Нашақорлық-қоғам дерті

І. Кіріспе

ІІ. Негізгі бөлім

1. Нашақорлық.қоғам дерті
2. Нашақорлықтың бастапқы алдын алу
3. Нашақорлық қоғам көзімен

ІІІ. Қорытынды

IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
I. Нашалар (грек тілінде – кісенделу деген түсінікті білдіреді) - бұлар синтетикалық немесе табиғи заттар түрінде алынады, олар көбінесе жүйке жүйесіне әсер етіп, көңілдену, жаныңа жақсы сезім ұялатқандай, барлығыда жақсы болып кеткендей өтірік сезімге бөлейді. Жақсы тыныққандай немесе тыныштығыңды арттырып қозу жағдайын тудырады. Кейбір нашалар иллюзия мен галлюцинацияны тудырады, бұл дегеніміз құлағыңа бір дауыстар естіліп немесе көз алдыңа бір бейнелер көрінгендей қалыпқа түсу. Үлкен мөлшердегі наша адамды мас етп, құлағын бітеп, нашалық ұйқыға душар етумен қатар жеңіл түрде улайды.
Опиаттар – бұл нашалар, адамды тыныштандыратын және барлық сезімді тежейтін әсер етеді. Бұл дәрілер морфинге ұқсас құрамдары бар синтетикалық немесе табиғи заттар тобына жатады. Көбінесе қантамыр ішіне құйылады. Барлық апиын тектес нашалық заттар мактан алынады. Опиаттар зат алмасу процесімен әрекеттескеннен кейін күшті психикалық және физикалық бағынышты болып қалу жағдайын тудырады. Соңында адамның денесін улап, нашақорлық ауруға душар етеді.
Қалақай заттары (каннабиноидтар): марихуана, гашиш. Қалақай заттарын қолданда адам оған тәуелді болып қалады. Қалақайды тартқан кезде адам қанағаттанбайды да таға тартуға мәжбүр болады. Сондықтан тез арада қалақайды тартудан «кайф» болмаған соң, қосымша арақ ішеді немесе одан да күштірек нашаны қолданады. Қалақай заттарын қолдану бронхит, эмфизема, өкпе қатерлі ісігін тудырады. Иммунитет төмендеп, дұрыс жүре алмайтын болады. Уақыт өткен сайын мінез-құлқы өзгереді, есте сақтау қабілеті төмендейді, көңіл бөлуді жоғалтып, сонымен қатар зеректіктен айырылады.
Амфетаминдер – бұл нашалардың қоздыру әсері бар. Бұл заттарды эфедрин қоспасы бар дәрілерден алады. Көбінесе қантамыр ішіне құйылады. Бұл заттарды жасөспірім кезде қолдану өте қауіпті, себебі психиканы бұзу әсері тез және терең болады.
Экстаздар – бұл синтетикалық нашалар-стимуляторлар тобының жалпы атауы (МОМА - «Адам», МЕОА - «Ева»). Кейбір экстаздар галлюциналық құбылыс тудырады. Жанурларға жасалынған тәжірибеде, азғана мөлшерде қолданылған экстаздар, мидағы көңіл-күйді қадағалайтын серотонин жасайтын жасушаны өлтіріп жіберетінін анықтаған. Бұл заттарды түнгі клубтар мен дискотекаларда таратады. Сондықтан тез үйреніп кетеді. Экстаздарды қолдну физикалық және жүйкелік ауруларға шалдықтырады. Ұзақ уақыт қолданса ішкі дене мүшелері мен ағзаларды аздырады да келер ұрпағының генетикасына (тұқым қуалайтын) зиянды әсері боларлық таңба қалдырады.
1. Егемен Қазақстан газеті. 2006 №25
2. «Основы физиологии человека» Агаджанян, Власова, Ермакова.
3. Маринова Ю , Никитина А.А. «Возростная физиология
        
        Жоспар:
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
1. Нашақорлық-қоғам дерті
2. Нашақорлықтың бастапқы ... ... ... ... ... Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
I. Нашалар (грек тілінде – кісенделу деген түсінікті ... ... ... ... ... ... ... олар көбінесе жүйке
жүйесіне әсер етіп, көңілдену, жаныңа жақсы ... ... ... ... ... өтірік сезімге бөлейді. Жақсы тыныққандай ... ... қозу ... ... ... ... иллюзия
мен галлюцинацияны тудырады, бұл дегеніміз құлағыңа бір дауыстар естіліп
немесе көз алдыңа бір бейнелер көрінгендей ... ... ... адамды мас етп, құлағын бітеп, нашалық ұйқыға ... ... ... ... ... – бұл ... адамды тыныштандыратын және барлық сезімді тежейтін
әсер етеді. Бұл дәрілер морфинге ұқсас құрамдары бар ... ... ... ... ... ... ... ішіне құйылады. Барлық апиын
тектес нашалық заттар мактан ... ... зат ... кейін күшті психикалық және физикалық бағынышты
болып қалу жағдайын ... ... ... ... ... ... душар етеді.
Қалақай заттары (каннабиноидтар): марихуана, ... ... адам оған ... ... қалады.  Қалақайды тартқан кезде адам
қанағаттанбайды да таға тартуға мәжбүр ... ... тез ... ... ... болмаған соң, қосымша арақ ішеді немесе одан да
күштірек нашаны ... ... ... ... бронхит, эмфизема, өкпе
қатерлі ісігін тудырады. Иммунитет төмендеп, дұрыс жүре алмайтын болады.
Уақыт өткен сайын мінез-құлқы өзгереді, есте ... ... ... ... жоғалтып, сонымен қатар зеректіктен айырылады.
Амфетаминдер – бұл нашалардың қоздыру әсері бар. Бұл заттарды ... бар ... ... ... ... ... ... жасөспірім кезде қолдану өте қауіпті, себебі психиканы бұзу әсері
тез және ... ... – бұл ... ... ... жалпы атауы
(МОМА - «Адам», МЕОА - «Ева»). ... ... ... ... ... ... тәжірибеде, азғана мөлшерде қолданылған
экстаздар, мидағы көңіл-күйді қадағалайтын ... ... ... ... анықтаған. Бұл заттарды түнгі клубтар ... ... ... тез ... ... Экстаздарды қолдну
физикалық және жүйкелік ауруларға ... Ұзақ ... ... ... ... мен ... аздырады да келер ұрпағының генетикасына (тұқым
қуалайтын) зиянды әсері боларлық таңба қалдырады.
Галлюциногендер. Бұған: ЛСД – синтетикалық ... ... ... иісі ... ... сұйықтық; псилоцин және псилоцибин - галлюциногендік қасиеті
бар нашалық заттар жатады. ... ... ... Өзін-өзі қадағалауды
жоғалтады. Бас мида ... ... ... ... ... ... Писхикасы бұзылады да адамдық қалыптан мүлде айырылады. ЛСД-ны бір
рет қолданудың өзі де келер ұрпағының генетикасына (тұқым қуалайтын) ... ... ... ... да бас мида ... емдеп жазуға болмайтын
өзгеру пайда болады.
Күшті есірткілер бірнеше ... ... ... ... ... жыл ... адам ... бұзып, адам бұл жаман әдетсіз
тұра алмайтын, қорқақ, ешкімге керексіз жанға  айналуы мүмкін.
         ... ... ... ... ... ... екендігін және  оған қарсы қалай күресу керек екендігі жайлы үнемі айтып
отыру керек. Әсіресе ... ... ... ... бұл ... ... деген жиіркеніштілігін тудырады. Қазіргі
күнде есірткінің зияндылығы, адамдардың оған неліктен құмартатындығы және
соңында оған ... ... ... да ...  тағы
басқа туралы бүгінде кітапшаларда, баспасөз беттерінде аз жазылып ... ... ... миын ... ... ... қосындының кесірінен организм оған тез үйреніп ... ... өмір ... ... ... керек. Балалардың
жаман әдетке бой ұрып, араласатын ортасына ата-аналар аса мән беруі қажет.
Балаға ... ... жат ... ... болуын
қадағалау керек. Сол себептен де, тәрбие мықты, жанұя беріктігі мұнда аса
маңызды рөл атқарады.
 
II. ... ... ... бірі ... бұдан былай да адамзат тұрған жерде
жойылмақ емес деген шешімге келген шетелдік ғалымдар мұны өркениетпен бірге
жүретін қара құрт деп ... Осы ... ... жағынан зиян шегіп
отырған Америка Құрама Штаттары нашақорлыққа қарсы күрес ... ... іске қосу ... қарастыруда. Біріншісі, АҚШ-тың өз
ішіндегі сондай-ақ, елден тыс жерлердегі есірткі ... ... оны ... ... ... ... туралы айтылып, есірткіге
қарсы заңдарды күшейту сынды дәстүрлі тәсілдерді жанжандыру қажеттілігі
қарастырылған. ... ол елде ... ... ... ... отыр. Олар нашақорлықты түп қазығымен жойып жіберуі мүмкін емес
екенін, өйткені есірткі пайдалану ... ... қай ... де ... ... ... алға ... Ал, біздің елдегі нарколог-мамандар
да мұнымен күресудің қашанда күрделі екендігін тағы да нақтылады.
Нашақорлармен жұмыс істеу жалпы ... ... Бұл ... ең ... ... организмін ауыр халден босатып, аяғынан
тұрғызу болып табылады. Ал бұдан ... ... ... ... ... ... ... күрделілеу. Өйткені, нашақорларды құрдымға
кетіретін де ... ішкі ... ... Бұдан кейінгі емдеу
жұмысы оларды еңбекке ... ету яғни ... ... өткізу керек.
Бір айта кететініміз нашақорлық тек медициналық ауру емес, бұл негізінен
әлеуметтік ... ... ... біржола құтылу мүмкін емес шығар
сірә. Осы орайда, тағы да ... ... ... ... ... ... қатайтудың салдарынан аз-маз мөлшерде есірткімен ұсталып
жазықты болғандар есебінен ... ... ... ... ... толып кететінге ұқсайды. Құқық қорғау органдары ролінің күшейуі
полицейлер мен ... ... ... тарапынан қызмет бабын асыра
пайдаланушылыққа, заңды белден басып, бұрмалай қолдануға жол ... ... ... ... қарапайым халықтың азаматтық құқығын шектеуге
ұрындырары хақ дейді ғалымдар. Қалай болғанда да ... ... және ... өмір ... ... ... амал-тәсіл ойлап
табумен әлек. Ал нашақорлар болса, мұндай шараларадан бейхабар болуы ... ... ... болашағын ойлаудан да қалған.
Жоғарыда айтып кеткен АҚШ ... ... ... ... ... ерекше көңіл бөлу жағы қарастырылады. Әсіресе жұртшылық
арасында бұған қарсы ... ... ... баса ... аудару
қажеттілігі айтылады. Есітркі саудагерлерін ... ... ... тарту
қажет. Ал, есірткіні тұтынғаны немесе сақтағаны үшін жазықтылар ауыр жазаға
тартылуы тиіс. ... ... ... ... өмір сүру ... ... тұтыну деңгейін төмендетуге қауқары ... ... ... ... ... ... ... алмауы да
есірткінің таралуына жол ашып, оның ... ... ... бой ұрған адамдардың
қатарын көбейте түседі деген қорытынды жасайды.
Біздің елдегі дәрігерлердің айтары АҚШ ғалымдарының үшінші тұжырымдамасына
сәйкес, онда ... ... ету ... ... ... Оларды
қылмыскер ретінде емес, ауруға душар болған адамдар ... ... ... ... ... емдеу қажет дегенді көлденең тартады. Мемлекет
есерткі пайдалануды қылмыстық әрекетке жатқызбай, оның ... ... ... ғана олардың сатылуына бақылау жасауға мүмкіндік туады
делінеді. Сөйтіп, жастардың қолына есірткіні түсіруге жол ... ... ... Сонымен бірге бұл стратегия қылмыстық ... ... Ал, ... ... айтушылар есірткінің болуы оның анағұрлым
кеңінен таралуына жол ашады. Ал, есірткіге тәуелділіктен құтқаруға кепілдік
беретін ... ... ... жоқ деп ... ... ... ХІХ ... болды. Дәрігерлер алдына ... ... ... ... ... тез ұйықтататын дәрі-дәрмек ретінде адам
ағзасынынң жалпы күш-қуатын арттыратын ... мен ... ... ... ... ... алу 
  Қазақстандық қоғамды есірткілендірудің әлеуметтік мәдени факторлары
(моральдық-этикалық нормалар мен ... ... ... ... жаппай әсер етуі, отбасылық қарым-қатынастардың
бұзылуы, жастардың әлеуметтік мінез-құлқының өзгеруі) ұлт ... ... ... ... ... ... қалыптастыру қажеттігін
өзекті етеді.
  Есірткіге қарсы әлеуметтік иммунитетті қалыптастыруға ең ... ... ... және ... жоғары білім беру жүйесіндегі
жастар арасындағы ... ... ... Бұл ... осы ... ... беретін күш тек орталық, жергілікті атқарушы билік органдарының ғана
емес, азаматтық қоғам институттарының да ... ... ... Әсіресе балалар, жастар мен әйелдер ... ... өмір ... өмірді насихаттау есірткіге қарсы мемлекеттік қызметтің ажырамас
бөлігі болуы тиіс.
  Осы тұрғыда ең ортақ алдын алу іс-шаралары ретінде ... ... ... пайдаланатын адамдар санының өсуіне ... ... мен ... ... ... өмір ... ... ынталандыратын бағдарламаларды әзірлеу мен ... ... ... ... адамның денсаулығы өзі үшін де, тұтастай қоғам үшін
де құндылық болып табылатындығы жөніндегі идеяның алатын орны ... ... ... тиіс. Оны есірткі пайдаланатын адамдармен жұмыстағы маңызды
психологиялық алғышарт деп есептеуге болады, өйткені ... ... ... өзгеруі басқа да алдын алу және емдік бағдарламалардың
іске асырылуын жеңілдетеді.
  Бұл үшін ең ... ... ... мен жастар арасында
нашақорлықтың алдын алу ... көп ... ... беру ... ... ... ... екі негізгі құрамдас бөліктің болуын көздейді: ПБЗ-ны
теріс пайдаланудың алдын алу ... ... ... беру ... ... қайта даярлау процесін жолға қою және олар ... ... алу ... ... ... ... ... пен
құралдар шығаруды ұйымдастыру қажет.
  Халыққа есірткілердің зияны туралы кең ... ... ... көп көңіл
бөлінуі тиіс. Бұқаралық ақпарат ... (БАҚ) ... ... үшін қажетті
білімнің негізгі көзі болып есептелуі олардың бұл ... ... ... ... БАҚ-та есірткі заттарының
жарнамасына, есірткілер туралы босаңсу, рахаттану, бедел жинау ... ... ... делінетіннің атрибуты ретіндегі теріс түсініктер
уағызына жол ... ... ... ... ... Бұдан басқа, тікелей есірткіге қарсы насихат ... ... ... және ... және ... БАҚ-та жүйелі қоғамдық-саяси,
талдамалық және ... ... ... ... ... тақырыптағы тұрақты теледидар бағдарламалары мен ... және ... қоса ... ... тапсырысты орындайтын
бұқаралық ақпарат құралдарында болуға тиіс.
  Есірткіге қарсы қоғамдық ... ... ... ... ... ... көңіл-күйдің өсуі болып табылатындықтан, кең көлемді
мәдени-тәрбие жұмысын және оқушылардың, студенттердің, ... ... ... ... қарсы белсенді насихат жүргізуді негізге ала
отырып, оқушылар мен ... ... - ... ... ... атты бүкіл қазақстандық қозғалысын қалыптастыру жөніндегі іс-
шараларды жалғастыру қажет.
  Кәмелетке толмаған балалар мен ... бос ... ... ... мен ... негізінде ұйымдастыруға ерекше көңіл
бөлінуі тиіс. Бұл үшін спорттық ... ... ... ... аула ... желілерін жер-жерлерде кеңейту,
балалардың бос ... ... ... ... сайыстар, дискотекалар,
плакаттар мен суреттер конкурстарын, викториналарды және есірткіге қарсы
бағыттағы ... да ... ... ... қажет.
  Сонымен бірге, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 27 қарашадағы
N 1190 қаулысымен бекітілген Қазақстан ... ... ... ... ала ... ... Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 1999 жылғы 19 шілдедегі N 999 қаулысымен бекітілген Қазақстан
Республикасында ... ... ... жөніндегі ұлттық жоспарға
сәйкес бұл жұмысқа салауатты өмір салты, ... ... ... ... ... басқа да агенттерді тарта отырып, ... ... ... есірткі қабылдамауға деген тұрақтылыққа
бағытталған толық ауқымды үгіт саясатын жүргізу қажет.
Бұдан ... ... ... ... өзі ... тиіс.
Мемлекет нашақорлықтың және есірткі бизнесінің таралуына қарсы күресте
азаматтық қоғам институттары, ... ... және ... ... ... ... арасында бастамашылықты дамыту және көтермелеу
үшін барлық қажетті жағдайларды жасауы қажет. ... алу ... ... ... ... арқылы үкіметтік емес
ұйымдарды неғұрлым белсенді түрде тарту, қызметі ... ... ... алуға бағытталған қазіргі қоғамдық ұйымдарды қолдауды жүзеге
асыру және жаңаларын ... ... ... осы ... ... және ... жұмысын жүргізу қажет.
  Дінге сенетіндер мен олардың жақындарының есірткіні қабылдамауын орнықты
қалыптастыру ... діни ... ... ... ұйымдастыру
қажет.
  Нашақорлықтан зардап шегетін адамдарға деген теріс көзқарасты ... пен ... ... ... ... ... бірі болуға
тиіс.
  Аталған іс-шаралар ... ... ... ... ... және ... есірткіге бейімделуінің әлеуметтік-мәдени
факторларының әсерін төмендетуге ... ... жер ... ... ... ... Кез келген мемлекеттiң алдында
нашақорлыққа күрес ашық жарияланып отыр. Қазақтың ... ... ... ... ... кеткен. Сарапшылардың пiкiрiнше, бiздiң елiмiз тiптi
есiрткi саудасының жол ... ... Жыл ... ... ... бөлiнетiн қаржының көбеюiне қарамастан нашақорлар саны ... өсiп ... ... ресми мәлiмет бойынша 54 мыңға жуық ... ... Бұл ... рет ... ... ... ... қанша
екенi әзiрге белгiсiз. Республикамызда нашақорларды емдейтiн 9 орын бар.
Үстiмiздегi жылы ... ... бас ... ... ... ... ... Нәтижесiнде нашақорлардың 60 пайызы 30 жасқа дейiнгi
жастар мен әйел адамдар ... ... ... ... ... қарсы
қылмыстық жаза күшейтiлдi, Үкiмет тарапынан қомақты ... да ... ... саны азаяр емес. Заңгерлердiң ... ... ... ... ... одан түсетiн қыруар ақша себеп болуда.
Күнделiктi бұқаралық ақпарат ... ... ... қолға түскен
азаматтар туралы. есiрткi ... керi ... ... ... жатады. Бiрақ, өз басына түспеген соң басқамыз бұған көңiл
аудармай, ... ... Ақша ... оңай ... тауып алғандар болса
бұл кәсiбiн тыяр емес.
Дәрiгерлердiң айтуынша, нашақорлар ... мен ... ... ... ... ұлғайып келедi. Астана қаласы ... саны ... ... ... ... Қазақстанда ресми мәлiмет бойынша 5
мыңға жуық жасөспiрiм есiрткi тұтынса, ... ... ... 137 бала ... ... ... ... емдейтiн
диспансердiң бас дәрiгерi Ольга Комарованың айтуынша, барлығы қалада ресми
мәлiмет бойынша 3 жарым мың адам ... тұр. Жыл ... олар 10-12 ... ... дейдi дәрiгер. Есiрткi заттарын пайдалану жолында ақша үшiн
нашақорлар көптеген қылмыстық iстерге ... ... ... ... сақталмауынан оңайдан жазыла қоймайтын түрлi ауруларды да ... ... ... ... бойынша iндетке шалдыққандардың 74
пайызын нашақорлар ... ... ... ... жасөспiрiмдердiң көбiсi героин және
синтетикалық есiрткiнi көп пайдаланады. Бұның аяғының не ... ... ... ... ... адам өлiмi, ерте жаста мүгедек болу немесе
ұзақ уақыт бойы емделуге тура келедi.
Нашақорлардың басым ... ... Оған ... ... ... жiбергенi себеп болар. Бiр-екi баласына ... ... ... ... жаман үйреткендiктен бе қаланың баласы есiрткiге ... ... ойы ... ... түрлi ақпараттардан хабардар.
Сондықтан елiктеушiлiк те басым болып келедi ... ... ... жастарының iшiне дендеп енiп барады деуге болады. Қыз-ұл ... бұл ... кең ... ... ... ... таралуы тек
қалаларда кездессе, қазiр түкпiрдегi қаймағы бұзылмаған қазақы ауылдарға да
жеттi. ... ... ... ... Жамбыл облысы ауылдарынан
қалаға келiп емделушiлер көп.
Айтып айтпай не керек, ... ... ... ... өскен
замандастарымның арасынан да қарасора жинап, шегетiнiн бiлетiнмiн. Көп
жастардың аузынан: «Бұл жай ғана шөп. ... ... ... ... ... ... ... тәуелдiлiк жоқ» деген сөздердi ... ... олар бұны ... ... деп түсiнедi. Оның артында ... ... мән бере ... ... ... ... емес, қазiр жасөспiрiмдер күштiсiн - героиндi пайдаланады.
Полиция өкiлдерi осы ауыр есiрткiнiң көбеюiнен қауiптенiп ... ... ... бiр ... ... 8 ... бiр мәрте егуге
жетедi. Қазiргi таңда iрi қалаларда түрлi ойын-сауық орындары жетерлiк. ... ... ... жайлайды. Iшкi iстер министрлiгi өкiлдерiнiң айтуынша,
есiрткi тарату қылмысы осындай жерде басым. Полиция күшiмен Қазақстанда
мыңға жуық ... ... ... ... ... бiразында есiрткi
тұтынған адамдар анықталды. Бiрақ, заңдардағы олқылықтың кесiрiнен клуб
иелерiн жауапқа ... ... ... полиция өкiлдерi. Әкiмшiлiк кодекстiң
319-бабымен жауапқа тартуға болады. Бiрақ, онда осы басшылар нашақорлықтың
барлығын бiле тұра шара ... ғана ... ... делiнген. Полиция
таратқан ақпаратқа сәйкес, Қазақстанда жыл сайын 20 тоннаға жуық ... ... ... ... тек он ... ғана ... нақты көрсеткiшiн елестете аламыз, дейдi мамандар.
Вера ЧЕГЛАКОВА,
Алматыдағы токсикология орталығының дәрiгер-психологы:
- Бұқаралық ақпарат құралдары ... ... ... санына
сүйенедi, негiзiнде ешбiр жерде есепте жоқ ... ... ... ... деңгейде. Бұл проблемаға бiржақты қарауға болмайды. Оның
себеп-салдары да сан қилы. Өз басым мұның басты себебiн сенiмнiң ... ... ... ... ... не ... не ... не
партияға сенбейдi. Адам бойында сенiмнiң болмауынан адасу, өзiне де, өзгеге
де сенбеушiлiк пайда болады. Мұндай адам ... ... ... ... ... бере алмайды. Психология ғылымында өзiндiк
өзектiлiк мәселесi деген түсiнiк бар. Адам баласы соны жүзеге асыру ... да, ... да ... ... ... жоқ, көптеген ата-ана осы күнi ... тек ... ғана ... ... Қарның тоқ па, көйлегiң көк пе
дегендей. Баланы не ... жүр, оның ... ... бос ... қалай
өткiзедi? Бұдан мүлдем бейхабар ... бар. ... ... ... ... ... арты да ... жағдайлармен аяқталып
жатады. Көптеген ата-ана бала тәрбиесiн ... ... ... ... ... ... отбасынан бастағаны жөн. Дұрысы мен бұрысын
бiлiп өскен бала нашақорлыққа арандамайды деп ойлаймын.
Еркеқыз ӘЛIМБАЕВА,
студент:
- Көп жастар темекi ... ... iшудi өнер ... ... Кейiнгi кезде
қыздардың арасынан шылым шегетiндерiн жиi көремiн. Нашақорлық та сол
секiлдi бiртiндеп ... ... бара ... Ең ... ... ... сескенбейтiндiгi. Әсiресе түнгi клубтардағы қыздардың шығыстан
жеткен кольяндi алдырып, мақтанышпен шегiп отырғаны ... ... ... ... олар наша ... ... ... жайқалған көгі бар, мөлдір шалқар көлі бар, ... ... ... еркін тыныстар ауасы бар кең жазира дархан
даламда өмір ... ... ... ... ... еркіндік және
денсаулық.
Деніміз сау болмаса шалқыған ... ... ... не ... әрқашан денсаулықтың теңі бола бермейді. Сол денсаулығымызға
кейбір залалды нәрселер ... ... ... үш ... арақ,
темекі, наша - ауруға жол ашатын мүмкіндіктердің басты себептері.
Нашақорлық-тұңғиық түбі, адамды еліктіретін аждаһаның бір басы.
Дүниежүзі елдерін жайлаған ... ... күн ... ... ... барады. Бұл «жұқпалы ауруға» Қазақстан да шалдыққан. Тіпті ... ... ... ... бара ... Неге? Оның әр түрлі себептері бар.
Менің ойымша, ең негізгісі - жоқшылық, ... ... ... ... қолданатындардың басым көпшілігі - мектеп жасындағы
бойжеткендер мен ... Оның ... әр ... ... олар ... есеп ... жатпайды. Өмірдің не екенін әлі жете түсінбейді.
Екіншіден, бұл жаста әр ... ... тез ... келеді. Адам
болған соң әркімнің мінезі де әр түрлі болады емес пе? Осы ... ... бір ... рақат-ләззатқа, қызыққа еліктеп «шоқ басқанын»
өзі де білмей қалады. Ал есірткінің ... бір ... одан ... шығудың екіталай екендігін ата-аналарымыз, ұстаздарымыз ... ... ... көрсетіліп, жазылып жүр. Нашақорлардың
өмірі көбінесе ... ... ... ... те жүрміз.
Нашақорлық дертіне шалыққан адам онсыз өмір сүре алмайтындай күйге
түседі. Өзінің денсаулығын, өмірін құртып қана ... ... ... ... де ... ... Күн өткен сайын елімізде
нашақорлыққа байланысты жасалатын қылмыстың саны күрт өсіп ... ... ... ... - ... емес пе? Мұхаммед пайғамбарымыздың
хадистерінде ең алдымен ананы құрметтеу парыз екені айтылады. «Әуелі ... да ... тағы да ... ... соң ... ... жаса»,- делінген
онда. Өкінішке орай есірткінің құрығына іліккен жастардың ата-анасының
қасіретін сөзбен жеткізу ... ... шет ... ... ... ... ... «Үйрен де жирен» сөзін тура түсінетін ... ... ... одан қалса Шығыстан ... ... саны ... ... ... ... 5-6 есе ... түсіндіруге болады?
«Әкеңді өлтіргеннен құн сұрама, апиынға үйрет!» деген сөзді ата-
бабаларымыз айтқанын үлкендерден естіген едім. Неге ... ... ... ... әкесін өлтірген адамды ешкімде алмасы анық. Оның құны ... ... ... өлтірген адfмның баласын ... ... ... ... жібермекші. Бұл ата-бабаларымыздың ескерту
үшін айтқан сөзі сияқты. Қазақстанда нашақорлық ... ... ... ... жағдай жасайтын немесе сол іске тікелей қатынасы барлардың балалары
бар ма екен деп ... Бар ... ... ... айтқан
бабаларымыздың «ащы дауысын» естісе деймін. Баласының болашағы – елінің
болашағы емес пе?! ... ... ... аулақ болу керек. Өзің ғана
емес, өзіңнің ... да ... ... ... абзал.
Жас, бойында күш-қуаты мол адам ғана пайда келтіреді. Ауру, ... ... ... де ... ... аян. ... да аз ... өзіңе
де, өзгеге де пайдаң тиетіндей етіп өткізу керек.
Нашақор, маскүнем ...... мен сол ... өмір ... ... ... қателігі деп білемін. Көптеген отбасы ата-аналары осындай
жаман ... ... өз ... ... ... көңіл бөлмей,
оларды аздырып отыр. Қоғам оларды ерте анықтап, оның ұрпағының азбауына ... ... ... да, ол ... әлі де ... ... ... алмай отыр
деп ойлаймын.
Адам барлық жағынан толық қамтылған болса, қорғалған ... ... ... ... еді. Әр ... пен азаматшаның денінің сау болуы өзіне
де байланысты.
Олай болса, денсаулыққа зиян келтіретін ... ... ... ... ... ... ... болудың жолы – адам
баласының өзін-өзі ... ... өз ... қорғай білуі, адамдық
қасиетін жоғалтпауы. Тәуелсіз мемлекетіміздің тірегі ... жас ... сау ... ғана ... қолы ... халқына қызмет етері даусыз.
Нашақорлық, қасіреті туралы қаншама айтылып жүрсе де, азаймағаны
рас. ... бұл ... ... күреспей, бірлікте жұмыла ... ... ... аспанымызға қара бұлт төңірген заман кеселдерінен арылу, арылту
– көкірегі ояу, көзі ашық әрбір азаматтың борышы.
Біз салауатты өмір салтын қалаймыз.
Ол үшін жеке бас және ... ... ... ... ... ... аулақ болуымыз керек.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Егемен Қазақстан газеті. 2006 №25
2. «Основы физиологии человека» Агаджанян, Власова, Ермакова.
3. Маринова Ю , ... А.А. ... ...

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нашақорлық - қоғам дерті6 бет
Нашақорлық қоғам дерті 12 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет
Қоғамдық қатынастардың мәселелері10 бет
СПИД және оны болдырмау сақтану жолдары15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь