Әлемдік қар мен мұз қорлары

Кіріспе
І бөлім. Әлемдік қар мен мұз қорларының шоғырлануы
ІІ бөлім. Әлемдік қар.мұз қорларының зерттелуі
ІІІ бөлім. Солтүстік жарты шарының мұздықтар
ІV бөлім. Оңтүстік жарты шарындағы мұздықтардың таралуы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қазіргі кезеңдегі мәліметтер бойынша, жер бетіндегі мұздардың жалпы массасы 25,8млн.км3 , ол – планетадағы тұщы судың 2/3 құрайды(1/3 жер асты суларына жатады) және бұл Жер шарындағы барлық өзендердің 650-7000 жылғы ағысына тең. Жер бетіндегі мұздардың негізгі массасы (99%) – мұздықтар, сондықтан да олар гляциологияда негізгі рөл атқарады. Олар су қоры ғана болып есептелмейді, сондай-ақ, олар Күннің жылуынан екі есе асып түсетін (абсолютті мәні бойынша) суықтықтың да иесі.
Мұздықтарға тән ерекшеліктердің бірі – масса алмасу жылдамдығының баяулығы. Ол орта есеппен 9 600 жылда, ал орталық Антарктида үшін – қатты фазадағы су қорының толық қалпына келу кезеңі 20 000 жылға созылады.
Материктер мен теңіз мұздарының өте үлкен массасы Жер шарының полярлы аймақтарындағы қазіргі уақыттағы ендіктік зоналық үрдістерін анықтап, атмосфераның планетарлық айналымын күшейтеді. Сондықтан климаттың моделдерін жасап шығару атмосфераның, мұхиттың, құрлық пен мұзды жамылымдардың өзара қарым-қатынасын ескеруіміз шарт. Мұздану мәселесі әлемдік мұхит деңгейіне де айтарлықтай әсер етеді. Гляциологиялық өткен шақта теңіздердің трансгрессиялары мен регрессиялары ертедегі мұз қалқанының қозғалысының әсерінен болды.
Жер табиғатында мезгілдік мұздар мен қарлы жамылымдардың атқаратын ролі зор. Қыстың соңында ол солтүстік жарты шардың – 99 млн.км2 (66%құрлық) территориясын алса(ең жоғарғы көрсеткіш), оңтүстік жарты шарда, қыстың аяғында, - 47млн.км2 (33%құрлық) территорияны алады(ең төменгі көрсеткіш).
Жер бетіндегі өзен суларының негізгі бөлігін, қар еруінен пайда болатын ағыстар құрайды. Тау алдындағы жерлерді суаратын судың қарлылығы, жазғы жерлерге қарағанда, 5-10 есе көп болады, себебі, олар жоғары бйікте қалыптасады. Таудың мұздық алабынан ағатын жылдық су көлемі оның территорясы бойынша орташа шамасынан 5-6 есе көп, ал жыл ішіндегі ағынның таралуы – жерді суару үшін өте қолайлы. Демек орталық Азия тауының мұздануы оның ауданының небары 5% алатын болса да, жылдық ағыстың 20%, жылы кезеңдерде 50% береді екен, бұл ағыстың ең жоғарғы көрсеткіші маусым мен тамыз айларына тура келеді, бұл – тау етектеріндегі ең құрғақ уақыт, өйткені суаратын жерлер үшін су қажеттілігі күрт артады.
1. Котляков В.М. «Мир снега и льда», М, Наука 1994г.
2. Вилесов Е.Н., Кушимова А.Ғ. «Гляциологияның қазіргі проблемалары», Алматы, 2003ж.
3. Атлас снежно-ледниковых ресурсов мира. М, РАН, 1997г.
4. Долгушин Л.Д., Осипова Г.Б. «Ледники». М, 1989г.
        
        Жоспары
Кіріспе
І бөлім. Әлемдік қар мен мұз қорларының шоғырлануы
ІІ бөлім. Әлемдік қар-мұз қорларының зерттелуі
ІІІ бөлім. Солтүстік жарты шарының мұздықтар
ІV бөлім. Оңтүстік жарты ... ... ... ... ... ... ... бойынша, жер бетіндегі ... ... ... , ол – ... тұщы судың 2/3 құрайды(1/3 жер асты
суларына жатады) және бұл Жер шарындағы барлық ... 650-7000 ... тең. Жер ... ... негізгі массасы (99%) – мұздықтар,
сондықтан да олар гляциологияда негізгі рөл атқарады. Олар су қоры ... ... ... олар Күннің жылуынан екі есе асып түсетін
(абсолютті мәні бойынша) суықтықтың да иесі.
Мұздықтарға тән ... бірі – ... ... ... Ол орта ... 9 600 ... ал орталық Антарктида үшін – қатты
фазадағы су ... ... ... келу ... 20 000 ... ... мен ... мұздарының өте үлкен массасы Жер шарының полярлы
аймақтарындағы қазіргі уақыттағы ендіктік ... ... ... ... ... ... Сондықтан климаттың
моделдерін жасап шығару атмосфераның, мұхиттың, ... пен ... ... қарым-қатынасын ескеруіміз шарт. Мұздану ... ... ... де ... әсер ... Гляциологиялық өткен
шақта теңіздердің трансгрессиялары мен регрессиялары ... ... ... ... ... ... ... мұздар мен қарлы жамылымдардың атқаратын ролі
зор. Қыстың соңында ол солтүстік жарты шардың – 99 ... ... ... ... ... ... ... шарда, қыстың
аяғында, - 47млн.км2 (33%құрлық) территорияны алады(ең төменгі көрсеткіш).
Жер бетіндегі өзен суларының ... ... қар ... ... болатын
ағыстар құрайды. Тау алдындағы жерлерді суаратын судың қарлылығы, ... ... 5-10 есе көп ... ... олар ... ... ... мұздық алабынан ағатын жылдық су ... ... ... ... ... 5-6 есе көп, ал жыл ... ағынның
таралуы – жерді суару үшін өте қолайлы. Демек орталық Азия ... ... ... ... 5% ... ... да, ... ағыстың 20%, жылы
кезеңдерде 50% береді екен, бұл ағыстың ең жоғарғы көрсеткіші ... ... ... тура ... бұл – тау етектеріндегі ең құрғақ уақыт,
өйткені суаратын жерлер үшін су ... күрт ... мен ... ағып ... сулардың жоғарғы химиялық таза болуы
оларды тұрмыста және өндірісте пайдалануға алып келеді. Болашақта мұздықтар
айтарлықтай таза су және суық ... ... ... ... ие ... ... ... химиялық және радиоактивті ластануға өте сезімтал
болып келеді. Осыған байланысты кез келген мұздықтарда, ... ... ... ... ... ... сақтауға
болмайды, оларды бірнеше жүздеген мың жылдарға биосферадан «шығарып» ... ... мен ... ... ... Жер
бетіндегі жылу айналымдағы мұздың атқаратын ролінің маңызды болуында, ... ... ... тән ... көп ... ... қажет ететін жиі
фазалық ауысымдарға байланысты. ... ... ... қар мен мұз ... ... өзгергіштігіне әкеліп
соқтырады.
Мұздықтар бірқалыпты қасиетін сирек сақтайды. Олардың тоқтаусыз түрленуі
– климаттың өзгерісі мен ... ішкі ... ... ... ...... зерттеу обьектісіне жатады, бұл
саланың міндетіне ... ... ... ... қамтамасыз ету
белсенділігін, қозғалысын және тағы ... да ... ... ... қалпына келтіру кіреді.
Қазіргі кезеңде, шаруашылықтың биік ... және ... ... ... ... ... стихиялық құбылыстар транспорттық
құрылыста, ... ... жаңа кен ... ... ... және ... ... меңгерудің әсері «өсіп» келеді.
Мұздықтың әлемдік мониторинг қызметі ұлттық каталогтар базасында қар ... ... ... ... ... каталогын жасады (Worl
Glawer Invertary,1989). Бұл ... 1988 ... ... ... ... және ... ауданы туралы ең соңғы және нақты мәліметтер
береді. Каталогқа ... жер ... ... ... ... ... ... (планетадағы құрлықтың 10,8%). Оның ... 13 586 310 ... және ... км2 – ... мұздықты қалқанға, ал қалған
549 065 км2 – жоғарғы және төменгі мұздану ендігіне келеді.
Антарктида мен Гренландияның ірі ... ... ... ... км2) ұсақ ... күмбездер мен тау мұздықтары ... ... (36,6% - ... 13,7% – ... ... ... 43,6% (239 187 км2) Евразияда орналасқан (14,2% - бұрынғы Кеңес
Одағында, 0,3% - Қазақстанда), 4,7% (25 908 км2) Оңтүстік Америкаға ... ... 1,4% (7 860 км2) – Жаңа ... мен ... аралдарына, ал
0,002% (10 км2) – Африканың еншісіне тиеді.
Планетадағы қар қорының территориялық таралуы ... ... ... ... ... Су ... негізгі
көпжылдық мұз қорлары Антарктидада шоғырланған – 23 296 630 км3 . күтпеген
жерден Европада мұз көп болып шықты – 21 082 км3, ал ... ... аз ... – 16 260 км3, бұл ... ірі ... мұз көлемінің
қалыптасыуның басты көзі – мұхиттардың жақын болуы маңызды деген ... ... ... ... ... Анды ... 12 690 км3 – ... – 0,4 км3 аз мұз шоғырланған. Қоңыржай және ... ірі ... ... 50 км3 аса мұз ... ... Атлантика және Үнді мұхиттарының айсберг аймақтарында – 500 ... ... ... жер ... көп жылдық жер бетіндегі ... ... ... ... 25,8 ... ... Бұл ... шамамен 0,01%
жыл сайын жаңарып отырады: 3,5 мың км3 ...... ... (бұған
айсбергтердің сынықтары да кіреді), 20 мың км3 – ... қар ... 0,5 мың км3 – ... мұзы ... ... ... ... баса назар бөлініп, бұл саладағы
зерттеулер әлемдік дәрежеде мәліметтер мен деректер алмасу ... ... ... алға ... ... ... тұщы ... басты қайнар көзінің бірі болып табылады ... ... ... ... ... әсер ... ... бірге қар
мен мұздың экологиялық ролі де үлкен. Аталған проблемаларды қозғай отырып,
1977 жылы жарық көрген ... ... ... Атласын ерекше
атап өткен жөн.Бұл Атлас бұрынғы КСРОның және қазіргі Ресейдің ЮНЕСКО-ның
Халықаралық ... ... және ... одақтардың халықаралық
кеңесінің Халықаралық геосфера-биосфераның бағдарламасына қосқан ... ... ... мониторинг қызметі ұлттық каталогтар базасында қар мен
мұздың Халықаралық комиссиясы ... ... ... ... (Worl
Glawer Invertary,1989). Бұл каталог 1988 ... ... ... ... және ... ... туралы ең соңғы және нақты мәліметтер
береді.
Қазіргі уақыттағы қалыптасқан ... ... ... ... ... ... солтүстік полярлы ауданда – ... ... ... ... мұхитының мұздық жамылғыларында қалыптасты, ол олардың
басты ... ... ... ... ... ... Берингийлік жамылғылары болды.
Шетелдік Европа. Соңғы жылдардағы геологиялық мәліметтер Балтық теңізі,
Солтүстік және ... ... ... ... теңізінің түбі мен
Шотландия, Ирландияның бюатыс жағалауларындағы шельфтер соңғы мұздану
дәуірінде және оның ... ... мұз ... ... ... ауданына және қоршаған шельфтерде Британдық мұз
жамылғысы ... оның ... ... ... ... ... және ... тауларында болды.
Скандинавияның соңғы мұздануы туралы жаңа мәліметтер Ботникалық бұғаздың
солтүстік бөлігінде орналасқан біртұтас дөңесті Скандинавия қалқаны ... ... ... құрамына теңіздердің жағалаулары мен ... ... ... су ... морендердің орналасуы,
друмлиндердің бағыттары және тағы басқада ақпараттар кіреді.
Ресейлік Арктика. ... ... ... ... ... ... өзгерді. Баренц теңізіндегі вюрмдік мұз қалқанының болуына ... ... еді, бұл ... ... ... ғылыми
теориялардың қатарына қосылды. Мұздың таралу ортасы ... ... ... ... ... ... екені белгілі болды.
Карск мұз қалқанымен евразияның мұздықпен
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
1. Котляков В.М. «Мир ... и ... М, ... ... ... Е.Н., Кушимова А.Ғ. «Гляциологияның қазіргі проблемалары»,
Алматы, 2003ж.
3. Атлас снежно-ледниковых ресурсов мира. М, РАН, 1997г.
4. Долгушин Л.Д., ... Г.Б. ... М, 1989г.

Пән: География
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Киіз үйдің символикасы6 бет
«Қосымша зейнетақыны» сақтандыру мен ерекшіліктері17 бет
ААҚ «Тұк казхром» кәсіпорынның экономикалық қызметін талдау21 бет
ААҚ «Тұк казхром» экономикалык қызметін талдау36 бет
Автоматтандырылған ақпараттық ресурс орталығы72 бет
Айналым капиталын басқару тиімділігін талдау (“Астана трэйд интернэшнл” АҚ мысалында)64 бет
Аманат жинақтаушы зейнетақы қорлары54 бет
Ақша теориясы, түрлері, даму кезеңдері қызметі26 бет
Білім берудегі электронды басылым мен ресурстардың әдістемелік талаптары Мұғалімдердің ақпараттық-коммуникациялық біліктіліктерін көтеру19 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия туралы14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь