Орталық нерв жүйесі жеке бөлімдерінің құрылысы мен қызметі, дамуы

Кіріспе бөлім:
Орталық нерв жүйесінің (ОНЖ) жеке бөлімдерінің физиологиясы
бөлімдерінің физиологиясы

Негізгі бөлім:
а) Вегатативтік (автономиялы) нерв жүйесі
б) Үлкен ми сыңарларының қыртысы функцияларының
фиологенетикалық дамуы

Қорытынды бөлім:
Қыртыстың алғашқы
ОНЖ-ның бөлімдеріне: жұлын, артқы ми (сопақша ми мен варолий көпірі), ортаңғы ми, мишық, аралық ми (таламус және гипотоламуд), алдыңғы ми (қыртысасты ядроларының стриаполлидарлық жүйесі және ми сыңарларының қыртысы) жатады.
XIX ғасырдың басынан бері Француз физиологі М. Бишаның ұсынысы бойынша организмдегі функцияларды анимальдық (жануарлық), немесе соматикалық және вегетативтік (өсімдік) деп бөледі. Соматикалық функцияларға сыртқы әсерлерді қабылдау және қаңқа бұлшықеттері іске асыратын қозғалу реакциялар жатады. Ал вегетативтік функцияларға бүкіл организмдегі зат алмасуды іске асыратын жүйелер қызметін (ас қорыту, қан-айналу, тыныс алу, сыртқа шығару, т.с.с.), сондай-ақ өсу мен көбеюді жатқызады. Функцияларды осылай бөлуге орай оларды реттеуді іске асыратын арнайы соматикалық және вегетативтік нерв жүйелерін ажыратады. (Ағылшын фармакологы Дж Ленгли вегетативтік нерв жүйесін автономды жүйе деп атауды ұсынған, 1905).
Соматикалық нерв жүйесі экстерорецептивтік сенсорлық және моторлық функциялардьщ орындалуын қамтамасыз етеді. Вегетативтік нерв жүйесі ішкі органдардың, тамырлардың, бездерінің кызметін және каңқа бұлшықеттерінің, рецепторлардың нерв жүйесінің өзінің трофикалық иннервациясын қамтамасыз етеді. Вегетативтік нерв жүйесінің өзіне ғана тән болатын морфологиялық ерекшелігі бар. Оның ядролары орталық нерв жүйесінің арнайы бөлімдерінде орналасады, сондықтан талшықтары да тек сол ошақтардан шығады; талшықтардың шеткі бөлімдерде бөлініп орналасуында сегментарлық болмайды. Әр талшық диаметрі өте жіңішке болады. Осылармен қатар, вегетативтік нерв жүйесінің талшықтары мидан ішкі мүшелерге қарай бағытталған жолында міндетті түрде үзіліс жасайды. Мұндай үзіліс жасалатын орындарды шеткі вегетативтік ганглийлер деп атайды. Ганглий нейрондары мен мидан келетін талшықтар арасында синапстық байланыс болады. Танглий нейроңдарының аксондары тиісті ішкі мүшелерге жетіп, оларды жабдықтайды (иннервациялайды).
1. Төленбек «Адам және жануарлар физиологиясы».
2. Дүйсенбин «Жасқа сай физиология және мектеп гигиенасы».
3. Рақышев «Адам анатомиясы».
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ЖОҒАРҒЫ БІЛІМ БЕРУ МИНИСТРЛІГІ
АБАЙ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Орталық нерв ... жеке ... ... ... ... Асанова Н.
«Математика» І гр. 1 курс
Тексерген: Құлжанова Д.
Алматы 2006
Жоспар:
Кіріспе бөлім:
Орталық нерв ... (ОНЖ) жеке ... ... ... ... ... ... нерв жүйесі
б) Үлкен ми сыңарларының қыртысы функцияларының
фиологенетикалық дамуы
Қорытынды бөлім:
Қыртыстың алғашқы
кіріспе
Орталық нерв жүйесінің (ОНЖ) жеке ... ... ... жұлын, артқы ми (сопақша ми мен ... ... ми, ... ... ми ... және гипотоламуд),
алдыңғы ми (қыртысасты ... ... ... және ... ... жатады (1-сурет).
1-сурет. Орталық нерв жүйесінің негізгі бөлімдері (сызбанұсқа)
Вегетативтік (автономиялы) нерв жүйесі
XIX ғасырдың ... бері ... ... М. ... ... ... функцияларды анимальдық (жануарлық), немесе соматикалық және
вегетативтік (өсімдік) деп бөледі. ... ... ... ... және ... ... іске асыратын қозғалу реакциялар
жатады. Ал вегетативтік функцияларға бүкіл организмдегі зат алмасуды іске
асыратын жүйелер қызметін (ас ... ... ... алу, сыртқа шығару,
т.с.с.), сондай-ақ өсу мен көбеюді жатқызады. Функцияларды осылай бөлуге
орай оларды ... іске ... ... ... және ... жүйелерін ажыратады. (Ағылшын фармакологы Дж Ленгли вегетативтік нерв
жүйесін автономды жүйе деп ... ... ... нерв ... ... ... және ... орындалуын қамтамасыз етеді. Вегетативтік нерв жүйесі ішкі
органдардың, ... ... ... және ... ... нерв ... ... трофикалық иннервациясын қамтамасыз
етеді. Вегетативтік нерв жүйесінің өзіне ғана тән ... ... бар. Оның ... ... нерв ... ... бөлімдерінде
орналасады, сондықтан талшықтары да тек сол ошақтардан шығады; талшықтардың
шеткі бөлімдерде бөлініп орналасуында сегментарлық ... Әр ... өте ... ... ... ... ... нерв жүйесінің
талшықтары мидан ішкі мүшелерге қарай бағытталған жолында ... ... ... ... ... жасалатын орындарды шеткі вегетативтік
ганглийлер деп атайды. Ганглий нейрондары мен ... ... ... ... ... ... ... нейроңдарының аксондары тиісті
ішкі мүшелерге жетіп, оларды жабдықтайды (иннервациялайды).
Ганглийлер ... ... мен ... ... нерв жүйесінің
импульстерін жеткізушілер ғана емес, олар ... ... ... ... ... ... белгілі дәрежеде ОНЖ-нен, тәуелсіз түрде, өз
шеңберінде, ганлийлерде тұйықталатын рефлекторлық доға ... әр ... іске ... ішкі ... функцияларын реттей алады.
Вегетативтік нерв ... ... ... ...... және ... (грекше раrа – маңы, қасында) бөлімдерден
тұрады.
1-сурет. Вегетативтік нерв жүйесінің симпатикалық бөлімі (сызбанұсқасы)
Тұтас сызықтар – ... ... Үзік ... ... ... көрсетілгендер жұлыннын тораколюмбальды бөлімі
(мойынның VII ... ... III – бел ... ... ... ... талшықтар басталады
Симпатикалық нерв жүйесінің (1-сурет) орталықтары жұлынның ... (1) ... мен ... бел ... сұр ... ... ... (тораколюмбальдық орталықтар). Бұлардан
басталатын прегенглионарлық (ганглийге ... деп ... ... ... түбірлердегі соматиқалық талшықтармен бірге шығады. ... ... ... ... ... ... ... постганглионарлық (ганглийден кейінгі) талшықтар шығады. Бұлар
организмнің барлық ішкі ... ... қан ... ... ... бұлшықеттерін, теріні, миды, т.б. ... ... ... талшыктар шекаралық бағана ганглийлерінен
үзіліссіз ... ... ... (сәуле тәрізді шажырқай түйіндерінде)
аяқталады. Бұлардағы ... ... ... ... өз
тарапынан құрсақ бөліміндегі мүшелерге бағытталады.
2-сурет. Нейрон жүйесінің парасимпатикалық бөлімі (сызбанұсқасы).
Бөліп көрсетілгендер көз ... нерв (ІІІ) ... ... ... ... ми; бас ... (VІІ), ... нервінің (IX)
және кезеген нервінің (Х) құрамында ... ... ... латын сопақша ми жамбас нерв басталатын жұлынның сегізкөз бөлігі.
Парасимпатикалық нерв жүйесінің (2-сурет) орталық бөлімдері ортаңғы
мида ... ... мида ... ... ... сегізкөз сегментттерінде (сакральдық орталықтар) орналасады. Көз
қозғалтатын нервтің, бет, тіл-жұтқыншақ, кезеген және ... ... ... ... ... ... ... мүшелердегі интрамуральдық ганглийлерде немесе оларға жақын
маңдағы ... ... Ал ... постганглийлі талшықтар шығатын
нейрондар орналасады.
Көңіл ... бір ... ... нерв ... ... ... өлде ... кен тараған. Егер
симпатиқалық нервтер барлық дерлік мүшелер мен ұлпаларды ... ... ... ... ... қан ... бөлігін және жатырды жабдықтамайды (иннервацияламайды). Олар тек ішкі
мүшелерді және бас мүшелерін жабдықтайды.
Вегетативтіқ нерв ... ... ... мүшелерге,
симпатикалық және парасимпатикалық талшықтар қарама-қарсы әсер ... ... ... ... жүрек қызметі әлсіреп, соғуы
сирейді, ал симпатикалық нерв, керісінше, оның қызметін ... ... ... ... ... сілекей бездеріндегі, жыныс
мүшелердегі қан тамырларды кеңейтеді, симпатикалықтар – ... ... ... ... ... ... – үлкейтеді; парасимпатикалық әсерлер ... ...... парасимпатикалық нервтер қарын ... ... ... ... ал ... ... ... т.с.с. Тұтас организмде бұл жүйелердің қызметтері өзара
келіскен, «теңдестірілген» қүйде іске ... ... ... организм
кажетіне лайықтанған бағытта керек болса, бірінің ... ... ... ... және ... кейде бір жүйе тонусының жоғарылауынан ... бір ... де ... ... ... Сонымен бірге мәселен, сілекей
безінің қызметін симпатикалық та, парасимпатикалықта әсерлер күшейте ... ... ... мен ... бұл нервтермен жабдықталуы ылғи
да қосарланбайтындығы жоғарыда айтылып өтті.
Вегетативтік нерв жүйесінің барлық ... ... мида ... ... ... ... жоғары вегетативтік орталықтарға бағынады. Бұл
орталықтар организмдегі көптеген мүшелер мен ... ... Ал олар өз ... ... ми ... ... ... Ми
қыртысы соматикалық және вегетативтіқ функцияларды біріктіріп, бірыңғай іс-
әрекеттік актыларды тудыру арқылы бүкіл ... ... ... ... ... айта кететін нәрсе, организм реакцияларының
соматикалық ... ... ... ... адам ... ... орындала алады, яғни оларды ерікке бағындырып, ... ... ... Басқаша айтқанда олар ылғи да сана бақылауында
болады. Вегетативтік құрамдас бөліктер ... ... ... ... ... ... ... өмірде адам қалауымен ішкі мүшелер
қызметін өзгерте алмайды ... ... ... ... жүргізу
нәтижелерін еске алмағанда). Соңдықтан да кейде вегетативтік нерв жүйесін
автономды ... ... ... деп ... ... бұлай атау өте шартты
түрде ғана мүмкін екені ... ... ... К.М. Быковтың
зертханаларында көптеп жүргізілген зерттеулер куә. Бұлар көрсеткендей, кез
келген ішкі мүшенің ... ... ... жолмен қалаған бағытта
өзгертуге болады. Ендеше вегетативтік нерв ... ми ... ... ... ... атап ... ... нерв жүйесі арқылы қозу өту ... де ... ... ... Парасимпатикалық нервтердің сондай-ақ
симпатикалық вазодиля ... ... ... тері ... ... ұшында ацетилхолин түзіледі, симпатикалық нервтер
постганглионарлық бөлімдерінің ұштарында (тері бездері ... ... ... ... ... ... ... адреналин) түзіледі.
Вегетативтік нерв талшықтарының ... ... ... ... ... соматикалық нервтерде ... ... ... әсер ету ... ұзақ болады.
Себебі, бұларда, шамасы, медиаторларды бұзатын ферменттер ... ... ... ... нерв ... ... ... талшықтары терминальдарында да түзіледі. Мұны ... бірі А. В. ... (1933) ... Ол ... жоғарғы мойын
симпатикалық түйініне келетін преганглионарлық симпатикалық талшықтарды
тітіркендіргеннен соң, сол ... ағып ... ... ... ... ... ... тапқан. Кейін преганглионарлық талшықтар
түзетін синапстарда пайда болатын қоздырушы ... ... ... Ал ... ... ... ... тежелу
тудыратын медиатор болып шыққан. Ганглийлер синапстарындағы ацетилхолин
әрекетінің бір ерекшелігі – оның ... ... ... ... ... ... никотинмен уландырса, ол әсер жойылады. Осыған байланысты
оларда ... ... ... ... екі типі бар ... Бірі – М-холинрецепторлар – сезгіштігін атропин әсерінен
жоғалтады екіншісі – ...... ... ... ... ... ... әсерін жоғалтады.
Вегетативтік нейрондар аксондарының ұштарында қай ... ... ол ... ... және ... деп беледі.
Біріншілерінің аксондарының ... ... ... ал
екіншілерінікінде норадреналин жасалады. Аксон терминальдарынан босап
шыққан медиаторлар-ацетилхолин мен ... ... ... ... өзара әрекетке түсіп, комплексті
қосылыс түзеді. ... ... ... ... ... деп,
ал адреналинмен немесе норадреналинмен ... ... ... деп аталады. Адреналин мен норадреналин әсер ... да екі ... түрі бар: α және β. ... әр ... ... өзіндік ерекшеліктері бар. Кейбір органдарда оның
екеуі де бар, олар бір не ... ... ... ... ... біреулерінде олардың тек біреуі ғана кездеседі. ... ... екі ... да бар. ... α – адренорецепторлармен
қосылыс түзетін симпатиқалық медиатор ... ... ал β ... ... кеңітеді. Ішекте де α және β – ... және ... ... де ішектің бірыңғай салалы ... ... ... және ... α – ... ... ... мен норадреналин тек β – адренорецепторлармен өзара әрекеттесіп,
жүрек жұмысын күшейтеді және ... ... (Бұл ... және ... нерв жүйесінің адаптациялық-трофикалық маңызы
туралы айту нейро-моторлық ... ... ... жалғасады).
Үлкен және сыңарлы қыртысы функцияларының филогенетикалық дамуы.
Ертедегі, ескі және жаңа ... ... рет ... ... алдыңғы миында келешек қыртыстың
негізі салынды. Ол толығымен иіс сезу ... ... ... ... ... бұл ... ... одан екі туынды пайда болды. Иіс
сезу қыртысы немесе ертедегі қыртыс және ... я ескі ... Бұл ... ... де ... иіс сезумен байланысты.
Сүтқоректілердің үлкен ми сыңарларының негізгі массасы болып табылатын
жаңа қыртыс ең бірінші рет ... ... ... одан әрі ... Ол ... ми ... сыртқы қабырғасында
ертедегі қыртыс ауданында пайда болады. ... ... ... өмір сүретін
рептилияларда жаңа қыртыстың ... ... ғана және аз ... ... ... жаңа ... ... букіл қыртысты
зақымдаудың өзінен олардың жүріс-тұрысы ... ... ... ... ... дамыған бөлімдер – түссіз шар мен стриатум. ... ғана жаңа ... ... нерв ... ... бөлімі
болып табылады. Жаңа қыртыстың дамуы төмпешік ... ... ... ... ... қыртысына енуімен байланысты. Осының
салдарынан қыртыс тек иіс сезу қызметін ғана ... ... оған ... ... қөру ... т .б. ... келе ... Кейін
басқа да барлық афференттік жүйелер қыртыспен байланыс орнатты. Жаңа
қыртыс пен филогенетикалық ... ... ... және ескі қыртыс)
шекарасыңдағы қыртыс учаскелерін аралық қыртыс деп атайды.
Қыртыстың "алғашқы" құрылыс типінің эволюциясы.
Салыстырмалы – анатомиялық және онтогенез мәліметтері ... ... ... ертеде өлген тектерінің үлкен ми сыңарлар
қыртысының құрылысын сипаттауға мүмкіндік ... ... ... ... ... дене жоқ ... жаңа қыртыс нашар дамыған, ми
сыңарлар ауданының көпшілігін ертедегі қыртыс алып жатады.
Эволюция ... ... ... ... шарлар қыртысының бұл
"алғашқы" құрылыс типі ... ... ... ... сатылы
сүтқоректілердің (біртесіктілер, қалталыылар, бунақденежегіштер) ми ... ... ... ... ... ... ... шарлар ауданының 32
пайыздайы ғана жаңа қыртысқа тиесілі, шамамен ... ... (30 ... ... ал қалған ауданды ескі және аралық қыртыстар Іалып жатады.
Итте жаңа қыртыс үлесіне ми сыңарлар бетінің 5/6-сі (80 пайыз), ал ... 7 ... ... ... ... жеке отрядтарының ішінде қыртыстың жеке белгілерінің
түрліше болып келетіні аныкталды. Бұл түсінікті де. ... ми ... ... ... ... орта жағдайларына бейімделетін мүше
ретінде ... ... ... ... ... ... ету
жағдайларына байланысты қыртыстың кейбір ... ... ... ... ал ... ... сол қалпында қалады немесе
регрессияға ұшырайды. Мысалы, приматтар мен адамда ертедегі ... ... (иіс сезу ... ... өте ... ... ал баска
сүтқоректілердің көптеген өкілдерінде иіс сезу төмпешігі жақсы дамыған.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. ... ... және ... ... ... ... сай ... және мектеп гигиенасы».
3. Рақышев «Адам анатомиясы».

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ми туралы7 бет
Орталық нерв жүйесінің (ОНЖ) жеке бөлімдерінің физиологиясы10 бет
Ішімдіктің зияны3 бет
Абай, Шәкәрім мұрасындағы рухани тұтастық немесе жантану ілімі жайында7 бет
Антропогендік және экологиялық апаттар11 бет
Аса қауіпті анаэробты қоздырғыш инфекциясы4 бет
Ақпарат. ақпараттың берілу түрлері. ақпараттың көлемі58 бет
Балалар неврологиясын зерттеудің негізгі әдістері6 бет
Балалардың бас ми инсульті кезіндегі гемостаздың бұзылысы және оның үстемелі емі15 бет
Баланың жүйке жүйесінің даму ерекшеліктері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь