Қаржы тәуекелін басқару туралы

Кіріспе
І.Қаржы тәуекелін басқару теориясы
1.1. Тәуекел мәні, мазмұны және түрлері
1.2. Косіпорынның қызметінің тәуекелін бағалау және талдау әдістері
1.3. Тәуекел менеджментінің мәні мен мазмүны
1.4. Қаржылық тәуекелді төмендету тәсілдері
2. «Қазақтелеком» АҚ филиалының қаржылық тәуекелін талдау
2.1.Кәсіпорын қызметін қаржылық талдау
2.2.Кәсіпорындағы қаржы тәуекелін басқару жүйесін талдау
3.Кәсіпорындағы қаржы тәуекелін басқару жүйесін жетілдіру
3.1 Тәуекелді басқару бағдарламаларын қаржыландыру
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Нарықтық әкономика жағдайында тәуекел - бұл кәсіпкерліктің маңызды әлементі. Тәуекел адамдардың кабылдайтын шешімдерінің дұрыс нәтижелілігіне әсер ететін көптеген шарттар және факторлармен байланысты қызметтердің кез келген түрлеріне тән. Тарихи тәжірибе көзделген нәтижелерге жетпеу тәуекелі тауарлы-ақшалай қатынастар және шаруашылық айналым қатысушыларының бәсекелестігі жалпылылығында көрінетіндігін көрсетеді. Сондықтан капиталдық қатынастардың пайда болуы және дамуымен байланысты тәуекелдің түрлі теориялары пайда болады, ал әкономикалық теорияның классиктері шаруашылық қызметтегі тәуекел мәселелерін зерттеуге көп көңіл бөледі.
Тәуекелсіз кәсіпкерлік болмайды. Ең көп табысты жоғары тәуекелді нарықтық операциялар әкеледі. Алайда барлық жерде шек керек. Тәуекел міндетті түрде максималды жіберілетін шекке дейін есептелуі тиіс.
Өз нарықтық қызметте қате жіберуден қорықпау өте маңызды, өйткені олардан ешкім саі^тандырылмаған, ең маңыздысы - қателіктерді қайталамау. Менеджер міндеті нарықта тік бүрылыстарды ж.үмсарту үшін қосымша мүмкіндіктерді алдын ала ескеруге бағытталады. Менеджменттін басты мақсаты, әсіресе Қазақстанның бүгінгі жағдайында, ең қиын жағдайларда табыстың тек аз ғана төмендеуі болуы мүмкін, бірақ банкрот туралы сөз болмауы тиіс. Сондықтан әрқашан тәуекелді басқаруды әрқашан жетілдіруге ерекше назар аударылады, яғни тәуекел-менеджментін жетілдіру.
Нарътқтық әкономика жағдайында өндірушілер, сатушылар және сатып алушылар бәсекелестік жағдайында өздері, яғни өз үрей және тәуекел жағдайында қызмет етеді. Сондықтан олардың қаржылық болашағы көбінесе аз болжанады. Тәуекел-менеджменті тәуекелді бағалау, бизнесте пайда болатын қаржылық катынастар және тәуекелді баскару жүйесі болып табылады. Белгілі бір дәрежеде тәуекел жағдайы болуын болжамдауға және


тәуекел дәрежесін уақытылы төмендету шараларын қабылдауға мүмкіндік беретін түрлі тәсілдер қолдана отырып, тәуекелді басқаруға болады.
Тәуекел мөлшеріне және дәрежесіне стратегия және қаржылық менеджмент әдістерімен жүзеге асырылатын қаржылық механизм арқылы нақты әсер етуге болады. Бұл тәуекелді басқарудың өзіндік механизмі тәуекел-менеджменті болып табылады. Тәуекел-менеджментінің негізі тәуекелді анықтау және төмендету бойынша үйымдастырушылық жұмыстар больга табылады.
Бұл курстық жұмыстың негізгі мақсаты - қаржылық тәуекелдің мәнін толығырақ ашып, нақты кәсіпорын мысалында қаржы тәуекелін басқару жуйесін талдау және оның жетіспеушіліктері мен оны жетілдіру бойынша ұсыныстар беру. Курстық жұмыс үш бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімінде каржы тәуекелін басқару теориясы, яғни тәуекел түрлері, оны бағалау әдістері, тәуекел-менеджментінің мазмүны, тәуекелді төмендету тәсілдері жазылған.
Екінші бөлімінде нарықтық әкономика жағдайыыда кәсіпорьш мысалы ретінде «Қазақтелеком» акционерлік қоғамының филиалы алынып, қаржылық жағдайы, қаржылық тәуекелді басқару жүйесі талданады.
Үшінші бөлімінде қаржылық тәуекелді басқару жүйесі жетілдіру туралы сөз болады.
1. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі
2. Балабанов И.Т. Риск-менеджмент. - М.: Финансы и статистика, 1996.
3. Бланк И.А. Стратегия и тактика управления финансами. - Киев:
ИТЕМлтд, АДЕФ-Украина, 1996.
4. Ван Хорн Дж.К. Основы управления финаысами. - М.: Финансы и
статистика, 1996.
5. Вишняков Я. Д., Колосов А. В., Шемякин В. Л. Оценка и анализ
финансовых рисков предприятия в условиях враждебной окружающей
среды бизнеса // Менеджмент в России и за рубежом - 2000 г. №3, с.
15-17.
6. Глухов В.В., Бахрамов Ю.М. Финансовый менеджмент. - С-
Петербург: Специальная литература, 1995.
7. Грабовой П. Г. . Риски в современном бизнесе. - М.: Аланс, 1994. -
240с
8. Градов А. П. и др. Стратегия и тактика антикризисного управления
фирмой. - Спб.: Специальная литература. -1996. -510с.
9. Лапуста М.Г., Шаршукова Л.Г. Риски в предпринимательской
деятельности. -М.: Финансы и статистика, 1998.
10.Станиславчик Е. Н. Риск-менеджмент на предприятии. Теория и
практика. М.: «Ось-89», 2002. - 80 с. П.Стоянова Е.С Фиыансовый менеджмент. Российская практика. - М.:
11 Перспектива, 1995. 12.Чернова Г. В. Практика управления рисками на уровне предприятия. -
12 СПб:Питер,2000.-176с ІЗ.Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Методика финансового анализа М:
13 ИНФРА, 1995.
        
        Мазмүны
Кіріспе
І.Қаржы тәуекелін басқару теориясы
1. Тәуекел мәні, мазмұны және түрлері
2. Косіпорынның қызметінің тәуекелін бағалау және талдау әдістері
3. Тәуекел менеджментінің мәні мен ... ... ... ... ... «Қазақтелеком» АҚ филиалының қаржылық тәуекелін талдау
2.1.Кәсіпорын қызметін қаржылық талдау
2.2.Кәсіпорындағы қаржы тәуекелін басқару жүйесін талдау
3.Кәсіпорындағы қаржы тәуекелін басқару ... ... ... басқару бағдарламаларын қаржыландыру
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Нарықтық әкономика жағдайында тәуекел - бұл ... ... ... ... кабылдайтын шешімдерінің дұрыс нәтижелілігіне
әсер ететін көптеген ... және ... ... ... кез
келген түрлеріне тән. Тарихи тәжірибе көзделген нәтижелерге жетпеу тәуекелі
тауарлы-ақшалай қатынастар және шаруашылық ... ... ... ... ... ... капиталдық
қатынастардың пайда болуы және дамуымен байланысты тәуекелдің түрлі
теориялары пайда болады, ал ... ... ... шаруашылық
қызметтегі тәуекел мәселелерін зерттеуге көп көңіл ... ... ... Ең көп табысты жоғары ... ... ... ... ... ... шек керек. Тәуекел
міндетті түрде максималды жіберілетін шекке дейін есептелуі тиіс.
Өз нарықтық қызметте қате жіберуден қорықпау өте маңызды, ... ... ... ең ... - ... ... ... нарықта тік бүрылыстарды ж.үмсарту үшін қосымша мүмкіндіктерді
алдын ала ... ... ... басты мақсаты, әсіресе
Қазақстанның бүгінгі ... ең қиын ... ... тек аз ғана
төмендеуі болуы мүмкін, бірақ ... ... сөз ... ... ... тәуекелді басқаруды әрқашан жетілдіруге ерекше назар ... ... ... ... жағдайында өндірушілер, сатушылар және сатып алушылар
бәсекелестік жағдайында өздері, яғни өз үрей және ... ... ... ... ... ... болашағы көбінесе аз болжанады. Тәуекел-
менеджменті тәуекелді бағалау, бизнесте пайда ... ... ... ... ... жүйесі болып табылады. Белгілі бір дәрежеде тәуекел
жағдайы болуын болжамдауға және
тәуекел дәрежесін уақытылы төмендету шараларын қабылдауға мүмкіндік ... ... ... отырып, тәуекелді басқаруға болады.
Тәуекел мөлшеріне және дәрежесіне стратегия және қаржылық менеджмент
әдістерімен жүзеге асырылатын қаржылық механизм ... ... әсер ... Бұл ... ... өзіндік механизмі тәуекел-менеджменті
болып табылады. Тәуекел-менеджментінің негізі тәуекелді анықтау ... ... ... ... ... ... ... жұмыстың негізгі мақсаты - қаржылық тәуекелдің мәнін
толығырақ ашып, нақты кәсіпорын мысалында қаржы ... ... ... және оның ... мен оны ... ... ... Курстық жұмыс үш бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімінде каржы тәуекелін
басқару теориясы, яғни тәуекел түрлері, оны ... ... ... ... ... төмендету тәсілдері жазылған.
Екінші бөлімінде нарықтық әкономика ... ... ... ... ... ... филиалы алынып, қаржылық
жағдайы, қаржылық тәуекелді басқару ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру туралы
сөз болады.
І.Қаржы тәуекелін басқару теориясы
І.І.Тәуекел мәні, мазмұны және түрлерІ
Тәуекел табиғаттың түрлі ... және ... ... ... ... ... ... жоғалтулар қаупімен түсіндіріледі.
Әкономикалық категория ретінде тәуекел өзімен бірге болуы мүмкін
немесе болмауы да мүмкін жағдайларды ... ... ... ... ... үш ... нәтиже болуы мүмкін: жағымсыз (ұтылыс,
зиян, шығын), нольдік, жағымды (ұтыс, пайда, ... ... ... яғни ... ... туындауын белгілі
бір шекте болжамдау және тәуекел дәрежесін төмендету үшін ... ... ... ... ... ... болады.
Көбінесе тәуекелді басқаруды ... ... ... ... ... ... (тәуекелдік жағдайдың нәтижесіне) байланысты
тәуекелдер екі үлкеи топка бөлуге ... таза және ... ... ... ... ... ... алуға мүмкіндік береді.
Бүл тәуекел түрлеріне келесілер жатады: табиғи, әкологиялық, саясаттық,
транспорттық және ... ... ... ... өндірістік,
саудалық).
Спекулятивтік тәуекелдер жағымды да, жағьғмсыз да ... ... ... Бүл ... ... ... тәуекелдер
бөлімі болып табылатын қаржы тәуекелдері жатады.
Курстық ... ... ... ... ... ... ... тереңірек тоқталамыз.
Қаржы тәуекелі кәсіпорын қаржылық институттармен (банктер, қаржылық,
инвестициялық, сақтандыру компаниялары, биржалар және т.б.)
қатынасы процесінде пайда болады.
Қаржы тәуекелінің туындау ... - ... ... ... ... ... ... қағаздар кұиының төмендеуі және т.б.
Қаржы тәуекелдері екі түрге бөлінеді:
1) ақшаның сатып алу қабілеттілігімен байланысты тәуекелдер;
2) капитал ... ... ... ... ... алу ... ... тәуекелдерге
тәуекелдердің келесі түрлері жатады: ... және ... ... ... ... ... ақшаның құнсыздануы болып табылады, бағалар өседі. Дефляция -
инфляцияға кері ... ол ... ... және ... сәйкес
ақшаның сатып алу қабілетінің жоғарылауынан көрінеді.
Инфляцыялъщ тәуекел - инфляция ... ... ... ... ... ... ... көрі алынатын ақшалай табыстар тез
қүнсыздануындағы тәуекел. Мұндай жағдайда кәсіпкер ... ... ... ... - ... өсімі кезінде бағалар деңгейі
төмеыдейді, кәсіпкерліктің ... ... ... ... тәуекелдер сыртқы әкономикалық, несиелік және ... ... ... ... ... бір шетелдік валюта бағамының басқа
валюта бағамына қатынасының өзгеруімен ... ... ... ... ... - ... ... және сапалық бағанын өзгерісі
себебінен бағалы қағаздар немесе баска да тауарларды өткізу кезіндегі
мүмкін болатын ... ... ... ... ... ішкі ... ... қамтиды:
1) жіберіліп қойған пайда тәуекелі;
2) табыстылықтың төмендеу тәуекелі;
3) тікелей қаржылық жоғалтулар тәуекелі.
Жіберіліп цойган пайда тәуекелі — ... бір ... ... хеджирлеу, инвестициялау т.с.с.) іске асырмау нәтижесінде
жанама (қосымша) қаржылық зиянның (алынбаған табыс) туыыдау тәуекелі.
Табыстылъщтыц төмендеу ... ... ... ... ... ... дивидендтер және пайыздар мөлшерінің төмендеу
нәтижесінде туындауы мүмкін.
Портфельдік инвестициялар инвестициялық портфельдің пайда ... және ... ... және ... ... сатып алумен
түсіндіріледі. «Портфельдік» термині итальян сөзінен «Роііе &£Ііо» ... бар ... ... ... ... төмендеу тәуекелі келесідей тәуекел түрлерінен түрады:
пайыздық тәуекелдер және несиелік ... ... ... ... ... төленетін пайыздық
мөлшерлемелер ұсынылған несиелер бойынша мөлшерлемелерден жоғары ... ... ... ... ... ... институтардың жоғалту қауіптері жатады. Пайыздық тәуекелдерге
сонымен катар акциялар бойынша дивидендтердің, ... ... ... ... қағаздар нарығындағы пайыздық мөлшерлемелердің
өзгерісімен байланысты инвесторлар жоғалтулар тәуекелі жатады.
Пайыздың нарықтық ... ... ... ... ... ... алып келеді, әсіресе тұрақты пайызды ... ... ... ... ... ... ... бойынша
шығарылған және шығару шарттары бойынша әмитент жедел қайта ... ... ... ... ... басталуы мүмкін.
Тұрақтандырылған дәрежемен салыстырғанда орташа ... ... ... ... ... орта мерзімді және ұзақ мерзімді бағалы қағаздарға
өз қаражатын салған
инвестор пайыздық тәуекелге ... ... ... айтқанда, инвестор
пайыздың жоғарылауы есебінен табыстар өсімін ала алатын еді, бірақ жоғарыда
көрсетілгендерге ... өз ... ... алмайды.
Түрақтандырылған деңгеймен салыстырғандағы орташа нарыктық пайыздың
төмеыдеуі кезінде түрақты пайызды орта ... және үзақ ... ... ... ... ... пайыздық тәуекелге үшырауы мүмкін.
Басқаша айтқанда, әмитент нарықтан төмен пайызды қаражаттар тарта ... ... ол өзі ... ... ... ... бүл түрі ... жағдайында пайыздық мөлшерлемелердің тез
өсуі кезінде қысқа мерзімді бағалы ... үшін де мән ... ... - ... ... негізгі қарыз және несиегерге
жататын пайыздардың төленбей қалу қаупі. Несиелік ... ... ... ... ... шығарғаы әмитент қағаздар бойынша пайыздар немесе
қарыздың негізгі сомасын төлей алмайтын жағдай да жатады.
Сонымен ... ... ... ... ... жоғалтулар түрлілігі
болуы мүмкін.
Тікелей қаржылық жоғалтулар тәуекелі келесі түрлерін қамтиды: биржалық
тәуекел, селективтік тәуекел, ... ... ... ... ... ... ... бірге биржалық мәмілелерден жоғалту қаупін
үсынады. Бұл тәуекелдерге келесілер жатады: коммерциялық мәмілелер бойынша
төлемеу ... ... ... ... ... төлемеу тәуекелі
және т.б.
Селектиетік тәуекелдер (латын ... ... - ... ... ... қальштастырудағы басқа бағалы кағаздармен
салыстырғанда инвестициялау үшін ... ... ... ... ... дүрыс емес таңдау тәуекелі.
Банкроттыц тәуекелі өзімен бірге капитал салымыньщ әдісін дұрыс емес
таңдау, кәсіпкердің меншікті капиталын толық ... және ... ... ... ... алмау нәтижесінде туындайтын ... ... ... ... үшырайды.
Қаржы тәуекелі өзімен бірге уақыт функциясын ... ... ... немесе капитал салымының түрі үшін тәуекел деңгейі уақыт
бойыыда ... ... ... ... ... күнде
контрактіге отырған кезден, уақыттан мәміле бойынша төлем ... ... ... ... ... валютаға шетел валютасының бағамыыыц
қатынасы өсуде /9,646./.
Шетелдік тәжірибеде капитал салымы ... ... ... ... ... ... ұсынылады.
Бұл әдіс инвестициялық жобаыың өткен ... ... ... ... ... ағымдарын нақты анықтауға
мүмкіндік береді. Егер капитал салымы жобасы бірінші мерзімде қабылданатын
болса, онда ... ... ол ... ... түрлі мерзімдердегі ақша ағымдары бір-бірінен тәуелсіз болатын
болса, оыда әр ... ... үшін ақша ... нәтижелерін ықтималды
орналастыруды анықтау қажет.
Түрлі мерзімдердегі ақша ағымдары арасында байланыс болған жағдайда
бұл тәуелділікті ... оның ... ... жағдай қалай
болатынын елестетіп көруге болады.
1.2. Кәсіпорынның қызметінің ... ... және ... ... ... ... немесе шаруашылык оперциялардың тиімділігі мен онымен
бірге болатын тәуекел деңгейі бір-бірімен байланысты. ... ... ... ... ... ... ... емес. Сондықтан тәуекел
деңгейін бағалай және оның нақты ... ... ... бағалай білу қажет.
Тәуекелдің мәні мен түріне тәуелсіз кәсіпкерліктің негізгі мақсатына
-салынған капиталдан табыс алуға - ... ... ... ... табыс табу немесе шығыстарға ... ... ... ... ... жоба ... ... белгілі. Капиталды салу
мүмкін нұсқауларды таңдау кезінде жиі «бұл ... ... ... дегендей абстрактілік пайымдаулармен шектеледі. Алайда, көбінесе
тәуекел деңгейін нақты ... ... ... ... осы ... ... ұсынылатын жобаның табыстылық деңгейін де ... ... ... ... ... ... оған ... ақша салымын таіщай
алады, сонымен қатар мүмкін болатын тәуекел ... де ... ... ... ... ... төмен деңгейлерін ажьфатады. Тәуекелдің
көлемін (не деңгейін) екі критерий ... ... ... ... ... (дисперсия) және мүмкін болатын нәтижелерді өзғермелілігімен
(вариация).
Сонымен бірге тәуекелдің орташа күтілетін мәні ... ... де ... ... ... күтілетін мәннің орташа көлемнеы
ауытқу өлшемі мен деңгейін көрсетеді.
Кәсіпорынның қаржылық тәуекелін ... ... ... ... ... ... күтілетін салымдардан нақты қаржылық
нәтижелердің квадраттық ауытқулардың орташа салмақты көлемін ... ... а2 - ... - ... ресурстарының салымының әр жағдайы үшін күтілетін мәні;
х - ... ... ... ... ... - қаржы ресурстарының салымдарының саны(жиілік). Дисперсия
қаржылық тәуекелдің ... ... ... ... ал
тербелістің салыстырмалы дәрежесін вариация коәффициенті көрсетеді. Ол
келесі формуламен анықталады:
у=сғ/х-100, мұндағы V - ... ... - ... ... ... - ... ... орташа болжамды мәні.
Вариция коәффициенті 1-ден 100%-ға дейін өзгеруі ... ... ... ... ... соншалықты тербеліс күшті. Вариация
коәффициентінің түрлі мәндеріые келесідей сапалы баға бекітілген: 10% -ға
дейін - ... ... ... 10-25% - ... тәуекелдің орташа
тербелісі; 25%-даы жоғары - қаржылық ... ... ... мен ... ... кезде тәуекелдің қаржылық нәтижеыі
алудың математикалық ықтималдылығы бар ... ... ... Бұл
ықтималдылық субъективті әксперттік жолмен ... ... ... деңгейін математикалық есептеу негізінде анықтауға болады.
Кәсіпорынның тәуекелдерін бағалаудың негізгі әдістері ... ... ... Олардың ішіндегі перспективалы әдіс
қаржылық тәуекелдерді факторлық талдау (факторлық жүйе ... ... ... Мысалы, диверсификацияланған инвестициялық тәуекелді
инвестиция объектісінің даму перспективаларыыың ... ... ... ... ... ... ... саны бойынша, ал
диверсификацияланбаған - несиелер ... ... ... ... ел әкономикасының дамуының жалпы беталыстары
бойынша бағаланады.
Қаржылық тәуекелді бағалаудың баска да аналитикалық ... ... ... ... қаржылық тұрақтылық коәффициенттері
есептеледі, банкроттылыққа ұшырау ықтималдылығы анықталады, жалпы қаржылық
даму ... ... ... ... ... ... жасалып, рейтингтер
анықталады.
Тәуекелді бағалаудың перспективалы әдісі модельдеу болып табылады. Бұл
әдістің негізгі ... ... ... ... модельді дұрыс
таңдау. Модельдер қаржылық тәуекел ықтималдылығын бағалап, нақты жағдайды
болжамдауға мүмкіндік ... ... ... аналогиялар әдісі қолданылады. Қаржы
менеджерлері, мамандар түрлі шығарылымдар немесе ... ... ... ... бір ... ... қаржылық нәтижелер алу
ықтималдылығын, каржылық тәуекел деңгейін анықтайды. Осы әдіс негізінде
көптеген ... ... мен ... құрылады. Бірақ әр
кәсіпорынның өзіндік ... ... және ... ... бар екенін ескеру қажет.
Тәуекелді бағалаудьщ негізгі әдісі ... ... ... ... оның қаржылық тұрақтылығы пен төлемқабілеттілігін талдау
болып табылады.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын әкспресс-талдау кеңінен ... ... - ... ... мен ... нәтижелер және оларды қолдану
туралы есебі негізінде ... ... ... және даму ... ... қаражаттарды (активтерді) орналастыру мен ... ... ... капитал мен міндеттемелер, яғни пассивтер)
назар аударылады.
Қаржылык жағдай тұрақтылығының баланстық моделі ... ... ... ... қаржылық тәуекел облысы анықталады және ... ... ... талданады:
Ф + 3 + Дс - Ис + Кт + К + Р,
мұндағы Ф - негізгі қүралдар немесе ... ... тыс ... 3 ... мен ... - ... қаражаттар, қысқа мерзімді қаржылық салымдар, дебиторлық
қарыздар және басқа активтер; Ис - ... ... ... - ... ұзақ мерзімді несиелер және қарыздық қаражаттар; К -
қысқа мерзімді несиелер; Р - кредиторлық қарыздыр.
Қаржылық тәуекелді бағалау үшін ... ... ... ... ... коәффициенттерді (мультипликаторлар) есептеуде
негізделетін мультипликативті әдісті қолдануға ... ... ... ... есеп ... ... ... қатынасын анықтауданегізделеді.
Кәсіпорыының қаржылық тәуекелін компыотерлік имитациясы ... ... ... ... тәуекелді бағалау бойынша дайвш бағдарламалық
өнімдер жиынтығы жасалған. Әр кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... жағдайды болжамдау каржылық тәуекел ықтималдылығын анықтауға,
болашақта кәсінорынның даму перспективасын айқындауға мүмкіндік ... ... ... ... ... мен ... ... тәуекелніің сыртқы ... ... ... ... ... салвіқтарды төлеу мерзімдерінің
кешіктірілуі, өндірістік, ... ... ... ... ... өндірістің тоқтап қалуы, өткізу колемінің төмендеуі,
жүмысшылардың қызметтен босатылуы, ... өтіп ... ... ... ... ... қызмет нәтижелерінің төмен көрсеткіштері,
қаржыландыру көздері ретінде ... ... ... үлесінің
жоғарылылығы.
Кәсіпорынның тәуекелін бағалау үшін рейтингілік әдіс қолданылуы мүмкін.
Оның ... ... ... ... ... ... Кейін кәсіпорынның әксперттік өлшем бойынша ... орта ... ... мәні ... ... ... рейтингі анықталады. Келесі кезеңде кәсіпорындардың талданатын
топтарындағы тәуекел деңгейі бойынша әр кәсіпорынның интегралды рейтинг
мәні ... ... ... ... ... ... ... төмен деңгейлі тәуекелді кәсіпорын алады.
Кәсіпорынның әкономикалық қызметінің ... ... ... ... ... ... ... жағдайларды талдау;
тәуекелдердің потенциалды облысын анықтау.
Әр кәсіпорында жіберілетін тәуекелдің облысын анықтау қажет. Тәуекел
облысы - ... ... ... ... шекті мәнінен аспайтын
мүмкін болатын жоғалтулардың кейбір зонасы.
Тәуекел көлеміне (зона) салалар ерекшеліктері, ... ... ... күру ... сала ... ... ... сипаты, капитал айналымдылығының жылдамдығы, өндірілетін өнім
диверсификация мүмкіндігі, ... мен ... ... ... шығу ... әсер етеді.
Саланың арыайы тәуекелдерін ескеру қажет. Тәуекелдің келесі ... ... ... ... тәуекел облысы;
критикалық тәуекел облысы;
жіберуге болмайтын тәуекел облысы.
І.З.Тәуекел менеджментінін мәні мен мазмүны.
Тәуекел менеджменті кәсіпкерлік ... ... ... ... болып
табылады. Сақтандыру нарығы - сақтандыру бойынша әкономикалық қатынастардың
пайда болу сферасы. ... ... ... ... және ... емес ... қорларымен азаматтарға және
шаруашылық жүргізуші субъектілеріне ұсынылатын сактандыру қызметтері ... ... ... ... ақшалай қатыыастар сферасымеы
түсіндіріледі.
Тәуекел-менеджменті тәуекелді басқару және ... ... осы ... ... туындайтын қаржылық қатынастарды басқару
жүйесі болып табылады.
Тәуекел-менеджменті басқарудың стратегиясы мен тактикасынан түрады.
Басқару ... ... ... жету үшін ... ... және ... түсіндіріледі. Бүл әдіске шешімді
қабылдау үшін белгілі бір ережелер мен шектеулер жиынтығы сәйкес ... - ... ... ... мақсаттарға жету үшін нақты
әдістер мен тәсілдер. Басқару тактикасының міндеті ең оптималды шешім ... ... ... ... ... әдістері меы тәсілдерін
таңдау болып табылады.
Тәуекел менеджменті басқару жүйесі ретінде екі ішікіжүйеден тұрады:
басқарылатын ішкіжүйе ... ... және ... ... (басқару
субъектісі).
Тәуекел менеджментінде басқару объектісі болып капиталдың тәуекелді
салымы және тәуекелді өткізу процессінде шаруашылық ... ... ... ... табылады. Бұл әкономикалық қатынастарға
сақтанушы мен сақтандырушы арасындағы, ... ... меы ... ... ... бәсекелестер) арасындағы қатынастар жатады және
т.с.с.
Тәуекел менеджментіыің басқару субъектісі - түрлі басқарушылық істің
әдістері мен тәсілдері арқылы баскару ... ... ... ... ... ... арнайы адамдар тобьт (қаржы менеджері, сақтаыдыру
маманы, аквизитор, актуарнй, андеррайтер және т.б.)-
Субъектінің ... ... әсер еті ... яғни ... ... және ... ... арасында белгілі бір
ақпаратты айналдыру жағдайында жүзеге асырылады. Басқару процессі ... ... ... ... алу, беру және қолдануды үсынады.
Тәуекел менеджментінде белгілі жағдайларда ... және ... алу ... орын ... ... ... ... қызмет ету
бойынша нақты шешім қабылдауға мүмкіндік береді.
Тәуекел ... ... ... ... ... ... ... типтерінеы түрады: статистикалық, әкоиомикалық,
коммерциялық, қаржылық және т.б.
Бұл ақпарат белгілі бір ... ... ... ... және ... сүраныстың бар-жоқтығы және сүраныс мөлшері,
өздерінің клиенттері, серіктестері, бәсекелестерінің қаржылық ... ... ... және ... ... қатар
сақтандырушьтлар шарттары жөнініде, дивидендтер және пайыздар ... ... ... ... ... ... негізделеді. Ақпараттың сапасы өте маңызды.
Ақпарат қаншалықты аутқыған болса, соншалықты шешім анықты емес болады.
Ақпарат сапасы оны ... ... ... ... ... жылдам ескіреді,
сондықтан ол жедел қолданылуы қажет.
Тәуекел меиеджменті белгілі бір ... ... ... ... екі типі ... ... объектісінің қызметтері;
* басқару субъектісінің қызметтері.
Тәуекел менеджментінде ... ... ... ... жатады:
- тәуекелді шешу;
* тәуекелді капитал салымдарын;
* тәуекел мөлшерін төмендету бойынша жүмыстарын;
* тәуекелді ... ... ... ... ... ... мен қатьшастарды.
Тәуекел менеджментінің басқару субъектінің қызметтеріне ... ... ... ... ... ... менеджментіндегі болжамдау объектінің толықтай немесе оның
бөлшектерінің қаржылық жағдайын келешекте өзгерістерін ... ... - ... ... алдын ала көру.
Болжамдау жасалған болжамдарды тәжірибеде бұлжытпай жүзеге ... ... ... ... бағыталған беталыстар негізінде басқару
объектісінің қаржылық жағдайын дамуының түрлерін ... ... ... ... ... ... ... динамикасында болжамдау өзгеріс беталысын әксперттік ... ... ... ... ... де, ... тікелей
елестете көру негізінде де жүзеге асырылуы мүмкін. Бүл өзгерістер күтпеген
кезде болуы мүмкін. Бұл өзгерістерді алдын ала ... көру ... ... ... ... ... сезгіштік болуын және жедел
шешім қолдануды талап етеді.
Тәуекел ... ... ... бір ... мен
процедуралардың негізінде тәуекелді ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Бұл ережелер мен
процедураларға басқару органдарын құру, ... ... ... ... ... ... арабайланысты бекіту,
нормалар, ыормативтер, әдістемелерді жасау және ... ... ... арқылы берілген параметрлерден ауытқу
жағдайында басқару объектісінің түрақтылық жағдайына жету іске асырылады.
Реттеу ең ... ... ... жою ... ... ... ... менеджментінде координациялау тәуекелді басқару жүйесінің
барлық буындарының, басқару аппараты және ... ... ... ... ... объектісінің, басқару субъектісінің, басқару
аппаратының және бөлек жұмысшының бірлігін қамтамасыз етеді.
Тәуекел ... ... ... ... ... өз еңбектерінің нәтижесіне қызығушылықиен түсіндіріледі.
Тәуекел менеджментіндегі бақылау тәуекел деңгейін төмендету ... ... ... ... ... ... ... салымының табыстылығы, пайда мен тәуекелдің арақатынасы туралы,
қътзмет етудің бағытталған бағдарламасьтн іске асыру деңгейі туралы ... Осы ... ... ... ... ... ... тәуекел менеджментін үйымдастыруда өзгерістер енгізіледі.
Тәуекел деңгейін төмендету бойынша шаралар нәтижесін талдауды үсыыады.
ІАҚаржылық ... ... ... ... ... ... әдістер
мен тәсілдер көмегімен шешіледі. Қаржы тәуекелдерін шешу құралдары болып
олардан қашу, ... ... ... жіберу, деңгейіы төмендету.
Тәуекелден қашу тәуекелмен ... ... жай ... ... ... үшін көбінесе тәуекелден қашу пайда алу
мүмкіндігін қолданбауды білдіреді. Тәуекелді ... қалу - ... ... ... ... ... венчурлік капиталды
сала отырып, вечурлік капиталдың мүмкін болатын жоғалтуларын меншікті
қаражаттары ... өтей ... ... ала ... ... беріп
жіберу инвестор тәуекел жауаптылығьш басқа біреуге, мысалы ... ... ... ... Бүл ... ... беріп
жіберу қаржы тәуекелін сақтандыру жолымен жасалды. Тәуекел деңгейін
төмендету - жоғалтулар ... және ... ... ... ... ... қүралдарды таңдауда инвестор келесі
принциптерге сүйенуі тиіс:
* меншікті капитал мүмкіндігінше ғана тәуекел ... ... ... ... ойлау керек;
* аз нәрсе үшін көппен тәуекел етуге болмайды.
Бірінші принципке сүйенуде инвестор капитал салымын жасаудан ... ... ... ... ... ... шығыстар көлемін
максималды түрде анықтау;
* оларды (шығыстарды) капитал салымының көлемімен салыстыру;
* ... ... ... ... ... ... инвесторды банкроттыққа әкелмей ме екенін анықтау.
Капитал салымы бойынша шығыстар көлемі капитал көлеміне тең, не ... не ... ... ... ... ... яғни екінші ретті нарықта сатуға болатын
бағалы қағаздарды сатып алған кезде шығыс ... ... ... ... аз. Инвестордың өзіндік қаржылық ресурстардың
қөлемі және максималды мүмкін болатын шығыстар көлемінің арақатынасы
банкроттыққа ... ... ... Ол ... ... Кр = У / С, ... Кр - тәуекел коәффициенті;
У - максималды мүмкін болатын шығыс сомасы; С - нақты түскен қаражатттар
есебімен өзіндік қаржылық ресурстар ... ... ... ... ... максималды мүмкін болатын
көлемін біле отырьш, оның тәуекелдің ықтималдылылығы ... ... жоне ... ... ... бас тарту, тәуекелді өз
жауаптылығына алу ... ... ... тұлғаның жауаптылығына беру
шешімін қабылдауды талап етеді
Үшінші принциптің қызмет етуі қаржы тәуекелін әсіресе беріп ... Бүл ... ... ... ... мен сақтандыру сыйақы
өзіне жағымды арақатынасын анықтау тиіс. Сақтандыру сыйақысы ... ... - бүл ... ... ... ... төлемі. Сақтандыру сомасы - материалдық ... ... ... ... ... жіне денсаулығы)
сақтандырылған ақша сомасы. Егер шығыс ... ... ... ... үлкен болса, онда тәуекел үсталынып ... ... ... ... ... өзіне алмау керек. Қаржы тәуекел деігейін
төмендеті үшін түрлі әдістер қолданылады:
* диверсификациялау;
* таңдау және ... ... ... ... ... ... ... жабу;
* хеджирлеу және т.б.
Диверсификациялау өздерінің арасында тығыз байлаыысты ... ... ... ... ... орналастыру процесін
білдіреді. Диверсификациялау принципінде клиенттерге өз акцияларын сататын,
ал алған ... ... ... алынатын және түрақты орташа ... ... ... ... салатын инвестициялык қорлардың қызметіне
негізделеді. Диверсификациялау түрлі қызметтер ... ... ... ... ... қашуға мүмкіндік береді. Сонымен,
инвестор бір акционерлік қоғам орнына бірнеше түрлі акционерлік қоғам N
акцияларын ... алу ... ... N ... көбейтеді және сәйкесінше
тәуекел деігейін N есе төмендетеді.
Кейде инвестор нәтижелер аныкталмаған және шектелгеы ... ... ... Әрине, егер инвесторда толық ақпарат болса, ол
сапалы болжам жасап, тәуекел діңгейін ... ... еді. Бұл ... ... ретінде көрсетеді. Ақпарат бағалы тауар болып табылады, ол
үшін инвестор үлкен ақша төлеуге ... олай ... ... ... кәсіпкерліктің бір сферасы болып табылады. Толық ақпарат қүны толық
ақпарат бар кездегі бір нәрсеыің ... ... алу құны мен ... ... ... күтілетін құн арасындағы қатынасы ретінде есептеледі. Егер
болжам нақты болып ... да, ... ... ... сапалы
болжамын қамтамасыз ететін сүраныс пен ... ... ... ... - ... ... несиелер және тағы басқалардың шекті
сомасын бекіту. Шектеу ... ... ... ... ... болып
табылады және шектеуді банктер қарыз беруде, овердрафт ... ... ... ... ... ... ... жол чектері және еврочектер бойынша
сату, инвесторлар ... ... ... анықтау кезінде қолданады
/7,1816./.
Сақтандыру мәыі — ... қашу үшін ... ... ... ... яғни тәуекел деңгейін нөлге дейін төмендету үшін ... ... ... қүны ... ... ... тең ... онда тәуекелге қарсы
инвестор басынан кешу мүмкін кез келген қаржылық жоғалтуларды ... ... ... сақтана алады. Қаржы тәуекелдерін сақтандыру оньщ
деңгейін төмендету әдістерінің ең тараған түрі болып табылады. ... ... ... ... қатынастар. Бұл қатынастар үшін міндетті түрде екі жақ
болуы қажет: ... мен ... ... ... ... ақша қорын (сақтандыру немесе резервтік қор) құрады.
Сақтандыру ушіы құрылып жатырған акша қорының ... ... тән, оның ... тек ... ала ... ... өтеуге (көмек көрсету) жұмсау; ... ... ... ... ... ... болатыны, оның күші қандай және ... ... ... ... ала белгісіз; қаражаттардың
қайтарымдылығы. себебі бұл қаражаттар барлық сақтанушылар бойынша зияндарды
өтеу төлеміне ... ... ... қорын құруда қатысушылар арасында
қаражаттарды ... бөлу ... бір ... ... ... етеу ... ... бөлу жолымен жүрғізіледі. Белгілі
бір кезеңде төлем ... ... саны өтеу ... сақтанушылар
саныыан үлкен болады.
2. «Қазақтелеком» АҚ филиалының қаржылық тәуекелін талдау
2.1.Кәсіпорын қызметін қаржылык талдау
Батыс Қазақстандық облыстық телекоммуыикациялық басқарма ... ... ... ... ... АҚ ... Республикасының Азаматтық кодексіне сәйкес
1994 жылы 27 желтоқсанынан, ҚР Министрлер Кабинетінің «Қазақтелеком» ұлттық
акйционерлік қоғамын құру туралы» 1994 ... 17 ... №666 ... ... ... ... ҚР ... территориясы бойынша өз қызметін таратады, ол қоғамның
жарғылық қорына берілетін филиалдардан ... ... ... ... ... Филиалдар акционерлер Кеңесімен бекітілетін филиал туралы
ереже негізінде өз қызметін атқарады.
Жалпы төлемқабілетсіздік жағдайы және ... ... ... ... және ... ... ... бағалау қазіргі кезде маңызды
орын алады. Мұндай бағалаудың басты критериі кәсіпорынның ... және ... ... ... ... ... ... көшуден бұрын, актив, баланс, кәсіпорын
өтімділігі не екенін анықтау қажет. ... екі ... ... ... сәйкес, өтімділік - бүл кәсіпорынның өзінің қысқа
мерзімді міндеттемелерін төлей алуы. Келесі ... ... ... ... ақша ... айналу дайындығы мен жылдамдығы.
Кәсіпорынның өтімділік мәпі өзімен бірге баланс өтімділігін ұсынады. ... ... ... ... бойынша топтастырылған актив
қаражаттары және өтеу ... ... ... пассив міндеттемелерін
салыстыруға негізделеді. Өтімділік қаражаттары мен ... ... ... ... ... ... өтімділік пен
перспективадағы өтімділік.
Ағымдағы өтімділік кәсіпорынның ... ... ... және ... туралы куәландырады және
келесі формуламен есептелінеді:
ТЛ = ( А^ + ... + Па), ... ТЛ - ... өтімділік, А, және Пі - актив және пассив бойынша
сәйкес топтардың қорытындылары.
Перспективалық өтімділік - бұл ... ... мен ... ... Ол ... ... ... (1.2)
мұндағы ПЛ - перспективалық өтімділік, А3 және П3 - ... және ... ... ... қорытындылары/10,1346./. №1 кесте. «Қазақтелеком»
АҚ филиалының өтімділігін талдау
| | | |
| |2004 ж. |2005ж. ... ... ... Өзіндік қаражаттар көздері |1462112 |1599660 |+137548 |+9,41 ... ¥зак ... ... |2103175 |2279897 |+176722 |+8,4 ... ... қаражаттары |-641063 |-680237 |-39174 |+6,11 ... ... ... |0 |0 |- |- ... ... мен ... құру |-641063 |-680237 |-39174 |+6,11 |
|үшін меншікті айналым қаражаттары | | | | ... ұзақ ... | | | | ... болуы | | | | ... ... ... ... |918120 |904030 |-14090 |-1,53 |
|7. Запастар мен шығыстардьщ |277057 |223793 |-53264 |-19,22 ... ... ... | | | | ... көлемі | | | | ... меы ... ... |115835 |79898 |-35937 |-31,02 ... ... мен ... |-756898 |-760135 |-3237 |+0,43 ... ушіы меншікті айыалым | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... ... мен ... |+161222 |+143895 |-17327 |-10,75 ... үшін ... ... | | | | ... ... | | | | ... АҚ филиалыыың қаржылық тұрақтылығын жалпы бағалау №2
кестеде ... ... ... ... ... ... жағдайы тұрақты емес екенін көрсетеді. 2004 жылдың соңында
қаржылық жағдайы нашарлаған және ... ... ... тұр. ... ... ... ... запастар мен шығыстар өзіндік айналым қаражаттарымен өтелмейді;
* кәсіпрын қаржылық жағдайынынң тұрақсыздығын ұстап тұрған басты себеп
- ... мен ... ... ... ... ... төмендеуі,
пайда
болу көздерінің жалпы көлемі 19,22%-ға төмендесе, запастар мен шығыстар
құны 31,02% төмендеді.
№3 кесте. «Қазақтелеком» АҚ филиалының 2004-2005 ... ... ... ... |01.01.05 ... ... |
| ... ... |Сома, |Үлес | |
| |Мың тг ... |мың тг ... | |
| | | | | | ... ... ... |138051 |91,19 |1332342 |93,18 |-5709 ... ... қарыз |13330 |8,81 |9692 |6,82 |-3638 ... |151381 |100 |142034 100 |-9347 ... ... ... активтерінің негізігі бөлігі болып табылады.
Дебиторлық қарыз жағдайын талдау №3 кестеде көрсетілген.
Кесте мәліметтері бойынша сатып алушылар мен тапсырыс берушілермен ... ... ... ... ... алушылар мен тапсырыс
берушілердің қарыздары қарыздардың жалпы сомасынан ... ... ... ... жылға 93,18% кұрайды. Дебиторлық қарыздың 9347 ... 6,2% ... ... ... ... ... келген кәсіпорынның қызмет ету тиімділігі қажетті табыс әкелу
мүмкіндігіне ... ... ... Бұл ... ... ... арқылы жүргізіледі, ол келесі сұрақтарға жауап
беруге көмек береді: алынған табътстар мен шығарылған ... ... ... ... қаншалықты өндірістік; кәсіпорынға
капитал салымыыың тиімділігі; кәсіпорынды басқару қаншалықты ... ... ... ... АҚ ... ... жылдардағы қаржылық
нәтижелерінің динамикасы мен деңгейін талдау, мың теңгемен
|Көрсеткіш |2004ж. |2005ж. ... ... |
| | | ... |карқыны, % |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... ... |1937586 |2120816 |183230 |9,46 ... Өткізілген өнімнің өзіндік|910665 |998420 |87755 |9,64 ... | | | | ... ... ... |1026921 |1122396 |95475 |9,3 ... Кезең шығыстары |172804 |212703 |39899 |23,09 ... ... және ... |159343 |207803 |48460 |30,41 ... | | | | ... %-рді ... ... |13461 |4900 |-8561 |-63,6 ... ... ... |854117 |909693 |55576 |-6,51 ... | | | | ... ... салудан бүрын |863314 |917776 |54462 |6,31 ... ... | | | | ... | | | | ... ... |112663 |- |-112663 |-100 ... ... ... ... |750651 |917776 |167125 |22,26 ... ... | | | | ... | | | | ... ... ... |- |- |- |- ... | | | | ... ... |750651 |917776 |167125 |22,26 ... ... ... ... |29718 |37928 |8210 |27,63 ... ... ... таза |780369 |955704 |175335 |22,47 ... | | | | ... алдымен, «Қазақтелеком» АҚ филиалының қаржылық нәтижелердің деңгейі
мен ... ... ... (№4 ... кезеңде өткізуден түскен табыс 9,46% өсті, яғни ... ... ... Өзіндік қүны 9,46% өсті. Өнімнің өзіндік қүн
өсуінің қарқыны ... ... ... ... ... ... ... шығыстарды өсіру бағытсыз жүргенін көрсетеді.
Өткізуден түскен табыс өсімі нәтижесінде ... ... 95475 ... 9,3% ... ... ... ... кезде шығындар 23,09% өсті, сның
ішінде жалпы және үйымдастырушылық шығыыдары өсуі есебінен.
Негізгі ... ... 854117 ... 909693 ... ... ... Талданған кезеңде кәсіпорында негізгі емес қызметтен табыс 12,11%-ға
төмендеді. Осының ... ... ... ... ... ... ... теңге қүрады, яғни 6,31%-ға өсті. Қарапайым қызметтен табыс салығын
төлемеу себебінен салық салудан кейін ... өсті және 2004 жылы ... ... және 2005 жылы 917776 мың ... құрады.
Есеп беру кезеңінде төтенше жағдайлар бойынша шығыстар ... таза ... ... ... ... ... құралдарды қайта
бағалау бөліміндегі таза табысты дүрыстау жүргізілді, оның нәтижесінде таза
табыс кезең соңында 955704 мың теңге ... және ... ... кесте. «Қазақтелеком» АҚ филиалының 2004-2005 жылдардағы рентабельділік
көрсеткіштері
|Көрсеткіш ... ... ... мәні ... |
| | | ... |
| | |2004ж |2005ж | ... Өнім ... ... |40,28 |45,06 |+4,78 ... ... | | | ... ... ... ... |44,56 |43,27 |-1,29 ... ... ... | | | |
| ... түскен | | | |
| ... | | | ... ... |(таза табыс/меншікті |53,37 |59,74 |+6,37 |
|рентабельділігі ... | | | ... ... табыс/баланс)* 100 |32,79 |38,17 |+5,38 |
|рентабельділік | | | | ... ... ... мерзімді |37,1 |41,92 |+20,87 ... ... | | | ... ... ... ... |93,79 |91,11 |-2,68 ... ... ... | | | |
| ... ... | | | ... ... ... №5 кестеде көрсетілген.
«Қазақтелеком» АҚ филиалының рентабельділігін сипаттайтын көрсеткіштерді
есептеу келесі түжырымдар жасауға мүмкіндік береді. Сонымен, таза табыс
бойынша өнім ... ... есеп беру ... әр ... ... ... үшін 4,7% таза ... өсуі анықталды. Алайда,
жалпы реытабельділік 1,29%-ға төмендеген.
Меншікті капитал рентабельділігін есептеу 2004 ... ... ... ... АҚ ... салған әр ақшалай бірлік таза табысты 6,37%-
ға көбірек тапқан.
Әкономикалық рентабельділікті есептеу кезінде ... ... ... ... 2004 жылы ... ... табу кезіне
тәуелсіз табыстың 1 ақшалай бірлігін алу үшін ақшалай каражаттар ... ... ... ... ... ... ... құралдар мен
басқа да ұзақ мерзімді активтерді пайдалану тиімділігі 20,87%-ға өсті.
Негізгі қызмет рентабельділігін есептеу ... ... ... 1 ... ... келетін 2004 жылмен салыстырғанда 2,68%-ға төмен.
Өткізілген талдау негізінде кәсіпорын қызметінің жағымды және ... ... ... АҚ ... ... жағымды жақтары келесілер болып
табылады:
жүмыс тәжірибесі үлкен мамандардың ... ... ... өндіру және өткізу процесінің ұйымдастырылғандығы;
өндірілетін өнімнің жоғары сапасы;
кәсіпорынның қаржы шаруашылық қызметін әрқашан жетілдіру.
Кәсіпорын қызметінің жағымсыз ... ұзақ ... ... жоғары үдемелі салмағы және оның сомасының
өсуі кәсігюрынның меншік ... ... ... ... тыс ... салатынын куәландырады.
2.2.Кәсіпорындағы қаржы тәуекелін басқару жүйесін талдау
Тәуекелді бағалау тәуекелді басқарудың жалпы ... ... ... ... ... Ол ... ... (деңгейін) сапалық не
саналық әдіспен анықтау процесін білдіреді.
Тәуекелді ... ... ... ... алу ... береді. Алайда
сандық бағалауды жүргізу ол үшін сәйкес келетін алғашқы ақпаратты алумен
байланысты ... ... ... Қазақстанда ақпараттық қызмет
нарығы дамымағандықтан, көбіне фактикалық ... алу ... ... ... ... ... мәліметтердің
байланысты бүл қиындықтар себебінен кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау
негізінде тәуекелді қатысты бағалау ... ... ... ... иесі кәсіпкер, сонымен қатар оның серіктестері үшін ... ең ... ... бірі болып табылады.
«Қазақтелеком» АҚ филиалының тәуекелдерін бағалау қаржылық есептілік
негізінде жүргізіледі. №6 ... ... АҚ ... 2004-2005
жылдардағы қаржы-шаруашылық қызметіне әкспресс-талдау көрсетілген, ... ... ... ... ... жүйесін талдау
жүрғізіледі.
№6 кесте. ... АҚ ... ... ... ... ... ... |Есептеу тәсілі |Норм |Көрсеткіш мәні |Өзгеріс ... | ... | | |
| | |1 МӘНІ |2004ж. ... ... ... |- |-641063 |-680237 |-39174 ... ... ... ... ... ... ... |- |- |780369 |955704 |+17533 5 |+22,47 | |5.2.Негізгі
қызметтен
табыс | | |854117 |909693 |+55576 |+6,51 | |5.3 Өнім ... ... ... ... Өткізуден түскен табыс | |1,09 |0,95 |-0,14 |-
12,84 | |5.4 меншік капитал ... гі ... ... ... |
|0,53 |0,6 |+0,07 |+ 13,21 | |5.5 Негізгі капитал рентабельділі гі |Таза
табыс/баланс
валбтасы | |0,33 |0,38 |+0,05 |+15,15 | ... ... ... шаруашылық қаражаттардың сомасының көрсеткіші кәсіпорынның
балансында көрсетілетін активтердің жалпы құндылық бағалауын ... күны 2004 ... ... 2005 жылы 5,19%-ға өсті, ол
кәсіпорынның мүліктік потенциалының өскенін ... ... мәні ... ... ... ... ... қатынасы) 0,47-0,45 болса, оның нормативті мәні 0,3-0,5.
Модернизация коәффициенті ... мән ... ... Ол ... ... ... ... интенсивті түрде босатқанын білдіреді.
Кәсіпорынның өтімділігін талдау меншікті айналым капиталы көлемінің 6,11%-
ға өсімі жағымды ... ... ... оның көлемі жағымсыз болып
табылады және кезең ... 680237 мьщ ... ... яғни кәсіпорьшда
ағымдағы активтерді жабу кезі ... ... ... ... ... Абсолютті өтімділік көрсеткіші кезең басына тек 0,01 теңге және
кезең аяғына тек 0,002 ... ... ... ақша ... ... ... ... екендігін көрсетеді. Критикалық өтімділік коәффициенті
ағымдағы міндеттемелердің кезең басына 18% және кезең ... 16% ... және де ... түсімдер есебінен жедел әтелу мүмкіндігін
көрсетеді. Ағымдағы өтімділік көрсеткіші активтердің өтімділігінің жалпы
баға беріп, 2004 ... ... 2005 жылы ... ... теңгесіне 16,67% төмен екенін көрсетеді. Запастарды ... ... ... ... есептеу динамикада 2,9 ... ... ... бүл - ... ... ... ... құнының бөлігінің төмендеуі, бүл жақсы беталыс емес, себебі кезең
басында бұл үлес жағымсыз болды және 5,51 ... ... ... ... ... коәффициенті кәсіпорын
иелерінің қаражаттардың жалпы ... ... ... ... сипаттайды. Қаржылық автономия коәффициентін есептеу қаржыландыру
көздерінің жалпы сомасындағы ... ... ... 4,92% өскенін
көрсетеді. Бұл кәсіпорынның сыртқы ... ... ... бүл жақсы беталыс, ыормативті мәнге де сәйкес келеді.
Меншік капиталдың ептілік (маневренность) коәффициенті меншік ... ... ... ... ... үшін ... яғни қай
бөлігі айналым қаражаттарына салынған, кай ... ... ... ... ... ... есеп беру кезеңінде
2,27% төмендеді.
Қарыздық және меншікті капитал қатынасының көрсеткіші 9,52%-ға төмендеуі
кәсіпорынныц қаржылык тұрақтылығьшың ... және ... ... ... куәландырады.
Әкспресс-талдау негізінде «Қазақтелеком» АҚ филиалының тәуекелін талдауды
жалпы келесідей сипаттауға болады: қаржылык ... ... ... пен ... ... ... ... жүргізу
қажет. Тәуекелділік облысы минималды тәуекелдІлік облысына сәйкес келеді.
3. Тәуекелді басқару ... ... ... ... ... ... ... нақты
әдістер мен тәсілдер кәсіпорынның қызметі түріне, қойылған мақсаттар жету
стратегиясына тәуелді болады. Сонымен бірге тәуекелді ... ... ... тәуекелді талдау барысында басшылыққа алынатын негізқалаушы
принциптер ... ... ... ... мөлшерінің
мүмкіндігінше тәуекел етуге болады, екіншіден, азшылық үшін ... ... ... ... ... осы ... ... әдістерін талдау
қажет. Әрине бүл процестің ажырамас ... ... ... ... ... ... қашу ... оны өзіне алу, шектеу,
хеджирлеу, сараптау, ... ... ... ... тәуекелдер
бойынша мүмкін болатын қаржылық жоғалтуларды айыппұл санкциялар жүйесі
есебінен өтеу, ... және т.б. ... ... басқару әдістері
қолданылады.
Тәуекелді төмендету - тәуекелді жагдайдың болу ықтималдылығын және
мүмкін жоғалтулар ... ... ... ... ... ... кезінде
тәуекел түрі бойынша максималды мүмкін болатын шығысты ... ... ... мүмкін кагштал көлемімен сәйкестендіріп, барлық мүмкіи
шығысты меншікті қаржылық ресурстар ... ... ... басқару жүйесінің қызметін тиімді жүргізу кәсіпорынды басқару
жүйесінде қүрылымдық бөлімше - ... ... ... ... Бүл бөлімше міндетті түрде тәуекелді басқару бойынша мақсатты
шаралардың арнайы бағдарламасын жасауы керек.
Кәсіпорын деңгейінде мүндай бағдарлама жасау ... ... ... ... әлементі ішкі және сыртқы тәуекелдерден қорғаныштылық
және ... ... ... ... ... ... ... Тәуекелдер кәсіпорын қызметтерінің түрлі ... әсер ... ол ... ... ие ... ... ... жұмыстар тәуекелдерді басқарудан бастау қажет, яғни
тәуекелмен байланысты ... ... ... ... үшін ... ... үсныныстар мен шаралар енгізіліп,
жасалуы тиіс.
Кәсіпорынның тәуекелді басқару бөлімшесі бірнеше топтардан тұруы қажет.
Бөлімшенің құрамына кіретін әр ... ... ... ... ... ... ... ең алдьшен - антитәуекелділік басқарушы, маркетинг бойынша
маман, қаржы ... ... ... ... ... бойынша, өндіріс бойыыша маман.
Кәсіпорынньщ басқармасы тәуекелді басқару мәселелерін шешуде басты ... ... ол ... ... ... шаралар бағдарламасьш
бекітеді, критикалық ... ... ... ... қабылдайды,
антитәуекелділік бағдарламамен бірге сыналатын шешімдер қабылдайды.
Тәуекелді басқару бойынша шараларды тікелей өткізу кәсіпорынның ... және ... ... ... қайшы келеді,
олардың есеп беру көрсеткіштеріне жағымсыз әсерін тигізеді, себебі ... ... ... әкелмейтін шығыстарды талап етеді.
Сондықтан тәуекелді басқару бойнша соңғы шешімдерді кәсіпорынның басқару
органдарыныц ең жоғарғы органы қабылдағаны үлкен ... ... ... ... ... жоғалтуларды төмендетуде
қызығушылық тудыратын кез келген ... өзі үшін ... ... ... ... ... ... жоғалтуларды бағалау;
фирма белгілі бір тәуекелдерді өзінде қалтыра ма, яғни олар бойыыша ... бола ма, не олар ... ... ... ... ... ... қабылдауы тиіс;
- негізгі максаты мүмкін жоғалтуларды төмендету болып табылатын
тәуекелдерді басқару багдарламасын жасау қажет.
Бұл ... ... ... бойынша мақсатты шаралардың арнайы
бағдарламасын жасау негізінде мүмкін. Антитәуекелдік ... ... ... ... ... ... үшін ... қажетті ақпараттар болуы
тиіс.
Тәуекелді басқару мақсаттары мен міндеттері.
Тәуекелді ... ... ... шаралардың кез келген арнайы
бағдарламасын жасаудьщ мақсаты кәсіпорынның тәуекелділік ... ... ... қамтамасыз ету болып табылады.
Қаржылық тәуекелмеи байланысты қаржылық жоғалтуларды ... шешу ... ... ... ... бар ... жою,
мүмкін тәуекелдің алдын алу, мүмкін болатын зиянның ... ... ... болатын зиянның жанама алдын алу.
Мүндай бағдарламаны талдауда тәуекелді басқару бойынша мақсатты
шаралардьщ ... ... ... мен ... ... ... ... принциптері. Тәуекелді басқарудың
мақсаттары мен міндеттерін ... ... ... фирма тәуекелдерін
баскару принциптерін нақтылауды талап етеді.
Менеджер тәуекелді басқару бойынша мақсатты ... ... ... негізге алатын принциптер кәсіпорьшның стратегиясымен
анықталады. Егер кәсіпорын ... ... ... қамтамасыз етуге
негізделсе, онда бағдарлама ... ... ... ... ... ... тұрактылықты қамтамасыз ететін тәуекелді басқару
әдісін таңдауды ұсынады. Мұндай ... ... ... компанияның барлык
тәуекелдерді сыртқы ортаға шығаруға бағытталу принципі болып табылады.
Фирманың тиімді дамуы үшін тәуекелдерді басқарудың ... ... ... ... ... ... ... сыртқы орта талаптарымен
сәйкестендіру, оның ішінде берілген кәсіпорьга үшін ... ... ... ... ... ... функцияларының мәні ... ... ол ... кәсіпорындардың интегралдық
құндылықтарын сақтауға бағытталғандықтан, бүл функцияларды орындау ... және ... ... ... ... ... асырылады. Тәуекелді басқару жүйесін орнату үшін біріншіден,
мамандарды ... ... ... ... біріккен тренингтер
жүргізілуі тиіс.
3.1 Тәуекелді басқару бағдарламаларын қаржыландыру
Кәсіпорыыдағы тәуекелдІ басқару үшін оған ... ... ... ... ... бөлек шараларды, сақтандыру сыйақыларын, белгілі
меншікті сатып алу үшін және де резервтерді қаржыландыру керек.
Кәсіпорынның тәуекелін ... ... ... ... ... ... ... тәуекелді басқару бағдарламаларын дамыту;
тәуекелді басқару бағдарламаларын енгізу және мониторинг;
* шараларды ... ... не ... ... ... ... көздері:
* бөлінбеген табыс;
* қаржылық инструменттерді сатудан;
* заемдық құралдардан;
* жаңа капитал салулар (акционерлік капитал);
* трансферттік гранттар;
* салық жеңілдіктері;
* төлеу ... ... ... ... ... ... ... тәуекелді басқаруға байланысты табыстар;
* кәсіпорынньщ Ішіндегі тәуекелді басқарудың интергациясы;
* басқа да ... ... ... ... жан - ... ақылы қызмет көрсету (тәуекелді басқарудағы);
Қаржыландыру тәсілдері:
1. Кәсіпорынның өзіне ... ... Ол ... ... ... ... фактілік жоғалтулары (қарапайым шығындар
сияқты);
* тәуекелді ұстап қалу үшін арнайы оған бөлінген резервтер;
* ... ... ... ... ... ... жеке меншік немесе топтық каптивтік сақтандырушы арқылы
тәуекелді үстап қалу;
* риск - менеджердің потенциальдық ... ... ... ... ... ... транферттік келісімшарттары? Ол
өзіне мынаны қосады:
* келісімшартта келісілген белгілі бір ... үшін ... ... ... ... үшін жасырынды емес жүйені таңдау қажет.
3. Профессионалдық сақтандыру компанияньщ ... ... ... инструменттердің операциялары№
Қаржылық инженерия (қаржылық кестелер).
80 жылдардан бастап, көптеген мамандар "тәуекелді басқару" сөзін
кәсіпорынның қаржыландырудың тағы бір ішкі қайнар көзі деп ... егер ... ... ... ... жасалынса? Онда
кәсіпорынның басқарушылары тын саясатты жүргізе алады. Және де
ол кәсіпорынға одан да көп ... ... ... ... ... ... ... осындай бағдарлама болған кезде тенденцияның одан әрі
қысқарылуы әкеледі;
* тәуекелді басқару бағдарламасының дұрыс құрылуы, ... ... ... ... жоспар бойынша орындаса,
онда профилактикалық процедуралар авариялық жағдайларды
төмендетуге және де тенденцияның төмендеуіне әкеледі.
Қысқаша ... ... ... ... ... ... бір ... бола алады.
Кәсіпорынның қаржылық төзімділігі дегеніміз активтер айналысының
көбегоі және маржаның көбеюі шығындарды қысқарту арқылы анықталады.
Қорытынды
Берілген ... ... ... ... ... ... Курстық жүмыстың қойылған мақсаты орындалды, яғни ... ... ... жан-жақты теориялық зерттеулер жүргізіліп,
«Қазақтелеком» АҚ филиалының қаржылық ... ... ... бағалау,
оларды басқару, кәсіпорында тәуекелді басқару ... ... ... ... ... ... тәуекел мәні және түрлері, тәуекелді
бағалау әдістері ... ... ... ... ... ... ... тәуекелді төмендету тәсілдері үсынылған.
Жүмыстың талдау бөлімінде «Қазақтелеком» АҚ филиалының бухгалтерлік
баланс негізінде қаржылық жағдайы талданып, ... ... ... жүйесіне баға берілді. Жалпы қорыта келгенде, бүл кәсіпорынның
тәуекел ... ... ... ... ... ... Жұмыстьщ соңғы
бөлімінде қаржылық тәуекелдерді басқару жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстар
берілген. ... ... ... ... ... ... қүру, оыың қүрылымында мамандар тізімі берілген.
Сонымен, тәуекелдерді басқару ролінің маңыздылығын нығайту және оны
маманды қызмет сферасына шығару ... ... ... ... ... ... маңызды міндеттерінің бірі болып табылады.
Қолданылған әдібиеттер тізімі
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі
Балабанов И.Т. Риск-менеджмент. - М.: ... и ... ... Бланк И.А. Стратегия и тактика управления финансами. - Киев:
ИТЕМлтд, АДЕФ-Украина, 1996.
4. Ван Хорн Дж.К. Основы управления ... - М.: ... ... ... ... Я. Д., ... А. В., Шемякин В. Л. Оценка и анализ
финансовых рисков предприятия в условиях враждебной ... ... // ... в ... и за рубежом - 2000 г. №3, с.
15-17.
6. Глухов В.В., Бахрамов Ю.М. ... ... - ... ... ... 1995.
7. Грабовой П. Г. . Риски в современном бизнесе. - М.: Аланс, 1994. -
240с
8. Градов А. П. и др. ... и ... ... ... - Спб.: Специальная литература. -1996. -510с.
9. Лапуста М.Г., Шаршукова Л.Г. ... в ... -М.: ... и ... ... Е. Н. ... на ... Теория и
практика. М.: «Ось-89», 2002. - 80 с. П.Стоянова Е.С Фиыансовый
менеджмент. Российская практика. - ... ... 1995. ... Г. В. ... ... ... на
уровне предприятия. -
12 СПб:Питер,2000.-176с ІЗ.Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Методика
финансового анализа М:
13 ИНФРА, 1995.

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қаржы тәуекелін басқару."24 бет
«Коммерциялық банктердің несиелік тәуекелін бағалау және төмендету жолдары»67 бет
Банк тәуекелі. Банк тәуекелінің жіктелуі86 бет
Банктердің активі мен пассивінің несиелік тәуекеліннің мәліметтер базасын құру ( ұйымдастыру )26 бет
Банктердің несиелік тәуекелін басқару80 бет
Қазақстан Республикасының ІІ-ші деңгейлі банктерінің банктік тәуекеліндерін басқару41 бет
Қаржы тәуекелін басқару39 бет
Қаржы тәуекелін басқару («PERFECT» ЖШС мысалында)37 бет
Қаржы тәуекелін басқару теориясы42 бет
Қаржы тәуекелін басқарудың теориялық аспектілері71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь