Этнопедагогика пәнінің даму жолдары

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I. ЭТНОПЕДАГОГИКАНЫҢ ҒЫЛЫМИ . ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Этнопедагогика туралы жалпы ұғым ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2. Этнопедагогика . ұлттық мәдениеттің негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
1.3. Қазақ этнопедагогикасы жөніндегі ғылыми көзқарастар ... ... ... ... ... ... ..12
1.4. Этнопедагогика тағлымы . қол өнер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13

ІІ. БЕЙНЕЛЕУ ӨНЕРІ САБАҒЫНДА ЭТНОПЕДАГОГИКА
ТАҒЛЫМДАРЫН ҚОЛДАНУ
2.1. Бала тәрбиесіндегі этнопедагогикалық ұстанымдар ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
2.2. Бейнелеу өнерінде этнопедагогика тағлымдарын қолданудың
ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
2.3. Бастауыш мектептің әр сыныбына арнап, ою элементтерімен таныстыру
сабағының үлгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23

ТІРКЕМЕЛЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
КІРІСПЕ
Біздің еліміз тәуелсіздік алып, өз алдына шаңырақ көтеруі, экономиканың, оқу-білімнің, мәдениеттің, әдебиеттің, өнердің және тағы басқа салалардың өсіп-өркендеуіне жол ашты. Қашанда болсын ілгерілеуге апаратын жол сапалы білімге әкеп тірелуі шартты құбылыс. Мемлекетіміздің болашағы жас ұрпақтың бойындағы ізденгіштік қасиеттерін диагностикалау негізінде дамыту, одан әрі жетілдіру, бағыт сілтеу - өзекті міндет болып табылады. Сол үшін балалардың қабілетіне, іздемпаздығына, өнер-білімге деген істер бастар жолға аса мән беріледі. Қоғам дамуына, келешек өмірімізге дарынды балалардың тигізер пайдасы өте зор екенін қазірден білуміз қажетті шарт болып табылады.
Қазіргі кездегі қоғам дамуындағы ғылым мен техникалық прогреске байланысты ерекшеліктердің бірі – еңбектің шығармашылық сипат алуы. Осыған орай, біздің мектептеріміздің бүгінгі таңда алда тұрған ең маңызды міндеттерінің бірі – балаларды жас шағынан бастап, өз беттерінше ойлау, халқымыздың асыл мұрасын бойдарына сіңіру, игеру, танып білу болып табылады. Біздің бүгінгі кезеңнің міндеттерінің бірі келер ұрпақтың алдында орасан зор жауапкершілік жүгін арқалайтынын: әжелер мен аналар, аталар мен әкелер, өз балалары мен немерелерінің алдындағы жауапкершілігін күнделікті есте ұстауға тиіс. Біз өз балаларымыз бен немерелерімізді сонау алыс болашақта, олар біздің жасқа жеткенде қандай күйде көргіміз келеді? Олар әл-ауқатты өмір сүре ала ма, тоғайған, дендері сау, әрі білімді, білікті бола ма? Олар жақсы, әрі озат қоғамда өмір сүре ала ма? Айта берсек олардың өмірі үшін сауалды сұрақтар өте көп. Біз осынау қарапайым, бірақ маңызды сұрақтарға бүгінгі күннің өзінде жауап беруіміз керек. Келешекте мақтан ете алар Қазақстанды құру жөніндегі үмітіміз бен арманымызды іске асыру үшін қажетті осынау орасан зор жұмыстарды өзге ешкім де емес, біздің өзіміз ғана игере аламыз. [10;5]
Сол үшін болашақ ұрпаққа саналы да, сапалы білім берумен қоса, халқымыздың ертеден келе жатқан мәдениетін, дәстүрі мен тәлім-тәрбиесін, этнопедагогикасын ерте шақтан бастап түсіндіріп, мәлімет беріп, бойларына сіңіре берулеріміз алғы шарт. Осыған орай «Қазақстан Республикасының білім туралы» Заңы білім беру саласындағы қоғамдық қатынастарды, ізгі игіліктерді реттейді. Осы алдағы мемлекеттік сясаттың негізгі принциптерін белгілейді және Қазақстан Республикасы азаматтарының жан-жақты да, сапалы білім алуға конституциялық кұқығын қамтамасыз етуге бағытталған.
«Егер қандай да бір мемлекет өзінің азаматтарын сурет салуға жазуды және оқытуды үйреткендей үйретсе, ол мемлекет — дүние жүзі бойынша техникада, ғылымда және өнерде бірінші орын алады» - деп жазған Дени Дидроның ілімі көкейкесті екені анық.
Бүгінгі жас ұрпаққа жан-жақты білім беру мен тәрбиелеу әрбір ұстаздың міндеті. Қазіргі таңда жас ұрпақты қыр-сырынан тани білу, халқымыздың мәдениетін, тарихын, халықтық тағлымдарын бойларына сіңіру ізгі істерді бастар жолда аса мән берідеді. Біздің мәселеміз бойынша Отандық ғалымдарымыз Т.К.Самұратова, Г.Габбасов, М.Мұқанов, В.С.Кузин, Г.А.Мамықова және т.б. еңбектерінен көруге болады. Бала психикасының әр жаста әр алуан болып келуі әлеуметік ортаның недәуір ықпалы бар. Қазақ балаларының ертерек ес тоқтатып, етек жабуына сол кездегі ұлттық психология мен педагогиканың әсері болса керек. Қазақ халқының ұлттық психологиясы баланың жас кезеңдерін еспке ала отырып, оған көп мән беріп отырған. Осы үмітті ойдағыдай ақтау үшін, біздің мектептеріміз балалардың бойына ұлттық педагогика тағлымдарын алғашқы күннен бастап оқыту, үйрету, тәрбиелеу және даму үрдісімен толық ұштастыра жүргізуде, өз өрендеріне дүниенің алуан түрлі қыр-сырын ашып береді. Соған орай курстық жұмысымызда мынандай мақсатты көздеп отырмыз:
Бастауыш сыныптарда бейнелеу өнерінде этнопедагогика тағлымдарын қолданудың тиімді жолдарын анықтау.
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі:
Бейнелеу өнері сабағындағы бастауыш мектеп оқушылары, мұғалімдері және олардың бірлесе атқаратын іс-әрекеттері.
Курстық жұмыстың зерттеу пәні:
Бейнелеу өнері үрдісі.
Курстық жұмыстың болжамы:
Бейнелеу өнері үрдісінде мұғалім этнопедагогика тағлымдарын жүйелі түрде қолданса, төмендегі жетістіктерге жетуге болады.
1) Оқушылардың тұлғалық қасиеті дамиды.
2) Ақыл-ойы кеңейеді.
3) Өз бетімен еңбектену, іздену, жаңа нәрсені ашу, талпыну қабілеттері дамиды.
4) Белгілі бір іс-әрекетті орындағанда жігерлі еңбек етуі, шығармашылық тапқырлығы үстей береді.
5) Ұлттың ұстанатын тәлім-тәрбиелік нормаларын игереді.
Курстық жұмыстың міндеттері:
Этнопедагогикаға байланысты педагогикалық, психологиялық, әдістемелік әдебиеттермен танысу.
Этнопедагогика ұғымына анықтама бере отырып, оның ерекшелігі мен мүмкіндіктерін анықтау.
Оқушылардың бойында халықтық педагогика тағлымдарын игерту жолын әдісін анықтап, озат мұғалімдердің жұмыстарымен танысу.
Курстық жұмыстың әдістері:
1. Педагогикалық және психологиялық, өнер әдебиеттерін талдау.
2. Мектеп мұғалімдерінің озық іс-тәжірибелерімен танысып, зерттеу, байқау.
3. Әр түрлі әдістерді қолдану.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Баймұратова Б. Дүкенбаева Г. Балабақшада оқыту мен тәрбиелеу бағдарламасы бойынша әдістемелік нұсқау. - Алматы: Рауан - 1992.
2. Байқуатова О. Жолтаева Г. Ұлттық танымға жетудің машықтық тәсілдері // Бастауыш мектеп. - 1992. - 10 - 11.
3. Бөлеев Қ. Терең тәрбие тамыры // Қазақстан мектебі. - 1996. - 6.
4. Волков В.Н. Этнопедагогика. - Москва. - 1974. - 221.
5. Жарықпаев Қ. Жалпы психология. - Алматы: Рауан. - 1992.
6. Косминская Б. Васильева Б. Балабақшадағы бейнелеу іс-әрекетінің теориясы мен методикасы. - Алматы: Мектеп. - 1983.
7. Кузин В.С. Методика ІІреподования изобразительного исскуства в 1-2 классах. - Москва: Просвещеие. - 1979.
8. Қазақ совет энциклопедиясы. 4 том. - 459.
9. Қазақ педагогикалық энциклопедия сөздігі. - Алматы: Рауан. - 1995.
10. Назарбаев Н. 2030 бағдарламасы. - Алматы: Дәуір. - 2001.
11. Нүсіпбекова Н. Бейнелеу өнері. - Алматы: Арума: - 2002.
12. Омарқұлова Қ. Бейнелеу өнерін шығармашылықпен оқытудың проблемасы. // Бастауыш мектеп. - 2006. -8-9.
13. Өмірбекова М. Төленбаев С. Қазақтың ою-өрнектері. - Қазақстан: Қанағат. - 1993.
14. Сакулина Н.П, Комарова Г.С. Балалар бақшасындағы бейнелеу жұмысы. - Мектеп: Баспа. - 1978.
15. Төленбаев С. Ою-өрнектердің жасалу жолдары. - Қазақстан: Қанағат. 1995.
16. Табылдиев Ә. Қазақ этнопедагогикасы - ұлттық мәдениеттің негізі // Қазақстан мектебі. - 1999. - 10.
17. Байқуатова О. Жолтаева Г . Ұлттық танымға жетудің машықтық тәсілдері // Бастауыш мектеп. - 1992. -10-11.
18. Бөлеев Қ. Терең тәрбие тамыры // Қазақстан мектебі. - 1996.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Курстық жұмыс
Тақырыбы:
Этнопедагогика пәнінің даму жолдары
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ …………………………………………………………………………...3
I. ... ...... ... Этнопедагогика туралы жалпы ұғым ………………………………............6
1.2. Этнопедагогика – ұлттық мәдениеттің негізі
...............................................9
1.3. Қазақ этнопедагогикасы жөніндегі ғылыми ... ... ... – қол ... ... ... ... ЭТНОПЕДАГОГИКА
ТАҒЛЫМДАРЫН ҚОЛДАНУ
2.1. Бала тәрбиесіндегі этнопедагогикалық ұстанымдар
..................................16
2.2. Бейнелеу өнерінде этнопедагогика тағлымдарын қолданудың
ерекшеліктері
............................................................................
.....................19
2.3. ... ... әр ... ... ою ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР
.......................................................................31
КІРІСПЕ
Біздің еліміз тәуелсіздік алып, өз алдына ... ... ... мәдениеттің, әдебиеттің, өнердің және ... ... ... жол ... ... ... ілгерілеуге
апаратын жол сапалы білімге әкеп тірелуі шартты құбылыс. ... жас ... ... ... ... ... ... одан әрі жетілдіру, бағыт сілтеу - өзекті міндет болып
табылады. Сол үшін ... ... ... ... ... ... ... аса мән беріледі. Қоғам дамуына, келешек
өмірімізге дарынды балалардың ... ... өте зор ... ... ... шарт ... ... кездегі қоғам дамуындағы ғылым мен техникалық ... ... бірі – ... ... ... ... ... біздің мектептеріміздің бүгінгі ... алда ... ең ... бірі – ... жас шағынан бастап, өз беттерінше ... асыл ... ... сіңіру, игеру, танып білу болып
табылады. Біздің бүгінгі кезеңнің міндеттерінің бірі ... ... ... зор ... жүгін арқалайтынын: әжелер мен аналар, аталар мен
әкелер, өз балалары мен немерелерінің алдындағы жауапкершілігін күнделікті
есте ... ... Біз өз ... бен ... ... алыс
болашақта, олар біздің жасқа жеткенде қандай күйде көргіміз келеді? Олар әл-
ауқатты өмір сүре ала ма, ... ... сау, әрі ... ... ... Олар жақсы, әрі озат қоғамда өмір сүре ала ма? Айта берсек олардың
өмірі үшін ... ... өте көп. Біз ... ... ... маңызды
сұрақтарға бүгінгі күннің өзінде жауап беруіміз керек. Келешекте мақтан ете
алар Қазақстанды құру ... ... бен ... іске ... ... ... орасан зор жұмыстарды өзге ешкім де емес, біздің ... ... ... ... үшін ... ұрпаққа саналы да, ... ... ... ... ... келе жатқан мәдениетін, дәстүрі мен тәлім-тәрбиесін,
этнопедагогикасын ерте ... ... ... мәлімет беріп, бойларына
сіңіре берулеріміз алғы шарт. Осыған орай «Қазақстан Республикасының білім
туралы» Заңы ... беру ... ... ... ізгі ... Осы алдағы мемлекеттік сясаттың негізгі принциптерін белгілейді
және Қазақстан Республикасы азаматтарының жан-жақты да, ... ... ... ... ... ... ... қандай да бір мемлекет өзінің азаматтарын сурет салуға жазуды
және оқытуды үйреткендей ... ол ...... жүзі ... ... және ... бірінші орын алады» - деп жазған Дени
Дидроның ілімі көкейкесті ... ... жас ... ... ... беру мен тәрбиелеу әрбір
ұстаздың ... ... ... жас ... қыр-сырынан
тани білу, халқымыздың мәдениетін, тарихын, халықтық тағлымдарын бойларына
сіңіру ізгі істерді бастар жолда аса мән берідеді. Біздің ... ... ... Т.К.Самұратова, Г.Габбасов, М.Мұқанов, ... және т.б. ... ... ... Бала психикасының әр
жаста әр ... ... ... ... ... недәуір ықпалы бар. Қазақ
балаларының ертерек ес ... етек ... сол ... ... мен ... ... ... керек. Қазақ халқының ұлттық
психологиясы баланың жас кезеңдерін еспке ала отырып, оған көп мән ... Осы ... ... ... ... ... мектептеріміз балалардың
бойына ұлттық педагогика тағлымдарын алғашқы күннен бастап оқыту, үйрету,
тәрбиелеу және даму ... ... ... жүргізуде, өз өрендеріне
дүниенің алуан түрлі қыр-сырын ашып береді. ... орай ... ... ... ... ... сыныптарда бейнелеу өнерінде этнопедагогика тағлымдарын
қолданудың тиімді жолдарын анықтау.
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі:
Бейнелеу өнері сабағындағы ... ... ... мұғалімдері және
олардың бірлесе атқаратын іс-әрекеттері.
Курстық жұмыстың зерттеу пәні:
Бейнелеу өнері үрдісі.
Курстық жұмыстың болжамы:
Бейнелеу өнері үрдісінде мұғалім ... ... ... ... ... ... ... болады.
1) Оқушылардың тұлғалық қасиеті дамиды.
2) Ақыл-ойы кеңейеді.
3) Өз бетімен еңбектену, іздену, жаңа ... ашу, ... ... ... бір ... орындағанда жігерлі еңбек етуі, шығармашылық
тапқырлығы үстей береді.
5) Ұлттың ұстанатын тәлім-тәрбиелік нормаларын игереді.
Курстық ... ... ... ... ... ... ... ұғымына анықтама бере отырып, оның ... ... ... ... ... ... тағлымдарын игерту жолын
әдісін анықтап, озат мұғалімдердің жұмыстарымен танысу.
Курстық жұмыстың әдістері:
1. Педагогикалық және ... өнер ... ... Мектеп мұғалімдерінің озық іс-тәжірибелерімен танысып, зерттеу,
байқау.
3. Әр түрлі әдістерді қолдану.
I. ЭТНОПЕДАГОГИКАНЫҢ ... - ... ... Этнопедагогика туралы жалпы ұғым
Этнопедагогика – халық тәжірбиесінің өмірдегі қолданысын көрсететін
ғылым. ... ... ... ... ... ... ... бағамдап, олардың сол тәжірбиелік іс-әрекет сапасын
толықтырып отыру қажет ... мен ... ... ауыз әдебиеті мен ұлттық тәжірибелерден
қалыптасқан салт-дәстүрлерді халық педагогикасы дейміз. Ұлы ... ...... ... деп ... еді. Әлемнің
екінші ұстазы Әл-Фараби халықтық тәжірбиеден туындаған ... ... ... пен ... ... ... тәсілді қолдануды ұсынып, халық
педагогикасындағы тәрбие мәселесінде тәлімді тәсілдерін енгізген.
Халық педагогикасы – халықтың өзі ... ... ... ... ... ... ... мен мәні, тәрбиелік ерекшеліктері
туралы кезінде ұлы педагогтар К.Д.Ушинский, Ы. Алтынсарин ашып ... ... ... ... рет ... ... ... ғалымы Г.Н.
Волков болды. Оның анықтамасы: «Этнопедагогика – халықтың жасөспірімді
тәрбиелеу тәжірибесі, олардың педагогикалық ... ... ... ... ұлт педагогикасы туралы ғылым. Этнопедагогика педагогика тарихы
жайында қалыптасқан ұлттық мінездегі ерекшеліктерді зерттейді». [5;25]
Этнопедагогика ұғымына қазақ ... ... ... ... - ... ... ... және тәрбиелеу
туралы ғылымы».
С.Қалиев: «Этнопедагогика – халықтық педагогиканы зерттейтін ғлымның
саласы».
Сағындықов: «Этнопедагогика – ұлт ... ... ... ... қамтамасыз етіп, жабдықтап отыратын базасы, нәр
алатын қайнар көзі».
А.Егізбаев: «Этнопедагогика – ... ... ... қорытындылап, жүйелейтін теориялық ғылымның саласы».
Осы айтылған анықтамалар ... ... ... мен ... ашып ... ... педагогикасы мен ұлттық педагогикалық ойлардан құралған қазақ
этнопедагогикасы – жүйеленіп, қалыптасқан ғылым. Ол ... ... ... ... ... – ұрпақ тәрбиелеудің ұлттық жолдарын,
мәдениеттің ұлттық негіздерін үйрететін ... ... бойы ... ... ... қазақтың
этнопедагогикасының бір ерекшелігі – ол іс-әрекет пен ой даналығының
нәтижесінде тұжырымдалған ... ... ... Жалпы педагогика
сияқты этнопедагогика да барлық пәндермен байланысты.
Ал, ғылыми жағынан байыптасақ, халық педагогикасының ... ... ... ... ... материялды баяндау кезінде
тыңдаушы курстың кәсіптік пәніне байланысты ... ... ... ... ... ... «ай ... аяғыңды сайла, күн қораланса
күрегіңді ... ... ... астрономияға байланысты; кіндік шеше
таңдау сияқты физикаға байланысты, «жылқы жеті тегіне тартып туады» ... ... ... ... ... ... ... көрсету
оқытушының білімдарлығы мен жауапкершілігіне байланысты. Міне, осындай
ғылыми ... мен ... ... ... ... ... мүдделердің, ой-мақсаттардың іс-әрекетпен
ұштасып, ұзақ тәжірибелердің тұжырымдалған көрінісі болып ... ... ... ... қолдану нәтижесінде дәстүрлер, рәміздер,
салт-сана пайда болды.
Этнопедагогикилық ұстанымдар қолданылмалы пән ... және ... ... ... ... тәсілдері: халықтық тұжырымдарды
айқындау, олардың өмірдегі қолданылуына мысылдар келтіру, этнопедагогиканың
қолданылмалылығын ... ... ... ... ой ... [7;39]
Этнопедагогиканың қолданылмалы пән екендігін дәлелдеу үшін, атадан
балаға ауысып, дамыта қолданысқа ие болған әдептілік дәстүрлерінен ... ол ... ... және ... ... ... мен
мазмұн-мәнін көз жіберу ғылыми айқындауларды талап етеді. Мысалы: әулеттік
кәсіптік мұра туралы этнопедагогикалық тұжырымдар осы ... ... пен ... ... ... ... үнем, өркениеттік өрлеу, болашақ ұрпақ мүдделерін жан-жақты
зерттеліп, зерделі пікірмен дәлелденуі тиіс. Ол үшін ... ... ... ... ... ... білуге міндетті.
1.2. Этнопедагогика – ұлттық мәдениеттің негізі
Біз – арымыз берік, саналы салтымыз шыңдалған халықпыз. Міне, ... ... ... ... ... ... имандылык, тәлімгерлік сияқты ғасырлар бойы қалыптасқан ұлттық
қасиеттерімізді жоғары бағалауға ... ... ... ... елге ... ... халқымыз иманды, еңбекқор, білімді ұрпақ ... үшін ... ... ... ... ... салт—дәстүрлерін қалыптастырды,
дарынды данышпандар ұлттық тәрбиенің қүдіретті ... ... ... ... ... ... мұра етіп қалдырды, халық даналары ол асыл
мұраларды ардақтап, жалғастырып келеді.
Марко Поло тамсанған, Янушкевич таң қалған, Даль ... ... ... ... ... өнері мен ауыз әдебиеті, ... ... ... ... құралы екендігін айғақтайды. Халық
педагогикасының ауыз әдебиеті саласы бала тәрбиесі тіл ... ... ... ... ... сан ... өнеге сөз, мақал-мәтел
үйретеді. Мұны халық тілашар дәстүрі ... ... ... жас ерекшеліктеріне сәйкес қазақ ... ... бес ... дами ... ауыз ... ... ... кеңінен
пайдаланған. [9;35]
Халқымыз ұлды да, ... да ... ... ... ... ... ... Бұған әлімсақтап бері ұрпақтан - ұрпаққа
ауысып келе жатқан тәлім–тәрбие ... ... ... ... ... Асан ... ... Ақтанберді, Бұқар жыраулар, Майлықожа би,
Әсет, Тұрмағамбет ақындар және басқалардың қайсысында да ел ... ... ... мен ... ... осы ... дейін өз қасиеттерін
жоймаған еді. Анау заманнан ақ халықтың ... ... адам ... ... ... мен ережелерді халқымыз бұлжытпай ... ... ... ұлттық тәрбиенің мәні зор іс-шараларды барлық
мектептерде жиі ... ... ... жас ... ... ... жеріне деген сүйіспеншілік сезімін терең орнату керек.
Ауыз әдебиеті жаңылтпаштар арқылы тіл ... ... ... ... ... ... ой ... мазақтамалар арқылы намыс
оятуды, мақал-мәтелдер арқылы адамгершілікке баулуды, батырлық жырлары
арқылы ерлікке, Отан ... ... ... жырлары арқылы
дүние танытып, еңбекке баулуды, терме-жырлар арқылы бірлікке, ... ... ... ... өнерге тәрбиелеуді, ойын ... дене ... ... ... ... өтірік
өлеңдер арқылы баланың қиялын дамытуды, ертегілер арқылы алуан түрлі тәрбие
беруді, аңыз әңгімелер арқылы ... ... ... ... ... ... мақсаттарын орындайды.
Халық педагогикасының екінші саласы – ... ... Ол ... әдеп, дәстүр, салт, салт-дәстүр, салт-сана болып қалыптасқан.
Жақсы әдеттен әдет-ғұрып қалыптасады, ол ұлттық әдеп ... ... ... ... ... әдеп – ... мәдениеттің мәдени
негізі болып табылады. [14;26]
Ыбырай Алтынсарин, Абай ... ... ... ... ... үшін басқа ұлттардың да мәдениетін санаға сіңіре білу
керек екендігін уағыздады. Ахмет ... ... ... ... үшін
ұлттық ғылымды жасауды қолға алып, ... тілі мен ... ... ... ... ... бір саласы – ауыз әдебитін жинап
баспадан шығарды. Қазақ журналистикасы ғылымының қайнар ... ... ... Жұмабаев қазақ педагогикасын жазып, оны жалпы педагогикамен
байланыстыра ... ... ... ұлттық психалогияны жалпы
психалогиямен ... ... ... ... ... мәдениетіміздің болмысын көрсетіп, ұлттық тәрбиенің
негізі болып отырған қазақ ... ... ... ... кездегі профессорларымыз Қ. Жарықбаев, С. ... С. ... б. ... өз ... ... келеді. Ондаған диссертациялық еңбектер
бұл ғылымның толысып жүйеленіп, қалыптасуына себепші болды.
Этнопедагогикадағы ұлттық мәдениетті білдіретін ... ... ... инабаттылык, бәрі – этика. Әдеп – этнопедагогикаға
сәулесін ... ... ... Этнопедагогиканың негізі - ... ... ... ғылым, барлық пәндермен ғылыми жағынан
тығыз байланысты, сондықтан мұны білім беру мен тәрбие ... кез ... ... қолдануға болады.
Қазақ этнопедагогикасы – ұлтымыздың ғасырлар бойы қалыптасқан мәдени
үрдістерін жас ұрпаққа үйретіп, жасамыс ... ... ... ... ... ... ... өркендетуге арқау болатын
асыл ғылым. Қазір қазақ этнопедагогикасын бастауыш мектеп, орта мектеп,
жоғарғы мектепке лайықты ... оны ... ... оқыту ісі
біздің ұлттық дәстүріміз болып қалыптасуда.
Ұлттық мәдениетімізді ұрпағымыздың санасына сіңіріп, ... ... ... ел ... ... өрде ... ... этнопедагогикасын арымызбен ардақтап, аса жауапкершілікпен оқыту
– ұлтжанды, ұлағатты ұстаздардың ... ары, ... ... ... ... ... А.Құнанбаевтің көзқарастары
Қазақ әдебиетінің классигі Абай Құнанбаевтің ең алғаш нәр ... ... ... - ... бай ... - ауыз ... ... болса, екінші - Физули, Фердауси, Низами, Науай, Сағди, Қожа Хафиз
сияқты ... ... ... ... ... ... Гете, Байрон,
Шекспир, ІІІиллер сияқты классик жазушыларының әдеби мұраларынан үлгі -
өнеге алады.
Абай қазақпен Шығыс ... асыл ... ... ... 3ереден,
халық ақындары Шөже, Байкөкше, Балталардан естіп, ... ... ... ... ... әкесі Құнанбайдың, аталары: Өскенбайдың,
Кеңгірбайдың өсиет-үлгі сөздерінен үйреніп ер ... ... ... мен ... ... ... өнері жас Абайдың сөз
өнерінің ... ... ... септігін тигізді. Ол сол естіген
білгендерін өзінің өлең-жырларында айға ... жас ... ... Сол ... бен тарихымызды, өнерімізді таныта
отырып, тәрбиелеуді ұсынған.
Шығыс әдебиетін еркін оқып меңгерген жас ақын Абай осы ... ... ... ... ісін өз ... ... ... Құнанбаев ұлттық мәдениетті дамыту үшін басқа ұлттардың
мәдениетін санаға ... білу ... ... ... Ол: ... ... үшін ... тағлымды жасауды қолға алу, ауыз әдебиетімен
нәрландіру, ... ... ірге ... ... - ... ... негізгі бір саласы – ауыз әдебиеті – мыңдаған
жылдарда ауыздан-ауызға көшіп, ... ... ... ... ... ... мен ұлттық тәрбие туралы ... ... ... ... ... деп ... [3; ... Қазақтың қолөнері
Қолөнердегі қолданбалы өнер - дәстүрлі тұтыну және сәндік бұйымдарды
жасайтын ұсақ ... ... ... табиғи
шикізаттарды пайдаланып, қарапайым еңбек құралдарының ... ... ... ... қажетті мүліктер, музыкалық аспаптар, қару-
жарақ, құрал-саймандар ... ... ... ... өз ... ... үлгісі және халық талғамының, әлеументтік қоғамдық
жағдайының, діни сенімінің, салт-дәстүрінің нақтылы көрнісі.
Қазақстанда ... ... ... сай ... ... ... ... жүген, қырық, шылбыр, ноқта, бұршақ, бұғалық,
тұсау, өре, ... ... ... ... ... ... Олар
құмнан, тастан, саздан құмыра, көзе, ыдыс-аяқ; мүйізден, сүйектен, мал мен
аң терісінен, ... ... ... дүние-мүлік, домбыра, қобыз,
сыбызғы, шаңқобыз сияқы музыка аспаптарын; темірден, мыстан ... ... ... ... секілді құрал, қару ... ... ... киіз үй ... ағаш төсек жасау, түйін түю, ши орау,
кесте тігу, өрмек ... киіз ... ... моншақ, білезік, сақина,
сырға, алқа, шолпы сияқты зергерлік бұйымдар ... кең ... ... ... ... ... қазақ халқында ертеден-ақ өнердің
барлық түріне арқау болып, ғасырлар бойы ... ... ... ... және ... ... айналып келеді. Қазіргі кезде
халқымыздың мәдени асыл қазынасының өзекті бір ... ... ... түлеп, бай мазмұнға, жаңа түрге ие бола түсуде.
Халқымыздың мәдени-тұрмыс дәрежесінің, дүниеге көзқарасының ойлау,
ұғыну және шығармашылық қабілетінің дамуы ... ... ... ... ... ... ... ашылып, олардың заттары сәнді
болуы үшін ... ... ... ... ... тапқан сюжетінің сыр-сипатын
өзінше танып, оның дәлме-дәлдігінен гөрі көркемдігіне баса назар аударды.
Сондықтан қазіргі ою-өрнектерден ... ... әрі ... ... түрлерін жиі кездестіреміз. Ою-өрнек
қазақ даласында әр түрлі үлгіде ... Оның ... ... ... ... қазақ халқының тұрмысында жиі қолданылатын өру, тігу, тоқу,
құрау, еріту, балқыту, қию ... үй ... ... ... ... ... ... кілем, алаша, сырмақ, терме,
алаша, қоржын, ыдыс-аяқтарды, ... ... ... ... оны Ахмет ... ... ... т.б.
мавзолейлерінен көруге болады.
Қазақтың ұлттық ою-өрнектері мен оның атаулары өте көп. Ғалымдар
әзірше ... ... ғана ... ... ... ... ... деуге болады. Өйткені барлық жаңа ... ... ... тек ... өзгеріп отырған. Мысалы: қошқар, арқар
мүйіз, бұғы мүйіз, қырық мүйз, қос мүйіз, түйе табан, сыңар өкше, қос ... ... және т.б. ... ... арқауы. Осы элементтерден ою-
өрнектерден композиция жасалады. Қазақ оюларының ... мал ... ... ... ... ... ... өмірде кездесетін әр
түрлі заттардың сыртқы бейнесін аңғартады және ... де ... оюы ... ... ... оюшы ою-өрнек жасап, оған ат беріп, оны тұрмыста
колданған. Сондықтан қазақтың ұлттық ою-өрнектерінің ең ... ... ... түрі және әр түрлі мәнер жасауда жиі ... ... ол ... өрнек, сондықтан онда көбінесе мал шаруашылығы мен
көшпенді өмір салтын бейнелеген.
Шеберлер жаңа ою-өрнектерді тұрмыс-тірішілікте, өз дәуіріндегі ... ... ... ... болатын. Мысалы: халқымыздың көне бұйымдары
мен ыдыстарындағы ою-өрнектер сәнділігімен қатар, сол бұйымдардың жеңіл,
әрі ... ... ... ... ... ... жануар мен заттың өз бойындағы қасиеттеріне қарай
тақырыптық мағанасы, композициясы, симметриясы мен ... ... ... ... оған арналған философиялық мәні де байқалады.
Композиция дегеніміз – латынның ою-өрнекті бір заттың ... ... ... сөз. Мысалы: ою-өрнек кесеге салынатын болса, ол үлкен
де, кіші де болмай, асқан ... ... ... ... үшін ... маңызы өте зор. Ою-өрнектердегі бояу
түрлерінің бір-бірімен үндесіп, ... ... ... деп ... ... ... ою-өрнектерде жиі кездеседі.
Ою-өрнектерде бір элементтің қайталанып отыруы ритм – ... ... ... ... ... ... ... БАСТАУЫШ СЫНЫПТАРДА БЕЙНЕЛЕУ ӨНЕРІ
САБАҒЫНДА ЭТНОІІЕДАГОГИКА ТАҒЛЫМДАРЫН ҚОЛДАНУ
2.1. Бала ... ... ... ... – адамгершіліктің негізін қалайтын, оны негізгі
қасиеті ретінде қалыптастыратын, өзіндік орны бар ... ... ... аян. ... ... қасиеттерді басқа да адам
баласына тән қасиеттермен ұштастыра білген. Оның ішінде ... ... ... ... ... ... мен тәрбиені іске асыру
халықтық педагогиканың негізгі ... ... ... ... ... ... беру ісінде, жеке тұлғаны жан-жақты жетілдіріп, танымдық іс-
әрекеті мен ... ... ... ... ... ... психолгиялық негізін айқындау – басты мәселе болып табылады.
Қазіргі ... ... ... бала ... ... жатқанын көреміз. Баласының бос уақыты болса, бар көңілі компьютерлік
ойындарға ауып, ойынның ішіне түңіліп, одан баласын шығара алмай жүрген ... ... Әр ... ... ... кинофильмдерді
көргенде жаның түршігеді. Сол үшін неге біздер қазірдің өзінен бастап бала
тәрбиесіне ... ... ... ... ... ... бала-
бақшада және мектеп табалдырығынан бастап болашақ азамат ... ... ... этнопедагогика элементтерін тәрбие және оқыту
үрдісінде кеңінен қолданып, оны бойларына ... ... ... да ... іске ... тек ... мен білім беру орындары ғана емес, ата-
аналарды, қоғамдық ... ... ... ... ... ... сөзсіз.
Бастауыш мектептерде, тіпті балабақшада халқымыздың өнер тағлымдарын
әрбір сабақатарда кеңінен қолдана отырып тәрбиелеу, ... ... ... санасын кеңейту тиіс.
Оқу және ... ... ... ... ... ... те, білімдік те үлесі ұлан-ғайыр.
Халық зердесіне терең ... ... ... қай ... қай
кезеңнің болсын толғақты мәселесі болып отыр. Бұл ... ... бойы тек ... өткен тәжірибесіне сүйенгенде ғана сәтті шешім
тауып отырған. Ол халықтың кәсібімен, салт-дәстүрімен, тілімен, тарихымен,
өнерімен біте ... ... ... ... ... тану ... ... ұрпақтан-ұрпаққа ауысып отыратын қастерлі мұрасы. Халық
мұрасының танымдылық-тәрбиелік мәні – ... ... Ол ... ... ... үшін ... адам ... рухани-эстетикалық қуатының кайнары.
Оның ішінде тікелей бала тәрбиесіне бағытталған, ... жан ... ... ... негіз болатын дәстүрлер көп-ақ. [15; 7]
Қазақ халқының да бала тәрбиесі жөнінде атам ... ... ... бар. ... өз ... ең ... ... жеткіншек
ұрпаққа күнделікті тұрмыста үйретіп, бала бойына сіңіріп отырған. Халықтың
тілін, салтын, ... ... ... ... ... үшін ... оқу тәрбие жұмысына негіз етіп алу – бүгінгі күннің талабы.
К.Д. Ушинский: «Тәрбие дәрменсіз болмауы үшін, ол ... ... - ... Яғни ... ... өзіндік дәстүрін, салтын сақтап, сол рухта
тәрбиелеуге баса назар аудару қажеттігін ... жөн. ... да ... жас ... ... балабақшада, отбасында өз ұлтының салт-дәстүріне
бейімдеу арқылы тәрбиелеу өте ... мен ... ... оқушыларын этнопедагогикалық
даярлықтан өткізу 4 бөлімнен топтастырылған:
1. Халық педагогикасы және ... ... ... ... ... халық педагогикасындағы тәрбие әдістері, қазақ
халық педагогикасының негіздері мен көздері;
2. Қазақ халық педагогикасындағы тәрбне түрлері: ... ... ... ақыл-ой, эстетпкалық, экономикалық, тазалық тәрбиесі.
3. Қазақ халық дидактикасы. Мұнда қазақ халық ... беру ... ... тәлімгерлері, олардың тәжірибелерін үйрену,
жинақтау және тарату, оқу-тәрбие жұмысында ... ... ... ... ... ... ... өз еңбектерінде
қолданып, іс-жүзіне асыру.
Тәрбиенің ең үлкені баланың санасына тез сіңіріп, ... ... ... түрі – бұл ... ... болып саналады. Бала өзінің
болмсында ылғи да еліктегіш. Сол үшін ... ... ... ... ... ... оған халықмыздың ертеден келе жатқан тағлымдарын
бойларына сіңіре ... ... ... ... ... ... сабақтары үшін халқымыздың
ұлттық кәсіби ... ... ... ... методикалық нұсқаулар жоқ
болса да, мұғалімдер сабағында өз ... өз ... ... мен
жағдайына байланысты оқушыларымызға ұлттық ... ... ... Әр түрлі ... ... ... ... ою-өрнектермен
әшекейлетіп, сол жасаған суреттеріне таладу жасатқызды.
Жас жеткіншектердің әдебиеттен, математикадан, ... ... ... ... ... тігу мен ... ... өнерінен едәуір хабардар болуы, келешекте қандай ... ... ... ... [11; ... Бейнелеу өнері сабағында этнопедагогика тағлымдарын қолданудың
ерекшеліктері
Бейнелеу өнері сабағы бойынша ... ... ... ... ... әртүрлі деңгейде болады. Соған байланысты білім беру
үрдісінде педагогикалық бағыттарда жүргізуді ... ... ... талапт
еітіледі. Олардың арасында сурет салуға, ... ... оюға ... ... мен ... жоқ ... да ... адам болсын бала кезінен сурет салуды жақсы ... ... ... 2-3 жастағы балалардың қалам алып сызғылай
бастағанын көреміз. Бала 10 ... ... өз ойын ... бір ... ... ... сурет салуға құралдарды қоймай алғызатыны белгілі.
Атақты ғалым-суретші, әрі психолог В.С. Кузьмин ... ... ... ... ... ... ... заңдылықтарға сүйене
отырып адамның жеке дара ... ... ... ... әр
баланың өзіндік қасиеттерін бақылап, олардың қабілеттері аздап көрінсе, оны
ары қарай білім деңгейіне байланысты ... ... ... ... [6;
15]
Әрине, барлық баланың суретші болуы негізгі мақсаты емес. Жалпы
сурет өнері адам ... ... ... ... ... сұлулығын сезінуге, қоршаған ортаға, өзге ... ... ... өз ... халқын бағалай білуге тәрбиелеу.
Қолданбалы өнер, соның ішінде ою-өрнек ... ... ... ... ... ... болып, ғасырлар бойы халықпен бірге жасасып,
оның материалдық және рухани ... ... ... ... кезде
халқымыздың мәдени асыл қазынасының өзекті бір ... ... ... түлеп, бай мазмұнға, жаңа түрге ие болуда. Халқымыздың ... ... ... ... ... және ... ... халық шеберлігінің шығармашылық ... ... ... ... ... ... яғни ... өнері
сабағы – эстетикалық тәрбиенің алғашқы бастамасы. ... ... ... сабағында түрлі заттың суретін салуды үйрене бастайды.
Өнердің басқа түрлері сияқты ою-өрнектердің де оқушылардың ой-өрісі
мен ... ... ... әсері мол. Болашақ зергер, мүсінші және
суретшілер де әліппесін мектепте-ақ бастайды. ... ... - ... ... Оның ... ... ... мен тәрбие әрбір оқушының
қолындағы өмір үішін қажетті кілті іспетті.
Мектепте ою-өрнек өнерін – 2-3 ... ... ... салу
сабағында өткізуге болады. Оқушылар бейнелеу өнері сабағында ою-өрнектермен
таныса отырып, олардың дүниетанымы, өз қоршаған орта мен ... ... ... ... қабілеті дамып отырады.
1. Ұсынылып отырған ою-өрнектерді мұқият қарай отырып, үлгі бойынша
өзінше жаңа ою-өрнектер құруға ... ... түр мен түс ... тәсілдер туралы жалпы түсінік берумен бірге табиғи формаларды
өрнекте пайдалануға үйренеді. Мысалы: алма, шие, ... ... ... жолақ ішінде ою-өрнектер жасалады. Қазақтың ... ... ... ... ... ... өрнектердің элементтерімен
танысып, оларды қию жолдары, ұлттық ою-өрнек элементтерінен күрделі емес ,
жай өрнектер ... ... ... ... ... ... одан әрі дамытып, жетілдіру үшін ... өз ... ... құрастырту. Оларға түрлі жемістердің суретін
жапырақтармен қоса ... ... ... оны ... ... ... ... шамалы жаттығулардан соң қазақтың жаңа ою-өрнектер
элементтерінің трансформациясымен танысып, оларды ... ... ... ... құрастырылады.
2. Аз уақыт жұмсап, тез бітіру үшін ... ... ... Қима ... ... үшін ... ... «ТМ»
қарындашы, қайшы, ақ жұмсақ, өшіргіш, желім бояу керек. Түрлі-түсті
қағаздан қиып ... ... ... дәптерінің бетіпе рет-ретімен
композициялап ... ... ... ... қию үшін ... ... бір ... қарындашпен сызып алғаннан кейін, қайшымен қарындаш
ізі бойынша қиылады. Күрделі ою-өрнектер жасау үшін қағазды бір, екі ... ... оның ... ... ... өрнек салынады. Қиып алынған
өрнекті жазып жібергенде әдемі ою-өрнек шығады.
3. Салынатын ою-өрнек заттың ... ... ... дәл ... ... табуы керек. Мысалы: шаршы сияқты заттар бетіне шаршы оюлар
салынады. Сондай-ақ дөңгелек пішіндес ... ... ... ... оның ... ... немесе жолақ ішіне ою-өрнектер салуға
болады.
4. Белгілі бір суретті салғанда, сол ... ... ... өнердегі
өрнек түзегіштерін ендіру арқылы безендіріп, ... ... ... ... ... ... ... көрсетуге болады.
Осындай жұмысты жасағанда мұғалім ... ... жеке ... ... ... бірақ айту арқылы уақытты үнемдей алады.
Өнер арқылы баланың санасына көздеген жақсылық тез ... ... ... бар ... өзі жақсылық пен жамандықтың күресін
көркем түрде көрсетеді.
Қазақ халқы балаларын жастайынан еңбексүйгіштікке тәрбиелей білген.
«Баланы жастан» ... ... де ... айқындай түседі.
Бармақтарың майысып,
Түрлі ою ойысып,
Ұста болар ма екенсің?
Таңдайларың тақлыдап,
Шешен болар ма екенсің?
Айналайын балдырған,
Қылығың мейір қандырған,
Күйші болар ма ... отын ... - деп ... ... ... әр ана баласының
болашақта бір кәсіп игеріп, соның жемісін жеуін шын ... ... ... құя ... ... да бейнелеу өнерінде әр ... ... ... ... ... , сол өлең ... қарай не
туралы екенін айту, бесік суретін салған кезде бесікке ... ... ... ... ... ... қазақ халының тарихи-этнографиялық тұрмыс
жағдайымен таныстыра отырып суреттерді ... білу ... ... ... ... іс ... ... алу бағытына ұмтылу қажетін
еріктеген жөн.
Бейнелеу өнеріндегі қол ... ... ... ... мәні – ... мал шаруашылығымен айналысатын халықтың
еңбегімен таныстыру. Сонда ... ... ... ... мазмұнын көз
алдарына елестете отырып түсінеді.
Ою-өрнектердің атын, бейнесін есте сақтау мақсатында сол ... ... ... ... өте ... Сол үшін ... ... суреттерді аламыз. Тақтаға төрт қалталы таблица ілеміз, содан
кейін әр ою-өрнекті көрсете отырып неге ... ... ... ... ... ұқсайтын |Заттарға ұқсайтын |Қимыл-әрекетке |
|ұқсайтын ою-өрнек|ою-өрнек (суреті) |ою-өрнек (суреті) |ұқсайтын ою-өрнек|
|(суреті) | | ... |
| | | | |
| | | | ... ... ... әр ... арнап, ою элементтерімен таныстыру
сабағының үлгілері
Біз бастауыш мектептің әр сыныбына арнап, ою ... үшін ... ... ұсынамыз.
Сабақтың тақырыбы:
Мүйіз элементінен ою-өрнек жасау.
Сабақтың мақсаты:
Ою-өрнектің жасалу жолдарын көрсету.
Қолданылатын көрнекіліктер:
Қолдан жасалған мүйіз ою-өрнек 60х40 см өлшемде жасалған.
Сабақтың ... ... ... ... ... қиып ... ою-өрнек
акварельмен боялады да, кепкен кезде қағазға желімделеді. Оқушыларда түрлі-
түсті қағаздар, «ТМ» қарындашы, жұмсақ өшіргіш, акварель бояуы, су ... ... ... ... ... ... ... Сабақ алдында сол ... ... ... ... оның ерекшелігі түсіндіріледі. ... өз ... ... ... ... Қос мүйіз ою-өрнегін
қағаздан жасау тәсілі төмендегідей:
Қиылатын қағаз. Қағаз горизонталь сызық бойынша бір рет бүктеледі. ... ... ... ... рет ... Осы екі бүктелген қағаз
бетіне «ТМ» ... ... ... да, қайшымен қиып аламыз. Сонда
мүйіз оюының үлгісі шығады. Сол үлгімен көбейте беруге ... ... ... ... ... ... ... олардың эстетикалық
талғамдарын жетілдіру, «шаршы» оюларды үйлесімді заттардың бетіне салып
безендіру шеберлігін арттыру.
Сабақтағы ... ... өзі ... ... ... ... 60х40 ... қағаз ілінеді. Сабақта түрлі-түсті қағаз, қайшы, қарындаш,
өшіргіш және желім пайдаланады.
Сабақтың ... ... сол ою ... ... ... беріледі оның
ерекшелігі түсіндіріледі. Сабақ аяғында өз ... ... ... ... сабақты қортындылау жасалынады.
Оқушылар назарын ілінген шаршы ... ... оны, ... әрі оңай ... ... ... ... Мұғалім қолына көлемі 29х20
см қағазды ортасынан тік және көлденең бүктейді. Қағаз екі рет ... ... ... ... ... екі бүктеп, төрт қабатталған шаршы
формасына ұқсаған екі қабатын ... ... ... ... ... ... Енді екі қабат қағазды арғы бетіне қарай бүктейді. Сонда тең
бүйірлі үшбұрыш шығады. Осы тең ... ... ... жарты көлемді ою-
өрнек қарындашпен сызылады. Егер дұрыс сызылмаса өшіргішпен өшіріп, қайта
дұрыс сызу керек болады. Ою- өрнек ... ... ... ... ... ... соңында, бейнелеу өнері сабағында ою-өрнектермен таныстырған
кезде кітаптағы көрсетілген үлгілермен шектеліп қоймай, ... ... ... ... ... оюға талпындырған жөн болады.
Кішкентай нәрседен үлкенге, қарапайымнан күрделіге бірте-бірте көшу
арқылы ғана ою қию әдістерін ... ... ... ... тақырыбында бастауыш мектеп оқушыларына сабақ
жүргізу.
Сабақтың тақырыбы:
Әжемнің сырмағы
Бағдарламалық мазмұны:
1. ... ... ... олардың түрлері туралы білімдерін
қалыптастыру;
2. Қол ... ... ... ... ... сақтай
отырып композицияны құрастыру қабілеттерін дамыту;
3. Ұлттық өнерді қадірлеуге, үлкендердің еңбегін құрметтеуге тәрбиелеу.
4. Ұлттық қолөнердің маңызын түсіндіру
Көрнекіліктері:
«Ою-өрнек түрлері» атты буклет, ою ... ... ... ... қажетті құрал:
Түрлі-түсті қағаздар, картон, қарындаш, қайшы, өшіргіш, желім.
Сабақ барысы:
І. Ұйымдастыру:
1. Сәлемдесу: ... ... ... ... ... деп,
Дың-дың қағыламын.
Сабаққа әзір бол, балалар,
Бүгін бізде қызық бар.
Үсті-басты, аяқ-асты түзеп,
Құралдарды ... ... ... тез ... қал !
2. Жұмыс орнын даярлау
Балалар, мен сендерге жұмбақ жасырамын:
а) Тілі жоқ ... бар ... Қате ... ... ол ... сап. ... Қос таяқ бастары дөңгелек,
Тұтасты кеседі ол бөлек-бөлек. ... ... ... ... ... шіркінің. ... ... ... үстінде осы аталған құралдар бар ма? Олар
партаның кай шетінде орналасады? (оң ... ... ... ... не ... ... түрлі-түсті қағаз)
Ол партаның қай шетінде орналасады? (сол ... ... Мен оның ... ... ... ... өзен, асқар тау гүлін сүйем.
Мен оның қасиетті тілін сүйем,
Мен оның ... үнін ... осы ... ... ... өлең шумақтарынан неге деген
махаббат пен сүйіспеншілікті сезінесіңдер? ... ... ... ... ... ... Республикасы.
- Біздің Отанымыздың астанасы қай қала?
- Астана
- Қазақ ... ... ... ... ... ... күні, 22 наурыз.
- Ал, кім осы Өскемендегі орталық алаңда өтетін мерекеде болды?
- Мереке қалай өтті?
- Қалай безендірілді? (ою-өрнекпен)
- Балалар, ... тағы ... ... ... ... ... (атайды)
- Өзің мені өсірген,
Айналайын ақ әжем.
Тентек болсам кешірген,
Сүйікті әжем, дана әжем — ... ... ... ... ... ... ... түскиіздерді қандай ою-өрнекпен безендірген?
Барлық ою-өрнектер 4-ке бөлінеді:
1) геометриялық
2) өсімдік тектес
3) ... ... ... ... 200-ге жуық ... бар. ... ... өрнекті
суретке салу үшін пайдаланады. Ел аузында мынандай аңыз қалған. ... ... ... ... ... Жаңа сабақ:
Қазіргі заманда да қазақ халқы ою-өрнекті тұрмыста қолданып келеді.
Біздің ... ... ... ... ... ... сендердің
іштеріңнен кілем, түскиіз тоқу фабрикасында еңбек ететін болашақ маман
отырған да ... ... ... ... ... ... ... түскиіздер қандай бөліктерден тұрады?
1) Негізгі бөлігі – картон
2) Қосымша (аппликация) - түрлі-түсті қағаз.
3) Оларды желіммен қосамыз.
6. ... ... ... ... ... ... қағазға оюды бейнелеу.
2) Бөліктерді қиып әзірлеу.
4) Техникалық құралдарды пайдалануда сақтанудың ережелері:
а) Жұмысты мұғалімнің рұқсатынсыз бастама.
Жұмыс ... ... ... ... ... ... орныңды таза ұста.
б) Өтпейтін және озің қолдануын білмейтін заттармен жұмыс жасама.
в) ... ... ... оң ... ... ... ... ұста.
г) Жабыстырмас бұрын оюды жай партаның үстіне ... ... ... ... жұмыстары қойылады. Балалар оны ... ... ... Түс ... ... ... ... Ұқыптылығы мен әсемділігі
8. Қорытынды:
- Қазақ ою-өрнегі неше топқа ... ... ... пайда болды ?
ҚОРЫТЫНДЫ
Осы тіркемелердегі 2 сабақ жоспарларын салыстыра отырып мынандай
қорытындыға ... ... ... бір орта ... ... ... «Әжемнің сырмағы» деген сияқты тақырыпта бейнелеу сабағында ашық
сабақ өткізу барысында, этнопедагогика тағлымдарын қолдана отырып ... ... бір ... жай қолданбалы өнер туралы сабақты өткізетін
болсақ, осы 2 сабақты салыстырғанда: этнопедагогиканы қолданудың ... ... ... ... ... дүниетанымы артады.
2. Ұлттық ерекшеліктер туралы түсінігі қалыптасады.
3. Бейнелеу өнері сабағы ... ... ... ... танысады.
4. Халқымыздың мәдениетіне, салт-дәстүрлеріне деген шығармашылық
сүйіспеншілігі артады.
5. Қол өнердегі әр ... ... ... ... өтеді.
6. Қай оюдың қай белгімен ерекшеленетінін біледі.
Осы ерекшеліктерді көре отырып, алдағы уақытта тек бейнелеу өнері
сабақтарында ғана ... ... ... басқа да өнер сабақтарында пән аралық
байланысты ескере отырып, кез-келген сабақта тәрбиелік мақсатта іске ... әр түлі ... ... ... қолданып пайдалансақ, онда
болашақта Қазақстан ... ... ... ... ... ... салт-дәстүрге деген құрмет, ... ... ... жүреді деген үміттеміз.
Бейнелеу өнері жөніндегі балалардың шығармашылығын дамыту ең маңызды
шарты – ... ... ... мен ... қалыптастыра отырып сурет салу,
жабыстыру, аппликация сабақтарында пайдаланатын сан алуан ... ... ... ... ... ... ... білу, тәлім-
тәрбие бере отырып оқыту болып табылады. Сондықтан да бұл мәселе осы таңда
өзекті, шешуші ... ... ... ... ... ... ... олардың айналадағы дүние ... ... ... ... ... ... іске ... мүмкін емес. Бұл жөнінде
барлық оқытушылар қамқорлық жасаулары керек.
Сурет салу ... ... ... ... ... ... ... дамымай қалған бала болашақта қандай адам боларын айту
өте қиын. ... ... ... ... ... ... боламын деуге бар баланы үміттендіруімз керек.
Қортындылай келе қазіргі білім саласындағы болашақ бейнелеу ... ... ... ... және тәрбиелей отырып білім
беру, ... ... ... ... ... психологиялық, ғылыми-әдістемелік бағыттар арқылы
білім беру жүйесін жүиелендіру – көптеген шараларды ... ... ... ... ... туралы» Заңының 8-бабында білім
берудегі басты ... ... жеке ... ... және ... дамыту, адамгершілік пен салауатты өмір салты негіздерін
қалыптастыру, жеке тұлғаның дамуына жағдай жасай ... ... ... ... ... ... ... және отандық мәдениеттің
жетістіктеріне үйрету атап көрсетілген.
Демек, ... ... жаңа ... ... ... ұрпақты жеке
тұлға ретінде қалыптасуына, халқымыздың бай асыл мұрасын оқушылардың
бойларына сіңіре ... ... мен ... бет ... қазіргі
заманмен үндесетін негізгі қадамның бастамасы - өмірдің, келешектің өзекті
де маңызды міндеті. Яғни осы міндеттерді іске ... үшін ... ... мен ... ... мекмелер бірлесе отырып іске асырғанда
ғана тиісті нәтижесін беретіні сөзсіз шындық.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Баймұратова Б. ... Г. ... ... мен тәрбиелеу
бағдарламасы бойынша әдістемелік нұсқау. - Алматы: Рауан - 1992.
2. Байқуатова О. ... Г. ... ... ... ... // ... ... - 1992. - 10 - 11.
3. Бөлеев Қ. Терең тәрбие тамыры // Қазақстан мектебі. - 1996. - ... ... В.Н. ... - ... - 1974. - ... ... Қ. Жалпы психология. - Алматы: Рауан. - 1992.
6. Косминская Б. ... Б. ... ... ... мен ... - ... Мектеп. - 1983.
7. Кузин В.С. Методика ІІреподования изобразительного исскуства в 1-2
классах. - Москва: Просвещеие. - 1979.
8. ... ... ... 4 том. - ... Қазақ педагогикалық энциклопедия сөздігі. - Алматы: Рауан. - 1995.
10. Назарбаев Н. 2030 бағдарламасы. - ... ... - ... ... Н. Бейнелеу өнері. - Алматы: Арума: - 2002.
12. Омарқұлова Қ. ... ... ... ... ... ... мектеп. - 2006. -8-9.
13. Өмірбекова М. ... С. ... ... - ... - 1993.
14. Сакулина Н.П, Комарова Г.С. ... ... ... ... ... Баспа. - 1978.
15. Төленбаев С. Ою-өрнектердің жасалу жолдары. - Қазақстан: Қанағат.
1995.
16. ... Ә. ... ... - ... ... ... ... мектебі. - 1999. - 10.
17. Байқуатова О. Жолтаева Г . ... ... ... машықтық
тәсілдері // Бастауыш мектеп. - 1992. -10-11.
18. ... Қ. ... ... ... // Қазақстан мектебі. - 1996.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Этнопедагогика пәнінің лекция курсы60 бет
Этнопедагогикалық білім беру тұжырымдамасы6 бет
Этнология пәні және міндеттері4 бет
Этнопедагогика пәні.5 бет
Болашақ мұғалімдерді даярлауда қазақ халық этнопедагогикалық білім берудің мазмұны18 бет
Ботаникалық ресурстану ғылымы және оның ғылымдар жүйесіндегі орны6 бет
Жартышарлардың ассиметрия мәселесі. Cөйлеу кезіндегі сол (доминант) және оң (субдоминант) жартышарлардың рөлі3 бет
Социология ( оқу құралы )501 бет
Дүниетану пәні4 бет
Қазақстан тарихынан деректер ғылыми пән ретінде6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь