
инвестициялық портфелін дұрыс басқаруда. Қаржы менеджерінің білетін нарықта
қандай құнды қағаз бағалы екендігін, ... ... ... бірге, ол нарықта қатысушылар туралы ақпаратты болуы керек,
мемлекеттің реттеу ... ... қор ... ... ... ... ... жақсы болуы тиіс. Одан басқа қаржы менеджері құнды
қағаз шығарушы кәсіпорын – ... ... ... ... ... ... ... қаржы менеджері республикадағы құнды қағаздар нарығының даму
ағымын бақылап тұрғаны жөн.
Кәсіпорынның инвестициялық ... ... ... ... және ... ... екі өзара
әрекеттес элементтер ретінде қаралады.
Мемлекеттік құнды қағаздардың тәуекелділігі өте үлкен ... ... ... ... онша көп ... ... жеке меншік
қағаздар мысалы жай акциялар, ең тәуекелдік ... ... онан ... ... факторлардың әсерінен барынша ауытпалы болады.
Алынған құнды қағаздардың табысы екі элементтен құралады: ... ... ... ... ... және ... түрінде түсетін
пайыз (облигацияға) немесе пайда.
Құнды қағаздың бастапқы құнына пайызбен есептелінген табыс – ... ... ... ... ... деп ... Мысалы, кәсіпорын
басқа заңды тұлғаның акциясын 15,0 мың.тг. ... ... Сол ... ... баға 16,7 мың.тг, ал дивиденд 1 мың.тг. Бұл ... ... ... аталған қағаздың табыстылығы Д:
Д = [1+(16,7-15,0)]\15=18% жетеді.
Қаржы менеджері өз жұмысында тәуекелділікті есепке алуы керек. ... ... ... ... ... ... қажетті табыс және
тәуекелдік, бір бағытқа, яғни бір-біріне үйлесімді ... ... ... ... бір ... қағаздың тәуекелдігін және барлық
инвестициялық портфельдің тәуекелдігін көрсетеді.
Бірінші ... ... ... қаралады, сондықтан оның
сандық өлшемі бірдей болмайды. Оның ... ... ... ... өзгерісте болады.
Құнды қағаздардың тәуекелдігі, әлбетте кеңістікте қаралады. Бірақ та
ұзақ мерзімге жоспарланған жағдайда, құнды қағаздың ... ... ... ... өйтекні табыстың және коэффициент түрлендірмесінің
өзгеру деңгейі артады.
Сондықтан,бұл ... ... ... ... ... сайын арта түседі.
Соныменен, құнды қағаз неғұрлым ұзақ мерзімді болса, солғұрлым ... ... ... кәсіпорын және оның қаржы менеджері әртүрлі құнды
қағаздардың: акциялардың, ... және ... ... және ... ажырата білген жөн.
Сонымен бірге, ... ... ... ... ... жөн, өйткені құнды ... бір ... жеке дара ... ... ... ... ... үшін кәсіпорынның қаржы
менеджері келесі принциптерді пайдалана отырып, инвестициялық портфелді
қалыптастыру керек:
1. Құнды қағаздарға ... ... ... ... ... ... яғни 94% (ірі ... акциясы, мемлекеттің қысқа
мерзімді қағаздарын) таңдауға байланысты.
2. Белгілі құнды ... ... ...... ... мүмкінді ауытқуына байланысты.
Пайда өткен кезең бойынша құнды қағаздар пайдасының серпіні туралы
стастикалық ... ... ... ал ... ... ... ауытқуы ретінде қаралады.
3. Жалпы табыс және портфель тәуекелдігі оның құрылымының өзгеру
нәтижесіне байланысты өзгеруі мүмкін.
4. Инвестициялық портфельді қалыптстыруда қолданылатын барлық
бағалау, ... ... ... ... өзін ... келесі
факторлар болған жағдайда ғана мүмкін: дамыған құнды қағаздар нарығының
белгілі кезеңдегі жұмысы, ол нарық ... ... ... ... ... көрсеткіштері 15 кестеде берілген.
Кесте 15.
«Кедентранссервис» АҚ-ның Атырау қаласындағы филиалының өтімділік
көрсеткіштерінің динамикасы
|Көрсеткіштер |2008 ж. |2009 ж. |2010 ж. ... Ақша және оның ... |147 |3648 |893 ... теңге | | | ... ... және ... ... |100892 |5843 |9082 ... | | | ... Тауарлы-материалды қорлар |2842 |12716 |4966 ... ... ... |66363 |44596 |96406 ... ... өтімділік |0,002 |0,081 |0,009 ... (Каө = ... | | | ... | | | ... ... | | | ... ... ... |1,523 |0,212 |0,103 |
|(Карө = ... ... | | ... ... | | ... ... | | | ... ... ... ... |1,565 |0,498 |0,155 ... = ... активтер/Ағымдағы | | | ... | | | ...... ... ... ... АҚ ... филиалының қаржылық есептемесінен алынды.
Абсолютті өтімділік ... ... ... қай ... ... құру ... немесе алдағы жақын арада өтелуі мүмкін
екенін білдіреді, оның ... мәні Каө ≥ 0,2-0,5. ... ... ... ... жылдарда қалыпты мәніне сәйкес келмейді.
Аралық өтімділік коэффициенті ағымдағы ... қай ... ... қаражаттар есебінен ғана емес, сонымен қатар ... өнім ... ... есебінен өтелуі мүмкін екенін білдіреді, оның қалыпты мәні
Карө ≥ 1 ... ... ... ... ... тек 2008 жылы
ғана сәйкес келеді, ал 2009-2010 жылдары бұл көрсеткішітің мәні ... ... ... ... барлық өтімді ағымдағы активтердің
барлық төлем міндеттемелерінің сомасына қатынасы, оның қалыпты мәні Кжө ... бұл ... ... да «кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы
филиалының 2009-2010 жылдар аралығындағы көрсеткіштерінің мәні ... ... ... тек қана 2008 жылы ғана ... ... бар ... кәсіпорынның сөзсіз төлем қабілеттілігін білдіреді ... мен ... ... ... ... бойынша да, келіп
түсу уақыты бойынша да ... ... ... ... ... мәнінде баланс өтімділігін көрсетеді. Сондықтан кәсіпорынның ... ... үшін ... ... көрсеткіштерін тереңінен
зерттеу керек.
Өтімділік дәрежесіне, яғни ақша ... ... ... ... ... келесідей топтарға бөлінеді.
А1: өте өтімді активтер – ... ... және ... ... ... ... ... бағалы қағаздар).
А2: тез өтімді активтер – дебиторлық қарыздаржәне басқа айшалым активтер.
А3: баяу өтімді ...... ... қиын ... ...... ... және басқа айналымнан тыс
активтер.
Баланс пассивтері олардың төлену ... ... ... неғұрлым тезірек төленуге тиісті міндеттемелер – несиелік қарыздар
және уақытында төленбеген кредиторлық борыш.
П2: қысқа мерзімді пассивтер – ... ... ... мен ... ұзақ ... пассивтер – ұзақ мерзімді несиелер мен қарыз
қаражаттары.
П4: ... ... - ... ... ... ... ... өтімділігін анықтау үшін актив пен пассив бойынша келтірілген
топтар ... ... ... ... ... өтімді деп ... ............ ≤ П4
Басқа сөзбен айтқанда, сол алғашқы үш теңсіздігінің әрбір ... ... ... ... ... ... оған тең болса баланс
өтімді болады, кері ... ... ... ... ... ... ... 16 кестеде берілген.
2008 жылы: А1 < П1, А2 > П2, А3 >П3, А4 < ... ... А1 < П1, А2 > П2, А3 >П3, А4 < ... ... А1 < П1, А2 > П2, А3 > П3, А4 < П4 ... ... ... Қарастырылып отырған кәсіпорын бойынша өтімділіктің ... ... ... ... ... ... білдіреді.
«Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы филиалының өтімділігін талдау шын
мәнінде ... ... емес ... ... ... АҚ ... қаласындағы филиалының балансының
өтімділігін анықтау, мың теңге
|Актив |2008ж |2009ж |2010ж ... Өте ... ... А1 |147 |3648 |893 ... Тез ... активтер А2 |100892 |5843 |9082 ... Баяу ... ... А3 |2842 |12716 |4966 ... Қиын өтімді активтер А4 |48628 |48186 |79156 ... |2008ж |2009ж |2010ж ... ... ... ... П1|66363 |44596 |96406 ... ... ... ... П2 |- |- |- ... Ұзақ ... ... П3 |- |- |- ... ... ... П4 |86146 |25797 |-2309 ...... ... ... ... АҚ ... филиалының қаржылық есептемесінен алынды.
Сонымен, ақшалай қаражаттарға қорларды басқару теориясында жасалған және
ақшалай қаражаттар көлемін оптимизациялауға ... ... ... ... Ол келесілерді бағалау болып табылады:
- ақшалай қаражаттар және оларды эквиваленттердің ... ... ... ... ... ... қай ... ұстау, ал қай үлесін
тез өтімді бағалы қағаздар түрінде үстау қажет екенін;
- қашан және қай мөлшерде ақшалай қаражаттар және тез ... ... ... ... ... ... өз өтімді активтерін ұстайтын банктік шоттар бойынша ... ... ... өтімді активтер (қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы
қағаздар, депозиттік сертификаттар, сатылатын келісім деп ... ... ... ... пайыздар түрінде табыс әкеледі.
3. КӘСІПОРЫННЫҢ АҚШАЛАЙ ҚАРАЖАТТАРЫН БАСҚАРУ СТРАТЕГИЯСЫН ЖЕТІЛДІРУ
Қаржылық болжамдау – қаржылық жоспарлаудың ... ... ... жоспарлық бюджетін есептеу негізін құрады, өз кезегіне бұл
бюджет өзіне ... ... ... кіріктіреді: өткізу жоспары, өндіріс
жоспары, өндірістік қор бюджеті, тікелей материалды шығыстар ... ... ... ақы ... ... ... өндірістік, өткізу
және ұйымдастырушылық шығыстар жоспары, кірістер туралы жоспарлы есептеме,
ақшалай қаражаттар қозғалысы туралы ... ... ... және ... ... ... болжамдау – қаржылық стратегияны жасаудың
маңызды қадамы. ... ... ... ... ... қаржылық, маркетингтік қызметтер және кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... құрылады.
Кәсіпорын дамуының болашақ бағдарламасы кәсіпорынның қаржылық
стратегиясын ... ... ... ... жалпы мақсаттарымен оның
бағытталуы үшін қолданылады.
Кәсіпорында қаржылық қаражаттардың ... ... мен ... инвестициялық және қаржылық қызметтерінен ақшалай және ақшасыз
қаржылық қаражаттардың болжамданылатын ... ... ... ... материалдарды өңдеу сапасы мен кеңдігіне стратегиялық
мақсаттарға жету үшін стратегиялық ... мен ... ... ... ... стратегиясын нақты және кәсіпорынның қаржы-
шаруашылық қызметімен және стратегиялық мақсаттармен ... ... ... ... ... анықтау мен ... ... ... ... ... қызметтеріне және кәсіпорынды
қаржылық басқарушы ... ... ... міндеттер негізінде
анықталады. Мұндай міндеттер өндірісті кеңейту үшін немесе ... ... ... ... қағаздарға және банктік депозиттерге уақытша ... ... ... табыс алу, жоғары несиқаблеттілікті
қамтамасыз ету және рентабельділікті жоғарылату үшін қаражаттар іздеу ... ... ... жағдайды жетілдірудің негізгі критериін
таңдау кәсіпорынның қаржылық жағдайын ... және ... үшін ... ... ... ... ... сипаттайтын маңызды
көрсеткіштерді анықтаудың негізгі критериін бекітуге ... ... ... жоспарлаудың объектілерінің бірі таңдалуы мүмкін –
төлемқабілеттілік, несиеқабілеттілік, банкроттыққа ... ... ... ... ... кәсіпорын қызметін сипаттайтын жеке
көрсеткіш, мысалы, ... ... ... ... кәсіпорын
ағымдағы өтімділігі, сату рентабельділігі; біріктірілген кешенді көрсеткіш,
Дюпон формуласы бойынша ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпорынның қаржылық жағдайын
жетілдірудің негізгі критериі қаржылық жоспарлаудың ... ... ... ... ... ... ұсыныстарды сапалы және
сандық бағалау, оларды жасау. Ұсыныстар ... ... ... ... қаражаттар шығыны мен аударымдары, ... ... тыс ... ... және ... стратегияның
құрамдас бөліктері (негізгі және айналым қаражаттарын жетілдіру, капиталды
басқару, табысты бөлу, ... ... ... менеджменті,
бағалы қағаздар облысында саясаты) бойынша жасақталады. ... көп ... ... ... нақты экономикалық орта
дамуының белгісіздігімен және кәсіпорынның кез келген ... ... болу ... ... ... стратегиясының нұсқаулары бойынша болжамды қаржылық
есептемені құру талдантын кезең аяғына қаржылық ... ... ... Қаржылық стратегияның әр нұсқауы бойынша әр бап бойынша
ұсыныстарды сандық бағалау және олардың ... ... әсер ... ... ... ... болжамды мәндері есептеледі.
Нәтижесінде ұсыныстардың ... ... ... ... ... ... есептеме жасалады. Бухгалтерлік қаржылық есептеменің сәйкес
баптар көлемдерінің жоғарылауы не ... ... ... ... әсер етуіне тәуелді болады.
Таңдалған ұсыныстарды енгізуді есепке ала отырып кәсіпорынның болжамды
жағдайын ... ... ... ... жағдайын жетілдіру
критерийлеріне жетуді тексеру ... ... ... ... ... ... толық көлемде жүргізілуі және жетілдірудің негізгі
критерийлерінің көрсеткіштерін есептеуді ғана қарастыруы мүмкін.
Жоспарланған кезеңге кәсіпорынның қаржылық жағдайын жетілдірудің негізгі
критерийлеріне жетуді ... ... ... әр ... ... ... ... есепке ала отырып, кәсіпорынның болжамды
жағдайын қаржылық талдау нәтижелері негізінде жүргізіледі.
Кәсіпорынның жоғары басшылығымен Қаржылық стратегияның бекітілуі ... ... ... қаржылық қызметтер оларды бағалап және
есептеп, ... ... мен ... ... ... мерзімдері
жазылғаннан кейін жүргізіледі.
«Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы филиалының ақшалай ... ... ... кестеде көрсетілген.
Кесте 21.
«Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы филиалының ақшалай қаражаттардың
болжамды бюджеті (мың теңге)
|Көрсеткіштер |2009ж. |2010ж |
| | | ... ... ... |348169 |417802 ... сатудан |107634 |129160 ... ... |240535 |288642 ... ... шығуы |350924 |366482 ... ... өтеу |77789 |93347 ... ... |273135 |273135 ... ақшаның |-2755 |+51320 ... | | ... – 2010 ... ... АҚ ... ... қаржылық есептемесінен алынды.
Қаржылық менеджменттің қысқа және ұзақ ... ... ... болжамдауда ең ашық нысанда берілген. Қаржылық
болжамдаудың бастапқы нүктесі – сату ... және оған ... ... болжамы; соңғы нүктесі мен ... ... ... ... болып табылады.
Қаржыландыру қажеттіліктерін болжамдаудың негізгі қадамдарын белгілейік:
1. Статистикалық немесе басқа әдістер арқылы сату болжамын құру.
2. Ауыспалы шығындар болжамын ... ... ... көлеміне жету үшін қажетті ... және ... ... болжамын құру.
4. Сыртқы қаржыландыру қажеттілігін есептеу және қаражаттар ... ... ... ... ескере отырып, сәйкес
көздерді іздеу.
Сонымен, барлық есептеулер үш жорамал негізінде жасалады:
1. Белгілі бір пайызға сату көлемінің өсуі ... ... ... ... және ... ... ... пайызға өседі. Бұл
ағымдағы активтер де, ағымдағы міндеттемелер де жоспарлы кезеңде өткізуден
түскен түсімнен бұрынғы пайызды құрады.
2. ... ... ... өсу ... ... ... басында
жүктелмеген негізгі құралдардың болуын есепке ала отырып және бизнестің
технологиялық жағдайларына сәйкес айналымды ... ... ... ... ... қолда бар құралдардың материалды және моральді тозу деңгейі
арқылы есептеледі.
3. Ұзақ ... ... және ... ... ... ... ... табыс таза табысты дивидендтерге ... ... таза ... бөлу ... ... ала ... ... кезеңнің бөлінбеген табысына болжамданатын таза табыс
(болжамданған өткізілген өнімнен түскен табысты өткізілген өнімнің ... ... ... кейін дивидендтер (таза табысты
дивидендтерге бөлу нормасына көбейтілген болжамданатын таза табыс ... ... ... ... 2010 жылға болжамды өсімі 120,0% құрайды.
Өнімді өткізуден түскен табыс 2010 жылы ... ... 120994,8 мың ... ... балансты «сатулардан пайыздар әдісі» бойынша есепті 2010
жылғы баланс негізінде келесі кестеде көрсетуге болады (22 ... ... АҚ ... қаласындағы филиалының болжамды баланс (мың
теңге)
|Көрсеткіштер ... ... ... ... |
| |2010ж. |2010ж |
| | | ... ... мерзімді активтер |14941 ... ... ... активтер |79156 |79156*1,2=94987 ... |94097 |112916 ... ... ... |96406 ... |
|міндеттемелер | | ... ... |- |- ... | | ... ... |- |- ... ... |-2309 |- ... |94097 |115687 ... – 2010 ... ... АҚ ... қаласындағы
филиалының қаржылық есептемесінен алынды.
«Кедентранссервис» АҚ Атырау қаласындағы филиалының 2010 жылға ... ... ... ... ... ... – 115687 мың теңге =
-2771мың теңге.
Сонымен, болжамданылған сату көлемін қамтамасыз ету үшін кәсіпорын
болжамды мерзімде сыртқы қаржыландыру көздерін қажет ... 2771 ... ... ... ... ... ұзақ ... активтерді
қаржыландыруда артық болады.
Кәсіпорын қаржыгерлері 2771 мың теңге сомада тағы да ұзақ ... ... ... 2009 ... 28 ... “Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан” атты
Қазақстан халқына Жолдауында: «Бәсеке қабілеттілік─ Қазақстанның әлемдік
экономика мен қоғамдастыққа табысты кірігуінің ... ... да ... ... біз ... ... жобамызды тұжырымдап, оны іске асыруды
қолға алған болатынбыз. Бұл─ біздің әлемнің бәсекеге барынша қабілетті елу
елінің қоғамдастығына қарай жедел ... және оның ... ... Қазақстанның тұғырнамасын нығайту» деген /1, 5-6 б/. Осы орайда
кәсіпорындардың бәсеке қабілеттілігін жоғарылату мәселесі ... ... ... ... ... жоғарылату мәселесімен
тығыз байланыстылығына көз жеткізуге болады.
Кәсіпорынның айналым капиталын басқару ... ... ... ... қазіргі сатысында өндірістің экономикалық тиімділігін
жоғарылатудың ... ... бірі ... ... Әлеуметтік-
экономикалық тұрақсыздық және ... ... ... ... ... ... ... жұмысында ақшалай
қаражаттарын басқару маңызды ... ... ... ... ... және ... ... операцияларының себебін байқауға
болады. Ақшалай қаражаттарының жеткіліксіздігі ... ... ... ... әрбір кәсіпорын қызметінің басым ... бірі ... ... қаражаттарының үнемі қозғалысы өндіріс пен айналыс
үрдісінің үздіксіздігінің негізі болып табылады.
Айналым ... ... ... ... ... ... ... ақшалай қаражаттар және дебиторлық қарыздар.
Берілген жұмыста мен арнайы әдебиет көздерін қолдана отырып, кәсіпорынның
ақшалай қаражаттарының экономикалық мәні ... ... ... негізгі мақсаты-келіп түскен және
төленетін ақша ... ... ... ... ... қаржылық
тұрақтылығын қамтамасыз ету.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалау үшін келесі ... ... ... ... ... ... өнім) сатудан табыс;
табыс; ақша қаражаттар ағыны. Бұл көрсеткіштердің динамикасының бір ... ... оның ... бір ... (жыл, ... ай) ... нәтижесіне байланысты болады. Егер, төлемсіздік орын ... ... әр ... ... ... ақша қаражаты бірінші
маңыздылықты иеленеді. Егер ақша ағынының түсуі шығыннан жоғарыласа, ... ... және ... дамуына әсер ететін бәсекелестік
қабілетке ие болады. Бұл ... ... бос ақша ... ... сала отырып пайда табу. Ал егер кәсіпорын пайда табатын ... оның ... ... ... ... ... ... ағыны- бұл кәсіпорынның жоспарланған немесе есеп беру период
аралығында жинақталатын және төленетін ақшалай қаражат ... ... ... ... ... келесі аспектілерді қосады:
- Қаражат қозғалысын есепке алу;
- Барлық қаражат ағынын талдау;
- Ақша ... ... ... ... Ақша ... ... ... қолдануға бақылау
Практикада ақша ағынын есептеудің екі әдісі қолданылады – тікелей және
жанама. Тікелей әдіс – бұл қаржыгер және бухгалтерлерге - ... ... ... процедурасы болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
береді.
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі - «Кедентранссервис» АҚ ... ... ... қаржаттарының жиынтығы. «Кедентранссервис»
АҚ Атырау қаласындағы филиалының негізгі қызметі: жүк тиеу- алу ... ... ... және ... ... ... ... алу жұмыстарын
механикалық әдіспен және қолмен орындау, автокөлік қызметтерін ... ... ... тиімді басқару жүйесі қаржы менеджметінде ... ... ... қаражаттардың қозғалысын талдаудан, ақшалай
қаражаттарды болжамдаудан құралады.
Ақшалай қаражаттарға қорларды басқару теориясында жасалған және ... ... ... ... ... ... қолданылуы
мүмкін. Ол келесілерді бағалау болып табылады:
- ақшалай қаражаттар және ... ... ... ... ... шотында ақшалай қаражаттардың қай үлесін ұстау, ал қай үлесін
тез өтімді бағалы қағаздар түрінде үстау қажет екенін;
- ... және қай ... ... ... және тез өтімді активтердің
өзара трансформациясын жүргізу қажет екенін.
Батыс ... ... ... ... ... ... кең ... Отандық тәжірибеде күшті инфляция кезінде, есептік
мөлшерлемелер, бағалы ... ... ... ... бұл
модельдерді тікелей қолдану қиын.
Ақшалай қаражаттарды басқаруда қаржылық цикл ... ... ... ... ... цикл, немесе ақшалай қаражаттың айналым циклы ... ... ... бос болатын уақытын айтамыз.
Жалпы қарайтын болсақ, кәсіпорынның ақшалай қаражаттарын басқару бойынша
жағдайы нашар емес, дегенмен де осы ... ... ... ... басқарудың тиімділігін жоғарылату – кәсіпорын үшін өте маңызды
болады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан халқына ... ... ... ... ... 2010ж. 28 ... // ... Қазақстан, 1 наурыз
2010ж
2. Жүйриков К.К.: Финансы предприятий в ... ... 2002, ... ... К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г. Кәсіпорынның
қаржылық жағдайын талдау / Оқу ... ... ... 2001– ... Ван Хорн Дж.К. ... управления финансами: Пер. с англ. /Гл. ред.
серии Я.В. Соколов. - М.: Финансы и статистика, 1997.- 800 ... ... В.В. ... ... ... // ... - 1998. -
N 21. - ... Ефимова О. В. Анализ оборотных активов организации. // Бухгалтерский
учет – 2000г. - №10 – б.47-53.
7. Ефимова О.В. ... ... М.: Бух. ... 1996 ... ... Е.П., ... Е.Н. Финансовый анализ и аудит. –М.: Финансы и
статистика, 2008.– 432б.
9. www.astanatradeinternational.kz
10. ... Как ... ... ... ... в оборотных
средствах // Финансы. - 1997. - N 10. - б.10-13.
11. Нестеров В.О. , ... С.Н. ... ... и ... ... и
статистика, 2009.- 180б
12. Ковалев В.В. Финансовый анализ. Управление ... ... ... и ... 2007.– б34 - ... Павлова Л.Н. Финансовый менеджмент в предприятиях и коммерческих
организациях. Управление денежным ... - М.: ... 2002. ... ... А. В. Учет и ... ... ... // Аудит и
финансовый анализ. – 2001г. - №1 –б 88.
15. Рубченко М., Агеев С. и др. ... ... ... ... - 2001г - N6 - б 17 - ... ... Е.С., Быков Е.В., Бланк А.И. Управление ... - М.: ... ... 2007. - ... ... Е.С. Финансовый менеджмент. -М.: Перспектива, 2002 – 193б
18. Уткин Э.А. Финансовое управление. - М.: Финансы и ... 2004. ... ... В.М. Об ... ... ... ... учет. -
2003г - N2 – б 80 - 81.
20. Финансы в управлении предприятием /Под ред. ... - М.: ... ... 2006 – ... ... қаражаттарының айналымы
Ішкі факторлар
Нарық коньюнктурасы
Қызмет масшта-
бы
Эко-номика-лық жағдай
Баға-
лық саясат
Актив-тер құры-лымы
Есеп саясаты
Технология-ның жетілуі
Блок 1. Жалпылауыш көрсеткіштердің бастапқы көрінісі
Блок 2. Өндірістің сыртқыэкономикалық, ... ... ...... ... ... ... өндірістік құралдардың қолданылуына
талдау
Блок 4. Материалдық ресурстардың қолданылуын
талдау
Блок 7. ... ... ... ... 8. ... капитал құрылымы мен көлем талдау
Блок 10. Өнімнің рентабельділігі мен табыстылығын талдау
Блок 9. Өндірістік құралдар немесе активтердің айналымын ... 5. ... ақы мен ... ... ... ... 6. ... сапасы, құрылымы мен көлемін талдау
Блок 11. Шаруашылық қызметтің рентабельділігін ... 12. ... ... мен ... талдау
Блок 13. Экономикалық ынталандыру қорлар жұмыстарының тиімділігіне жалпы
баға беру және талдау
Өндіріс ... ... ... ... ... ... ... саласында
Айналым капиталын талдау

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның тиімді қызмет етуін қамтамсыз етудегі ақшалай қаражаттарының есебі және талдауы58 бет
«БИАР» ЖШС-нің АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ МЕН ОЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ75 бет
Ақшалай қаражаттардың кәсіпорынның жағдайының тұрақтылығын қамтамасыз етуіндегі маңызын анықтау және оларды басқару стратегиясын жетілдіру67 бет
Кәсіпорынның ақшалай қаражаттар айналысын басқарудың теориялық негіздері34 бет
"Ақша-несие саясаты"7 бет
1922-1924 жж. ақша реформалары9 бет
1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізудін, себептері және оның мазмұны6 бет
«Қоғамдық ұдайы өндірістегі ақшаның мәні, функциялары және рөлі»6 бет
Ағымдағы операциялар шоты15 бет
Ақша айналымы21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь