Интернет ұғымы, мүмкіндіктері

Кіріспе
1. Іnternet ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1. Іnternet желісінің құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1 Іnternet.тің қызмет баптары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 World Wіde Web ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.3. Көру жабдықтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.4. URL адрестері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.5 E.maіl ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2. Интернет және оның мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.1 Outlook Express программасымен жұмыс істеу принциптері ... ... ... ... ...
2.2 Компьютерлік қауіпсіздік мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

3. Іnternet.пен қатынас құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3.1 Бағыттауштар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.2 Компьютерді желімен жұмыс істеуге даярлау жүйелік параметрлерді бекіту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.3 Іздеу серверлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.4 Гипермәтін. Гиперорта ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қызықты мәліметтері бар адрестер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Іnternet (бас әріппен жазылса) – кез келген компьютерді жер шарында орналасқан басқа жұмыс станциясымен, яғни телефон арнасына қосылған басқа кампьютермен жылдам байланыстыратын Дүниежүзілік Желі. Оны дүниедегі ең үлкен ауқымды (глобальный) желі деп атайды. Осылай телефон арнасы арқылы байланыса алатын кампьютерлер бір-бірімен ТСР/ІР хаттама (пртокол) ережелерімен мәлімет алмасады, оларды бір нұсқада, яғни бір тілде “сөйлейді” деп айтса да болады. Дүниежүзілік Халықаралық телефон желісі сияқты оны ешкім басқармайды, ол ешкімнің жеке меншігі емес. Міне осы Интернет желісі көмегімен электрондық почта арқылы хабар алып (беріп), басқа кампьютрлердегі ақпаратты көріп, қашықтан телекноференцияларға қатынасу жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік бар.
ТСР/ІР-Интернет желісіне қосылған кампьютерлер расында ақпарат алмасуды қамтамасыз ететін мәліметтерді бір жүйеге келтіру ережелері немесе оларды құрастыру хаттамасы.
ІР (Іnternet Protokol) – мәліметтерді оны алушының адресі көрсетілген шағын тақырыптары бар бірнеше бөліктерге немесе дестелерге бөлетін желіаралық хаттама.
ТСП (Transmіsson Control Protokol)- мәліметті жөнелту ісін басқаратын хаттама, ол желідегі ақпарат дестерлерін дұрыс жеткізу үшін жауапты болып саналады. Интернет жүйесін пайдалана отырып, үйден шықпай-ақ, көптеген елдерді, қалаларды аралап, музейлерді, кітапханаларды көріп, дүниежүзілік мәдени және ғылыми жетістіктермен танысып, оларға өркениетті елдің азаматы ретінде өз үлесіңізді қосып, өзіңізді дүниенің бір кішкене бөлігі ретінде сезіну мүмкіндігіне ие боласыз.
Интернет (кіші әріппен жазылса)- ТСР/ІР хаттамалары негізінде желіаралық байланысу технологиясы.
Әлеуметтік пенде болғандықтан адам әрқашанда өзі сияқтылармен араласу тәсілдерін іздестіреді. Соңғы кездегі ІNTERNET желісінің күрт дамып кетуі (қазіргі кезде 18 000 әртүрлі желілерді біріктіріп, күнбе-күн жаңаларымен толықтыруда) қашықтық ұғымын жоққа шығарып, планетамыздың кез келген нүктесін бір-бірімен бейнелі түрде байланыстыруда. Информацияның көзді тартар ертеңі таң қалдырып, өзіңнің соны пайдалана алатының қуантады. Бірақ адам жаңалыққа тез үйренеді ғой, қазір де ІNTERNET жалпыға бірдей информациялық қор тәрізді ертектегі “ханшалардан” күнделікті “күңіңізге” айналып барады. Оның құрамында миллиондаған компьютерлер, компьютер терминалдары және қарапайым пайдаланушы адамдар бар. Кейбір есептеулер бойынша екі миллиондай компьютермен 30 миллионға жуық адам жұмыс істеп жатыр. ІNTERNET желісіне күніне 1000 компьютер қосылады екен. ІSOC (Іnternet Socіety – Іnternet қоғамдастығы) президентінің жақында ІNTERNET желісін пайдаланушылар саны бір миллиардқа жетеді деуі де бекер емес шығар. Мұнда таңданарлық ешнәрсе жоқ. Сол себепті ІNTERNET бізге “даналық көзі” болып көрінсе де, оның өзін қалай пайдалатынымызды білген артық болмайды.
1. Балапанов Е.К., Бөрібаев Б., Дәулетқұлов А.Б. Информатикадан 30-сабақ. – Алматы: Джагамбек и С, 1999.350б.
2. C.Симонович Г., Евсеев, А. Алексеев. Специальная информатика: Учебное пособие. Обозреватель Іnternet Explorer - основное средство просмотра Wolrd Wіde Web. – АСТ- ПРЕСС: Инфорком –Пресс, 1998. –480с.
3. Харли Хан. Желтые страницы Іnternet, 1998.
4. «Глобальные сети: информация и средста доступаң - издательство ПГТУ.
5. Гиттель Э., Джеймс С., «ІSDN просто и доступноң - 1999 г.
6. Олифер В.Г., Олифер Н.А., «Компьютерные сети. Принципы, технологии, протоколың - Издательство «Питерң 2000 г.
7. «Mіcrosoft TCP/ІP: Учебный курс.ң /официальное пособие Mіcrosoft для самостоятельной подготовки/ - 1998 г.
8. Фролов А.В., Фролов Г.В., «Глобальные сети компьютеров. Практическое введение в Іnternetң - 1998 г.
9. Шафрин Ю. А., Основы компьютерной технологии. – М. АБФ. 1997 г.
10. Кенин А. М., Печенкина Н. С., ІBM PC для пользователей. – Екатеринбург, 1993 – 1997 г.г.
11. http://www.rіtmpress.ru/іt/press/cwm/36_98/xdsl.htm
12. http://www.permnet.ru:8101/іsdn_prіce.html
13. Журналы «Компьютераң и «LANң за 1999-2000 г.г.
14. Жаңа информатикалық технологиялар: информатикадан 30 сабақ
Балапанов, Бөрібаев, Даулетқұлов.
15. Интернет журналистика Калмыков А.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1. Іnternet ұғымы………………………………………………………..…..
1. Іnternet желісінің
құрылымы…………….....................................…………
1.1 Іnternet-тің қызмет
баптары………….……...........................................……
1.2 World Wіde ... Көру ... URL ... ... E-
maіl………………………….……...........................................................

2. Интернет және оның
мүмкіндіктері...............................................................
..
2.1 Outlook Express программасымен жұмыс істеу
принциптері....................
2.2 Компьютерлік қауіпсіздік
мәселелері............................................................
3. Іnternet-пен қатынас
құру........................................................................
.........
3.1
Бағыттауштар................................................................
...................................
3.2 Компьютерді желімен ... ... ... ... ... Іздеу
серверлері..................................................................
.............................
3.4 Гипермәтін.
Гиперорта...................................................................
.................
Қызықты мәліметтері бар адрестер……................……………….……..…..
Қорытынды ………………………………….............……………….………….
Қолданылған әдебиеттер………………….......……………………….………..
КІРІСПЕ
Іnternet (бас ... ... – кез ... ... жер ... ... ... станциясымен, яғни телефон арнасына қосылған басқа
кампьютермен жылдам байланыстыратын Дүниежүзілік Желі. Оны ... ... ... (глобальный) желі деп атайды. Осылай телефон арнасы ... ... ... ... ... ... (пртокол)
ережелерімен мәлімет алмасады, оларды бір ... яғни бір ... деп ... да ... ... ... телефон желісі
сияқты оны ешкім басқармайды, ол ешкімнің жеке меншігі емес. Міне ... ... ... электрондық почта арқылы хабар алып (беріп),
басқа кампьютрлердегі ақпаратты ... ... ... ... жүргізуге мүмкіндік бар.
ТСР/ІР-Интернет желісіне қосылған кампьютерлер расында ақпарат
алмасуды қамтамасыз ... ... бір ... ... ... ... құрастыру хаттамасы.
ІР (Іnternet Protokol) – мәліметтерді оны алушының адресі көрсетілген
шағын тақырыптары бар ... ... ... ... бөлетін
желіаралық хаттама.
ТСП (Transmіsson Control Protokol)- мәліметті жөнелту ісін басқаратын
хаттама, ол желідегі ақпарат дестерлерін ... ... үшін ... ... ... ... ... отырып, үйден шықпай-ақ, көптеген
елдерді, қалаларды аралап, музейлерді, кітапханаларды ... ... және ... ... танысып, оларға өркениетті елдің азаматы
ретінде өз үлесіңізді ... ... ... бір ... ... ... ... ие боласыз.
Интернет (кіші әріппен жазылса)- ТСР/ІР ... ... ... ... ... болғандықтан адам әрқашанда өзі сияқтылармен араласу
тәсілдерін іздестіреді. Соңғы кездегі ІNTERNET желісінің күрт дамып кетуі
(қазіргі кезде 18 000 ... ... ... ... ... ... ұғымын жоққа шығарып, планетамыздың кез ... ... ... ... ... ... көзді
тартар ертеңі таң қалдырып, өзіңнің соны пайдалана алатының қуантады. Бірақ
адам жаңалыққа тез ... ғой, ... де ... ... бірдей
информациялық қор тәрізді ертектегі “ханшалардан” күнделікті ... ... Оның ... ... ... ... және ... пайдаланушы адамдар бар. Кейбір есептеулер
бойынша екі миллиондай компьютермен 30 миллионға жуық адам ... ... ... желісіне күніне 1000 компьютер қосылады екен. ... Socіety – ... ... ... ... ... ... саны бір миллиардқа жетеді деуі де бекер емес шығар.
Мұнда таңданарлық ешнәрсе жоқ. Сол ... ... ... ... ... ... де, оның өзін ... пайдалатынымызды білген артық болмайды.
1. Интернет желісінің құрылымы
Әрбір ... ... ... ... ... түйінді
машиналарымен байланысады. Ал түйінді немесе негізгі машиналар бір-бірімен
қуатты оптикалық талшықты ... ... ... ... ... кез ... жай ... арасында байланыс орнату үшін қажет,
олар; тәулік бойынша үзіліссіз ... ... ... ... ... ... жүрген ақпараттарды уақытша сақтайды; ақпараттық
серверлер деп аталатын мәлімет жинақтауыш компьютерлермен жылдам істейтін
оптикалық ... ... ісін ... ... ...... қалың көпшілікке арналған, ... ... ... ... ... ... жинақталған
арнаулы компьютер. Мұнда ... ... ... жарнамалар,
т.с.с. мәліметтер сақталады.
Желіге қосылатын әрбір компьютерге қайталанбайтын айрықша өзіндік
адрес ... ... ... ... (ІBM, Macіntoch),
операциялық желінің түрімен (MS DOS, Wіndows 98, Wіndows ... ... ... ... ақпарат тура адрес ... ... ... ... ... мәліметтерді ... ... ... ең ... жолды таңдайды, жұмыс
барысында ол байланыс арнасының ... ... ... Бұл
мүмкіндік Интернетті қазіргі кездегі ең ... әрі ... ... байланыс жабдығына ... ... ... ... кім ... компьютерлер арасындағы ... ... ... ... ... қалай қосылады, бұның
бәрін істейтін арнайы қоғам – интернет провайдері ... ... ... ... Алматыда Интернет провайдері болып қызмет ... ... ... Nurcat, S&G Communіcatіons, Parasang,
Қазақтелеком, ... Арна ... ... ... ... істейді.
Іnternet-те қызмет көрсету провайдері - ІSP (Іnternet Servіce
Provіder) ... ... ... ... қатынас
құруын жүзеге асыратын заңды тұлға.
1.1 Іnternet-тің қызмет баптары
Қазақстанның ... жол ... ... ... де сол ... теміржол желісі - жолаушыларды ... ... ... - ... көптеген функцияларының бірі. Бұдан басқа
почта жеткізу ісі бар, ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі қызмет баптары жұмыс ... ... –те де ... ... ... түрлері бар. Олар -
World Wіde Web деп ... ... ... ... ... оны WWW ... Web деп те айта ... электрондық почта (E-
maіl), Іnternet News (Usenst) –Интернеттік ... ... ... ... Talk Radіo, Іnternet Relay Chart (ІRC), ... ... ... ең жиі ... - ... ... World Wіde Web ... дүниежүзілік тармақталған желісі – бұл Іnternet ... ең ... ... күнге тоқтаусыз өсіп жатқан қызмет ... World ...... ... ... және ... ... термин. Бұл мәліметтерді пайдалану жолында ... ... үшін ... Іnternet Explorer, Netcape Navіgator сияқты
программалық жабдықтар қолданылады. ... ... ... Web ... бірінен-біріне көшуді жеңілдетеді. Web
жүйесіне қосылғаннан ... ... адам WWW ... кез ... ... ... пайдалану құқығына ие болады, бұдан
соң басқа ... ... үшін ... ... ... үшін ақы ... қажеті жоқ.
Web-тің әр бетінің ... ... ... ... ... бар, оны ... ... парақтардан
тұратын өте үлкен ... ... ... Бір ... ... ... Web кітабы секілді, ал оның ... ... ... ... ... ... көз алдыңызға
орналасады, мұнда қашықтағы - ... ...... ... ... ... бағасы тек мәліметтің көлеміне немесе сіздің байланысып
отырған уақытыңыздың ... ... ... мәліметтің бірінші беті кітаптың сырты
немесе ... ... ... ... URL ... ... ... берілген қайталанбайтын өзіндік адресі болады. Ол
беттердегі мәліметті оқу “көру ... деп ... ... ... орындалады.
1.3 Көру жабдықтары
Mіcrosoft Іnternet Explorer, Netscape Navіgator программалық
жабдықтары осы ... ... ... browser ... ... ... Mіcrosoft Word программасының мәтінмен жұмыс ... ... ... электрондық кестелермен жұмыс ... ... ... Explorer мен Netcape ... Web- ... ... ... ... ... яғни ... қатынас құру
құралдары болып саналады. Мұндай программаларды соңғы кезде ... ... деп те ... ... ... ... қызметі – Интернеттегі Web-парақтарын
оқып, ... ... ... ... іздеп табу URL – адрестерімен
анықталады.
1.4 URL – адрестері
Бұл ... ... ... ... жазудың арнайы
формасы. Ол- желінің қай ... ... да, ... мәліметті
айнытпай қатесіз табуды қамтамасыз ... сөз ... ... ... ... келтірейік.
http: // www.soccer.ru /dіnamo/rus/іndex.html
мұндағы
http – протокол, яғни хаттама;
www.soccer.ru – адрестің домендік ... оның ...... ... аты:
soccer.ru –доменнің аты;
dіnamo/rus – сервердің каталог аты;
іndex.html - Web – ... ... ... ... немесе электрондық ...... ... ... хабарлар жіберу жолымен мәлімет алмасу тәсілі. Ол ... ... ... ... ... ... ретінде,
Outlook Express программасын атауға болады.
Электрондық почтаның белгілі бір ... ... ... ... ... ... алу керек, әйтпесе хабарлама
алғанда оның ... ... (from:)) ... ... өрісін қарау қажет.
Электрондық почтаның ... Web ... жиі ... ... қолдану кезінде одан зиян шегуге бола
ма?
Иә, болады. ... ... ... ... ұсынудан,
мағынасыз үстіне-үсті қайталанып келе беретін хабарламалардан,
нақты ... ... ... ... ... ... ... арқылы осындай жайсыз ... ... ... ...... жаңалықтар алмасып отыратын
бейкоммерциялық, ... ... ... анархиялық жүйелер
тобы. Usenet бірнеше компьютерлерден тұратын UUCP желісі ... ... ... ... дәлірек айтсақ оның жартысынан
көбі интернетте ... тобы Usenet ... ... тобы – ... ... яғни ... алмасуына арналған электрондық
пікірталас топтары.
Іnternet -пен жаңа ғана байланыс құрылды, енді ... ... ... ... әрі ... ... жоғалтпау үшін, алдымен
жұмыстың сценариін жасап алған дұрыс www- не тапқыңыз келетінін аладын-
ала нақты ... ... да, Web –ке ... ... ... ... ... керек мәліметті тауып алыңыз. Бұны өзекті ... ... ... ... ... “+” таңбасы қойылған бірнеше
сөздер арқылы да іздеуге болады. Іздеу ... ... ... бірі ... мүмкін, мысалы, футбол, белгілі бір шикізат,
не өнім, әлде бір мекеменің, басылымның ... ... ... ... ... негізі бола алды. Керекті ақпараттар табылса, олардың
ішкі беттеріне ... Еш ... ... ... ... ... арқылы жүргізу қажет. Өзіңізге ... URL ... ... ... ... де ... ... ұғымы “Unіform Resourke Locator” деген сөзден шыққан, яғни
“ресурстардың әмбебап атауы” деген ұғымды білдіреді. Бұл ... ... Web ... ... нақты, әрі дәл белгілеп, олардың
орналасуын ыңғайлы және бір мәнді түрде анықтайтын адрестеу ... ... ... ... ... немесе Австрлиядағы
таныстарыңызға жіберуіңізге болады, ... ... олар да ... сіз ... ... алады. Бұл адрестер почталық адреске
не телефон номіріне өте ұқсас.
Гиперторларды (HTTP://) сипаттайтынын, Gorpher (Gorpher://) мен ... ... ... ... ... хабарландыру
тақталарын (News://)т.б. сипаттайтын URL адрестері бар. URL- кез ... ... ... ... ... ... ... (броузерлерге) белгілі бір
іс-әрекетті орындататын нұсқау. Мысалы, ... ... ... -Огенек журналының ... ... ... ... адресі табылмай жатыр” деген хабарлама шықса, не істеу қажет?
Ол әлі аяқталмаған, әлде қате ... URL ... ... ... осы ... көрсетіп тұрған парақ басқа орынға ауыстырылған немесе
өшіп қалған. Терілген URL адресінің ... бос орын ... ... ... деректер мен статистикалық мәліметтер
ІNTERNET желісін алғашқы дүниеге келтіруге себеп болған 70-жылдар
басында АҚШ ... ... APRANET ... жүйесі болып
саналады, онда соғыс жағдайында байланыс желілерінің жұмысы зерттелген еді.
Желі нүктелерінің үлкен аумақта ... ... және ... ... ... ... ... байланысты оның аздаған бөліктері
бұзылғанмен сау желілердің өзара байланысы жылдам қайта құрылып, ... келе ... ... ... тек желі ғана емес, ол – желілердің желісі. ІNTERNET
көптеген байланыс желілерін бір-бірімен ... ... ең ... торабын құрайды.
Оның қарапайым желілік нүктелері ... ... ... ... ... ... ... мектептерде де орналасқан.
ІNTERNET-тің бір ерекшелігі оның құрамындағы ... ... BBS ... ... ... (шындығында, ІNTERNET компьютерлерінің
көпшілігі BBS сияқты істемейді, бірақ әркім одан файлдар алып, ... ... яғни оның ішкі ... ... ... ... қосылу дегеніміз – басқа жерлерде тұрған ... ... ... деген сөз. Желідегі ... ... ... ... ... жергілікті қорлар
көлеміндегі, кітапхана каталогтарындағы құжаттық мәліметтерді, суреттерді,
дыбыс клиптерін, ... және т.б. ... ... ... ... ... ала ... информация магистралына өте ұқсас, институт, мектеп терминалы
арқылы оған ... ... ... Ол үшін ... ... ... ... Мұнан кейін керекті жердегі ... ... желі ... ... ... материалдарға қол жеткізесіз. Керек етсеңіз,
NASA құжаттарын да, айта ... ... ... ... ЦРУ ... де ... ... екен.
ІNTERNET желісін сипаттау үшін оны телефон ... ... ... телефон компаниясы болмайтыны сияқты ... да тек ... ғана ... ... ... мемлекеттік телефон
жүйесінің иесі кім? ... де ... ... оның ... ... бірақ жүйеге толық ешік ие емес, бұл жүйе өзара келісім арқылы
ортақ пайдалануға ... ... ... ірі ... ... “телефон жүйесі” қалай пайдаланатыны жөнінде келісіп отырады, яғни
әр елдің кодын, төлейтін ақшасын, мұхитаралық кабель құнын – ... ... ... және де әр ... телефон жүйесін қосудың техникалық
мәсілелерін бірігіп анықтап отырады. ІNTERNET желісі де дәл осы ... ... ... ... нақты себептері өте көп. Мысалы, сіздің
Бурабайға барып дем алғыңыз келіп ... сол ... ... ... орын ... білгіңіз келеді дейік.
Олай болса, “scuba” (акваланг) жаңалықтар тобын ... шығу ... ... дем ... ... ... ... болар, әйтпесе сұрағыңызды
сонда енгізіп, күтіңіз. Біреу сізге ... ... ... ... ықтималдықпен
жауап алатыныңызға сенгіміз келеді).
Әлде әртүрлі заттар жинайтын коллекционермен танысқыңыз келе ме, жоқ
әлде торт ... ... ... бе? ІBM ... ... ... Периодты әдебиет жөніндегі анықтамалықты қарап, Ресей
журналдарын оқуыңызға болады.
ІNTERNET-тің бар ... онда ... ... де ... айтып
беру қиын. Оның үстіне күнбе-күн оған жаңа мәліметтер келіп ... ... ... ... компаниясы деп аталатын мекемелер
әрбір компьютерді ІNTERNET-ке қосып бере алады. Желіге қосылудың бірнеше
түрі бар, ... ... ... ... байланыстар (кіру жолдары);
- тұрақты қосылып тұрмайтын байланыстар (кіру ... ... ... атаулар әзірге түсініксіз шығар, енді олардың ерекшеліктерін
қарастырайық.
Тұрақты қосылып тұратын ...... жеке ... ... ... қосылған (Transmіssіon Control Protocol/Іnternet Protocol –
жеткізуді басқару протоколы/интернет ... ... ... бұл
ІNTERNET-тің бір шеткі бөлігі, яғни жеке ... ... ... байланыстағы негізгі компьютермен жалғасып тұр. Мұндай ... ... ... ... байланыс деп аталады.
Ерекшеленген немесе тұрақты тура байланыс тек ірі ... ... ... ... осындай мекемеде бағдарлайыш
орнатып, бағдарлауыш ІNTERNET-ке ... ... ... ... ... телефон каналын жалдап алады. Телефон каналы мен
ІNTERNET арасындағы байланыс ... ... ... провайдер-
компанияның компьютерімен байланысуға телефон шалу қажет емес, ... ... адам өз ... ... де, қалаған жеріне ІNTERNET
арқылы ... ... (ала) ... тұратын тура байланыс көбіне SLІP, ... ... PPP деп ... (Serіal Lіne ... Protocol – ... желі ... ... Slіp - тығыздалған SLІP, Poіnt-to-Poіnt Protocol –
“нүкте-нүкте” ... Ал Xremote деп ... ... түрі ... бұл да TCP/ІP ... ... телефон каналын тұрақты пайдалануға
негізделген, ыңғайлылығы жағынан бұл түр тұрақты қосылып ... ... ... ... ... ... байланыс қымбаттылығына қарай әр компьютерге
қойылмайды да, оның орнына Slіp (арзан болғандықтан) қолданылып келеді. Ол
желіге телефон арқылы ... ... мен бір ... ... қажет
болады. Солар арқылы хост-компьютермен байланыс ... ... ... өзгеріс жоқ.
Почталық байланыс. Іnternet-пен қосыла алатын бірнеше почталық байланыс
түрлері бар. Провайдері ... ... ... ... ... почталық байланысқа кіре алады. Олар өз почтасын Іnternet-ке
беріп, одан жа бірден хат-хабар ала береді. ... ... ... алдына Іnternet деп ... ... Бұл ... ... ... ... үшін LІSTERV жүйесін пайдаланған
абзал. Осы ... ... ... ... көмей (network gateways)
деп аталады, олар ... ... ... ... ... ... қатынастың қолмен терілетін терминалдық байланыс түріндегі
тағы бір түрі бар, бірақ ол тек ... ... ғана ... ... Тағы ... ... ... байланыс түрі бар, онда байланыс тек осы мақсат үшін
жұмыс істейтін программа арқылы орнатылады.
2. Интернет және оның ... — кез ... ... мен ... әлем ... ақпарат -
алмасу мен беру мүмкіндігі, желілер жуйесі. Интернет - ... ... ... ... жнынтығы (коммуникациялық
жабдық пен серверлері бар).
Әрбір торапта көбіне UNIX операциялық ... ... ... ... бір немесе бірнеше қуатты компьютер-сервер болады.
Мұндай торапты кейде хост деп ... ... оның иесі - ... ... ... «provide» - қамтамасыз ету деген сөзінен) ... ... ... жабдықтаушы басқарады.
Интернет әр түрлі ережемен жұмыс істейтін желілерді біріктіреді.
Бұл ережелерді үйлестіру үшін шлюз құрылғысы қызмет етеді.
Шлюз - ... ... ... ... ... ... Шлюз ... желілердіц бірлескен жұмысын қамтамасыз етуге арналған мәліметтерді
өзгертпейді.
Интернет желісіне әр түрлі ... ... әр ... ... ... арқылы жұмыс істейтін компьютерлер кіреді.
Алайда, ... ... ... барлық ЭЕМ хабар беру ... ... ... ... ... тиіс. Сонда ЭЕМ-ның қай-қайсысы
да басқа кез ... ... ... ... ... ... болады.
Хаттама - ақпаратты желіде беру ережелері (келісімдер, стандарт).
Интернет хаттамаларының екі ... ... жөн: - ... ... (IP және TCP) компьютерлерінің кез келген типтері арасындағы
электронды хабарларды заттай жолдау үшін ... ... Бұл ... ... ... ... ... көбіне «ТСРЯР хаттамасы» атты
бірыңғай терминмен белгілейді; - өте ... ... ... ... ... ... ... істеуі
үшін жауап береді: http хаттамасы (гипермәтіндік хабарларды беру), ... ... ... telnet ... (қол жетудің қашықтауы),
электронды почтаның хаттамалары және т.б.
TCP (Transmission Control Protocol - ... ... ... ... ... Ол ... ... қалай өтетіндігін
басқарады.
Бұл хаттама бастапқы ... ... ... ... - пакеттерге
бөледі. Әрбір пакетке тақырып қойылады, әрбірінде қызметтік ақпарат бар
(жіберуші мен алушының адрестері, ... ... ... ... және т.б.)
Тапсырылған адрес бойынша жеке пакетті жеткізу үшін ІР-хаттама
(Internet protocol) ... ... ... ... ... ... бірегей адресі (IP-
адрес) болуы тиіс. Мұнсыз ТСР-пакеттердің ... ... ... ... ... ... болмайды. Бұл адрес төрт ... ... ... ... ... ... ... әрбір компьютер осы
терт сандар бойынша ... ... ... ... пакетті жуықтағы көршіге
жолдау керектігін белгілей алады.
Интернет қызметі. Электронды почта, Электронды почта, немесе e-mail
(electronic mail - ... ... ... ... ... бірі ... ... Электронды почтаның Интернеттегі негізгі
функциясы - планетаның қай нүктесінде болса да, Интернеттің кез келген екі
пайдаланушысы ... ... ... - ... ... өте тез ... ... асыру. Электронды почтаның қосымша
мүмкіндіктеріне мыналарды жатқызуға болады: дыбыстық хабарды, құжаттарды,
сызуларды, фотосуреттерді, бейне ... ... ... ... ... жарнамаға жету және әр түрлі тауарларды ... ... ... ... ... ... программалық қамтамасыз ету, мекемелер
мен ұйымдарда құжат айналымын ... ... ... ... ... ... электронды почтаның жаңаша пакеттері (Electronic Funds
Transfer - ақшалай қаражатты электронды аудару) және EDI (Electronic ... - ... ... ... желі ... іс жүзінде қас-
қағым сәтте «электронды қойылған қолмен» қамтамасыз етілетін ақша, шоттар
және басқа қаржылық құжаттарды аударады.
World Wide Web (WWW) ... World Wide Web ... ... ең ... қызметі. Оны көбіне Интернетпен теңдестіреді, бірақ
шын мәнінде бұл оның көптеген қызметтердің бірі.
World Wide Web - ... ... ... ... ... ... ... тұратын біртұтас ақпараттың кеңістік.
Web - парақтар деп аталатын Web кеңістігін құрайтын жеке ... ... ... және ... ... ацпарат, сонымен қатар
Интерпеттің басқа құжаттарына сілтеме болады.
Тақырып жағынан біріктірілген Web-парақтық ... Web- ... ... (жаргондық термин-сайт). Бір Web-серверде бірнеше сайттар болуы
мүмкін. Электронды ... ... басу үшін ... ... қарап шығуға арналған және сонымен бірге оның ... ... ала ... Экран мөлшері де, түсті және графикалық шешілу
параметрлері де, клиент ... ... ... ... жүйе ... ... ... қатаң пішімделуі болмайды. Безендіру
оларды клиенттің ... ... ... ... атқарарады және қарап
шығуды орындайтын программаның қондырмаларына сәйкес жүреді.
Web-парақтарды қарап шығуға арналған программалар ... ... Wide Web ... гипермәтіндерден тұрады. Гипермәтін -
мәтіннің дара блоктарымен ... ... ... бойынша) түрде
ұсынылған мәтін. Гипермәтінді қолдану мәтінді ... ... ... соң ... ... соң парақ) оқуға емес, қажет болса керекті
жерге секіре көшуге мүмкіндік береді. Блоктан блоққа көшу ... іске ... - ... ... графикалық объектінің) арнайы
ерекшеленген ... ... ... ... ... сайтқа, кұжатқа (Web-параққа) немесе құжат ... ... ... болады. Гиперсілтеме жасағанда тышқанның нұсқағышы
созылған сұқ саусақты қолдың білезігі түріне ұқсайды. ... ... ... ... ... ... бірге шолушы сілтемеде көрсетілген
адресте тұрған жаңа Web-парақта ... ... сол ... ... құжаттарды қарап шығуға
мүмкіндік беретін жаңа гиперсілтеме ... ... ... ... Wide Web ... бірі ... табылады, олар бұл қызметтің
танымалдығы өсуіне ең көп дәрежеде ... ... Explorer ... іске қосу үшін жұмыс үстеліндегі және тез
іске қосу панеліндегі Internet Explorer ... ... Бас ... ... Программалар Internet Explorer) пайдалануға болады.
World Wide WebTe ... ... ... ... ... ... ... бір Web-парақтан басқасына
көшіп, шексіз ұзақ ... ... ... ... бірақ әлемде миллиондаған
Web-парақтар жасалғанын ескерсек, оларға қажетті ақпаратты мұндай тәсілмен
табудың сәті бола ... ... ... ... ... ... ... өте көп, олардың адрестері Интернетте ... ... ... ... жүйесімен жұмыс істеу ережелері жалпы алғанда MS
Word редакторындағы ізденіс ережелеріне ұқсас және ... ... ... бұл ... ізденіс пакеттері анықтамалық бағыныңқы
жүйелерде келтірілген. ... ... ... ... ... екі
типке бөлінеді: ізденіс каталогтары мен ізденіс индекстері.
Ізденіс каталогтары тақырыптық ізденіс үшін қызмет ... ... үй ... ... түрі, дәлірек айтқанда графикалық
безендірілу сан ... ... кез ... ... ... ... ... орналасқан, сұраныс деп аталып кеткен, ізденіс үлгісін
енгізу өрісі бар.
Титул парақтарындағы ... ... ... ... бөліктердің тізімі тұрады, сіз олардан қажетті сайттарды іздеп
табасыз. Ең көп ... ... ... ... ... ... Altavista.com, Rambler.ru, Aport.ru, Rax.ru.
Интернет каталогтарының типтік және ең ... ... ... ... сұранысыңызға сәйкесетін рубриканы
(категорияны) іріктеуден бастаған дұрыс. ... ... ... ... ... бөлінген:
Arts&Humanities (енер және ... ... ... (бизнес және экономика және т.б.) Әрбір категория ... ... ... ... ұсақ ... Қажеттісін шерте отырып,
керекті парақты тандауға болады.
Ізденіс ... ... ... ... ... істейді.
Клиент ізденіс аумағын сипаттайтын сөз немесе сөз ... ... ... + ... + ... және ... ... бар Web-
парақтарына арналған сілтемелердің тізімін алады.
AltaVista (AltaVista.digital.com) сервері ізденіс индекстерінің ең
әйгші және ... өкші ... ... ... ізденіс жүргізгіңіз келсе, AltaVista ... ... ... ... Ізденіс (34-сурет) кнопкасын басу керек.
Ең қарапайым сұраныс - мысалы, сіз ... ... сезі ... ... ... сұраныс бірнеше сезден тұрса, онда AltaVista-да мынадай
келісімдер қарастырылған:
1. Бос орын ... ... ... сөз OR (Немесе) ... ... ... белгілейді, Мысалы, Экономикалық
информатика сұранысы бойынша не ... ... ... ... сөз де бірден) бар парақтар таңдалып алынады.
2. Тырнақшаға алынған бірнеше сөзді жүйе ... ... ... ... ... ... ... информатика» сұранысы
бойынша осы символдық жолы бар ... ... «+» ... ... ... ... And ... логикалық
операциясына сәйкес келеді. Мысалы, сұраныс бойынша осы екі сөзі де ... ... ... ... алынды.
Желідегі ізденістің тиімділігі едәуір дәрежеде пайдаланушының
тәжірибесі ой-өрісіне ... ... бір ... ... ... қандай жағдайда да машина зердесіне ... сіз ... осы ... ... ... ... ... ықтимал үйлесімін және т.б. ескеруге тиіссіз.
Телеконференция қызметі электроңды почтаны циркулярлық жолдауға
ұқсас, оның барысында бір ... бір ... ... үлкен топқа
(мұндай топтар телеконференция немесе жаңалықтар тобы деп ... ... ... ... ... ... барлық әлемге
қарата, сұрақ қою үшін және осы сауалдың ... ... ... ... алу үшін ... ... ... сұрақтың мағынасы осы
телеконференция тақырыбына сәйкес келетін қадағалау да маңызды. ... ... ... ... ... инжәнерлер, ғалымдар,
дәрігерлер, педагогтар, заңгерлер, ... ... және тағы ... өз іс-қызметі саласына қатысты
топтарда болатын телеконференция хабарларын жүйелі ... ... ... ... ... деп ... ... мониторинг мамандары
әлемде олардың мамандықтары бойынша нендей жаңалық болып ... ... ... проблемалар мазасыздандыратынын және өз жұмысында неге баса
назар аудару керектігін дәл білуге мүмкіндік береді.
Телеконференцияда ... ... кері ... үшін ... ... ... ... табылған. Тікелей өндірістік іс-әрекетке
қатысы жоқ, корреспонденцияның ... ... ... ... ... бар жағдайларда іскер қатынас-хаттарда қолданылатын негізгі адрес
орнына ... ... ... ... мұндай адрес тегін почта
қызметтері бірінің серверін ... ... ... ... ... хабарлардың орасан зор ... ... ... ... ... ... кейбір топтарда
конференция тақырыбына қатысы жоқ ... ... ... ... ала «іріктеу» жүргізіледі. Мұндай конференциялар жаңғырту (модератор)
деп аталады. Модератор ... адам ғана ... ... бір ... ... ... ... еткізетін программа да шығады. Соңғы жағдайда
автоматты модерация туралы айтады.
Файлдарды беру қызметі (FTP). FTP ... ... ... Protocol - ... жолдау хаттамасы) бір компьютерден басқасына
файлдарды жолдау Internetre бар маңызды мүмкіндіктердің бірі ... ... ... ... ... әлемдік желіде өзінің
серверлері босады. Клиент тарапынан FTP серверлерімен жұмыс ... ... ... ... ету ... ... WWW ... жағдайларда жұмыс үшін және FTP хаттамалары бойынша кірістірілген
мүмкіндіктерге ие.
FTP хаттамасы бір уақыпта сервер мен ... ... екі ... ... ... істейді. Бір қосылыс бойынша мәліметтерді ... ал ... ... ... ... қолданылады. FTP хаттамасы
сондай-ақ клиентті ұқсастыру үшін серверге құралдар ұсынады.
Тек ... ... ғана ... ... коммерциялық сервер мен
қол жету шектелген серверлер мұны жиі ... - олар ... және ... ... ... сұраныс жасайды. Алайда барлық
ниеттенушілер үшін ... ... қол ... ... мың ... ... ... пайдаланушының аты ретінде anonymous сөзін енгізіп, ал
пароль ретінде электронды почта адресін беру керек. Көптеген ... ... мұны ... ... жасайды.
2.1 Outlook Express программасымен
жұмыс істеу принциптері
Электронды почта - бірнеше минут ішінде жер ... кез ... хат ... қарым-қатынастың қолайлы және сенімді құралы.
Қолайлы және сенімді болғаны соншалықты, миллиондаған адамдар визит
карточкаларында телефон ... ... өз ... да ... ... почтамен (E-mail) жұмыс істеудің жалпы схемасы мынадай.
Пайдаланушы тандалған провайдерге өтініш жасайды, ... және ... ... алады.
Провайдер серверінде пайдаланушының почта жәшігі жасалды, онда келіп
түскен және жәнелтілетін хабарлар жиналады.
Microsoft Outlook Express программасын іске қосу үшін іске қосу ... - Outlook Express ... ... ... Internet ... ... ол Сервис - Почта және жаңалыңтар бұйрығымен іске қосылады.
Мәтіндік редакторға ұқсайтын терезеде сіз хат ... SMTP- ... Message Transfer protocol - ... хабарларды беру хаттамасы)
деп аталатын ... ... ... ... ... ... адресін
тақырыпта көрсетесіз. Ол сіздің адресатыңыз тіркеліп, ... ... ... ... ол өз ... белгілеуі бойынша береді.
Хат сізге арналып келсе, сіздің провайдеріңіздің басқа сервері - ... (Post Office Protocol - ... ... ... ... ... сіз оқығанша қатқыл дискіде сақтайды. Хабар сіздің компьютерге тартылып
болғаннан кейін сервер оны ... ... ... ... ... ... жасау ретінде мәтінді, алушының адресін және ... ... ... ... ... Outlook Express хабар жасау үшін хабар
жасаудың жеке терезесі қарастырылған. Бұл ... ... ... ... Express ... ... сонымен қатар хабар жасау терезесінің
өзінен шақырылуы мүмкін. Бұл кейбір хабарды ... ... ... жасаудың
тағы қосымша терезесін шақырып, бір уақытта екі ... ... ... ... ... ... ашық терезелері саны кез келген болуы
мүмкін.
Хабар - хабар жасау бұйрығын ... ... ... ... ... ... ... Экранда хабар жасау (35-сурет) терезесі
пайда болады, оның ... ... екі ... бөлікке бөлінеді.
Жоғарғы жақта қызметтік ақпаратты ... ... ... ал
төменгісінде - хабар мәтіні орналасады. Тақырып өрісінде хабар арналған
мәселені ... ... ... ... ... бірақ параметр атушы
қалап-тілейтіндей). Кімге ... ... ... ... ... ... ... (егер ол болса) көрсетіледі.
Хат мәтінін дәл мәтіндік файлды ... етіп ... Хат ... Файл - Жіберу бұйрығын немесе Жіберу кнопкасын шертіңіз.
Кететіндер папкесінде жіберілген хаттар саны ... ... ... ... олар бұл ... ... болады.
Жіберілгендер кнопкасын шертіңіз және жіберілген ... ... ... ... Егер хабар қайсыбір себептен
жіберілмесе, Хабарды жіберудің сәті ... деп ... ... бірге
адрестің дұрыстығыш бірінші тексерген жөн.
Қосымша ... Жаңа ... ... ... екі ... ... адресі адрестік кітаптан таңдалады. Жиі қолданылатын адресті
Адрестік кітапқа: Адрестік кітап - Адрес жасау деп ... ... ... ... мәліметтерді енгізіңіз - Есімі, Әкесінің аты,
Тегі және т.б. Жаңасын қосу өрісіне ... E-mail ... және Қосу ... ... ... ... жаңа хат енгізу үшін программаның ... ... ... ... ... тұсында екі рет шерту жеткілікті.
Сонымен ... хат ... ... ... жазылған адресті
енгізгенде, Outlook Express ... ... ... ... ... қажетгілігі туындайды. Бұл үшін хат жазып болған
соң хат редакторына файл кірістіру ... - ... ... ... ... суретті, программаны, веб-парақты немесе басқа файлды тауып, ... ... хат ... ... ... ... ... жәнелтімі бар хат сол
жағынан кішкентай ... ... Егер сіз ... ... ... ... ... қыстырғыш тұсында шертсеңіз,
жәнелтілген файлдардың атауын, типін және мөлшерін көресіз. Дискіде қажетті
файлдарыңызды сақтау үшін оны ... ... ... және оны тышқан-
тетікпен шертіңіз. Дискіде сақтаудан басқа сізге сонымен бірген файл ... яғни оны ... ... ... ... ... ұсынады.
Почтаны жеткізу - бұл қосарлы операция. Хабар-почта жеткізу бұйрығын
таңдаңыз ... ... ... Почта жеткізу кнопкасын басыңыз.
Кеткендер ... ... ... ... ... ... клиенттің атына алынған сервер хабарлары Келгендер папкісіне
жіберіледі.
Почта оқу. ... ... оқу үшін ... Папкілер немесе
Келгендерді тандаңыз. Жаңадан алынған хаттар хабар тізімінде жартылай
қарайтылған ... ... және ... хат ... ... ... ... терезенің төменгі жағында көрінеді хабармен
толығырақ танысу ... ... ... Барлық қосымша операциялардан біз хабардың шартты
белгілерімен қайта таңбалануын (перекодировка) және ... ... ... ... ... қайта таңбалау (перекодировка). Келіп түскен
хабарлар мәтіні әр түрлі шартты ... ... ... ... ... ... орнына сіз «мән-мағынасыз сездер жиынтығын» (аброкадабра)
көрсеңіз, ... ... ... ... Тир-Шартты
белгілеу немесе Шартты белгілеу кнопкасы-тізімі) бұйрығымен ... ... ... ... болу себепті кейде тандалған шартты
белгілеулердің бір-біреуінде хатты оқу мүмкін болмайды. Осы ... үшін ... ... ... ... беретін арнайы шартты
белгілермен қайта таңбалау-программалары (мысалы Mail Reader ... ... ... ... Іс ... бар ... ... жаба беруге болмайды. Хаттың оқылу қиындығы хат жіберушінің
кінәсінен де болады. Өйткені орыс ... ... ... КОИ - 8 ... ... ... почтамен алынған хабардың қай-қайсысын да компьютеріңізге
Файл-Қалай сақтау керек бұйрығымен сақтай аласыз.
Хатты бастапқы түріңде, eml кеңейтіп, мәтіндік пішімде, txt ... ... ... Бұл үшін кез ... ... ... ... Почта (mail) не болмаса мәтін таңдау керек.
Программаның жаңа ... ... ... HTML ... ... туды, сонда шрифтілік және абзацтық безендіру қалады.
Хабарды Файл-Басу бұйрығының көмегімен басып шығаруға болады.
Хат тасушы - програманың ... да ... per іске ... ... ... ... ақпарат талап етеді. Бұл ... ... ... ... Express байланысты баптауды арнайы шебер-программа жүргізеді,
оның міндеті - есептік жазба құру (account).
Есептік ... ... - ... ... ... жасалады.
Интернетте Есептік жазбалар диалогтық ... Қосу ... ... ашылған мэзірде есептік жазба құрылатын қызметті тандау керек. Кейінгі
ақпарат шебердің басқаруы ... ... және ... аты ... ... электронды почтаның адресін, қолданылатын сервердің
атын, қажет болған жағдайда, пайдаланушының аты мен паролін енгізеді.
2.2 Компьютерлік ... ... ... мен оның ... ... техникада қауіпсіздік ұғымы ете кеқ мағынада. Ол компьютер
жұмысының сенімділігін де, құнды ... ... да, ... жоқ ... өзгеріс енгізуінен қорғауын да, электронды
байланыспен хат жазысу құпиясын сақтауды да меңзейді.
Ақпарат ... ... ... ... ... ... ... құпиялық немесе ақпараттың қол жеткізуге
болатындығына ... ... ... ... ... ... құбылыс
тусініледі. Компьютерлік жүйелердегі ақпараттың қауіпсіздігіне төнетін
қатердің көпшілігі екі жікке ... ... және ... ... ... өркениетті елдерде азаматтардың қауіпсіздік сақшысы
ретінде заңдар тұр, бірақ есептегіш техника саласында ... ... ... ... ... ал заң ... процесс технология дамуына ілесе
алмайды, сондықтан компьютерлік жүйе жұмысының сенімділігі ... ... ... сүйенеді.
Ақпаратғы рұқсат етілмей (рұқсат берілмеген, тыйым ... қол ... ... ... жергілікті, әсіресе, ғаламдық
компьютерлік желінің кеңінен таралуымен ... ... ... ... ... иесі үшін ... ... жоғалту (жою) немесе
жанғыртып, жетілдіру ... ... ... кету ... ... үшін қажет.
Ақпарат пен оның құпиялығын ... ... ... ... ... ... ... келгенде біреу: ақпаратты бақылау.
Сіз ақпараттың сақталу орнын, оған қол жеткізуді ... мен ... ... бақылауыңыз керек. Негізгі стратегияларды атап
көрсетейік.
Жүйені қорғау. Жұмыста да, үйде де - ... қолы ... ... ... және ... да
болмасын шектеңіз. Бұл үшін компьютерді заттай орналастыру және парольмен
қорғау сиякты мүмкіндіктерді қарастыруға ... Бұл шығу тегі ... ... ету ... жанама жетуге де қатысты, бұл ... ... ... аты ... көз ... ... ... жасыру. Егер сіздің ақпараттарыңыздың ... ... ... ... ... ... қүпиялылығының бүзылуы немесе
ақпараттың бұліну қаупі едэуір ... Бұл үшін ... ... аттары
немесе файлдар немесе каталогтардың «көрінбейтін» аттары сияқты ... ... ... ... ... ... өшірген жөн, бұл
бәрінен бүрын ашық файлдар мэзірін және Windows ... ... ... ... Бұлдіруден цоргау. Негізгі ... ... ... ... ... ... ... Бұл үшін
мәліметтерді архивтеу, ... ... ... ... сияқты тактикалық әдістер қолданылады.
Ацпаратты қол жетерлік ауқымнан қашықтату. Ең осал ... ... ... мен ... ... шара болып шығады. Мұндайда сіз
жұмыс файлдарын қатқыл дискіде сақтау тактикасына немесе тек басылып шыққан
құжат түрінде ғана сақтауға иек ... ... ... ... жүйе ... ... көшірмелерін жоя аласыз. Компъютеріңһді тузащпан
алыңыз. Белгілі бір сорттағы ақпаратты сізге жасау мен ... шын ... пе, соны ... жасыру. Windows және кейбір қосымшалар сіздің алда болып өткен жұмысыңыз
жайлы ақпаратғың іздерін сактауға ... ... ... ... қоюмен өшіруге болады, қалғандарын қолмен жоюға болады.
Интернеттегі цауіпсіздік пен щпиялылың Интернетте жұмыс істеу ... желі ... ... ... ... ашық ... оның
компьютерлік жүйесінің ресурстары қажетті құралдары барлардың барлығына
ашық болады,
Жеке пайдаланушы үшін бұл факт ... рөл ... ... ... ... орналасқан елдердің заң-намаларын бұзатын іс-қимылдарды
болдырмау үшін ол жайлы білген жөн. Мұндай іс-қимылдарга ... ... ... ерікті немесе еріксіз түрде бүзу әре-
кеттері, қорғалған жүйелерді бұзуға ... ... ... ... қабілеттілігін бұзатын бағдарламаны ... мен ... ... ... ... жүйеде жұмыс ... ... ... ... және ... ... ... хатталатынын, заңды,
заңсыз іс-әрекеттер туралы ақпарат ... ... бір ... есте сақтаған жөн.
Осылайша Интернетте ақпарат алмасуға ... ... ... хат ... сияқты қараған жөн. Ақпарат екі жаққа да еркін жайылып,
таралады, ... ол ... ... ... ... барлық қатысушылары
қол жетерліктей. Бұл көпшіліктің жаппай қолдануға ашық ... ... ... әдеттегі почталық байланыста да ашық хаттармен қатар почталық
конверттер болады ғой. Хат ... ... ... ... ... бар ... ... Оларды қолдану бүрыннан
қалыптасқан тарихи дәстүр мен ... ... ... ... Осындай «конверттердің» қажеттілігі ақпаратты
қорғау үшін ... де бар. ... ... тек қатынас құралы және
эмбебап анықтамалық жүйе ғана болып ... ... және ... ... ... қарап шығудан да, бүрмалаудан да қорғау
қажеттілігі айдан анық. 1999 жылдан бастап ... ... ... ... етудің қуатты құралына айналды, ал бұл несиелік
карталар мен басқа электронды ... ... ... ... ... ақпаратты қорғау принциптері мынадай анықтамаға сүйенеді:
ақпарат - мәліметтер мен оларға барабар тәсілдердің өзара ... Егер ... ... ... ... жүйе арқылы
берілсе (ал Интернет нақ осындайға жатады), онда оларға бөгде адам-дардың
кіруін, тіпті, теориялық жағынан болдырмау ... ... ... ... ... ... ... ком-понентінде-әдістерде шоғырланған. Олардың іс-
әрекетгерінің принциптері, тым болмаса мәліметтердің ақпаратқа айналуы үшін
барабар әдісті ... ... ... тіпті бол-дырмауға
негізделген. Мұндай ... ... бірі ... ... - ... немесе басца щгжаттың өңін ... ... ... ... - ... түсінікті мәтіннің шартты
белгіге ауысып, өзгеруі.
Мәтіннің ... ... ... ... ... мен
шартты белгі - символдары арасындағы ... бір ... ... ... меңзеледі - шартты белгілеу мен шифрлаудан негізгі айырмашылығы
осында. Көбіне шартты ... мен шифр ... бір ... деп ... ... ... ... хабарды қалпына келтіру үшін ауыстыру ережесін
білу жеткілікті ... ... ... ... ... ... үшін ... ережелерінен басқа, шифрға тиісті кілтті білу ... Тек ... ғана ... әр ... компьютерлік файлдарды -
мәліметтер базасы файлда-рынан, мәтіндік процессорлардан бастап ... ... ... ... Шифрлау идеясы - хабардың (мәтіннің,
файлдың және т.б.) шын мәнісіндегі барын ... ашу ... ... шығуын болдырмауда. Файлды шифрды ашуға мүмкіндігі барлар ғана оқи
алады. Шифрды ашу ... ... ... ... мен шифрдың кілтін
білуге негізделген шифрланған хабардан мәліметтер алу процесі.
Компьютер мәліметтерін шифрлаудың жаңаша тәсілі -ашық және ... ... ... мұндайда хабарды шифрлауды ашуға арналған кілт
берілетін хабарда болады.
Ашық кілтті ... ... ... ... ашық ... ... ... программаны қолданады. Ашық кілт - алушы
қол жетерліктей ... ... шифр және ол ... ... жөніндегі
нұсқаулық (басшылық) ретінде қызмет етеді. Ашық кілт шифрлау программасымен
жасалады және әрбір пайдаланушының ... ... ... соң оны ... ... ... жабық кілтінің көмегімен аша
алады. Жеке ... ... ... ... ... және ... ақпарат ретінде беріледі. Онымен бірге кілт жасалады.
Екі корреспондент үшін де шифрлау шифрдан арылту ... ... Егер А ... ... В-ға ... ... ол ең алдымен В-
дан ашық кілт алуы тиіс. Ашық кілт ашық ... ... ... В бұл ... өзінің ашық кілттерін (немесе бір ... ... ... ... ... А бұл ... ... сосын
оны хабарды шифрлау программасына ... және В-ға ... ... В ... ... ... үшін өзінің жабық кілтін
қолданады. Шифрлау программасы ашық кілтті салыстырап, тексеріп шығады, бұл
орайда ол ... ... ... ... үшін ... қалайша шифрлау
керектігін хабарлайтын нүсқау болып табылады. Сонымен бірге мұндай хабардың
шифрын ашу үшін ашық ... ... ... Бұл А ... ... ... алушының жалғыз екендігін білдіреді.
Осылайша жабық кілт шифрлау программасымен ... ... ... ... ол ... дэл ... ... және
алушының ашық кілті көмегімен шифрланған болатын.
Жабық кілтті білмей түрып шифрланған файлды қайта ... ... ... ... көптеген корреспонденттерден электрондық почта арқылы
берілетін, шифрланған ... ... ... ... үшін ... ... ... шифрлауға арналған шифрлау программасы мен
ашық кілтті қолдана алады, бірақ оны шифрлық алушы ғана тек ... ... аша ... кілтті жүйелер хабарларды шифрлаудан басқа алушылардан ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Ашық кілтті Web-те тиісті серверлердің ... ... ... болады. Бұл сайттар ашық кілттерді тегін
сақтайды және мәліметтер базасы ... ... ... іздеу үшін ізденіс программасына public key servers ... ... ... сөз ... енгізу жеткілікті.
Тәжірибелік сабақ
1-жаттығу. Ақпаратты түйінді сездер бойынша һдеу
1. Internet Explorer (Іске цосу + ... Беті ... іске ... ... ... ... ... Жұмыс жүктелген парақты мұқият қараңыз, енгізу өрісінде түйінді
сөзді және ... іске косу ... ... Біз қарапайым
механизмдерге арналған Web-парақты іздемекшіміз.
4. Түйінді сөздер енгізу өрісінде simple machine ... Search ... ... ... ... ... 1-нөмірлі гиперсілтемеде шертіңіз.
8. Құралдар панелінде артқа ... ... ... ... ... ... ... Құралдар панелінде Ізденіс кнопкасын шертіңіз.
11. Ізденіс панелі өрісінде 4 тармактың түйінді ... ... ... басы ... шертіңіз.
13. Ізденіс нәтижелерін салыстырыңыз
14. ... ... find ... және 4 тармақтан ... ... ... Көшу ... ... Не болғанын түсіндіріңіз.
2-жаттығу. Электронды почтаның есептік жазбасын ... Outlook Express ... іске ... ... - ... жазбсшар бұйрығын беріңіз.
3. Қосу кнопкасында шертіңіз және ашылған мәзірде Почта ... ... ... ... ... ... Әрі қарай кнопкасында ... ... ... ... бар ... ... ... және
берілген электронды почта адресін Электронды почта адресі ... ... ... ... Әрі ... ... ... Серверлерге берілген аттарды келіп түскен және жәнелтілген почта
үшін ... Егер бір ... ... екі өріске де сол атты
енгізіңіз.
9. Әрі царай ... ... ... ... атын және ... почтаға қол жету
үшін қойылатын ... ... ... есте ... ... dpi царай кнопкасын шертіңіз. Дайын кнопкасын шертіңіз.
12. ... ... ... ... ... шын ... ... жеткізіңіз. Жабу кнопкасында шертіңіз.
3-жаттығу. Электронды почта хабарын жіберу ... ... Outlook Express ... іске ... Папкілер панелінде Келгендер папкісін таңдаңыз.
3. Құралдар панелінде Хабар жасау ... ... ... ерісінде мынадай сөздер енгізіңіз. Байланысты тексеру.
5. ... ... өз ... ... ... өзіңізге
өзіңіз жазып отырасыз).
6. ... ... тез ... ... тақырыптағы мәтінді
енгізіңіз.
7. Құралдар панелінде Жәнелту кнопкасын ... ... ... ... ... ... шертіңіз.
9. Жасалған хабарларды жәнелту және ... ... ... ... ... ... ... ашылған терезеде бейнеленеді.
10. Жана ғана жіберілген хабар түскен ... ... ... көз жеткізіңіз.
11. Тізімнен осы хабарды тандаңыз және оның ... ... ... Жеке ... ашу үшін хабардың тақырыбына екі рет шертіңіз.
13. Хабардың терезесін жабыңыз.
4-жаттығу. Адрестік кітапты қолдану
1. Outlook Express ... іске ... ... ... ... почтадағы өзіңіздің адресіңіз ушін
қолдан жазу жазыңыз. Бұл үшін Байланыстар (Контакт) пане-лінде Байланыстар
- Байланыс құру бұйрығын беріңіз.
3. ... ... көп ... ... ... ... Есім
қосымшасында осы адам жайлы белгілерді (тегі, есімі, ... ... ... ... Қосу ... шертіңіз.
5. Үй, Қызметтік және Жеке ... ... ... ... үшін ... ... адам жайлы сізге мәлім басқа ақпаратты ... ОК ... ... ... ... көз жеткізіңіз - Байланыстар
панелінде жаңа таңбаша қосылуы тиіс.
8. ... ... ... ... хабардың тақырыбында тышқан-тетіктің оң ... және ... ... ... ... ... Қосу тармағын
таңдаңыз.
10. Мәліметтер адрестік кітапқа енгізілгеніне көз ... ... жаңа ... қосылуы тиіс.
11. Құралдар панелінде Хабар жасау кнопкасында шертіңіз.
12. ... ... ... ... ... ... ... Сол жақтағы өз адресіңізді тандап, ... ... ... ОК ... шертіңіз.
3. Іnternet-пен қатынас құру
Бізге кенеттен бір файл керек ... ... ... және оның қай ... ... белгілі болсын. Ол файл тегін берілетін программа, жұмысқа
керекті ақпарат (құжат), ... ... ... та ... ... Енді ... өз ... қалай әкелу жолын қарастырайық.
Мұндай мақсат үшін файлды ... ... деп ... ... (Fіle Transfer Protocol - FTP). ... FTP не ftp ... ұшырасады. Каталогта немесе почталық ... ... алу ... ftp жеткізу” деген сөздер кездесуі мүмкін. Ол осы файлды алу
үшін FTP жүйесі қолданылатынын білдіреді. FTP ... ... ... ... бар ... қосылған компьютер FTP-сервер деп аталады. ... ... ... үшін ашық ... кез ... адам ... ... әртүрлі мәліметтер ала алады. Бұл тәсіл анонимдік
ftp деп аталады, өйткені мәлімет алу үшін ешкім өз атын ... ... ... қала ... ... пароль ретінде әркім өз почталық
адресін енгізеді. Ал кей кезде ... ... үшін кіру ... ... паролін (password) білу қажет болады.
FTP-серверінің мәліметтерімен қатынас құру үшін әркім ... ... ... керек. Оның бір мысалы мынадай болуы ықтимал:
open ftp.relcom.ru nameіd password - FTP-серверге кірердегі сұраныс
тізбегі, ... - ... ... құру ... - ... ... информациямен толықтырылған аты;
nameіd – пайдаланушының кіру аты немесе anonіmus;
password – сұрайшы адамның паролі немесе оның ... ... ... ... өз атын дұрыс енгізбегенде, FTP-сервер тек шектеулі
командалар жиынын орындай алады, атап ... - ... ... ... ... беру;
quіt - сеансты аяқтау.
Пароль мен атау дұрыс болса, ... құру ... ... орындауға болады. Олардың құрамына мыналар кіреді:
cd каталог_аты – каталогты ...... ... каталогқа қайту;
get файл_аты – FTP-серверден файл алу;
bіnary – екілік файлдарды жіберу/алу режиміне ауысу (типтері exe, ... rar, tar, zіp және ... - ... каталог файлдары тізімін беру.
FTP-сервермен байланысу сеансында пайдалануға ... ... HELP ... арқылы алуға болады.
FTP-серверден файлдар алу кезіндегі әдеттегі ... ... ... pub/ – ... ... пайдаланушыларға ашық РАВ каталогын
(директориін) пайдалану;
dіr - сол каталог файлдары тізімін беру;
get 03ndex.txt – FTP-серверден аты ... ... ... ...... ... өңдеуге өту;
get far 140.zіp – FTP-серверден екілік файл алу;
quіt – FTP-серверден ажырау (байланысты үзу).
Осы ... ... ... қолайсыз екені көрініп тұр. Ал
егер әртүрлі ... ... алу ... ... және олар ішкі
деңгейлерде ... ... ... да ұзақ 256 символға дейін созылса,
бір ... ... ... онша ... көз ... Navіgator және Іnternet Explorer тәрізді ыңғайлы ... бар ... ... ... ... адамның жұмысы керек
кезінде “тышқан” тетігінің батырмасын басуға ғана тірелгенін айтуға болады.
Мысал ... ... ... Explorer 3.01 программасын пайдалану
кезіндегі FTP-сервермен ftp://ftp.relcom.ru қатынас құру сеансын талқылап
шығайық.
Браузерді іске қосу үшін ... ... ... есептер тақтасынан
Іnternet Explorer пиктограммасын табу қажет, ... ... алып ... ... ... екі рет ... керек.
Бұл мысал Іnternet Explorer жұмысын Wіndows 98 ортасында көрсетеді,
сондықтан оның іс-әрекеттері осы операциялық ... ... ... Explorer-ді іске қосар алдында желімен алыстан қатынас құру
программасы іске кіріседі, ол провайдер серсерімен ... ... үш ... мәліметтер енгізілуі тиіс. Сіздің желідегі аты-
жөніңіз және пароль (бұлар сізге провайдер-компания ... ... ... ... ... бекітіледі), оған қоса провайдер серверімен
байланыстыратын олардың телефон нөмірі. “Байланыс орнату” ... ... басу ... ... Осы сәттерде сіздің экраныңызға
алыстағы компьютермен қатынас құрған программаның ... ... ... ... кез ... сәтте “Болдырмау” (Отмена) батырмасын басу
арқылы байланысты үзуге болады.
Егер барлық әрекеттер дұрыс орындалса, экранға ... ... ... Одан әрі ... ... барысында сізге құрал-саймандар
тақтасында бірнеше батырмалар мен ... ... ... ... ... ... өтейік. Батырмалар астындағы жазулар олардың қызметін
көрсетеді, бірақ қай ... ... басу ... онша ... бола
бермейді. Ал, сеанс кезінде оқып үйрену оңай ... ... ... ... ... ... ол біткенше уақытқа ақы төлейді.
Алдымен “Адрес” өрісін қарастырайық. Бұл ... FTP ... ... ... ... соң, ... ... басылады. Осы сәттен бастап сеанс
соңына ... ... ... ... ... барлық әрекеттер тышқанмен
орындалады.
Адрес енгізілген сәттен бастап, ... ... ... оң ... жер ... бейнесі көрсетілген сурет қозғалып айнала бастайды.
Қозғалып тұрған ... ... ... Explorer ... ... FTP-
сервермен байланыстың толық орнатылып, тікелей ... ... Explorer ... жұмыс аймағындағы 1 цифры тұрған орында
FTP-серверге кіріп отырған адамға арналған мәтін көрсетіледі. Одан ... ... ... осы ... ... ... жүргізіледі.
Құрал-саймандар тақтасындағы “Тоқта” (стоп) батырмасын кез келген кезде
басып қалып, FTP-сервермен өз компьютеріңіздің ... ... ... ... ... ... парақ мәтін алған бослаңыз, “Алға” және “Артқа”
батырмалары сол мәтін бойынша жылжу ... ... ... ... ... ... ... өз бумаңызда сол күйінде
сақтауға болады. Сонымен FTP-сервермен сеанс аяқталғаннан кейін ол ... ... ... ... ... ... көрініп тұрған бетті баспаға ... Егер ... әріп ... ... онда ... ... ... үлкейтуге немесе кішірейтуге мүмкіндік бар.
Релком желісінің серверлерімен жұмыс істегенде FTP-сервері мен өз
компьютеріміздің символдарды белгілеу ... ... ... байқалуы
ықтимал. Өйткені Wіndows жүйесі 1251 шарттаңбалау тәсілін, ал Релком желісі
КО18r кодтау тәсілін пайдаланады. Мұндай жағдай туындаса, мәтін ... ... үшін ... ... пунктін пайдаланған жөн. Басты
мәзірдің “Түр” (Вид) ... ... ... ... алсақ, сол
командаға сәйкес терезе экранға шығады. Сол терезедегі “Әріп” батырмасын
басу керек те, ... ... ... ... ... таңдап алу
қажет.
Мұның себебі кодтардың стандартты кестесінде кириллица әріптері (орыс,
қазақ әріптері) жоқ, сондықтан әркім өзі ... ... ... өзі
ойлап шығарған әріптер программасын пайдаланып жүр ... ... өз ... ... ... ... Мысалы, КСРО төңірегінде КОИ8г
кодтары қабылданған еді, Mіcrosoft оған қоса екі балама кодтар даярлаған
болатын – ... 886 ... MS DOS-қа ... да, ... ... Wіndows жүйесінебағытталған болатынү Қазіргі ТМД елдерінде осы ... ... ... қолданылып жүр. Осы жолдармен ... ... ... соң, ... ашық ... ОК ... басу ... жауып
қою керек. Сонда экрандағы мәтін қалыптағы күйге келеді.
3.1 Бағыттауштар.
Ақпаратты сақтау -желіге қосылған ... ... ... сервердің ішкі функциясы. Бұл ... үшін ... ... ақша ... Ал, ... ... ... тасымалдау жатады. Мысалы, Лос –Анджелестегі сервермен
Алматыдағы компьютер ... ... болу ... ... ... он шақты серверлерден өту ... ... , ол ... ... , сонан соң Хельсинкиге, ары қарай Еуропалық желі
түйіндері ... ... ... АҚШ –қа ... Ал ... ол ... бос ... қалса , онда мәлімет бірден спутниқалық
арналармен Мәскеуден тура ... ... ... да ... қай ... ... алдын –ала болжауға болмайды, бұл
ешкімді қызықтырмайды да. ... ... ... бір ... ... ... кейін, ол жөнелтілуге тиіс ... ... де , ... сол ... « ... орналасқан серверге
жібереді. «Жақындауң ... ... ... ... орналасқан
сервер байланыс мүмкіндігіне, ... бір ... ... оның қуатына т .б . факторларға тәуәлді ... ... ... ең төте ... ... ... жетудің қиындығы
тәрізді, мысалы , жол ... емес ... ... соң тас ... ... жүру ыңғайлы , ... ... ... ... да арасы қашық ... да, ең ... ... ... ... ... түйінді серверлерде ... ... ... ... ... ... жұмыс істейді ,
оларды бағыттауыштар (маршрутизатор ) деп ... Олар ... ... ... ... ... ... мысалы, хабар
жеткізілуге тиіс сервер уақытша жұмыс ... ... онда ... ... басқа компьютерге жіберіледі. Жоғарыда ... , ... мен ... ... ... ... да,
Алматыдан шыққан мәлімет бәрі бір бағыттауыш ... ... ... ... Компьютерді желімен жұмыс істеуге даярлау.
Жүйелік параметрлерді бекіту
Интернет желісімен жұмыс істеу үшін ... ... ... , ... байланыстыру ісін атқаратын программалық жасақ
қажет және ... бір ... ... керек. Интернетпен
жұмыс істеуге ... ... ... ең кіші ... ... 95 ... ... МГц DX процессоры немесе одан жоғарғы модельдердің бірі;
компьютердің жедел жады (RAM) ... -8 Мб ... одан ... ... диск (HDD) ... - Мб ... одан ... қосуға арналған COM PORT болуы тиіс;
SVGA мониторы;
Модем (модулятор –демодулятор);
Тышқан тетігі .
Кәзіргі ... ... ... ... ең кең ... құрамы:
Pentіum 2/350 МГц немесе AMD K6-2/350 ... ... -64 ... ... ... не Samsung ... SVGA ... карта мен акустикалық жүйе;
US Robotіcs модем, мәлімет алмасу ... 33,6 ... ... ... ... дербес компьютердің
байланысын қамтамасыз ... ... ... Модемнің негізгі
сипаттамасы болып ол арқылы бір ... ... ... ... оның мәліметтерді қабылдау , жөнелту ... ... ... - b?s, kb/s) саналады. Модемнің ... ... ... оның ... да өсіп ... Модемдер
орналасуына қарай ішкі және ... ... ... ... ... ... болады, оларды ... алу ... ... ... Бірақ Алматыда көптеген ... 50 ... ... ... ... ете ... оның үстіне біздегі
телефон желілері де ... ... ... ... 56 ... ... қажеті шамалы.
ІNTERNET –пен қатынас құру
Бізге ... бір файл ... ... ... ... және ... ... екені бізге белгілі болсын. Ол файл ... ... ... ... ақпарат, сурет немесе кітапта болуы
мүмкін. Енді сол ... өз ... ... ... ... ... үшін ... жеткізу хаттамасы деп аталатын жүйе
қолданылады (Fіle Transfer Protocol -FTP) . ... FTP не ... жиі ... ... немесе почталық хабарда « ... үшін ... ftp ... ... ... кездесуі мүмкін. Ол
осы файлды алу үшін FTP ... ... ... . ... ... ... ... программасы бар желіге ... FTP- ... деп ... ... ... барлық
адамдар үшін ашық болады , кез ... адам одан ... ... ... ала ... Бұл тәсіл анонимдік ftp деп
аталады, өйткені ... алу үшін ... өз атын ... ... ... қала ... ... пароль ретінде әркім өз
почталық адресін енгізеді . Ал кей ... ... ... үшін ... үшін ) кіру атауын (nameіd) ... ... ... ... болады.
FTP –серверінің мәліметтерімен қатынас құру үшін ... кіру ... ... керек.Оның бір мысалы ... ... ... nameіd password - ... ... ... ... FTP –сервермен қатынас құру сұранысы;
ftp.relcom.rsu - ... ... ... ... пайдаланушының кіру аты немесе anonіmus;
password ... ... ... ... оның ... ... ... өз атын дұрыс енгізбегенде , FTP-сервер тек ... ... ... ... атап ... –сервер командалары бойынша анықтамалар беру;
quіt-сеансты ... мен атау ... ... ... құру құқығына байланысты
командалар ... ... ... ... ... ... ... аты -каталогты ауыстыру;
cd..-жоғарғы деңгейден каталогқа қайту;
get файл аты ... файл ... ... файлдарды жіберу алу режиміне ауысу (типтері exe, ... rar, tar , zіp және ... ... ... ... ... ... сеансында пайдалануға болатын ... HTLP ... ... алуға болады .
FTP-серверден файлдар алу кезінде ... ... ... ... pud ... ... пайдаланушыларға ашық PAB каталогын
(директориін) ... -сол ... ... ... беру ;
get 03ndex.txt -FTP-серверден аты көрсетілген мәтіндік файлды алу;
bіnary - ... ... ... өту ... far 1407zіp - FTP -серверден екілік файл ... ... ... ... ... мысалдан командалық интерфейстің қолайсыз екені көрініп тұр.
Ал егер әртүрлі ... ... алу ... ... және олар
ішкі деңгейлерде орналасса, олардың аттары да ұзақ 256 ... ... бір ... ... ... онша ... жеткіземіз.
Netscape Navіgator және Іnternet Explorer ... ... ... бар ... ... ... ... адамның
жұмысы керек ... ... ... ... ... ғана
тірелгенін айтуға болады.
Мысал ретінде Mіcrosoft ... Explorer 3,01 ... ... FTP ... ... ... құру
сеансын талқылап шығайық .
Враузерді іске қосу үшін ... ... ... ... ... Explorer ... табу қажет, ... алып ... , ... ... батырмасын екі рет ... ... ... Explorer ... ... ортасында
көрсетеді, сондықтан оның іс әрекеттері осы ... ... ... ... Іске ... ... желімен алыстан қатынас
құру программасы іске кіріседі, ол ... ... ... ... үш терезеге мәліметтер енгізілуі ... ... ... және ... оған қоса ... ... олардың телефон нөмірі . Сіздің сеанс ... ... ... ... орнатуң (Установить связь) батырмасын
басу болп табылады. Осы ... ... ... ... ... құрған программаның бірнеше терезелері шығады.
Сеанс кезінде кез ... ... ... ... батырмасын басу
арқылы байланысты үзуге болады .
Егер ... ... ... ... , экранға Іnternet Explorer
терезесі шығады. Одан әрі ... ... ... ... ... ... ... мен меню жолдарын пайдалану ... ... ... ... ... астындағы жазулар
олардың қызметін көрсетеді, бірақ қай кезде ... басу ... ... бола ... Ал, сеанс кезінде оқып үйрену оңай
емес , ... ... ... ... с ттен ... ... уақытқа ақы төленеді.
Алдымен «Адресң өрісін қарастырайық. Бұл ... FTP ... ... : ... ... соң, «Enterң пернесін басылады. Осы ... ... ... ... пернелер қажет болмайды, өйткені барлық
әрекеттер ... ... ... сәтте бостап, Іnternet терезесінің ... ... ... жер ... ... ... сурет қозғалып
айнала бастайды. Қозғалып ... ... ... Іnternet
Explorer эмблемасына ... FTP ... ... ... , тікелей қатынас басталғанын мәлімдейді.
Іnternet Explorer терезесінің жұмыс аймағындағы 1 ... ... ... кіріп отырған адамға арналған ... Одан ары ... ... ... осы мәтін
нұсқауларына сәйкес жүргізіледі.
Құрал- саймандар тақтасындағы ... ... ... ... ... басып қалып, FTP- ... өз ... ... болады. Етер сеанс кезінде ... ... ... ... ... және ... батырмалары сол мәтін бойынша
жылжу мүмкіндігін беред. «Таңдамалың ... ... ... ... өз бумаңызда сол ... ... ... FTP- ... сеанс аяқталғаннан кейін ол мәтінді ... ... ... ... батырмасы экранда көрініп тұрған бетті ... ... Егер ... қаріп мөлшері ұнамаса , онда «Шрифтң
батырмасы ... ... оны ... ... ... бар.
Релком желісінің ... ... ... FTP- сервері
мен өз компьютеріміздің ... ... ... ... ... ықтимал. ... Wіndows ... ... тәсілін, ал ... ... KOІ8r ... тәсілін
пайдаланады. Мұндағы жағдай туындаса , мәтін ... ... үшін ... меню пунктін пайдаланған жөн. Басты менюдің
«түрң (вид) ... ... ... ... ... ... ... терезе экранға шығады . сол ... ... басу ... те , «MІME ... ... ... таңдап алу қажет.
Мұның себебі кодтардың ... ... ... жоқ , сондықтан әркім өзі ... ... ... ... ... ... программасын пайдаланып жүр. Мысалы ... ... ... КОИ8г кодтары қабылданған еді , Mіcrosoft
оған қоса екі ... ... ... ... ... ... MS DOS- қа ... да, екіншісі, 1251 кодтар ... ... ... ... ТМД ... осы ... ... қатар қолданылып жүр . Осы ... ... ... ... соң , ... ашық ... ОК
батырмасын басу арқылы жауып қою ... ... ... мәтін
қалыптағы күйге келеді.
Керекті файлды не каталогты алу үшін ... сол файл ... бару ... , сол ... ... сұқ ... сол ... бағытталған қол бейнесіне айналып, тышқан батырмасын
шерту ... сол ... ... ) ... ... мүмкіндік
аламыз . Сол мәтін өз ... ... (ал ... ... толық көрсетіледі) . Жоғарғы деңгейдегі ... ... ... ... ... басамыз немесе жоғары жақтағы
«бір деңгей ... ... ... басу ... көрінбей одан тысқары тұрған мәтін бөліктерін ... ... ... тік ... ... ... керек, олар
Іnternet Explorer терезесінің оң жақ және ... ... ... деп те аталады).
Браузер арқылы кез ... ... ... FTP ... ... Олүшін «адресң деген ... жаңа ... ... ... басу ... ... «Адресң ... оң ... ... ... ... ... тізімнен керектісін
таңдап алған жөн. ... ... ... ... ... ... ішінен тауып алуға болады.
Браузермен жұмысты ... үшін ... ... «Жабуң
пунктін орындау керек. Бұл мақсат үшін оң жақ ... ... ... пайдаланса да болады.
3.3 Іздеу серверлері
Интернет ... ... ... ... ... ... өз ... 3–5 минут сайын ... ... ... ... ... ... қалай тауып алуға болады ?!
Мұндайда ... ... ... серверлері бар. Оларда ... ... ... және ... ... сақталады. Көптеген
іздеу серверлерінің ішіеде кең тараған іздеу каталогтары (dіrectorіes) ... ( search ... бар. Олар ... құрылымдардан тұрады.
Керекті құжат төменгі деңгейлерден біртіндеп анықтау тәсілімен ... ... ... ... Қаржы, Білім, Компьютерлер
деген атаулар болса, ... ... ... ... ... ... сөздер кездеседі.ал, үшінші деңгейде –банктар
ұлттық, жеке меншіктегі, ... т.б. ... ... Осылай
пирамида тәрізді біртіндеп керекті ұғымды ... ... ... ... ... ... болады.
Каталогтар құжаттарды спорт, машиналар, ойындар ... ... ... іздеуге ыңғайлы Дегенмен, каталогта Интернеттегі мәліметтердің тек
бір бөлігін ғана қамтиді. Жетіспейтін мәліметтерді ... ... ... серверлер арқылы тауып алуға мүмкіндік бар. Көпшілікке танымал
іздеу машиналарына мыналарды –Alta Vіsta, Yahoo, Lycos, Rambler, ... NotBot, Excіte – ... ... ... ... ... ... құжаттар керек болсын делік. Ол
үшін Ramblek іздеу машинасын пайдаланайық та, адрестік өріске оның ... ... ... ... ... ... ... машинасы
терезесінің сұраныс қатарына (строка зопроса ) мынадай өзекті ... ...... ... ... «образованиең)
енгіземіз де, іздеу батырмасын шертеміз. Сонан кейін іздеу машинасы өз
базасынан көрсетілген өзекті ... ... ... ... ... Сұранысты одан әрі айқындай түсу мақсатында тағы да бір немесе
бірнеше сөз енгізуге ... ... ... көп болған сайын іздеу де сапалы
бола бастайды. Егер қостырнақшаға ... ... ... ... ... сол ... ... құжаттарды тауып береді. Мысалы, «Ресейдегі
қашықтан оқытуң сөздерін енгіздік делік. Rumbler құрамында осы ... ... ... ... ... олардан Красноярск, Томск, Новосибирск
университтеттерінде қашықтан оқыту жүйелері бар ... ... ... ашылған алақан бейнесіне айналуы активті аймақтың көрсетілгенін
мегзейді де, сол ... ... ... онда сол ... гиперметін түрінде
байланысқан жаңа құжат немесе Web – ... ... ... бір сөзбен
гипермәтін түрінде байланысқан басқа құжат ашылсын делік, оны тез ... ... ... жұмыс үстеліне орналастырамыз да, кейін
желіден шыққан соң, асықпай ол құжатты зерттеп ... ... ... ол құжат басқа символдармен өрнектеліп оқылмай ... оны ... ... үшін Вид – ... ... таңдап, MІME Encodіng өрісіне Wіndows –
1251 кодын орнатамыз немесе ... KOІ8 – R ... ... ... оралғанда, мәтін қайта оқылмайтын ... ... ... тағы да ... ... ... парағымыздың адресін кейін қайта
іздемес үшін, Таңдамалы (Избранное) ... ... қою ... ... ... жүргенше, керекті сайттардың адресін алдын ала тауып
алған жақсы екені белгілі.Жазылған файлдар, ... ... ... ... ... ... ... сайттар адрестері қосымша беттерде
келтірілген. Ондай адрестер «Интернеттегі сарғыш парақтарң (Желтые страницы
Интернетң ) кітабында ... ... ... ... ... бірнеше тәсілі бар. UNІX операциялық
ортасында сервистік кызмет көрсететін, ... ... ... ... арқылы WWW браузерімен оңай байланысу жолы бар. Оны іске қосу үшін
www немесе lіnx сөздерін енгізу керек.
Егер тұрақты ... ... ... ... немесе тікелей теру арқылы
байланыс ... ... ... ... өз WWW ... ... мүмкіндігі
де бар.
Қолданылып отырған тәсілге қарамастан сіз гипермәтіндік ... ... таба ... ... ... ... ... Енді біз
желіні пайдалану кезінде жұмыс істеуге тиіс Іnternet Explorer графиктік
браузерімен ... ... ... бұдан басқа да браузерлер ... Netscape ... ... Wіndows 98 ... өз ... Explorer
программасының ішкі браузерімен ... Wіndows ... ... де ... ... ... ... ішкі браузер болады,
олармен жұмыс істеуде ыңғайлы. Ал егер ... ... сіз ... – мен ... ... ... онда Netscape ... браузеріне
немесе басқасына оңай ауыса аласыз және олардағы жалпы ... ... ... ұқсас болады.
Сонымен FTP–серверімен жұмыс істеуді меңгерсеңіз және Web ... ... ... онда ... ... ... істеу киын болмайды.
Адресті білмесеңіз де, өзіңізге керекті ... ... ... ... ... кете ... Explorer ... Navіgator іске қосылса, браузер автоматты түрде,
сіз араласпай-ақ, «өзң ... ... ... ... Ал, егер де
Іnternet Explorer жүйесімен жұмыс істейтін болсаңыз, онда бірден Mіcrosoft
компаниясының WWW сервері ... ... ... ... ... ... енгізілсе,
http://www.home.mіcrosoft.com/іnt/ru
Мұнан кейін «лифтңкөиегімен парақтың төменгі жағына өтіп, өзіңізге
керекті ақпаратты таңдайсыз. Курсорды ... ... ... ... ... бір рет шертіңіз, браузер осы таңдап алынған жаңа ... ... өз ... ... ... ... «Іnternet–те парақты іздеу үшін осы сілтемені
таңдаңызң (выберите данную ссылку) деген ... яғни оның ... ... алып ... ... сол жақ ... ... Сол
сәтте браузер сіздің компьютеріңізге ... ... ... жиі қолданатын бірнеше адресі көрсетілген (критерий) информация
енгізуіңізді және «іздеуң батырмасын басуыңызды өтінеді.
Web каталогтары кітанхананың жүйелік каталогтары ... ... ... «Компьютерлерң, «Ойындарң сияқты рубрикаларға жіктелген.
Каталогтан өзіңізге керекті ... ... ... оның ... ... ... тізімдерде әрбір түінді тақырып қысқаша сипатталып отырады
да, одан негізгі тақырыпқа өту жолы көрсетіліп тұрады.
Бірақ Web ... ... ... тек аз ... ... ... жүзілік өрнектең (всемирная паутина ) одан ... ... ... ... бар екені түсінікті болар. Мұнда да Alta Vіsta, HotBot
немесе Lycos сияқты іздеу ... іске ... ... ... ... ... ... Web парақтарынан осы салаға
байланысты бар мәліметтерді қарап шығу мүмкіндігін аласыз.
Ізжеу процесі адамның қатысуыесыз ... ... ... ... ... ... мәліметтерді қамти алады. Бірақ сіз оларды
сұрыптай ... ... ... ... ... ... ... қажет. Егер сіз жалпы сипаттаған информация ... ... Web ... ... жөн.
Ал, егер сіз нақты бір сөз тіркесін іздейтін болсаңыз, ... ... ... ... ... ... табу қиын түсінік туралы мәлімет
іздегенде, каталогтар да онша көмек бере ... ... ... ... ... ... біреуін емес бірнешеуін қарап шығу
керек болар, өйткені әртүрлі серверлер қойылған бір ... ... ... ... ... нақты болса, іздеу нәтижесі де ... ... ... Бір ... сұрағыңызға сәйкес келетін бірнеше сөз тіркесін
іздеген қолайлырақ болады. Көп сөзден қашпау ... ... ... ... ісін ... ... ... сізге толық жауап таппаса (немесе тіпті ... ... онда ... нақты болмағаны немесе керекті сөз
тіркестерін дәл ... деп ... ... басқа және қысқа
сөздерді пайдалана отырып, тағы да іздеу жұмысын жүргізу керек.
Ал, егер табылған ... ... ... ... ... ... онда мәселенің өте кең ұғымды, ауқымды болып кеткені. Қайта сұрап
қойып, нақты терминдерді ... ... ... варианттарын шектеуге
талпынған жөн.
«Өрмекң ішінде қызықты, орыс тілінде жазылған ... көп, ... ... ... іздеу қажеттілігі жиі кездеседі. Бірақ тиімді жолмен
керектісін жылдам іздеп табу орыс ... ... мен ... ... ... ... ... алфавитін пайдалануға оның кодтарының да әртүрлілігі кедергі болады:
бір мәтін КОИ–8 кодында ... ... Wіndows ... ... ... орыс сөздерін латын әріптерімен жазу әдісінің (Ruglіsh тәсілі деп те
айтады) қосылатынын ... ... арта ... ... ... себептерсен Желі бойынан, мысалы, Алматы туралы информация
іздесек, серверге Алматы ... 1251 ... код ... ... ... ал КОИ–8 коды арқылы енгізе алсақ (ол ... ... ... ... ... ... латын әраімен Almaty сөзін енгізсеңіз ... ... ... ... ... Almatі сөзі ... алуымызға болады. Ол жауаптардың кейбірі
қайталанатын да шығар, бірақ айырмашылығы да жетіп артылады.
Кейбір ... ... болу үшін және ... ... ... CompTek фирмасының серверіне (http://www.ctі:ru/html) шығуға
болады. Ол фирма орыс тіліндегі ... ... ... ... ... ... ... жасап шығарды және жарнама ретінде өздері
арқылы сұрақтарды CompTek ... ... ... сөздер
автоматты түрде көбейтіліп, тек керекті информация түріне келтіріліп
AltaVіsta –ға ... ... тағы бір ... ... сәйкестіндіре отырып өзгерту:
бір сұрақты әртүрлі кодтар түріне келтіру үшін бірнеше рет енгізудің керегі
жоқ.бір енгізілген мәлімет автоматты ... ... ... ... ... шығу үшін тек ... өзгерту жеткілікті), сервердегі кодтау ... ... бен 1251. ... да ... ... ... олар осы екі ... түріне автоматты түрде айналады.
Керекті ақпарат табылса, ары қарай барлық жұмыс FTP–серверіндегі ... ... ... және Гиперорта ішіне басқа мәліметтерге сілтеу
енгізілген өзге түсті ... ... ... ... парағындағы
гипермәтіндік не жәй қарапайым сілтеулер асты сызылған сөздер арқылы
немесе белгіленген ... ... іске ... Сол ... ... шерткенде, сонымен байланысқан басқа құжат ашылады. Ол құжаттар
мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... жазба, сурет немесе жазылған дыбыс күйінде болуы мүмкін.
Web –ті Gopher ... және Waіs ... ... Gopher ... ... алғашқы
түрі болатын. Олар қарапайым мәтіндік құжаттар мен меню түрінде ... WWW ... ... ... ... гиперсілтемелер мен ішкі
енгізілген графика болмаған. Waіs қызмет жүйесі де Web –тің басқа бір ... ол ... ... ... ... ... ... жұмыстарын атқару үшін қолданылатын. Бұл жүйелердің екеуі де
әлі қолданылып келеді, Mіcrosoft Іnternet Explorer (Netscape ... ... ... ... казір де пайдалану мүмкіндігі бар. Web парағын
қарап ... ... ... алу мүмкін бе? Жоқ, Web парағын көру кезінде
оның ішінде суреттер, ... ... ... немесе көлемді суреттер бар
болса да компьютерге вирус кіре алмайды. Бірақ жаңа қолданбалы не ... іске ... ... ... кез келген зақымданған
программаны іске қосқан сияқты компьютерге вирус еніп ... ... ... ... желі торабы сенімді ме, жоқ па , ол жағын әркім
өзі шешеді. ... көру ... ... ... кіріп кетуі мүмкін
еме
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келгенде, Іnternet желісімен жұмыс істеу өте күрделі ... тағы да бір ... ... ... атап ... болады. Telnet
арқылы басқа компьютерге қосылуға және программаны сонда іске ... ... Telnet ... ... ... үшін
қолданылады. Оны пайдалану үшін компьютердің адресін, паролін және оған
кіру атын білу ... ... ... ... ... ... бар. Тіпті
әңгімелесу үшін серіктесті табуға болатын арнайы ... да ... ... ұйымдастыру үшін компьютерде дыбыстық плата және
микрофон қондырылуы тиіс.
Виртуалды “әңгімелесу бөлмесін” ... ... ... ... ... ... бірнеше адамдардың өзара байланысын қамтамасыз етеді.
Сіз экранға мәтінді тересіз, және бұл мәтін бір мезгілде берілген “бөлмеге”
қосылған ... ... ... ... ... ... MS ІE 3.0 ... жатады.
Ғаламдық компьютерлік желілерді пайдалану ... ... ... ... ... ... ... сапасы мен провайдерлер
қызметінің қымбаттылығы кедергі жасайды.
Әдебиеттер тізімі
1. ... Е.К., ... Б., ... А.Б. ... ...... Джагамбек и С, 1999.350б.
2. C.Симонович Г., Евсеев, А. ... ... ... ... ... ... Explorer - основное ... Wolrd Wіde Web. – АСТ- ... ... ... 1998. ... Харли Хан. Желтые страницы Іnternet, 1998.
4. «Глобальные сети: информация и средста доступаң - издательство ... ... Э., ... С., «ІSDN ... и ... - 1999 ... Олифер В.Г., Олифер Н.А., «Компьютерные сети. Принципы, технологии,
протоколың - Издательство ... 2000 ... ... TCP/ІP: ... ... ... ... Mіcrosoft для
самостоятельной подготовки/ - 1998 г.
8. Фролов А.В., Фролов Г.В., ... сети ... ... в ... - 1998 ... Шафрин Ю. А., Основы компьютерной технологии. – М. АБФ. 1997 ... ... А. М., ... Н. С., ІBM PC для ... ... 1993 – 1997 г.г.
11. http://www.rіtmpress.ru/іt/press/cwm/36_98/xdsl.htm
12. http://www.permnet.ru:8101/іsdn_prіce.html
13. Журналы «Компьютераң и «LANң за ... ... Жаңа ... технологиялар: информатикадан 30 сабақ
Балапанов, Бөрібаев, Даулетқұлов.
15. Интернет журналистика Калмыков А.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әлеуметтік басқарудың қағидалары мен мәні8 бет
Ақпараттарды өңдеудің техникалық құралдары136 бет
INTERNET желісі12 бет
Internet желісі және элементтері18 бет
Internet желісі және қауіпсіздігі28 бет
Internet желісімен жұмыс істеу тәсілдері29 бет
Internet туралы жалпы түсінік12 бет
IP желілерде нақты уақыт режимінде ICQ хабарлар алмасу жүйесінде ақпараттық сервистерін іске асыру38 бет
Web жүйесі туралы12 бет
«Физика 1» пәні бойынша электрондық оқулық жасақтау71 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь