Қазақстан мен Монголиядағы туризмнің дамуы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

1 ҚАЗАҚСТАН МЕН МОНГОЛИЯДАҒЫ ТУРИЗМНІҢ ДАМУ ЖАҒДАЙЫНА БАҒА БЕРУ
1.1 Қазақстандық туристік бизнестің жалпы сипаттамасы ... ... ... ... ... ...
1.2 Монголияның географиялық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.3 Монголиядағы туризмнің даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..


2 МОНГОЛИЯДАҒЫ ТУРИЗМ ДАМУЫНЫҢ АЛҒЫШАРТТАРЫ
2.1 Табиғи рекреациялық ресурстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2 Әлеуметтік.экономикалық рекреациялық ресурстар ... ... ... ... ... ...
2.3 Туристік инфрақұрылым ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..


3 ҚАЗАҚСТАН МЕН МОНГОЛИЯ АРАСЫНДАҒЫ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАРДАҒЫ ТУРИЗМНІҢ РОЛІ
3.1 Монголия туризмін дамытуға арналған мемлекеттік іс.шаралар мен бағдарламалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3.2 Қазақ.Монгол туристік қатынастардың негізгі бағыттары ... ... ... ... .
3.3 Қазақстан мен Монголия арасындағы туристік байланыстардың дамуының негізгі мәселелері мен болашағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...



ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Туризм бұрыннан бері әлемді шаруашылықтың кірісті және қарқынды дамыған салаларының бірі ретінде қарастырылады. Оны әлемдік жалпы ұлттық табыстың 10 %-ға жуығы туризмнің үлесінде екендігі туралы факт дәлелдейді.
Үшінші мыңжылдықтың басында әлемдік экспорттың жалпы көлемінің 8 % және әлемдік қызмет көрсетуді сатудың 30-35 % халықаралық туризмнің үлесінде болады. Ішкі және халықаралық туризмнің жалпы шығыстары әлемдік жалпы ұлттық өнімнің 12 % құрайды.
Әлеуметтік проблемаларды шешуде туризмнің дамуы маңызды рөл атқарады. Әлемнің көптеген мемлекеттерінде дәл туризмнің есебінен жаңа жұмыс орындары құрылады, халықтың жоғары өмір сүру деңгейі сақталады, мемлекеттің төлем балансын жақсарту үшін алғышарттар жасалады. Туризм саласын дамыту қажеттілігі білім беру деңгейінің артуына, халыққа медициналық көмек көрсету жүйесін жетілдіруге, ақпарат таратудың жаңа құралдарын енгізуге және т.б. ықпал етеді.
Туризм мәдени әлеуеттің сақталуына және дамуына әсер етеді, түрлі елдер мен халықтардың арасындағы қатынастарды үйлестіруге әкеледі, мемлекет, қоғамдық ұйымдар мен коммерциялық құрылымдарды қоршаған ортаны сақтау және сауықтыру ісіне белсенді араласуға жұмылдырады.
Тәуелсіздік жылдары ішінде еліміздің туризм және спорт саласында өрлеу байқалады. Біздің бұл салалардағы соңғы кездері қол жеткізген жетістіктеріміз бұл сөзімізге айқын дәлел. Ендігі жерде еліміз бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына қосылуды мақсат етіп отырғаны белгілі. Қазақстанда көркі көз сүйсіндіретін жерлер жеткілікті. Сондай орындары бар көптеген мемлекеттер бүгінде туризмді дамытып, мемлекеттік бюджетінің едәуір бөлігін аталмыш саланың арқасында толтырып отыр.
Жуық жылдары әлем елдері көп біле бермейтін жұмбақ болған Монголия елі–ешқандай бұзылмаған жабайы табиғатымен, көкпеңбек ашық аспанымен, тұп-тұнық мөлдір суымен, таза ауасымен дүниенің түкпір-түкпіріндегі елдерді өзіне қарата бастады. Сондай-ақ, Монголия осындай ерекшелігіне қарамастан ұлы державалар Ресей және Қытай мемлекттерімен шектесуі іскерлік кәсіпкерлер үшін өте қолайлы.
Монголия–Шыңғысхан тұсында астанасы болған Хархорин қаласы түріктердің мекен еткен кезіндегі Күлтегін, Білге, Тоныкөк ескерткіштері; Будда дінінің шіркеулері, ерекше табиғатты Алтай–Саян өлкесінің тарихи-мәдени ескерткіштері сияқты ерекшелігімен әлемге аян–тарихи ел.
Монголияның табиғаты негізінен алғашқы пайда болған қалпымен сақталған елдердің біріне жатады. Себебі табиғатқа сай көшпелі мал шаруашылығын игеріп, тарихи көп жылдар бойы табиғатқа сеніп келген.
Ал тағы бір ерекшелігі өндіріс, өнеркәсіп пен техниканың өркендемеуі де әсерін тигізіп отыр. Сондай-ақ адам санының өте аз болуы және олардың сирек қоныстануына да байланысты.
1.Цог.Б.Д. Монгол орны физик газарзүй. Улаанбаатор,2000.9-12бб
2.Азамат. Х.Т. Баян-Өлгей аймағы. Алматы, 2000.-67б
3.Энхбат.Р.С. Улаанбаатар. М, 2001.32б-38б
4.Тунгаадаш. Б.М. Монголия сегодня. М, 1999.-82б
5.Tunurdorj. O.Travellingthrough. Mongolia.Ulaanbaator, 2003.-43б
6.http:// www.terra mongolia. ru/ images (tours) mountain (big).
7.Майдар.Д.А. Архитектура и городотроителоство. Монголии. М,1992.20б-25б.
8.Жұмақанов.Т, Шаңбай.Т, Жұматаев.Б, Тетенко.Білге қаған ескерткіші. Алматы, 2004.-45б.
9.Магияр.С.Д. Монгол Улсын Тусчай газар, Улаанбаатор,2000-92б
10.Монгол Улсын Баруун Бүийг Хөгжүүлөх Төсөл.(1996-2010 он)
Улаанбаатор,1993.х.23.-64б
11.Гонгор. Д.А. Ховдын хураангүй түүх-Уланбаатор, 1994.-76б
12.Tunurdorj. O.Travellingthrough. Mongolia.Ulaanbaator, 2003.-19б
13.Даваасүрэн.Э. Шинэ дэлхий (Жаңа әлем) Монголия, 2005.-43б
14.Гантөмөр. Д.А. Аялол жуулчалын үндэс.УБ.,2003.-34б
15.Максаковский В.П. История монгольской народной республики. М,1987.-50б
16.Дамдинсүрэн.Ц.У. Монголын нууц-товчоо УБ., 1995.-20б
17.Потемкина.И.И. Монголия пудеводитель. М,1988.-79б
18.Живопись монгольской народной республики. Альбом.М,
1988.-32б
19.Монгол Улсын Баруун Бүсийг хөгжүүлэх Төсөл (1996-2010 он)
Улаанбаатор,1993. х.23. (Монголияның Батыс Өлкесін Дамыту Жобасы 1996-2010).-91б
20.Гунгаадаш.Б.М. Природа, люди и хазяйство Монголии. М,1989.
21.Экономика МНР. Очерки. М,1969.-68б
22.Истории Монгольской народно-ревалюционной партии.М,1997.-75б
23.Бичурин. Н.Я. Запаски о Монголии.М, 1985.-65б
24.Шагдар.Ш.И. Газарзүй. УБ, 2002.-74б
25.Гумелев.Л.Н. Древние тюрки. М,1993.-63б
26.Қинаятұлы.З. Монғолиядағы қазақтар. Алматы, 200.-32б
27.Boyan olgaii Mongolia. 2001.-98б
28.Ашар А. Монголын Товч түүх. УБ;1989.-263
29.Страны мира. Энциклопедический справочник. Минск, 1999.
30.Страна народы зарубежная Азия //Мысыль. М,1982.-325б
31.Сэр-Одхав.Н. Баян-Өлгий айиағының археологиялық зерттеулері «Түүх судлал. Улаанбаатор, 1969.»
32.Грумм-Гржимайло. Г.Е. Запнадная Монголия.
33.Потанин.Г.Н. Очерки. Северо-Западной Монголии.789б
34.Грумм-Гржимайло. Г.Е. Запнадная Монголия и Урианханский край Л-М, 1930.-651б
35.Сапожников.В.В. Монгольский Алтай вистоках Иртышья и Кобда (1905-1909) Томск, 1911.-78б
36.Дамбадорж. Ц. Тұлба көй-Улаанбатор, 1999.81х (монгол тілінде)
37.Баяр. Д. Новые археологияческие раскоаки на палятнике Бильге кагана «Археология, этнография и антропология» Евразии, 2004- №20
38.Котляров.Е.А. География отдыха и туризма. М,;Мысыль, 1978.-201б.
39.Уваров.В.Д. Борисов. К.Д. Междунаролные туристские организации-Справочник М. Международные отношения, 1990-315б.
40.Александрова Ю.А. География миравой индустрии туризма –Учеб пособие –М; МГУ, 1998-79б.
41.Гурулев. С. Моенголы- мореходы «Байкал»-1993-№2. с 155-160
42.Козлов.П.К. Монголия и Аидо и мертвый город Хара-Хото М, Огиз 1948-328б.
43.Лущекина.А. Охраняелые территории Монголии «Евразия-1996-№5,6-21-24бб.
44.Монголия: Монгол орон-М. Планета 1984-207б.
45.Монголия: общегеографическая. 1:3000000-М: раскартография 1993-1 печл, 23 ж14см (страны мира).
46.Қазақ Совет Энциклопедиясы, 8-том Метофаза-Өлке Алматы- 197 б.
47.Живописв монгольской народной республики (Альбом) М, 1960.-45б
48.Страна народы зарубежная Азия восточная Центральная Азия Москва. «Мысыль» 1982-284стр
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ---------------------------------------------------------------------
-----------------
1 ҚАЗАҚСТАН МЕН МОНГОЛИЯДАҒЫ ТУРИЗМНІҢ ДАМУ ЖАҒДАЙЫНА БАҒА БЕРУ
1.1 Қазақстандық туристік бизнестің ... ... ... географиялық ерекшеліктері------------------------------
------
1.3 Монголиядағы туризмнің даму тарихы----------------------------------
--------
2 МОНГОЛИЯДАҒЫ ТУРИЗМ ДАМУЫНЫҢ АЛҒЫШАРТТАРЫ
2.1 Табиғи рекреациялық ресурстар--------------------------------------
-----------
2.2 ... ... ... ... ... ҚАЗАҚСТАН МЕН МОНГОЛИЯ АРАСЫНДАҒЫ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАРДАҒЫ ТУРИЗМНІҢ
РОЛІ
3.1 ... ... ... ... ... ... мен
бағдарламалар-------------------------------------------------------------
----------------
3.2 Қазақ-Монгол туристік қатынастардың негізгі бағыттары---------------
--
3.3 Қазақстан мен Монголия арасындағы туристік ... ... ... мен ... ... ... ... бері әлемді шаруашылықтың кірісті және қарқынды дамыған
салаларының бірі ретінде қарастырылады. Оны ... ... ... табыстың
10 %-ға жуығы туризмнің үлесінде ... ... факт ... ... ... ... экспорттың жалпы көлемінің 8 % және
әлемдік қызмет көрсетуді сатудың 30-35 % халықаралық туризмнің үлесінде
болады. Ішкі және ... ... ... шығыстары әлемдік жалпы
ұлттық өнімнің 12 % құрайды.
Әлеуметтік проблемаларды шешуде туризмнің ... ... ... ... ... мемлекеттерінде дәл туризмнің ... ... ... ... ... жоғары өмір сүру деңгейі сақталады,
мемлекеттің төлем балансын жақсарту үшін ... ... ... ... ... ... беру деңгейінің артуына, халыққа
медициналық көмек көрсету жүйесін жетілдіруге, ... ... ... енгізуге және т.б. ықпал етеді.
Туризм ... ... ... және дамуына әсер етеді,
түрлі елдер мен халықтардың арасындағы қатынастарды үйлестіруге ... ... ... мен коммерциялық құрылымдарды қоршаған ортаны
сақтау және сауықтыру ісіне белсенді араласуға жұмылдырады.
Тәуелсіздік жылдары ішінде ... ... және ... ... ... ... бұл салалардағы соңғы кездері қол ... бұл ... ... дәлел. Ендігі жерде еліміз бәсекеге
барынша қабілетті 50 елдің қатарына қосылуды мақсат етіп ... ... ... көз сүйсіндіретін жерлер жеткілікті. Сондай орындары ... ... ... ... дамытып, мемлекеттік бюджетінің
едәуір бөлігін аталмыш саланың арқасында толтырып отыр.
Жуық жылдары әлем ... көп біле ... ... болған Монголия
елі–ешқандай бұзылмаған жабайы табиғатымен, көкпеңбек ашық ... ... ... ... таза ... ... ... елдерді
өзіне қарата бастады. Сондай-ақ, Монголия осындай ... ... ... ... және ... ... шектесуі іскерлік
кәсіпкерлер үшін өте қолайлы.
Монголия–Шыңғысхан тұсында астанасы болған Хархорин қаласы ... ... ... ... ... Тоныкөк ескерткіштері; Будда дінінің
шіркеулері, ерекше табиғатты ... ... ... ... ... әлемге аян–тарихи ел.
Монголияның табиғаты негізінен алғашқы пайда болған қалпымен сақталған
елдердің біріне жатады. Себебі ... сай ... мал ... ... көп ... бойы ... ... келген.
Ал тағы бір ерекшелігі өндіріс, өнеркәсіп пен техниканың ... ... ... отыр. Сондай-ақ адам санының өте аз болуы және олардың сирек
қоныстануына да байланысты.
2005 ... ... ... ... ... деп ... экономика
саласында қызмет көрсету мен туризмді дамытуға жол ашатыны ... ... ... ... қоры мен ... ... ... саяхатшылардың, ғалым зерттеушілердің, іскер ... ... жай ... да қызығушылығын тудырары хақ.
Туризмді басқару жүйесін орталықтандыру мен түрлі субъектлердің
құрылымының пайда ... ... ... ... ... жүргізу
мәселесін туындатты. Бүгінгі таңда дәл осы ... ... ... потенциалы сияқты туризмді дамыту стратегиясы
орайласуы тиіс.
Әр территория ландшафты, табиғаты, мәдениеті, ... ... ... туризмінің даму мүмкіндіктерін анықтайды.
Туризм географиясы жағынан Монғолияның табиғи ресурсы мен тарихи-мәдени
ресурсы кешенді орын ... ... ... ... туризм мен оның
болашағына баға беру үшін, рекреация мен ... ... ... ... деңгейін, табиғи рекреациялық байлықты, тарихи-мәдени
ресурсты жан-жақты әрі ... ... ... бүгінгі күндегі туризм дамуына жасалған талдау оның жоғары
әлемдік деңгейде пайдаланылып, экономика саласындағы ... ... ... ... көрсетіп берді. Сонымен бірге оған кедергі келтіріп отырған
себептер де аз ... Ол ... ... деңгейде қорғауға ала алмауы
және жеткілікті деңгейде зерттеулер жүргізілмеуі.
Монғолияда туризмді дамытудың өзектілігі ... ... ... ... ... ... ала отырып, экономикалық негізгі кіріс көзі
болып саналатын, бүкіл дүниені таң қалдыратын туристік ... ... өте ... деңгейде зерттеп әлемге паш ету.
Жұмыстың мақсаты. Қазақстан мен Монголия ... ... ... ... жасау. Мақсатқа орай келесі ... ... ... ... туризм дамуындағы және экономика саласындағы
ғылыми әдістемелі қор ретінде негіздеу;
- аймақ бойынша ... қоры ... ... ... ... және ... территориядағы туризмнің одан әрі дамуына объективті сипаттама беру;
- рекреациялық ресурстарды туризмді ... ... ... ... ... анықтау;
Зерттеу объектісі. Туристік-рекреациялық ресурстарды меңгеру мен
қолданудың жобасын туризмді ... ... екі ел ... ... ... ... ... болжау мен жоспарлау.
Зерттеудің әдістемелік деңгейі. Теориялық және ... ... ... ... ... ... және ресейлік ғалымдардан: Д. Майдар, Ю. Цэдэнбал, И. И.
Потемкина, А. Менделев, Н.О. ... В.П. ... З. ... ... Н.Я. ... жұмыстары қаралды.
- монғолдық зерттеушілерден: Ц. Дамдинсүрэн, А. ... Д. ... ... Т. Х. ... Б. Цог, А.Ж. ... Д. Магиярсүрэннің
еңбектері қолданылды.
- шетелдік ағылшын тіліндегі әдебиеттерден: Д. Титидорж, М. А. Нурий
кітаптары мен журналдар ... ... ... ... қазіргі таңдағы зерттеушілердің аймаққа
берген бағасы мен ... ... ... және ... ... Оған ... ... сайттар қолданылды.
Зерттеуге жалпы ғылыми, географиялық, статистикалық, анализ, синтез,
жүйелеу, салыстырмалы-географиялық, сипаттамалық, ... ... ... ... ... ... және ... жағдайына кешенді түрде талдау жасалды;
2. Табиғи және тарихи-мәдени рекреациялық орындарға ғылыми түрде жіктеу
жасалды;
3. Монғолиядағы туризм ... ... ... пен ... ... ала отырып болжам жасалды.
1 ҚАЗАҚСТАН МЕН МОНҒОЛИЯДАҒЫ ТУРИЗМНІҢ ДАМУ ЖАҒДАЙЫНА БАҒА БЕРУ
1. Қазақстандық туристік бизнестің жалпы сипаттамасы
Тәуелсіздік жылдары ішінде ... ... және ... ... ... ... ... бұл салалардағы соңғы кездері қол
жеткізген жетістіктеріміз бұл сөзімізге айқын дәлел. Ендігі ... ... ... ... 50 ... ... қосылуды мақсат етіп отырғаны
белгілі. Бұл міндеттің орындалуында Мемлекет басшысының ... ... ... да ... рөл ... Елбасы министрліктің
алдына туризмнің ... құру және ... ... ... кең
ауқымды шараларды жүзеге асыруды қамтамасыз етуде маңызды ... ... ... ... ... ... сыртқы саясаттың арқасында
«Қазақстан» атты брэнд ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанды әлемдік қауымдастықтың ... ... ... ... ... және ... тұрақтылық
қазақстандық туризмнің орнықты дамуының негізгі кілті ... ... ... ... Астананың дамуы Қазақстанның маңызды ... ... ... ... таяу ... ... туристік орталыққа және
спорттың көптеген түрлері бойынша чемпиондарды дайындайтын ... ... ... ... ... ... ... бес жылдың ішінде
республика бойынша туристік индустрия мен туризм инфрақұрылымы нысандарының
құрылысын салу ... кең ... ... ... ... ... ету
жөніндегі стратегиялық міндет қойылып отыр.
Қазіргі таңда Қазақстанда туризмді дамытудың ... ... ... ... ... белгілі. Атап өтерлігі,
бағдарламаға Қазақтанның туристік әлеуетіне зерттеу жүргізген ... ... ... ... енгізілді. Туризм
индустриясын дамыту жөніндегі жаңа ... ... ... ие және ... әлеуметтік-экономикалық дамуының көптеген мәселелерін
шешуге ... ... ... ... ... ... әлемге танымал газеттердің беттерінде мақалалар жарияланып, дүние
жүзіндегі жетекші телеарналардан жарнамалық бейнероликтер ... ... ... ... ... ... туристік әлеуетінен
мағлұмат беретін туристік бағыттардың тізімдемесін, ... ... ... және бейнефильмдер жіберілді.
Былтыр Қазақстандағы туризм саласының қалыптасуы мен даму тарихындағы
жаңа кезең басталды. 2007-ші жылғы қарашаның 21-29-ы ... ... де ... ... ... ... туристік ұйым Бас
Ассамблеясының (ЮНДТҰ) 17-ші сессиясында Қазақстан тарихта ... ... ... және ... ... ... қатар Атқарушы кеңестің құрамына
сайланды. Бұл дегеніміз, аталмыш ұйымның барлық шешімдерінің ... 4 ... ... ... ... ... сөз. Бұдан бөлек тағы да
бір жағымды жаңалық бар: ... ... ... ұйым Бас ... оның ... 18-ші сессиясын 2009-шы жылы Астанада өткізу
жөнінде бірауыздан шешім қабылданды. Сөз жоқ, бұл ... ... ... жеке ұйымдар арасындағы әріптестіктің шеңберін ынталандырады және
кеңейтеді, қызмет ... ... ... тың ... береді. Біздің ел
капиталды пайдалы орналастыру және инвестицияларды салу ... ... ... инвесторларды тартуда. Соңғы уақытта шетелдік
инвесторлардың ... ... және ... ... ... Іле ... тау ... тау шаңғысы ... ... ... зор ... ... ... айрықша атап
өткім келеді. Қапшағай қаласында, Бурабай курортты аймағында және Маңғыстау
облысындағы Каспий жағалауында ойын-сауық және ойын ... ... ... ... орталықтардың құрылысын салу өз ... үшін ... бар ... жобалар болып табылады. Сонымен
қатар, Ұлы Жібек жолының қазақстандық бөлігі Түркістанда және ғарыш туризмі
нақты өмірде іске ... ... ... ... айлағында мәдени-танымдық
туризм жақсы дамыған. ... ... ... Ресей, Әзірбайжан,
Түрікменстан және Иранға ... ... ... ... жоспарланып отыр.
Алматы - Еуразиялық контитенттің маңызды және ... ... Ұлы ... ... ... пункті болып табылады. ... ... ... әрі ... ... мен жетілуіне үлкен мүмкіндіктері
бар. Осында Қазақстанның 713 тіркелген фирмаларының 470 ... ... 3000 ... адам ... ... 2003 жылы олар 100250 адамға
қызмет көрсетті //.
Туризм саласының ... ... ... ... саны көбеюде. Егер
2000 жылы Алматы қаласы ... жуық ... ... ... ... саны – 42000, ал ішкі маршруттардағы қызмет ... ... 2000 ... бастап 3600-ден 20000-ға дейін өсті.
Мамандардың айтуы бойынша, қала 300 000 астам ... ... ... ... ... ... ... және сыртқы туризмді ұйымдастыру белсенділігі өсуде. 2000 жылы ішкі
және сыртқы туризммен 20 ... ... ... ... олардың саны 50-ге
дейін жетті //.
Қазақстан Республикасында туризмді дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған
мемлекеттік ... іске ... ... ... 2007 ... 9 айда
келушілер саны 2006 жылмен салыстырғанда 26,7%-ға ... ... ... ... өсті және 3996,3 мың ... ... (36,9%), ... шыққан
туристердің саны 2006 жылға қарағанда 22,7%-ға өсіп, 3396,0 мың ... ... ... ... ... 31,3% ... және ішкі туризмнің
келушілер саны 25,5%-ға өсіп, 3449,0 мың ... ... ... жалпы көлемі 45%-ға өсіп, 34557,3 мың ... ... ... құны 11036,0 млн. ... ... (1,7 есе
көбейді). 2007 жылы 904 туристік фирма және туристік қызметпен айналысатын
46 жеке кәсіпкер 422,6 мың ... ... ... бұл 2006 ... ... 101,5 % ... ... қонақ шаруашылығының
946 кәсіпорны 1906,9 мың адамға ... ... және ... ... млн. ... түскен. Орналастыру объектілерінде 25565 ... ... ... 58612 ... ... ... жоспарына сәйкес туристік сала бойынша ... ... ... 2008 ... 29 наурызға қарай ұсынылатын болады.
2007 жылы Қазақстан туризм елі ретінде ... ... Сеул ... ... (Жапония), Лондон (Ұлыбритания), Блэд (Словения), ... және т.б. ... ... ... туристік көрмелер мен
жәрмеңкелерге ... ... ... туристік ұйыммен (ЮНДТҰ)
және осы ... ... мүше ... ... туристік әкімшіліктерімен
ынтымақтастықты нығайтуға үлкен мән ... 2007 ... ... ... де Индиас қаласында (Колумбия) Қазақстан Дүниежүзілік туристік
ұйымның (ЮНДТҰ) Бас ассамблеясының 17-сессиясынақатысты.
Дүниежүзілік ... ... ... ... рет Қазақстан ЮНДТҰ
Атқарушы кеңесіне сайланды. ... ... ... ... және
қазақстандық туристік брендті, әсіресе Қазақстанның жаңа елордасын ... ету ... ҚР ... және ... министрлігі 2009 жылы
Дүниежүзілік туристік ұйымның Бас ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде ЮНДТҰ Бас
ассамлеяның 18-сессиясын 2009 жылы ... ... ... оң баға берді.
Министрлік Туризмді дамытудың мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде ел
аумағында да көптеген туристік іс-шаралар ... ... күні Іле, ... ... су ... және ... көлдеріндегі Іле-балқаш регатасы,
«Ертіс меридианы», «Жоңғария» туристік слеті, «КITF» халықаралық туристік
жәрмеңкесі, «Астана Демалыс 2007» көрмесі, «Сарқылмас саяхат» ... ... және т.б. ... ... ... ... ... саласында 31 келісім (Әзірбайжан, Филиппин,
Ресей, Түркия, ... ... ... ... ... Египет,
Молдова ҚХР және т.б.) қолданыста. Әкімдіктермен бірлесе емдеу-сауықтыру
туризмін дамыту мәселесі бойынша, Ақмола ... ... ... ... ... Қапшағай су қоймасының жағалуындағы туристік
кешенді және ... ... ... ... ... ... мәселесі
бойынша ұсыныстар енгізу жөніндегі жұмыс топтары құрылды. ... ... ... облысының Түркістан және Отырар ... ... ... ... облысында туризм индустриясы
объектілерінің құрылысы үшін ... ... ... тізбесі
әзірленді. Туристік саланың 99 жобасын қамтитын инвестициялық жобалар
бойынша бірыңғай ақпараттық база ... ... ... ... ... әрі жетілдіру мақсатында
2007 жылы «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне туристік
қызмет мәселелері бойынша ... мен ... ... туралы»
Қазақстан Республикасы Заңының жобасы жетілдірілді.
Ойын бизнесі мәселелерін реттеу мақсатында ... ... ... ... ... ойын ... ... өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы
Заңының жобасын әзірледі. Қазіргі уақытта заң жобасы Қазақстан ... ... ... ... жылға арналған негізгі міндеттер:
Қазақстан Республикасы Парламентінде «Қазақстан Республикасының кейбір
заңнамалық актілеріне туристік ... және ойын ... ... ... мен ... енгізу туралы» заң жобалары бойынша Қазақстан
Республикасы Парламентінде жұмысты жалғастыру. ... ... ... ... ... ... ... бағдарламасын
іске асыру жөніндегі 2007-2009 жылдарға арналған іс-шаралар жоспарын
орындау; ... ... ... және ... қазіргі кездегі
материалдық базасын жетілдіру және жаңа ... ... ... ... ... ... ... кешенін әзірлеу; Дүниежүзілік
туристік ұйымның Бас ассамблеясының 18-сессиясын және Жібек жолы ... ... ... мен ... ... ... туризм кластерін дамытудың шебер жоспарын және оны іске асыру
жөніндегі ... ... ... ... ... ... Каспий
теңізінде жағажай және круиз туризмін дамыту (Каспий жағалауындағы елдердің
(Ресей, Әзербайжан, Иран, ... ... бара ... ... бойынша халықаралық круиз дайындау және ... ... ... Қазақстан облысында Жібек жолы бойынша мәдени - танымдық
және діни ... ... және ... ... ... ... ... «Алтын-Емел», «Іле-Алатау», «Бурабай»
мемлекеттік ... ... ... экологиялық туризмді (жаяу,
велосипедтік, атты ... ... үшін ... ... ... жетілдіру; балалар мен жасөспірімдер туризмін ... ... ... ... ... Отаным – Қазақстан» жобасына
жастарды кеңінен тарту жөнінде шаралар қабылдау); визалық және ... ... ... ... ... қызмет саласындағы ұлттық
заңнаманы, оның ішінде сырттан ... және ішкі ... ... халықаралық стандарттарға үйлестіру және сәйкестендіру;
қазақстандық ... ... ... ... нарықа шығару; Қазақстан
Республикасының белгілі ... ... ... ... ... ... ету; республикада жыл ... ... ... мен халықаралық туристік көрмелер ұйымдастыру және өткізу
1.2 Монголияның географиялық ерекшеліктері
Монголия – ... ... ... ... Монғол Алтайы тауынан,
шығысында Үлкен Хинганға дейін, солтүстігінде Шығыс Саяннан, оңтүстігінде
Гоби ... ... ... жатыр.
Жер көлемі 1565 мың км.кв.-ты құрап, дүние жүзінде жер көлемі жағынан
17-орында. Территориясының батысынан ... ... 2392 км, ... ... ... 1259 км.
Мемлекет негізінен екі елмен ғана шектеседі: 3400 км Ресеймен және 4758
км Қытаймен.
Халқының саны 2,5 млн. адам. Ел ... адам аз ... ... ... және оңтүстік жартылай жазықты аймақ.
Монголия әкімшілік-территориялық жағынан сумындардан тұратын 20 аймаққа
(облыс) бөлінеді.
Монгол ... ... ... ... ... қалпын сақтаған.
Оның бірнеше себебі бар:
1) халқы табиғат ерекшелігіне сай көп ... бойы мал ... ... ... ... ... ... сиынып,
оны қорғайды.
3) ғылыми-техникалық өркендеудің әсері төмен;
4) адам саны аз болғандықтан антропогендік ықпалы да аз ... ... ... бұл ... ... да ... негізі
болып табылады. Ел территориясын теңіз деңгейінен шамамен 1500 км ... ... ... ... аз, ал ... ... жоқ.
Мемлекет аймағының жер бедерінің физика-географиялық жағдайына қарай 5
үлкен бөлікке ... ... ... ... ... көлдер
қазаншұңқыры, Шығыс-Монғол және Гоби. Алтай ауданы геологилық жас, биік
таулы батыс аймаққа жатады. Алтай ... ең биік ... бірі – ... ...... Оның ең биік ... 4374 м. ... альпинистердің
қызығушылығын тудыратын мәңгі қор мен мұз жататын тыңдар бар. Әсем ... ... ... ... ... ... ... құздар, қаталдығымен
ұлы пейзаж оңтүстік-шығысқа қарай бірте-бірте жұмыр шыңдарға алмасады.
Хангай-Хэнтэй ауданы орталық Монғолияның ... ... ... ... ... бассейнінің аңғарын Хангай-Хэнтэй таулы
жотасы үш ауданға – Хангай, Хубсугуль маңы және ... ... ... әлі ... ... ... жотасының 3905 м-лік
шыңдарында мәңгілік қор ... ... Саян ... ... ... ... маңы таулы аудандарының
ландшафты ерекше көркем. Терең өткел бермес құздар, тік ... ... ... ... тауы ... Биік
жоталарында тар құздар мен жалаңаш, тік беткейлер ұшырасады. Мұнда мәңгі
қор ... ... ... ізі ... ... мен шыңыраулар бар.
Хангай мен Хэнтэй тауларының арасындағы Селенга және Орхон өзендерінің
ойысында Орхон-Селенга ... ... ... Бұл ...... ... тұратын жер.
Монголияның батысында Хангай және Алтай тауларының арасында Үлкен
көлдер ... ... ... ... 600-650 ... ... ... Мұнда
759 м-ден 1153 м биіктік аралығында бес ірі көл орналасқан.
Үлкен көлдер қазаншұңқыры рельефі ... ... ... далаға
жатады. Мұнда орман жоқ, өзендер аз. Оның ... ... ... ... ... батпақты жазықтар, кепкен өзен салалары
жиі ұшырасады. Қазаншұңқырлардың айтарлықтай аймағы ірі құм ... ... ... алып ... ... ... шығыс бөлігінде көп
тараған. Олар әдеттегідей өсімдіктермен бекітілген. Бірақ жылжымалы, тіпті
әнші бархандар ... ... ... ... Монғолияның біраз төмен, әрі жазық ... ... ... жерлерде тек біртекті төбелер ғана көрініс береді. ... ... ... ... Бұл ... ауыл ... ... саналады.
Монголияның қиыр оңтүстігін Гоби ауданы алуда. Бұл кең жер ... ... ... ... 1000 км-ге созылып жатыр. Мұнда
біртегіс ... жоқ десе де ... ... аласа төбелер, кең
аңғарлармен бөлінген ұсақ ... алып ... ... ... өзен ... ... тұзды көлдер жиі ұшырасады. Тақырларды да кездестіруге болады.
«Гоби» сөзі құм ... ... ... ... ... бұл ... ғана ... Құмдар бүкіл ауданның 3 пайызын құрап, ... ... ... да ... етіп, жайылым ретінде пайдаланады.
Монголияның оңтстігіне орналасқан Гобидің ... ... ... ... төбелермен, тау тізбесімен алмасып отырады, өзеннің ежелгі тасты
салалары күнге жарқырайтын жартастармен, әдемі ... ... ... ... ... пішінге келген тау қалдықтарымен
кезектесіп келеді. Бұл ... ... мен тас ... еске ... тау тізбегін Оңтүстік Гобидің ... деп ... үш ... ... өте ... кеткен тау жотасынан тұрады.
Олардың аралығынан асау тау өзендері өтеді. Беткейлері жапырақты ағаштармен
жабылған. Тізбектің шығысында жер ... ... ... ... ... бар. ... сұлулығы саяхатшыларды таң қалдырды:ағыны күшті,
сарқырама қатты сел тудырады, шатқалдар мен ... ... ... жатады,
оның ары қарай түбінде лабиранттер орналасқан. Салқын бұлақтар мен ... ... ... ... Осы ... ... ... базалардың бірі орналасқан /4/.
Гобидің әсемдігіне ғажайып жер жағдайы жатады. Жыныстардың құрылымы мен
сипатына қарай ол ... ... ... ... ... және ... ауаның таза болуымен әлсіз-көгілдір, алқызыл, аспан көк түстен қызыл,
изумрудты, қанық көк, қара ... ... ... Мұны ... ... ... ... бөледі.
Гобидегі 800 м биік құмдар аймағы Хонгор деп аталады. Мұның ені 20 ... 100км. ... ... осы ... ... ағып, оазистер жасайды.
Көптеген компаниялар саяхатты дюналар арасымен түйемен жүруге арналған.
Мұның өзі өзінше бір ... таза ... ... ... түрі
болып табылады.
Баянзаг оңтүстік Гоби аймағы міндетті түрде ... ... ... да зор үміт күттіретін жер. Онда көркем ... деп ... ... бар. ... ... онда табылған динозавры мен
онвң жұмыртқасы арқылы танымал. Бұл аймақта тас ... ... ... археологтардың да еңбегі зор.
Сонымен Монголияны Гобисіз елестету мүмкін емес. Халықтың парламентінің
шешімімен 1976 жылы 64447400 га жер ... ... ... деп ... ... ... адам аяғы баспаған табиғатын қоршап, зерттеу,
ондағы ... мен ... сол ... ұстап одан әрі ... Оның ... ... ... ... ... ... Гобиден табылған. Оларға ... ... ... ... ... нар, ... Гоби оюы және оазистер
жатады. Тағы да бір тамашасы күзде Солтүстікте ... ... ... ... сол ... ... жылы ... сақтап тұра береді. Онда кірсең ... бет ... ... ... ... ... дамытуға қолайлы бір ғана ... ... ... ... ... ... биік ... қоршалып жатуы,
оның территориясының теңіз деңгейінен 1500 м биікте орналасуының өзі ... ... ғана ... ... ... рельефі онда орналасқан адам
табаны тимеген әсем табиғаты мен таңғажайып жаратылысы әлем ... ... ел ... ... ... көзі ... да
әлдеқашан дәлелдеп үлгерген.
1.3 Монголиядағы туризмнің даму тарихы
Монголия ертеден-ақ саяхатшылардың ... ... ел ... ... ... ... Потанин, Пржевальскийлер өз кезегінде бұл елдің
табиғи жағдайына қызығып ел тарихында өз іздерін қалдырған. ... ... ... ... ... ... Бесбоғда тауында Потаниннің
мұз өзені, Пржевальский жылқысы ... ... ... ... тұрмыс кешкендіктен жергілікті халық
өмірінде саяхат маңызды рөл атқарады. Саяхат дегеніміз-кейбір ел үшін ... үшін ... ... ... деп ... ... көшпенді Монгол
халқында «саяхат» деген ұғым ертеден қалыптасқан /6/.
Дүние жүзіндегі туризмнің алғашқы кезеңі кейбір ... ... ... ... алушылық соғыстарымен байланысты. Сондықтан мұндай
себептер Монғолияның туризм ... де ... Оны ... ... алу ... деп атап ... ... мемлекетіндегі ең бірінші «Туризм» ... 1954 ... Ол ... ... ... ... көрсету орны» деген атпен
белгілі болды. Содан бері бұл салада ... ... ... ... қоса
туристік қызмет көрсету мамандары, мысалы, экскурсавод, гид, аспазшы, ... ... ... ... ... ... ... тағы басқа мамандар
даярланды. Сондай-ақ туристерді орналастыруға ... ... ... қонақ үйлері, «Тэрэлж», «Жуулчин» «Гови» туристік базалары салынып,
содан бері олардың саны мен сапасы да ... ... да күн ... ... ... ... ... аймақтағы әртүрлі ұлт–сүйектілердің өзіндік
ерекшелігін, олардың тарихын, рухани ... ... ... ... ... ... Қазіргі таңда бұл елде туризм
заңы бекітіліп, тек туризмді ғана жауаптанған агенттік орнап, әрбір аймақта
20-ға жуық ... ... ... Жыл ... 300 ... ... турист
әлемнің 120 мемлекетінен келетін болды /7/.
Монголия ... ... ... ... ... жыл ... арқылы таратып, ал туризмнен түсетін пайда үкіметтік ... ... көзі бола ... ... көне ... Монгол елін ерте ғасырлардан-ақ
саяхатшыларды көңілін өзіне аударған. Қазір осы ... ... ... Потаниннің мұз өзені, әлем зоопаркіндегі Тахь (Пржевальский
жылқысы) бұл ... осы ... ... ... .
Азияның алып даласында Алтай тауын айнала мекендеген азғана қазақтардың
ежелгі ... ... бірі ... салу ... ... да ... ... сапар жасаған кезде ... ... ... мүмкін. Қызықтап сұраған кезде олар сізге ... ... ... аңға ... ... ... көрсетеді. Ұлан байтақ сар
даланы сахна еткен көшпенділердің тұрмыс тіршілігіндегі аңшылықтың ең ... түрі – ит ... құс ... ... ... ... ... тарихы бар – қазақтың ұлттық дәстүрі. Ғасыр–ғасырға ... ... ... ... деген ынта жігер толастаған емес /8/.
Осы тарихи кезеңді Монғолиядағы туризмнің ... ... ... ... ... Бұл 1954-1990 жылдар Монғол елінің туризм тарихындағы
қанатын кең жайып, өркендеген уақыт. Одан әрі оған 1990 жылы ... ... ... ... өз ... ... жылдар аралығында туристік жекеменшік мекемелер саны көбейіп,
бұл экономикаға пайда әкелетін саланың бірі ... ... бұл ... ... ... құрылды. Ол «Туризмнің Ұлттық
Ұйымы» деп аталады.
2000 жылдың мамыр ... 5-і күні ... ... ... ... қабылданып, өз күшіне енгені бұл туризм саласының қазіргі таңда толық
дұрыс жолға қойылғанының белгісі.
Осы уақытқа дейінгі туризм ... ... ... ... Монголияның ресми орындары барлық келуші туристерді 4 топқа жіктеп
көрсетуге болады дейді /9/.
Біріншісі, топ ... ... ... ел ... ... ... және ... монғол астанасы Хор Хоринға саяхат жасайтын ... ең ... ... ... ... ... ... санасында
қалыптасқан. Олар әр зат алғанда еш саудаласпайды және жиі келіп ... ... ... ... ... ... ландшафты мен, будда
монастрлары қызықтырады.
Екінші топқа – ... ... ... ... бара ... ... соғатын
Еуропалықтар, австриялықтар және солтүстік америкалықтар ... ... бір ... ... ... ... ... 14 немесе одан да көп күнге келетін таңғажайып, әрі
экзотикалық саяхат жасағысы келетін саны көп болмайтын ... ең ... ел ... ... толтыратын өзі санаулы ғана
бай аңшылар.Оларға арқарға, қасқыр мен ... және тау ... ... ... ... /10/.
Мұның барлығы туризмнің белгілі дәрежеде дамығандығының дәлелі. Ол
соңғы 10 жылда ерекше қарқындап өсуде. Оны ... және ... ... ... ... 2000 жылы қабылданған 6 бөлімнен, 30
тармақтан тұратын туризм туралы заң да көп ... ... ... ... ... тамыз айына дейін Монголияға 300 мың ... ... ... таңда Монголияның туризім саласында 255 тур оператор,
300 қонақ үй 220 тур база ... ... 40 жуық ЖОО осы ... ... ... шет ел ... саны 400 мыңға жетті. Қазан
айында (2007 ж). Елде болып кеткен ... саны 386,7 мың ... ... 385,9 мың ... ... Осы жылы Африка континентінен
келушілер саны көбейді. Россия мен Франциядан ... ... саны ... жылы мен ... 22,9 пайызға көбейген. 79000 Ресейліктер және
6100 ... ... ... шығыс Азия елдерінен туристік форумы
Монголияда (2008 ж) өтеді /11/.
Монголия 2008 жылы ... ... ... ... көрмесінде
Монголияның туризм департаментінің басшысы Ендонгонбом жуық арада Ресейде
ресми түрде туризм департаментін ашатындығын ... ... ... Оның ... ... бұл ... азаматтарының жылдан-жылға Монголия
жеріне көптеп келуіне байланысты болып отыр. 2002 жылы статистикалық есеп
бойынша ... 2007 жылы 90 мың ... ... ... бұл ... қарағанда 27 пайызға өсті. ... ... ... ... ... ... кейін 2-орында тұрды.
2007 жылы Монголияға келген шетелдік туристер саны 450 мыңға жуық.
2006 жылы көрсеткіштер ... 17 ... көп. ... ... айту бойынша Монголияға келушілер негізінен
сауда мақсаттарында келеді. Бұл ... ... ... ... ... ... бұл ... алушылар Ресейде көп таралған.
Негізгі туристік топтың келуіне Мәскеуден Улан-Батор келетін авиа билеттің
бағасының өте қымбат ... ... ... ... ... 2 ... да
1700$. Бұл мәліметтер бойынша қазіргі таңда ... ... ... ... ... аумағынан, сонымен қатар Сібірден және
Қиыр шығыстан келеді. Монголия 2008 жыл ... ... ... ... 1-рет ... отыр.
2008 жылы қазан айында Монголия астанасы Улан-Баторда Солтүстік Шығыс
Азия елдерінің V-туристік форумы өтеді. Оңтүстік ... ... ... ... шешімі туралы Монцамэ агенттігі хабарлайды. Форумға Ресей,
Жапония, Оңтүстік ... ... ... ... ... ... ... туризм Министрі және басқа туристік
ұйымдар ... ... ... атты ... ... ... отыр /12/.
Монголия–туристерді ХIII ғасырға қайта алып келді. ... ... ... Г. ... ... ... ... Одағының
президенті Сергей Шпилка екеуінің ... ... ... ... өнімдердің жаңа этапының айналымы туралы болды.
Оның мәні Улан-Батор территориясынан алыс емес жерде ... ... ... қалпына келтіру мақсатында. Толығымен жұмыс 2000
жылы аяқталды. ... ... ... есік ... ... ... ... жерден басталады. 5-жұлдызды қонақ үйлердің ... ... ең ... ... ат ... ... ... Одан әрі
киіз үй кешені жалғасып кетеді. Ары қарай жол Монголияның ХIII ғасырдағы
өмірі мен ... ... ... толық көрініс табатын территорияға алып
барады. Бұл жерге тек қана жаяу, ... ... ... ... келе ... жер ... энергиясы жоқ өркенниеттік жағдай жасалынбаған мәдени
ортадан бөлектейді. ... ... ... ... ... жобамен
айналысады.
«Түйе тур» атпен жүру түйе үстінде ойын, әртүрлі ... ... ... ... өту ... іске ... ... Тибет медицина курорты құрылады. «Қиял әлемінде
компаниясының» директоры Марина Сащкинаның айтуы ... ... ... ... ... ... ие ... тіпті авиа билетерге тапшылық
туып отыр. Сондықтан осы бағытты табысты даму үшін ең ... ... ... авиа ... ... ... ... /13/.
Осы тур ұсынысын нақтырақ білу үшін 2008 жылы 19 ... ... ... ... ... ... ... танысуға болады.
Монголияда аэропорт жанында әлемді жаулап алушы «Шынғысханның»
портретін жаңартып қояды ... ... ... ... ... айтуы
бойынша мозайканың бөліктері Испания мен Германиядан алып келген. Бұның
тағы бір ерекшелігі ... ... ... үшін ... ... сақталған Шыңғысханның суреті алынады. Монгол агенттігінің бұл
суреті Шыңғысханның жыл белгісін ... деп ... пен ... ... мен ... саласында қарым-қатынас
жасағысы келеді. 18 тамызда ... ... ... ... ... ... ... екі күндік сапары аяқталды.
Кантатха Суахамонгкон Улан-Баторға Монголия шетелдермен ... ... ... шақыруымен келген. Кездесу кезінде екі жақтың
бірігіп жұмыс істеу жағы қаралған.
Кездесу кезінде Кантатха Суахамонгкон ... ... ... пен
Монголия арасындағы туристік байланыс, информациялық технология құрылыс
жағынан бірігіп ... ... ... деп шешті.
Прессаның айтуы бойынша Тайланд пен Монголия арасындағы дипломатиялық
қарым-қатынас 1974 ... ... ... 1976 жылы ... қарым-қатынасы министрі Тайландда кездесуде болды. 1990 жылдан
бастап екі жақты қарым-қатынас деректі тіркелген.
Монголияда демократиялық өзгерістер бола бастағанда ол ... ... ... еліне енген болатын. Содан бастап Тайланд
Монголиямен қарым-қатынас ... ... ... ... 2005 ... ел ... тауар айналымы 881,3 мың долларды құрайды.
Осы жылдың 10-12 қараша аралығында Монголия астанасында «Азияға ену
қақпасы» атты халықаралық көрме ... ... ... ... 800 ... ... ... тұр. Бұл іс-шараның ұйымдастырылуы ... ... ... ... ... табылады.
Ұйымдастырушалардың сөзіне қарағанда бұл көрмені ... орны ... ... жоқ, себебі ол жер келешегі мол дамыған туризм орталығы
болмақ. Және де бұл ... ... ... ... ... ... аудан деп есептеледі. Ресей рыногымен бірігіп
бизнес жасауға Монголия, Қытай, ... ... ... ... ... өз ... білдірді. Көрмеге Ресей компаниялары да қатысады
және де Бурятия Республикасының елшілері де шақырылған. Сол үшін ... ... ... 29- тамызға дейін сұраныс берілуі керек
/14/.
Шөл даладағы аялдама. Хилтон компаниясы ... 240 ... ... ... Шанх –Ла ... – сетін ашпақшы және қала орталығында қонақ үй
және Шыңғысханға арналған саябақ салынбақ. Онда гольф ойнайтын ... ... XIII ... ... ... ... келгендер тосын жағдайларды
іздеген, түзу жолдан кеткісі ... ... ... ... бұл ... Train ... Travel компаниясының поездна билет ... Бұл ... ... ... жүзінде жоқ астана, онда тоңуға
да, ыстықтауға да, шаңға батуға да, люктен құлап қалуға да ... ... ... ... болмайды. Жақсы жол деген мұнда жоқ, ол не нашар,
не жоқ /15/.
Монголия инвесторлары 10 пайыздық ... ... ... ... тек қана өз ... табиғи карьералар жасап ғана қоймай өз
елдерінің табиғи ресурстарына–монгодың экзотикасын және туризм саласын ... жөн ... ... айтуы бойынша туристік бизнес ... қол ... ... ... ... ... ... ал кейбір
компаниялардың талапқа сай турбазасы, қонақ үйі бар ... ... ... ... ... ... және монгол инвесторлары
егер 4 жұлдызшасы бар 200 орындық ... үй, 500 ... ... ... 10 ... жеңілдікті қолдана алады.
Мысалға келешекте «Дженко тур бюро» компаниясы ... 10 ... ... ... ... ... ... Гоулд»
компаниясы «Морин нуур» комплексін, «Эм Си Эс» компаниясы «Шангри Ла» қонақ
үйін, «Нью тур» компаниясы «Савой» комплексін, «Старт ... ... ... ... «Баянгол» компаниясы «Холидей Инн» құрылыстарын
салуды ... ... ... жылы ... ... 500 ... жұмыс табылады
деп сенеді.
Монголия көптеген туристік жетістіктерге жетті. 2006 жылы ... ... ... ... ... кетті. Бұндай климаты қатал 2,5 млн елі
бар мемлекеттік рыноктан алшақ елге бұл ... ... ... 15 мыңы ... келген. Екінші, үшінші орында Оңтүстік Корея
мен АҚШ. 2007 жылы ... ... ... ... бұл ... көбейту, туризмнің сәуірден қарашаға дейінгі созылуы үшін.
Туристердің осындай жақсы ағымы біріншіден ... ... 800 ... екінші жағынан мемлекеттің шағын бизнеске көп көңіл бөлінуіне
байланысты. Осы жағдайға ... ... жүз ... ғана өз жұмысын
бастаған тур фирмалар ... ... ... ... ... ... кезде бүкіл мемлекет киіз үй түрінде көптеген туристік
фирмаларға толы. ... ... ... ... ... жүруде.
Монгол тур бизнесін капитализатцияландыру эволюциялық түрмен жүруде, онда
бәсекелестер талабы еркін, фирмаларды турагенттер ... тур ... бөлу жоқ, әр ... өз еркімен жұмыс істейді. Мемлекет тарапынан тур
индустрияға кедергі жасау жоқ.
Туристік ... ... мен ... ... ... ... Оның ... елінің туристік ресурстарының жақсаруын, елінің
көрмелерде ірі іс-шараларда, жоғары ... ... ... жақсы
жағынан көрінуін көздеп отыр.Бұл қосымша салықтық жеңілдіктің ...... ... бір түрі ... ... ... ДАМУЫНЫҢ НЕГІЗГІ
АЛҒЫШАРТТАРЫ
2.1 Табиғи рекреациялық ресурстар
Жалпы елдің табиғи байлығы сол елдің әсем ... ... ... Сондай-ақ ол объектілер туризммен тікелей байланысты.
Оны мемлекеттік және халықаралық тұрғыда ... бір ... ... ... ... түрде қорғауы тиіс.
Өзге елдер сияқты Монголияда да ... ... ... табиғатты қорғау ... ... ... ... ... ... 1993 жылы оны тізімдеді. Ол бойынша былай
жіктелді: қорық жерлер, табиғи байлық, ... ... ... қор;
қорғалатын ландшафт деп негізгі 5 ... ... Олар ... Ерекше қорғалатын аймақ (20530588 га, яғни 48 елді мекен).
Оның алғашқы төртеуі Монгол ... ... Енді ... ... ... 1-Ерекше қорғалатын аймақ /17/
| | | | ... ... ... ... |Табиғи қорлар |Тарихи орындар |
|Табиғи ... ... ... |Табиғаттың |
|алқаптардың |ежелден бері |сақтап,яғни ... ... ... |кескін-келбетін |табиғи қорларды |алатын, қазіргі |
|сондай-ақ ежелден|сақтапкеле ... ... ... ... ... |мекендер 182358 ... ... ... ... елді ... |
|қасиетін сақтап, |мәдени маңызы бар| ... 79305 ... ... де ... | ... елді мекен |
|қорғануының |саласында ерекше | | ... әлі ... ... | | ... ... ... 8133420 | | ... ... |га-14 елді ... | ... ... | | | ... | | | ... елді мекен.| | | ... ... ... жерлер /17/
| |Мемлекеттік қорғауға алынған |Қорғаудағы жер |Қорғауға алынған | | ... ... аты ... |жыл | | |
| | |8133420 га (39,6 | | | |
| | ... | | | |
|1 ... көлі |838070 |1992 | | |
|2 ... ақ көлі |77267 |1995 | | |
|3 ... үш ... |2694737 ... | | |
|4 ... |293168 |1993 | | |
|5 ... Бесбоғда |636161 |1996 | | |
|6 ... ... |888455 |1996 | | |
|7 ... көлі |850272 |1997 | | |
|8 ... ... (патша Хангай) |59088 |1998 | | |
|9 ... ... |50620 ... | | ... ... |553350 |2000 | | ... |Сийлхэн жотасы |140080 |2000 | | ... ... тауы |110960 |2000 | | ... |Тарбағатай жотасы |525440 |2000 | | ... ... |415752 |2000 | | ... ... Алтай, Хангай, хэнтэй, үлкен Хянган, Ховсгол сияқты
таулар елдің 5 негізгі табиғи рекреакциялық ... ... ... ... ... да осында шоғырланған. Бұлардың ішіндегі Алтай таулы жүйесі
(1,2 кесте).
Монгол Алтайының туризмдегі орны ... ... ... ... орталық бөлігін алып жатыр. Алтайлық тау жүйесінің солтүстігі
Ресей мен Қазақстанға қарап, Орыс Алтайы деп аталады. Оңтүстіктегі ... ... ... ... ... Монғол және Гоби Алтайы деп аталады. ... 1000 км, ені 300 км, ... 4374 м-ге ... жетеді. Жоталарының
шыңдары тегістелген, жұмырланған мәңгі ерімейтін қар мен мұздың ауданы ... Оның ... ең ... мұздығы. Оңтүстік-батыс беткейлері
ылғалды, орманды-шалғынды келеді. Ал баурайын дала, жоғарғы ... ... алып ... ... ... бұл ... ... қолы жете бермейтін Монғол және
Орыс Алтайында болып көру ... ... ... тауы ... ... тұрады. Оның территориясында Орталық-Азиялық және Сібірлік әлем
ұштасып жатыр. Алтайдың орыс ... ... ... ... ... сол ... Монгол Алтайынан Орталық-Азиялық аймақ бейнесін
тамашалауға болады.
Алтай тауы тасты, шөлді, қарлы шыңды және ... ... ... ... ол ... ... ... беттерінде былай деп жарияланған: «Ондағы
мекендерге ... бір ... онда бір рет ... өткізуі оны қайта
әкелмей қоймайды. Бұл қызықты оқиғалармен қатар жүретін ... бір ... ... ... ... тау Монголия территориясының 70 пайызын алып жатыр. Оның ең биік
шыңы батысындағы ... ... ... 4374 м-ге жетеді. Монғолия
бүкіл жер планетасындағы ең континентальды ел. Бұл жаз ... ... +40°С ... ... қыста сол шаманың минусын көрсетеді
деген сөз.
Монгол Алтайындағы туризмнің тамыры тереңде. Ол бағыт бойынша жүреді:
биік таулы треккинг, төрт мың ... ... ... ... ... ... серуендеу, Хар Устағы спорттық балық аулау. Айта ... ... ... ... ... сол ... ғана ... мүмкіндік де
болады.
Монголдар глобализацияға ұшырамаған, өз дәстүр, ұстанымдарын жақсы
сақтайды. Олар ... ... ... ... ... ... сұлу және ... де бұрынғыдай ат құлағында ойнайды. Халқы көбінесе
киіз үйде тұрады, сүт ішеді, ет жейді. Онда ... таза ... ... ... бен ... дәмі ... кетпейді. Онысын күміс
тостағанмен ұсынады және кез ... ... ... ... ... ... танымайтын, әрі кездейсоқ кездескен адамды киіз үйіне
кіргізіп ет жегізіп, сусын ішкізбей ... елді табу ... ... барлығы, әрі осы күнге дейін ұстауы кез ... ... ... /19/.
Монголдар еңбекқор. Таң атқаннан күн батқанға дейін малмен айналысып,
кешке ғана жалғыз тұрған киіз ... ... Бұл ... ... көлдердің
жағасына жайғасқан. Осы арқылы Монғолияның көшпелі ... көз ... ... ... ... ... ... табиғат көрінісін тамашалауға
болады: ақ қар басқан таулар, асау ... мен ... көл ... ... ... табиғи байлығы да көлдері. Жағалауында ... киіз ... мен ... бар ... ... көлі бар. Сонымен бірге
тау өзендеріндегі балық аулау да өзінше бір қызық. Егер саяхатшылар ... ... асау ... ... ойпаңдау жерлеріне жайғасуына әбден
болады. Сагсай өзенінің жағасына да аялдаушылар өте көп.
Монгол Алтайындағы биік таулы туры жаңадан бастап ... ... тау ... де ... ... ... 3,5 мың ... асатын
мәңгі қар мен мұз бүркеп жатқан шыңдар күмбез пішіндес болып, ірі-ірі мұз
тілшелері ... ... ... ... тік ... ... ... жатқан тау рельефтері автокөлікпен тау іргесіне дейін ... ... ... тау ... ... лагерь дамытылды.
Таңсәріде тұрған турист шыңға көтеріліп қараңғы ... ... ... ... ... Бұл ... ... алған саяхатшылардың
маршруты екі шыңды алуға жоспарланған. Оның бірі 3981 ... Сайр ... 4208 ... ... ... ең биік ... Цаст ... тауына көтерілуші туристердің соңғы туры өздері аяғымен басып
көріп үйренген таулы орман мен биік ... ... ... табылады. Ондағы
Актру мұздығы, аңғарлар алаңшасы, тау бұлағы мен көл жағасында ... ... ... ... ... тамашалау /20/.
Монголия жеріндегі келесі үлкен ... ... ... Тау ... ... бағытта түпкі жыныстардан ... ... алып ... ... ... өсіп, тамаша беткейлер, кең жайылым таралған.
Хангайдың орташа ... ... м. Ал оның ... ... ... жекелей тоқтала кететін болсақ: бұл таудың ең биік нүктесі 4031
м болатын ... Ол ... ... ... алып ... ... жатыр.
ХҮІІІ ғасырда бұл тау ... деп ... ... тарихи, экологиялық
маңызы жоғары. Осыған орай онда ағаш отауға, аңшылыққа шығуға, жер қазуға
тыйым салынып, оған бас ию ... ... 4 рет ... 1992 жылдан
бастап 955 км аймағы қорғалған мекенге жатқызылған. Бұл қорғалған облыстан
сәл төмен 3752 метрлік ... ... ... ... көлі бар. Одан ... барыс, арқар, бұғы сияқты көптеген ... ... ... ... ... ... ... қарай Хөвсгөл таулары жалғасады. Ол
тау территориясында айдынды Танг және ... ... ... ... нүктесі 3491 метрлік Монхсарьдаг шыңы /21/.
Бұл аймақтағы Ховсгөл елді мекенінің ел туризмінің дамуына қосар үлесі
зор. Мұндағы ... ... ... ... қысқы жарыстар
ұйымдастырылады. Әр түрлі спорт түрін қамтитын ол тау сайыстарына 20-35 ... ... ... ... ... бірі ... елдің батысында 400 км ұзындыққа созылып
жатыр. Ең биік нүктесі Асралтхайрхан 2800 метр ... Одан ... ... 1500 ... ... тау Их Хянганды ұшыратасыз. Онда
туристер бағындыруы қиын өзге таулардағыдай мәңгі қар, мұз ... онда да ... ... өзіндік өзгеріске ұшырамаған табиғаты
бар.
Монголия елінің рельефі түзуші элементтері көбінесе тау туризмін, оның
ішінде әсем табиғат ... ... ... аулап, аң атуға, биік таулар мен
шыңдарды бағындыруға бағытталған. Сол ... ... ... ... тау ... толық бір үлгі жоспарына тоқталсақ.
Шығу ұзақтығы 13 күн және шығушылар тобы 6 ... ... ... мен ... айларының арасында.
1-күні. Шу тракты.Ол туралы ХҮІІІ ғасырдағы жазбаларда кездеседі. ... биік ... ... қарағайлы Тайга мен тау өткелдері.Кешкісін Шу
өзенінің жағасында күрке жасап түнеу.
2-күні Монголия. Орман ... ... Шу ... ... ... ... шекарадан өтеді. 2481 метрлік Дурэт-Дба өткелі тағы бар.
Ал одан ары 90 ... із ... ... ... ... қала Баян-
Өлгийге келеміз. Аздаған тынығудан кейін Толбо көліне бет ... ... ... ... көл ... ... лагерь жайғасқан.
3-күн. Толбо-Нур көлі–Ховда қаласы.Таңертең көбірек ұйықтауға да немесе
оның орнына балық аулауға да ... ... ... ... түстік ас
дайындалады. Түстеніп алып көл жағалап көрініп тұрған екі ... ... бет ... (3984 м). Тау жотасыынң тасты қырқасын басып ... ... ... көп ... бұрын Алтайдан Қытайға бағытталған керуен жолының
жалғыз елді мекені болып саналған Ховда ... ... Қала ... ... орналасамыз /22/
4-күн толығымен көшпелі мәдениеттің үлгісі болған ежелгі қаланы көруге
арналады. Мұражайлар мен базар аралап, ... ... ... ... Ховда қаласы–Цаст тауы.
Таңертең барлық топ Хошат өткеліне (2700 м) бет алады. Цаст тауына жету
үшін (4208 м) Цамбагарав тау ... таяу жүру ... ... ... ... ... ... Цаст шыңын бағындыру. Биіктік 4000 метрлік. Құдай денсаулық, ауа
райын және сәттілік бере көр! Бұл сәт тамамдалса шампан ... ... Цаст тауы – ... ...... ... ... жайылым мен
жүздеген ақшаңқан үйлер жайғасқан Алтанцөгц аңғары ... ... ... ... бал ... ... мен ... шайын ұсынады.
Баян-Өлгийден азық-түлік сатып алып, тағы да Сагсай өзеніне дейін 30 км жол
жүреді.
8-күн. Сагсай өзені–Хотон-нур көлі.
Хобда-Гол өзенінің ... ... ... жол тау ... ... ... кең ... әкеледі. Жіңішке өзен шатқалымен жылжып биік ... ... ... қарлы тау қоршаған кең қазаншұңқырға келеміз.
9-күн. Хотон-нур көлі.
Күн толығымен құмардан шығу үшін ... ... ... ... ... ... Күн ... ешқандай шектеу қоймай кешкісін
балық тағамдары әзірленеді.
10-күн. Хотон-нур көлі–Цэнгэл ауылы.
Ховда өзенінен ... соң ... ... ... ... ... ... отырып, көркем бейнелі шатқалдары тамашалаймыз. Жүзуге болатын
болса да, тау өзендерінде тәуекелге баруға ... ... рай ... ... ... аулауды жалғастыруға болады. Жол өзенді бойлай кеткендіктен
кез келген жерден ... ... ... ... ... және ... бойынша графикті өзгертуге болады.
12-күн. Цэнгэл ауылы шекара–Шу өзенінің жалғасы.
Ерте ... ... ... қорытынды автожүру. Улаанхус ауылынан жол
Өрөгтэге және Хоглогийн Даба (2600 м) ... ... ... Одан ... кешкі асы.
13-күн. Шу өзені–Барнауыл қаласы.
Таныс Шу ... ... ... ... ... естелік
сыйлықтар мен жергілікті халықтың қолөнер бұйымдарын алу. ... ... ... ... ... ... ... айтылған Монголияның табиғи байлығының туризмнен алатын
орнының бір шеті ғана.Соның бірі таулы Алтайдың ғана ... ... ... ... өз жалғасын табатыны көрініп тұр. Бұл Алтай ... ... ... тау бар ... ... ... ашық ... астындағы ақ үй–гэр еліндегі саяхат тамамдалады. Бұл
ел Азияның кіндігінде орналасса да әлемдік өркениеттен шет ... ... ... өте азға қанағат етіп те өмір сүруге болатынын әлемге
таныту арқылы саяхатшыларды таң ... отыр ... ... ... ... ... ... даласы, тайгасы мен орманды далалары, өзені мен көлі бар
шөлдері, биік таулары, ондағы ормандар мен ... ... ... ортасы болып табылады. Оның әрқайсысына жекелеп тоқталсақ.
Флорасы. Тамырлы ... 641 ... 122 ... 2710 түрі бар; қыналардың 133 бірлестікке және 39 тұқымдастыққа
жататын 930 ... ... 162 ... 138 ... ... ... саңырауқұлақтың 136 бірлестікке, 28 ... ... ... су ... 60 ... кіретін 728 түрі және 500-ге тарта
микроағзалар тіршілік етеді.
Ел ... ... ... биік ... ... ... шөл және дала зоналары терең зерттелмеген. ... емес ... ... ... ... ... 300-ға ... тіркеуге
алынған. Монголиядағы өсімдіктердің 348 түрі ағаш пен бұта тектестер, 2095-
і шөптесін.
Фаунасы. Құстарды, ... ... ... және ... қоса ... омыртқалылардың 665 түрі есепке алынған.
13000 бунақ денелілер тіркелді.
Сүтқоректілердің 8 ... 22 ... 70 ... жататын 136 түрі
Монголияда белгілі. 14 ... 12 ... ... және 7 қоян ... бар. Дала ... ... монгол атжалманы, гоби атжалманының
көптеген түрлері тек орталық азиялық және ... ... ... ... мен ... ... сүтқоректілер тайгаға, биік тауға,
далаға және ... ... 39 түрі ұзақ ... кетеді.
Монголияда құстар мекендемейтін жер жоқ. Ел территориясы Үндістан ... ... ... құс ... ... ... алуан түріне бай.
Ең соңғы мәліметтер Монголияда 57 тұқымдастыққа, 17 топқа ... 426 ... бар деп ... Оның 74-і ... ... 230 түрі ... келуші, 13-і Сібірдегі суықтан келуші, 108 түрі ел территориясын
жолай басып өтеді.
207 түрлі бунақденелілермен, 120 түрі ... ... және ... 43-і ... 35-і ... 6 түрі өзге құстарға ... 5 түрі тек ... мен ... жеп және 8 түрі аралас
қоректенеді ... ... сулы ... және ... суық өзендерде тіршілік ететін
75 балық түрі бар. Тынық ... ... ... және ... сары,
қызғылт, ақ, қызыл және атбас, 40-қа жақын балық түріне бай. ... ... ... ... ... түрі бар. Оның 9-ы ... ... Орталық азиялық тұйық бассейнінде әбден бейімделген тұзды ... де, тұщы ... де ... ете алатын балықтар бар.
Арасында 1 кесіртке, 3 құрбақа мен 4 көлбақа бар. Қосмекенділердің ... ... ... таралған түрі–солтүстік суық ылғалды көл, өзен және
батпаққа таралғандары.
Тұқымдастыққа қарайтын 9 жылан, 3 тұқымдастыққа ... ... ... ... 22 ... ... түрі бар. Олардың көпшілігі ... мен ... ... ... зерттеулер Монголияда бунақ
денелілердің 22000-25000 түрлері бар ... ... оның 13000 түрі ... алынған. Мұның барлығы ел территориясыдағы табиғи байлықты
аңғартады. Оның ... ... ... ... ... ... ... аулауға, әлдебіреулерінің сұлулығын тамашалауға Монголияға
шет елдерден көптеген туристер ағылып ... Бұл ... ... ... ... паш ету және ... ... табыстау мақсатында мемлекет
тарапынан қорықтар ұйымдастырылған қорық жерлердің жалпы көлмі 10494283 га
жерді алып ... яғни 51,1 ... ... ... ... ... | | | ... |Мемлекеттің қорық жерлерінің |аумағы (га) |қорғауға алынған |
| |аты | |жыл |
|1 ... ... ... ... |5311730 |1975 |
|2 |Көк ... ... |65920 |1977 |
|3 ... жотасы |41651 |1978 |
|4 ... ... |27448 |1965 |
|5 |Хан ... |1227074 |1992 |
|6 ... |311205 |1992 |
|7 ... ... |570374 |1992 |
|8 ... жағалауы |103016 |1992 |
|9 ... ... |95510 |1992 ... |Увс ... ... ... |712545 |1993 ... |Гобидің кіші қорық жерлері |1839176 |1996 |
| |(А, Б ... | | ... ... ... |188634 |1997 ... ... ... қорғалатын жерлер Ел құрылтайы ... ... ... ... ... , ... заң бойынша
тиісінше табиғаты мен флора-фаунасын сақтап, ... ... ... ... ... ... алынған бірнеше аймақтарға тереңірек
тоқталмақпыз /25/
Табиғи рекреакцияның тағы бір факторы болып Монгол-Алтай арнайы қорық
мекен жерлері саналады.
Алтай Бесбоғда ... ... ... Баян-Өлгий аймағының Улаанхус,
Сагсай, Цэнгэл сумыны өлкесінің кей ... ... ... ... ... жері 1996 жылы ... ұлы құрылтайдың 43 Қаулысы
бойынша ... ... ... ... ... ... Шивээт
хайрхан таулары мен цэнгэл сумындық Хотон, Хурган көлдері, ... ... ... ... Баяндүрх таулары, сагсай сумындық
Даян көл, Қосағаш, Жамат, Сонгинот, ... ... ... ... ... ... көлінің маңын қамтыған 636,2 мың гектар алаңды ... ... қар, мұз ... бар ... жоталарының табиғи
белдеулері мен белдеуліктерін, ерекшеліктерін ... ... ... ... өсімдік дүниелерін қорғау болып табылады. Мұнда қар қабыланы,
арқар, тау ешкі, марал, ... ... ... ... аса ... сиреген жан-
жануарлар мен қожашөп , тамырдәрі, қоңыраугүл, қой арша, қырық буын, қылша,
у сарымсақ, таупиязы қатарлы ... ... ... Сібірдің балқарағайы, сібір самырсыны, дөңгелек жапырақты
қайың, тамаша жапырақты тал, ... ... ... ... және ... орманының көлемі 22,3 миллион гектар. Аққол басында осы ... ... ... ... саналатын Потанин мұз өзені 23 шаршы км алаңды
иеленіп ... ... ... кешенді жері Баян-Өлгей аймағының Уланхус,
Ногоонур сумындарының жерінде ... ... ... 140080 ... бар, “А”, ”Б” екі бөліктен ... ... ... ... ... 2000 ... 29-шы қаулысы бойынша арнайы қорыққа алынған. Силхэм
жотасының ”А” бөлігінің Қара Жаматының басы, Харчулуут, Сары ... ... ... Бор ... ... басы ... Мэйрэг тауларының Қулжа,
Буғыты, Шижигт, Индэрт сайлары, ”Б” бөлігінің Жаматы Цовгор, Хөхийт, ... ... Их ... қатарлы өңірлері Алтай арқары, құлжаларының нағыз
жайлы мекені. Силхэм жотасының ”А” бөлігіндегі Қара Жамат ... ... ... ... 3-2 ғасырларға жататын мыңдық үйлері мен сынтастар,
біздің эрамызға дейінгі VI-VII ғасырларға жататын тас ескерткіштерімен тас
құрал сайман ... ... көне ... ... мен ... ... ... жазулар арқылы Монғолияға ғана емес, кіндік Азия
халықтарының тарихына тән аңшылық, ... мал ... ... ... ... ... аса маңызды ерекшеліктеріне сай бұл ... ... ... ... ... жотасының «Б» бөлігінде теңіз деңгейінен 4029 метр биіктікке
көтерілген мәңгі қар жамылған ... тауы ... ... ... ... ... және Монголияда сиреген қар қабыланы, Алтай арқары,
құлжасы, көкбөрі, ... ... ... құмай, қарақұс, тау бүркіті, Алтай
ұлары, мәңгі мұзда жүретін ақ шіл, ақ сұңқар қатарлы құстар, мөлтек ... ... тау ... ... мол қожа шөп, тамыр ... ... ... ... ... ... тошала, қарақат сияқты
жемістері өседі.
Дэвээларалының ... жер ... Увс ... аралығында орналасқан Ачит көлінен бастау
алған Усан хоолой (шүмек) өзені, Қобда өзені ... ... ... 10300 ... алаңы бар мекен жер. Мемлекеттік Ұлы ... ... 29-шы ... ... мемлекеттік арнайы қорыққа алынған.
Монғолияда сиреген қырғауыл, жабайы доңыз, өзен құндызының мекені ... ... мол ... ... ... өзенінің сағасы. Бұл арал қырғауыл,
доңыз, құндызды өсіру олардың орналасқан мекенін қорғау ... ... ... ... ... ... Эрдэнэбүрэн, Баян-Өлгей аймағының Алтанцөгц, Баяннуур
сумындары аралығында орналасқан 110960 ... ... жері ... ... Құрылтайдың 2000 жылғы 29-шы қаулысы бойынша мемлекеттік арнайы қорыққа
алынған. Тау басының мәңгі ... ... ... ... ... ... сиреген қар қабыланының қалыпты ... ... ... ... ... Бұл ... мұз ... теңіз деңгейінен 4200
метр биіктікке көтерілген Цаст, Цамбагарав, Жамат ақтас шыңдары ... ... ... Бұл ... ... ... және ... сиреген
қар қабыланы, Алтай арқары, құлжасы өмір сүреді. Сондай-ақ таудың ... ... ... ... ... қарақат қатарлы жеміс
жидектер өседі. Бітімі сұлу сай ... ... ... ... ... осындай көрікті де тіршілік дүниесіне аса
бай әлемі ішпен сырттан келген саяхатшылар мен ... ... ... ... келеді. Қазақ халқының қыран бүркіт пен саятшылық
құратын айрықша дәстүрін шетелдіктер ... ... ... ... де бұл өлкеде саяхат жасауға толық мүмкіндік бар.
Табиғаттың осындай ерекше қорғауға алынған табиғатын бағалап ... ... әсем ... ... ... ... ... рекреациялық ресурстар
Ежелгі қалалар мен қорғандар.
Шыңғыс хан қаласы.Хэнтэй аймағының ... ... ескі ... ... ... ... кг ... созылатын топырақ астындағы қорған.
Осы ежелгі камалдың алдыңғы жағы мен артқы ... ... ... көлемі 40х50 төрт бұрышты қорғандар көп болған.
Мысалы, Х.Перлдің жазғаны бойнша Шыңғысханның қамалы. Қамал ... ... ... ... ... ... ... Баян булаг қоныстары сияқты бір-бірінен 8–12 км қашықтықтағы
қорғандар ... ... Бұл ... ... ... елдерінің
ғалымдары зерттеген.
Хор болгас (қара көне қала). Біздің елімізде Ұйғыр мемлекетінің
астанасы болған Орда ... ... Қара қала ... діни ... ... көне
қала табылған. Ұйғыр мемлекетінің астанасы Хор болгас (қара қала) немесе
ертедегі ұйғыр тілінде Орду Болын қаланың ... ... ... ... ... Жирмэнт деген өзендер бойында. Мұны ХІХ ... ... орыс ... ... ... көп ... бойы ... деректерде анықтап жазған. 1993–1994 жылдары Монғолияның зерттеу
ғылыми ... ... ... орыс ғалымы Букинич да өз ... ... ... ... ... Хор ... ( қара көне
қала) 25 км2 алаңды алып жатқан өте ... қала ... ... Қаланың
орталық алаңы сауда, қолөнершілер бөлімі, Хан сарайы, мешіт ... ... Хан ... ... дуал ... сондай–ақ
жануарлардан қорғаған қоршаулар болған. Дуал бекіністерінде ... ... ... қазба жұмыстарынан көрініп тұр. Мұның қақпаларының Қытай,
Орхан–Енисей жазуларындағы құлпы тас ... ... ... Бұл ... жасыл, қоңыр, сарғыш түсті қыш ыдыстар, диірмен және басқа да әшекей
бұйымдары ... ... Бұл көне қала ... 1975 ... ... ... ... қазба жұмыстары жүргізілеген /27/
Қарақорым қаласы. Ежелгі қалаладың үлгісі Қарақорым ХІІІ ғасырлардағы
Монголияның астанасы болып табылады. Сол кезде ... ... ... ... ... елдерінің басшыларының тұрған жолымен саяхаттаған
туристер Монголдың ежелгі ... ... ... ... ... ... жазып қалдырғанда дәл географиялық орналасуы жайлы
нақты белгілеп қалдырмаған екен /28/
Негізі ... ... ... ... ... ... ... жеріне келіп жатқан тарихшылар, қонақтар жазуынан
басталған. Мысалы, ... ... ... көп жыл отырған Иосиф Лама,
ғалым А.Позднеев Қарақорым қаласын ашуды өте ... деп ... ... ... ... ... Н.М.Едринцев 1889 жылы алғаш тауып
анықтаған. Сонда да Ресейліктерге дер ... ... ... ... да болжау зерттеулермен Қарақорым ... ... алыс емес ... ... ... деп ... ... құрылыс жұмыстарына болжам жасағанда өте ежелгі асфальт
көшелердің тастан көптеп ... ... ... ... ... ескі ... ... тасын оқып шешіп Қарақорымнан әкелінген ... ... ... ... ... ... ... бірге көптеген мемлекеттердің
ғалымдарының біріккен іздеу ... ... ... ... ... оның ... туралы осы ежелгі қаланың археологиялық
бөлмесінде көптеген жыл жұмыс істеген ғылым докторы Д.Бояр ... ... ... 60 км ... ... ... 4 ... болғанын
айтады. Қазған кезде сазбен тұрғызылған тақия тәрізді құрылыс шыққан. ... ... ... ... ... ... ... ашық есікті, оң жақ
алдында қабат ... ... ... ... табылған.
Ең үлкені 4 метр, кіші дегені 3 метр шамасында. Биіктігі 1 ... ... ... ... саз, қыш ыдыс ... заттар табылғанымен
қатар 4 құрылымды құрылыстың керамика ... ... ... жұмыс
істейтіні анықталды. Мұндай үлкен көлемді пеш ешқашан ... ... ... ... ... ... ... дәлелдейтін
маңызды қазба деуге болады. Балшықтан жасалынған заттар сапа жағынан
қытайлардікінен кем ... Э.Д. Бояр ... ... ... қазба
және тарихи–мәдени осы бір естелігін көпшілікке ... ... ... ... ... олар ... алып, ашық үңгір қалдырып
отырса, осы жолы қайта қарап ары қарай жер бетіндегі көрініс ... ... ... ... да зерттеп, шамасынша қайтадан көму ережесін
ұсынған.
Оны 50 жыл бұрын Үгедей ханның ордасының ... ... рет ... ... тапқан дейді. Ол тек бір ... ғана ... ... ... ... Ал, Д. Бояр ... бағаналарды ашып
шығарып отыр. Киселевтың тоқтамы бойынша 4 бұрыш тас тұғырлы 64 ... ... және ... ... ... ... ... қаптаушы, артқы жағы
сұр сазбен жасалған дейді /30/
Ал, Д.Бояр қазбасынан едені жасыл ... ... ... жуық ... діни ... ... ... мыңнан астам мұнаралар, құдай
мүсіндерінің сынық үлкен – үлкен ... ... ... ... көптеп шықты. Бұл ғажайып қазбалады қарап Германия ғалымы Үгедей
ханның ордасы емес, мүмкін діни ғибадатхана болған шығар деп ... саз, ... ... ... ... тәсілімен зерттегенде қызықты көрсеткіш шығып жатты.
Алдыңғы діни заттар, еденнің күйреген орны ежелгі деп анықталды. Сонда ... ... ... ... формасы ежелгі үнді орталығы ғана
емес тіптеп алдыңғы Балба, Шри-Ланка ... ... ... ... ... ... білдірген.
Көпшілік білетін тәтті сусын шығатын сол бір ағаштың ізі ол ... ... ... бойынша ол орданың ішінде болған сияқты, ал
сол ежелгі суретте Үгедей ханның ... сырт ... ... Оны
Рубрук XVIII ғасырда қалдырған. Келушілер сол ... ... ... ... Үгедей ханның Түмғы амголанты ордасы депдәл осылай болған
деп ... ... ... ... ... ... қарамай ордадан бірнеше
бағананың тұғырлық ыдыраған тастардың ... ... ... ... қаласы соғыстың зардабынан қирағанымен, Эрдэнэзуу ғибадатханасын
тұрғызып орналастырғанда көп әшекейлеуден қалып қойған тәрізді. ... ... ... ... ... және ... ... анықтау мүмкін
емес болса да, Қарақорым қаласының жер аумағы болатын Орхонның бөктерінен
табылған барлық қазба ... ... ... негізінде құрылыстың
өзі, түсі пайдаланып келген құрылыс материалымен жасап, ... ... ... ... Негізі Қарақорым қаласының іргетасының
зерттелімін анықтауға жүздеген жыл ... ... ... ... ... ... ... мәдени
ескерткіштер жерінің қорын байытты.
Булган аймағындағы қалалар. Бұл территориядағы Дошинчияғы сумынына
таяу көптеген ... тобы ... Оның ... тауы
маңындағы Харбухин өзенінің оң жағалауындағы қидан қаласы. Мұнда ... ... ... онда ... ... ... аударылды. Осыған қарап, Харбухин қаласының ... ... ... ... ... қаласының территориясында XVII ғасырдағы тас құрылыс
қалдықтары және осы ғасырға ... жазу ... ... ... ... жіппен тігілген ьүтін кітап табуға мүмкін болды. Ондағы текстер
Манғол және Тибет тілінде қара, ... ... ... Ол ... бұл
жазулар бойынша діни мазмұнда болса да, Пэрлээннің ... ... ... және ... ... ... ... да
қызығушылығын белгілі бір ... ... ... ... күйдірілген
саздарға түсірілген. Олар әсіресе, етек жағы ылғалдап ... ... ... өзге қола ... ... емес қола қорапшалар да
табылған.
Дашинчилэн сумына жақын жердегі өзге қызықты ортағасырлық ескерткіш,
бұл да ... ... ... ... Чин–Толго жотасының бурайынан таман
табылған. Ол кейінгі қайта құрылыс салу кезінде бұзылуға ұшырамағандықтан
Х–ХІІ ... ... ... ... үлгілерінің бірі болып отыр
/31/.
Құлпытастар мен зираттар. Хэцуу тауындағы ... ... ... ... ... ... аймағындағы Хатанбулак
сумынының орталығынан 118км қашықтықтағы сумын Хээридің әскери ... ... ... ... орналасқан бір табыттың арғы жағында көне
таспен қоршалған 80 см арасында ... ... Бұл ... көне ... , ... ... өте ... қатырылған
табыттары сақтаған /32/.
1974 жылы шекарашылар алғаш болып ... ... ... ... 2-3 метр ... жүрсек, көлденеңі 13,2м-ге жақын аумақта көптеген
шұңқыр тесіктерді көруге болады. ... ... ... ... ... жеті ... ... бес адамның барлығы 12 қатармен табыт созылған.
Мәйіттердің тіс, тырнақтары бүтін, төбе шашы ... ... ... ... ... ... күйде өлген ана тұрып қалған. ... бұл ... ... ... адамдардың буындырып
өлтірілгендігін мұндағы екі адамның мойнындағы болған ... сол ... ... адам ... ... сыртын ағашпен қаптаған мал суарғы, киіз
етік, қайыңның тозаңы, мүжіп ... ... ... қой, ... көп. Сол сияқты шоғын сақтаған от қалдықтары, малдың қиы, саз
ыдыстар ... ... ... ... ... ... ... малдың терісінен киген киімі сол қалпында ... Говь ... осы бір ... ... ... оншақты мәйіттер
табылғаны туралы хабар 1980 жылы шекара ... ... ... Монгол
Халық партиясының орталық бөлімінің жауапты хатшысы Адьяа берген тапсырма
бойынша 1982 жылы ... ... ... Академиясының тарих комитетінің
ғылыми зерттеу институтының мамандары ... ... ... ... ... барғаннан бұрын шекарашылар үңгірлерге көп мәрте
кіргендігі, ондағы заттардың алғашқы орнынан қозғалғандығы ... ... ... ... ... түгендеп көргенде, алты-он жас
аралығындағы жеті бала, отыз жас ... екі ер адам мен ... ... үш әйел, барлығы он екі адам анықталды. Табылған ... ... ... ... бұл үңгірдегі адамдардың қандайдабір жағдайлармен
осында орманды жерден шөл далаға тап болып, ... ... осы бір ... ... тығылған деген болжам жасалынды /33/
Сонымен қандай да бір себептермен үңгір ауызы жабылып қалып, ондағы
адамдардың азы-түлік қоры бітіп, ... ең ... ... ... жас ... ... өлтіріп, қалғанын аштан өздігімен өлуге дейін
жеткізген. 60 жас шамасындағы ағасының ісі ... ... ... кезеңіндегі
қыш ыдыс әйел адамның киімі ағаш табақ қалған етіктің пішінін көре отырып,
б.э Х ғасырынан ... емес ... ... ... ... ... жылы осы өңір ... сәл алдында қалған болатын. Ондағы
қатырылған мәйіттер мен бұйымдарды шығару күрделі болғаннан соң, ... еді. ... ол ... ... адам сирек кездеседі. Сол себепті Хэцуу
тауындағы үңгір Монгол мемлекетінің қарауындағы қалған тарихи дүние./24/
Сааган Ханап үңгіріндегі Монгол ... ... ... ... ... ... Шынжан ұйыр автономиялық аданындағы Олб көлі
Үрімжі ... ... Зах ... ... ... ... табылды. Әлем
жаратылысты дүр сілкіндірген осы бір ... көп ... ... ... жан–жақты зерттеп жатты. Жоғарғы жермен шекаралас орнын,
табиғатын, ... ... ... өте ұқсас. Говь аймағында сондай
жақса сақталған бұым табылған. Жақында Өлгей аймағынан сондай көне ... ... оның ... ... ... ... жетті. 1998 жылы
Омонговь аймағының Нойон сумынының Цаган Ханан үңгірінен табыт табылған.
Ол ... ... ... тез ... Ағаш пен ... қабат торғынмен оралған көне бір сақ болар. Қатырп үйренген ... ... ... бір ... ... ... екенін қарапайым білген болар.
Ұятты ісін жасырмақ ... ... ... ... ... ... бас киім, етік тағы басқа заттарды полиция басқармасының жедел
іздестіру ... ... ... 1999 жылы ... ... орталығына жіберілген. Оның артынан 2000 жылы осы орталықтың
ғылыми зерттеуінің маманы, археолог Эрден Эбат, Аман ... ... ... ... жүргізген еді. Осы бейітті тексеріп көргенде XІV ғасырдағы
Монғол Шыңғыс болғаны ... ... ... қалған бұымдарға
келсек, бас киім, етік, торғын жібегінің ... ағаш ... ... ... маржан, гауһар әшекейлері табылған./15/
Дүздор сияқты бұрын соңды табылмаған бұйымдар бар еді. Цаган хан
үңгірінен ... адам ... ... ... Побрмберг қаласындағы
Эрланген физикалық лабораториясын жіберілген. Радио карбон әдісімен уақытын
білу мақсатында зерттеу ... еді. Ол ... жасы б.э. 1308 ... ... ... Егер бұл бейітті бұзбай бетін жапқан күйі зерттеуге
жіберілген болса, көне орта ... ... ... адам бейнесін сол
қалпыда ... ... ... ... Хад зираттары.Шарапат Аршалы тауы Баян Хангар ... ... ... Улаан Сайыр Хатай ... ... ... ... алға ... орналасқан. Көз тартарлық таудың ортасында
Эльзит өзенінң шығыс алдыңғы жағында жайласқан осы бір ... ... ... ... үнгірлер, қуыстар өте көп. ... тау ... ... ... ... өріп ... шөбі көп өседі. Үңгірлерде саймандар, құралдар өте көр. ... ең ... ... ... ... киелі жер.
Архат–дел тасының зиратын 1999 жылы жергілікті малшылар кездесіп ... ММУ ... ... ... одан алған ертоқым сияқты заттарды
өткізген. Архат дэл тасындағы зиратты 2001 жылы ... ... ... ... күш ... ... зерттеген.
Зерттеушілер құрамында манғол мемлекетінің Ғылым Академиясы Тарих
комитетінің маманы, археолог У. Эрдэнжбед ... ... ... ... университетіндегі Орта Азияның көне және қазіргі
археология институтының докторы археолог Э.Поол ... ... ... ... ... ... маманы, археологшы Грекзен қатысқан еді. Бұл
зират Архат Дэл шарапатты таудың ұшар басының бір жақ құз ... ... ... 450 ... батыста солтүстік және шығыс бағытта алдына
тікелей шыққан адам еңбектеп кірерліктей қуыс ... әк ... ... ... кездестіруге болады. Осы бір қуыстың орта ... ... ... ... екі ... ... жүк ... ыңылдақ ағаштың
бөлшектерімен үсті–үстіне қабаттап жапқан үстінен шаң тозаңды ... ... ... т.б. ... ... басжағы жалпақ және биік, жұмсақ тақтайды ортасынан айырып
қайыспен мықтап бекітіп ешбір ... ... жоқ. ... ... ... ... мен ... тамағы болғандай еді. Арқат дэл
жартасындағы ... ... ... солтүстік жаққа ... ... ... төмен қаратып арқасымен жатқы топастық болар /34/
Адамның басы, мойны бөлек шығып қалғанымен төбе сүйегінің бас ... ерді ол ... ... ... ... ... асып орнына адас басының
оңжағында болған тозаң ыдық қойып, ... ... ... құрғақ
салқын ауа райы жағдайында жүздеген биік таудың басына бұзылмай ... ... ... ... ... жеткен. Осы зираттағы адамның сүйегімен
қоса т.б. жәдігерлерінде жақсы сақталыпты. Адамның оң жағындағы ... ... ... ... ... орағаш ағаш кеспе орама, беліне
байлайтын темір бау, ... ... ұзын түзу ... қылыштың ұшын,
адамның аяқ жағына таман бағытттап ... ... ... ... ... ... ағашы бұлрдан жоғары барлық денесін ағашпен ие отырып,
тозаңмен істеген бүтін бір ... ... ... жауыпеты. Тозаң
қағаздаәртүрлі жебе оқтың ұшы сонымен қоймай ұсақ-түйек заттарда 19 ... ... ... ұшын ... ... ... ... қойған. Бейіттен
шыққан адам сүйегі мен бұйымдарды қарап–ақ, ат-әбзелімен бірге ... ер ... ... екеніне еш күман жоқ. Бұл ... ... ... ... ... ... ... орнынан терімен қапталған
ер тік ... ... ... ... ... ... ... шаштың түсін, сәнін, түр–тұрпатын т.б. деңгейлік жағдайын анық
болған еді. Өкінішке орай,оның барлығ өртеніп кеткен.
Сондықтан ауыл ... ... ... ... ... ... уақыт өткізбей тексеріп, қарауға алып, ... ... алу ... ... және ... арасында жүрген тарихи
ескерткіштері музейге әкеп, қалыпына келтіріп, арнаулы жерге қою, ... ... ... ... ... ... ... бір тиянақты да
сауатты жүрзізу керек.
Тас жазбалар. Күлгін ескерткіші ... ... және ... ... ... ... ... қолбасшысы Құтлұқ қағанның
кіші ұлы ... ... ... және ... ... ... көрнекті әскери қолбасшысы. Күлтегін тас ... ... ... ... көне түркі ескерткіші. Монғолиядағы
Қарабаласаған қаласының қираған орнынан солтүстікке ... 40 км ... ... ... ... Изу моностырының жанына орналасқан құлпы
тастағы жазу. Бұл әдеби, тарихи мұра ... деп те ... ... ... ... Білге қаған (әуелгі аты Магилан)
Табығаш елінен ... ... тас ... ... Сөзі ... ... ... Иолығ тегін қүрастырған. Оны алғаш рет орыс ғалымы
Н.М.Ядрицев 11899 жыылы ... ... ... тұңғыш рет Р.В.Фодлов
аударды. Ескерткішті замандар Г.Гейки, ... ... ... ... ... өз көздерімен көріп, ол жөнінде мақалалар жазды.
1958 жылы Л.Исиев басқарған манғол чехословак біріккен экспедициясы
ескерткіш орнына қазба жұмыстарын жүргізді. ... ... ... кіші
ұлы әскербасы Күлтегіге арнап қойылған. Жазуда тарихи оқиға баяндалады.
Шығыс ... ... мен. Оның ... ... көптеген тайпалардың тарихи
мен мәдениі, әлеуметтік ... ... ... ... бар. ... ... екі ... тұрады/6/.
Алғашқы тарау 13 жыл, ол кіші жазу деп аталады. Кіші жазу ... ... ... Мұна ... Тибетке дейінгі аралықтар түркі
тайпаларының өз алдына мақсаты айтылған. Ал, ... ... ... ... Монғолдың құпия шежіресі ХІІІ-XIV ғасырлардағы жаза.
Мұра Монголияны мекендеген ... ... ... ... меркіт,
қоңырат, жалайыр, ұйғыр) тұрмыс–тіршілігі, әлеуметтік-саяси ... ... ... тілі, этнографиясына қатысты деректер мол
кездеседі. ... ... 1940 жылы ... ... ... ол ... ... етіп, еңбекті ұйғыр әліпбиі негізінде жазған. Еңбек
ақсүйектер ғана ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері жайлы жазылған кітап ... ... ... ... ... ... қайта көшірген.
Осылайша монгол тілінде, қытай әліпбиінде жазылған нұсқа ... ... ... ... ғалымдары мен қатара шетелдіктер де
зерттеді /35/.
Еуропалықтар алғаш орыс ... ... ... ... ... ... неміс зерттеушісі Хейкеш, кеңес тарихшысы ... ... ... ... ... бастырды. Ш.Годанбо, Д.
Цэрэнсоднан секілді монғол ғалымдары құныды ... ... 1969 ... тіоінде М.Сұлтанұлының тәржімасы Баян аумағында жарық көрде. Өлеңін
аударған И.Байбатырұлы, алғы сөзін ... ... 1998 жылы ... жылы Ұлан ... ... ... ... жариялады. Мұнда түркі
мемлекетінің өткендегі тарихынан құнды мағлұматтар берілген. Онда ... ... қара жер ... ... ... ... арасында адам баласы
жаралды. Оларды басқару үшін ... ... ... қаған мен Итемген
қаған жаралды. Дүниенің 4 ... ... жау ... ... бүкіл
елді өзіне өзіне қаратты. Дүниенің төрт бұрышында бейбітшілік орнатты.
Бағынбайтындардың бастарын ... ... ... деп жазылған. Бұдан
кейін ата-бабалары өліп, түркі тайпалары ... ... ... ... ... Құтлық қаған, одан соң Қапағанның отырғаны және ... ел ... ... /36/.
Жазуда көбіне–көп тармаөта болған белгілі әскер ... ... ... ... Жеті жасында жетім қалған Күтегін, 16 жасында қару-
жарақ асынып, ел намысын, халық кегін қуады. ... ... ... ... ... ... Тайбурул тәрізді тұлпарды кездестіреміз.
Талай айқастарға төтеп берген Бозат тағы басқа ... ... ... ... ... халық жоқтауын Иолығтегін өзі шығарып құлпытасқа
қашап жаздырған. Онды ... ... бар ... Күлтегін қаза болды, өзім
қайғырдым, көрер көзім ... ... ... ... ... ... ... қайғырдым, қайғырғаным сонша, жылай–жылай
жұртыма қас-көзі аз ... деп ... тас жазу ... ... ... Их Тамир
сумынындағы Тамир өзені маңынан көптеген ... ... ... мыңдаған жылдар бұрнғы ежелгу адамдардың тасқа қашап жазулары мен
таңбалары және суреттері. Олардан басқа VII-IX ғ ... ... ... ... ғ ... ... жазулары сияқты құнды ескерткіштеркөптеп
кездеседі. Зерттеушілердің санағы бойынша әртүрлі 150-ге жуық тілдердегі
жазулар бар. Бұл ... ... ... ... жолаушылар,
саяхатшылардың қызығушылығын туғызды. Осы жазулардың мағынасын ... ... ... ... ХIX ғ аяғында Н.М.Ядринцев Орхон өзенінің бойынан
1200 ж бұрынғы, осы уақытқа дейін белгісіз ... ... Ол ... ... ... ... болатын. Ғалымдар шешуін тапқан жазбалар
Орталық Азия халқтарының тарихында ... ... ... ... ... Орта Азия ... өмір салтының
бет бейнесін айқындап берер теңдесіз жәдігерлер болып табылады.
Монгол жеріндегі құнарлы жерлерге өкінішке орай, ... ... жете ... халықтар қоныстанып жатқан жағдайы бар.
Қазіргі таңның өзінде ашылғаны ... ... ... орындар өз
сырын сақтауда. Бұл дүние жүзінің мәдениетіне құнды өткенімізді қорғау
көпілікке таныстыру, ... ... ... ... ... ... да, әр ... тарапынанда кезек
күттірмейтін мәселе.
Бұл жәдігерлер болашақтағы көшпенділер кескіні, тарихын, мәдениетін,
шығу тегін көрсететін әлем үшін құнды ... ... қала ... /38/.
3 ҚАЗАҚСТАН МЕН МОНГОЛИЯ АРАСЫНДАҒЫ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАРДАҒЫ ТУРИЗМНІҢ
РОЛІ
3.1 Монголия туризмін дамытуға арналған мемлекеттік іс-шаралар мен
бағдарламалар
1. Сапар-саяхат мекемесі , оның ... ...... ... мына ... жүргізеді :
2. сапар-саяхст өнімдерін, даяшылықтарын жоспарлау, жинақтау, жоспарлау,
насихаттау, тобымен және бөлшектеп сату, саяхат ұйымдастыру.
3. виза ... ... және ... ... басқада дерек
хаттарды жинақтап әзірлеу.
4. ұшақ, темір жол, басқада ... ... ... ... беру, билет сату, сатып алу.
5. мейрамхана, саяхат ... орын жай, ойын ... ... ... ... ... алу, ... жасау, аттандыру рәсімін ұйымдастыру.
7. сапар-саяхат мекемесі туроператор және турагент деп екіге бөлінеді.
8. «туроператаор» осы заңның 2 және ... ... ... ... осы ... 3 және ... көрсеткен қызметті тұтас немесе
оның белгілі бөлігін, сондай-ақ ... өнім ... ... ... алу ... ... ... қызметін жүргізетін арнайы ұйғарым.
1. Осы заңның 6-шыда көрсетілген туроператор мен турагенттік қызметін тек
ғана сапар-саяхат қызметін жүргізу ... ... ... ... ... алған тұлға жүргізеді.
2. Арнайы ұйғарымды сапар-саяхат мәселесін ... ... ... ұйым осы заң ... береді.
3. Арнайы ұйғарым алу туралы тілекті қабылдау, тізімге алу, бақылау қою
мәселесін сапар-саяхат мәселесін ... ... ... ... бекітілген тәртіпке сәйкес шешеді.
4. сапар-саяхат жүргізбек тұлға арнайы ұйғарым алатыны туралы арызымен
мына дерек хаттарды ... ... ... ... құру шарты
б) шаруашылқ бірлігінің ережесі
в) сол шаруашылық ... ... ... ... ... ... орны туралы анықтамалар.
г) қамсыздандыру туралы заңға сәйкес қамсыздандыру ... өз ... ... ұшырасуы ықтимал сәтсіздіктерден
сақтандыратын жауапкершілігі қамсыздандыру шартының есебі.
3. Арнайы ұйғарым беру, оны беруден бас ... Мына ... ... ... жағдайда сол тұлғаға сапар-саяхат
қызметін жүргізетін арнайы ұйғарым беріледі:
а) сапар-саяхат қызметін жүргізуге ... ... ... ... сапар-саяхат мамандығын игерген немесе сапар-саяхат мекемесіне ... одан ұзақ жыл ... ... атқарған, әрі сапар-саяхаттың мамандық
оқытылуына қамтылып, куәлік алған тиісті деңгейдегі қызметкерлі болу.
2. осы заңның 2-ші бөлімінің 2-шісінде ... еркі бар ... ... ... ... 15 ... ... арнайы
ұйғарым беріледі.
3. Осы заңның 2-ші ... ... және 3-ші ... 1-шісінде
көрсетілген шарты қанысдамаған тұлғаға арнайы ұйғарым берілмейді.
4. Арнай ұйғарым беруден бас ... ... ... ... ... ... ... ұйғарымның мерзімін ұзарту, қуатсыз ету.
1. Арнайы ұйғарымның қуатты болу мерлзімі 2 ... ... ... ... ... ... болу ... жөніндегі тілегін ол мерзімі бітуден жұмыстың 30-дан кем емес
күні бұрын сапар-саяхатты ... ... ... ... ... ... ... ұйымдардың қуатты болу мерзімінде
осы заңның 3-ші ... ... ... ... ... ... ... шағым шықпаған жағдайда арнайы
ұйғарым мерзімі 3 жылмен ұзартылады.
4. қызметі тұрақтанып, сапар-саяхат қызметін одан әрі ... ... ... ... беруге болады.
5. Мына төмендегі жағдайда арнайы ұйғарымның мерзімі ұзартылудан бас
тартылады немесе арнайы ұйғарым ... ... ... ... ... ... барысында осы заңның 3-ші бөлімінің
1-шісінде көрсетілген талапты әлде неше рет бұзған.
б) өзінің теріс әрекеті салдарынан саяхатшыларға әлденеше рет ... ... зиян ... я ... ... рет реніш білдірген
в) арнайы ұйғарымды қуатсыз ету жөнінде басқа заңда көрсетілген болса
6. Арнайы ... ... ... бас ... ... ұйғарымды
қуатсыз еткен шешімге байланысты сотқа шағым жасауға болады.
5. Сапар-саяхат ұйымының ... ... ... ұйымы мына төмендегі толық ерікті жүзге асырады ... ... ... осы ... 4-ші ... 2-ші бөлігінде
көрсетілген айырымға сәйкестендіріп қызмет жүргізеді.
б) сапар-саяхат өнімін өз атынан насихаттау, сату, сатып ... сол жылы ... ... ... жөніндегі талдауларды
белгілеген тәртәпке сай сапар-саяхат мәселесін басқарған ... ... ... ... әлуметтік, экономикалық, мемлекеттік құрылым, тарихы,
мәдениеті, салт-санасы, әдет-ғұрпы, жөнінде саяхатшылырға ақиқат мәлімет
беру.
д) табиғи, ... ... аса ... ... сақтауға өз
тарапынан талап етілетін шараларды қолдану, шыққан қайшылық жөнінде қатысты
ұйымдарға хабарлау.
ғ) ... ... ... ... ... ... отыр.
ж) сапар-саяхат өнімдерін баға тарифын белгілеу
з) сапар-саяхаттың даяшылық ұйымдарымен шарт жасау
2. Монголияның әлуметтік, экономикалық үлес ... ... ... ... жоқ, ... денсаулығына, дәстүрлі салт-санасына кесірін
тигізбиетін сапар-саяхат ... ... ... ... Туроператорлар немесе турагент сапар-саяхат өнімін сату, ... ... шарт ... Сапар- саяхат шартты Азаматтық заңның 163-тармағына қатысты болуымен
бірге оған мына төмендегі басты жағдайлар міндетті түрде ... шарт ... ... ... атауы, мекен жайы, арнайы ұйғарымы.
б) саяхатшылардың құрамы, ... ... ... ... ... ... ... сапасы, бағасы, оны төлеу тәртібі
г) сапар мерзімі, саяхатшыларды қарсы алу, аттаныру тәртібі, әр ... ... ... ... ... шағым білдіруін, дауды тектеп,
шешу тәртібі.
3. ... ... ... ... ... жою, өзгерту,
қуатты емес деп ... ... ... заңның тиісті
көрсеткіштері басшылыққа алынды.
7. Саяхат қызмет ұйымы.
1. ... ... ... өз қыметінде мына талаптарды
қанағаттандырады ... ... ... ... ... ... талаптар
бойынша қызмет жүргізу.
б) даяшылдардың бағасын, тарифін берілдген дәреже бойынша белгілеу,
жариялы болғызу.
в) жалпыға ортақ шарттың ... ... ... жыл ... 3 ай ... ... өз ұйымына берілген атау, дәреже, ... ... ... ... ашық ... сапар-саяхат ұйымдармен жасаған шартына сай саяхатшыларға қызмет
көрсету, олардың даяшылдық ақысын қабат алмайтын ... ... ... ... ... ... беру, дәреже
белгілеу тәртібін сапар-саяхат мәселесін ... ... ... ұйым бекітеді.
3. Саяхаттық қызмет ұйымы осы заңның 2-ші ... 1-ші ... ... ... тиым ... ... ынталандыру, қолдану.
1. Мемлекеттен экспорттық өндіріске көрсетілген қолдау, жеңілдіктерге
сапар-саяхат ұйым, мейманхананың шетелдік саяхатшыларға ... да ... ... ... ... ... ... заңды тұлғаға салық
жеңілдігін көрсету мәселесі салық жөніндегі тиісті заң ... ... ... сапар-саяхат мекен-белдеуін дамыту мақсатымен
жарияланған жарыста жобасы сыналған тұлғаға ... ... ... ... шарт ... ... ... дәрежеде қаржыландыру
беруіне болады /39/.
Қорғалатын табиғи жерлер туралы заңдар.
Ресей мен Монголия табиғатын ... ... ... ... ... осы екі елге тиесілі шекараны, табиғи жерлерді қорғау
болып табылады.
Осындай жерлерге Убсунур котловинасы, ... ... ... ... және де ... ... сол жағындағы таулы жерлер, Хэнтай – Чихой
ауданы жатады. Био және ... ... ... ... сақтау
үшін осы жерлерді трансшекаралық табиғи жерлерді құру керек.
Сол үшін осы ... ... ... ... екі ел ... ... салу керек, келісімге келіп, заңдылық жағынан кедергі болмау керек,
екі жақтың да нормативті ұлттық құқықтары қаралу ... Ол ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау ұйымы (ҚТЖТ) Дүние
жүзілік қоршаған ортаны қорғау ұйымы ... 1995 жылы ... мен ... ... ... жерлерді қорғау заңы іске қосылды. Ұлы ... ... ... қорғау заңын бекітті, онда табиғи ортаны қорғау
мемлекеттік категориялары: қатаң қоршаған ортаны ... ... ... ... ... ескерткіштерді сақтап, қорғау.
Заңда ерекше айтылатын аймақтар, орталық қалалар, аудан аймақтары,
қалалар осындай ұйымдар құруға ... Осы заң ... ... ... ... ... ... қортындысында 1999 жылы Монголияда 12
ерекше қорғалған ... ... ... 9 ұлттық табиғи саябақтар, 15
табиғи резерваттар, 5 ... ... ... ... 8 ... ... Оның алып ... көлемі – 164,5 мың км .кв, ... ... ... шөл дала 11,5 пайыз, ну ... ... дала 4,1 ... ... жерлер, өзен, көлдер, жазықтар – 49,5 ... ... ... ... шөл дала мен ... ... орын аз ... Және
де жазық далалар ауыл шаруашылығында ең ... ... ... Ресейге
қарағанда Монголияда барлық табиғи қоршаған ортаны қорғау ұйымдары
орталықтандырылған.
Заңға сәйкес ... ... Ұлы ... ... ... ... үкімет басшыларына, олар орталық мемлекеттік әкімшілік қоршаған
ортаны қорғау ұйымына қарайды /40/
1995 жылы ... ... ... қоршаған ортаны қорғау заңы
ұйымдардың категориясын белгілейді. Практикада арнайы регионалдық ... ... бар ... ... ... ... ... ұйымдар
арасындағы байланыс, статустар, бағынушылық жоқ. Бәріне белгілі, осындай
ұйымдар Ресейде ... ... ... ... қорықтар
Госкомэкология қарамағында, олар қорықтар басқармасына бағынады, ... ... ... ... ... ... Департаментке бағынатын қоршаған ортаны қорғау, әрі
аң аулауды тиімді ... ... ... Бұл ұйымдардың
бірлесіп жұмыс жасауын ... ... ... ... ... осы ... ... ұйымдардың жұмысына кедергі келтіруде. Бұны біз
Байкал мысалынан көруге болады.
Мысалы Забайкале ... ... ... ... саябақ
жұмыскерлерімен балық инспекторларының арасындағы кикілжің Ресейлік ... ... ... ... ... ... Бұл екеуінің
келіспеушілігі көптеген қиыншылықтар тудырады. Ресейдің халықаралық ... сай ... ... ... ... ... ... сулы батпақ
жерлердің халықаралық дәрежесі, заңда категория және біркелкі территориялық
статус, халықаралық дәрежесі ескерілуі ... ... ... ... қорғау заңына қарамай ЮНЕСКО–дан мұраға берілсе де оны басқару өте
қиын болып ... 1999 жылы Улан – ... ... ... ... Ресей мұрасы атты семинар осыған куә болып отыр. Монголияда
арнаулы ... ... ... ... ... католовинасы
Гоби шөл даласы, Хубсугул өзені монголдардың киелі тауы ... Хан, ... ... – Тэнгэр қарастырылған. Статус берілу тәртібі әсіресе табиғи
жерлерге «Тарихи және мәдени мұраларды қорғау» ... ... ... ... тағы бір ... ... көбінесе категория МСОП
классификациясына сай келеді. Әсіресе қатаң қорғалынатын жерлер Мемлекеттік
жоғары еленетін қорықтар ... ... ... ... саябақтар мен
қорықтар. Қорықтарға келер болсақ олар үш ... ... 1. ... ... ... ... араласпау
2. қорғалатын орталар, мұнда әртүрлі технологиялар қолдануға болады.
3. қолданылымы шектеулі, мұнда құнарлы жерлерді тиімді ... ... ... экскурция, салт дәстүрлер, шөптерді жинауға ... ... ... 3 зона бар: 1. бұл ерекше қорғалатын жерлер 2. бұл
саяхат пен туризімге арналған жерлер 3. бұл ... ... ... бұл жерлерде туризммен, мал шаруашылығымен айланысуға болады.
Табиғи ... ... ... ... ... ... қайта
қалпына келтіру. Табиғатта ... ... ... ... ... табиғи және тарихи –мәдени болып екіге бөлңінеді.
Табиғиға: құламалар, ... елді ... ... ... обо және киелі
жерлер жатады.
Ал тарихи мәдени ескерткіштерге: ежелгі адамдар баспанасы, пещералар,
пиктограмдар, қалалардың қалдықтары жатады. Монголияның ... ... ... ... Ресейде ООПТ заңына сәйкес олар шет елдер
жағдайсыз қатерлерден сақтайды. Монгол ... ... олар ... ... ... ... ... жұмысқа тарту. Халықтың қал
жағдайын нығайту болып табылады. Монголия да ұлттық саябақтарды міндеті
халық мұқтаждығынынан шығу. Ал ... ... ... бірінші орында
табиғатты қорғау комплексі тұрады, содан кейін ғана ... ... ... жөнінде Ресейде оны қорғау туралы заң шығарған. Ал
монгол елінде ... ... ... ... ... себебі
ескерткіштер халыққа ... ... күй ... ... ООПТ да жоғары
категорияда әртүрлі ... бар, ... ... ... ... ... ғана орын ... Ал Монголияда СОТ ескерткіштерге
эталондық жер бөлінеді. Бірақ ол ескерткіштің ... ... ... ... ... де өрт ... оны қайта қалпына келтіруге
көмектеседі. ... ... ... қорғауда Монгол заңында жақын
жатқан ел шекарашылары бірігіп, сол территорияға жауап береді. Бірақ мұндай
заң ... ... ... ... ... мен ... ... қорғалатын табиғи жер субъектілер туралы. Табиғи арнайы аймақтық
заң қабылданды. Бұл заң ... ... ... ерекше
қорғалатын жер және резервтік табиғи ... ... 16.09.97 ... ... мен ... ... Монголиямен бірлесіп ... ... ... ... ... және ... орманды алқабы, Кенти-
Чикой жайпақтаулар бірлесіп, қорғау туралы заңдар қабылдаған. ... ... ... федералдық заңда қарастырылмай қалып қойған ... ... ... қамтиды.
Атап айтқанда ҚТЖТ -ның қорғалатын табиғи ... ... ... ... ... және жергілікті ерекшеліктерге
байланысты тармақтар енгізілген. Қаржылық қамтамасыз ... ҚТЖТ - ... ... ... дейін қарастырылады. Заңда ҚТЖТ-
аймақтық басқару структурасының схмесын құру ... да ... ... ... ... және резервті табиғи территориялар туралы
кеңес құру ... ... 3 ... ... ... ... ... тарихи—мәдени бөлімдер дәстүрлі табиғи қорғау туралы, ... ... және ... таза ... ... ауыл
шаруашылығына лайықталған территориялар туралы айтылады.1999 жылы ... ... ... ... өлкелері болып Байкал маңы,
Культушная енгізілді.
ҚТЖТ туралы ... ... ... ... ... жер ... ... байланысты. ҚТЖТ заңымен оның қызметін ... ... оң ... мен ... және ... ... ... жазық зоналарға қатысты жер заңын қарастыру керек. Монголияның да
Ресейдің де жер туралы, табиғат қорғау ... ... ... ... ... ... Бұл ерекше жағдай Монголияның жер туралы заңы
ҚТЖТ заңы Ұлы Хуралда бір күнде қабылданған. Бұл екі ... ... ... піскен деп болжам жасауға болады.
Жер туралы заңда жерді басқару, пайдалану, қорғау, жерді бағалау
туралы мәселелер ... ... ... жері ... ... ... Монголия азамматтары заңды тұлғалар және ұйымдар жердің
ұзақ мерзімге жалға алып, оны мұраға қалдыруға сонымен ... заң ... ... сай жер ... ... сатуға құқылы.
Елде жер учаскесін үйлестіру үшін өкілетті орган және ... ... ... ... ... жер ... ... бес жылда бір рет әр жер учаскесін сертификаттаудан өтеді. Бұл
бұзылған ... ... ... ... ... ... ... пайдаланған
жағдайда шарт тоқтатылып, жер ... ... ... ... ... ... бойынша үйлестіруде келесідей топтарға
бөлінді: орман ресурстары, су ресурстары, ... ауыл ... ... т.б ... ... және ... коммуникациялық. Сонымен
қатар айрықша мағынаға ие мемелекеттік жерлер бар: олар айрықша қорғалатын,
шекаралық, ұлттық ... және ... ... ... ... ... ... мемлектпен белгіленген
мал жайылымдарға, аймақаралық қорғалатын ... ... ... ... ... ... және ойын сауық орталықтары, ғылыми және
технологиялық зерттеу жерлері, гидрометқызметтік ... ... ... жайылымдылық жерлер мен шаппалық жерлерді пайдалану
және қорғау туралы ереше ... ... Осы ... ... ... жергілікті әкімшіліктермен бірлесіп мемлекеттік ... ... іске ... Бұл заң ... орманды және дала
аудандарында қорғау мақсатындағы жерлерді ... ... ... деп ... ... Сонымен қатар сертификаттау кезінде
жердің құндылығына байланысты карта ... ... ... зона ... Бұл ... ... ұйымдардың сатып алуына болмайды. Себебі
бұл жер орталық бюджеттен ... ... ... ... ... шақырылады.
Бұл заңның тағы бір маңызды қосымшасы ретінде Монголияның ... ... заңы оның ... 133 ... ... өсімдік атымен
берілген және де жабайы өсімдіктерді қолданғаны үшін ... ... ... ... ... ... аңшылық, аңшылыққа рұқсат алу, ... ... ... ... Қазақ-Монгол туристік қатынастардың негізгі бағыттары
Тәуелсіз Қазақстанның Монғолиямен дипломатиялық қарым-
қатынасы бұдан 14 жылдан ... ... ... екі ел ... мақсат-
мүдделеріне қызмет етіп келеді. Екіжақты ынтымақтастықтың оңтайлы дамуына
Қазақстан Республикасы мен Монғолия ... ... екі ... ... ... келісімдер игі ықпал етті.
Қазақстан–Монғолия үкіметаралық сауда-экономика, ... ... ... ... комиссия жұмыс істейді. ... жылы ... ... екі ел ... сауда айналымы біржарым ... ... ... ... ... труба жіберсе, ет, жүн, шпат алады.
Шығыс Қазақстан ... мен ... ... аймақтары арасындағы
ынтымақтың ролі зор. ... ... ... ... ... және ... ... өлкесімен астық, ет өңдеу, ... үшін ... ... ашу ... ... ... ... өткізілуде.
16-17 мамырда Монғолияның әлеуметтік қорғау және ... ...... ... ... ғылыми-техникалық және
мәдени ынтымақ жөніндегі комиссияның Монғолия ... тең ... ... ... ... ... Қазақстан облысының әкімі В. В.
Храпунов бастаған делегация Монғолияда болып қайтты.
Облыс әкімі В. В. ... ... ... М. ... Әкім мен ... бір-бірін екіжақты байланыстың даму
барысымен таныстырды.
В. В. Храпунов Монғолияның ... ... және ... ... ... ... және сауда министрі Б. Жаргалсайханмен, Баян-Өлгий,
Қобда аймақтарының губернаторларымен және Увс ... ... ... жүргізді.
Келіссөздер барысында екі жақ ынтымақты дамытудың негізгі салаларына
баса көңіл бөлді. Атап айтқанда, кен орындарын ... ... және ... ... түсті және бағалы металдар айыру саласында бірлесе жұмыс істеу,
батыс аймақтар арқылы мұнай ... ... ... ... ... ... ... көздерін құру жөнінде мәселелер қарамақ. Облыс
әкімі В. Храпуновтың айтуына қарағанда, ... үшін бұл ... ... Ал ... Қазақстан кен орындарын барлау, ... ... ... ... ... ... алар еді.
Кездесулер мен келіссөздердегі әңгімелер барысында ойға ... ... ... ... ... да, өнеркәсіп, ауылшаруашылық
өнімдері де ауадай қажет. Қазақстанның қатты ... ... ... ... және ... ... ... технологиялы орта және
шағын бірлескен кәсіпорындарын құру маңызды.
Монғолия ... ... ... ... ... ... мүмкін
емес. Сондықтан да Цааган нуур еркін аймағына ... ... ... тарту жолында екі жақ келісе жұмыс істеуді жоспарлауда.
Монғолия бізді етімен және мал өнімдерімен ... ... ... В. ... мал ... ... облыс кәсіпорындары өнімін
бере алатынын айтты. Арматура, конденсатор заводтары шығаратын ... ... ... ... және ... ... өнімді және құрғақшылыққа төзімді астық сорттарын алу, аса хауіпті
мал індеттері жайлы ақпараттану, мал дәрігерлері мен ... ... ... мен мал ... ... ... сату ... жөнінде өтініш білдірді. Шығыс Қазақстан облысының әкімі бұл
мәселелерді шешуге жан-жақты көмек ... ... ... ең ... ... ... ... Мұнда Улаан
байшинт–Өлгий–Қобда бағытында ұзындығы 323 шақырым ... ... Сол ... ... ... ... битум алғысы келеді.
Кездесулер барысында мәдениет және білім салаларындағы ынтымақтастықты
нығайту орынды деген байлам ... ... ... ... ... ... және өнер қызметкерлерімен
кездесулер, әр түрлі өнер көрмелерін ... ... ... ... ... мен байқаулар өткізу жоспарланды. ... ... ... ... ... ... ұсыныс жасалды. Оны
Монғолияның білім, мәдениет және ғылым министрлігі қабыл алды.
Өлгий қаласында Шығыс Қазақстан мемлекеттік ... ... ... онда 180 ... ... Екі жақ бұл ... ... қажет
деп тапты.
Улан-Батаардағы келіссөздер қорытындысында 17 мамыр күні Монғолия
әлеуметтік қорғау және ... ... Л. ... пен ... ... қол қойды.
Облыс әкімі кездесулерге ... ... ... ... және бұл ... ... Қазақстан мен Монғолияның батыстағы үш
аймағы арасындағы ... ... ... сенім білдірді.
Облыс әкімінің сапары Баян-Өлгий аймағында жалғасты. ... ... ... аэропортына қонғанда В. В. Храпунов бастаған ... ... ... жая қарсы алды. Әуежай басында шашу шашылып, ән шырқалды, күй
төгілді. Оның жөні де бар еді. Бұл ... ... бері ат ... ... ... болмаған. Қарсы алуға шыққан кәрі-жаспен В. Храпунов қазақ тілінде
амандасып, хал-жағдайларын сұрап білді. Шығыс Қазақстаннан жиі-жиі ... ... ... ... ... әкімі:
Айтқандарыңыз болады. Алдағы уақытта басшылар да, ақын-жазушылар да,
артистер де келіп тұрады. ... ... ... ... ... өнер ... жүздесе алмайтындарыңыз, қазақ
мектептерінің оқулықтары жоқтығы бізді қатты ойландырды. Бұл күні ... ... ... Алла ... таяу болашақта Баян-Өлгий аймағы мен
Шығыс Қазақстан арасындағы байланыс ... ... - ... ... бұл ... ... ризашылық сезіммен қол соқты. Жылы жүзді
кездесуден соң В. ... пен ... ... ... О. ... ... тиімді ынтымақтастықты қалыптастырып, дамыту жөнінде әңгіме
болды. Негізгі мәселелер: «Асгант» кен орнын игеру, мал айдау жолын ... мал ... ... үшін бірлескен кәсіпорындар құру, Өлгий
қаласында ... ... ... ... ... ... ... тереңдету, денсаулық сақтау саласында мамандарды
қайта даярлықтан өткізу, туризмді дамыту.
Бұл ұсыныстардың барлығы маңызды. Сіздердің ... ... ... ... тұрмыс жағдайларының жақсаруына
шығысқазақстандықтар қолдан келген көмегін жасайды. Біз бұл ... ... ... мәселеге олар қанықты. Сіздерге ұн да, бидай
да, мал өнімдерін ... ... да ... ... ... Енді біздің
кәсіпкерлермен, кәсіпорындармен тығыз байланыс орнатқандарыңыз жөн, - деді
облыс әкімі.
В.В. Храпунов батыс ... ... ... ... ... ... облыс әкіміне қазақи дәстүр бойынша шапан кигізіп, ат
мінгізді. Шығыс Қазақстан облысының ... ... қарт ... үйіне түсіп, 72 жастағы отағасымен ... ... ... риза ... Әкім ақсақалдың дастарханынан дәм татып, бағалы
сыйлық тапсырды.
Сапар қорытындысы бойынша журналистерге берген ... ... ... екі ... да ... ... үшін жуық ... тиісті
ұйымдар мен ведомстволар көтерілген мәселелер бойынша нақты тапсырмалар
алып, оны ... ... ... ... ... ... В. Храпуновтың Монғолияға жұмыс сапары
кезінде оның қасында облыс әкімінің орынбасары И. В. ... ... ... А. Қ. ... ... да ресми адамдар, кәсіпкерлер,
журналистер болды. ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Монғолиядағы елшісі А.У. Сыздықов қамқорлық жасады.
3.3 ... мен ... ... ... ... негізгі мәселелері мен болашағы
Монголиядағы жаңадан өркендеп келе жатқан туризмнің бірі халықаралық
туризм. Елдің саяси экономикалық ... ... ... ... ... ... ... жағдай жасалған. Өйткені туристік нарықтың
экономиканың дамуына әсері зор болып отыр.Туризмдегі жоғарғы бәсекелестік
экономикалық ... ... және ... ... ... ... туристік нарықтың ерекшеліктерін
ескере отырып, монголияның туристік бағыттағы ... ... ... ... ... және ... дамудағы туризмнің
ұлттық экономикамен қаржыландырудың ішұкі ортадағы жағдайы жасалған.
Даму тенденциясы соңғы ... ... ... ел ... ... және ... ... жағдай
жасалды. Бұл айналымдағы ақшаның бірнеше рет ... және ... ... ... ал бұл ... ... ... мүмкіндік
туды. Бұдан басқа сыртқы сауда Монгол тугрикінің құнсыздануына, бір ... ... ... ... және ... ... ... жағдайы елдегі инфилияцияның төмендеуіне әсерін тигізді. Ақшаға деген
сұраныс жоғарлағанмен ол ... ... жоқ, ... ... ... ... шет ел ... ... ... ... ... ... ... (сальдо) жоғарлайды.
Бұл елдің экономикалық патенциалының ... ... ... прогресивті емес, бұдан басқа ұлттық өнеркәсіп елдің экономикалық
өсуіне әсер етпеуінен экспорптық ... ... ... ... сыртқы сауданың жағдайын көрсететін индекс 0,59 құрады. Бұл
экспорт ... ... ... ... ... түсетін шетелдік
валюталар қорымен есептеледі /43/.
Соңғы жылдары туризмнен түскен кірістің көлемін есептегенде ... ... ... ... ... ... осы ... кіріс
көлеміне шаққандағы көрсеткіші.
2002-жылдан бастап туризімнің дамуын БҰҰ және БТҰ қарастыра бастаған,
Монголиядағы ұлттық Монголиядағы ұлттық жетекшілдік ... ... ... ... ... ... осы ... бойынша туристердің келуін және
туристік компаниялардың кіріс көлемін анықтаған. 2002 жылы ... ... ... ... оның ... ... саны 19,3 ... құрайды.орта
есеп бойынша бір туристік елде болу уақыты 5-күнге ... Ал ... бір ... ... шығын орта есеппен 101 АҚШ доллары. 1997 мен
2002 жыл аралығында ... ... ... 10,4 ... ... жылы ... ... 5,1 пайызға өскен.Кестедегідей қосылатын баға
пайдадан болып ... ... ... ... ... ... ... болған. 2001 жылы қызмет көрсету шығыны 47 пайызды
құрады, ал салықтық кіріс 2,8 пайызды ... Бұл ... ... ... ... ... саны туристік қызметке деген сұраныстың ... ... ... ... ... база ... қайта
құруды қажет етеді. Монголия 2002 жылы келесі 2003 жылы «Монголияға шақыру»
жылы деп ... ... ... ... ... ... жоспарланған 170 миллион АҚШ долларының 11 млн. АҚШ ... ... ... көздеген.
Ішкі және келу кету туризімді қолдауға туризм инфраструктурасын
дамуынатікелей инвестиция қажет: әлемдік нарықта ... ... ... ... және ... ақпараттық жағдай туғызу ; Салық және кеден
жеңілдіктерін инвестиция ағымынан алынады.
Монголиядағы туризм ... ... ... ... ең жоғары қабілеттілігін анықтау және туристерді
туристік аймақтарға мезгілі бойынша жүйелеу.
• Туризім дамуына инвестицияның жоғары дәрежедегі әсері.
• Туристік ... ... ... Қызмет көрсету сапасын арттыру.
• Мезгілдік еңбек ресурстарын анықтай отырып, жоғары дәрежедегі қызметті
көрсету.
... ... ... төмендеуі
• Туризм индустриясының дамуы көлік мәселелерінің шешілуі /44/.
Монголия территориясы өзінің ерекше климатымен, жер ... ... әсем ... және ... мұраларымен әлемді таң қалдырады.
Оның табиғатына мұхит пен теңізден шалғайлығы, биік тау ... ... ... әр ... әртүрлі климат
қалыптастыратын территорияның тау бедері ... әсер ... ... мен
бальнеологиялық ресурстар емге дауа, орманы, жүгірген аң, ұшқан құсқа ... ... ... ... ... толы елді ... бір ... шындық. Бір жануарының өзін алсақ өзге еш жерде ... ... ... есек, жабайы ат, гоби аюы, Пржевальский жылқысы (тахь), осында
өзін еркін, қауіпсіз сезінеді. ... ... ... ... ... ... өзге аймақтан ұшырастырмауы себепті қызығушылығының
артуы мемлекет ... ... ... ... ... табиғатындағы
осы ерекшелік жыртқыштардың коптігі, су құстарының алуандығы ежелгі кәсіп
аңшылықты дамытуға жетелейді. Кәзіргі таңда ... ... ... ... Оның ... ... саятшылары, Гоби аймағында ұлттық дәстүр
мен қасқыр, түйе, арқар аулау дамытылған. Осы саламен Монголия 1967 ... ... ... ... ... 94 алтын медаль иемденіп отыр.
Казіргі Монголияның бағдарламасының ... ... ... жан-жануарлар
мен табиғи ресурстарды қорғауға алу көзделді. Оның ... ... ... ... ... Бұл ғылыми да, туристік те бай ... ... Оған ... ... ... ... ... салты
әсер беруде. Мысалы, оның басы 1294 жылы кейбір аң мен құс ... ... тиым ... астана мен өзге тұрақтардағы ... өзен мен ... ... ... ... тиым ... айтуға болады
/45/.
Монголияда он жеті жыл турған Венеция ... ... Поло 1297 ... ... ... ... ... айналасында отырғызылған ағаштар ... ... сая ... ... Сол ... ... ... көшпенділері
табиғатты қорғаудың жазылмаған заңын сақтаған. Суды ластамау, жас ... ... ... ... ... ... ... жастайынан
есіне ұстап өседі. ХVI-ХVII ғасырдың өзінде аңшылық қағидасы туралы заң
шыққан. Ол 1921 ... ... ... ... ... беки түсті. Жас
мемлекеттің табиғи ... ... ... заңы 20-шы ... жарық
көрді. Қазір елде аңшылық турасындағы заң, өсімдікпен жануарлар әлемін, ауа
және су бассейінін, жерді рационалды пайдаланумен ... ... ... актілері жүзеге асуда. Монголияда тіршілік етуші жануарлардың көп ... және ... ... ... ... Ол ... өз жемісінде
беріп жатыр. Соның нәтижесінде оның түрі артуда. Құрып бара ... ... ... түрін сақтап қалу үшін елде 5,6 млн га жерді алушы 13 қорық
құрылған. Оның территориясында аң мен құс ... ... ... ағаш
кесуге, өсімдіктер жинауға тиым салынған. Әлемнің ежелгі ... ... ... ... ... Оның жасы 280 жыл 1975 ... ірі үлкен Гоби қорығы 5 млн гектар ... ... 1985 ... ... ұймдастырылды. Монголияда қорықтардан өзге тоғыз қорық
орны, ... ... ... ... бар. ... мемлекетте ірі
қорықшалар, ұлттық саябақта, кіші қорықшалар ұйымдастыру көзделуде. Сирек
кездесетін және ... бара ... ... жануарларды питомниктерде,
ботаникалық, зоологиялық ... ... және ... ... оның оң нәтижесіде көрнуде /46/.
Уланбатордың шығысында ботаникалық бақ құрылып, мұнда 500 флора
түрі ... ... ... ... ... ... ... табиғи
су көздерін ластауда. Монгол меммекетінің табиғатты қорғау мекемелері
туристерге су көздері мен өзге де ... ... ... таза ұстау
ережесін ұсынуда. Қала мен басқа аймақтарды көгалдандыру қарқынды жүруде.
Мысалы, астанасы-Уланбатордың 3000 метр кв ... ... ... жылы ... табиғатын қорғау қоғамы құрылып, сол жылы ... мүше ... ... ... ... орындармен бірге тарихи мекендердің де ел
туризміндегі алатын орны мен ... оте ... ... орай оның ... ... ... ... жатқаны да шындық. Бұл туризм
көзіне кері әсер ететін негізгі ... ... ... 1) Оған ... ... әсер болғандықтан көне қала, мәйіт, қалалар
қалдықтары, мазар, ... тас, оба ... ... адамдар үй
тұрғызуға сондай-ақ басқа да керегіне пайдалануға алып кетуде. 2) Тағы бір
зиян келтіретін ... ауа ... ... ... жел ... ... Оның барлығын да мемлекет тарапынан ... ... ... ... ол әр ... ... тұрған ұлы парыз. Егер мәдени-
тарихи мұрамызды сақтамасақ онымен бірге өркениетімізді, тілімізбен салт-
санамыз, дінімізді ... ұлт ... ... аян. ... ... ... ... көркем табиғатымен тарих ... сыр ... ... ... ертеңі мен сенімі. Ол уақыт өткен
сайын жаңғырып, жаңара берері болашақ ұрпақ үлесінде /48/.
ҚОРЫТЫНДЫ
Шетелдік ... үшін ... ... ... зор ... көз
жеткізіп отырмыз. Монголияға келетін туристер тек ғана көршілесҚытай мен
Ресейден ғана емес, әлемнің барлық ... ... ... шексіз, шетсіз көсіліп жатқан ұлан байтақ даласы, ... ... ... ... көне ... жазулары мен мұралары көп
кешікпей әлем елдерінің саяхатшыларының ... түсе ... мен ... әлемді қызықтырған монголия өлкесіне
көбінесе Жапония, АҚШ, Франция, Германия, Австралия, Италия, Ұлы ... аса ... ... ... көне ... ... ... ондағы сирек кездесетін аң-құстарды аулауға, ... ... ... өз ... ... ... саяхатшылары мен әуесқой
туристер ат салысуда. Солардың бірі ... ... ... ... аса ... орташа дамыған, экономикалық жағдайы төмендеу
Монголия мемелекеті бүгінгі таңда туризм саласын дамытуда ... ... ... жылдары Монголия әлемдік туристердің 60 мыңнан астамын
өзіне тартты. Туристік фирмалар мен ... ... ... ... келетін туристерді қалайды.
Көкжал Шыңғыстың көне мекеніндегі Монголия туристерді тек ғана әсем
табиғатты қарлы ... ғана ... ... ... ... ... ... олардың батысқа ұқсамайтын қоғамдық
ерекшелігін, шаруашылығын, мәдени-рухани құпиясын білуге ... ... ... ... ... ... мен ... жасауға болады:
1) Заң мен нормативтік актілер ... ... ... саласының
түсінігін, мәнін, маңызын толық анықтауға болады. ... үлгі ... ... мен ... территорияларды құрып оған
арналған мамандар мен кетер шығын көлемінде белгілеуге мүмкіндік бар.
2) ... ... ... ... ... ... туристік шараларды
басқарудың экологиялық, экономикалық, жағының ... сол ... ... ... ... ... ... анықтауға негіз болады.
3) Жалпы зерттеуде көрсетілген сипаттама елде ... да, ... ... ... ... ... климат жағдайы, бальнеологиялық
ресурстары, флорасы мен фаунасы да толықтай ... ... ... ... ... ... жіктегенде:
- географиялық орналасуының, ондағы адам аяғы баспаған табиғаттың
экзотикалық жағдайды сүюшілер үшін туризмнің ... ... ... және ... түрлерін дамытуға;
- бальнеологиялық орындарда арасандар мен минералды сулар
көздерінде демалып жанға дауа, дертке шипа ... ... ... ... мен ... ... ... эндемикалық
әлеммен танысуға болатынын көрсетіп берді.
5) Мемлекетте тек ... өзі ғана ... ... болатын
тарихи–мәдени ескерткіштер көшпенділер мәдениеті мен тарихынан, салт-
дәстүрімен, діни сенім- ... сыр ... ... арасындағы
Тоныкөк, Білгеқаған, Орхон-Енисей жазбалары, үңгірлердегі қатырылған
адамдар, ежелгі қалалар құпиясы мол ел ... ... ... ... айғақтайды.
6) Орталық Уланбатор, Дархан, Эрдэнэт қалалары Баян-Өлгей имфрақұрылымы
мен ... ... ... ... ... ... ұлттың
өзгешілікті, жаратылыс әлемді, қоғамдық дамуды айшықтайтын көрмелер мен
мұражайлар ... ... бір ... хақ.
7) Елдегі туризмнің қазіргі ахуалы мен ондағы ресурстар ... ... ... ... ... ... әлемдік нарыққа шығып, ондағы ... ... ... ... ... ... ... дұрыс жолға қоя білген
және де көптеген оны дамыту бағытындағы шараларды ұйымдастырып отыр.
8) Жергілікті халықтың ұлы ... орай ... ... ... ... ол туралы алғашқа заңдар ХІІІ ғасырда қабылданғандақтан, қазіргі
таңда да ол жалғасын тауып, шырышы бұзылмаған ... ... ... ... Оның өзі болашаққа сеніммен қарауға жетелейді.
9) Мемлекеттегі ... ... ... ... айтылған
ерекшеліктерді есепке ала отырып, ғылыми терең әрі ... ... ... ... Оны ... ... ... бекітіп, толық қорғауына алуы керек.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1.Цог.Б.Д. Монгол орны физик газарзүй. Улаанбаатор,2000.9-12бб
2.Азамат. Х.Т. ... ... ... 2000.-67б
3.Энхбат.Р.С. Улаанбаатар. М, 2001.32б-38б
4.Тунгаадаш. Б.М. Монголия сегодня. М, 1999.-82б
5.Tunurdorj. O.Travellingthrough. Mongolia.Ulaanbaator, 2003.-43б
6.http:// www.terra mongolia. ru/ images (tours) mountain ... ... и ... ... ... Шаңбай.Т, Жұматаев.Б, Тетенко.Білге қаған ... ... ... ... ... газар, Улаанбаатор,2000-92б
10.Монгол Улсын Баруун Бүийг Хөгжүүлөх Төсөл.(1996-2010 он)
Улаанбаатор,1993.х.23.-64б
11.Гонгор. Д.А. ... ... ... ... ... ... 2003.-19б
13.Даваасүрэн.Э. Шинэ дэлхий (Жаңа әлем) Монголия, ... Д.А. ... ... ... В.П. История ... ... ... ... ... УБ., 1995.-20б
17.Потемкина.И.И. Монголия пудеводитель. М,1988.-79б
18.Живопись монгольской народной республики. Альбом.М,
1988.-32б
19.Монгол Улсын Баруун Бүсийг хөгжүүлэх Төсөл (1996-2010 он)
Улаанбаатор,1993. х.23. ... ... ... ... Жобасы 1996-
2010).-91б
20.Гунгаадаш.Б.М. Природа, люди и ... ... ... МНР. ... ... Монгольской народно-ревалюционной партии.М,1997.-75б
23.Бичурин. Н.Я. Запаски о Монголии.М, 1985.-65б
24.Шагдар.Ш.И. ... УБ, ... ... ... ... Монғолиядағы қазақтар. Алматы, 200.-32б
27.Boyan olgaii Mongolia. 2001.-98б
28.Ашар А. ... Товч ... ... ... ... справочник. Минск, 1999.
30.Страна народы зарубежная Азия //Мысыль. М,1982.-325б
31.Сэр-Одхав.Н. ... ... ... ... ... ... ... Г.Е. Запнадная Монголия.
33.Потанин.Г.Н. Очерки. Северо-Западной Монголии.789б
34.Грумм-Гржимайло. Г.Е. Запнадная Монголия и ... край Л-М, ... ... ... ... ... и Кобда (1905-1909)
Томск, 1911.-78б
36.Дамбадорж. Ц. Тұлба көй-Улаанбатор, 1999.81х (монгол тілінде)
37.Баяр. Д. Новые ... ... на ... ... кагана
«Археология, этнография и антропология» Евразии, 2004- №20
38.Котляров.Е.А. География отдыха и туризма. М,;Мысыль, 1978.-201б.
39.Уваров.В.Д. ... К.Д. ... ... ... М. Международные отношения, 1990-315б.
40.Александрова Ю.А. География миравой индустрии туризма –Учеб пособие ... ... С. ... ... ... с 155-160
42.Козлов.П.К. Монголия и Аидо и мертвый город ... М, Огиз ... ... ... ... ... ... орон-М. Планета 1984-207б.
45.Монголия: общегеографическая. 1:3000000-М: раскартография 1993-1 ... ж14см ... ... ... ... 8-том Метофаза-Өлке Алматы- 197 б.
47.Живописв монгольской народной республики (Альбом) М, 1960.-45б
48.Страна народы зарубежная Азия ... ... Азия ... ... ... бері әлемді шаруашылықтың кірісті және қарқынды дамыған
салаларының бірі ... ... Оны ... ... ... ... жуығы туризмнің үлесінде екендігі туралы факт дәлелдейді.
Үшінші мыңжылдықтың басында әлемдік экспорттың ... ... 8 % ... ... ... ... 30-35% халықаралық туризмнің үлесінде
болады. Ішкі және халықаралық ... ... ... әлемдік жалпы
ұлттық өнімнің 12 % құрайды.
Тәуелсіз Қазақстанның Монғолиямен дипломатиялық қарым-қатынасы ... ... ... ... қалыптасып, екі ел халықтарының мақсат-мүдделеріне
қызмет етіп келеді. Екіжақты ынтымақтастықтың оңтайлы дамуына Қазақстан
Республикасы мен Монғолия Президенттерінің сапарлары, екі ел ... ... ... игі ... етті. Қазақстан–Монғолия
үкіметаралық сауда-экономика, ғылыми-техникалық және мәдени ынтымақ
жөніндегі комиссия жұмыс істейді
Монголиядағы жаңадан өркендеп келе жатқан туризмнің бірі халықаралық
туризм. Елдің ... ... ... ... ... және
туристік нарықтың дамуына барлық жағдай жасалған. Өйткені туристік нарықтың
экономиканың дамуына әсері зор ... ... 2015 ... ... ... 1 млн ... қабылдау мақсатын
жоспарлап отыр. 2008 жылы 451 мың турист келген, бұл ... 2000 ... ... ... 3.3% ... ... 451 мың
туристің 211 мыңы Қытайда келсе, 98 мыңы Ресейден келген. Қазіргі таңда
Монголияда туризм бағытында 500 жуық ... ... 200 жуық ... ... жүргізіп, жылына 190 млн доллардың табысын тауып,
үкімметтік бюджеттің 10% құрап отыр.

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Монғол шапқыншылығынан кейінгі кезеңдегі мемлекеттер (кесте түрінде)6 бет
Мәскеуді қорғаған қазақтың ұлттық құрамалары.Моңғол – түріктердің соғыс өнері.6 бет
Түрік және монғол тайпаларының қалыптасуына байланысты зерттеушілердің ұстанымдары9 бет
Түрік қағанаты (551–603 жж.)4 бет
Түркі атауының шығуы10 бет
Түркі және монғол көшпелі қоғамы: саяси – әлеуметтік және этникалық байланыстар мәселесі (VI-XIII ғғ.)119 бет
Монғолия жерінде қазақ диаспорасының қалыптасуы, тарихы мен ерекшелігі97 бет
Моңғолиядағы социалистік құрылыс жылдарындағы қазақ диаспорасы83 бет
Iскерлiк туризмнiң қалыптасуы61 бет
Ақтөбе қаласындағы демалыс пен туризмнің дамуы68 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь