Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызмет

КІРІСПЕ

Ι.Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі
1.1 Кәсіпкерлікті дамытудың әлеуметтік экономикалық алғы шарттары
1.2.Қазақстан Республикасында орта және шағын кәсіпкерлік субъектілерінің даму тенденциялары.
1.3 Кәсіпкерлік қызметті салықтық реттеу мемлекеттік реттеудің негізі ретінде

ΙΙ.Тарау. Қазіргі кезде Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік қызметке салық салу механизмі
2.1.Жеке кәсіпкерлерге салық салу ерекшеліктері
2.2. Кәсіпкерлікпен айналысатын субъектілерден олардың бюджет кірістерін атқаратын рөлі түсетш салықтык түсшдер және құрудағы

ΙΙΙ.Тарау. Жеке кәсіпкерлерге салық салуды жетілдірудің бағыттары

Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау орта және кіші бизнестің дамуына жағдай жасайтын, олардың қызметтерін ынталандыруға мүмкіндік тудыратын экономикалық құқықтық жағдай жасауды, сонымен қатар оларға жеңілдіктерді пайдалана отырып материалдық және қаржылық ресурстар салуды білдіреді. Кәсіпкерлердің көзқарасы бойынша, олардың максимальды пайда табуы, салынған инвестицияның тиімділігі, тәуекелдік деңгейінің жоғары болуы, меншік пен азаматтардың құқықтық жағдайынан қорғалуы сияқты дітттеген мақсаттарына жетуіне тек мемлекет қана жағдай жасай алады. Ал, мемлекеттің көзқарасы бойынша кәсіпкер ең жоғары деңгейдегі мүдделер мен мақсаттарға жетуі тиіс (мысалға, қоғамдық байлықтың өсуіне, жұмысбасаылық мәселесін шешуге, ұлттық қәуіпсіздікті қамтамасыз етуге ықпалын тигізуі қажет және т.б.)
Мемлекет пен орта және шағын кәсіпкерліктің мақсаттары мен мүдделерін түйістіру барысында тиімді мемлекеттік саясат жүргізілуі тиіс.
Дамыған елдер тәжірибесі мен Қазақстандағы қалыптасып жатқан нарықтық қатынастар көрсетіп отырғандай өндірістің тұрақтандырылуы мен дамуы және тұрақты экономикалық өсуге қол жеткізу бәсекеге төтеп бере алатын шағын экономиканың дамуына және солар көтеретін бастамаларға негізделуі қажет. Сондықтан, мемлекеттік ресурстар бұрынғы проспективасы жоқ өндірістен қазіргі кәсіпкерлікті ынталандыруға бағытталуы қажет және жеке инвестициялар экономикалық көтерілудің бастамасы мен тұрақтандырудың егізгі кіліті болуы тиіс.
Тауарлар мен қызметті көбейтуге мүмкіндік беретін және осы негізден орталықтандырылған қаражылық ресурстары қорларын құруға, оның ішінде мемлекттік бюджеттік қалыптастыру құралы болып табылатын мемлекеттің салық саясаты кәсіпккерлікте негізгі роль отқаратыны сөзсіз. Нарықтық экономика кезінде салық саясаты шаруашылық жүргізудің тиімді нысандарын ынталандырып отыру қажет және өндіріс деңгейін көтеруге, оның пайдалылығын жоғарылатуға жағдай жасауы шарт.
Салық жүйесі салықтық қатынастар жиынтығынан және оны реттйтін институттардан тұрады. Қаржы қатынастары кез келген қоғамдық жүйеде орын алатын жалыпы экономикалық қатынастардың құрамдас бөлігі.Мемлекет салық жүйесі арқылы саяси,экономикалық және әлеуметтік салалардың алуан түрлі қызметтеріне қажетті қаражаттарды жинақтап ,өзінің ішкі сыртқы қызметтерін жүзеге асыру үшін жұмсалады.
Мемлекеттік қаржылар ұлттық табысты қайта бөлуде ,қоғамдық экономикалық құрлымын қалыптастьыруда ,өндіргіш күштерді жетілдіруде маңызды рөл атқарады.Мемлекеттің қаржылары әлеуметтік бағдарламаларды жүзеге асыруға ,мемлекеттік басқару апараты мен қорғанысқа,тәртіп сақтау күштерін қаржыландыруға ,сыртқы экономикалық қызметті тақаруға жұмсалады.
1. Қазақстан республикасының Кодексі "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы", 12.06.200ІЖ. (01.01.2005ж. дейінгі енгізілген өзгертулер мен толықтыруларды есепке ала отырып)
2. Закон Республика казахстан "О государственнной поддержке малого предпренимательства",19.07.2002 г.
3. Закон Республики Казахстан "Об индивидуальном предпринемтельстве", 19.0б.2002г.
4. Қазақстан Республикасы Президентінің "Шаруашылық серіктестік туралы" Заң күші бар Жарлығы, 2.05.1и Казахстан "О Государственной программе развития и поддержке малого предпринимательства в Республике Казахстан на 2004-2005 годы", 31.12.2003 г995ж.
5. Гражданский кодекс республики Казахстан, 27.12.1994г.
6. Қазақстан Республикасы Президентінің "Өндірістік кооператив туралы" Заң күші бар Жарлығы, 5.10.1995ж.
7. Указ Президента Республик.
8. Қазақстан республикасының "салық және бюджетке төленетін басқа да міндеті толемдер туралы" Заңы, 24.04,1995 ж.
9. Указ Президента республики Казахстан, имеющий силу Закона "О государственной регистрации юредических лиц" от 17.04.1995 г.
10. Современный экономический словарь. Под.ред. Б.А. Райзберга // М., Инфра-М, 2004
11. Чипурин М.М., Киселева Е. А. Курс экономической теории // Киров, "АСА", 2002 г.
12. Кейнс Дж.М. Общая теория занятости, процента и денег. // М. Экономика, 1993 г.
13. Налоги. Под ред. Д.Г. Черника // М. Финансы и статистика, 2004 ж.
14. Курс экономики. Под ред. Б,А- Райзбергд // М., Инфра-М, 2005 г.
15. Мельников В.Д., Ильясов К.К. Финансы // Алматы, К/аржы -қаражатДООЗ ж.'.
16. Смит А. Исследование о природе и причинах богатства народов. // М., 1962, т.2.
17. Құланбай Э. Шағын бизнес иелері текке шырылдамайды. // Егемен Қазақстан, 26.12.2007 ж.
18. Идрисова Э.К. Қазақстандағы салық және салық салу. Оқулық.// Алматы. 2008ж.
19. Ермекбаева Б. Ж. Салық салу негіздері. Оқу құралы // Алматы, 2008 г
20. Черник Д.Г. Налоги в рыночной эконоомике // М., ЮНИТИ, 2002 г.
21. Кенесов Б. Американский бизнес требует перемен // Деловая неделя, №3, 24.10.2002 г.
22. Юткина Т.Ф. Налоги и налогооблажение. // М., Инфра-М, 2004г.
23. Бухгалтерлік бюллетень №49 (258) желтоқсан 2008 ж.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ
Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары
және оларға ... әсер ету ... ... ... ... ... әлеуметтік экономикалық алғы шарттары
1.2.Қазақстан Республикасында орта және шағын кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... реттеудің негізі
ретінде
ΙΙ-Тарау. Қазіргі кезде Қазақстан ... ... ... салу ... ... ... салу ... Кәсіпкерлікпен айналысатын субъектілерден олардың бюджет кірістерін
атқаратын рөлі түсетш салықтык түсшдер және құрудағы
ΙΙΙ-Тарау. Жеке ... ... ... ... бағыттары
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау орта және кіші бизнестің дамуына
жағдай жасайтын, олардың ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар оларға жеңілдіктерді
пайдалана отырып материалдық және қаржылық ... ... ... ... ... ... максимальды пайда табуы, салынған
инвестицияның тиімділігі, тәуекелдік деңгейінің жоғары болуы, меншік пен
азаматтардың ... ... ... ... дітттеген мақсаттарына
жетуіне тек мемлекет қана жағдай жасай алады. Ал, мемлекеттің көзқарасы
бойынша кәсіпкер ең ... ... ... мен ... ... ... ... байлықтың өсуіне, жұмысбасаылық мәселесін шешуге, ұлттық
қәуіпсіздікті қамтамасыз етуге ықпалын тигізуі қажет және т.б.)
Мемлекет пен орта және ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік саясат жүргізілуі тиіс.
Дамыған елдер тәжірибесі мен ... ... ... ... көрсетіп отырғандай өндірістің тұрақтандырылуы мен
дамуы және тұрақты ... ... қол ... ... ... ... ... экономиканың дамуына және солар көтеретін ... ... ... ... ... ... ... өндірістен қазіргі кәсіпкерлікті ынталандыруға бағытталуы қажет және
жеке инвестициялар экономикалық ... ... мен ... ... ... ... мен қызметті көбейтуге мүмкіндік беретін және осы
негізден ... ... ... ... ... оның
ішінде мемлекттік бюджеттік қалыптастыру құралы болып табылатын ... ... ... ... роль ... ... Нарықтық
экономика кезінде салық саясаты шаруашылық жүргізудің ... ... ... ... және ... ... көтеруге, оның пайдалылығын
жоғарылатуға жағдай жасауы шарт.
Салық жүйесі салықтық қатынастар ... және оны ... ... ... қатынастары кез келген қоғамдық жүйеде орын
алатын жалыпы экономикалық қатынастардың құрамдас бөлігі.Мемлекет ... ... ... және ... салалардың алуан түрлі
қызметтеріне қажетті қаражаттарды жинақтап ... ішкі ... ... ... үшін ... қаржылар ұлттық табысты қайта бөлуде ,қоғамдық
экономикалық құрлымын қалыптастьыруда ,өндіргіш ... ... рөл ... ... ... ... ... ,мемлекеттік басқару апараты мен қорғанысқа,тәртіп сақтау
күштерін қаржыландыруға ,сыртқы экономикалық қызметті тақаруға жұмсалады.
Мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік заемдардан, бюджеттен
тыс немесе мақсатты қорлардың төлемдерінен құралады.
Мемлекеттік табыстың жалпы ... ... ... ... бөлу және қайта бөлу негізінде бірқатар ашралар ... ... бөлу ... ... және тұрақты буындары
салықтар, мемлекеттік ... ... тыс ... ... төлемдер.
Мемлекеттік бюджет түсімдерінің ең басты көзі салықтар.Өенркәсібі
дамыған елдердің бюджетіндегісалықтардың ... 90 ... ... ... ... мен рөл ... ... ресурстарымен қамтамасыз етумен шектелмейді.Салықтар
ұлттық табысты мемлекеттендірудің басты құралы. ... ... рөлі ... ... жалпы ұлттық өнімнің көлеміндегі исалық
үлесінің ... ... ... ... экономикалық белсенділікті
арттырудың, ұдайы өндіріс ... ... ... ... бір ... ... сипатқа ие болуда.Мұндай ықпал еөп бағытта жүргізілуде. Табысқа салық
салу арқылы ... ... ... ... ... процесіне
айтарлдықтай әсер етеді.
Салық арқылы ерттеу әдістері салалардың бәсеклестігін
ынталандыруға, ... ... ... ... ... ... ... қолдауға кеңінен пайдаланылады. Осы
мақсатта түрлі салық ... беру ... ... ... ... ... өндіргіш күтшерді аймақтық орналастыруға, инфрақұрылым
объектілерін салуға және тағы басқалары айтарлықтай әсер ете ... ... тек ... ... жүргізіп қоймай, соынмен қатар
барлық шаруашылық коньюктураға ықпал етеді. Экономикалық ... ... ... салық салдудағы жеңілдіктер беру ... ... ... ... мен ... ... ... жиынтық қоғамдық
сұраныстың болуы үшін қолайлы жағдайлар жасайды.
Қазіргі кезде нарық тық ... ... ... ... ... ... бизнесмендер.
Кәсіпкерлік туралы көзқарас мыңдаған жылдар бойы өндіргіш
күштің ... ... ... ... техникалық прогресстің және
қоғамдағы өндірісті ұйымдастырудың түріне, оның шоғырлануы дәрежесіне қарай
өзгеріп тұратынын атап өту ... ... ... ... кәсіпкерлік көптеген
қоғамдық қатынастарды қамтиды. ... ... дам ... жағдайларында жатыр.
Кәсіпкерлік қызметтің мәні өндіріс құрал жабдықтарын шаруашылық
объектісі ретінде иемденуде және табыс алу ... ө ... ... пайдалану. Кәсіпкерлік ққызметтің өркениетті дамуы үшін мемлекет
тарапынан жағдай жасалуы қажет.
Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы ... ... даму ... ... мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі
1.1 Кәсіпкерлікті дамытудың әлеуметтік экономикалық алғы шарттары
Кәсіпкерлік ... ... ... оның ... ... ... ұзақ ... мен терең тамыры барын көрсетеді.Орта ғасырларда
«кәсіпкер» ... ... ... да бұрынғы «антрепренер»(«антрепренер»
француз сөзі «делдалдық» дегенді білдіреді екі ... ... ... мен ... көріністі ұйымдастырушы және ірі өндірістік енмесе
құрылыс жобаларын ... Көне ... пен орта ... ... ... оның ... кезіне дейін қалай аталатынына
қарамастан ,еркше ой пікір болған.Алайда батыстың экономикалық ... ... ... ... 18 ... басталды.Оны атақты
ғалымдар Р.Кантилонаның, А.Тюргоның, ... ... ... ... ... ... атасы белгілі ағылшын
экономисі Ричард Кантилон .Ол ... ... ... ... ... адамды айтқан.
Әлеуметтік экономикалық құбылыс ретінде кәсіпкерлік көптеген қоғадық
қатынастарды қамтиды. Мұның айталық, заң құқылық, психологиялық, ... бар. ... ... ... адам ... экономикалық
жағдайларында жатыр.Кәсіпкерлік қатынастарды қараудың алғашқыт нүктесі
олардың субъектісі мен объектісін анықтау.
Кәсіпкерлік субъектісіне ... ... ... ... ... жеке дара ... ... жатады. Олар бұл сапада жеке
дара өндірісті ... ... ... ... ... ... ... немесе жалдамалы еңбекті қолдануға негізделеді. ... ... ... болады. Кәсіпкер қызметті бір топ ... ... ... ... шарттар мен экономикалық
мүдде. Мұндай кәсіпкерліктің түрі –ұжымдық, коллективтік деп ... ... ... - ... ... акционерлік
қоғам коопиративтер және тағы басқалар. Жеке дара кәсіпкерлерге қарағанда
партнерлік бірлестіктер ірі көлемдегі мәсвелелерді шеше алады.
Мемлекеттік ... ... ... ... жөн. Өйткені
мемлекетте кәсіпорындарының ұжымы өзінен-өзі кәсіпкерліктің субъектісі ... ... егер ... ... ... бұрынғы ұжымның орнына жаңа,
айталық арендаторлар ұйымы құрылса, онда соңғылары ... ... ... ... ... ... ... түрінің ирархиясы
шығады:
Мемлекеттік (жоспарлы кездегіден өзгеше нарықтық экономикадағы роліне
байлданысты), ... жеке ... ... мүмкіндіктерінен толық бағалау
үшін олардың субъектілерін номиналды және реалды деп бөлудің маңызы ерекше.
Номиналдықа кәсіпкерлік қызметімен айналысу ... ... ... ... ... ... бар. Алайда мұны жүзеге асыру
қоғам мүшесінің ... ... ... ... ... ... субъектісі-бұған деген алғы шарттары бар, ең бастысы-капитарл
иемдену құқысы бар. Міне осы ... ... ... ... дамытва алады.
Кәсіпкерліктің объектісі – адаамның ... ... ... ... ... ... ... бастысы-әр кәсіпкер оның өзіне тиімдісін пайдалысын ғана жасайды. ... ... ... ең ... мақсаты өз кәсіпорнының пайданы көп
келтіруі немесе ... ... ... Ал кәсікердің табысы көбіне
оның істі үйымдастыруына тікелей байланысты. Ал ... ... ... ... ... ... нарықтан шығып қалмас үшін өндіріс
факторларын комбинациялаудың жаңа ... ... яғни бұл ... ең ... мақсаты.
Сонымен, кәсіпкерлік-жаңа мүмкіндіктерді іздеу, ... ... ... ... тың ... іздеу, ескі ойлау
шеңберіне шығу, былайша айтқанда ... жаңа ... ашып ... мен ... жаңа түрлерін шығару мақсатында ұйымдастыру
құрылымдарын өзгерту, ... және ... ... ... Мұндай
өзгерістердің түрлері әр алуан жаңа кәсіпорындар ашу немесе ескілерін жою
және модификациялау.
Демек, ... ... ... объектісі-новаторлық, жаңашылдық,
ерекше мағынадағы новаторлық- өндіріс, айырбас және ... ... ... әр ... де белгілі бағытта ұйымдастырылады , ... бар. ... ... ... ... ... бірнеше
жалпы белгілері бар. Оның ішінде негізгісі – шаруашылық субъектілерінің
еркіндігі мен тәуелсіздігі. ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырады. Кәсіпкердің тәуелсіздігі оған
экономикалық ресурстарды алуға, осы ресурстардан өз қалауынша қызмет пен
тауар ... ... ... және оларды нарықта кәсіпкердің
ойлағанындай сату құқығын береді. Матиреалдық ресурстармен ақша ... бұл ... өз ... ... ... ... қызметші өзі
істей алатын еңбекпен айналысуға құқығы бар. Алайда қандайда ... ... ... шектелген, олар сыртқы орта мен субъектілер
әрекетінің нәтижесінен ... ... ... ... ... ... деңгейі тұрғысынан шешім қабылдауға автономиялылығы,
өзбеттілігі.
Барынша көп табыс ...... ... ... Көп ... тек осы тұрғыдан ғана іс ұйымдастырылып, одан әрі
кеңейтіледі. Бірақ нарық ... ... бір ... өне бойы ... Кәсіпкер көбіне бұл өзгерістердің басталуын күтпейді, тек соңынан
қана оларға тиісінше көңіл аударады. Олар оздеріне тиімді ... ... ... ... Жаңалық процесінің мұраты-пайда табу.
Нарыққа жаңа ... ... ... ... ... ... ... ұсынған алғашқы фирма оларды белгілі ... деин ... ... ... сатады, міне осы қаблет-әдеттегіден ... ... ... ... ... ... бағаланады.
Кәсіпкерлікке тән тағы бір сипат шаруашылық жүргізудегі
тәуекелге бел бууы. Іске кіріскенде алғашқы ... ... оны ... ... Жаңа ... ... пайдаланғанда бастапқыда қауіп-қатері көп,
оларды өне бойы экономикалық жағынан есептеуге мүмкін емес,
Шаруашылық қауып –қатердің , ... ... ... және шын ... ара ... ... Егер ... бағасы жұмсалған шығындарды қайтармаса, онда кәсіпкер өз қызметін
тиімді ұйымдастыра алмағаны , әлде ... ... ... ... ... конбинациялауды тұрақты бақылау
кәсіпкерді өне бойы ауыр жағдайда ... ал ... ... жай
өндірістің басқа мүшелерінде тарайды. Сонымен, нақты кәсіпкерлік қызметтің
шеңберіне ... ... жаңа ... ... ... ... ұлғайтудың қаржылық және басқа
ресурстарын қамтамасыз ету, жұмысшыларды жалдау, ... ... ... енеді. Әрине осы жұмыстардың бәрін бір адамның
атқаруы міндетті емес. Бірақ кәсіпкерді лизамен салыстыру ... ... ... ... ... және ... кәсіпкерліктің мәні осында: біреу оған өмір берсе , екіншісі
тағдырын анықтайды .
Кәсіпкерліктің мәнін толық ... үшін оны ... ... асырудың бір түрі деп қарау керек. Кәсіпкер меншік иесі ме? Бұл
сұраққа жауап беру үшін ... ... ... ... субъектісінің
қызметінен айыра білу шарт. Өткен ғасырдың өзінде-ақ меншіктегі капиталдан
қызмет ... ... ... ... ... өндіріс құрал –жабдықтарын
меншік объектісі ретінде иемденуден оларды ... ... ... ... ... иесі ... ... субъектісі қызметінен
айыра білу қажет. Субъектінің өндіріс құрал –жабдықтарын ... ... ... ретінде иемденуі жеке – дара кәсіпкерлік деп
түсіндіріледі. Шешім ... ... ... ... ... тәуекелді.
Алайда әдетте шешім қабылдау капитал иесінің капиталды басқарушыға ... Бұл ... ... ... ... ... Оның иелері жеке адам, топ немесе ұжым болулары ... ... ... негізінде кәсіпкерлерге айналды- өздерінің шаруашылық
жұмыс нәтижелеріне ... ... ... ... ... Ол тенденция бағыт акционерлік қоғамдарының пайда болуы
мен байланыстарды ... Жеке ... ... ... ... бірақ қазір кәсіпкерлер кооператив болып , ұйымдастыру, ... ... ... ... қанды өкілі – менеджерге ауысуымен
сипатталады. Сонымен, ... ... ... ... ақ ... ... ретінде иемдене алады. Кәсіпкер қызмет істейтін
меншікті иесі ретінде шаруашылық субъектісі болып ... ... ... өз ... ... жағдай жасайды, өз ... ... ... ... ... пайдалануға оны жұмыс
күшімен қосудың жағдайын анықтауға мүмкіндік береді.
Демек, кәсіпкер мен меншік иесі арасында айтарлықтай байланыс жоқ.
Кәсіпкерлікті өркедетудің ... ... ... персонификациялау
(адамдық келбеті), мүіктерді қолдану жөнінде өз еркі, ... ... ... ... ... мен табыстары жөнінде де ... ... ... мен ... ... ... таңдап
алудағы өндірушілер мен тұтынушылардың экономикалық еркіндігі, нарықтардың
ашықтығы және тең ... ... мен ... капиталдың,
информация мен жұмыс күшінің қозғалысында кедергінің болмауы, тауарды
бірдей бағамен сатып алу ... ... ... құқықты қоғамының,
оның ішінде заң шығаратын, орындаушы – сот үкіметінің құрылуы және меншікті
иесі мен ... ... ... дамуының дәрежесі, немесе жетілдірілмеген болуы
мүмкін. Кәсіпкерлік қызмет нарықтан шығады, ол ... ... ... ... ... ... өркендетудің жағдайларын жасауда
бәсекенің орны ерекше. Кәсіпкер үшін шаруашылықты ...... ... ұйымдастыра отырып, ол бәсекелік күрске әзір болуын, нарықтың
қоғамдық қажеттілігіне сай келмейтінінің «артығын» қиып түсетіндігінен ... ... ... ... түрі ... ішінде мемлекеттік де ) прогресс
жолына шыға алады. Сонымен қатар кез-келген меншік тірі ... ... те) ... ... символы болады, егер сол ... ... ... Күшті нарықтық эконмикасы бар елдер тәжірибесі көрсеткендей еркін
бәсеке жүйесін реттейтін экономика белгі болады. Ол мемлекетсіз жұмыс ... ... ... ақша ұсынысын ұйымдастырады, ... ... ... өтемдер береді. Нарықтық мінездердің тиімсіз
жақтарын тежеп жібермейді.
Нарықтық экономика үшін күрделі «ауруға» ... ... ... ... ... және ... пен ... Өзінің ішкі резервтері арқылы оларға қарсы тұруы қиын. Егер
мемлекет ... ... ... ... ... ... ... зиян келтіреді. ... ... ... ... ... ... ... көңіл бөлмегенінен 70-
жылдардағы инфляцияны күшейтті, ал нарықтық күш – қуаттары бұған жетпеді.
Ол үшін мемлекет ... ... ... ... күшті
«дәрілері» қажет болды.
Қазіргі нарықтық шаруашылық монополияға, инфляцияға қарсы,
шараларынсыз, өндірістің ұзақ ... ... ... мүмкін
емес. Мемлекеттің нарықтық эконоикаға раласуының басты белгілері осындай.
Бұл шеңбер ... ... ... ... тетігіне, қазіргі
қоғамның әлеуметтік-экономикалық проблемаларын шешуге жеткілікті.
Егер мемлекет ақшаны нарықтық ... ... ... онда ол ... да ... мұраттарды басшылыққа алса да,
рыноктық процестердің бұзылуы тиімділігінің төмендігіне әкеледі.
Ерте ме кеш пе ... ... оның ... ... ... ... ... Мемлекетсіздендіру жүйесі кемінде
4 шаруашылықты басқаруды бюрократтандырудан құтқару, мемлекеттік ... ... жеке ... ... ... ... ... жүйенің қажеттілігін есепке алу мұндай ... ... ... жай бір іс деп ... оны шаралардың
барлық жүйесінен бөлек жүргізу (кешіктіріп я ... ... ... ... құралы бола алмайды.
Бұл жағдайда жекешелендірудің теориялық анықтамасын берудің
маңыз зор. ... ... ... ... ... алып жеке меншікке беру кең ... бұл ... ... ... ... нарықтың белгілі сегментін «жаулап алу»,
немесе жаңа мемлекеттіктен ... ... ... ... түрлерін
жекелендіру кіреді.
70-80 жылдарда жекешелендіру бүкіләлемдік құбылысқа айналды. 80-
жылдың аяғында дүниежүзінің 80 елі – ... және ... ... ... ... ... ... дейін мемлекеттік
секторды қысқарту бағдарламасын қабылдады. ... ... ... ... 1979 жылы Маргарет Тетчер үкіметі жекешелендіруді экономикалық
саясаттың басты мәселесі деп есептеді. Нәтижесінде өткен 10 жылдықта ... ... ... ... 29 ірі ... берілді Ол
шаруашылық жұымысның көрсеткіштеріне игі әсер етті, Мысалы, «БритишСтиль»
мемлекеттік бола отырып ... 1млн. ... ... ... ... кейін, яғни мемлекет иелігінен шыққаннан соң
тұрақты пайда ... ... ... ... ... ... ол ... және экономикалық қиындықтарға кездесті.
Біздің жағдайымызда жекешелендірудің ерекшелігі ... ... ... ... мен ... ... ... ерекшеліктер жекешелендіруді жүргізудің қосымша шаралар мен де
байланысты.
Национализациялануға ... ... ... бір ... акт ... яғни оны тез ... ... Кәсіпорында
сату меншік иесін ауыстырудың құқықтық жақтарын анықтайтын бірінші саты.
Ал тағы да кемінде екі сатыдан тұру керек: Меншік ... ... ... шын ... жасау(саяси, экономикалық, әлеуметтік,
праволық нормаларын) және ең соңында меншік иелерімен басқарушылар арасында
коммерциялық жұымстардың басқа меншік ... беру ... ... болуы. Әрине бұл ұзақ сипаттағы процесс. ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі орындаушылар мен
әрекет етушілерге баланысты және олардан басқа объективті ... ... ... түрі көп, ... ел ... ... жолын қалыптастырады. Алайда ерекшеліктерінің көптігіне
қарамастан, жекешелендіру концепциясының ... ... ... жөн: одан ... ... ... нарықтық шаруашылық
өлшемдері бойынша жұмыс істеуге ынталандыруды пайдалану, жекелендіру
кезінде көз ... жол ... ішкі ... ... ... ... жекешелендіруге құызықтыру жағдайларын жасау,оны
үнемі сақтау; халықты әлеуметтік жағынан ... ... аз ... жекешелендіруден түскен түсімдерді әлсіз кәсіпорындарға бермеу
керек.
Ешбір елде жекешелендірудің ойдағыдай керемет ... жоқ. ... ... оң және теріс жақтарын көрстееді. Көптеген жағдайларда бұл
процесс сол елде қалыптасқан нақты ... және ... ... ... ... ... дәрежесі мен праволық реттеу жүйесі
және оның тиімділігінен экономикалық дамудың жағдайы мен, дамыған ... ... ... болуы мен әлеуметтік құрылымындағы орта топ үлесі мен,
халықтың психологиясына байланысты.
Жекешелендеруді кең ... ... және ... мен ... үшін
жоғарыдағы аталған шарттарды орындау әсіресе көптеген ... ... және ... ... және ... ... тұрақты ауқымды
бақылау арқылы жүргізуге болады.(пара беру мен, коррупция ... мен ... ... ... ... көрсеткендей жоғарыда аталған
шарттардың тек біреуін ғана елемеу жекешелендірудің нәтижесін және ... Бұл ... ... және ... болса солай жүргізу, жергілікті
жерде ескі экономикалық жүйені жасамай жекешелендіру-әлеуметтік ... ... ... да ... процесінде де
қиын жолмен жүріп келеді. 1991-1992 жылдарға арналған жекешелендіру мен
мемлекеттік ... ... ... ... нәтижесінде құны 1млрд
сомаға жуық болған 6198 объект сатылды. ... ... адам іс ... ... ... ... Бұл ... бойынша
жалпы жұмыс істеушілердің 12 ө алайда мақсат орындалған жоқ. ... ... ... ... ... тауарлар
айналымының небәрі 4ө ған ... Ал ... ... ... ... елді бұл ... жүзеге асыруда жоғарыда айтылғандай
асығыстық, мүлікті талан-таражға салу ... ... ... ... алу мен ... 2 кезеңі
де осы және тағы басқа кемшіліктер қайталанбас үшін ... ... Ең ... ... ... ... ... қатыстыру, жариялықты
күшейту, үкімет пен ... ... ... ... ... үй ... барынша қатыстырып инвестициялық
қорлар құрыап, жекешелендіруден түскен қаржының 10-15ө халықтың материалдық
жағдайы нашар топтарына бағыттау ... ... ... арналған екі кезеңнің ұлттық
бағдарламасында бұны үш ... ... ... ... ... Онда 200 ... ... сауда, қоғамдық тамақтандыру және тұрмыс қажетін ... ... ... Бұл ... шамамен 27000 кәсіпорынды, онда
істейтін адамдарды қамтиды.
Екінші бағыт- жаппай иелендіру. Бұл жолы 500 ... ... ... ... ... мемлекет қарауынан иелерінің қолына өтеді,
мұндай кәсіпорындарының саны 9000 шамасында және 3 млн адам ... ... аса ірі және ... ... және ... мемлекет иелігінен алу бұл тұста ... ... ... ... мен ... ... ... ұйымдастыру
болады. Үшінші бағытта 1,5 мың кәсіпорын және 2млн адам ... ... ... ... ... аукциондар мен конкурстар да
өткізіледі.
1992 жылдың орта ... ... ... 35 ... 76 ... қоғамдастық, 30 концерндермен концорциум, ... ... 60 ... ... 40 ... компанияларды
2аудиторлық орталық, 11000 кооперативтер, 5,5 шағын, кіші кәсіпорындар
болды. Бұл ... ... саны мен ... ... ... 200 ... ... Тек ауылшаруашылығында жекешелендірудің бір кезеңінде 759 ұжымдық, 388
кіші кәсіпорындар 766 шаруа шаруашылығы, 99 ауыл ... ... ... ... ... мен 25 шағын кәсіпорындар ассосациясы
құрылды.
Сонымен жекешелндіру нарықтық экономикаға өтудің алғышарттарын жасай
отырып, кәсіпкерліктің құнарлы ... ... ... ... капиталдың тез айналатын салаларында ... ... ... ... ... қызмет көрсетуде және т.ғ.б.
1.2. Қазақстан Республикасында орта және шағын ... даму ... ... ... ... ... мен ... бағдарламасына сәйкес күтілген нәтиже: шағын ... ... ішкі ... ... 15ө ... ал ... саны 500 мыңға ... ... ... саласында жұмыспен
қамтылғандардың 2млн ... ... ... ... болатын. Табиғи
монополияларды реттеу бәсекекелестікті қорғау және ... ... ... ... ... ... 2007 ... соңында елімізде 372
мыңнан астам шағын кәсіпкерлік субъектілері қызмет жасап, онда 1,4 млн
адам ... ... Бұл ... ... айналасындағылар 23 ө 2007
жылмен салыстырғанда 2008 жылы республика бойынша ... ... саны 12 ө онда ... ... саны 13ө ... шағын кәсіпкерлікті дамыту аймақтық экономиканы көтерудегі
маңызы зор.Кәсіпкерліктің салыстырмалы түрде жан- ... ... бірі ... ... ... ... Енді, Алматы – облысы
бойынша кәсіпкерліктің даму деңгейін ... ... ... көруге
болады
Кесте 1
Алматы облысының шағын кәсіпкерлік субъектілерінің саны туралы мәлімет
(бірлік)
|Жылдар |2005 ж |2006 ж |2007ж |2008ж |2009ж ... ... |17587 |18317 |18808 |34568 |56961 ... ... | | | | ... ... |297 |430 |442 |618 |785 ... | | | | | ... ... ... шағын және орта бизнесті ... ... ... ... ... ... ... мәліметтерден байқалғандай, талдауға алынған
2005-2009 жылдары шағын бизнестің қалыпты дамуы деңгейі байқалады. Бұл ... ... ... макроэкономикалық тұрақтану тенденциясының сақталуы
мен мемлекет тарапынан шағын және орта ... ... ... көңіл
бөлуінің нәтижесі. 2008 жылы 2005 ... ... ... ... саны мен өндірістегі кәсіпкерлер санының сәйкесінше 1,9
және 2,1 ... ... ... 2002 жылдан бастап мемлекеттің ... ... ... оң ... ... ... шағын және орта кәсіпкерліктің даму барысын
жіктеп ... ол мына ... ... ... ... ... 2005 жылы 17587 ... кәсіпкерлік
субъектілерітіркеліп, 15685-і немесе 89,1ө жұмыс істесе, 2006 ... 18317 ... ... немесе 88ө қызмет жасаған. 2007
жылы 18808 шағын кәсіпкерлік субъектісі тіркеліп, оның 16937-і ... ... ... ... 2007 жылы 2005 жылға қарағанда жұмыс жасайтын шағын
және орта бизнес ... саны 1,17 есе ... ... ... ... отырғанындай, облыс
бойынша шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... және орта бизнестің даму барысында салық, несие
тәрізді мәселелермен қатар, олар ... ... ... ... мен ... ... сұраныстың төмендегі, қаражат
пен шикізаттың тапшылығы, ішкі ... ... ... ... ... құрал-жабдықтардың техникалық жағдайының төмендегі
мен бұл салаға ... ... ... ... ... ... өз ... ... ... ... облысы бойынша жеке кәсіпкерлікпен айналысатын тұлғалардың
ішіндегі нақты салық төлеуге ... ... ... ... Саны | 2006ж | 2007 ж | 2008 ж |
| ... |Үлесі ө|Адам |Үлесі ө|Адам |Үлесі |
| | | | | | |ө |
| А |1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... |12509 |100 |11943 |100 |15555 |100 ... | | | | | | ... ... ... |9324 |74,5 |8934 |74,8 |11933 |76,5 ... тіркеу куәлігі |3185 |25,5 |3009 |25,2 |3622 |22,5 ... | | | | | | |
| | | | | | | ... ... бойынша салык, комитетінің мөліметі бойынша.
Өнеркәсіптік қүрал ... ... ... ... ... ... ... жеке түлғаларға берілетін жеңілдіктер
артқан.
Басқа да ор ... ... ... ... шектеу қойылды. Бүл
бағдарламаның теориялық негізі болып американдық экономист А. ... ... ... ... ... ... ... теориясы саналады.
Лаффер қисығы
Мұндағы, К- салық ставкасы; У-бюджет кірісі; К.- сальгқ ставкасы өткен
ставкасы өткен жағдайда У ... ... ... ... салық ставкасының
оңтайлы молшері Кі-меміекеттік б^өджет кіріфнің У максимальды молшерін
Угқамтамасыз етеді, яғни қалыпты ... әрі ... әсуі ... ... ... ынтаны төмендетеді, демек 100ө ... ... ... ... мемлекеттік бюджет кірісі 0 -ге тең болады.
Салықтың ... ... ... ... өрлеу мен мемлекет
кірісінің өсуі саналады. Ал, Лаффердің ... ... ... және ... жүйесі кері байланысты. Салықтардың осуі колеңкелі
экономика мөлшері занды және заңсыз табысты салықтан ... ... ... ... ... арттырады.Керісінше, салықтардың
төмендеуі экономиканың дамуына ықпал етеді. Демек мемлекет ... ... ... емес, салық ставкаларының өсуі есебінен артады. Бүл
теорияның кейбір аспектілерін Америка Қүрма Штаттары ... XX ... ... ... ... ... ... барысында, кейінірек, жаңа ондеулерді
ескере отырып, 80 жылдары қолданды. Демск, Лаффер түжырымы ... ... ... іс ... ... ... болып табылады.
Осы тұста занды бір сурақ туады салық салудың оңтайлы деңгейін
қалай анықтауға болады? Әр ... ... ... ... ... пікірлер
келтіріліп, салық төлеуші өз табысының 30-50ө салық түрінде ... ... ... деп ... Біздің ойымызша, бүл қисынсыз
түжырым. Ойткені салық толегеннен ... ... ... өндірістің көлемін
ұлғайтуға, техникалық базаны нығайтуға тағы ... ... ... ... тиіс.
1.3 Кәсіпкерлік қызметті салықтык реттеу мемлекеттік реттеудің негізі
ретінде
Мемлекеттік реттеудің экономикалық қажеттігі ... ... ... көрнекті ағылшын экономисті Дж.М. Кейнестің (1883-1946ж)
1936 жылы ... ... ... ... ... ... и ... еңбегі
салды. Кейінірек жарық көрген Лаффердің бюджеттік концепциясы мемлекеттің
еркін, тоуелсіз косіпкерлер мен ондірушілердің шаруашылық қызметін ... ... ... ... оның эконмикаға араласуын білдіреді.
Нарықтық экономиканың қалыпты қызмет ету үшін мсмлекеттік және нарық реттсу
механизмдері өз ара ... ... болу ... ... дәлелдегендей аралас экономикада нарықтық ... ... ... үйлесімді қолдану қоғамның саяси және
макроэкономикалы түрақтылығын қамтамассыз ... ... ... ... ... ... ... болады.
Мемлекет экономикаға нарықтық механизм ксрі осср берген тұста міндстті
түрде араласады яғни мемлекеттің экономиканы реттеуі кез келгсн ... ... ... ... ... ... ... экономиканың реттеудің накты анық жолы жоқ десектс,
коптеген дамыған елдер үшін де негізгі ... оз ара ... ... ... ... Атап ... ор ... нүсқадағы
кейнсиандық ұсыныс экономикасы теориясы, монераизм. Ал, ... ... ... ... ... ... де, оны ... болмейді. Осы теорияларға қысқаша нақты тоқталып отейік:
Кейнсиандық теорияның негізін қалаушы, корнекті ... ... ... прогресивті немесе үдемелі слык, жүйссі ондірішілінің
қүрделі қаожы сальшына қатысты тоекелгс баруын ... ... ... ... ... макроэкономикалык.
бағыттарына негізделеді. Аталған теорияға сойкес, салықтар экономикалык
жүйсде "қалыптасқан ... ... ... ... ... Үдемелі
салықтар экономиканың тендестірілуіне ықпал етсе, салык, түсімдерінің
томендеуі ... ... ... экономиканың түрақсыздығын өршетеді.
Мүндай жағдайда салықтар "кдлыптасқан ... ... ... ... ... ... салықтық түсімдерге қарағанда салық ... баяу оссс ... ... салыктар табысқа қарағанда тез азаяды
нотижесінде ... ... ... ... ... түрақтылығы
сақталады. Аталған тсорияны ағылшын ... 1-ші ... ... яғни ... ... күші оскери онсркосіп ... ... ... ... білді. Ғылыми техникалық орлсу түсінда
экономиканы реттеудің кейнсиандық жүйесі экономикалық даму талабына ... орі мына ... ... ... ... ... ... инфляция тұрақтылығы сипатқа ие ... ... ... ... емес ... ... күш кажет болды; екіншіден экономикалық ынтымақтастықтың дамуына
байланысты ор бір мемлекеттің ... ... ... ... ... ... шетелдік инвсстпцііягн оц осер ... ... ... ... ... алмастырады.
Неоклассикалық теория еркін босекелестікке, экономикалық түрактылыкха
негізделеді бүл екі ... ... ... ... ор түрлігіндс. Неоклассикалык, модсльдың окілі ағылшын
экономисі Дж. Мит. экономикалық процессті ... ... ... ... ... жонс ... ... сскремей, ақша -несие саясатына
басым назар аударады.
Бірақ бүл скі ... ... бір ... ... ... ... ... мектсптің окілдері (Дж.М Кейнс, А.Хансен, Ф.Ноймарк жонс
т.б.)мелекеттің ... ... ... ... ... ... ... саясатының негізі қүралы ретінде қарастырады.
Неоклассикалық мектептің өкілдері (А.Маршалл, ... ... т.б.) ... ... ... ... мөлшерде болғанын
қалайды, ал ... тек ... ... ... ... ... ... кезегінде неоклассикалық теориядан екі бағыт: ұсыныс ... ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан реттелуі кез ... ... ... ... болып табылады. Мемлекеттің экономикаға
рараласыу ... ... ... әр бір ... тарихы кезеңінде шешетін
міндеттеріне және мақсаттарына байланысты реттеудің ... мен ... ... мемлдекеттік тарапынан ретттелуі кез келген
қоғамдық жүйенің басқару элемнті болып ... ... ... ... ... әр бір ... тарихы кезеңінде шешетін
міндеттеріне және ... ... ... ... мен ... осылар арқылы анықталады.
Жоспарлы экономикалық жағдайларында реттеу жалпылық сипат ... тек ... ... ғана емес ... ең теменгі шаруашылық
есеп буындарына ... ... ... ... ... қабылдау
дербестігі жоспарлы тапсырмалар жоғарыда белгіленген нормалар, нормативтер,
лимиттер, ... ... ... ... ... ... ... дейін шектеледі.
Сөйтіп тауар-ақша қатынастары мен оларға сәйкес экономикалық зандардың
соз ... ... ... ... омір шаруашылықтар
субъектілерінің экономикалық мүдделері, ресуртсар пайдалану мүмкіндіктері
косіпкерлік тиәуекел және ... ... ... мен ... келтірілген материалдық шығындар ... ... ... мен ... отырды. Бұл жүйеде қаржының рөліне жөнді
мән берілмеді, оның ... ... ... ... ... ... нұсқау
- бұйрықтарға сәйкес қайта бөлуге сайып отырады.
Нарық қатынастары бүл үлгіні ... ... Оның ... ... ішінде қаржы формалары мен әдістері арқылы жанама реттеу жүйесі
келді. ... ... ... ... ... салық салу
жоніндегі санкцияларымен жеңілдіктері, ... ... ... ... бөлу ... ... ... бюджетті қаржыландыру колемі ... ... бар ... ... ... ... Бүған қосымша
реттемелер: ақшалай (вальта курсы, ақша имиссиясы), несиелік ... ... ... ... ... ... есептік
ставкасы мен резервты талаптары, баға (кесімді баға деңгейі, кеесінді және
еркін бағаның арақатынасы, рентабельділіктің реттелуі ... ... ... ... ... ... үйлестіріп
отыруға арналған. Олар қүрделі байланыста іс қимыл жасайды. Мемлекет қаржы,
баға, ... ... ... ... ... ... ... мүдделерге қимыл ету формалары мен одістері қолдану ағымдағы жоне
болашақтағы мақсат- міндеттерге байланысты.
Республика аймақтарының ... ... ... ... орналастыру тиімділігі айырмашылықтар бойынша белгілі бір
олеуметтік деңгейі жоне аймақтың әрі қарай ... ... ... ... ... ... қайта бөліске салуды қажет етеді, қайта бөлудің
ауқымы мен ... ... ... ... ... болуы;
аймақтың әлеуметтік инфорқүрылымының даму деңгейі;
аймақтарда орналасқан шаруашылық ... ... ... ... ... ... болуы жағдайындағы
мемлекеттік бюджеттің кірісін арттырудың жолы аралас ондірісті дамыту болып
табылады. Яғни халық тұтынатын ... мен ... ... ... үшін ... ... ондірісін дамыту қажет. Халық шаруашылығының
бүгінгі күрылымында мемлекеттік бюджетке таза табыс кобінесе екі ... ... оны ... ... ... ... ... ондеудің келесі
кезендерінде таза табыстар едәуір бөлігі республикадан тыс ... ... ... ... ... дамытудың қажеттігінің тағы бір себебі: экономиканың
қазірдегідей туралау жағдайында дүниежүзілік ... ... ... ... ... яғни ... ... баса назар аударылады,
Сонда тікелей салықтардың (пайда, мүлік, жер, табыс салықтарының) үлесі
кемуге ... ... жоне ... ... ... экономикадағы
ахуалға байланысты екенін дүниежүзі тожірибесін коріп ... ... ... ... ... ... кезде мемлекеттің ролін
артып, әлеуметтік-экономикалық ахуал жақсарған шақта ... ... ... ... күштері қозғалысқа келеді.
Экономика дағдарысына байланысты бізде мемлсксттік қүрылымдардың
экономикалық процестерге ықпалын ... ... ... ... бюджет тапшылығын жою, түтыну секторының теңгерілімділігін қалпына
кслтіру, халықшаруашылығы пропорциялары мен қүрылымдарын дүрыстау ... ... ... ... ... Бүл ... ... псн бюджст саясатын жүргізуге рналған макроэкономикалық жоспарлардың
ролі орасан зор, ... ... ... ... ... барлық кірістер мен шығыстардың теңестірілгенін
корсетстінін жиынтық қаржы ... қүру ... ... ... қаржы
балансы мемлекеттің қаржы ресурстары қозғалысын қадағалап, бүл процескс
нарық немесе окімшілік сипатындағы түзетулер ... ... ... ... ... ... кезендегі микроэкономикада — шаруашылық
жүргізудің бастапқы буындарында ... ... ... ... ... ... маңызы зор. ... ... ... ... ... ролін аткарады. Олар барлық
деңгейдегі бюджетті қалыптастырудың ... ... ... ... ету ... ... өзін озі басқарудың қаржылық негізі болып
қана қоймай, сонымен ... ... ... субъектілерімсн халықтың
каржылык. мүмкіндіктері мүддслерін теңестіру қызметін де атқарады.
Салықтық реттеу кәсіпорындар мен халықтың ... ... ... ... ... ... салық салу молшері арқылы
қол жстеді. Салык, деңгейі ең алдымсн қоғамдық қажеттсрді ... Егср олар ... ... ... жалпы мемлекеттік қорлар
аркылы қанапптандырылса, онда ... ... ... ал ... ... мен косіпорындардың қаржысына қүрылса, ... ... ... Егер ... ... ... ... қаржыландыруға жстпссе,
бюджет тапшылығы пайда ... ... ... ... ... күнын
түсіреді де косіпорындары да халықта зиян шегеді. Егер осы кезде мемолекет
шаралар қолданып, қаржы ... ақша ... ... онда ... ... ... ... қана қалады ксрі жағдайда қаржыландырудың
тапшылығы натуралдық-заттай және ақшалай тсңгсрмеушіліккс инфляцияға жоне
ақшаның одан ... ... әкеп ... ретеуде салықтар ставкасының молшері сияклы факторлардан
басқа салық жеңілдіктері жүйесінің де ... зор. ... ... ... қаражаттарды әлеуметтік сфсраға, табиғатты корғау мен қайырымдылық
іс-шараларына, онімдердің, жүмыстардың, қызметтерінің жаңа ... онім мен ... ... ... ... ... ... сияқты бағыттары жеңілдіктер арқылы ынталандырылып отырады. Алайда
жеңілдіктер жасаудағы да ... ... ... ... ... ... салык. жеңілдіктері шаруашылық субъектілерінің озін-озі
қаржыландыру ... ... ... ... ... ... ... одан ары қарай жалғасып.
аяғында негізгі ... ... әр бір ... мен ... ... бойынша
18 нүсқаулықтар болды.
Сондықтанда да 2006 жылдың 12 ... жаңа ... ... ... ... Кодексі 2007 жылдың 1 қантарынан бастап күшіне енгізілді.
Жаңа ... ... ... ... ... негізгі бағыттары
төмендегідей:
• салық зандылығын орнықтыру;
• мемлекеттің фискалдық ... ... ... шетел капиталын тарту;
• шағын бизнесті дамыту үшін арнаулы салықтық режимдер ... ... ... ... ... ... қоғамдык жүйенің басқару элементі болып ... ... ... ... қоғамның дамуының әр бір нақты тарихи
кезеңінде шешетін ... жіне ... ... ... мен ... анықталады.
Экономиканың мемлекет арқылы реттеуде салықтық реттеудің маңызы зор.
Нарық экономикасында салықтар түбегейлі қайта құрушы рөлді ... ... ... бюджеттерді қалыптастырудың басты көзі, олеуметтік
кепілдіктерді қамтамассыз ету қүралы, жергілікті ... ... ... ... қана қоймай сонымен бірге мемлекеттің, шаруашылық
субъектілерімен халықтың қаржылык мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... Республикасында кәсіпкерлік қызметке
салық салу механизмі
2.1.Жеке кәсіпкерлерге салық салу ерекшеліктері
Нарықтық қатынастар жүйесі, ... ... ... ... ... ... тауарлары мен қызмет ... ... ... көлемін арттыра отырып жүмыс тиімділігін арттыратын шаруашылықты
жүргізудің универсальды үлгісі болып табылады.
Орта және кіші кәсіпкерлікті дамыту мәселесі бүгінгі күні ... ... ... орын ... Оның ... ... ... өту жағдайында түрлі меншік ... кіші жоне ... ... қүруға деген қажеттілік пайда болды, ... ... оз ... ... халықты жүмыспен қамтамасыз ету,
экономиканы жан-жақты ... ... ... ... ... ... ... шағын және орта бизнесті дамыту ... ... ... ... ... табылады.
Кәсіпкерлікті дамытудың алғашқы іргетасы ең алдымен кооперативтер ... ... 1988 ... ... заңы мемлекеттік және
экономиканын колхоздық-кооперациялық ... ... ... ... ... ... Қазақстан кәсіпкерлерінің бірінші даму сатысы 1990
жылғы "Қазақ ССР кәсіпкерлікті және шаруашылық іс әрекетті ... ... ... ... бастады. Кооперативтер мен үйымдар саны 15 мыңға
жетті, ал, онда жүмыс істейтіндер саны 300 мың адамға ... Олар ... мен ... ... бір ... ... ... "Кооперация туралы" заң жаңаланып, өнделіп
қайтадан шықты. Осыған орай кәсіпорындар ... ... ... алу-сауда
кооперативтеріне салық салу қатал түрде ... ... ... қызметі қүлдырауға үшырады. Кооперативтер саны 1990-1995 жылдар
аралығында 2 мыңға дейін азайып кетті.Бертін келе ... ... орай жеке ... ... ... ... бастады. Олар түрлі
салықтық жеңілдіктерді қолданды, мемлекет тарапынан басқа да ... ... ... саны ... күнге арта түсті.1995 жылы олардың саны
11,5 мыңға жетіп, ... 115 мың адам ... ... ... байқап отырғанымыздай, кәсіпкерлер саны уақыт оте
келе өсіп отыр. Яғни оларды салықтық ... ... ... ... ... ... бұл оз ... озіндік тәуекелділікпен жоне мүліктік
жауапкершілікпен атқаратын жүмыс және ... ... ... сату ... өз
есебіне пайда табатын жеке кәсіпкерлердің занды үйымшылдық формасының бірін
көрсетеді .
Сипатына байланысты адамдардың іс орекетінің ... екі типі бар ... жөне ... ... еркін іс әрекетке жатады, себебі ол жеке
ойға, жеке бастама котеруте, мақсатты тандауға, белгілі бір нотижеге ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің түрлері өте көп, яғни оларды жіктей келс
олардың кызметін реттейтін салық түрлеріне тоқталатын ... ... ... ... ... болатын болса қазіргі қолданыстағы салық зандылығына
сәйкес корпоративті табыс салығы ... жеке ... ... жеке ... және бүгінгі танда барлық косіпкерлік қызмет түрлеріне арнаулы салық
режимі қолданылады.
Арнаулы салық режимін қолдана отырып ... ... ... ... жағдай жасайды жоне оларды салықтық реттсп
отырудан да қүры қалмайды.
Енді оған ... ... ... ... ... ... кешіріп
отырған ҚР мемлекет үшін жеке кіші жоне орта ... ... ... салу ... ... ... ерекше болмақ. Бүл салық салу ... ... ... бір ... ғана қолданады, сонымен бірге салық
түрлерін, яғни, олсумсттік салықты, корпоративті табыс салығын, толем
көзінен ... ... жеке ... салығын қоспағанда жеке табыс салығын
телеу мен есептеудің оңайлатылған тәртібін қолданады. Ол- ... ... ... негізінде , оңайлатылған декларация негізінде болады.
Салық салу ... ... ... ... ҚР ... ... кезеңі ішінде тапқан табысы болып табылады.
Салық салудың ... ... ... ... түрде
томендегі шартты нәрселер болуы керек:
... жері ... ... салық ... ... ... ... ... ... отініші болуы керек;
• лицензиялауға жататын ... ... ... ... ... керек;
• мемлекеттік тіркеуге байланысты алымдары толенуі керек;
• банктегі шоты туралы молімет ... ... ... ... да ... есеп айырысқаны туралы қүжаттары
болуы шарт.
Сондай-ақ, кіші бизнес субъектлері төменде ... ... ... біреуін ғана тандап алады, олар төмендегідей:
1. Жалпыға бірдей белгіленген тәртіп;
2. Біржолғы талон негізіндегі АСР;
3. ... ... ... Оңайлатылған декларация негізіндегі АСР.
Бұлардың әрқайсысына жеке жеке ... ... ... бір ... - арнаулы салық режимін қолдану қуқығын куәландыратын және төлем
козінен үсталатын жеке табыс салығын қоспағанда жеке ... ... ... есетт айырысу фактісін растайтын қүжат.
Патент арнаулы салық режимін қолдану қүқығын куәландыратын жөне салық
сомаларының ... ... ... ... қүжат.
Тағы да көңіл бөлетін басты моселелердің бірі, ... ... ... ... қолданылатын жеке кәсіпкерлер табысына
қолданылатын салық ставкалары, ол төмендегідей:
|Тоқсандық табысы ... ... мың ... ... қоса ... ... 3 ... ... мың ... ... мың|60,0 мың теңге+2005,0 теңгеден |
|теңгені қоса ... ... 5 ... ... мың ... ... |110,0 мың ... +3000,0 мың |
| ... ... ... ... 7 |
| ... ... ... ... ... ... станкалар бойынша
салық
|Тоқсандық табысы ... ... мың ... ... қоса алғанда|Табыс сомасының 4 проценті ... мың ... ... 4500,0 |80,0 мың ... теңгеден |
|мың теңгені қоса ... ... 5 ... ... мың ... ... мың|205,0 мың теңге+4500,0 мың |
|теңгені қоса ... ... ... 7 ... ... мың ... ... |345,0 мың ... +6500,0 мың |
| ... ... ... ... 9 |
| ... ... ... ... қорытындысы бойынша жалдамалы қызметкерлердің
орташа айлық жалақысы ҚР заң ... ... ең ... ... ең ... үш ... мөлшеріндей болса, салық кезеңі ішінде
есептелген салық сомасы ... ... үшін ... ... 1,5 ... ... ... тиіс.
Табыстың шекті мөлшері асып кеткен жағдайда, салық ... ... ... ... және ... ... табыс сомасынан жеке-жеке
жүргізіледі.Салықтың осы сомаларының арасындағы айырма көзделген түзетусіз
бюджетке ... ... ... ... ... ... сомасынан
ссептелген салық сомасы ғана жатады.
Қазақстан Республикасында сонымен қатар ауыл шаруашылығын ... зор. ... оған ... ... ... ... тоқталып өтетін
болсақ, мысалға шаруа қожалықтарына арналған ... ... ... ... ... ... жер салығын толеу негізінде арнаулы салық режимін ... ... ... (бұдан әрі - бірыңғай жер салығын толеушілер)
салықтардың мынандай түрлерін;
1) осы ... ... ... қолданылатын қызметтен
түскен шаруа (фермер) ... ... жеке ... ... осы ... ... ... қолданылатын қызметті жүзеге
асырудан айналым бойынша қосылған қүн салығын;
3) осы арнаулы ... ... ... ... ... ... ... салық салу объектілері бойынша көлік ... ... ... ... ... ... қажеттілік
нормативтері шегінде салық салу ... ... ... ... салықты;
5) Қазақстан Республикасының Үкімет белгіленген қажеттілік
нормативтері ... ... салу ... бойынша мүлік салығын
төлеушілер болып табылмайды.
1. Қосылған қүн салығын телеушілер ... ... ... ... ... ... органына осы салық ... ... ... өз ... өтініш беруте қүқылы.
2. Арнаулы салық ... ... ... ... жүзеге
асырған кезде бірыңғай жер ... ... ... ... ( жалақыны есептеуді қоса алғанда), мүліктің ( ... ... ... ... ... жүргізуге жоне жалпы белгіленген
тәртіппен қызметтің ... ... ... ... ... пен
бюджетке төленетік басқа да міндетті ... ... ... ... мен ... жүргізуге міндетті.
Жер учаскесін ... қүны ... жер ... үшін ... ... табылады.
Бірыңғай жер салығын төлеу учаскесі орналасқан жер бойынша тиісті
бюджетке екі ... ... ... ... жер ... төлеушілер ағымдағы
төлемді бүдан бүрынғы салық кезеңі үшін бірыңғай жер салығы ... ... ... жер ... ... ... ... кем
емес мөлшерде төлейді. Шаруа (фермер) қожалықтары жер пайдалану қүқығында
жер учаскесін иеленудің нақты кезеңі үшін ... жер ... ... ... өзгеруін есепке ала отырып) есептейді жоне төлейді.
Жер учаскелерін ... ... ... ... ... ... ... қожалығы жер учаскесін басқа шаруа қожалығына берген
кезде тараптардың ... ... жер ... ... ... ... жалға беру ... ... жер ... ... кезеңінің негізге ала ... ... ... ... ... ... жер учаскесін
Жалға алған айдан кейінгі ... ... ... ... жер ... жалға беруден алынған (алынуға тиісті) табыс
бойынша шаруа қожалығын салықты жалпыға ... ... ... және төлейді.
2. Шаруа қожалығы бірыңғай жер салығын төлеуші болып табылмайды
салық ... жер ... ... берген кезде осындай ... ... ... жер ... ... мен телеу жоніндегі
міндеттеме шаруа қожалығында қалады.
Жер учаскесін ... ... ... табыс бойынша шаруа қожалығы
салықты жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен есептейді және ... ... ... жер ... ... ... жер салығының төленген сомасы
(есептелген шекте) салық салынатын табыс ... ... ... ... Бірыңғай жер ... ... жыл ... ... салық
кезеңінің 15 наурызнан кешіктірілмейтін ... ... ... ... салық органдарына өткен салық
кезеңі үшін ... жер ... ... ... ... жер ... ... осът арнаулы салық режимін
қолданған бірінші ... 15 ... ... мерзімде
мынандай қүжаттарды :
1) ағымдағы салық кезеңі үшін ... жер ... ... ... ... ... ... селолық атқарушы ... жер ... ... беретін актінің (кейінгі жер
пайдалану туралы шартты қоса алғанда, уақытша жер ... ... ... ... ... актісі болмаған жағдайда бірыңғай жер ... ... ... ... жер ... ... беру ... етеді. Кейінгі жер пайдалану қүқығына акт алған кезде салық
төлеуші оны алған ... ... отыз күн ... оның ... ... атқару органдар куәландырған кошірмесін салық комитетіне табыс
етеді.
3) жер ресурстарын ... ... ... ... ... ... (жер ... қүқығын) бағалау қүнын анықтайтын актінің нотариат
немесе селолық атқарушы органдар куәландырған көшірмесін ... ... ... ... жер учаскелерін бағалау қүны жер ... ... ... ... ... деректер бойынша 1 гектар жердің
аудан бойынша ... ... ... ... ала ... ... ... салық сомаларын есептеу үшін қажетті ... ... ... ... ... ... ... жалдау
туралы моліметтер табыс етеді.
3. Осы арнаулы ... ... ... ... ... қүрылған салық
төлеушілер бірыңғай жер салығы бойынша ағымдағы төлем есебі мен арнаулы
салық режимін қолдану ... ... ... ... отыз күнтізбелік күн
ішінде осы баптың 2- тармағында ... ... ... етеді.
• Таратылған немесе қайта үйымдастырылған кезде ... ... ... бергеннен кейін он бес күн мерзімде еткен салық кезеңі үшін
декларация тапсыруға міндетті.
... жер ... ... ... ... ... жөне
мүшелерін қоса алғанда, әрбір қызметкер үшін салық ... ай ... ... жер салығын төлеушілер бірыңғай жер салығы бойынша декларация
табыс ету үшін белгіленген мерзімдерде:
1) әлеуметтік салық бойынша декларация;
2) ... ... ... жеке ... ... ... ... жинақтаушы зейнетақы қорларына міндетті зейнетақы жарнеларын
төлеу женіндегі есептілікті;
4) жер ... ... су ... пайдаланғаны
үшін төлемақы бойынша жэне қоршаған ортаны ластағаны үшін ... ... ... ... ... ... откен кәсіпкерлік қызметтің жекелеген түрлері
бүгінгі ... ... ... келе ... ... ... болып табылады.
Көбінше ол қалалык жерлерде дамыған, әсіресе Алматы сияқты ірі қалаларда
олардан түсетін салықтық ... ... ... елді ... ... Республикасында салықтар және басқа да толемдер Қазақстан
Республикасының «Салық жіне ... ... ... да міндетті төлемдер
туралы» 2006 жылдың 12 маусымында қабылданған, іс ... 2007 ... ... бастап енгізілетін Кодексі негізінде алынады.
Қазақстан Республикасындағы салық зандары жоне ... ... да ... ... ... ... ... салудың
айқындылығы, әділдігі, салық жүйесінің біртүтастығы және ... ... ... ... ... салықтары және бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдері айқын болуға тиіс. Салық салу ... ... ... ... ... ... және ... барлық
негіздері мен тәртібін салық зандарында белгілеу мүмкіндігін білдіреді.
Қазақстан Республикасында салынатын салық және бюджетке ... да ... ... ... ... ... ... арналған
арнаулы салық режимі.
Арнаулы салық режимін қолданатын жеке косіпкерлер арнаулы салық режимі
қолданылатын қызметінен түскен табыстарынан жеке ... ... ... ... етпейді.
Қазақстан Республикасының шегәнен тыс жерлерде ... жеке ... ... ... ... ... ... кезінде есепке
жатқызылады.
Жеке табыс салығы бойынша декларация тапсырушы салық толеушілер табыс
салығын төлегенін растамаған жағдайларда, жеке ... ... ... ... ... ... расталмаған табыс ... ... ... ставкаларды қолдану жолымен жүргізіледі.
2.2. Кәсіпкерлікпен айналысатын субъектілерден ... ... ... рөлі ... ... түсшдер және құрудағы
Жоғарыда қарастырып өткеніміздей, Алматы облысы ... ... ... ... ... ... ... көбейіп келеді (1, 2 және 3 ... ... ... ... да және сол ... аталған субъектлердің
қызметтерін мемлекет тарапынан реттеп отырудың да ... ... ... артып келе жатыр.
Сонымен бірге жоғарыдағы, косіпкерлік қьтзметтің дамуын жан ... ... ... Алматы облысында да экономиканың басқа
саласына қарағанда сауда ... ... ... даму ... ... басымдау. Сонымен бірге, Алматы облысы ауыл шаруашылық
онімдерін ондіруге бейімделген. Өндірістік сферада қызметін жүзеге асыратын
кәсіпкерлер саны ең аз ... ... ... ... тең болып отыр.
Енді, соңғы жылғы Алматы облысы бойынша косіпкерлік ... ... және ... түсетін салықтық түсімдердің ... ... ... ... ... онда ... кестелерден анығырақ
байқауға болады.
Кесте 3 Шағын кэсіпкерлік субъектлерінің өсу серпіні 2008-2009жж.*
|Шағын кәсіпкерлік ... |2008 жыл |2009 жыл |
| ... ... | | ... | |51680 |56961 ... қызмет | |48562 |52510 ... | | | |
* ... ... СК ... ... ... ... былтырғы жылмен салыстырғанда
кәсіпкерлік субъектлерінің бірлігі 5281 ... ... ... түр, бүл ... ... ... және орта бизнес субъектлеріне жан-жақты жағымды,
оның ... ... салу ... ... салыстырғанда
оңайлатылғандығынан және басқа да жағдай туғызып отыруынан деуге болады.
Оңайлатылған ... ... ... ... ... ... ... атқаратындары 5869, бюджетке салықтық түсімдер 253392,9
мың теңге. Жалпыға бірдей ... ... ... ... косіпкерлердің жалпы тіркелгендер саны 1272, оның ішінде 692-сі
нақты қызмет атқаратындары жәнеолардан ... ... ... ... ... ... 90 ... артық қызметін жүзеге асыратын бір жолғы
талон негізінде қызметін жүзеге асыратын жеке косіпкерлер саны 522, олардан
бюджетке салықтық түсімдер 8299,1 мың ... ... ... сомасы түскен.
Кесте 4
Жеке кәсіпкерлерден түсетін салықтык түсімдердің шағын бизнестен
алынатын салықтық түсімдердегі алатын ... ... ... ... |Салық |Оның барлық |
|Жеке кәсіпкерлері ... ... ... |кәсіпкерліктен|
| ... ... ... ... |
| | ... |(мың ... |
| | | ... ... ... ... шағын бизнеспен |51579 |49236 |664436,6 |24,1 ... жеке | | | | ... оның ... | | | | ... жер ... |34354 |33227 ... |5,5 ... ... есеп | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... ... |6229 |5869 |253392,9 |9,2 ... ... ... | | | | ... | | | | ... негізінде қызметін |9202 |8926 |123639,0 |4,5 ... ... | | | | ... ... ... ... |522 |522 |8299,1 |0,3 ... жүзеге асыруылар | | | | ... ... ... |1272 |692 ... |4,6 ... ... ... | | | | ... ... ... жеке ... ішінде саны
жағынан орташа болса да, салықтық түсімдер ... ... ... отырған
оңайлатылған декларация негізінде бюджетпен есеп айырысатын ... ... ... ... яғни ... шағын кәсіпкерліктен түсетін
салықтық түсімдердің 9,2 ө-ын ... ал сан ... ... ... ... ... ол ... жер салығын телейтін шаруа
қожалықтары.
Алдыңғы, яғни 2005 ... ... ... ... ... ... ... жалпы салықтық түсімдердің былтырғы ... ... ... ... ... жоғарырақ екенін келесі диаграммадан
байқауға болады.
Шағын бизнес субъектлерінен түскен салықтық түсімдер,
2008-2009жж. (млн.тг.) ... ... ... 3274 ... ... жасайтын заңца түлғалардан
2083350,1 мың ... ... ... ... ... ... ... занды түлғалар саны 417 бірлікке кобейген, ал ... ... саны 33 ... ... ... ... 2008 жылмен
салыстырғанда 2009 жылы 152645,2 ... ... ... ... жылдың басында шаруа қожалықтарын
қоспағанда 17225 жеке ... ... ... оның ішінде нақты
қызмет атқаратындары 16009 кәсіпкерлер, алдыңғы жылмен ... саны 2410 ... ... және ... ... ... ... бірлікке жоғарылаған. Сәйкесінше жеке кәсіпкерлерден ... ... 89985,5 мың ... өсіп ... шаруа қожалықтарына келетін болсақ, осы жылдың басындағы
мәлімет бойынша 34354 ... ... ... ... түрде қызмет жасап
отырғандарының саны 33227 бірлікті қүрап отырған. Жалпы алғанда ... ... ... ... ... ... ... ал жүмыс жасайтындар 2572 қожалыққы көбейген. Ал, аталған
шаруа қожалықтарынын түскен салықтық түсімдер былтырғы жылмен ... мың ... ... 2008 ... ... 2009 ... барлық шағын
кәсіпкерлікпен айналысатындардың сан жағынан 5281 бірлікке көбейіп отырғаны
байқалады. Осыған қарамастан олардан түсетін жалпы салықтық ... ... мың ... ... ... ... ... салықтық түсімдердің басым бөлігін
қүрайтын занды түлғалардан түсетін салықтық түсімдердің азайғаны әсерін
тигізіп отыр.
Оның ... сол, ... ... жүмыс жасайтын занды түлағалар
саны ... ... ... түлғалардың шағын бизнестен орта
бизнеске өтуінен. Мысалға, 2008 жылдың қаңтарынан бастап ЖШС ... ... и ЖШС ... ... ... меншігіндегі активтердің
көбейгеніне байланысты орта бизнес субъектлері қатарына ауысады, былтырғьт
жылы олардан түскен бюджетке салықтық түсімдер 48062,7 мың ... ... 2008 жылы ... ... ... ... салықтық
тексерулер нәтижесінде 17773,8 мың теңге қүрайтын қосылған қүн ... ... жоне ... сома ... ... ... салық сомасына
жатқызылған болатын.
Сонымен бірге, шағын кәсіпкерліктен түскен салықтық ... 2009 ... ... ... ... декларация бойынша
жеке түлғаларға 4 пайыздан 3 пайызға дейін, ал занды түлғалар бойынша ... 4 ... ... ... ... ... ... отыр.
Аталған субъектлер бойынша салықтық түсімдердің дер ... ... ... салық қызметі органдарының атқаратын ролі жоғары ... ... ... ... ... ... ... әсіресе рейдтік
тексерулердің саны азайып, кәсіпкерлік субъектлердің қызметтерін ... ... ... ... ... ... ... отыр, бүл да
олардың салық базасын кеңейтіп, толыққанды жүмыс жасауға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... мүлдем
тоқтатуға болмайды, сондықтан, аз да болса жүргізілген тексерулер бойынша,
мысалға Сарқант, Ақсу, ... ... ... ... ... мен ... қалаларында жүргізілген тексерілер барысынды 2147
субъект тексеріліп, оның 18 ... ... ... ... ... ... ... салық объектлері төмендетіліп көрсетілгендіктен
оларға 20610 сомасында әкімшілік айыппүлдары салынған.
11 ... ... ... бар ... ... ... ... 52320 теңге ... ... ... қатар СК қызметкерлерімен бір жолғы талондарды тарату тәртібін
тексеру жөнінде ... ... ... Іле, ... ... ... Ескелді, Жамбыл, Қарасай, ... ... ... ... ... ... ... Комитетінде , сонымен бірге шағын кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... сияқты
жүмыстар үнемі жүргізіліп отырады. Бүл, әрине салық субъектлерінің салықтық
медениетін арттырып, олардың ... ... ... ... ... ... береді. Ал, ол салық базаларын кеңейте отырып, ... ... ... ... ... түсуіне мүмкіндік
тудыратыны сөзсіз.
ΙΙΙ-Тарау. Жеке кәсіпкерлерге салық салуды жетілдірудің бағыттары
Шағын бизнестің қасиеті- нарық ... ... ... ... мен ... түрлерін өндіру барысында экономикалық тоуекелге
(қауіпке) дайын болу және ... ... ... Бүл үшін ... ... ... ... және және кәсіпкерлікпен жарысуға шыдай алу
қажеттілігі шарт болып табылады. Бірақ, ішкі және ... ... ... ... пен ... басты капитал және шағын кәсіпкерліктің
маңызды экономикалық нысаны болып табылатындығын айта кетуге болады.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... тірілгені байқалады. Халықтың ... ... мен ... ... ... ... деңгейін жоғарлатты.
Бірақ осындай жетістіктерге қарамастан, сәйкесінше аса жоғары емес
табыстары бар халықтың ... бір ... ... рыноктардың
сиымдылығының шектелгенін айтуға болады. Сонымен қатар, сыртқы экономикалық
қызметтердң либералдануына байланысты ішкі нарық сырттан ... ... ... ... ... өндірістік -шаруашылық қьтзметтерін
тиімді түрде жүзеге асыру үшін үнемі төмендеп ... баға ... ... ... ... сияқты күрделі мәселелерді ... ... ... ... беру ... ... жетілдіріп отыруы қажет.
Егер, керісінше болатын болса, онда ... ... ... ... ... ... ... кезде мемлекет тарапынан қорғау мен қолдау
әдістері мен нысандары анықталу ... ... ... ... ... т.б. сол ... нарықтық экокомикаға қатысты барлық институттар ... ... ... ... ... жасалынды. Бірақ,
қабылданған шешімдердің оралымдығы жөне оның салдарларына аз ... ... ... ... шағын және орта бизнестің әз мәнінде дамуына
басқаша ... ... ... 2008 ... ... 9 айға ... ... субъектілерін
салықтық тексеруге мороторий енгізілген ... ... ... бүйырығына осы ведомствоның басшысы З.Какимжанов қол қойған "Салық
органдарына 2008 жылдың 1 ... ... 1 ... ... ... ... және ... көтермелеп сатуды жүзеге асыратын салық
төлеушілерді қоспағанда, ... ... ... ... ... тапсьтрылды "-делінген осы бүйрықта. Қүжатта көрсетілгендей мораторий
жасау кезеңінде ... ... ... тексерілім сондай ақ
тексерулерді прокуратура органдарының ... ... ... іс ... ... ... немесе шағымдары болған жағдайда жүргізілуі
мүмкін. Ағымдағы жылдың қыркүйегінде Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... үшін қолайлы
жағдайлар түғызу мақсатында берген тапсырмаларын іске асыруға байланысты
мораторий енгізіледі. Индустрия және ... ... ... ... ... елімізде 418 мың шағын және орта косіпорындар бар. ... ... аса адам ... ... . ... ... ... айының
қорытындысы бойынша осы шаруашылық жүргізуші субъектілер жалпы сомасы 460
млрд. Теңге ... ... ... 52 ... ... ... түрінде бюджетке
аударылған. Қазіргі кезде жалпы ішкі ... 17 ө-ы ... ... ... ... ... ... заңнаманың келелі моселелерін шешу Алматыда
шағын бизнес саласындағы заңнаманың келелі ... ... ... ... ... ... 2007 ... 10 айы ішінде айқындаған
тіркелмеген және жарияланбаған нормативтік қүқықтық актілер бойынша ақпарат
тілде тиек ... "Бір ... ... ... ... ... ... шегінде 10 күн мерізімінде тіркеу) енгізуді көздейтін заң жобасы алға
тартылды. Қолданыстағы нормативтік қүқықтық ... ... ... және шағын бизнес мәселелерін реттейтін жаңа
нормативтік қүқықтық актілер ... ... ... үшін кедергілер
келтіретін актілерді жою жоніндегі үсыныстар қаралды.
Қазақстан Республикасының Әділет ... Бас ... жоне ... министрліг мен Косіпкерлердің форумы шағын бизнесті
қолдау мәселелері ... өз ара ... ... ... қол
қойды.
Қайта қаржыландыру ставкасы төмендетілді. Қазақстаннның Үлттык Банкі
2007 жылдың 18 қарашасынан бастап қайта қаржыландыру ставкасын жылдық 8 ... 7,5 ө-ке ... ... ... ... 2006 ... 0,1 ... жөне қазанындағы 0,7ө салыстырғанда 2007 ... 0,6ө ... 2007 ... ... -қазанында инфляция 2008 жылдьтң
қыркүйегіндегі 3,5 ө -пен жоне ... 4,5 ө ... 4,1 ө ... жылдың басынан бүл көрсеткіш шамамен 7-7,5 пайызды қүрап отыр.
Қаржы ... ... ... мемлекет қарамағына етуі
кәсіпорындарының дербес болуына кедергі болады. ... ... ... ... деңгейі қоғамның әлеуметтік бағытталынуына
байланысты. Мемлекеттегі өлеуметтік қорғау деңгейі ... ... ... ... үшін де кеп ... керек.
Ал, мемлекеттік бюджеттің негізгі кіріс көзі салықтар екені бәрімізге
мәлім. Салықтық реттеу процесі салық салудың ... ... ... ... ... ... өндірістегі шағын және ... даму ... әсер ... болатынын зерттеу барысында байқалып
отыр. Салық ставкаларын ... ... ... ... ... ... нақты кезендегі салық ставкалары мен түсімдерімен өзара байланысын,
ондіріс қарқыньтна, кәсіпкерлік деңгейіне тигізетін ықпалын ... ... ... салық жеңілдіктерін тиімді де икемді салықтық реттеу қүралы
ретінде талдап көрейік. Салық жеңілдіктерінің ... ... және орта ... ... ... есуді ынталандыру
сияқты негізгі мақсаттары мемлекеттік саясаттың бағыттарының өзгеруімен
байланысты ... ... ... ... ... жеңілдіктерін қолданудың
мынадай бағыттарын бөліп көрсетуге болады:
... ... ... ... жасау;
• робототехника, биотехнология, электроника тәрізді ғылымды ... ... ... ... ... ынталандыру; шағын жөне ... ... ... ... ... ... салық төлеуден толық немесе жартылай босату,
салық салынбайтын минимум, шегерістер, салық ... ... ... салық
ставкасын төмендету тәрізді тетіктері арқылы бір жағынан, ... ... ... түсімдерінің сомасы кемітілсе, екінші жағынан ондірістің,
косіпкерліктің одан әрі ... ... ... түсімдерінің артуына
әсір етуге болады.
Өндірістегі шағын жоне орта ... ... ... ... мынадай мақсаттарды коздейді: монополияға қарсы күрес,
бәсекелестікті қолдау мен ... ... ... ... ... жаңа
жүмыс орындарын ашу, жүмыссыздық деңгейін қысқарту, ендірілген өнімге
(тауарға, көрсетілген қызметке) деген ... ... ... ... ... ... ... қорларына көрсеткен
көмектері салық заңнамасында көрсетілген мөлшерде жылдык ... ... ... ... ... ... залалдары бес жыл мерзімге
(жер қойнауын пайдаланушылардікі-жеті жылға) алға жылжытылып, болашақ табыс
есебінен өтелетін ... ... ... мен ... ... салу жүйесінің маңызды элементі
болып табылады, өйткені кәсіпкерлер салықтарды ... қай ... ... ... ... күн ... ... барлық есепті жылдан кейігі жылдың 10 соуірінен
кеншіктірмей ... ... ... ... есеп .айырысып отыруы тиіс. Еңбек
шарты негізінде жалдамалы жүмысшы ... ... ... ... ... занды және жеке түлғалар әрбір жүмысшысына табыс салығын есептеп
мынадай жүмыстар атқарады.
1) есептелген табыс салығының ... банк ... ... ... ... ... ... банк мекемелерінде есеп айырысу шоттары болмаған
жағдайда төлем жасалған ... ... бес күн ... бюджетке аударуы тиіс;
1) табыс алушы жеке ... ... етуі ... ... түрі мен ... ... ... сомасы корсетілген анықтама беруге
міндетті;
2) салық жылы аяқталған соң ЗОкүн ішінде салық ... ... ... ... сомасы мен үсталған салық сомасы туралы, салық төлеушінің
аты-жөні мен ... ... ... ... ... береді.
3) Толем көзінен салық үсталмаған жағдайда табыс толеуші түлға салық
заңнамасы негізінде үсталмаған салықты, ... ... ... ... ... Белгіленген мерзімде ... ... ... ... ... ... ... әр ай үшін бес
пайыз мөлшерінде ... ... ... корсетілген салықтың
толық толенбеуіне окелген ... үшін ... ... сомасының 50ө
молшерінде айыппүл салынады.
Зерттеу барысында біздің ... ... ... қүралдарының
ықпальшың өте зор екендігі. Егер оны үтымды ... ... ... ... ... ... ... түрмыс деңгейінің төмендеуі,
ондірістің, косіпкерліктің даму ... ... ... ... ... ... ... қолдану барысында нақты сол кезеңдегі салық салу
жүйесін тиянақты ... ... ... ... салу ... жолдарын қарастыру керек.
Сонымен, экономиканы салықтық реттеу барысында, оның соңынан
туындайтын ... ... ... ... ... ... ... салық жеңілдіктері, салық есептеу, төлеу тортіптері мен мерзімі
тәрізді салықтық ... ... ... ... (қызмет, тауарлар) босскелік
қабілетін, ал кәсіпкердің ... ... ал ... ... ... капитал жинау барысында оларға барынша қолайлы
жағдай туғызуға, ... ... ... қызметтерін
ынталандыруға бағытталуы қажет.
4-кестеде Алматы облысы бойынша шағын жоне орта бизнссіндегі косіпкер
жеке ... ... ... корсету, жүмыс атқару) колемі туралы
моліметтср келтірілген. 2006 жылы косіпкер жеке ... ... ... ... ... атқару) көлемі 1499,1 миллион теңгені қүраса, оның
ішіндегі онеркосіп ондірісінің үлесі 1,79 процент болды. 2007 жылы ... 4,22 ... ... 2008 жылы кәсіпкер жеке түлғалардың жалпы
өндірісі (қызмет корсету, жүмыс орындау) көлемі 5910,4 ... ... оның ... ... ... ондіріс колемі 232,4 миллион
тенгені ... 3,93 ... ... ... ... кәсіпкерлік
қызметінде ендірістік сала аз қамтылған.
Салықтың комегімен мемлекет нақты түрде белгілі бір салаларда барынша
қолайлы жоне бәсекеге ... бере ... ... туғыза алады. Сонымен
қатар кейбір салаларды салықпен түншықтыру жүріп жатқанын да үмытпаған жон.
Осыған ... ... ... ... ... ... немесе асыра бағалау болмағаны жөн. Әйтпесе бәсеке бостандығы мен
оділет үстанымы бұзылмақ.
Экономикалық зерттеулер институтының ... ... ... ... ... салалар бойынша қарастыратын болсақ,
салықтың ең көп мөлшерін ... ... ... ... 16 ө 9 ... ... ... 34 ө - 6-дан 8-ге дейін, 48
ө орта есеппсн салықтың 3-5 ... ... ... 2 ө азы 3 ... ... ... ... көмшілігі 3-тен 8-ге дейін салық түрлерін
төлейді. Сауда мен ... ... ... ... ... бүл
кәсіпорындардың негізгі бөлігі (50 ө ... 3-тен 5-ке ... ... ... бүл саланың 30 ө жуық салық төлеушілері 6-дан 8-ге дейін
салық түрлерін телейді. Салықтың ең аз ... ауыл ... ... Ойткені олардың негізгі болігі (80 ө ... 3-5 ... ... ... ... ... бойынша кәсіпорындардың төлейтін салықтарының саны, ө есебімен*. |
|Сала ... ... саны |
| ... аз ... 5-ке |6-дан 8-ге |9-дан жоғары |
| | ... ... | ... ... |9.8 |52.0 |29.2 |8.9 ... |2.1 |47.9 |34.0 |16.0 ... ... |36.4 |42.3 |15.2 |6.1 ... |8.3 |56.4 |27.8 |7.5 ... ... |9.4 |51.3 |31.6 |7.7 ... ... институты сандық мәліметтерінен
Бірақ салық ауыртпалығының деңгейін тек сандық қана көрсеткіш арқылы
анықтау қиын. Кәсіпкер салықтың 6-8 түрін төлей отырып ең ... ... де ... ғой. ... ... ... немесе қосымша қүн салығы.
Немесе керісінше, ол тек 3 ... ... ... ... ең ... ... та керсеткіштерін талдап қараған жөн. Мысалы, кәсіпкер
өзінің қаржысының қай болігін бюджетке береді. Бүл үшін ... ... қай ... ... ... ... ... отырғандығын
қарастырамыз. Түпкілікті талдау нотижесіңце ең жоғары
салық төлейтін кәсіпорындардың көпшілігі сауда мен ... ... ол ... де өйткені, экономиканың басым секторлары,
басқаларға, сауда мен қызмет ... ... ... ... ... ... отыр.
Республикадағы өнеркәсіп өндірісінің шикізат ендіру бағытында басым
дамығандығы, яғни өндеу, қайта оңдеу салаларының нашар ... ... ... ... онім өндіре алмауда, ал ондай жоғары сапалы, бәсекелік
қабілетті, сүранысқа сай өнім ... үшін ... ... ... ... ... ... және т.б. бағыттарға негізделген
жұмыстар жасалуы қажет.
Қорытынды
Салық салу бойынша жүз ... ... жету ... ... ... ... еместігін әлемдік тәжірбие көрсетіп отыр. Кез-
келген ... ... ... ... ... ... ... салықтық
реттеу құралдарының кең аспектілерін қолданады. Салықты шаруашылық қызметті
реттеуші ... ... ... ... ... ... табиғатынан, ішкі
мәні мен қызметінен шығады. Бұл мүмкіндікті қолдану салық механизмі ... ... ... ... ... сезе ... ... салықтық
құрал арқылы қаржылық қаражаттардың максималды мүмкін ... ... ... ... бұл ... төлеушіге қатысты ашық әділетсіздікке
баруға даяр: дұрыс әрекет ... ... ... бір ... ... ... ... табыспен мүлік иесінен өнімді немесе ... ... ... ... ... ... тағы басқаға баруы
мүмкін. Осындай фискалды ... ... ... ... ... ... өзінің күн көруін жоққа шығара алады, салықтан ... ... ... ... ... ... ... көбейтеді. Салықтық
ауыртпалықты қаталдату әрдайым, салықтық түсімдерді кобейтеді. Бұл ... ... ... ... жағы мемлекеттің экономикаға
реттеуші әсерін сипаттайды. Бұл жағдайда салық ... әсер ету ... ... ... ... яғни ол ... қоғамға қажетті
арналарға бағыттайды. Осыған сәйкес салықтық механизм бұл ... ... ... түрде түсуін талап ететін жағдайларға
қарағанда ... ... ... ... Бұл ... ... назар
телеушіні белгілі бір әрекетке ынталандыруға ауысады. Сонда мемлекет ... ... ... жету үшін ... ... уақытша жоғалтуға
барады.
Жоғарыда айтылып кеткендерді ескере отырып, ... және орта ... ... ... ... үшін ... ... қолданылуы
Республикамызда қоғамның барлық экономикалық қызығушылықтарына сай келеді.
Қазақстан ... ... салу ... ... мсн ... ... реттеудің негізгі құралы болып отыр.
Соның озінде ... ... ... және ... ... езара
байланысты элементтерді құрайтын жүйе болып қалыптасады. Бұл жүйеде басты
орынды көсіпкерлікке салық салу механизімі алып ... ... ... ... ... ... ... және
кәсіпкерлікті дамыту жолында біраз қиыншылық көрсетеді.
Ескі салық кодексі бойынша қызмет ... ... мен ... ... ... жаңа ... сай болмағаны борімізге белгілі.
Айта кету керек шағын және орта косіпорындардың дамуы ... ... ... жаңа ... ... дайындау, бюждетке ақша
массасының ағылып келіп түсуін қамтамасыз ету.
Осының ... ... ... ... ... ... ... және орта кәсіпкерліктің ... ... ... әр ... ... ... ... керек.
Сондықтан батыс елдерінің нарықтық экономикасы сияқты, ... ... және орта ... ... және ... ... жасау
керек. Сонымен қатар шағын жоне орта косіпорындарды несиелеу, ... ... ... ынталандыруды жергілікті жерлерде котеру
керек.
Жергілікті жерлерде мемлекеттік қолдау тиімді. Неге ... ... ... ... ... ... ... қабылдау
арқылы шағын және орта кәсіпорындардың жұмысын несиені қайтарғанға дейін
бақылай ... жоне орта ... ... ... ... үшін ... мемлекеттік емес зейнетақы қорларының қаржыларын қолдану
ыңғайлы. Бір сөзбен айтқанда мына ... ... ... қолдаудың ыңғайлы жүйесі жұмыс атқаруы керек
• құқықтық қамтамасыз ету.
... ... ... ... қамтамасыз ету
• кадрлық және инфрақұрылымдық қамтамасыз ету
Ұсынылып отырған салық салу механизмдері ... жөне ... ... ... ... ... ... оз уақтылы жөне
толығымен түсуін қадағалауына жеңілдік беру керек.
Міне осыдан сальтқ салу механизіміне жүйелі ... ... ... ... және ... ... құқықтық нысандағы
қызметтерден бюждетке ұйымдық-құқықтық құралдардың түсуін қамтамасыз ... ... ... ... субъектілер үшін берілетін
салық жеңілдіктерінің азаю ... ... Біз бұл ... ... ... ... ... ескере отырып, жаңа
технология сатьш ... ... ... ... және ... қоса ... ... ұсыну қажет деп санаймын.
Несие проценттерін қайтару мерзімін шағын және орта кәсіпорындарын
қызметіне байланысты дифференциялау қажет. Соған ... ... ... ... ... ... көлемін ұлғайту керек.
Оларды ішкі кредит ресурстары немесе сыртқы заем арқылы ... ... ... ... басқа да мемлекеттік реттеу құралдарымен
бірге қолданылуы қажет, тек сондай ... ғана ... бір ... ... ... Қазақстан республикасының Кодексі "салық және бюджетке төленетін
басқа да міндетті төлемдер туралы", ... ... ... өзгертулер мен толықтыруларды есепке ала отырып)
2. Закон Республика ...... ... ... ... ... ... Казахстан "Об индивидуальном предпринемтельстве",
19.0б.2002г.
4. Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... Заң күші бар ... 2.05.1и ...... развития и поддержке малого предпринимательства в Республике
Казахстан на ... ... ... ... Гражданский кодекс республики Казахстан, 27.12.1994г.
6. Қазақстан Республикасы Президентінің "Өндірістік кооператив туралы"
Заң күші бар Жарлығы, ... Указ ... ... ... ... ... және ... төленетін басқа да
міндеті толемдер туралы" Заңы, 24.04,1995 ж.
9. Указ Президента республики ... ... силу ... ... ... юредических лиц" от 17.04.1995 г.
10. Современный экономический словарь. Под.ред. Б.А. Райзберга // М.,
Инфра-М, 2004
11. Чипурин М.М., ... Е. А. Курс ... ... // ... 2002 ... ... Дж.М. Общая теория ... ... и ... // ... 1993 ... ... Под ред. Д.Г. Черника // М. Финансы и статистика, 2004 ж.
14. Курс экономики. Под ред. Б,А- ... // М., ... 2005 ... ... В.Д., ... К.К. ... // ... К/аржы -қаражатДООЗ
ж.'.
16. Смит А. Исследование о природе и причинах богатства народов. // М.,
1962, ... ... Э. ... ... ... текке шырылдамайды. // Егемен
Қазақстан, 26.12.2007 ж.
18. ... Э.К. ... ... және салық салу. Оқулық.// Алматы.
2008ж.
19. Ермекбаева Б. Ж. ... салу ... Оқу ... // ... 2008 ... Черник Д.Г. Налоги в рыночной эконоомике // М., ЮНИТИ, 2002 г.
21. Кенесов Б. Американский бизнес ... ... // ... неделя,
№3, 24.10.2002 г.
22. Юткина Т.Ф. Налоги и ... // М., ... ... Бухгалтерлік бюллетень №49 (258) желтоқсан 2008 ж.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 43 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерліктің түрі"13 бет
Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметі жайлы58 бет
Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерлік54 бет
Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің даму жағдайы23 бет
Кәсіпкерлердің конституциялық құқықтары мен кепілдіктері43 бет
Экономика саласындағы нобель сыйлық лауреаттары. ҚР жекешелендіру процесі және ерекшеліктері. Қазақстан Республикасының кәсіпкерлік қызметінің дамуы және оның ерекшеліктері. Қазақстан Республикасының нарықтық экономика қалыптастыру10 бет
«Қазақстан Республикасының мұнайгаз секторындағы шетел инвестициялары»105 бет
Ақша айналымын тұрақтандыру әдістері мен нышандары34 бет
Жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік жағдайына әсері 26 бет
Зейнетақы жүйесі қалыптасуының теориялық сұрақтары28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь