Витаминдер жайлы

І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
1.1 Тағамдардың химиялық құрамы.
1.2 Суда еритін витаминдер
1.2.1 тиомин
1.2.2 никотин
1.2.3 Аскорбинқышқылы
1.2.4 Р витамині
1.2.5 Биотин
1.2.6 Инозит
1.3 Майда еритін витаминдер
1.3.1Ретинол
1.3.2. Ғ витамині
ІІІ.Қорытынды
Кейінгі кездегі әлемдік ғылыми терминдерді бұзатын адамдар көбейіп кетті. Олар витаминді дәрумендер деп атау керек деп түсіндірді. Бұл дұрыс емес.
Витаминедер деп химиялық табиғаты әртүрлі органикалық заттарды атайды. Витамин латынша vita -өмір, тіршілік; vitamin- тіршілік амины деген мағынанаы білдіреді. Олар тағамдық заттармен организмге түсіп, зат алмасуға , организмнің өсіп-өнуіне әсерін тигізеді. Организмнің қорғаныштық қабілетін арттыруда витаминдердің атқаратын міндеті өте зор. Егер тамақтану дұрыс жолға қойылмаса, яғни күнделікті пайдаланатын тағамдарымызда организмдерге қажетті витаминдер мөлшері жеткіліксіз болса, онда организм әлсіреп, оләртүрлі ауруларға шалдығады, оның өсіп-өнуі мен жетілуі нашарлайды. Витаминдер сол сияқты жоғары дәрежелі өсімдіктер мен микроорганизмдердің қалыпты өсуі мен дамуы үшін қажетті заттар. Организмге тамақтар арқылы келіп түсетін белоктардың, майлардың, углеводтардың және минералдық тұздардың алмасуын жылдамдататын және реттейтін де витаминдер. Соңғы кезде витаминдерді классификациялап үлкен 4 топқа бөледі:
1) алифатикалық витаминдер қатары (аскорбин қышқылы)
2) алициклдіы витаминдер қатары;
3) ароматикалық витаминдер қатары;
4) гетероциклды витаминдер қатары
Осылардың ішінде табиғат пен күнделікті тіршілікте кеңінен таралып, жиі кездесетін, әрі өмірімізде көп пайдаланып, су мен майларда еритін витаминдерге тоқталуды жөн көрдік.
        
        Тақырыбы: Витаминдер
Мазмұны
І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
1. Тағамдардың химиялық құрамы.
2. Суда еритін витаминдер
1. тиомин
2. никотин
3. Аскорбинқышқылы
4. Р витамині
5. Биотин
6. Инозит
3. Майда ... ... Ғ ... ... ... ... терминдерді бұзатын адамдар
көбейіп кетті. Олар витаминді дәрумендер деп атау керек деп түсіндірді. Бұл
дұрыс ... деп ... ... әртүрлі органикалық заттарды
атайды. Витамин латынша vita ... ... vitamin- ... ... ... ... Олар тағамдық заттармен организмге түсіп, зат
алмасуға , организмнің өсіп-өнуіне әсерін тигізеді. Организмнің ... ... ... ... ... өте зор. Егер ... жолға қойылмаса, яғни күнделікті пайдаланатын ... ... ... ... ... ... онда ... оләртүрлі ауруларға шалдығады, оның ... мен ... ... сол ... жоғары дәрежелі өсімдіктер мен
микроорганизмдердің ... өсуі мен ... үшін ... заттар.
Организмге тамақтар арқылы келіп түсетін белоктардың, ... және ... ... ... ... ... де ... Соңғы кезде витаминдерді классификациялап үлкен 4
топқа бөледі:
1) алифатикалық витаминдер қатары (аскорбин қышқылы)
2) алициклдіы ... ... ... ... ... ... витаминдер қатары
Осылардың ішінде табиғат пен күнделікті тіршілікте кеңінен таралып,
жиі кездесетін, әрі өмірімізде көп ... су мен ... ... ... жөн ... ... ... әртүрлілігі адам денсаулығының ең басты
кепілі. Өйткені олар адам ағзасын қажетті биологиялық ... ... ... В1, В2, В6,В5, ... В15, ... холин,
параминобензой қышқылы (туберкулезді емдейді) қамтамасыз етеді.
Адамның тез қартаюы адам ағзасын ... ... ... ... ... немесе олардың жетіспеуне байланысты. Витаминдерді көп
пайдаланған адамда қартаю үрдісі өте баяу өтеді. Адам тез арада қартая
қоймайды. ... ... ішкі ... ... ... ... ... минарлды элементтер аз болса, олардың ішінде йод
жетіспесе және витамин С (аскорбин қышқылы) аз болса , онда ... ... ... де, адам ... шалдығады. Ол дертті базед ауруы деп атайды.
Сүйек опырылғыш келеді, және өспей қалады, адам өте тез ... ... ... ... ... да ... химиялықт құрамында жеткілікті түрде минералды
элементтер болуы тиіс. Олардың ішінде:
Натрий- оны адам ас тұзынан қабылдайды. Ас тұзы пайдалы екен ... ... ... ... бергеннің жөні жоқ.Тұз кейбір жағдайда дос
болудың орнына қас бола кетуі мүмкін. Сондықтан да аз мөлшерде ... ... ... ... ... ... Жалпы алғанда тұзсыз тамақ ішу пайдасыз. Натрий ағзадағы Осмос
қысымын реттеп тұрады.
Калий-Нерв жүйелерінің қалыпты жұмыс істеуіне қажетті минералды
элемент. Ол негізінен ағзаға ... ... ... келеді. Сондай-ақ калий
жеміс –жидек пен көкеністердің химиялық ... ... ... ... ... келіп түсіп отырады. Сондықтан да , әртүрлі тамақтар ішкен
жөн.
Кальций. Сүйектің және жақсы өсіп жетілуіне элемент. Адам ... ... ... ... бөлініп шығып отырады. Ыстық цехтарда істейтін
адамдар көп терлеп кальцийді көп жоғалтады.Кальций азайған ағза аппақ болып
азады. Сондықтан да, ... ... ... көп ... ... ... ... кальций препаратын беру қажет. Кальций сүтте, сүттен жасалған
тағамдарда өте көп ... ... пен тіс ... ... ... ... ретінде
саналады. Фосфор сүтте, сүттен жасалған тағамдарда көп болады. Сондай-ақ,
бұршақ, соя, фосольдарда көп кездеседі. Көптеген көкөністерде фосфор ... ... Адам ... ол қан ... ... қатысады. Қанның қызыл
түйіршігі –эрритроциттер темірсіз түзілмейді. Ағзаға темір жетіспесе ағзада
бірнеше қатнрлі аурулар пайда болады. ... қаны ... ... да
құрамында темірі көп тамақтар ішу қажет. Темір сиыр, жылқы, қой еттерінде
және алма , алмұрт, шие және т.б. ... мен ... өте ... ... үздіксіз жеу керек. Ауру дамымайды, адам тез серігіп жазылып
кетеді. Қаназ ауыруымен негізінде қыз балалар көп ауырады.
Йод. Ең ... ... ... ... безі йод ... көз ... ... адамның зәресін ұшырататын жағдайға алып келеді. Бұл ауру
түрін дер ... ... адам ... онша қатерлі емес. Адам тез арада
айығып кетеді.Химиялық құрамында йод бар ... ... ... ... ... ... көп ... Алматыда ол көп сатылады. Онша
қымбатемес. Теңіз капустасында (ламиария) деп аталатын балдыр өсімдігінде,
теңіз балықтарында йод көп кездеседі. Әдетте ас ... ... ... ... ... ... ... байқайды (сол йодированная ) деген жазу болады.
Мұндай тұзды көпшілік халық қолданады. Зобпен ауыратын адамдардың саны
күрт азаяды.
Фтор. Тістің эмаьын ... және ... ... қатынасатын ғажап
элемент. Фтор жетіспесе адам тістерінен түгелдей айырылыпқалады.Ол суда
кездеседі.Кейбір өзен, көл, бұлақ суларында аз, ... ... ... ... жерде тұратын халықтардың тісі жақсы деп айту қиын .Тіс жолақ-жолақ
болып ауырып кейіннен ... ... ... Жан ... қатты тарттырады.
Фтор жетіспегеннен тістерде кариес қаптап кетеді.Ал суларында фторы көп
жерледе тұратын халықтар арасында тістерінде кариес ... бар ... ... ... Фтор жас ... өте ... ... бірі.
Балалардың тісі құрамында фторы бар препаратпен емдегенде балалардың
тістері тез жазылып кетеді. Ал ... ... ... сондай препаратпен
емдегенде мынандай оң қорытынды бермеген. Суларында фторы аз жерлердің
тұрғындарына химиялық құрамындағы фторы бар препараттардыберіп отыруды
дәрігерлер жөн көреді. ... бәрі ... ... ... ... зерттеу
жұмыстарының қорытындылары деп түсіну керек. Сондай-ақ, өмір тәжірибесінде
алынуы сөзсіз.
Осылардың ішінде табиғат пен күнделікті тіршілікте кеңінен таралып,
жиі кездесетін, әрі өмірімізде көп ... су мен ... ... ... жөн ... ... витаминдерге :тиамин, рибофлавин, пантотен ... ... ... ... ... ... ... холин, рутин, фолий қышқылы, парааминобензой ... ... б. (В1, В2, В3,В5, ... В15, РР,С, Н, Р және т. б.) ... ... витаминдерге :летинол, кальциферол, токоферол,
филлохинон, убихинон, алмастырылмайтын май ... (А, Д, Е, К ... ... ... 30дан ... ... ... ашылды.
Суда еритін витаминдер ферменттердің простетикалық топтарының құрамына
кіреді. Сөйтіп олар ферменттердің активтілігін жоғарылатады. Суда жақсы
еритінвитаминдер түрі өте көп. Бұл ... адам ... ... де ... ... ... көп мөлшерде пайдалану гипервитаминол құбылысының
тууына әкеледі. Тмақ азықтарында, ... ... мен ... ... ... кездесетін витаминдер түрлі түсті сапалық реакциялар
көмегімен ашуға болады.
Суда ... ... ( В1 ... , ... ... ... тиамин немесе В1
витамині жоқ болса, бери-бери немесе полиневрит деген ауруға шалдығады.
Полиневрит кезінде нерв жүйелері қабынады, жүректің қызметі ... ... ... ... ал ... сөлінің секрециясы
төмендейді, судың алмасуы бұзылады, ісік пайда болады.
Азия және оңтүстік америка материктерінде тұратын халықтардың арсында
«бери-бери» ауруы ерте заманнан –ақ кең етек алып ... ... Бұл ... ауруы, әсіресе Жапония, Шығыс Азия , Филлипин аралдары, Оңтүстік
Америка сияқты күріш дақылы көп пайдаланатын елдерде жиі ... ... ... ... өте сирек кездеседі. Мұның себебі,
ондағы тұратын халықтардың негізгі тамағы күріш емес, олар қара ... ... мен ... жиі ... Голланд ғалымы Эйхман 1890-
1897 жылдары Ява аралында жүргізілген зерттеулері кезінде мынаны байқады:
адамның жегенінен қалған таза ... ... ... « бери-бери»
ауруларының белгілері пайда болған. Ал әртүрлі қалдықтары берілген тауықтар
бұл аурумен ауырмаған. Осы байқауларға сүйене отырып ... ... ХХ ... басында «бери-бери» ауруының негізгі
себебі күріштің көбігінде көп кездесетін В1 витаминінң
(тиамин)жетіспеушілігінен екені анықталған.
Организмде В1 витаминінң жетімсіздігінен нервтердің жарақаттануының
мәні ... ... ... ... ... ... ... зат
түзеді.
В1 витамині зат алмасуға, әсіресе углеводтардың организмдегі түрлі
химиялық өзгерту процестеріне өте өажет. Өйткені ол процестерге қатысы бар
ферменттер құрамына ... ... ... ... ... ... қарсы күресу қабілетін
арттыруда мәні зор.Күнделікті тағамда бұл витамин жеткіліксіз ... ... ... ... яғни нерв ... ... пайда
болады. Жоғарыда айтылған «бери-бери»ауруының негізгі себебі де осында.
«Бери-бери» ауруымен ауырғанда адамның жүру қабілеті нашарлап,
кібіртіктеп жүреді, организмнің ... ... ... ... ... ... кемиді. Аяқ-қолдың шаншып немесе сыздап ауруы пайда
болады, сол ауырған жерлердің сезіну қабілеті нашарлайды. Бұлшық еттер
таратылып, солып қалады.Жүрек қысылып, ... жиі ... ... ... ... себептерінің бірі оның тағам құрамында аз
болуы. Жоғарыда көрсетілгендей, В1 витамині қауызынан тазалмаған күріште,
ірі тартылған ұнда, тағы ... ... ... ... сары ... ... бүйректе, етте көп болады. Организм
тәулігіне орта есеппен 2-3 миллиграмм тиаминді керек етеді.
Никотин қышқылы (В5 витамині немесе РР ... ... ... ... аты ... ... /пеллагра ауруына қарсы/
-деген ағылшын сөздернің бас әріптерінен құралған.Тағамда В5 ... , ... ... ... ... Бұл ... адам ... қуысының кілегейлі қабаты (стоматит), ал тілі (глоссит)
сияқты ... ... күн ... ... ... ... одан кейін
қарайып кетеді. Никотин қышқылы клеткалардағы тотығу және қайтадан қалпына
келтіру ... ... ... ... ... ... ұйқы
безінің жұмысына , бауыр қызметіне эритроциттердің түзілуіне және т.б.
толып жатқан функцияларға әсерін ... ... ... ... ... ... қышқылы. (С витамині , цингага қарсы)
1820 жылы Австралия ... ... ... ... ... ... ... түбі босап, тіс түсіп және оңай жарақаттанғыш келетін, тері
экземасы пайда болатынын, оргазмнің жұмысқа деген қабілеті кеміп, тез
шаршайтынын кезінде жазып сипаттаған еді. Бұл ... ... ... ұзақ ... ... жиі ауырады екен. Мысалы, Партугалияның
атақты теңізшісі ... да ... ... ... ... 100 ... бір жылдан кейін екінші саяхатында 160 теңізшінің 150-нен айырылуының
себебі осы құрқұлақ ауруының салдарынан екен.
ХVI ғасырдың басында ... ... ... Жаңа ... бара ... ... аурумен ауырып, хал үстінде жатқан бірнеше теңізшісін
кездескен бір аралда қалдырып ... ... ... ... қайтып оралып
келе жатқан жаңағы « адам болмас»деп , ... үзіп ... ... ... сау , күліп-ойнап алдарынан шыққанда таңғалып,
тамашаласқан екен. Сұрай келе ... ... ... ... ... ... өсімдіктер мен олардың жеміс-жидектерін жеп айыққандары мәлім болды.
Адам тарихындағы ең бірінші дүние жүзілік саяхат кешкен Магеланның үш
кеме толы ... ... ... ... ... ... ғана адам
тірі қайтқаны белгілі. Соның көпшіліг жолшыбай осы құрқұлақ ауруынан қаза
тапқан. Россия ғылым академиясының атақты Сібір экспедициясын басқарған
Витус Берингте осы ... қаза ... ... ХХ ... ... етек алып ... белгілі
болып отыр. Кейіннен бұл аурудың себебі организмде С ... ... ... жылы ... пен ... ... құрамында жас жаңа шыққан
овощтары жоқ –диетикалық тағамдармен қоректендіру арқылы жоғарыда ауруды
туғызып байқады.
1921 жылы Н. Бессонов капустаның шырынынан ... ие және ... ... ... ... ... ... оқымыстысы Сент-Дьердьи малдың бүйрек үсті
безінен жаңа зат бөліп алып, оның күшті тотықсыздандырғыш ... ... ... ... жағынан гексурон қышқылы екендігін анықтады. Бұл
қосылыстың цинга ауруынан қорғайтындығын аша отырып, оны аскорбин қышқылы
(С витамині) деп ... ... ... ... рутин)
1936 жылы венгр оқымыстыс Сент-Дьердьи зерттеулерінің нәтижесінде
өсімдіктер өнімдерінде физиологиялық қасиеті жағынан аскорбин қышқылына
ұқсас заттар бар екендігін ... оны Р ... деп ... бұл ... аз болып жетіспеген жағдайда адам организмдегі ұқсас
әрі өте ... қан ... ... ... ... ... қан ... байқалады. Егер осындай дертпен ауырған адамға құрамында
Р ... ... ... ... ... ... не ... экстрактысын бергенде капиллярлардың өткізгіштік қабілетін қалпына
келтірген. Ал таза аскорбин қышқылын бергенде мұндай өзгеріс байқалмаған.
Биотин (Н ... ... ... ... жануарларға жүргізілген тәжірибелер
нәтижеснде, оларға белгілі бір фактордың ... ... ... адам мен ... тері аурулары –дерматит, экзема, серебрея
дертіне шалдығатындығы белгілі болды. Серебрея ... ... ... ағу) ... ... ... Бұл Н витамині (биотин) жетіспеуінен
екен.
1942 жылы Дю Виньо деген зерттеуші биотннің құрылысын тапты. Оның
молекуласына көміртегі , сутегі, ... ... және ... қоса күкірт те
енеді. Сондықтан да ол биотин деген атқа ие болды.
Инозит
1895 жылы ... орыс ... В.И. ... ... ... ... алты атомды циклды спиртті бөліп алды, оны фитин
қышқылы деп атады.Мұның биологиялық ролі тек 1928 ... ... ... ... ... жасанды тамақпен, оған сол кезде белгілі барлық
витаминдерді қосып берген де жануарлардың жүні түлеп түсіп,бойларының өсуі
де тоқталған.Ал оларға ... ... ... жасалған экстратыны қосып
бергенде, жоғарыдағыдай өзгеріс байқалмаған яғни бауырдың құрамында инозит
витамині бар еді.
Майда еритін витаминдер
Ретинол (А ... , ... ... ... структурасы тұрғысынан каротинге жақын, 1831 жылы
неміс ғалымы Вкенродер оны өсімдіктерден ашты.
Адам мен жануар тіршілігінде А витаминнің атқаратын ... ... ... ... ... ... ... зат алмасу
бұзылады, оның салдарынан өсу кешеуілдеп, салмақ азаяды.Көздің мүйіз қабығы
бүлінуімен ... ... ... ... адамның көру қабілеті де
нашарлайды.Оны халық арасында «ақшам соқыр» немесе ... көз» ... ... ... адам ... жабыла өте нашар көреді. Көзі
қызарып,ауырып, жарыққа қарай ... ... ... ... ұшқыштарға және шоферлерге аса қауіпті. Мүмкін осыдан
шығар, Жапоняның транспорт министрлігі түнде жұмыс істейтін шоферлерге А
витаминін қосымша ... ... ... ... ... әсіресе бауырда,
бүйректен жасалған тағамдарда , сары майда, балықтардың майларында көп
кездеседі.
Ғ витамині (қанықпаған май қышқылдары)
Соңғы жылдары жүргізілген зерттеулер нәтижесінде, егер тағамның
құрамында ... майы ... онда адам ... ... ... қан тамырлары қабрғаларында холестерин заты көп мөлшерде жиналады
екен. Өсімдіктер майлары құрамында кездесетін 18-20 ... ... ... май ... ... алмасу процесіне, әсіресе холестериннің
алмасуына өте қажет-ақ.
Қорытынды
Витаминдер ең қжетті, ... күш ... ... ... ... жеміс –жидектер,өсімдіктер т.б. жейтін заттардан
толтырылады.Әрбәр адам өз денсаулығына ... Сол үшін өз ... ... көп ... жеу ... деп ... табиғаты әртүрлі органикалық заттарды
атайды. Витамин латынша vita -өмір, тіршілік; vitamin- ... ... ... ... Олар ... заттармен организмге түсіп, зат
алмасуға , организмнің өсіп-өнуіне ... ... ... қорғаныштық
қабілетін прттыруда витаминдердің атқаратын міндеті өте зор. Егер ... ... ... яғни ... ... ... ... витаминдер мөлшері жеткіліксіз болса, онда организм
әлсіреп, ол әртүрлі ... ... оның ... мен ... ... сол сияқты жоғары ... ... ... ... өсуі мен ... үшін қажетті заттар. Организмге
тамақтар арқылы келіп түсетін белоктардың, майлардың, углеводтардың ... ... ... жылдамдататын және реттейтін де витаминдер.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
А,Е,Д,К,Ғ витаминдері15 бет
В тобына жататын витаминдер12 бет
витаминдер3 бет
Витаминдер туралы9 бет
Витаминдер туралы жалпы түсінік15 бет
Витаминдер – денсаулық тірегі11 бет
Витаминдер(дәрумендер)6 бет
Өсімдік және жануарлар майлары. Майда және суда еритін витаминдер.11 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
«Тамақ өнімдерінің және шикізаттың сапасын бақылау және бағалау» Дәннің биохимиялық бағасы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь