Қазақстандағы еңбек нарығының әлеуметтік-экономикалық мәселелері

Жоспар

Кіріспе

Негізгі бөлім
I. Нарықтық экономикаға өту кезіндегі еңбек нарығының қалыптасуы
1.1. Еңбек нарығының құрылымы
1.2. Еңбек нарығына әсер ететін факторлар
1.3. Жалақының қалыптасуы

II. Қазақстандағы еңбек нарығының әлеуметтік.экономикалық мәселелері
2.1. Жұмыссыздық мәні
2.2. Жұмыссыздықтың көрсеткіштері мен түрлері

III. Еңбек нарығының қалыптастыру мен әлеуметтік жағдайын көтеру
3.1. Еңбекпен қамтамасыз ету саясаты
3.2. Еңбек биржасының мәні

Қорытынды

Қолданыған әдебиеттер тізімі
Кіріспе

Еңбек адам өміріне қажетті материалдық және рухани игіліктерді жасаудағы адамның белгілі бір мақсаттағы іс әрекетін білдіреді. Табиғат адамдардың осы игіліктерді қажетсінуін қамтамасыз ететін негізгі материалды берсе, ал оның өзі еңбек процесі арқылы, еңбек құралдарын пайдалану нәтижесінде материалдық игіліктерге айналады. Нақты еңбек іс әрекетінде адамның табиғатпен қарым- қатынасы, адам күшінің табиғат күшінен үстемдігі көрінеді. Хайуанаттар табиғатқа тек қажеттілікпен ғана әрекет етіп, оған түйсік ықпалымен өзгерістер енгізеді. Ал еңбек процесінде тек сыртқы табиғат өзгеріп қоймайды, сонымен бірге білім, тәжірибе жинақталады, адамдардың біліктілігі артады, адамның өзі өзгереді. Еңбек мақсатқа сәйкестікпен, іс- әрекеттің ұғынылуымен сипатталады, ол қашанда белгілі бір нәтижеге жетуге бағытталып, бұл нәтиженің бейнесі адамның басындағы ойға алған мақсаты ретінде алдын- ала қалыптасады.
Еңбек дегеніміз шығармашылық процесс, яғни еңбек өзінің даму жолында адамдардың қабілетін дамытады. Сонда ғана еңбектің мәні, оның адамдық негізі ашылады.
Еңбекті түсіну үшін оның обьективті және субьективті жақтарын білуіміз керек. Обьективті жағынан,еңбек шынвнда да материалды және рухани игіліктерді тудыратын, тудырып отырған және тудыра беретін процесс. Бұл жағынан алғанда ол адамдардың өмір сүруі үшін жаратылған, олардың мәңгі серігі. Ал екінші субьективті жағынан, еңбек қоғамдық қатынастар арқылы қалыптасқан шын мәніндегі адамдардың « мәнді күштерінің» көрінуі. Яғни еңбек арқылы адамдардың қабілеттігі, дарыны, біліктілігі, бір сөзбен айтқанда- шығармашылығына жол ашылады. Және де нарықты экономиканың және нарық қатынастарының ең маңызды жағы адамдардың еңбек қызметтерін толассыз жандандыруында. Нарықты экономика кезеңінде адамның кез келген еңбек қызметі, атап айтқанда, ой- қуаты, энергиясы, уақыт шығындары нысанына, жұмыстың тәсіліне қарамай еңбек болып есептеледі. Еңбек қатынастарында еңбек уәжін де атап айту қажет.
Қазақстан Республикасының «Еңбек туралы» Заңында «еңбек қатынастары- тараптардың әдетте жеке еңбек және ұжымдық шарттар негізінде белгілі бір еңбек қызметің жүзеге асыруы жөнінде туындайтын жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы қатынастар»- делінген.
Адамның алдына қойған мақсаты, оны ынталандыратын уәждер зор рөл атқарады, олардың бастысы еңбекті,жұмыс күшін ақшалай бағалау, еңбек қатынастарын реттеу.
Нарық жалдау қатынастарын да қарастырады, одан барып жұмысқа орналасу мәселелері туады. Жалдайтын жақ жалданатын жұмыскерлерге қойылатын талаптарды өзіне қажеттілігіне, оның жай күйіне, біліктілік- мамандық деңгейіне, жынысы, жасы, сипаттамасына моральды-психологиялық мінездемесіне қарай қабылдайды. Жалданатын жақ төленетін еңбекақы деңгейіне, еңбек жағдайларына жұмыс орнының мамандығына сай келуіне, еңбектің бағалығына, жұмыстың сапалық- психологиялық ахуалына, басқарушының мәдениеттілігіне қарай зерделейді.Егер сұраныс пен ұсыныс дәлме- дәл келсе жал туралы келісім шешіледі.
Еңбек қызметі процесінде еңбек қатынастары өзара келсім –шарт арқылы реттеледі. Өзара шарт –бұл жалдаүшы мен жалданушы арасындағы қысқа мерзімге тұжырымдалатын келісім. Егер өзара шартта көрсетілген талаптар орындалмайтын болса, келіспейтін жақ тоқтатуына болады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:

1. Еңбек рыногы экономикасы: оқу құралы – Алматы, 2003 ж. 171 бет. С. Жұманбаев.
2. Еңбек экономикасы: Атырау, 1999 ж. 173 бет. Редакторлары: Ихданов Ж.О., Нұрышев Ғ.Ж.
3. Нарықты экономиканың негіздері: оқу методикалық құралы – Ақтөбе, 1993 ж. 2 бөлім. 108 бет.
4. Нарықтық экономика әліппесі – Алматы: Қазақстан. 1995 ж. 96 бет. Редакторы: М. Әкімжанов.
5. Экономикалық теория негіздері: оқулық. – Алматы, «Санат», 1998 ж. Я. Әубәкіров.
6. «Еңбек нарығы және жұмыспен қамту». Ақиқат. 2000 ж. № 7. 30-45 бет.
7. «Еңбек нарығы және елді еңбекпен қамту». Қаржы-қаражат. 1999 ж. № 5. 37-39 бет.
8. Қазақстан және оның аймақтары. 2002 ж. № 1. 61-64 бет.
9. Қазақстан және оның аймақтары. 2003 ж. № 4. 53-57 бет.
10. Үкімет жаршысы. 2002. № 7.
11. Алматы ақшамы. 2001 ж. 27 наурыз.
12. Егемен Қазақстан. 2000 ж. 22 шілде. Рысдәулет М.
        
        Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім
I. Нарықтық экономикаға өту кезіндегі еңбек нарығының қалыптасуы
1.1. Еңбек нарығының құрылымы
1.2. Еңбек нарығына әсер ететін ... ... ... ... еңбек нарығының әлеуметтік-экономикалық мәселелері
2.1. Жұмыссыздық мәні
2.2. Жұмыссыздықтың көрсеткіштері мен түрлері
III. Еңбек нарығының қалыптастыру мен әлеуметтік жағдайын көтеру
3.1. Еңбекпен ... ету ... ... ... мәні
Қорытынды
Қолданыған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Еңбек адам өміріне қажетті ... және ... ... ... ... бір ... іс әрекетін білдіреді. Табиғат
адамдардың осы ... ... ... ... ... ... ал оның өзі еңбек процесі ... ... ... ... ... ... айналады. Нақты еңбек іс әрекетінде
адамның табиғатпен қарым- қатынасы, адам ... ... ... ... ... табиғатқа тек қажеттілікпен ғана әрекет етіп, оған
түйсік ... ... ... Ал еңбек процесінде тек сыртқы
табиғат өзгеріп қоймайды, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... өзі ... Еңбек мақсатқа
сәйкестікпен, іс- әрекеттің ... ... ол ... ... бір
нәтижеге жетуге бағытталып, бұл нәтиженің бейнесі адамның басындағы ойға
алған ... ... ... ала ... ... ... ... яғни еңбек өзінің даму жолында
адамдардың қабілетін дамытады. Сонда ғана ... ... оның ... ... түсіну үшін оның обьективті және субьективті жақтарын білуіміз
керек. Обьективті жағынан,еңбек шынвнда да ... және ... ... тудырып отырған және тудыра беретін процесс. Бұл
жағынан алғанда ол адамдардың өмір ... үшін ... ... ... Ал ... субьективті жағынан, еңбек қоғамдық қатынастар арқылы
қалыптасқан шын мәніндегі адамдардың « ... ... ... Яғни
еңбек арқылы адамдардың қабілеттігі, ... ... бір ... ... жол ... Және де нарықты экономиканың және
нарық қатынастарының ең ... жағы ... ... ... ... ... экономика кезеңінде адамның кез келген еңбек
қызметі, атап айтқанда, ой- қуаты, энергиясы, ... ... ... ... қарамай еңбек болып есептеледі. Еңбек қатынастарында
еңбек уәжін де атап айту ... ... ... туралы» Заңында «еңбек қатынастары-
тараптардың әдетте жеке еңбек және ұжымдық шарттар ... ... ... ... ... ... жөнінде туындайтын жұмыс беруші мен қызметкер
арасындағы қатынастар»- делінген.
Адамның алдына қойған ... оны ... ... зор ... ... ... еңбекті,жұмыс күшін ақшалай бағалау, ... ... ... ... да ... одан барып жұмысқа орналасу
мәселелері туады. Жалдайтын жақ жалданатын жұмыскерлерге ... ... ... оның жай ... ... ... ... жасы, сипаттамасына моральды-психологиялық мінездемесіне
қарай қабылдайды. Жалданатын жақ төленетін ... ... ... ... ... ... сай ... еңбектің бағалығына,
жұмыстың сапалық- психологиялық ... ... ... ... сұраныс пен ұсыныс дәлме- дәл келсе жал туралы
келісім шешіледі.
Еңбек қызметі ... ... ... ... ... –шарт арқылы
реттеледі. Өзара шарт –бұл жалдаүшы мен жалданушы арасындағы қысқа мерзімге
тұжырымдалатын келісім. Егер ... ... ... ... ... келіспейтін жақ тоқтатуына болады.
І. Нарықтық экономикаға өту кезіндегі еңбек нарығының қалыптасуы
Қазақстан Республикасы нарықтық экономикаға көшу ... ... тән емес ... ... мен өзгерістерге тап ... ... ... ... ... ... ... үйренген ел
жаңа өзгеріске өз бетінше, ешқандай дайындықсыз бет бұрды. Нарырықтық
экономикаға тән ... орын ала ... ... мен ... ... ... ... өсіп, жұмыссыздар саны көбейіп, халық
өз уақытында төлемдер мен ... ала ... ... түсті. Ел
экономикасы құлдырау шегіне жетті. Осыдан ... ... ... ... негізгі мақсаты- адам, адам факторларына ерекше көңіл
бөлу, оны еңбекпен ... ету. ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Еңбек нарығы, әлеуметтік еңбек қатынастарының жүйесі, ол ... ... ... ... ... сай ... екі
әлеуметтік экономикалық функция орын ... адам ... ... ... кәсіпорындарға,территориясына қарай) және табысты,
еңбекақы мөлшеріндые еңбегін ынталандыру үшін бағалау арқылы ... ... іске ... ... ... мен тиімділік ... ... мен ... ... ... өсуі мен ... әділеттілікке бірлее отырып, баршаға
бірдей қамтамасыз етілуі керек.
І.І. Еңбек нарығының құрылымы
Еңбек ... ... күші бір ... ... ал ... жағы ... ... Сондықтан жұмыс күші деген ... ... ... ... ... ... және ой қабілеті, осы қабілетін ол материалдық
және рухани игіліктердіөндіруге пайдаланады. ... ... ... ұғым тек
экономикада жалданып жұмыс істеп жүргендердің ... ... ... Бұл ... жұмыс іздеген жұмыссыздардың және де ... ... ... резервтер қатарына жататын адамдардың еңбектену
қабілеттері жатады. Жұмыс күшінің еңбекке деген қабілеті әр түрлі ... ... ... ... оның ... ... қолданылмайды. Сондықтан жұмыс
күшінің нақтылы еңбекке қажет қабілеттері бағаланады, белгілі кәсіп жасауға
жұмсалынған ... ... ... ... ... ... заттарға
айырбасталынады. Демек, еңбек рыногы дегеніміз «жұмыс ... ... ... ... Ол ... ... жұмыс күшіне деген сұраныспен, кәсіптік
қабілет пен оны бағалаумен, жұмыс күшті ... ... ... ... ... Бұл ... ... сату-сатып алу объекті
ретьіне еңбекке ... ... істе ... басқаша айтқанда, іске
қосылған жұмыс күші болмақ.
Еңбек рыногы пайда болуы және іске ... үшін ең кем ... ... мына ... болу қажет:
- еңбек рыногының субъектілері /жалданған еңбеккер және ... ... және оның ... ... ... ... бағдарламалар, шешімдер мен заң
нормалары;
- рынок ... / ... ... деген сұраныс пен ұсыныс, оның бағасы,
бәсекелестік/;
- жұмыссыздық және оған ... ... ... ... инфрақұрылымы.
Еңбек рыногының жоғарыда аталған аталған бөліктері бірлесіп жұмыс
күшіне деген сұраныс мен оның ... ... ... ... ... ... ерік ... құқып іс жүзінде асыруға белгілі әлеуметтік қорғау
жүйесін құруға бағытталады.
Қазақстанда еңбек рыногы ... ... ... әлі де ... елдердегідей қалыптаса қоймаған. Бұл ... ... ... ... механизмінің бөліктерінің бір-бірімен ... ... бар. ... ... ... ... көп түрлері мен
модельдерін ажыратуға болады.
Еңбек рыногының екі ... ... ... біріншісі жұмыс күшінің территория жүзінде жылжуға бейімделген яғни
жұмыс орындарын еңбеккерлерімен ... ... ... ... ... ... еңбеккерлердің фирма ішінде жылжуына бейімделген. Бұл
рынокты ... ішкі ... деп ... даму ... ... ... мақсаты және де басқа
қолданылатын критерийлер ... ... әр ... ... ... ... еңбек қатынасының тұрақтылығына қарай еңбек рыногын үш
секторға бөледі:
- бірінші сектор. Бұл ... ... ... және ... ... істейді, олардың жолақысы жоғары болып келеді.
- екінші секторда адамдар ... ... ... ... ... жұмыс орындары қарапайым және мәртебесі төмен, еңбекақы ... ... ... жете ... ... орын ... үшінші сектор жұмыссыздарды біріктіреді.
Мемелекеттің еңбек рыногыне ықпал жасау дәрежеміне қарай екі сегментті
айыруға болады:
мемлекеттің жұмыспен қамту ... ... ... реттейтін пынок.
Сан тұрғысынан оған ресми тіркелген жұмыссыздар, жұмыс іздеп жүргендер ... ... ... және дайындауға құштар жұмыссыздар жатады.
Осы контингент жұмыс күшінің ұсынысын ... ... ... ... әсер ... ... ... қарастыру үшін еңбек нарығына ... әсер ... ... ... ... ... ... және бір-бірін
қиындататын факторлардың ... ... ... ... ... ... көтерілуі;
2) Демографиялық жарылыс;
3) Ақпараттық технологиялар.
Бұл факторлардың барлығы да белгілі, бірақ ... ... ... ... түрде бағаланбайды және осы мемлекеттік немесе
әлеуметтік бақылаудан тыс ... ... ... ... Экономикалық нарықтық дүниежүзілік деңгейге көтерілуі.
Ақша массасының , ақпарат, технологиялар, тауарлар мен ... ... ... ... бұрынғы әсерін жоққа шығарған
нарықтық қатынастардың ... ... үш ... жуық ... Компания иинвкстициялары үшін ең қолайлы нарықтық мүмкіндік ... ... ... процессіне көптеген факторлар әсер етеді, бірақ
еңбек құны солардың бірі екені сөзсіз.
Халықаралық бәсекелестік , басқа жетістіктердің ішінде ең ... ... ... ... , ең арзан бағаға жасауды ұйғарды. Яғни, бағалар
төмендеуі тиіс, ал көп жағдайларда, жұмыс ... ... ... ... келісіп еткендей, біздің ақша қуған мына заманда мұндай
манипуляциялар көп ... ... пен ... күтуге байланысты
акционерлік капитал бағасының өсуіне апарып ... ... ... ... өту ... мен онім қызметтер ... ... ... алып ... ал ол ... арғы ... әлеуметтік-
деструктивтік фактор болып табылады, себебі бүкіл ... ... ... доллардың ішінен тен 10% жуығы өнімдерге қызметтерге төлеу
үшін пайдаланады. Ал осы ... ... ақша ... ... өзі ... ... табылады.
2)Демографиялық жарылыс.
Осы жарылыстың себебі болып екі феномен болып табылады. ... ... ... ... 12500 бала ... ... ... он жыл
сайын жер тұрғындарының саны 1 миллиардтаған ... ... ... ... ... қоғам мен экономиканың прогрессивтік дамуы көп
жағдайларда әлеуметтік бағдарламаға , әсіресе , ... ... ... ... және медициналық секторға, сондай- ақ, еңбек ... ... ... ... ... тигізеді. Қарт адамдарға
қамқорлық жасау, жұмыс істеу ... тез ... ... ... ... және коммуникациялық технологиялар келешекте ең маңызды
факторлар болып табылады. Мұны тарихи ... ... ... ... ... ... он сегізінші ғасырға дейін ... ... ... ... ... ... ... электр және
бу күшінің негізінде, сол сияқты ақпараттық революция орбитасында : бүгін
мен ... де ... ... мен ... ... ... даму ... жерге таратылатын, үстемді және біздің ... , ... ... ... ... да өте ... Жалақының қалыптасуы
Жалақы – еңбек құнының ақшалай көрінісі. Жалданған ... екі ... ... ... ол ... ... мен ... арасындағы келісім
нәтижесі болып келеді;
• Мерзімнен тыс, түнгі сағаттар, мейрам және демалыс күндері ... ақ ... ... байланысты екіге бістегені үшін әр түрлі
төлемдер және т.б.
Сондай- ақ жалақыны түріне ... ... ... ... ... ... жалақы
Номиналды жалақы- ақшаға шығарылып берілетін жалақы, оны жалдамалы
қызметкер күндік, апталық және айлық еңбегі үшін алады. ... ... ... ... ... ... ... бірақ халық тұрмысының
дәрежесін анықтай алмаймз. Ол үшін нақты жалақының мөлшерін білу ... ... ... ... ... ... ... тұлғаның күнделікті қажеттілігіне байланысты есептеу.
Қызметкердің жалақысы сала және ... тобы ... ... бар. ... ... ... ... және оның өзгеруіне
дұрыс теориялық түсіндірме берудің маңызы өте зор. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеушілердің
біліктілігі, жынысы, жасы және тағы басқа нышандар ... ... ... ... ... бойынша орташа жалақының қатты
айырмашылығын көруге болады (1-кесте бойынша).
1-кесте. Қазақстандағы сала бойынша орташа номиналды жалақы, теңгемен.
| |1993ж. |1995ж. |1998ж. |2000ж. |2001ж. ... ... |127,5 |4786 |9683 |14374 |17303 ... |170,5 |7792 |13465 |20647 |23812 ... ... |100,5 |2392 |3896 |5657 |6851 ... ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... |170,4 |7850 |12375 |21017 |26805 ... қызметі |288,1 |10967 |19324 |36140 |41686 ... жылы ... ... ... ... ауыл ... 6,08 есе көп болды. Маңғыстаудағы орташа жалақы ең жоғары
деңгейде- 36325 ... тең ... ... облысында тек 10170 теңгеге тең
болды. Еңбек рыногында ер адамдардың жалақысы әйелдерге қарағанда 70% ... ... ... ... ... бұл ... соңғы жылдары тек өсіп
жатыр.
Жалақының айырмашылық себебі келесінде жатыр:
• Қызметкерлер біртекті емес: олардың білімі, шеберлігі, тәжірибесі,
адам капиталына иелігі әр түрлі, ... орай ... ... ... пен ... ... Техника және технологиялық дәрежесі (өнеркәсіптік).
• Экономикалық жағдай.
2002 жылдың ... бір ... ... ... атаулы жалақысы
20477 теңге болып, өткен жылғы тамызбен салыстырғанда-14,9% нақты мәнде
8,2 % ... Оның ... ең аз ... шамасынан -4,3 есе, еңбекке ақы
төлеудің ең аз мөлшерінен-4,9 есе асты.
2002ж. Қызметкердің орташа айлық жалақысы
| |Бір ... ... ... ... аз ... |
| ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... қатысы |аймақтағы |
| | | ... ... | | ... |
| ... ... | | |
| | |2002ж. |2001ж. | | |
| | ... ... | | ... |18973 |98,1 |110,7 |92,7 |22,0 ... | | | | | ... |26391 |96,8 |128,0 |128,9 |15,8 ... | | | | | ... |13060 |96,6 |119,6 |63,8 |32,0 ... | | | | | ... |13836 |99,3 |121,3 |67,6 |30,2 ... | | | | | ... |28081 |99,8 |116,7 |137,1 |14,9 ... | | | | | ... ... ... осының алдындағы аймен салыстырғанда нақты жалақы
0,3%-ға артқан, ал атаулы (номиналды) жалақы шілдедегі деңгейде ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда
атаулы жалақының өсуі республиканың барлық аймақтарында байқалған. Ең ... ... ... (28), Астана қаласы (24,8%), ... ... ... ... ... ақы ... ... қаласы.
Қаладағы қызметкерлер саны 50- ден асатын ірі және орта кәсіпорындарда
және 50- ге дейінгі ... бар ... ... ... ... мен ... ... орташа саны 2003 жылдың қаңтар-
мамырында 104,8 адам ... 2002 ... ... ... салыстырғанда
13,5%- ға өсті.
Орташа айлық атаулы жалақы 2004 жылдың қаңтар- мамырында – 28607 ... ... ... кезеңіне өсуі 22,7%).
Атырау облысы
2004 жылғы мамырда бір қызметкердің орташа атаулы жалақысы 47553 теңге
болып, 2003 ... ... ... ... ға ... ... жоғары мөлшері – кен өндіру өнеркәсібінде- 105320 ... ол ... ... 121,5% - ға ... ең ... мөлшері-ауыл, аң және орман
шаруашылығында -8558 теңге ... ... 82% -ға кем) ... 12,3 ... ... ... қаңтар- мамырында бір қызметкердің орташа айлық атаулы
жалақысы 18730 теңге ... 2002 ... ... ... ... ... жалақының экономикалық қызметтің ... ... ... 2003 ... ... ... аса жоғары жалақы (63350 теңге)- кен
өндіру өнеркәсібінде , ал ең азы (7256 ...... ... және ... ... айырма -8,7 есе.
Оңтүстік Қазақстан облысы
2003 жылдың қаңтар- мамырында облыстың ірі, орта және ... ... мен ... ... ... ... саны есептік деректер бойынша 249 мыңға жуық адам ... ... ірі және орта ... мен ... қызметкерлердің саны
205,3 мың адам.
Қазақстан Республикасының 2004 жылы 19 наурыздағы халыққа ... ... ... 2,6 мыңнан 6,6 мың теңгеге дейін
Орташа жалақы- 14,3 мыңнан 24,4 мың теңгеге дейін.
ІІ. Қазақстандағы еңбек нарығының әлеуметтік мәселелері
Еңбек нарығын ... және ... ...... дамуы. Осы дамудың деңгейі мен қарқыны нарыққа өту кезіндегі
жіберіліп ... ... мен ... оңды ... ... әкелер еді. Экономикалық өмірдің ауыр салмағы халыққа оңай тиіп
жатқан жоқ. ... ... ... күн ... өткір қойылып
отыр. Халықтың күнкөріс әрекеті сырғақ ... ие ... ... қорғау
шараларының жүзеге асуы өте баяу, заман талабына әлде қайда төмен жатыр.
Республикамыздағы нарықтық инфра құрылымдардың дамуы ... да бір ... ... ... ... Осы жағдайлар еңбек нарығының дамуына белгілі
дәрежеде тосқауыл болуды.
Еңбек нарығының негізгі мақсаты- ... ... ... және ... ... ... адамдарды жұмыспен қамту аса күрделі әрі мемлекеттік
маңызды мәселе. ... бет ... ... бұл ... ... ... ... және батыл қойылған саяси экономикалық және ... ... ... ... ... Және де ... ... басты қатарына - ... ... ... қатынастан туындайтын обьективті процесс, бұдан
планетамыздағы ешбір мемлекет қашып ... ... ... ... ... ... мәселесі туралы қайта құру кезеңінде шын
әңгіме бола ... 1990 жылы ... ... ету ... ... Ал ... алдында жұмыссыз мәселесі тек теориялық тұрғыдан ,
батыс елдер тәжірибесіне сілтеп , негативтік ... ... ... жеке адам және ... үшін көптеген әлеуметтік – экономикалық
мәселелері өзімен алып келеді. Жеке адам үшін ол ... кету ... ... еңбек табысы көзінен айырылып, көтеріңкі психикалық жүк көтереді.
Жұмыссыздық мәселелері көптен бері ... ... ... ... ... ... , ... көрсеткіштері , жұмыссыздық деңгейіне
әсер ететін ... және т.б. ... ... ... Қазақстан
жағдайында бұл мәселелер шиелінісе түсті, өйткені экономикалық дағдарыс
және әлеуметтік еңбек қактынастары күрт ... ... ... ... ... енді.
Қазақстан заңдарында кімді жұмыссыз ... ... ... ... ... ... да бұл ... анықтама берілген.
Соларға қарамастан, жұмыспен қамту және жұмыссыздықтың шын күйін бағалау
өте қиын. Мысалы , ... ... ... ... жатқызатын барлық
критерийлерге сәйкес келеді, бірақ ... және ... ... ... ... қызмет орындарында тіркелмейді. Оған себеп – осы
қызмет орындарының жұмысқа орналастыратын мүмкіншілігіне ... , ... ... ... өз ... білмеуі және т.б. Екінші жағынан,
халықтық жұмыспен қамтылуын көрсететін сандар әртүрлі себеппен бұрмаланады:
олар демалыста ... ... , ... ... ... дейін шықпайды,
кәсіпорын әкімшілігінің ынтасымен өндіріс біраз уақыт тұрып қалады және
т.б.
Жұмыссыз туралы ... ... ... ... ... ... ... болады: жұмыссыз – ол қазіргі жалақы мен еңбек
жағдайында жұмысы жоқ , бірақ жұмыс істей ... және ... ... жүрген
адам. Ал жұмыссыздық – ... ... ... бір ... ... ... құбылыс.
2.2. Жұмыссыздық көрсеткіштері мен түрлері
Жұмыссыздық деңгейін (U), жұмыссыздар санын (V) ... ... ... ... (L) болу ... ... және ол пайызбен көрсетіледі:
U=V/L=V/ (V+E)
E – жұмыс істеушілер саны.
Ол Халықаралық еңбек ұйымының әдісі бойынша және әр ... ... ... ... ... еңбек ұйымының әдісі бойынша ,
мемлекеттік жұмыспен қамту органдарынан басқа ... ... ... ... ... ... Қазақстанда жұмыссыздық деңгейін
есептеумен ... ... ... ... ... ... ... екі көрсеткіш есептелініп жүр: жұмыссыздықтың ресми
және жалпы деңгейі.
Қазақстандағы жұмыссыздық, %.
| |1994ж. |1995ж. |1998ж. |2000ж. |2001ж. ... ... ... |1,1 |2,1 |3,7 |3,7 |2,9 ... ... ... |7,5 |11 |13,1 |12,8 |10,4 ... ... ... ... жұмыссыздық ретінде
жұмыссыздықтың табиғи деңгейіне жету ... ... ... жою мүмкін емес. Жұмыссыздық нарықты қатынастардан туады, сондықтан
ол экономикадағы ... ... ... ... ... ... есептеуі бойынша, егер ұлттық ішкі өнім (ҰІӨ) ... ... ... ... ал ҰІӨ қосымша тағы 2%-ға өсуі жұмыссыздық
деңгейін бір пайызға азайтады және , ... ҰІӨ- ң ... ... ... ... ... маусымында экономикалық тұрғыдан белсенді 15 жас және ... ... саны 7,5 ... ... Республиканың экономикасында 6,9
млн.адам жұмыспен қамтылған, бұл өткен аймен салыстырғанда 66,3 мың ... ...... 643,5 адам не 12,9 мың адамға кем. Жұмыссыздық
деңгейі 8,5% болып қалыптасты.
Қазақстан Республикасы және халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... қаңтар – маусымда жұмыспен қамту ... ... ... ... 146,5 мың адам , ... 24,9 ... өтініш білдірген тиісінше олардың 51,2 мыңы және 9,2 мыңы ... ... ... ... ... қамту органдарында жұмыссыздар
ретінде есепте тұрған ... саны -172 мың, бұл ... ... 11,5 ... (6,3%). 2002 жылы тиісті кезеңгіден 84,1 мың адам (32,8%) кем.
Тіркелген ... ... ... халық санындағы үлесі
үстіміздегі жылдың мамырындағы 2,5%-дан маусымда 2,4%-ға қысқарды.
Келесі ... ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық ұзақтығы бойынша жұмыссыздардың бөлінуі, пайыз
есебімен
|Жұмыс- |1996ж. |1998ж. |2001ж. ... | | | ... | | | ... | | | |
| ... |жұмыссыздар |жұмыссыздар |
| ... ... ... |Бар- ... ішінде |
| |ғы |ішінде |ғы | ... | |
| ... ... | ... ... | ... |Жас-тар | | |100 |100 |100 |100 |100 |100 |100 |100 |100 | ... | | | | | | | | | | ... ... | | | | | | | | | | ... 3 айға ... |22,6 |22,6 ... |22,5 |24,4 |7,5 |6,4 |- | |3 айдан 6 айға дейін |26,8 |27,3 |27,5
|25,2 |24,3 |24,3 |7,0 |6,2 |- | |6 ... 12 айға ... |29,9 |27,0 ... |26,1 |26,4 |5,1 |4,6 |- | ... ... ... |5,9 |5,9
|5,8 |6,0 |6,1 |5,7 | | |- | |
Кестеден байқайтынымыз: әйелдер, жастар және ауыл тұрғындары әлеуметтік
әлсіз ... ... ... ... жағдай – ол бір ... ... ... ... ... артуы. Ұзақты жұмыссыздық адамның кәсіби
және әлеуметтік азуына ... әр ... ... ... ... ... Көп жіктеудің бір түрін келтірейік. Ол жұмыссыздықтың және ... ... ... ... адам ... ... деңгейінде
жұмыс істейді және ол қалынан келеді, бірақ оған ... ... ... ... күту жұмыссыздығы деп аталынады) адам жұмыс
таба алар еді, бірақ жұмыс істемегенді қалап, айлығы, ұсынылған жалақыдан
жоғары жұмыс ... ... ... ... ... ... ... жұмыссыздықтың төрт
түрі болады:
• Фриксиондық жұмыссыздық, қызметкер бір жұмыс орнынан ... ... ... ... ... құрылымында ұзақ үақыт бойы
өзгерістер болуынан ... ... ... мен ... ... біліктілік деңгейі және маман түрі бойынша ... ... ... не ... ... ... түрі тұтас сұраныс
жеткіліксіз жағдайында туады;
• Маусымдық ... ... ... ... жыл бойында теңселумен байланысты болады.
Көріну сипаты жағынан жасырын жұмыссыздық ... ... ... ... кезінде экономикалық белсенді халық санына кірмейтін
адамдар жатады, бірақ олар егер де ... ... ... келсе, жұмыс
күші қатарына қосылуға даяр. Қазақстанда жасырып жұмыссыздық ... ... ... Оған жұмыс істемейтін, бірақ ... ... ... ... ... және ... жұмыс
уақытында жартылай жұмыс істейтін адамдар жатады. Ал ... бұл ... ... ... істемеушілік деп атайды.
ІІІ. Еңбек нарығын қалыптастыру мен әлеуметтік жағдайын ... ... ... ... ... ... ... салаларында, әсіресе кәсіпорындарда, құрылыста және ... ... 1991- 1995 ... бойы ... жалпы еңбекпен қамтамасыз етілгендердің жылдық ... ... 3,7%. ... ... ... ... еңбектің
потенциалын жалпы сандық және сапалық қолайсыз ұақытында өтті.
Республиканың агрорлық секторвндағы өндіріс көлемінің ... ... ... ... қамтамасыз етілуіне қатты ықпал жасады.
Нарыққа өту өндіріс ... ... орай ... ... ... үшін ... ... жұмыссыздық, сонымен бірге,
есепке алуға және реттеуге көнбейтін қалыптан тысқарғы ... ... ... ... ... ... құбылыстардың пайда болуымен қатар
жүрді.
Аталмыш ахуал еңбекпен ... ету ... ... ... ... ... ... берді:
-Еңбекпен қамтамасыз етуде альтернативті, экономикалық сектордың
мемлекеттен тысқарғыларын дамытудың жағдайын жасау мен ... ... ... ... ... ... ... қорғау үшін кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік жинақтауларына жұмыссыз
азаматтар мен еңбекпен қамтамасыз етілмеген тұрғындарды кәсіптік оқып ... ... ... мен ... ... жолымен көмектесу,
босатылған қызметшілермен жеделдетіп үйрету және қайта даярлықтан өткізуді
іске ... ... ... құқықтық инфрақұрылымын дамыту;
-Жұмыссыздарды әлеуметтік қорғауды ... ... ... ... ... әр ... ... шектерді
қамтамасыз ету;
-Еңбек нарығының жедел жүйесінің мониторингін жасау;
3.1. Еңбекпен қамтамасыз ету саясаты
Қазақстан ... ... ... етудің бірінші
бағдарламасы 1991 жылдың ... ... және ... . ... ... дәстүрлі қалыптан басқа (жұмыссыздық бойынша
төленетін төлемақы төлеу, ... мен ... ... , ... жұмыстарды
ұйымдастыру), еңбекпен қамтамасыз ету ... ... ... орналастыру мен тұрғындарды ... ... ... ... ... ... болжамдар өзін- өзі ақтамады.
Жұмыссыздардың еңбекпен қамтамасыз ету қызметтеріне арызданған 185 ... ... ғана ... ... қамтамасыз етілді; 45%-кәсіптік оқуға
және қайта даярлықтан ... ... 34%- ... ... ... алып ... 12%- ... жұмыстарға тартылды. Сөйтіп,
әлеуметтік қорғаудың шараларының санатында белсенді қалыптарға басымдық
берілді.
1994 жылы Министірлер ... ... ... етуге көмек
беруші қордың қаражатынан жұмысшы орындарын құруға кететін, несие ... ... ... ... т.б. шығындарға тиім салатын әрқатар
қаулылар қабылдады. Сондықтан осы ... ... ... ... ... төленетін төлемақысын төлеу, дайындау мен қайта
даярлықтан өту, қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру шаралары ... жылы ... ... ... ... ... ... маңызды әсер көрсете алды. Республиканың барлық
аймақтарында іс ... ... ... ... шаралары басымырақ
болды.
1996 жылы саясат үш ... ... ... бірінші кезеңде
(1996ж.) еңбекпен қамтамасыз ету саясаты жұмыссыздарға кешенді әлеуметтік
қолдау жасауды көздеген еді (жұмыссыздарға жұмыссыздық бойынша ... ... ... ... ... ... көрсету, қажетті
мамандықтарға оқыту мен қайта даярлау , қағамдық жұмыстарға орналастыру
т.б.)
1996 жылы ... саны 392 мың ... ... ... ... 5,6% ... кезеңде (1997ж.) бірінші кезеңде басталған ... ... іске ... ... ... ... және ... орындарының және жұмыс орындарын ұсынушы
қызметтердің, жұмыссыздық бойынша алдын- ала қорғаудың ... ... ... ... құру ... ... қамтамасыз ету
жүйесінің қалыптастыруын ... ... ... реформалар іске
асырылды.
Үшінші кезең (1998 және одан әрі) ... ... ету ... ... ... шаралары бойынша бағыттарды іске асыруға
мүмкіндік беретін, тоқырауға байланысты қиратылған оның шешуші ... ... мен ... және ... ... бәсекелестігіне жауап
беретін мамандардың екпінді кәсіптік құрылымын ... ... ... ... «1999 ... арналған Республикалық бюджет
туралы» Заңына және Қ.Р.Үкіметінің 1999 жылдың 29-қаңтарында ... ... ... еңбекпен қамтамасыз ету
мемлекеттік қызметтерін және ... ... ету ... қоры
мәселелері» қаулысына сәйкес жұмыссыздарға жұмыссыздығы бойынша төленетін
әлеуметтік төлемақы төлеу ... ... ... ету ... және оның басқару органдары жойылды.
Кедейленудің мен тұрғындардың еңбекпен қамтамасыз етуінің деңгейінің
өсуін есепке ала отырып 2000 жылы ... ... ... ... ... ... ... және кедейленуімен күрес жүргізу
бойынша бағдарлама қабылданды. Бағдарламаның ... ... ... ... еңбекпен қамтамасыз ету саясатын белсенді
іске ... ... ... ... және кедейлерге тікелей
әлеуметтік көмек көрсетуді өткізу. Бағдарламаны іске асыру ең аз ... ... ... бір ... ... қамтамасыз
етілуін қамсыздандыруға мүмкіндік береді және бос тұрғындарды еңбектік іс-
әрекетпен айналысуға тарту үшін жаңа ... ... ... ... ... 2000 жылы әлеуметтік қамтамасыздандыру мен
әлеуметтік көмекке ... және ... ... ... млн. теңге не 93,1% іс жүзінде 20029,9 млн. теңге ... ЖІӨ ... ... іс ... ... ... үлес
салмағы бағдарлама міндетіндегі – 0,8% тен 0,87% құрады.
2000 жылғы бағдарламаның барысының іске асырылуына берілген талдау
белгіленген оң ... қол ... ... ... ... ... ... 146,2 мың жұмыс орнын құру жоспарланған болса,
2001 жылдың 1- қаңтарындағы жағдай ... іс ... 264,9 мың ... ... 2000 жылы 1999 ... ... ... қамтамасыз
етуге өкілетті органдардың көмегі арқылы еңбекпен орналастырылған жұмыссыз
азаматтардың саны екі есе еселенуі күтілуде.
3.2. Еңбек биржасының мәні
Жұмыссыздық проблеммаларын ... ... ... ... ... ... ... ол жұмысшылар мен кәсіпкерлер жұмыс күшін сатып алу ,
сату ісін жүргізгенде және жұмыссыздықты ... ... ... мекеме.
Нарық қатынастары дамыған елдерде еңбек ... ... ... беру ... ... институттары ретінде
пайда болды. Уақыт өте келе және еңбек ... ... ... ... мен ... ... өзгереді. Еңбек биржасы- бұл ... ... ... мен ... ... ... ... тұрақты негізде жұмыс жасайтын мекеме. Бұрынғы КСРО-да ең ... ... 1930 жылы ... болатын. Қазіргі нақты жағдай еңбек
нарығының барлық элементтерін қайта жаңғыртудың қажеттігін ... ... ... 1- ... ... Қазақстанда тұрғындарды еңбекпен қамту
қызметі ... ... ... ... ... ... еңбек биржалары жүйесі
көбеюде.
Еңбек биржаларының негізгі атқаратын қызметтері мыналар: еңбек
нарығындағы сұраным мен ... ... ... ... алу және бос
жұмыс орындарын тіркеу; жұмысын ауыстыруға және ... ... ... ... ... беру; жұмыс іздеп жүрген кадрларды оқыту
мен қайта дайындауды ұйымдастыру; жастар арасында кәсіптік ... ... ... ... ... орналастыру үшін делдалдық қызмет
көрсету және жұмыссыздыққа ... ... ақы ... ... мен ... ... ... ала отырып, биржалар арқылы
еңбек нарығына әсер етеді. Еңбек биржасы ... ... ... үшін ... ... ол тек қана ұсынымдылық сипатта болады,
себебі олардың жұмыскерлерді еркін түрде таңдауға хұқы бар және ... ... ... ... ... еңбек биржасында жұмыс күшіне сұраным мен ұсыным туралы
мағлұматтары банкісі болуы қажет. Осы ... ... ... Батыс
елдерінің тәжірибесін қолдануға болады. АҚШ-та, мысалы, аймақтық және
жергілікті деңгейдегі жұмыс күшінің ... ... ... ... ... ... жоғары сапалы консультациялық көмек көрсетіледі,
нәтижесінде барлық мамандық топтарындағы жұмыссыздардың 40 ... бір ... ... ... ... ақ, ... қаржыландырудың жаңа
бағдарламасы өндірілген. Вашингтон штатында феодалдық үкімет ... ... ... бар және өз ... ... ... келген 400 жұмыссыз
адамға белгігі бір ... ... ... ... ... жәрдем ақы
төлейді.
Қорытынды
Нарықты экономикаға өту кезіндегі еңбек нарығының қалыптасуы кезінде
адамзат тарихының тәжірибесі адамның еңбекке деген ең ... ... ... тек нарық оның ішінде еңбек нарығы жағдайында ғана іске ... ... өту ... қиын ... ... себебі бізде
алдында еңбек нарығы болмады, ... ... ... ... ... қамту
мәселесін өндіргіш күштерді орналастыру бағдарламасына сәйкес ... ... ... ... мен ... бөлу ... ... отырады.
Жаңа жұмыс орындарын құру еңбек етуге қабілеті бар тұрғындардың санынан
асып кетіп ... ал ол өз ... ... ... ... типтегі
шаруашылық механизімінен қолдау тауып отырды: кәсіпорынның жалақы ... ... ... болды, олардың санының өзгеріп отыруы еңбек
өнімділігінің ... және ... ... ... ... және басқа жұмыстарға пайдаланудың ... тиіс ... ... жұмыскерге белгілі бір жұмыс орнына ие болуға нақты
кепілдік берілетін және оны ... ... іс ... ... ... ... жұмыс күшіне деген ... ... мен ... ... шектеледі. Мемлекет жұмыскерлердің ... ... ... ... ... отырды, олардың өздерінің жұмыс күшін
қолдануына тек қана мемлекет белгіленген еңбек формаларының шеңберінде ғана
рұқсат етілді. ... ... мән ... қарап көрсеңіз бұл өте
қуантатын нәрсе, ... ... ... ... кім де кім ... ... ... орындалуына және де өзінің жұмысына деген ұқыптылығына, ой-
қуатына, шапшаңдылығына қарай жалақы алады, егер де осы ... ... ... ... олар жалақының жоғары деңгейде алады, бұл ... ... ... артырады.
Ал мен қарастырып отырған бірінші бөлімде еңбек нарығының қалыптасуы
өте орынды және оны ... ... ... де ... ... ... жаңадан қалыптасуына байланысты нарықтағы сұраным, ұсыным реттей
алмайды., бұл тек қана біздің мемлекетімізде ғана байқалып отырған жоқ, ... ... ... де ... ... ... ... қабілетті және іскер жұмыскерлерді қатал,
аяусыз түрде іріктеу тән. Ол жалқауларды, ... және ... ... ... ... ... ... күшін толық бағалауды
қамтамасыз етеді, оның жоғары қозғалысына, ширақтылығына себепші болады,
іскерлік пен ... ... ... ... күшіне сұраным мен
ұсыным заңы әрекет етеді. Ол ... ... ... шамасын белгілейді.
Бұл жерде жұмыс күшін сатушылар мен сатып алушылар ... ... ... , яғни ... ету қабілетін ұсынушы жұмыскерлер ... ... ... ... мен ... ... күшінің әлеуметтік-
әкономикалық табиғатын және оның өндіріс құрал- ... ... ... ... Қазірде, біздің қоғамымызда ... ... ... ... ... негізде аяқталды деуге болады. Еңбек
нарығының әрекет ету жағдайында жұмыс күші тауарға айналады, ал оны ... ... қосу ... ... ... ... алу ... жүзеге
асады.
Бұдан тиімді түрдегі жұмыспен қамту жолы еңбек нарығында жатқаны
айқын бола ... ... ... бұл ... ... адамның еңбек ету қабілеті
тауар түрінде сату- сатып алуға ... ... ... қатынастар
жүйесі. Еңбек нарығы жоғары квалификациялы еңбектің беделінің сөзсіз
көтерілуіне әсер ... ... ... ... жұмыс орнының бағасы
артады, жұмыскерлерге және олардың еңбегінің сапасына деген талап күшейеді.
Еңбек нарығының Қ.Р.- да ... ... бұл ... ... ... ... көп ... және де
біздегі көптеген өндіріс орындары ... ... ... ... ... ... қалды, соның салдарынан мемлекет өз
қарамағына алды және де ол ... ... ... ... ... оларға
ай- сайын әлеуметтік көмек ретінде жалақы беріп отырды.
Жоғарыда айтылғандарға мән беріп қарасақ осы үлгі Кейнсшілдік ... ... ... деп ... отырған есепті жұмыссыздардың материалдық жағдайы ... ... ... ... туралы аз айтылған. Есептің авторлары
жұмыссыздықпен күрестің ... ... ... жұмысқа орналастыру
деп санайды. Әрине, жұмысқа орналастыру еңбек нарығының барлық заңы бойынша
ол жағдайдан шығу жолы ... рас, ... та қала ... ... ... сұрақ таяу мерзім ішінде барлық жұмыссыздар ақы төленетін жұмыс
алады дегенді дәлелдемейді. ... да, ... ... қалада жұмыспен
қамту қызметін нығайту қажет және қоғамдық ... ... ... ... үйрету мен шығын несиені ... ... ... ... ... күрестің белсенді
түрлерін жүргізу қажет. Сонымен қатар , жұмыссыз азаматтарға ... ... ... ... керек. Әсіресе жасы зейнеткерлікке ... ... ... орналасуға мүмкіндігінің жоқтығын және
материалдық жағдайының ауыр екендігін ескеріп, жергілікті ... ... ... ... ... ... материалдық көмектің тек төменгі
шегінің бір есептік көрсеткіш көлемінде белгілегендіктен аймақ ... ... ... тек оған ... ... ... ... ол үшін бар қаржы
мүмкіндігін тиімді пайдалануға болады.
Мен мынадай сұрақ қойғым келеді: жұмыссыздар бүгін немесе ертең ... ... ... ... алу ... ... ... табатын қандай
жұмыстар бар? Сенбі күні құрылыс жұмыстарын атқаратын ... ... ... ... ... ... ... зомбылығынан кім
қорғайды? Ешкім де. Кім ... ... ... ... экономикасының нақтылы секторы кәсіпорындарының тұтас алғанда
аккумулятор батареяларын, электро- техникалық бұйымдар мен сүт ... ... ... ... бар. ... ... ... тігін бұйымдарын шығаратын кәсіпрындарды алсақ, нарықтағы ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері бірақ
шектеулі күйде. Сауалнама кәсіпорын басшылары өз кәсіпорындарда шығарылатын
өнімнің ... ... ... ... көрсетті. Нарықта
маркетингтік зерттеу жүргізудің деңгейі және менеджментті ұйымдастырушылығы
төмен екені байқалады.
Қорыта келе ... ойым ҚР ... ... ... тарапынан реттеуі
қажет деп ойлаймын, және де біздің мемлекетімізде жаңа ... ... ... ... ... саны ... экономикамыздың жылдан-
жылға көтеруін байқаймыз.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Еңбек рыногы экономикасы: оқу ...... 2003 ж. 171 ... Жұманбаев.
2. Еңбек экономикасы: Атырау, 1999 ж. 173 бет. ... Ж.О., ... ... Нарықты экономиканың негіздері: оқу методикалық ... ... 1993 ж. 2 ... 108 бет.
4. Нарықтық экономика әліппесі – Алматы: Қазақстан. 1995 ж. 96
бет. Редакторы: М. Әкімжанов.
5. Экономикалық ... ... ...... ... ж. Я. ... «Еңбек нарығы және жұмыспен қамту». Ақиқат. 2000 ж. № 7. 30-45
бет.
7. «Еңбек нарығы және елді ... ... ... 1999 ж.
№ 5. 37-39 бет.
8. Қазақстан және оның аймақтары. 2002 ж. № 1. 61-64 бет.
9. Қазақстан және оның аймақтары. 2003 ж. № 4. 53-57 ... ... ... 2002. № ... ... ... 2001 ж. 27 наурыз.
12. Егемен Қазақстан. 2000 ж. 22 шілде. Рысдәулет М.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстандағы валюта нарығының қалыптасу мәселелері12 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазақ тілін оқыту әдістемесіне үлес қосқан жалпы қазақ ғалымдар еңбектерінің сипаттамасы34 бет
Қазақстан Республикасының еңбек рыногі25 бет
Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақының талдауы4 бет
Ағылшын тіліндегі эпитеттердің стилистикада алатын орны12 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Бұлтартпау шарасын қолданудың бір қатар мәселелері және оларды шешу жолдары48 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь