Оқытудың әдістері мен тәсілдері

1. Оқыту процесі де . дүниетаным теориясы
2. Әдіс туралы жалпы түсінік
3. Көрнекілік әдіс және оның түрлері
4. Оқытудың сөздік әдісі және оның тәсілдері
5. Практикалық әдіс және оны қолдану
6. Ойын әдісі
7. Оқытудың әдістері мен тәсілдерін іріктеп алу
Оқыту - таным әрекетінің ерекше түрі және білім берудің негізгі жолы. Оқытуда баланың таным қабілеті дамып, білімді, дағдыны, икемділікті игереді. Педагогиканың бір саласы – дидактиканың негізгі міндеті – оқыту процесі бағынатын заңдылықтарды (принциптерді) анықтау, ол заңдылықтарды мақсатқа сай қолданудың жолдарын қарастыру. Дидактика ғылым мен техниканың даму дәрежесін, балалардың жас ерекшелігін ескере отырып білім мазмұнын, икемділік пен дағдының мөлшерін, көлемін анықтау мәселесімен де шұғылданады.
Еңбек, ойын және тұрмыстық қызмет балалардың ақыл-ойының дамуына үлкен әсер еткенімен ақыл-ой тәрбиесінде жетекші роль оқытуға беріледі. Оқытудың артықшылығы – оның мақсатты бағытталуында. Оқыту жүйелі, жоспарлы түрде жүзеге асырылады, сол арқылы білім мен дағдыны жинақтауда белгілі бірізділік және беріктік қамтамасыз етіледі.
Бүгінгі таңда жас ұрпақты оқытудың теориялық негіздері біршама қалыптасқан. Оның негізін Ян Амос Коменский «Ұлы дидактика» еңбегінде салып, оның идеясын И.Г.Песталоций, И.Гербард, А.Дистерверг, К.Д.Ушинский, Д.Дной қалаған.
Барлық қоғамда оқыту мен тәрбиелеу әлеуметтік экономикамен, саяси және мәдени қоғамда адамдар жеке басы қсиетіне зор ықпал жасап келеді.
Оқыту мен тәрбиелеу жеке тұлғаның тұтастай дамуына бағытталады. Оқыту білім, білік жүйесін қалыптастырып, танымдық, практикалық әрекеттерді меңгертеді. Оқыту арқылы балада білім, біліктілік, дағды қалыптасады.
Мектепке дейінгі балаларды жүйелі оқыту жөнінде тұңғыш рет Я.А.Коменский «Аналар мектебі» деген еңбегінде тұңғыш рет негізін салды. Ғалым мектепке дейінгі оқытудың мақсаты бала қоршаған орта туралы білімді меңгеріп, адамгершілігі қалыптасып, мектептегі оқуға дайындалады. Ұлы педагог мектепке дейінгі педагогикада кішкене балаларды отбасында оқытудың бағдарламасын жасады. Бұл бағдарламаны «Пайдалы ғылым» деп атады. Тақырыпшаларды топтастырып ғылыми терминдермен атады.
1. С.А.Козлова, Т.А.Кумекова Дошкольная педагогика. М., 2004.
2. «Балбөбек» бағдарламасы. А., 1996.
3. А.П.Усова. Балабақшадағы оқыту. А., Мектеп. 1987.
4. А.В.Коржуев, В.А.Попков. Современная теория обучения: общенаучная интерпретация. М., 2006.
5. В.М.Гинецинский. Основы теоритической педагогики. М., 1992.
6. В.И.Ядэшкомин, Ф.А.Сохин. Мектеп жасына дейінгі педагогика. А., 1982.
7. Т.А.Ильина Педагогика. А., 1977.
8. Л.Р.Болотина, С.П.Баранов, Т.С.Комарова Дошкольная педагогика. М., 2005.
9. Е.А.Байер, С.В.Сторозубцев. Педагогика. Ростов на-Дону, 2006.
10. Давыдов В.В. Проблема развивающего обучения. М., 1986.
11. Меңжанова Ә. Мектепке дейінгі педагогика. А., 1992.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Қазақ мемлекеттік қыздар педагогика ... және ... ... У Р С Т Ы ... Ұ М Ы ... ... ұйымдастырудың
әдістері мен тәсілдері
ОРЫНДАҒАН: Утелова М.Б.
ТЕКСЕРГЕН: Жиенбаева С.Н.
Алматы 2006
ЖОСПАР
1. Оқыту процесі де – дүниетаным теориясы
2. Әдіс туралы жалпы ... ... әдіс және оның ... ... сөздік әдісі және оның тәсілдері
5. Практикалық әдіс және оны қолдану
6. Ойын ... ... ... мен ... ... ... - ... әрекетінің ерекше түрі және білім берудің негізгі
жолы. Оқытуда баланың ... ... ... ... ... ... ... бір саласы – дидактиканың негізгі міндеті – оқыту
процесі бағынатын заңдылықтарды (принциптерді) ... ол ... сай ... жолдарын қарастыру. Дидактика ғылым мен техниканың
даму дәрежесін, балалардың жас ерекшелігін ескере отырып ... ... пен ... ... ... анықтау мәселесімен де
шұғылданады.
Еңбек, ойын және ... ... ... ... дамуына үлкен
әсер еткенімен ақыл-ой тәрбиесінде жетекші роль оқытуға ... ... – оның ... ... ... жүйелі, жоспарлы түрде
жүзеге асырылады, сол арқылы білім мен ... ... ... және ... ... ... таңда жас ұрпақты оқытудың теориялық негіздері біршама
қалыптасқан. Оның ... Ян Амос ... «Ұлы ... ... оның ... ... И.Гербард, А.Дистерверг,
К.Д.Ушинский, Д.Дной қалаған.
Барлық қоғамда оқыту мен тәрбиелеу әлеуметтік экономикамен, саяси және
мәдени қоғамда ... жеке басы ... зор ... ... келеді.
Оқыту мен тәрбиелеу жеке тұлғаның тұтастай дамуына бағытталады. Оқыту
білім, білік ... ... ... ... ... Оқыту арқылы балада білім, біліктілік, дағды қалыптасады.
Мектепке дейінгі балаларды ... ... ... ... рет
Я.А.Коменский «Аналар мектебі» деген еңбегінде тұңғыш рет ... ... ... ... ... мақсаты бала қоршаған орта туралы білімді
меңгеріп, адамгершілігі қалыптасып, мектептегі оқуға ... ... ... ... ... ... ... отбасында
оқытудың бағдарламасын жасады. Бұл бағдарламаны «Пайдалы ғылым» деп атады.
Тақырыпшаларды топтастырып ғылыми терминдермен ... ... 1) ... ... түсті ажырату және түсіну, ... ... ... пен ... ... және түсіну. 2) География. Баланың туған жері,
түрлі өлкелерді ... ... ... үйретті. Сол сияқты физика,
экономика, геометрия, астрономия ... ... ... берудің негізі
қаланатындығы туралы айтты. «Аналар ... ... бұл ... жасы және ... ... ... ұйымдастыруды анықтайды.
Мектепке дейінгі дидактиканың негізін ... ... ... ол – ... Ол ... ... жүйесін салған. Фребельдің «История
дошкольной педагогики» жүйесінің негізі.
1) Бағдарламада білім жеке ... ... ... ... ...... ... көрсетілген.
2) Сабақтағы оқытудың жүйелі және бірте-бірте күрделеніп отыруы
да ескерілген.
Фребельдің еңбегінде ... ... ... ... ... ... дейін көрсетілген. Балалардың шамамен жауап беретін
сөздері әрбір ... ... ... ... ән, өлеңдер жазылды.
Мектепке дейінгі оқытудың мәселесін ... ... орыс ... ... алғашқы оқытудағы сұрақтармен айналысты. Оның
зерттеуінің ерекшелігі бастапқы ... - дей ... ... ... ... деп атаған. Мектепке дейінгі ... ... ...
балаларды оқуға үйрету, олардың ақыл-ой қабілетін дамыту, білімді білуге
құштарлығын тәрбиелеу. ... ... ... арналған әліппе»,
«Ғылымға ... ... ... ... кітабы» деген еңбектерінде
балаларды оқытудың әдістемесін, олардың бақылау, ... ... ... ... ... атын атауға және оның мәнін
анықтауға үйрететін жаттығуларды ... ... ... ... ... ... ... дейінгі оқыту» деп атады. Мектепке дейінгі оқытудың міндеттері:
1. Ақыл-ой күшін дамыту;
2. Тілін дамыту;
3. ... ... ... және ... ... қалыптстыру.
Ушинский балаларды мектепке дейінгі ... ... ... ... қажеттігін айтады. Оқуға деген сүйіспеншілікке
және оны саналы түрде түсінуге үйретеді. Бұл ... ... ... ... ... дайындығына кепіл бола алады. Ушинскийдің «Радное
слова», «Детский мир» деген оқу құралдары танымдық ... ... ... дейінгі кезеңдегі оқытуда қолданылып ... ... ... ... мазмұны мен әдістемесін құруда Е.Н.Водавозова,
П.Ф.Лестгаф, С.И.Тихеева, Е.А.Флерина ... үлес ... ... ... ... ... қоршаған өмірмен таныстыру, оның
ішінде табиғатпен таныстыру маңызды орын ... ... ... ... ... ... ... өлеңдері балалардың көркем әдебиеттері
ұсынылады. Мектепке дейінгі балаларды оқытуда Н.К.Крупскаяның еңбектерінде
де теориялық және ... ... ... ... ... ... бала оның білім алуға құқығын, қоршаған әлемді тануға
құқығын, көзқарасын кеңейтуге, білім ... ... ... бар ... ... ... байланысты балалар бақшасының бағдарламасына
көптеген өзгерістер енгізілді. 1950 жылы ... ... ... мазмұны және оның теориялық негізінің эксперименттен өтуінің
басталуына байланысты білім беру, оқыту және тәрбиелеу жұмысының ... ... ... ... ... ... ... сипаты, оны дамыту бағыттары, арнайы оқытуды ұйымдастырудың
жағдайы ... ... ... ... ... ... ұжымдық түрде
ұйымдастырады.
Мектепке дейінгі дидактиканы дамытудағы А.П.Усова зор үлес қосты. Өз
зерттеулерінде ол балалар ... ... ... ... ... ... көретіп, мектепке дейінгі балалардың оқуына және ... ... ... жасап, оқытудың мазмұны мен методикасын
ашып берді.
Зерттеулерге сүйене отырып, А.П.Усова оқу әрекетде дамуын үш деңгейге
бөледі.
Бірінші деңгей ... ... ... ... ... ... нұсқауларын тыңдайды, өз жұмысында оларды ... ... ... ... ... ... ... сұрап
алады, қажетті нәтижеге жетеді. Бұл деңгейде балалар саналы түрде қимылдың
оқу әрекеті негізінен қалыптасқан деп санауға болады.
Екінші ...... ... ... Оқу ... бар ... ... балаларды оқытуға болады: олар нұсқауларды тыңдап,
жұмыс кезінде пайдаланады, тапсырманы орындау ... ... ... тұрады, өз нәтижелері мен басқалардың нәтижелерін салыстыра ... ... ... ... – ең ... ... Ол ... қатынасушылардың сырттай
таза тәртіптілігімен сипатталады, алайда балалар әлі де болса оқи алмайды:
олар нұсқауларды тыңдағанымен, оларды естімеген болады, жұмысты ... ... ... ... сезіне қоймайды.
Қандай да білім, іскерлік пен дағдыға үйрету (мысалы, ... ... ... ... ... ... жас
ерекшеліктері мен мүмкіндіктерін ескере отырып, дер кезінде ... ... ... ... ... игере алатындығын, оқыту
процесінде оқу әрекетін ойдағыдай меңгеретіндігін ... мен ... ... дейінгі шақта, әсіресе сәби шақта, оқыту және оқу әрекетін
қалыптастыруда ойын мотивінің ролі зор. ... ... сүт ... келіңдер, ол үшін ыдыс жасйық», «қуыршаққа үйшік жасап берейік»,
«қуыршаққа өлең оқып ... - ... ... бар ... іске ... балаларда оқу ... ... ... біртіндеп
қалыптастыруға міндетті, яғни олар жаңа білім мен іскерліктерді үйренуден
қанағат алуы үшін ... ... ... ғана ... білім алу
процесінің өзіне, жұмысты орындау тәсілдеріне ынтасын қалыптастыруға тиіс.
Мектепке дейінгі шақтағы ... - ... ... ... ... ... ... жүйесімен қаруландырудың «балалар
бақшасындағы тәрбие бағдарламасы» белгілеген көлемдегі іскерлік пен дағдыны
қалыптастырудың жүйелі, ... ... ... Ал оқу ... ... ... іскерлік пен дағдыны, қимыл-тәсілдерін игерудегі өз бетінше
істейтін әрекеті.
Әдіс туралы жалпы түсінік.
Оқыту түрлі әдістер арқылы жүргізіледі. ... ... грек ... ... яғни ... жету ... ... «ақиқатқа апаратын
жол» деген мағынаны білдіреді.
И.Я.Лернер және М.Н.Скоткин ... 5 ... ... ... ... әдіс. Білім алушылар білімді дәрістен,
оқу және әдістемелік әдебиеттерден және дайын күйінде экраннан ... да бір ... ... және ой ... ... бағалау, шешім
шығару арқылы студенттер ... ... ... ... Оқу
орындарында мұндай әдіс өте көп ақпарат беру кезінде көптеп ... ... ... Бұл ... ... мен ережелерге негізделген
білімді қолдану жатады. Білім ... ... ... ... Яғни ... бір ... көрнекілік және үлгімен байланысқан
ережелер ситуациялар арқылы орындалады.
3) Проблемалық мазмұнды әдіс.
Педагог ... ... ... оның ... ... ... қалыптастыруды, сосын дәлелдемелер арқылы әркімнің ... ... ... ... ... материалдарын түсіндіреді. Сонда
студенттер ғылыми ізденіске қатысушы және осы процеске де бұл әдіс ... ... ... әдіс ... өз ... ізденіп және педагогтың басшылығымен
немесе евристикалық бағдарламаларды және ... шешу ... ... процесі продуктивті сипатта болады.
5) Зерттеу әдісі.
Материалға анализ жасаған соң, проблемасын анықтап, бақылау, өлшеу,
және де ... ... ... ие болады. Бастама, өз бетімен әрекет ету,
шығармашылық ізденіс пайда болады.
Көптеп таралған ... ... ... ... ... Бұл ... ... практикалық әдістер.
Ю.К.Бабанский әдісті оқытуды 3 үлкен топқа бөлген:
1. ... ... және ... ... жүзеге асады.
2. Ынталандыру әдісі және түрткінің оқу танымдық әрекеті.
3. Бақылау әдісі тиімді оқу ... ... ... ... ... ... ... мақсатқа
жету және танымдық тапсырмаларды шешу жолында әдісті мына топтарға бөледі:
А) жаңа білім алу әдісі.
Б) қалыптасқан білім мен біліктілікті ... ... ... ... ... және ... білім мен біліктілік әдісі.
В.Ф.Харламов оқыту әдісін 5 топқа бөлді.
1. Педагогтың ауызша түсіндіру әдісі, оқушылардың танымдық әрекетінің
– жандануы - ... ... ... ... материалдық ауызша
мазмұынын айтқанда иллюстрациямен көрсету әдісі.
2. Оқылған материалдың қорытынды әдісі: әңгімелесу, кітаппен жұмыс.
3. Жаңа ... ... ... ... өз ... ... ... Білім мен біліктілік қалыптасыруда және сол білімін ... ... ... ... мен ... ... оқушылардың жұмысын бақылау,
ауызша сұрау, бақылау жұмыстары, ... ... үй ... ... ... ... әдісті көрсетеміз. Оқу әдісі - ... ... ... және ... ... оқу ... ... проблемалық, мазмұндама).
Оқыту әдісі – педагог пен оқушының немесе баланың арасындағы жүйелі
ойланысқа бағытталған тәсіл немесе дидактикалық ... ... ... ... ... ... ... Тәсіл – оқыту мақсатының тар
шеңберіне бағытталған міндеттерді шеше алады.
Әрбір әдіс ... пен ... ... бір ... ... тұрады. Білім алу, оқу тапсырмаларының ... ... ... ... тар.
Тәрбиеші оқытуда пайдаланған оқытудың негізгі әдісін анықтай отырып,
оның тиімділігін көтеру үшін ... ... ... ... ... ... балаларға күз туралы әңгімелеу. Тәрбиеші әңгімелеудің түрлі
әдісін қолдана алады: балаларға сұрақ қою, ... ... ... ... ... ... ... жай әуенімен бастауға
болады. Әрі қарай балалардың ... ... ... ... өздері жасаған тапсырмаларын, балалардың таспаға жазылған
әңгімелерін көрнекілік ретінде ... ... ... ... ... ... өйткені бұл тәсілдер балалар жадында және
қиялында күздің анық ... ... Ол ... ... ... ... ... ойларымен белсенді сөздік әдістерін қолдана отырып
бояйды.
Оқытудың ... ... ең ... ... білімнің мақсаты мен
мазмұнына байланысты. Сурет салу, ... және ән ... ... үшін
жаттығу әдісі жетекші болады. Өйткені онсыз ... ... ән ... ... ... әдісі денені шынықтыруда да қажет. Дүниетанудың
мазмұнында 1-ші бақылау, әңгімелесу, ... ... ... мектепке дейінгі мекемеде қажетті материалдарға қаржы аз ... ... оқу ... ... ... ... бала ... қоршаған әлеммен, суретшілердің шығармаларымен таныстыратындай
суреттердің түрлері, диафильмдер, слайдтар жоқ. Сонымен қатар ... ... ... жеке ... оның ... ... оқытудың әдісі мен тәсіліне өзінің көп ... ... 2-ші ... ... ... ... шығармаларымен
таныстыру үшін тәрбиеші сауысқанның киімін киіп ... ... ... ... ... тамақтандырады т.б. Бұл ойын балалардың есінде,
ойында және әңгімелерінде ұзақ ... әр ... яғни ... ... де ... ... балалардың даму нәтижесінің тиімділігі де әр түрлі.
Қазіргі тәрбиеде жалпы бірдей топтастырылған ... ... ... дейінгі педагогикада оқыту барысында балалардың мінезін, іс-
әрекетін анықтайтын ойлаудың мұндай түріне көрнекі-әрекеттік ... ... ... ... ... ... ... жасына дейінгі балаларды
оқытудың негізгі әдісі практикалық, көрнекілік, сөздік, ойын әдістері. Айта
кету керек, бұл ... ... ... ... ... ... - ... көрнекі-бейнелі ойлауына байланысты
қолданылады. Балаларға жаңа білім түсіндіруде көрнекілік әдістері кеңінен
қолданылады. Оған ... ... ... ... ... (суреттерді, тұлыптарды) үлгілерді т.б. жатқызуға болады.
Көрнекілік әдістер тобына көрнекілік, демонстрация (заттар, суреттер,
диафильмдер, слайдтар, ведомствалар, компьютерлік бағдарламалар жатады.
|Көрнекілік әдіс ... ↓ ↘ ... | ... | ... және үлгі ... – айналадағы дүниені, заттар мен құбылыстарды адамның мақсат
көздей отырып, жоспарлы ... ... ... ... құбылыстың
өзгеруін байқатады. Бақылау - ... ... ... өзгерістердің
себептерін аңғарып, өздігінше қорытынды жасауға үйрету. Бақылау арқылы бала
бақылағыштыққа, ... ... ... білуге үйренеді. Бұл әдіс
арқылы балада сол зат пен құбылысты өзінің көзімен ... ... ... психикалық процестердің дамуына әсер ... ... ... жан-жақты ойлау қабілеті дамиды. Қойылған сұраққа жауап іздеу,
салыстыру, құрастыру. «Егер оқыту балалардың миының ... ... ... балалардың бақылау әдісін жаттықтыру керек» - ддеп ... ... екі ... ... Бір ғана ... бақылайды. Мысалы: гүл. Оның түрін, түсін т.б.
2. Қоршаған ортаның бәрін, ауланы бақылап, кейін сыртқа шығу.
Балалар бір ... ... оны ... ... ал сол ... 2-
ші рет бақылағанда, ол басқа ... ... ... соңында
қорытындылайды. Мысалы, алдымен балалар қала аялдамасында ... ... ... ... ... кейін балалар автобус пен траллейбусты
салыстыруға үйренеді. Осының бәрі балаларға ... ... ... ... дейінгі балаларды оқытуда бақылаудың бірнеше түрлері
қоланады: қысқа және ұзақ ... ... ... және салыстырмалы
бақылау.
Ұзақ мерзімді бақылау мерзімді балаларды даму ... ... Ұзақ ... ... ... ... яғни қозғалатын
өзгеретін құбылыстар мен заттарды қолданады. (Үй тұрғызу, балабашқаға ұшып
келетін құстар, табиғатта, ... ... ... өсетін өсімдіктер).
Салыстырмалы бақылау баланың ойлау қабілетінің дамуына әсер етеді.
Орта топтағы балаларға ... ... ... 2 ... ... мен қарғаны, қайың мен шыршаны. Ал үлкен торғайлар бақыланып ... ... бір ... саыстырып алады: автобус пен трамвай, газет пен хат
т.с.с.
Мектепке дейінгі педагогика оқыту әдісі сияқты бақылау ... ... ... ... ... Е.И.Радина,
П.Г.Саморукова т.б.) Олар:
- Бақыланатын зат балаларға қызықты болуы тиіс.
- Заттар өздерінің ерекшеліктеріне байланысты бақылануы тиіс.
- Тәрбиеші ... ... ... жаңа ... ... ... балалардың белсенділігімен байланыстырады.
- Балалар затты толық қабылдау үшін белгілі бір мақсатқа бағытталған
бақылау ... ... ... ... ... оның ... ... туралы ертегі құрастырамыз).
- Бақылау барысында алған білім, балалардың ... ... ... қызығушылығын, сезімін оятып, әрі қарай баланың іс-
әрекетінің дамуына жағдай туғызу ... ... атып ... ... ... және ойында қолдану).
- Бақыланатын заттың қасиеті мен оған қойылған міндет бала ... ... ... ... ... бір тәртіппен жүргізу керек: затты атау, оның
қасиеттері, іс әрекеті. Тәрбиеші сұрақ қою арқылы баланың ... ... ... ... Оның құбылыстарын түсіндіреді.
Бақылау барысында балаларды ... ... , ... ... отыруға үйрету керек, бұл баланың сөздік қорын көбейтіп, сөз
бен сөзді ... ... ... - суреттерді, диафильмдерді, бейнефильмдерді, слайдтарды
және т.б. көрнекі құралдарды ... ... - ... ... ... ... негізгі әдісі, ол көптеген дидактикалық ... ... ... ... ... таныс әне таныс емес
заттардың көрнекі бейнесін береді. Сурет, сызбалардың ... ... ... ... қалыптасады. . Оқытудың техникалық құралдары
динамикалық көрнекі бейнелерді ... ... ... ... қарап отырып, оның құрамын, құрылысын,
бөліктерін ... ... ... ... ... ... ... ортаға
деген көзқарасы толық және терең, жан-жақты меңгеріледі.
Суреттерді және басқа да ... ... ... - ... ... ... (салыстыру, айыру, анализ жасау), ... ... ... әсер етуге көмектеседі. Сурет баланың
қиялын және шығармашылық қабілетін дамытады.
Көрнекі құралдарды қарауда ... ... ... ... ... ... ... бір оқиға, зат, құбылыс туралы түсінік әлі
жоқ. Сол себептен заттарды көрмей, олар оны елестете ... ... ... ... ... ... тарихы, ересектердің еңбегі,
ақалалар мен мемлекеттер және т.б.
Мектеп жасына дейінгі мекемелерде ... ... ... Ең ... – бұл ... ... дидактикалық суреттер.
Балаларға мәдениет пен өркениетті ұғындыру үшін әйгілі суретшілердің
суреттері ... ... ... прилетели» А.К.Саврасова, «Золотая
осень», «Март» И.И.Левитана, «Иван – царевич на серой волке», «Аленушка»
В.М.Васнецова және т.б.). ... ... ... тағы бір ... ... Ол ... ... кейіпкерлер тіріледі, оқиға болып
жатқан қаланың, елдің көрінісі ... ... ... ... ... ... тақырыптарға сай топтасырады. («Ойыншықтар», «көліктер»,
«ересектер еңбегі», «жануарлар, «біздің қала») және ... ... жеке дара ... жүргізеді. Сонымен қатар топтың жұмыста
балаларға таратылып, көрнекі материалдар ретінде қолданылады.
Оқыту мақсатына ... ... ... ... қолданылады. Слайдтардың көмегімен тәрбиешінің әңгімелері
суреттеледі, ол оны анығырақ және ... ... ... ... бейнефильмдер балаларды білімді кинолармен таныстырады. Бұл фильмдерге
мыналар мысал бола ... «Нан ... ... ... не ... ... шықты?», «Бір сапты аяқ сүт».
Мұндай фильмдерді қабылдау үшін балаларға дайындық ... ... ... ... соң ... қою ... Сол үшін ... қарау – 10
минутқа созылатын әрекеттің бір бөлігі. Фильмді ... ... ... ... сол ... ... Егер балалар қойылған
сұраққа беруге қиналса, сол фильмнің белгілі бір ... ... ... болады. Сөйтіп мақсатты әңгімелесу жүргізеді, сонда олар тек
мазмұнын ғана айтып ... ... ... ... ... байланыстарын
байқайды.
Баланың заттың қасиетін оны жан-жақты дұрыс қабылдау үшін тек ... ... ал ... ... ... ... үшін тәрбиешінің
жетекшілігі керек. Ол балаға оңай, жеңіл және түсінікті болуы керек.
Осыған байланысты тәрбиешінің суреттерді ... ... ... ... ... ... Бірінші тәрбиеші суреттің жалпы
мағынасын қабылдауға ... ... ... ... ... ... «суретші не салыпты?»). Кейін балаларға суреттеу мазмұнына
анализ жасауға ... ... ... (Кім және не ... қасиеті қандай, ерекшелігі, әрекеті қандай?). Осыдан соң суретте
бейнеленген заттар мен ... ... ... ... ... ... Кейінірек баланың қиялын дамытатын жеке дара ... ... ... ... ... ... ... бір кейіпкердің орнына қойып елестету,
оның әрекетін, уайымын, сезімін ... ... ... ... ... әдіс ... ... қиялын, қоршаған ортадағы
заттар мен ... ... ... ... ... ... дамытуға
көмектеседі. Балаларды оқытуда көрнекілік оқыту ... ... ... шағын көрінісін көрсету. Бұл әдістер баланың еліктеуі
арқылы білімі мен біліктілігін дамыту үшін қолданылады.
Әрекетті ... ... ... ... ... ... және ... еңбек сабақтарында қолданылады. Бұл тәсіл балалардың
назарын аударуға, ойын, есте сақтау қабілетін туғызады. Көрсету анық ... болу ... ... оның ... ... көріп, оның оырндалуын
ерекшелігін ... ... ... әрбір әрекетін сөзбен жеткізіп,
айтып тұрады:
- мен мына ... ағаш ... ... ... ... ... көң ... ағашты топыраққа отырғызып, су құямын, - деген
сияқты. Сөз ... ... ... тұру ... ... ... тұру ... Кейде ерекше әрекетті ... үшін ... ... ... және оны ... ... ... әрекеті көбіне бейнелеу әрекетіне, еңбекке, ... және ... ... қолданылады. Тәрбиеші балаларды үлгіге анализ
жасауға, оны орындаудың ... ... ... ... ... көптеген жағдайларда тәрбиеші балалар бұрыннан білетін
және істей ... ... ... түсіндіріп жатады. Нәтижесінде балада
қызығушылық төмендейді. Осындай жұмыстар басқа ... тағы ... ... етеді. Нәтижесінде «жаттанды мүсәпірлік» қалыптасады
(А.Г.асмолов).
Егер педагог баланың өз ... ... ету ... ... ... ... тек жаңа әрекет пен көрнекілікті, үлгілерді көрсетіп үйретуі
керек. Балалардың ... ... мен ... ... ... ... мен біліктілігіне байланысты.
Оқытудың сөздік әдісі және оның ... әдіс - ... ... бір ... бойынша жиынтығы.
Балалрға белгілі бір ақпараттарды жеткізу құралы. Сөздік әдіс көрнекілік
және практикалық әдіспен ұштасқан ... ғана ... ... әдіс ... ↓ ↘ ... ... | |әңгімелесу | |көркем әдебиетті |
| | | | ... |
1. ... ... айту ... негізгі идеясын, негізгі ойын ғана айту керек.
Сол сияқты, баланың жеке ... ... ... ... ... ... ... алдында тәрбиеші оқу-танымдық міндет қояды. Арасында сұрақ
қоюға болады. Интонация болу ... ... ... оқу ... ... лайықты жеткізу керек. Мысалы, тәрбиешінің жыл ... ... ... ... ... әңгімелері жатады. Сонымен
бірге әңгіме эмоциональды болуы тиіс. ... ... ... үйретуде
оларға үлгі беріледі (сурет, берілген тақырып бойынша, әңгіменің аяғын
өздері ойлап ... ... ... ... мазмұнын балаларға
түсінікті әдеби тілмен ... ... ... үлгісін даярлау, тәрбиешінің
мұқият ойластыруын талап етеді.
2. ...... ... ... мен ... ... Әңгімелесуде алған білімі ... ... ... ... ... бірқатар пайдалы дағдылар мен біілктіліктерге
ие болады. Бірін-бірі тыңдау, толықтыру және бағалауға, сын көзбен қарауға
үйретеді.
Әңгімелесу Е.А.Флеринаның ... ... ... әдіс деп ... ала ... ... ... қатысушылар өзінің көзқарастарын
тақырыпқа байланысты білдіреді.
Педагогтың міндеті әрбір баланың тәжірибесі барлық ұжымның жетістігі
болуы керек.
Әңгімелесудің екі түрі ... ... - ... ... ... – естиярлар тобында.
Этикалық тақырыптағы әңгімелесулер: «сыпайылық», «үйде және көшеде
өзіңді қалай ұстайсың?», «досың және достық туралы», «менің ... ... ... ... ... оқу, ... көрсету.
Танымдық әңгімелесу қоршаған орта, ересектердің ... ... ... ... ... болып табылады.
Көркем әдебиетті пайдалану барысында қолданылатын әдістер: сұрақтар,
түсіндіру, нұсқау, педагогикалық баға беру.
Көркем әдебиетті оқу барысында түрлі ... ... ... былай топтаған:
1. Нақтылау үшін қолданылатын сұрақтар: Кім? Не? Қашан? Қайда?
2. Баланың ойлау әрекетіне ... ... ой ... келтіретін
сұрақтар: Неге? Не үшін? Қандай мақсатпен? Сұрақ қойғанда баланың
жауабы қысқа да нұсқа болуы ... әдіс және оны ... әдіс ...... | |тәжірибе | ... |
| | ... | | ... ... ... ... ... үшін оларды практикалық
іске қолданулары керек. Осыған байланысты балалаи рды ... ... ісін ... ... олардың жаңа білімдерді,
іскерлік пен ... ... ... ... ... ... ... элементі-балалрдың алдына нақты міндет
қою. Ол дайын үлгі ... ... ... ... ... ... болуы
мүмкін.
1. Жаттығу. Практикалық әдістердің ішінде әртүрлі істерге жаттығу
үлкен орын алады, оның ... ... ... іскерлік пен дағдыны
қалыптасады. Тәрбиеші қанша жақсы көрсеткенімен, түсіндіргенімен бала өзі
істеп жаттықпаса сурет салып, қайшымен ... ... ... ... ... ... ... да практикалық іс-әрекет үстінде қалыптасатын
болғандықтан, оқыту ісін түсіндіру мен ... гөрі ... ... көп орын ... етіп ... қажет. Түсіндіруге оқу уақытының
1/5-нен артық жұмсамау керек. Міне сондықтан түсіндіру нақты, қысқа, анық
болуға тиіс.
Тәжірибе және эксперименталдық, ... ... ... ... ... ... ... – баланың ойы мен практикалық іс-
әрекетінің бірнеше рет қайталануы. Жаттығулардың ... ... ... әрекеті, оқу мен практикалық біліктілігі қалыптасады. ... ... көп ... балада түрлі жаттығу арқылы қалыптасады.
Баланың ән айту, билеу, белгілі спорттық жаттығулар ... ... ... ... ... үшін балада осыған қажетті әрекетті қалыптастыру
керек. ... ... ойын ... білуге, өзі жасаған ... ... ... ... ойын ... білуге, өзі жасаған
әрекетті дидактикалық ... ... ... ... ... ... жаттығулар қолданылады. Солардың
бірі ... ... Яғни ... ... әрекетіне еліктей
отырып қайталайды. Екінші бір түрі ... ... бала ... өзі
құрастырады, бірақ оны тәрбиеші басқарып отырады. Мысалы, бала ... ... ... тапсырады, соңында бала құрастыруды талап ететін, бойында
білімі мен біліктілігі ... ... ... ... ... топта балалар жұмбақ шешуге, әңгіме, ертегінің соңын құрай
білуге, табиғи ... ... ... ... ... ... ... бір жүйемен жүргізіледі. Ол біртіндеп бағдарламаға
және баланың жасына сәйкес күрделеніп отырады. ... ... ... ... ... қызықты және балаға түсінікті практикалық
және ақыл-ой әрекетінен тұрады. Дидактикалық және қимыл-қозғалыс ойындары
жаттығуда ерекше орын ... Ойын ... ... ... жаңа білім
мен біліктілікті жеңіл және қызыға қабылдайды. Ойын жаттығулары балаларға
қуаныш ... Ол ... кіші ... ... психикалық көңіл-күйіне
әсер етеді.
Дидактикалық жаттығуларды жүргізудің ережелері мынадай:
- Балалардың ... оқу ... қою, ... ... киім ... ... сөйлем құраймыз, өсімдіктерді
отырғызамыз т.с.с.).
- ... ... ... ... ... ... Бала
қиналып қалса, сұрақ қою ... ... ... ... ... түсіндіріп, ақыл айтып, көңілін көтеру керек.
- Білім мен біліктілікті қалыптастыру үшін қайталанған жаттығулар
керек. Қайталанатын жаттығуларда тапсырмалар және шарт қою ... ... ... ... Балалар жаттығу жасап жатқанда тәрбиешінің бақылауын керек етеді.
Өйткені жаттығу қате ... ... ... ... жанама
бақылауға көшу арқылы балада өзін-өзі бақылау қасиетін дамыту.
Тәжірибе және эксперименталдық.
Қарапайым тәжірибе мен эксперимент мектеп ... ... ... жаңа
зат туралы ұғымын, білімін қалыпастыру үшін керек.
Баланың өз белсенділігінің эксперименталдық іс-әрекеті бүкіл ... ... ... ... белгісі мен қасиетін түсіну үшін баланың іздену әрекеті ... одан ... ... ... ... тәрбиеші мынадай ... ... ... ... суға ... ... ... батпайды. Су
толтырылған шылапшынға тақтайша, қайық, шеге, кнопканы бірінен соң бірін
сала отырып, ... ... ... қалқымайтыны жайлы айтып
отырады. Ізденгіш әрекеттің арқасында ... ... ... ... ... ... ... көрсетеміз. Тәрбиеші
балалармен бірігіп, жасырын белгіні ... ... ... буға ... ... ... осыған жатады.
Тәжірибе балаларға қоршаған әлемде болып жатқан құбылыстарды олардың
бір-бірімен байланысын ... ... ... ... ... ... ... байқағыштық, салыстыру қабілеті, шешім
қабылдағыштығы дамиды.
Үлгілеу - ... ... ... Үлгі ... жалпы бейнесінен және қасиетінен тұрады «бөлменің жоспары,
георафиялық карта, ... және т.б.) ... ... ... ... ... ... үлгілеу әдісі
мынадан тұрады. Олардың ... ... ... ... ... ... және белгілі бір объектінің қасиеттерінің ... ... ... ... алмастыру принципі жатыр: шынайы затты бала
басқа затпен, яғни оның бейнесімен және қандай да бір шартты ... ... ... ... ... ( ... конфетпен
ауыстырады, құмды қуыршақтың ботқасына, өзін әкенің орына, шофердың орнына
ауыстырады). Ауыстырмалы тәжірибе ... ... және ... ... дейінгі педагогика балаларды сөздің дыбыстық анализді
оқытудың үлгісін жетілдіреді ... ... ... ... ... ... Е.Ф.Терентьева),
ересектердің еңбек туралы көзқарасы ... ... және ... ... ... ... ... қарастыралады. Яғни баланың
танымын жеңілдету, ... жол ашу, ... ... және ... ... Бұл жасырылған қасиеті мен ... ... бар ... ... ... ... және ... көтеріліп, түсінік қалыптасады.
Оқытудың практикалық әдістерін қолдануда практикалық тапсырмалардың
бірте-бірте қиындай түсетін жүйесін ... ... Бұл жүйе ... ... талаптардың бірте-бірте күшейе түсуімен сипатталады:
үлгіні зерттеу (немесе берілген шарттарға ... ... ... бірізділікті жоспарлау, ... ... ... салыстыра отырып бақылау. Ересек және мектепкек ... ... ... жұмыстарды жоспарлауға үйретеді. Олар
тәрбиешінің басшылығымен жұмыстың негізгі кезеңдерін және ... ... ... ... ... Сәби және ... топтардың
балалары ең қарапайым формада жоспарлайды.
Ойын әдістері.
Мектепке дейінгі балаларды оқытуда ойын әдістері мен тәсілдері ... ... ... ... ... мазмұнына көңілін аударып танымдық іс-
әрекет пен сәбилерге тән ойын арасындағы байланысты қамтамсыз етеді. Оларға
дидактикалық ойындар, ... ... ... ... ... ... жұмбақтар, еліктеу жаттығулары, ... ... ... ойын ... ... ... сәбилер тобында ерекше үлкен.
Сәбилер өмірінде дидактикалық ойыншықтармен: ... ... ... ... сынарлармен ойнайтын ойындар үлкен орын
алады. Бұлардан балалар көлемді, түсті, форманы айыра ... ... ... осы ... сөзбен айтуды үйренеді.
Сәбилер тобында негізгі сағаттарының бөлігі ... ойын ... ... ... туралы білімдері нақтылау, нығайту үшін дидактикалық
қуыршақтармен ойнау жүйесі өткізіледі. «Қуыршақты ұйқыға ... ... үшін ... ... тамақтандырайық»,
«Қуыршаққа бөлме жасайық» және т.б. Бұларда негізгі әдіс заттарды көрумен
және балаларға сұрақтар берумен қатар ... ... ... ... ... және дайындық топтарында дидактикалық ойындар әдетте
оқытудың бір бөлігі болып табылады да, білімді нығайту және ... ... ... ... өткізіледі. Қарапайым математикалық түсініктерді
қалыптастыру жөніндегі ойындар тиісті оқу үстінде ... ... ... ... ... әрі ... «Көршілерді аташы» кеңінен пайдаланылады,
тіл дамыту оқу үстінде сөздік қорды активтендіру, ... ... ... ... жаттықтыру («Сипаттамасына қарап айыра біл»,
«Керісінше айт», «Сөйлемді ... ... ... ... оқу
сағаттарында – табиғат туралы білімді нығайту үшін ... пен ... ... т.с.с.) ойындар өткізіледі.
Көркем әдебиетпен таныстыру, тіл дамыту жөніндегі жұмыста драмалық
ойындардың алуан түрлері, ... ... үшін ... ... ... ... бір ... құрайды. Оны оқыту мақсатында
да, күнделікті өмірде де пйдалануға болады.
Оқыту әдістері мен тәсілдерін іріктеп алу.
Оқыту әдістері мен ... ... алу ... мазмұнына,
балалардың жас шамасына, олардың даярлық дәрежесіне ... ... ... ... жасына дейінгі балаларды заттармен,
жануарлармен, құстармен таныстыру міндеттері ... ... ... ... ... ... , диафильмдерді пайдалану неғұрлым дұрыс әдістер
болады, егер ... ... ... ... ... бірақ ол туралы
түсінігін нақтылай түсу керек болса да, суреттерді пайдалану дұрыс, егер
жануарлардың ... ... ... ... ... болса, көркем
әдебиетті пайдаланған жөн.
Тәрбиеші балалардың ... ... ... қарай оқытудың әр
түрлі әдістері мен тәсілдерін қолданыладв: мысалы, ... ... ... үшін ... ... ойыншықтар көрсетіледі, ортаңғы
топтарда шағын ... ... ... ... ... ... ересектер және мектепке дайындайтын топтарда жоспар, бастап беру,
еске түсіру және т.б. бойынша ... ... ... ... ... ... ... оқыту әдістері өзгеріп
отырады, сурет салуды үйретуде ең ... үлгі ... ... ... ... одан ... ... бейнелерді түрлендіре алуы үшін бірнеше
үлгілер беріледі, ақырында, қажетті дағды мен ... ... ... ... салу ұсынылады.
Әдеттегідей, тәрбиеші әр сабақта түрлі тәсілдерді ұштастырып
пайдаланады. Мысалы, ... ... ... ... оқу ... ... ... тәсілдер қолданылады: күтпеген ойын әдісі («Біреу
есікті қағып тұр»), заттар көрсету (әуелі қуыршақ, сосын қуыршақ ... ... ... ... ... сұрақ қою («Стол не үшін
қажет?», ... ... және ... ойын ... ... бөлмесін мебельмен жабдықтайды.
Ересек топта тәрбиеші «Неден не істелінген?» ... ... ... ... ... заттар әр түрлі материалдардан жасалғаны туралы
балалармен әңгіме өткізуді, заттарды көрсетуді, оған түсінік беруді, оңай
тәжірибені ... ... не ... не ... ... ... дидактикалық материалдармен ойын-жаттығулар «Шыны, ағаш, металл
заттарды кім көбірек атар ... - ... ... ойын ... ... және ... ... балаларды оқытудың әдістері
мен тәсілдерін мақсатты бағытта іріктеп ала отырып, педагог білім, ... ... ... жоғары сапасын қамтамасыз етеді.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. С.А.Козлова, Т.А.Кумекова Дошкольная педагогика. М., 2004.
2. «Балбөбек» бағдарламасы. А., 1996.
3. А.П.Усова. ... ... А., ... ... А.В.Коржуев, В.А.Попков. Современная теория обучения: общенаучная
интерпретация. М., 2006.
5. ... ... ... ... М., ... ... ... Мектеп жасына дейінгі педагогика. А.,
1982.
7. ... ... А., ... Л.Р.Болотина, С.П.Баранов, Т.С.Комарова Дошкольная педагогика. М.,
2005.
9. Е.А.Байер, С.В.Сторозубцев. ... ... ... ... ... В.В. Проблема развивающего обучения. М., 1986.
11. Меңжанова Ә. Мектепке дейінгі педагогика. А., 1992.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сыныптарда қазақ тілін оқытудың әдәс – тәсілдері16 бет
Дамыта оқытудың ерекшеліктері мен қолдану тәсілдері 25 бет
Лириканы оқытудың тәсілдері31 бет
Мектеп жасына дейінгі балаларды оқытудың әдістері мен тәсілдері36 бет
Оқытудың интербелсенді тәсілдері6 бет
Оқытушылардың коммуникативтік дағдыларын дамытудағы өзіндік оқытудың тәсілдері31 бет
Сөйлем мен сөз тіркесін оқытудың әдіс-тәсілдері33 бет
Қазақ тілі мен әдебиетті оқытудың интерактивтік әдіс-тәсілдері10 бет
Құқық пәнін оқытудың бағдарламасы әдіс-тәсілдері және жетілдіру жолдары.55 бет
"Физика пәнін оқыту әдістемелерінің негізі"63 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь