Қазақстан Республикасында нарық инфрақұрылымдарының қалыптасу мәселесі

I Кіріспе
Нарықтың әлеуметтік.экономикалық мәні, қызметтері және ерекшеліктері.

1.1 Нарық механизмінің мәні және ерекшеліктері.
1.2 Нарықтың атқаратын қызметтері, шарттары мен түрлері.

2.1 Нарықтың құрылымы.
2.2 Нарық инфрақұрылымының түрлері.

III Қорытынды
Қазақстан Республикасында нарық инфрақұрылымдарының қалыптасуы.
Адамзаттың өмір сүру тарихында экономиканы ұйымдастырудың екі негізгі әдістері белгілі: әміршілідік және нарықтық. Шаруашылықты басқарудың бұл әдістері бір өндіріс тәсілдері шеңберінде бірге өмір сүре алмайды. Егер шаруашылықты басқару таза нарық құралына негізделсе, онда ол орталықтан жоспарлауды қажет етпейді, және керісінше, орталықтан жоспарлау нарықты қабылдамайды. Соңғы кездері экономиканы ұйымдастырудың үшінші әдісі деп әкімшілдік әдіспен нарықтық әдістің аралас болуын айтады. Бұл әлі аз зерттелген, дегенмен әкімшілідік әдістен нарықтық әдіске көшу жолын жеңілдету деп есептеуге болады. Шаруашылықты әміршілдік-әкімшілдік әдіспен ұйымдастыру өндірушінің үстемдігіне негізделеді. Бұндай жағдайда, әрине, нарықтық механизм қажет емес. Тауар өндірушілер мен тұтынушылар арасындағы шаруашылық байланыстар органдардың шешімі арқылы анықталады. Әміршілдік әдісте барлығы алдын-ала баланс құру арқылы есептеледі. Орталық органдар өздерінің қарамағындағы шаруашылықтарға не өндіру, кімге өндіру және қандай бағамен өндіру керек деген сұрақтарды бұйрық-нұсқау түрінде беріп отырады. Бұндай модельдің негізгі жұмыс істеу қағидасы: ” неге мүмкіндігіміз бар, соны өндіреміз, бізде не бар, соны ал ”. Орталықтан бекітілген қорлар бойынша жоспарлап, бөлу экономика моделінің негізі болып табылады. Шаруашылықты әміршілдік әдіспен ұйымдастырудың бірнеше кемшіліктері бар. Біріншіден, экономиканы мұндай әдіспен ұйымдастыру күрделі халық шаруашылығының егжей-тегжейіне жете алмайды. Бұған уақыт факторы өте қатты әсер етеді. Себебі барлық шаруашылық мәселелерді орталықтан шешетін болсақ, шаруашылыққа байланысты сұрақтар кәсіпорнына, жоғары органдарға жеткенше, одан шешімін тауып қайта келгенше, жағдай өзгеріп кетуі мүмкін, ал ол проблемаларды шешуді қиындатады. Екіншіден, жоспарлы тұтыну және өнімге бекітілген жоспарлы баға ғылыми-техникалық прогрестің жетістіктерін ендіруге, ресурсты үнемді жүзеге асыруға, өнімнің сапасын арттыруға, өндіріс шығындарын төмендетуге мүмкіндік туғызбайды. Үшіншіден, тауар өндірушілерді материалдық ресурстар мен өнімдерден оқшаулау-қоғамдық өндрістің тиімділігінің төмендеуіне, оның даму қарқыны мен деңгейінің құлдырауына әкеп соқтырады.
Нарықтық механизм бұған қарама-қарсы принципке негізделген, онда шаруашылық субъектілерінің ешқайсысы шаруашылық сұрақтарды алдын-ала, саналы түрде шешумен айналыспайды. Бұл сұрақтар өте қарапайым түрде шешіледі: тауар өндірушілер мен тауар тұтынушылар нарықта кездеседі, сөйтіп өндірістің көлемі мен бағасын анықтайды. Басқаша айтқанда, нарықтық әдіске негізделген экономикада өндірушілер мен тұтынушылар нарық арқылы экономиканың өзекті үш мәселесін (не өндіру, қалай өндіру, кім үшін өндіру керек?) шешу мақсатында әрекет етеді.
        
        Курстық жұмыс
Тақырыбы: “ Қазақстан Республикасында нарық инфрақұрылымдарының қалыптасу
мәселесі ... ... ... ... ... және ерекшеліктері.
1.1 Нарық механизмінің мәні және ерекшеліктері.
1.2 ... ... ... ... мен ... Нарықтың құрылымы.
2.2 Нарық инфрақұрылымының түрлері.
III Қорытынды
Қазақстан Республикасында нарық инфрақұрылымдарының ... өмір сүру ... ... ... екі
негізгі әдістері белгілі: әміршілідік және нарықтық. Шаруашылықты
басқарудың бұл ... бір ... ... ... ... өмір ... Егер ... басқару таза нарық құралына негізделсе, онда ... ... ... ... және ... ... ... қабылдамайды. Соңғы кездері экономиканы ұйымдастырудың үшінші әдісі
деп әкімшілдік әдіспен нарықтық әдістің аралас болуын ... Бұл әлі ... ... әкімшілідік әдістен нарықтық әдіске көшу жолын
жеңілдету деп ... ... ... ... ... өндірушінің үстемдігіне негізделеді. Бұндай жағдайда, әрине,
нарықтық механизм қажет емес. ... ... мен ... ... ... ... шешімі арқылы анықталады. Әміршілдік
әдісте барлығы ... ... құру ... ... ... ... ... шаруашылықтарға не өндіру, кімге өндіру және қандай
бағамен өндіру керек деген сұрақтарды бұйрық-нұсқау түрінде ... ... ... ... ... ... қағидасы: ” неге мүмкіндігіміз бар,
соны өндіреміз, бізде не бар, соны ал ”. ... ... ... жоспарлап, бөлу экономика моделінің негізі болып ... ... ... ... ... кемшіліктері бар.
Біріншіден, экономиканы ... ... ... ... ... егжей-тегжейіне жете алмайды. Бұған уақыт факторы өте ... ... ... ... шаруашылық мәселелерді орталықтан шешетін болсақ,
шаруашылыққа байланысты сұрақтар кәсіпорнына, жоғары ... ... ... ... қайта келгенше, жағдай өзгеріп ... ... ал ... ... ... ... жоспарлы тұтыну және өнімге
бекітілген жоспарлы баға ... ... ... ... ... жүзеге асыруға, өнімнің сапасын ... ... ... мүмкіндік туғызбайды. Үшіншіден, тауар
өндірушілерді материалдық ресурстар мен ... ... ... ... оның даму ... мен деңгейінің
құлдырауына әкеп соқтырады.
Нарықтық механизм бұған қарама-қарсы принципке негізделген, онда
шаруашылық субъектілерінің ... ... ... алдын-ала,
саналы түрде шешумен айналыспайды. Бұл сұрақтар өте ... ... ... ... мен ... тұтынушылар нарықта кездеседі, сөйтіп
өндірістің көлемі мен бағасын анықтайды. ... ... ... ... ... өндірушілер мен тұтынушылар нарық арқылы
экономиканың өзекті үш ... (не ... ... ... кім үшін ... шешу ... ... етеді.
Не өндіру керек? Бұл жағдайда, тұтынушы бір немесе басқа тауарды
сатып алуды таңдау арқылы өз ... ... Егер ... ... ... ... ... алса, онда оған баға өседі. Бағаның артуы тауар
өндірудің көбеюін ынталандырады. ... ... біз ... ... ... пен бұлдырлық емес, керісінше оның сынаудан ... ... ... ... ... механизммен әрекет етуі,
бейнелеп айтқанда, автоматтандырылған сипатта болады: тауарға сұраным
артса, баға ... онда ... ... ... ... ... және
керісінше, сұраным азайып баға төмендесе, оны азайтады.
Қалай өндіру керек? Ол тауар өндірушілердің ... ... ... ... ... үшін ... жол бар, ло белгілі бір
баға саясатын ұстану арқылы бәсекелесін ұту және ... бір ... ... аз ... ... ... арзан және сапалы өнім шығару керек. Ал ондай
өнім қандай тауар өндірушілерде ... ... ол ... ... кең ... ... ... жоғары білікті кадрлары бар
кәсіпкерлерде болады. Қысқасы, нарық ҒТП жетістіктерін ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Кім үшін өндіру керек? Бұл сұрақ, ... мен ... ... ... Бұл ... ... өндірушілердің саны мен құрамы,
олардың табыс деңгейі және т.б. көрсеткіштеріне ... ... ... көрсетілген шаруашылықты ұйымдастырудың сұрақтары барлық
экономикалық жүйелерге тән өзекті ... ... ... ... ... ... мамандарды пікірінше экономиканы ұйымдастырудың әміршілдік
немесе нарықтық әдістері «таза күйінде» өмір ... ... ... ... ... ... ... аралас моделі қалыптасқан, онда жеке және қоғамдық
институттар ... ... ... жеке жүйе ... ... ... ... беріп отырады, ал қоғамдық институттар
әкімшілдік жолмен реттеу және ... ... ... ... ... механизмінің мәні және ерекшеліктері.
Нарық, қоғамдық тұтынушылар мен өндірушілерді байланыстырудың
тиімді механизмі ... ... ... ұлы ... бірі ... оны ... электроникамен және адамзаттың басқа да
ұжымдық даналығының щыңымен теңеуге ... ... ... ... пен ... ... өмір сүре алмайды. Ал бұл
меншіктің алуан түрлі формалары және ... ... ... ... ... ... ... экономикалық жағынан әлсіз, өмір сүруге қабілеті
жоқ шаруашылықтардан тазарады, оның есесіне олардың тиіиді жұмыс жасайтын
болашағынан үміт күттіретініне ... ... ... ... біз ... ... ... бірліктерін іріктеудің демократиялық механизмі
және ең әділетті төрешісі екенін ... ... ... ... ... ... емес, оның елеулі
қайшылықтары бар. Оның жағымсыз ... ... ... ... банкротқа ұшырағандарға деген мейірімсіздік, жұмыссыздықтың болуы
жатады. Экономиканы бірыңғай сұранымға ғана ... ... орны ... ... және ... ... сақтауды қамтамасыз етпейді.
Сондықтан мемлекет қоғам ... ... ... ... жағдайда өмір
сүру құқын реттеп отыратын шараларды жүзеге асырауы қажет.
Реттелмеген таза нарықтық экономика ... ... ету, ... ... табу ... ... құқтарына кепілдік бермейді. Бұл салалар
мемлекеттің белсенді түрде араласып реттеуін қажет етеді. Мемлекет ... ... ... ... ... қайта бөлу, бюджет шығындарының
есебінен жұмысшыларды қайта мамандандыру, оларға жәрдем ақша бөлу ... ... ... ... ... ... экономиканың қысымын
жұмсартады. Бұндай шараларды ... ... ... тұрақты саяси-
әлеуметтік ахуалды ұстап тұру мүмкін емес.
Нарық механизмі ғылым мен техника ... ... ... ... жаңа ... кеңінен пайдалануды көздейді. Бірақ
көп қаржы мен уақытты қажет ететін оның жаңа бағыттарында ... ... ... ... терең құрылымдық өзгерістер жасауды
қамтамасыз ете ... Бұл ... ... стратегиялық, ғылыми
техникалық саясаты мен ... ... ірі ... ... ... ... жақсы нәтижеге жету мүмкін емес.
Енді нарық дегеніміз не? Ең ... ... ... ... ... ... ... зерттелмеген, сондықтан оның мәнін қате түсіну
қазіргі ... жиі ... ... ... ... басқару жүйесі жағдайында нарық проблемалары ... ... пәні бола ... Ұзақ ... бойы ... ... ... болып келген экономикалық ғылымдарда нарықтың
маңызы мен орны туралы даурықпалы көзқарас басым болды.
Нарық мәселелерінің, ... ... құру ... мен ... зор ... ... ... кіретін мемлекеттердің және
Қазақстанның ғалым-экономистерінің арасында нарық ... ... ... ... байланысты нарықтың бірнеше анықтамасын келтірейік.
Нарық – бұлөндіріс факторларын немесе оның нәтижелері мен шарттарын
айырбастауға байланысты ... ... ... ... бір ... ... – бұл сатушылар мен сатып алушылар арасындағы ... ... бір ... ... ... ... саласы.
Нарық – сатушылар мен сатып алушылар арасында ... ... ... байланысты қалыптасатын ... ...... сатып алу, сатумен байланысты орын алатын
экономикалық қатынастар жиынтығы.
Келтірілген көзқарастардың ... да ... ... ... ... бір жағын қамтиды. Бұл анықтамаларға ортақ нәрсе – ол
нарықты өндірістің ... ... ... ... қатынастардың
субъектісі өндірушілер мен тұтынушылар емес, сатушылар мен ... ... ... Шын ... ... ... байланыстар сату-сатып
алумен шектелмейді. Бұл жерде, басымдылық ... ... ... ... ... ... ... тиісті болуы керек,
себебі тек осы ... ғана өнім ... және оның ... айналуын
сипаттайтын, тауар-ақша қатынастарын қандай нақты нысандарда болатынын
көрсететін эконмикалық байланыстар пайда ... ... тек қана ... саласымен шектеу – оны бәсеке, ең
аз шығынға ұмтылуы, өзара тиімді өндірістік байланыстарды ... ... ... ... ... ... нарықты жай ғана тауар
айырбасы емес, тауар өндірушілер мен тұтынушылардың қарым-қатынастарына тән
қайтарымдылық, ... ... ... ... ... ... қарау керек. Осы тұрғыдан алғанда, нарықты әртүрлі тауар
өндірушілер мен тұтынушылардың арасында ... ... ... ... ... деп ... болады.
Берілген анықтамада әңгіме, біріншіден, тек өндірушілер мен
тұтынушылардың ... жеке ... пен ... ғана ... ... өндірушілер мен сатып алушы-тұтынушылардың өздері ... мен ... ... болып отыр. Екіншіден, бұл қатынастар мен
байланыстар қайтарымдылықты, тепе-теңдікті обьективті түрде алдын-ала
анықтайды, яғни ... ... ... субъектісі ретіндегі
тең құқылығын бейнелейді. Бұдан серіктестердің шаруашылық қызметтердің
варианттарын және оңтайлы өткізу бағасын ... ... ... мен ... ... Үшіншіден, алғашқы екі жағдайдың
шүбәсіз салдары – бәсеке-өндіріс процесінде де, тұтыну ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Себебі
нарық бәсекесіз өмір сүре алмайды. Ал бұл, сан ... ... ... ... ... өндірушілер болған жағдайда ғана мүмкін. Соның нәтижесінде,
өндіріс ... ... ... өмір ... ... шаруашылық
бірліктерінен тазарады, ал басқа жағынан тиімділігі ... және ... ... жол ... ... ... ... бұлай
түсіну, оның мүмкіндік сипатын толық қамтиды.
1.2. Нарықтың атқаратын ... ... және ... тұрғыдан алғанда нарықтың мәні оның атқаратын қызметтері арқылы
ашылады.Ең алдымен нарық экономикалық тұрғыдан ... ... және ... ... мен ... ... ретінде көрінеді. Нарықсыз, іс жүзінде қоғамдық өндірістің екі нақты
қатысушыларының ... ... да ... ... байланыстың
қаншалықты өзара тиімді болатынын анықтау мүмкін емес.
Нарықтың ... ... бірі – оның ... ... процесінің
үздіксіздігін және тиімділігін қамтамасыз етудегі реттеуші ролі. Нарықтың
реттеуші ролінің тікелей ... ... ... ... өндіріс құрылымдарының үйлеспеуіне, тапшылықтың пайда болуына,
адамдардың экономикалық өсудің қозғаушы күші ретіндегі ролінің ... ... ... бір ... ... – ақпараттық. Нарық тауарлар
бағасы мен қызмет ақыларының, несие және банк ... ... ... ... ... ... отыруы арқылы өндіріске
қатысушыларға сататын немесе сатып алатын тауарлар мен ... ... ... ... ... ... ... сапа және
ассортименттуралы обьективті ақпар беріп отырады.
Сонымен бірге нарық механизмі мынадай қызмет атқарады – ... ... ... ... ... бірліктерінен
тазартады және керісінше олардың дамуына жағдай ... ... ... ... ... нарықты ортаны
қалыпты жағдайда ұстап тұру үшін біздің алдымызда бәсекелестер ... ... тұр. Бұл ... қатынастардың табиғи болмысы, бұндай жағдайда
тауар өндірушілер өнім ... мен ... ... ... ... ... ... болады.
Осыламен қатар, маңыздылығы жағынан басқалардан кем түспейтін
нарықтың атқаратын қызметіне ... ... ... ... мойындау; өндірістік шығындарды ... ... ... деген материалдық стимулдарды экономикалық ... ... ... ... ... ретінлде өз бетінше емес,
әртүрлі факторларға ... ... бір ... әлеуметтік-эконмикалық
жағдайларда өмір сүреді. Дүниежүзілік тәжірибе нарықтық механизмнің мынадай
жағдайлар мен шарттар орындалған жағдайда ғана тиімді ... ... ... ... ... шаруашылық субъектілердің дербестігі мен тәуелсіздігі;
- меншік қатынастарының алуан түрлі нысандары; өндіріс қуатының ... ... мен бос ... ... ;
- ... ... жасау ;
- тауар өндірушілердің сан алуан түрлерінің болуы ;
- ... ... ... баға белгілеу құқы ;
Енді осы шарттарға толығырақ тоқталайық.
Біріншіден, экономикалық ... ... ... ... ... ... және өздерінің тапқан
табыстарына иелік етуге құқылығы.
Екіншіден, меншіктік қатынастардың алуан ... ... ... өзінің жақсы қасиеттерін ... ... ... ... ... ... ... олардың өндірістегі тең құқылығы.
Меншіктің әртүрлі нысандарын пайдалану туралы ... және ... ... ... ... ... ... олардың еркіндігіне,
бәсеке күресіне, былайша айтқанда тиімді ... ... ... ... ... бұл ... ... басқару жүйесін
қайта құруда кездесіп отырған қайшылықтар мен қарсылықтардың нәтижесінде
өте баяу ... ... ... ... ... журналшы-
публицистер осы жағдайдан шығудың жолын меншікті жаппай мемлекет иелігінен
алу және өндірісті ... ... ... бұл ... ... ... жаппай мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру бір
кездегі ... ... ... ... мемлекеттік
меншікке айналдыру) және ауыл шаруашылығын жаппай ұжымдастыру ... ... ... ... ... еді. ... ... тәжірибе
көрсетіп отырғандай, қазіргі заманғы өндіріс белгілі бір мөлшердегі
мемлекеттік меншіксіз және ... ... ... дами ... – қай ... ... ... бар, сонда қуатты экономика.
Нарықты экономикаға көшу кезінде ескеретін маңызды жәйт – ... ... ... жеке ... және ... ... ... жүзінде бекіту. Онсыз шын мәніндегі нарықты ... ... мәні ... ... ... ... отырғандай, нарықтың тиімді
жұмыс істеу шарттарының бірі - өндіріс қуатының белгілі бір ... мен ... ... Нарықты экономика жағдайында өндіріс қуатының ... ... ... ... арқауы бола алмайды, керісінше ол
алаңдатушылық туғызуы ... ... ... ... ... ... айырады, оның сұранымға ... ... ... ... ... тауардың жетіспеушілігіне, материалдық
игіліктерді қайта бөлуде әкімшілдік ... ... ... жол ... ... ... үзіліссіз қызмет істеуі үшін оның
инфрақұрылымын жасау қажет. Оған тауар және қор ... ... ... ... кәсіпкерлердің ерікті бірлестіктері жатады. ... ... ... ... ... ... қор биржасында
акцияларды, мемлекеттік облигацияларды, басқа да бағалы қағаздарды сатып
алу және сату, ... ... ... ... мен ... курсын белгілеу сияқты операциялар жатады. Сөйтіп, кәсіпкерлік
үшін аса ... ... ... ... ... ... ... пайдалану мүкіндігін қамтамасыз етеді.
Нарықтық экономика жалпылама негіздегі ерекше инфрақұрылым – несие
жүйесінсіз жұмыс істей алмайды. Оны ... ... ... ... жүзеге асыру үшін берілетін ... ... ... жер, ... ... ... ... банктер, сақтандыру компаниялары, әртүрлі қоғам, ... ... ... жағдайындағы банк жүйесінің елеулі ерекшелігі – атқарушы
әкімшіліктен тәуелсіздігі. Онсыз олар ... және ... ... ... еді, ал ... ... ... өзінің бюджет
проблемаларын ақшаның эмиссиясын көбейту арқылы шешуге мүдделі қылады.
Бесіншіден, нарық механизмінд мемлекеттік ... ... ... ... орталық жергілікті бюджеттердің алатын орны зор. ... ... ... ... ... қабілеті жетпейтін, сондықтан
да мемлекеттің нарық қатынастарына араласуын талап ететін қажетті шекте
болуы керек. ... ... ... роынсыз араласуына жол бермеу
керек, бюджет құралдарын күрделі қаржыға ... тек қана ... ... және де заң ... органдардың қатаң бақылауында болады.
Нарықты экономикада мемлекеттің бюджетті шығынын болдырмауды қамтамасыз ету
аса ... ... ... ... ... ... мен шығысын
теңестіруге қолы жетсе, ол экономиканың жоғары тиімділікпен жұмыс жасауының
көрсеткіші болар еді.
Алтыншыдан, ... өнім ... және ... жол ... ... ... бәсеке күресінсіз көзге
елестету мүмкін емес. Бәсекені (латын сөзі конкурро – бәсекелесу ) нарықтың
тең құқылы субъектілерінің ... ... ... тиімді өткізу немесе
капиталды белгілі бір өндіріс саласына пайдалы түрде ... ... ... сайысдеп түсіну керек. Бәсекенің болмауы
монополизмге әкеліп ... яғни ... ... ... ... ... қойған шартына көндіруге тырысқан
үстемдігіне жол ... ... ... ... көп ... сайын
бәсекенің тиімділігі де соғұрлым жоғары болады. Батыс еледрі мамандарының
бағалауынша бір ... ... ... саны 4-5 тен, ал ... 8-15 тен кем ... ... Егер 4 ... белгілі бір тауар
түрінің 80% ... ... онда ... ... ... ... ... күресінің бірнеше түрлері болады: а) ... ; б) ... ... ; в) ... ... ; г) ... ... қатынастар дамыған елдерде жетілген бәсеке (ол нарықтық
бағаға қарсыластардың ешқайсысы да әсер ете ... және ... (ол егер ... бір тауардың негізгі массасын тек қана ірі бірнеше
фирмалар өндіретін жағдайда болады) деп те ... Енді ... ... ... ... ... Таза бәсеке нарығын бір-біріне ұқса(бір-бірін ауыстыра алатын)
тауарлардың көптеген сатушылары және сатып алушылары құрайды, ... жеке дара ... ... ... нарыққа тауар
жеткізу немесе оған баға қоюда үстемдік жасай ... ... ... ... ... ... бағамен еркін сатып
ала алатын болғандықтан, сатушылар бағаны ... ... ... ... ... ... пайда болу қалай оңай болса, оны тастап
кетуде сондай ... ... ... ... өнімдерінің
(астық, жаңа піскен көкөністер мен жемістер) нарығы ... ... ... ... ... «монос» - жалғыз, «полео» - ... ... ... кең өрісінде сауда жасайтын көптеген ... ... ... ... ... алушыларға алуан түрлі
тауарларды ұсыну қабілетімен байланысты болады. Бұйымдар бір-бірінен
сапасы, қасиеттері, сыртқы безендірілуі ... ... ... т.б.), ... ... ілесіп жүретін қызметтердің жиынтығы
(ассортимент) бойынша ерекшеленеді. Сатып алушылар осындай
ерешеліктерді ... ... ... тауарлар үшін нарықта тіркелген
ең жоғары бағаға дейін төлеуге дайын болады. Мұндай нарыққа киімдер
нарығы, аяқ-киімдер нарығығ, бөлшек сауда ... ... ... ... ... «олигос» - көп емес, «полео» - сатамын) бәсек
нарығында баға белгілеу саясаты мен ... ... ... аз ғана ... ... ... ... нарықтың
қатысушыларының көп болмауы көбінесе ондай нарыққа ену жағдайының
қиындығымен байлнысты. Мұндай нарықтың елеулі ... бірі ... ... ... ... ұзақ ... тиімді нәтижесіне
қол жеткізе алмайтындықтарында, себебі бәскелестері лоарды бағаны
төмендетуге мәжбүр етеді. Олиголопиялық бәсеке ... ... ... болат, алюминий) немесе дифференциялданады
(жіктеледі, мысалы, автомобиьдер, тұрмыстық ... және ... Таза ... ... жеке кәсіпорындар бәсекелестердің
болмауына байланысты өздерінің дара үстемдігін ронықтыруға тырысады.
Монополист кәсіпорындар өздерінің экономикалық ... ... ... ... өнім ... ... оны жоғары бағамен сату
арқылы жүзеге асырады. Сөйтіп, көп еңбек сіңірмей-ақ монополиялық
жоғары ... ... ... ... ақша-қаржы жүйесінің
дағдарысы, жалпылама тауар ашаршылығы кезнді ... ... ... ... Көп ... ... ... зор жетіспеушілікті саналы түрде қоздырады, ал
ол ақшаның құнсыздануына, оның ... алу ... ... ... зат ... (натуралды айырбас, бартер) өріс
алуына әкеп ... ... ... үшін ... екі ... ... ... керек: экономиканың
монополиялық құрылымын жою (өте ... ... ... бәсекелі жаңа өндіріс салаларын жасау, кәсіпкерлікке кең жол
ашу т.б.); заң жүзінде монополияға қарсы ... ... ... ... Бұл ... ...... қарсызаңдылық
кәсіпкерлерге экономикалық емес жолмен жасалатынқысым қаруына
айналмауы керек. ... ... ... қатынастары жоқ кезде
монополизмге қарсы ... ... ... сақталуына
және күшеюіне жақсы ... ... ... ... ... ... ... жоймай нарықты экономиканы
дамыту мүмкін ... ... ... ... ... нақты мәліметі
(маркетинг қызметі), олардың ... ... ... ... ... құқы да нарықты экономиканың пайда болу шартарына жатады. ... ... ... ... ... тұрады. Оның құрылымын
әртүрлі белгілеріне ... ... ... ... түрге бөлуге болады.
Территориялық белгілеріне қарай нарық мынадай түрлерге бөлінеді:
дүниежүзілік нарық, еларалық бірлестіктер нарығы, ... ... ... және ... (локальды) немесе жергілікті нарық.
Дүниежүзілік нарық, сатушылар мен сатып алушылар арасындағы
тауарлар мен ... ... ... ... ... ... ... құрамдас бөлігі. Ол халықаралық ... ... және ... ... ... құырылып
орнықты. Дүниежүзілік нарық өндірістік кооперация және интеграция, сыртқы
сауда, тауар айырбас операциялары ... ішкі ... ... ... ... нарықтар арасындағы байланыстар ұлғаюда, соның ... ... ... және ... экономикалық қоғамдастық (ЕЭС),
бұрынғы Совет Одағы құрамында болған, қазірде ... ... ... арасында нарық қатынстары. Осының нәтижесінде шын ... ... ... бірлестіктер нарығы деп, экономикалық айырбастың ерекше
формалары мен шарттары, терең еңбек ... ... ... ... ... ... нарықты айтады.
Ұлттық нарық бір елдің мемлекеттік шекарасының аумағымен шектелген
жалпы ішкі нарық. Ұлттық нарықта, белгілі бір ... ... ... шарттарына байланысты экономикалық қатынастар дамиды. Бұл ... ... ... ақша және ... ... болуын анықтайтын
тауарақшалы форма арқылы көрнеді.
Аймақтық нарық – бұл ... ... ... нарығы
/республика,облыс аймақ, аудан /.
Жергілікті оқшауланған нарық – ... елді ... ... ... нарық. *Жергілікті оқшауланған* нарық деп негізінен, халық
түтынатын тауарлар мен ... ... ... ... ... жетілу шамасына қарай нарықты-дамыған ... ... ... ... ... және ... ... бәсекені
шектеу нарыы / олигополиялық, монополиялық т.б./ деп ... ... баға ... ... тым ... ... ... дифференциаланған өнімдерді өндіретін аз ғана сатушылардан
тұрады. Сатушылардың ... ... бұл ... ... ... сатушының бәсекелестің стратегиясы мен әрекетіне қарай
шапшаң шешім қабылдаумен түсіндіруге болады. Егер бір ... өз ... 10 ... ... сатып алушылар тез соған ауып кетеді.
Сондай өнім шығаратын ... ... не ... ... , не ... ... ... көптеген қызмет түрлерінұсынуға тура келеді.
Монополиялық бәсеке нарығы, сапасы, қасиеті, сыртқы безендірілуіне
қарай ерекшелінетін ... ... ... ... ... мен ... ... тұрады. Осыған ... ... ... * жне *сатып алушылар нарығы* деп те бөледі. *Сатушылар
нарығында*сатушылардың ... орын ... ал ... ... қайраткерлері* болуыға тура келеді. Нарықтың бұндай жағдайы
өндірушілердің монополиялық үстемдігі ... ... ... ... , ... ... ... ең белсенді іскерлері
болуға тура еледі / тұтынушылардың талап – ... , ... ... ... елдер наығы /.
Қолданылып жүрген заңдылыққа сәйкес нарықты көлеңкелі және ресми
нарықтығы деп атайды.
Нарықтың дамуының ... ... ... ... деп
бөлу көздлген. Сұраным мен ұсынымның арасында толық ... ... ... бір ... ... шарттарының байланысты.
Тауар ерекшіліктріне қарай нарық – салалық және сала ішіндегі нарық
болып табылатын нарықты салалық ... ... ... ... ... өз ... ... нарығын сала ішіндегі нарық деп атайды.
Нарықтың көлемді тауартопырағы / азық-түлік және өндіріс т аарлары
/, бөлек ... / ... ... ... депте бөлінеді. Тауар
топтары нарығына нан-бөлке, макарон т.б нарығы жатады.Киім нарығында тігін
заттары тоқыма тауарлары, бас ... ... ... ... ... ... бірге ішкі нарық та емес, ол сыртқы нарықпен ... ... ... ИНФРАҚҰРЫЛЫМЫ
Рынок — сұраныс пен ұсыныстың баға ... ... ... ... ... баға және ... арасындағы байланысты
білдіретін түрлі жобалар жасап, оларға жеке ... ... ... ... ... ұйымдастырудың нақтылы формаларын зерттеу қажет.
Рыноктың накты формалары төмендегі элементтерден тұрады:
1. Рыноктар. Қазіргі уақытта ... ... ... Олар ... ... бойынша жергілікті, аймактық, салалык, ұлттық
және халықаралық түрлері бойынша капитал, ресурстар, еңбек және валюта
рыноктары ... ... ... қатар "мемлекеттік", "монополиялық"
және "еркін" (мемлекеттік те, ... та ... ... ... ... ... рыноктар үшiн маңызы зор, себебі онда күні
бұрын тағайындалған баға, кепілді ... ... ... ... әсер ... ... процесіне бірнеше факторлар әсерін тигізеді.
Қысқа мерзімде әсер ететін факторлар: баға ... ... ... ... білу, тұтынушылардың ақшалай табысын реттеу.
Ұзақ мерзімде осы аталған факторлардың өзі қоғамдык еңбек өнімділігі
динамикасына, қоғамдық ... ... ... ... ... ... жеке тұтыну ... ... ... ... ... шаруашылыгының
ерекше саласы сауда (көтерме және бөлшек сауда, сауда
кәсіпорындары, аукциондар, жәрмеңкелер, тауар биржалары) жатады.
3. Рынок ...... ... ... сақтандыру компамиялары, ... ... ... заң ... ... ... бюросы. Рыноктың дамыған инфрақұрылымы
экономикалық үрдіс. Оның ... ... ... ... ... еңбегінің нәтижесі.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Агроөнеркәсіп кешенің дамытудағы шаруашылық инфрақұрылым саласының ролі35 бет
Аймақтық өндірістік аөк инфрақұрылымының құрылуымен қалыптасуының теориялық және әдістемелік негізі60 бет
Ауыл шаруашылық комплексіндегі инфрақұрылым22 бет
Ауылшаруашылығында логистика инфрақұрылымын қалыптастыр98 бет
Ауылшаруашылық тауарлар нарығының инфрақұрылымы4 бет
АӨҚО инфрақұрылымы9 бет
Бағалы қағаз нарығы инфрақұрылымы67 бет
Бизнес инфрақұрылымы23 бет
Верификация инфрақұрылымының аналитикалық моделі5 бет
Дамыған елдердегі нарықтың түрлері және инфрақұрылымы35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь