Мекемелер кірісі мен табысы

КІРІСПЕ


І БӨЛІМ МЕКЕМЕЛЕР КІРІСІ МЕН ТАБЫСЫНЫҢ МАЗМҰНЫ, ТҮСІНІГІ, ФУНКЦИЯЛАРЫ
1.1. Мекеме табысы мен кірістерінің экономикалық мәні
1.2. Кіріс пен табыстың мекеме қызметіндегі
рөлі және функциялары
1.3. Мекеме кірісі мен табысының қалыптасуы
және орналастырылуы

ІІ БӨЛІМ МЕКЕМЕЛЕРДІҢ КІРІСІ МЕН ТАБЫСЫН ТАЛДАУ, АҚ «ҚАЗПОЧТА» МЕКЕМЕ МЫСАЛЫНДА

2.1.Мекеменің қаржылық нәтижелерін талдау
2.2.Мекеменің табыстылығының көрсеткіштері
2.3.Мекеме табысы мен кірісін жоспарлау әдістемесі
2.4.Қаржылық тәуекелдердің мекеме табысы мен кірісіне әсері
2.5 Мекеменің қаржылық жағдайының сипаттамасы («Қазпочта» акционерлік
қоғамының мысалында»)
2.6 «Қазпочта» акционерлік қоғам кірістер мен табыстарын басқару механизмін талдау
2.8 Табыстылықтың абсолютті көрсеткіштерін талдау

ІІІ БӨЛІМ МЕКЕМЕ ТАБЫСТЫЛЫҒЫН АРТТЫРУДЫҢ НЕГІЗГІ МӘСЕЛЕЛЕРІ

3.1. Кіріс пен табыстылықтың салыстырмалы көрсеткіштерін талдау
3.2. Мекемелердің табысы мен кірістерін арттыру жолдары


ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Нарықтық қатынастар жағдайларында мекеменің қоршаған ортадағы өзгерістер, сондай-ақ, осы өзгерістерден туындайтын қосымша мүмкіндіктер мен тәуекелдер де тұрақты өсіп отырады. Сондықтан мекемелерді басқару стратегиясы осы өзгерістерден мүмкіндіктерді алу мүмкіндіктерін, шаруашылықты жүргізу үшін барлық қосымша мүмкіндіктерді және тәуекелдерді қамтитындай болуы керек.
Бәсекелестік ортада мекеменің қаржы менеджменті оның нарықтық және өндірістік стратегиясын анықтайтын басқару қызметінің басты буыны болып табылады. Осы жағдайға байланысты қаржы менеджменті мекеменің өндірістік барысы қаржы ресурстарымен қажетті көлемде қамтамасыз етілуін, тартылған қаржы ресурстарын өндіріске тиімді орналастырылуын, өндірілген өнімнің шығындарын барынша азайтуды, нәтижесінде кәсіпкерлік қызметтен табыс алуды қамтамасыз етуге байланысты міндеттерді атқарады.
Табыс пен кірістің мекеме қызметіндегі атқаратын рөлі үлкен, ол мекеменің мүлкінің ұлғаюының, қарыз қаражаттар тартудың, жалпы әлеуметтік-экономикалық дамуының алғы шарты болып табылады. Табыс таппай мекеме кредиторлар мен инвесторлар тарапынан қосымша қаражаттар тарту мүмкіндігіне үміт арта алмайды. Сонымен қатар, табыс пен кіріс мекеменің ішкі қаржылық мұқтаждықтарының негізгі көзі болып қоюмен шектеліп қана қоймайды, ол қоғам өмірінде, мемлекеттік бюджет ресурстарының, бюджеттен тыс қорлардың және қайырымдылық қорларының қаражаттарының қалыптасуында да үлкен роль атқарады.
Мекеменің өндіріске салынған активтерінің табыстылық деңгейі инвестициялық шешімдер қабылдау барысында, қаржылық жоспарлау жұмыстарында, жоспарлық көрсеткіштерді нақты көрсеткіштермен салыстыру және үйлестіру, сондай-ақ шаруашылық қызметі мен оның нәтижесін бақылау мен бағалауда маңызды роль атқарады. Үлгілі басқарылатын мекемелер табыс пен кіріс қалыптасуын, оның әрбір орталықтары бойынша қатаң түрде бақыланып отырады және сәйкесінше, осы нәтижелер негізінде құрылымдық басшыларға сыйақылар беріледі, бұл өз кезегінде олардың өз қызметіне деген ынтасын арттыруға септігін тигізеді. өндірістік активтерге немесе инвестициялық жобаларға жаңа қаржы салымдарын салу қажеттілігін бағалаған кезде, олардан алынатын табыс есептеледі және бұл есептер қаржылық сипаттағы шешімдер қабылдауда негіз болып табылады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты нарықтық экономика жағдайларында мекеме кірісі мен табыс қызметіндегі рөлі мен оны арттырудың жолдарын іздестіру болып табылады. Осы мақсатқа қол жеткізу үшін жұмыс өзінің алдына келесідей сұрақтарға жауап беруді көздейді:
- мекеме табысы мен кірісінің экономикалық негіздерін қарастыру;
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
І БӨЛІМ МЕКЕМЕЛЕР КІРІСІ МЕН ТАБЫСЫНЫҢ МАЗМҰНЫ, ТҮСІНІГІ, ФУНКЦИЯЛАРЫ
|1.1.|Мекеме табысы мен кірістерінің экономикалық мәні ... пен ... ... ... |
| ... және ... ... ... мен ... ... |
| ... ... ... ... ... ... МЕН ТАБЫСЫН ТАЛДАУ, АҚ «ҚАЗПОЧТА» МЕКЕМЕ
МЫСАЛЫНДА
2.1.Мекеменің қаржылық нәтижелерін талдау
2.2.Мекеменің табыстылығының көрсеткіштері
2.3.Мекеме табысы мен кірісін жоспарлау әдістемесі
2.4.Қаржылық ... ... ... мен ... ... Мекеменің қаржылық жағдайының сипаттамасы («Қазпочта» акционерлік
қоғамының мысалында»)
2.6 «Қазпочта» акционерлік ... ... мен ... ... ... Табыстылықтың абсолютті көрсеткіштерін талдау
ІІІ БӨЛІМ Мекеме табыстылығын арттырудың негізгі мәселелері
3.1. Кіріс пен табыстылықтың салыстырмалы көрсеткіштерін талдау
|3.2.|Мекемелердің табысы мен кірістерін арттыру ... | ... ... ... қатынастар жағдайларында мекеменің қоршаған ... ... осы ... туындайтын қосымша мүмкіндіктер
мен тәуекелдер де тұрақты өсіп ... ... ... ... осы өзгерістерден мүмкіндіктерді алу мүмкіндіктерін,
шаруашылықты жүргізу үшін барлық ... ... және ... ... ... ортада мекеменің қаржы менеджменті оның нарықтық және
өндірістік стратегиясын анықтайтын басқару қызметінің ... ... ... Осы ... ... қаржы менеджменті мекеменің өндірістік
барысы қаржы ресурстарымен қажетті көлемде ... ... ... ресурстарын өндіріске тиімді орналастырылуын, өндірілген өнімнің
шығындарын барынша азайтуды, ... ... ... ... алуды
қамтамасыз етуге байланысты міндеттерді атқарады.
Табыс пен кірістің мекеме қызметіндегі атқаратын рөлі үлкен, ... ... ... ... ... тартудың, жалпы әлеуметтік-
экономикалық дамуының алғы шарты болып табылады. Табыс таппай ... мен ... ... ... ... ... мүмкіндігіне
үміт арта алмайды. Сонымен қатар, табыс пен кіріс мекеменің ішкі қаржылық
мұқтаждықтарының ... көзі ... ... ... қана ... ол қоғам
өмірінде, мемлекеттік бюджет ресурстарының, бюджеттен тыс қорлардың және
қайырымдылық қорларының ... ... да ... ... өндіріске салынған активтерінің табыстылық деңгейі
инвестициялық шешімдер қабылдау барысында, ... ... ... көрсеткіштерді нақты көрсеткіштермен салыстыру және үйлестіру,
сондай-ақ ... ... мен оның ... ... мен ... роль ... ... басқарылатын мекемелер табыс пен кіріс
қалыптасуын, оның әрбір орталықтары бойынша қатаң ... ... ... ... осы ... негізінде құрылымдық басшыларға сыйақылар
беріледі, бұл өз кезегінде ... өз ... ... ... ... ... ... активтерге немесе инвестициялық жобаларға
жаңа қаржы салымдарын салу ... ... ... олардан алынатын
табыс есептеледі және бұл есептер қаржылық ... ... ... ... ... жұмыстың мақсаты нарықтық экономика ... ... мен ... ... рөлі мен оны ... ... ... табылады. Осы мақсатқа қол жеткізу үшін жұмыс өзінің алдына келесідей
сұрақтарға жауап беруді көздейді:
мекеме табысы мен ... ... ... ... ... мен ... ... және жоспарлау әдістемелерін қарастыру;
мекемелердегі табыс пен кірістің артуын ... ... және ... әсерін анықтау.
Зерттеу объектісі ретінде мекеменің өндірістік, инвестициялық, қаржылық
және басқа да қызмет түрлерінің ... ... ... үш ... ... ... ... мекеменің табысы мен
кірістеріне жалпы ... және оның ... ... рөлі ... ... ... қалыптасу және орналастыру тәртіптері
қарастырылады.
Екінші тарау барысында мекемелердің ... пен ... ... әдістемесі және рентабельділіктің негізгі көрсеткіштері зерттеуге
алынады, АҚ „Қазпочта” мысалында. ... ... ... ... ... де ... ... мысалында кіріс пен табыс нәтижелері
зерттеледі.
Үшінші тарауда қазіргі таңдағы ... ... мен ... ... жолдары мен табыстың көлеміне әсер ... ... және ... ... алу ... ... жұмыс барысында отандық және шет елдік танымал ғалымдардың
еңбектері, оқулықтары, сондай-ақ еліміздегі ... ... ... ғылыми мақалалардың мәліметтері қолданылды.
І БӨЛІМ МЕКЕМЕЛЕР КІРІСІ МЕН ТАБЫСЫНЫҢ МАЗМҰНЫ, ТҮСІНІГІ, ФУНКЦИЯЛАРЫ
|1.1.|Мекеме табысы мен ... ... мәні ... кірісі мен табыстың экономикалық мәні бүгінгі экономикалық
теорияның ең бір ... және ... ... бірі ... ... ... бойынша табыс дегеніміз – бұл ақша ... ... ... ... ... ... ... қарастыратын
болсақ, табыс – бұл мекеменің есепті ... ... және ... жағдайының айырмасы болып табылады. Бұл ... ... ... өзінің қаржылық-шаруашылық қызметінен алатын алуан түрлі
табыстарының шығындар көлемінен басым болатын ... ... ... ... ... ... алудың және қолданудың
сипаттамасы мен шарттарына байланысты негізгі екі түрге бөлінеді:
негізгі қызметтен алынған ... де ... ... ... ... ... ... қызметтер көрсетумен
және жұмыстар орындаумен байланысты қаражат кірістерін қамтиды.
Өзге ... ... тыс ... ... ... түскен
қаражаттар, сондай-ақ, төтенше жағдайлардан алынған табыс жатады.
Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... атап ... жөнелтілді, өнімдер сатылды, қызметтер көрсетілді, жұмыстар
орындалды, алайда олар әлі төленген жоқ, ... ... әлі ... алған жоқ.
Бұл мәселе мекеменің өндіріс барысына салынған, алайда әлі ... ... ... мәні мен ... ... ... келмеуінен
туындайды.
Тауарлар жөнелтілді, өнімдер сатылды, қызметтер көрсетілді, жұмыстар
орындалды, алайда олар әлі ... жоқ, ... ... балансында табыс
көрсетіледі. Бұл жағдайда құндылықтар толық құны бойынша дебиторлық борыш
құрамында тіркеледі. ... ... ... ... ... ... пайдалануға нақты мүмкіндіктері жоқ.
Мекеме өзінің табыс сомасына үлкен сомаға ірі көлемдегі құндылықтар сатып
алды. Бухгалтерлік есеп ... ... бар, ... кассада немесе есеп-
шоттарда нақты ақша ... жоқ. Бұл ... ... ... ... ... ... пайыздық, дивидендтік
төлемдерді жүзеге асыруына тура келеді.
Жоғарыда аталған жағдайдың шегіне жеткен нұсқасы – ... ... ... ... ... деп жарияланады. Мұндай жағдай мекеме
өзінің ... ... ... алынған табысты өтімсіз активке
салумен сипатталады. Нәтижесінде мекеменің ... ... ... ... ... ... ... кезеңде ұлғайғанмен, табыс жоқ. Құндылықты
қайтарымсыз және өтелімсіз ... ... ... ... ... капиталы ұлғаяды. Мұндай жағдай мүлікті ... ... ... ... артық құндылықтарды анықтау ... ... ... түрде шығын көруде, бірақ бухгалтерлік есепте номиналды
есептік табысты көрсетеді. Мысалға, мекеме ... да бір ... ... ... ... ... ал бұл актив бірнеше жылдан ... ... ... ... ... ... өтелім кезеңі бойында мекеме
зиян көруде болады, ал бухгалтерлік есеп тұрғысынан осы кезеңдер ішінде ... ... ... ... тұлға ретіндегі құны мен оның активтерінің құнының
жиынтығының арасында айырмашылықтар болады. Бұл ... ... ... ... ... деген ұғыммен белгілі. Әдетте бұл
көрсеткіш оң нәтижені көрсетеді, яғни мекемелерді бөлшектеп сатқан ... ... ... жағдаймен салыстырғанда көп қаражат өндіріп алуға
болады.
Кіріс және табыспен байланысты ... ... ... ... ... ... ... «бухгалтерлік есепте
көрсетілген ... ... ... ... ... Бұл, өз кезегінде, бухгалтерлік және экономикалық табыс ... ... ... ... ... тұжырымға алып келді. Біріншісі –
тауарлар мен ... ... ... деп ... ... ... «жұмыс істеуінің» нәтижесі деп қарастырылады.
Табыстың осындай екі ... ... ... ... ... ... Батыстық негіздерге сүйенсек, табыс концепциясы үш түрлі мақсат үшін
маңызды:
салықтарды есептеу үшін;
кредиторлар мен акционерлердің ... ... ... ... ... ... асыру үшін.
Табыстың бухгалтерлік тұжырымдамасы тек бірінші мақсатқа қол жеткізу
үшін ғана қолайлы және үшінші мақсатты қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... тұжырымдамаларын талдай отырып, «табыс» ұғымына
келесідей анықтама беруге болады. ... деп ... ... ... және ... ... нәтижесінде қалыптасқан қосылған құнды айтады.
Өзге мүліктерді сату, өткізілімнен тыс операциялардан түскен ... ... да ... кірістері мекеменің пайдасын арттырады.
Бүкіләлемдік банктің бухгалтерлік есеп, қаржылық есеп беру және ... ... ... «табыс» ұғымы келесідей түрде анықталады.
«Табыс дегеніміз – қаржының ... ... ... ... ... ... пассивтердің азаюы түріндегі есепті кезеңдегі экономикалық пайданың
ұлғаюы болып табылады; бұл акционерлер салымдарының есебінен өсуден ... ... ... алып келеді».
Ықшамдалған түрде бұл ұғым ... ... ... ... заңдық күші бар «Бухгалтерлік есеп және қаржылық
есеп беру туралы» №2732 Жарлығында анықталған. ... ... ... – бұл ... ... активтердің ұлғаюы немесе
міндеттемелердің азаюы болып табылады».
Белгілі бір шығындар шығармай әдетте ... ... алу әсте ... Өз кезегінде, табыс алмай ... ... ... ... ... ... шешу мүмкін емес. Осы ... ... ... ... ... ... өміріндегі рөлі маңызды болып табылады.
Шаруашылық субъектісінің кірісі мен табысы- деп ... ... ... №5 ... пен ... - деп аталатын стандартына
сәйкес есепті кезеңдегі активтердің ... ... ... ... да
мүліктердің келіп түсуін, кіріске алынуын) және міндеттемелердің ... ... ... ... ... ... ... басқа) яғни экономикалық пайда табуды айтамыз.
Мекеме табыстары мен кірістеріне:
- ... ... мен ... ... ... ... қызмет көрсетуден алынатын табыстар;
- дивиденттер, ролятилер және пайыз (процент) түрінде алынатын және
тағы да ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық субъектісіне келіп
түскен, кіріс етілген және субъектінің төлеген ... мына ... ... ала ... ... ... табыстар;
- алынған несиелердің және қарыздардың қайтарылуы.
Сондай-ақ, қызметтер ... ... ... ... ... дұрыс бағалау мүмкін болмаған уақытта табыс ... ... ғана ... ... ... ... ... түріне және бағытына
байланысты мынадай түрлерге бөлінеді:
- негізгі қызметтен алынған табыстар;
- негізгі емес қызметтен (жанама қызметтен) алынған ... ... ... ... кірісі мен табысы мен негізгі емес
қызметтен (жанама қызметтен) алынған ... мен ... ... ... ... құрайды.Ал бұл табыс сатылған ... ... ... ... ... тиісті өткізу құны бойынша
бағаланады.Өткізу құны ... ... ... ... ... ... арасындағы келісім-шарт бойынша анықталады.
Шаруашылық субъектісінің кірісі мен табысы ... ... ... ... ... ... ... бағаланған жағдайда;
- субъектінің экономикалық пайдаларды алу ... ... ... ... ... меншік құқығын берген жағдайда;
- мәміле бойынша нақтылы жұмсалған немесе күтіліп отырған шығындар
дұрыс бағаланған жағдайда.
Шаруашылық субъектісінің негізгі ... ... ... мен табысы –
деп мекемедер мен ұйымдардың ... ... ... ... ... ... ... орындалған жұмыстардың барысында тапқан
кірісі мен табысы саналады.Субъектінің негізгі қызметтен алынатын кірісі
мен ... ... 6010 ... ... түскен табыс» - деп аталатын
жұмыс жоспарының бөлімше шоттарында жүргізіледі
Мекемедер мен ұйымдардың негізгі емес ... ... ... ... – деп ... ... ... қызметтерінен басқа жұмыстарды
(қызметтерді) орындауы (атқаруы) барысында тапқан кірісі мен ... ... ... ... ... барысында алған кірісі мен табысы 6210 «Негізгі емес қызметінен
түскен ... - деп ... бас ... ... ... есептелінеді.
Нарықтық экономика шарты бойынша мекеменің экономикалық мақсаты табыс
табумен анықталады. Мекеменің табыстылығы ... және ... ... ... Нақты табыс көрсеткіші- бұл табыспен
пайданың жиынтығы. Шет елдерде "табыс" ұғымы ... ... ... ... ... өсуі есеп беру ... активтердің
ұлғаюы немесе акционерлердің жарналарын қоспағанда ... ... ... ... жүйесі ең алдымен қаржы нәтижелерінің нақты
көрсеткіштерінен тұрады. Оған ... ... ... сату мен қызметтер көрсетуден түскен кіріс;
- Жалпы табыс;
- Қаржыландырудан түскен ... өзге ... ... емес ... алынатын табыс;
- салық салынғанға дейінгі табыс;
- салық салынғаннан кейінгі жай қызметтен түскен табыс;
- төтенше жағдайлардан болатын табыстар;
- мекеме қызметінің ... ... ... ... ... ... жалпы алғанда тірі және затқа айналған еңбек ... ... ... ... ... экономистер оны
экономикалық тиімділік көрсеткішіне басқа ... ... ... жатқызады. Біздің көзқарасымыз бойынша бірінші айтылған сөздер
дұрыс.
Қазіргі нарықтық заманға сай ... ... өте зор. ... не
өндіреміз, кімге және қалай өндіреміз деген үш түбірлі бір ... ... ... ... ... нарықтық экономикада өндірістік және әлеуметтік дамуының негізгі
көзі болғандықтан, кез келген мекеме ... ... ... табу ... ... ... ... шаруашылық қызметінің сәтті болуына, өз
өзін қаржыландыруына әсерін тигізеді. Әр мекеме ағымдағы және ... ... ... көздері арқылы жабады. Уақытша жетіспеушілік
кезінде қысқа ... банк ... және ... ... ... ... бағасы еңбек шығындарына сәйкес болуын, сонымен ... ... ... және ... ... ... ескеру қажет.
Бұйымдардың есептелген жүйесі және өнімнің ... ... ... ғылыми
негізделген болуы керек. Табысты бөлу механизмі белсенді орныды алуы тиіс
және өндірістің дамуын, ... ... ... ... ... пен ... мекеме қызметіндегі рөлі және функциялары |
Нарықтық жағдайларды ... пен ... рөлі ... өсті. Өзіміз
білетіндей, жоспарлы-директивті экономика ... оның ... ... ... табу ... ... ... функциясы
ретінде төмендетілді. Нарықтық экономикаға көшумен табыс мекеменің қозғаушы
күшіне айналды. Тек табыс қана өзара ... үш ... ... нені, қалай және кім үшін өндіру керек? Табыс табу кез-келген
мекеменің қызмет етуінің мақсаты болып ... ал ... ... ... ... және ... ... көзі болып табылады.
Бұл принцип өнімді өндірудегі шығындардың толық ақталуын және ... ... ... ... Бұл әр ... ... және күрделі шығындарын ... ... ... ... ... ... ... тапшылығы кезінде оларға деген
қажеттілік, егер бұл ағымды шығындар болса, олар банктердің қысқа мерзімді
несиелерімен және ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді несиелерімен жабылуы мүмкін.
Нарықтық экономикада мекеме ... рөлі оның ... ... ... нарықтық қатынастардың маңызды
категориясы ретінде кіріс пен табыс бірқатар маңызды функцияларды ... ... пен ... мекеме қызметінің тиімділігін білдіретін
көрсеткіш болып табылады. басқаша айтар болсақ, мекеменің табыстылығы деген
деректің өзі оның қызметінің ... ... ... ... Алайда,
бұл көрсеткіш мекеме иелері мен ... үшін ... бір ... ... бола ала ма? Әрине, жоқ, себебі ... ... ... ... ... оның ... мүдделі тұлғалардың (мекеме иелерінің,
қызметкерлердің, кредиторлардың) қажеттіліктерін қанағаттандырарлық мөлшері
қажет. Табыс мөлшері көптеген ... ... ... ... ... ... болса, кейбіреулері мекеменің қолынан келмейтін
шаралар болып табылады.
Екіншіден, табыс ынталандырушы функция қызмет ... ... ... ... бола отырып, табыс нарықтық
шаруашылық өмірде шешуші роль атқарады. ... ... ... ... ... ие екенін білеміз. Бұл ... ... ... алғы ... ... ... ал бұл ... ұласуы табыстың мөлшеріне, сонымен қатар ұлттық экономикада
қалыптасқан оны үлестіру ... ... ... ... салу ... ... пен ... – меншікті капитал өсімінің бірден-бір көзі. Нарықтық
қатынастар жағдайларында ... мен ... ... ... қалатын табыс мөлшеріне икемделе отырып, мекеменің даму
перспективаларына сәйкес дивидендтік және ... ... ... ... ... табыс - өндірістік активтердің және өндірілетін
өнімнің қозғаушы күші болып табылады.
Тағы да айта кететін жағдай – табыс ... ... ... көзі ... ... ... және ... да
бірінші кезектегі төлемдерді өтегеннен кейін мекеме ... ... ... ... жәрдемақы төлеуге, оларға әлеуметтік
жеңілдіктер жасауға, әлеуметтік сала объектілерін қаржыландыруға жұмсалады.
Үшіншіден, ... ... мен ... ... бюджет
қаражаттарының қалыптасу көзі болып табылады. Табыс ... ... ... ... ... ... ... түрінде
түседі. Бұл қаражаттар, өз кезегінде, бюджеттің шығыстық ... және ... ... ... ... бағытталады.
Сонымен, мекеменің табысы – оның экономикалық және әлеуметтік дамуының
негізгі факторы болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... замандағы батыстық экономика ғалымдары
мекемелердің мақсаттарын келесідей ... ... ... ... ... ... арттыру;
әлеуметтік жауапкершілікті арттыру.
Қаржыны басқарудың бүгінгі теориясы ... ең ... ...... ... ... мүдделерін арттыру болып
табылады деген тұжымға ... Яғни ... ... ... биржалық құнын арттыру тиіс. Мекеменің басқа мақсаттары ... ... ... өз ... ... ... алайда олар
алғашқымен салыстырғанда маңыздылығы төмен болып саналады.
Мекеме мақсаттарын бұлайша саралау батыстық экономика үшін әбден ... ... ... аз ғана ... қамтитын қысқа мерзімді міндет
болып табылады, ал ... ... ... – ұзақ ... мақсат
болып табылады. Себебі мекеме иелері ... ... да, ... да мүдделі.
Табысты тиімді пайдалану тек қалған барлық ... ... ... ... ... ... ... шаралары, салық салу
акциздер, жол ақысы, дивиденттер, өсім ақы, салымдар, пай жарнасы, қаржы
салымдары, ... ... ... және ... ... ... ... табыс көлемі мекеменің қаржы-шаруашылық қызметінің (кіріс ... ... есеп ... ... ... ... тиімділік
көрсеткішіне жатады.
Бес жүз мың теңгелік табыс қызмет масштабының және мекеменің салған
қаржы ... ... ... мүмкін. Осыған орай салыстырмалы сомасы
бірдей болмайды. Сол ... ... ... ... ... үшін
салыстырмалы табыс көрсеткішін қолданады, оған әр түрлі ... ... ... деңгейін және кісіпорын қызметінің тиімділігін
сипаттайтын мекеменің табыс көрсеткіштерінің ... ... ... ... ... бөледі. Сондықтан әр ... ... ... табыс көрсеткіштеріне жүйелік талдау жүргізу өте қажет.
Тауарларды сатудан түскен пайда, талдау жасалатын ... есеп ... ... ... ... мен ... басқа шаруашылық ұйымдар
сол мерзіміндегі өзгерістерін салыстыру арқылы жеке факторлардың ... осы ... ... ... ... қаржы нәтижелері сипаттамасы пайда ... ... қана ... ... ... ... ... көлемін
– қандай шаруашылықта, қай салада қорлар тиімді қолданылатындығын ... ... ... ... ... ақшаның құнсыздануына әкеліп соғатын
өнімнің өзіндік құнының өсуі себебінен ... ... ... ... ... өндірістік тиімділік көрсеткіші – пайдалылылық /рентабельділік/
болып ... ол, ... ... ... ... толық өзіндік
құнына қатынасын білдіреді.
Пайда көрсеткіштері:
1. баланстық пайда ол қаржылық нәтижелерде, жұмыс пен қызмет, басқада
өткізулер, ... тыс ... ... ... мен ... ... қаржы нәтижелері:
- өнімді сатудын көлемі, дайын өнімнің ауыспалы қалдықтарынан,
дайын өнімді шығару, ... ... ... ... ... ... құрылымы;
- тауар өнімінің сапасымен, өнімдерді өткізу нарығы, сату нарығы
мен құнсыздану процесіндегі бағаның ... ... ... ... ... құны;
Басқа өткізуден түскен пайда үш факторға бөлінеді:
- Қорларды сатудан пайда;
- Қосалқы шаруашылық өнімін сатудан түскен пайда;
- Негізгі ... және ... емес ... ... тыс ... нәтижелері біріккен мекемедерда, үлестік қатыстар
пайдасынан құралады:
- негізгі құралдарды және жерді жалға ... ... ... және ... өсім ... мен жазалар;
- дебиторлық берешектерді есептен шығарғандағы шығындар;
- табиғи апаттан шығындар;
- акция, облигация, депозиттерден табыстар;
- валюталық операциялар бойынша табыстар мен ... ... ... ... пайда мен мүлікке салынатын салық
сомасы ... ... ... ... ... ... және ... мекеменің
үштік қатысы бойынша) пайдалар, тек пайдалылық ... ... ... ... ... ... ... салынатын салыққа жеңілдікті
есептеуде қаралатын.
Таза пайда- бұл ... ... ... ... ... ... ... аударымдардан кейін мекеме басшылығында қалатын
пайда.
Талдау процесінде таза табыс көлемінің өзгеру динамикасы, пайдалылық
(рентабельділік) деңгейі және оған әсер ... ... ... ... әсер ... негізгі факторлар болып, өнімді өткізуден түсім көлемі,
өзіндік құнының деңгейі, пайдалылық деңгейі, ... тыс ... олар ... ... ... ... мен ... да салықтар көлемі
жиынтық табыстан төленетін мекеме табыстылығын талдау ... ... ... жүргізіледі.
Пайда және кірістің молдығы өндірістің маңызды ... ... ... ... бұл, біріншіден, мекеме қорының негізгі көзі,
екіншіден мемлекеттік және ... ... ... мен ... ... деңгейі мен мекеме рентабельділігі өндірісті қарқындардыру және
маркетингтік қызметтің көрсеткіштері болады. Табыстылықты тереңірек талдау
үшін әсер ... ... ... сай ... ... факторлар тобына:
- табиғи жағдайлар көліктік және басқа да факторлар, яғни, бір
мекемеде ... ... ... ... ... ... өзгерістер, мекеме жоспарында қаралмаған өнімнің көтерме бағасы,
қолданылатын шикізат, материал, жанармай, жартылай ... мен ... ... бағалар, сауда жеңілдігі,
амортизациялық аударым жарнасының мөлшері, еңбек ақы мөлшері
және оған қосымша төлем;
- тағы басқа жинақтардың мөлшері ... ... ... мекемеге әсер ететін ... ... ... ... ... ... ... банктік және басқа мемлекеттік тәртіп органдар мен
бұзушылық.
Ішкі факторлар:
- негізгі факторлар:
а) еңбек нәтижелерін анықтайтын және ... ... ... факторлар.
Мекеменің әр түрлі өндірістік, тұрмыстық және қаржылық қызметтері соңғы
ақшалай бағасын қаржы нәтижелер көрсеткіші жүйесінде алады. Оған кіретіндер
өнімді өткізуден табыс ... ... да ... ... ... ... ... тыс операциялардан табыс, шығын; баланстық пайда салық
салынатын табыс, таза табыс және тағы басқалары.
Қаржы нәтижелері ... ... ... ... ... ... бойынша авансталған қаржыны қайтарым ... ... ... ... ... ... ... бастапқы кезеңі, өнімді өткізу айналымы
болып табылады. Өнімді сатудан түскен қаржы мекеменің өндірістік ісінің
аяқталғанын авансталған ... ... ... Сату ... ... ... маңызды әсер тигізеді.
|1.3.|Мекеме кірісі мен табысының қалыптасуы және орналастырылуы |
Мекеме кірісі мен ... ... және оның ... ... оның ... ... ерекшеліктерімен
және стратегиялық мақсаттарымен анықталады.
Мекеменің жалпы кірістері мен табысы оның ... ... ... ... ... төтенше жағдайлардан алған
табыстарының жиынтығынан қалыптасады. 1.1-суретте мекеменің жалпы табысының
қалыптасу үлгісі ... ... ... ... ... ... түрлерінен алынған
табыстары кіреді. Бірінші кезекте жалпы табыс ... ... ... ... ... ... ... Бұл табыс жалпы өнімді өткізуден
түскен сомадан қосылған құн салығы мен ... және ... ... ... шығындарды шегеріп тастау арқылы анықталады.
Екіншіден, жалпы табыстың құрамына тауарлық емес ... ... ... яғни ... ... ... ... өндірістердің
(ауыл шаруашылық өндірісінің, көлік ... және ... ... ... ... ... ... құрамына негізгі қорларды және өзге ... ... ... ... ... ... табыс өткізілімнен тыс алынған ... ... яғни ... немесе қандай-да бір активті сатудан тыс
операциялардың нәтижесін, қамтиды.
Мекеменің қарамағында қалатын ... ... әрі ... ... объектісі
ретінде қарастырылады. Оны үлестіруді табыстың бір бөлігін мемлекеттік
бюджетке және басқа да ... ... ал ... ... ... ... ... мүдделеріне бағыттау деп түсінуге болады.
Табысты ... ...... мен басқа да міндетті төлем шарттары
түрінде түрлі деңгейдегі бюджетке түсетін ... ... ... ... үлестірудің бағытын анықтау мекеменің құзіретіне жатады.
Табысты үлестірудің негізгі ... ... ... ... және ... қызметтерден
алынған табысы шаруашылық субъектісі ретінде мемлекет пен ... ... ... түсетін табыстың бөлігі салықтар және ... ... ... ... ... ... мөлшерлемелері және сәйкес
деңгейдегі бюджеттердің есебіне түсу тәртібі заңды түрде белгіленеді;
салықтардан кейін шаруашылық субъектінің қарамағында қалатын табыс ... ... ... және ... ... қызметінің жақсаруына, сонымен қатар, мекеменің ... ... ... ... ... болуы керек;
шаруашылық субъектінің қарамағында қалатын табыс әуелі мекеменің әрі қарай
дамуын қамтамасыз ететін қорларға, ал ... ... тек ... ... ... ... ... (таза табыс) екі бөлікке бөлінеді.
Бірінші ... ... ... ... ... ... ... қорларына бағытында қолданылатын табыс мекеменің мүлкін арттыру
мақсатында өндірістік активтерді, жаңа технологияларды енгізуге, сондай-ақ,
қосымша еңбек ресурстарын тартуға ... ... ... ... ... ... өнімнің көлемін арттыруға, өнімнің өзіндік
құнын төмендетуге, түптеп келгенде шаруашылық субъектінің келешектегі
әлуетті (потенциалды) ... ... алғы ... ... ... табыс тек өндіріс процессіне орналастырылып қана қоймай,
сонымен қатар, ... мен ... ... мұқтаждықтарын
қамтамасыз етуге, олардың біліктілігі мен жауапкершілігін арттыруға, оларға
қосымша сыйақылар төлеуге, басқа да ... сала ... ... Бұл, өз ... қызметкерлер тарапынан еңбекке
деген ынтасын арттыруға септігін тигізеді.
Жинақталу ... ... ... ... ... ... ... жұмсалады: әлеуметтік сақтандыру қоры, резервтік қорлар,
экологиялық қор және тағы да басқа қорлар. Бұл мекемелердің ... ... ... ... мен ... орнын толтыруға, қоғам өміріне
өндіріс барысынан келетін зияндарды өтеуге, сондай-ақ, қолайлы ... ... ... ... қаражаттар есебінен қосымша
күтпеген табыстарды алу ... ... ... ... тигізеді.
Мекеме экономиканың негізгі буыны ретінде меншік нысандары мен
шаруашылық жургізудің әр ... ... ... мен ... ... ... ... ұйымдық-құқыктық нысандары бойынша межелеу олардың қаржысын
ұйымдастырудағы айырмашылықтарға: капиталдың қалыптасуына, ... ... ... ... ... нәтижелеріне әкеп
соғады.
Меншік нысандарына қарай шаруашылық жүргізуші субъектілердің қорларын
қалыптастырудың ерекшеліктері болады. Мысалы, өндірістік мекемелердің қаржы
қорлары мына ... ... ... меншікті көздер (амортизациялық
аударымдар, таза табыс); банк кредиттері; бағалы кағаздар ... ... ... мекемелерда қаражаттардың бұл көздері ... ... және ... тыс ... ... бөлумен
толықтырылады; кооперативтрде — кооператив мүшелерінің үлестік жарналарыньщ
қаражаттары. Практикада көбінесе меншіктің аралас нысандарымен шарттасылған
қорлардың көздері ... ... ... ... ... ... негізгі құралдар мен айналымдағы активтердің үлкен бөлігі
мемлекетке ... ... ... ... ... ... рөл атқарады. Мемлекеттік акционерлік коғамдарда да
осылай.
Мекемелер мен ... ... ... ... айрықшалықты төлем жалға
берілген мүлік құнының амортизациялык аударымдарын, жалға беру мерзімінің
өтуіне қарай объектілерді жөндеу үшін ... ... ... беретін
каражаттарын, жалға алынған мүлікті қоғамдык қажетті пайдаланудан түсетін
пайданың (табыстың) бір ... ... ... ... ... ... ... қорларының қалыптасуына сәйкес ... ... ... нәтижелері бөлінеді және пайдаланылады: таза
табыс, ... ... ... ... ... ... ... және бюджеттен тыс қорлардың шығыстарын өтеу.
Үлестік жарна негізінде жүмыс істейтін мекемелердің —
шаруашылық серіктестіктерінің, кооперативтердің, ... ... ... ... ... ... ... алынған табыстарды әрбір қатысушының мүліктегі үлесіне сәйкес ... ... ... ... ... құрылтайшылары мен
қатысушылары өздерінің жарналарын ақша қаражаттары, мүліктің әр түрлі
түрлері ... ... ... және ... ... ... табиғи ресурстарды, мүлікті, зияткерлік (интеллектуалдық)
меншікті пайдалану құқықтары) түрінде жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасы Президентінің; ... ... заң күші бар ... ... ... серіктестігі — жарғылық
капиталы құрылтайшылардың (қатысушылардың) салымдарына (үлесіне) бөлінген,
өз кызметінің негізгі мақсаты пайда түсіру деп ... және ... ... ... коммерциялық ұйым. Шаруашылық серіктестігінің мынандай
нысандары белгіленген:
1)толық серіктестік;
2)сенім серіктестігі;
3)жауапкершілігі шектеулі серіктестік;
4)қосымша жауапкершілігі бар ... ... ... пайдасы мен залалдары қатысушылар арасында, егер
құрылтайшылардың шартында немесе қатысушылардың ... ... ... ... ... ... ... бара-бар бөлінеді; сенім серіктестігі мсн жауапкершілігі шектеулі
серіктестікте де осылай бөлінеді.
Акционерлік қоғамдар туралы ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін қаражаттарды Сенім серіктестігі өзінің
бүкіл мүлкімен ... ... ... қосымша
жауапкершілікті ниеттестікпен алып ... ... ... ... ... ... шектелінген қатысушыларды кіріктіреді.
Қаржы катынастарының акционерлік қоғамға ... ... ... ... ... және ... ... ретінде қолданғанда көрінеді. Бұған акционерлік қоғамдар
қызметінің ұйымдық нысандарының әр алуандығы ... ... олар ... ... үлгіде (яғни иелердің шектеулі ... ... ... толық немесе жауапкершілігі шектеулі ... ... ... ... ... ... (мекеменің акциялары, еңбек
ұжымының акциялары, акционерлік қоғамдардың акциялары), олардың түрлерінің
(артықшылықты, атаулы, ұсьшушыға арналған ... әр ... ... қоғамның баланстық таза табысы заңнамамен қарастырылған
тәртіппен анықталады. Таза табыс (салықтарды ... ... ... ... және ... арасында дивидендтер түрінде
бөлінеді, резервтерге, өндірісті дамытуға немесе қоғам ... ... өзге ... аударылады. Ашық акционерлік коғам
жарғылық капиталдың 15 пайызынан кем емес мөлшерде ... ... ... ... ... жағдайда жай акциялар бойыыша дивидендтер
төлеуге қүқығы ... ... ... ... ... ... қоғам төлеу қабілетсіздігі немесе дерменсіздігі нышан-дарына
жауап берсе.
Қоғам жарғыға сәйкес салықтарды ... ... ... ... үшін ... ... бір пайызын, соның ішінде ақшалай сыйақы немесе
акциялар түрінде бөле алады. Дивидендтер акциялар ... ... ... облигациялармен, тауарлармен, егер бұл жарғыда қаралса,
төлене береді.
Меншіктің акционерлік нысаны экономикалық жағынан дамыған елдерде
тиімді жұмыс ... және ... ... кепшілікке танылған нысан
болыи табылады. Ол ұсақ меншік иелерінің көпшілігін — акция ұстаушыларды
қазіргі кезеңде ... ... ... ... ... ... ... араластырады (тартады), қаржы ресурстарының
қызметтің аса басымырақ сфераларына қайта кұйылымына ... ... ... ... қаражаттардың жеке иелері үшін, тіпті жеке
қаржы институттары үшін қиын болатын ... ірі ... ... ... Акционерлік мекеменің көлемі тек оның ... ... ... рыноктің даму перспективаларымен
ғана сәйкестенеді. ... ... аса ... ...... ... басқа мекемеың қызметіне оның акцияларын сатып алу ... ... ... ... акционерлік қоғамдардардың басқа
ұйымдық-құқықтық нысаңдарға ... ... ... ... ... (пайданы) қоғамныц қалыптасу мүшесіне бөлуден уақытша бас ... ... алу, ... тұрақты табыстылықты қамтамасыз етуге және
келешекте табыстың айтарлықтай өсуіне ... ... ... күрделі
жұмсалымды жүзеғе асыру есебінен қол жетеді. "Шектеулі ... яғни тек ... ... ... ... ... іс-әрекеті жеке қаражаттардың негізінде пайда бола
алмайтын жеткілікті ... ... (тез ... мен жоғары
табыстылық алу тұргысынан) құрудың алғы ... ... ... ... ... ... сектор алады. Бүл секторда
мекемелердің мынадай түрлері ... ... ... ... ... ... бұл құқық мүлікті
мемлекеттен меншік иесі ретінде алған және осы ... ... ... оған ... ету қүқықтарын заңнамада белгіленген шекте жүзеге асыратын
мемлекеттік мекеменің заттық құқығы болып табылады;
2)жедел басқару ... ... ... ... ... ... қазыналық мекеменің меншік иесінен алған және өз ... ... ... ... мен мүліктің мақсатына сәйкес
заңнамалық актілерде белгіленген шекте сол мүлікті иелену, ... ... ... ету ... ... асыратын заттық қүқық болып табылады.
Мемлекеттік меншіктің түріне қарай мекемелер:
1) республика меншігіндегі ... ... ... ... ... ... ... болып бөлінеді;
Басқа мемлекеттік мекеме құрған мемлекеттік кәсінорынмен еншілес
мемлекеттік мекеме болып табылады.
Мемлекеттік мекеме үшін ... ... ... ... ... ... мекемелер қызметінің неғізгі ... ... мен ... ... қарай айқындалатын мынадай
әлуеметтік-экономикалық міндеттерді шешу болып табылады, олар:
1) ... ... ... ... ... ету және ... мүддесін корғау;
экономиканың жеке меншік секторы қамтыған немесе жеткіліксіз қамтылған
коғамдық ... ... мен ... бірінші қажеттіктегі
тауарларды өндіру (жұмыстар атқару, қызметтер көрсету);
мемлекеттік монополияға ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру.
Мекемеге қатысты уәкілді орган меншік иесінің және мемлекеттік басқару
органдарының басқару ... ... иесі ... ... оның ... предметі мен мақсаттары,
қайта ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... ... мекеме мүлкін пайдаланудан түскен пайданың бір
бөлігін алуға құқығы бар.
Меншік иесіне аударуға ... ... ... ... ... ... ... пайданы бөлудің жыл сайын анықталатын пайданы
бөлу нормативіндс белгіленеді.
Мемлекеттік мекемелердің мүлкін ... ... мен ... ... ... ... балансында көрсетілген кұндылықтар
құрайды. Мемлекеттік мекемелердің мүлкі оған меншік иесі берген мүліктің,
өз ... ... ... ... ... ... ... қоса),
заңдармен тыйым салынбаған өзге де көздер есебінен қалыптасады.
Шаруашшық жүргізу құқығындағы мемлекеттік мекеме қызметтің сан ... ... ... етуі ... ... ... мөлшері мекемеге берілетін мүліктің
жалпы құнынан ... және ең ... ... ... ... ... кем ... керек.
Мекеме оның жарғысында көрсетілген ... ... ... ... және ол жарғылық капиталдың 10 ... ... ... оның ... ... ... кем ... 5 найызы осы
мақсатқа жұмсалуы тиіс. Резервтік капиталдың қаражаты тек қана залалдарды
жабуға, бюджет ... ... ... мемлекеттік
кредиттерді өтеуге және басқадай қаражаттары жеткіліксіз болған ... өтем ... ... ... ... (атқарылатын жұмыстардың, көрсетілетін
қызметтердің) бағалары мекеменің оларды өндіруге ... ... ... оның ... шығынсыз етуге және өз кіріс есебінен қаржыландыруды
қамтамасыз етуге тиіс.
Мемлекеттік ... ... ... ... өндіретін және өткізетін
тауарлардың (жұмыстардың, қызметтердің) бағаларын уәкілді органның келісуі
бойынша жоғарыда ... ... ... ... ... ... тапсырыстан тыс өндіретін және өткізетін тауарлардың
(жұмыстардың, қызметгердің) бағасын өзі дербес белгілейді.
Мекеме өз ... ... ... ... есебінен ұсталады.
Мемлекеттік мекемеге қаражат заңнамада көзделген тәртіппен беріледі.
Мекеме иесіне аударылуға тиіс пайданың үлесі жыл ... ... ... ... ... — оның ... органдарымен) келісімі
бойынша белгіленетін пайданы бөлудің нормативінде ... және ... ... аударылады.
Жедел басқару құқығындағы мемлекеттік мүлікке ие мекеме қазыналық болып
табылады.
Қазыналық мекемелер заңнамада белгіленген тәртіппен:
1)төтенше және ... ... ... де ... жұмыстарды орындау, еріген, су тасқынынан және басқа
сұрапыл апаттардан қорғау;
3)заңнамада қаржыландырудың арнаулы тәртібі белгілснген мемлекеттік
автомобиль жолдарының және ... ... ... жүйесін ұстау
мен дамыту;
4)пошта байланысы мен телекоммуникация, жалпыреспубликалық ... ... ... ... ... қызмет;
5)топографиялық-геодезиялық және картографиялык жүмыстар жүргізу;
6)денсаулық сактау, табиғатты қорғау, білім беру, әлеуметтік ... және ... ... ... қызметті жүзеге асыру
үшін қүрыла алады.
Қазыналық мекеме өндіретін және өткізетін тауарлардың (атқаратын
жұмыстардың, ... ... ... ... орган белгілейді.
Қазыналық кәсіпорьндардың қызметі уәкідді орган бекітетін смета бойынша өз
табысының есебінен қаржыландырылады. ... ... ... оның
шығындарын жабуға жеткіліксіз болған жағдайда кажетті жетпеген қаражатгар
тиісті бюджеттен бөлінеді.
Қазыналық мекеменің ... тыс ... ... ... ... жатады.
Еншілес мекеме — өз мүлкінің есебінен баска мсмлекеттік мекеме құрған
заңды тұлға. Еншілес мекемелер құру құқығын ... ... ... ғана ... ... ... ... мекемені, соның ішінде монополияға қарсы заң
талабы күшіндегі мекемені ықшамдау, негізгі ... ... ... ... етіп ... ... ... өндірістің тиімділігін арттыру үшін
қосымша және мамандандырылған өндіріс құру, негізгі өндірісті оған тән емес
қызмет пен ... ... ... мақсатында құрылады.
Кәсіпкерлік қызметті жүргізудің тиімді ұйымдық-құқықтық нысандарының
бірі ... ... ... бірлескен мекемелер болып табылады.
Қызметтің түрлі сипатындағы — ... ... ... ... ... ... кэсіпорындар қолданыстағы
заңдарды сақтау, меншікті жоспарлар, коммерциялық есеп, өзін-өзі өтеу және
қаржыландыру негізіндс жұмыс істеуі, ... ... ... ... ... тиіс. Бірлескен кәсіпорьпадардың мүлкі шартта анықталған
мөлшерде қатысушылардың салымдары (жарналары) есебінен құрылады. Бірлескен
мекемелер ... ... ... төлейді, бірлескен мекеме
жойылғанда оның резервтік капиталының пайдаланылмаған сомасына қолданыстағы
мөлшерлемелер бойынша ... ... ... шетелдік фирмалар
қатысқан бірлескен мекемелерді құрудың және олардың іс-әрекет етуінің
тәртібі заңнамамен ... ... ... үлес ... ... Әріптестерге қажетті кепілдіктер, соның ішіңде олардың
салықтарды төлегеннен кейін қалған табысының ... бір ... ... шет жакқа аударуға, ұлғаймалы ... ... ... басқаруға қатысуға, республика аумағында олардың меншігін
құқықтық қорғауға ... ... ... ... ... МЕН ... ... ЖШС
«АВК КАПЛАНБЕК» МЕКЕМЕ МЫСАЛЫНДА
2.1.Мекеменің қаржылық нәтижелерін талдау
.Нарықтық экономика жағдайында мекеменің қаржылық-шаруашылық қызметінің
негізгі және түпкі мақсаты ... алу ... ... назарды осы
көрсеткішке аудару керек.
Табыстылықтың бірінші абсолютті көрсеткіші - ... ... ... ... табыс. Ол қаржылық шаруашылық қызметтің
нәтижелері туралы есепте қосымша құн салығы, акциздер және ... ... ... төлемдерді, сондай-ақ қайтарылған тауарлардың құнын, сату және
баға шегерімдерін алып тасталып көрсетіледі.
Табыс құрылымында ең үлкен үлесті ... мен ... ... ... ... оның мөлшері өнім өндіру деңгейімен, оның сапасымен
және басқа да факторлармен анықталады.
Мекемеде өнімді өткізуден түскен ... ... ... өндірісінен
және бұйымдардың (дайын өнімдер, сатып алушының жауапты сақталуындағы
тауарлар) өтпеген бөлігінің қалдықтарының ... ... ... ... ... ... ... көлемі жоспарының төмендеуі, ауыспалы
тауарлық-материалдық қорлардың тым ... ... ... жағдайлар да
кездеседі.
1.1-кестеде өнімді өткізуден түскен табысты алу жоспанының негізделуін
тексеру жөнінде мәліметтер келтірілген.
1.1-кесте
Өнімді өткізуден түскен табыс жоспарының
негізделуін бағалау
мың ... ... ... ... |
|1 ... қалған дайын өнімнің нақты қалдығы |8 360 |
|2 ... өнім ... |29 000 |
|3 ... ... жыл ... ... |15 940 |
|4 ... ... ... мүмкін табыс (1 + 2 – 3) |21 420 |
|5 ... ... ... ... ... ... |20 850 |
|6 ... (4 – 5) |570 ... ... ... ... ... табыс көлемін 570 ... ... ... ... жасаған кезде жыл соңындағы өтпеген
өнімнің ... тыс ... ... болуы керек. Өнімді өткізуден
түсетін табыс 20850 мың ... ... 570 мың ... көп, яғни 21420 мың
теңгені құрауы керек еді. Басқаша айтқанда, жоспарды артық ... ... ... ... ... ... ... құралады. Дайын
өнімнің бір бөлігі оларды буып-түю, орау, тиеуге дайындау, есеп айырысу
құжаттарын жазу үшін заңды түрде ... ... ... Осы ... ... ... ... тыс өсуіне мекеменің қаржы қызметі көңіл
аударуы қажет. Өнім ... ... ... ... қалуы немесе, басқа себептерге байланысты сұарнысқа ие болмауы
мүмкін. Бұндай жағдай заттық нысандағы өнім ... ... ... Қызмет көрсетуші және жұмыстар атқарушы мекемедерда ... ... бола ... ... ... көрсеткіші – жалпы табыс. Ол өнімді
өткізудің қаржылық ... ... және ... қызмет нәтижесінде
өнімді өткізуден түскен табыс пен ... ... ... ... ... айырма ретінде анықталады.
Жалпы табысқа әсер ететін маңызды фактор - өндірістік өзіндік құн, сол
себепті оның төмендеуі ... ... көп ... ... ... ... ... жағдайында жалпы табыстың өсуінің негізгі
жолы – материалдық шығындар бөлігінде ... ... ... ... ... ... ... өнімнің өзіндік құнында өте жоғары болып
келетін өңдеу ... ... ... ... үшін өте ... ... ... тек өнімнің өзіндің құнына ғана емес, сондай-ақ,
өткізілген өнімнің көлеміне, өнім бірлігінің бағасына байланысты ... ... ... ... ... ... үшін ... кестесін құруға
болады.
1.2-кесте
Мекеменің жалпы табысы
мың теңге
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... ... |
| | ... ... бойынша | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... ... ... 850 |19 745 |23 179 |
|2 ... ... ... |16 435 |15 741 |16 996 |
| ... | | | |
|3 ... ... (1 – 2) |4 415 |4 004 |6 183 ... байқайтынымыз, жалпы табыстың нақты көлемі жоспарланған
көлемінен 1768 мың теңгеге ... Осы ... ... ... әсерін келесі тәртіп бойынша анықтауға болады.
Өнімнің өндірістік өзіндік құнының өзгерісінің әсері, өткізілген өнімнің
нақты ... ... ... ... ... ... жоспарлы өзіндік
құнын алып тастау жолымен мына формула арқылы табылады:
(1.1)
мұнда – өткізілген өнімнің нақты көлемі; – өнім ... ... ... – өнім ... жоспарлы өзіндік құны.
Осылайша табылған сомада шикізат, материалдар, отын, жартылай өнімдер,
энергия тарифі бағаларының ... ... ... бар. ... ... ... болғандықтан, ішкі талдау барысында оны дербес
фактор ... ... ... ... ... өзіндік құнының жоспармен салыстырғанда
төмендеуі немесе өсуі кезінде жалпы табыс сәйкесінше ... ... ... ... ... шығындалу болған, бұл жалпы табыс ... 1255 ... (16966 – 15741) ... ... нақты көлемінің жоспардан ауытқуына қолданыстағы баға
өзгерісінің әсері келесі формула бойынша ... және – өнім ... ... ... және ... айтқанда, бұл фактордың әсерінің мөлшері өнімді өткізуден
түскен нақты түсімнен жоспарланған мөлшерді алып ... ... ... ... ... ... баға факторы есебінен 3434 мың ... – 19745) ... ... ... жалпы табыс ауытқуына әсерін анықтау үшін
алдымен ... ... ... ... орындалуын анықтау керек. ... осы ... ... ... ... ... ... өткізу көлемі бойынша орындалу пайызына көбейту керек.
Табыстылықтың келесі абсолютті көрсеткіші – негізгі қызметтен алынған
табыс. Ол ... ... ... ... және ... ... ... шығындары арасындағы айырма ретінде мына формула бойынша анықталады:
ТН = ТЖ – ШК, ... ДН – ... ... ... ... ДЖ – ... ... РК –
кезең шығындары.
Жалпы табыс көлемі қаншалықты көп және ... ... ... ... ... ... білдіретін кезең шығындары қаншалықты
аз болса, негізгі қызметтен алынатын табыс та ... ... ... да ... ... алынатын табысқа жүргізілетін талдауды
жоғарыда аталған көрсеткіштермен үздіксіз байланыста жүргізу ... - ақша ... ... ... ... ... ... пайдалану кезіндегі ақша қатынастарының жиынтығы.
Мемлекеттік қаржылар деңгейінде елдің біріңғай қаржылық саясатын
жетілдіру жүзеге асырылады, бұл өз ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің құрылымында елеулі орын
алады, мемлекеттік қаржы қорларының басым ... ... ... ... ... ... ... 70-80 %-і салық
түсімдері есебінен күралады.
Мекеме қаржысының негізгі қызметтері: бөліп-тарату, бақылау.
Қаржының бөліп-тарату ... ... ... ... барлық
ақшалай табыстар мен қорлар қалыптастырылады және ... ... ... ... арқасында үзіліссіз өндірісті
ұйымдастыру жолға қойылады, сонымен қатар бұл құбылыстың басқа да сатыларға
әсер етуі қамтамасыз етіледі. Демек, ақша ... ... ... ... ... олардың барған сайын жақсара беруіне
серпінді ... ... ... ... қаржылардың қайтарымына бақылау жасау
өте қажет. Бақылау қызметтерінің негіздері қаржы ресурстарының қозғалысынан
түрады. Олар өз кезегінде қор ретінде және қордан тыс ... ... ... ... екі мәні бар: ... және ... да ... ... ... ... бұрынғы орталықтандырылған бюрократтық-жоспарлау жүйе кезінде
мекемені басқару өнім шығару, ... ... құн және ... да ... ... шектеулерге негізделсе, қазіргі рыноктық қатынастар
жағдайында ол экономикалық ... ... ... ... ... ... ... жеңілдіктер, сақтандыру және т.б.) жүзеге асырылады.
Мекеме қаржыларын ұйымдастырудың негізгі принциптері: қаржылық-
шаруашылық қызметтегі дербестік, ... ... және ... ... ... ... қол жеткен нәтижелерді еселей
түсу, қаржы резервтерін жасау, қаржыны меншіктік және қарыз деп ... ... ... ... және бюджеттен тыс ... ... ... ... ... ... ... қаржылық бақылау
жасау. Қаржылық қатынастар құрамы ... ақша ... ... ... байланыста болады:
- контрагентпен алғашқы табыстарды калыптастыру ... ... ішкі ... ... кұру және пайдалану (жарғылық
капиталы,өндірісті дамыту қоры, көтермелеу ... ... ... ... - ... бөлу ... ... қаржы
ресурстарының қозғалысы қордан тыс нысанда жүзеге асады ... ... ... айыппұлдар төлеттіру және төлеу, әр түрлі ... ... ... бірлесіп тындырылған қызметтерден түскен пайданы
бөлісуге қатысу, басқа мекемелердің бағалы қағаздарын пайдалану және ... ... ... өнімді түгынушылармен жасалған шарттарды орындау барысында
мекемедар ... ... мен ... өздері таңдайды,
міндеттердің орындалу шарттарын және санкция қолдану тәртіптерін анықтайды,
өзінің өнімдері мен ... ... ... қалыптастырады және
жеткізушілердің баға негіздерін де ... ... ... ... және ... ... ... банктер жүйесімен алынған сомаларды және қарыздарды өтеуге
бағытталған проценттерді төлеуге байланысты есеп айырысу-кассалық қызметтер
көрсету, сонымен қатар банктер ... ... ... уақытша бос ақша
қаражаттарын пайдалану мәселелері бойынша;
- мемлекетпен бюджеттік және бюджеттен тыс қорларды құру ... Ақша ... бұл ... ... ... ... тыс қорларға әр түрлі салықтар, алымдар, жарналар жүйесін
енгізу арқылы жүргізіледі;
- бағынышты басқару құрылымдарымен ішкі ... ... ... ... және ... өзара байланыста болуы [8].
Ақша қатынастарының бұл топтары мекеме қаржыларының тұтас мазмұнын
құрайды. Шаруашылық субъектілерінің ... ... және ... ... ... банк ... алдындағы міндеттерін орындау,
ағымдағы шығындар және өндірістің жұмысын кеңейту, еңбеккерлерді әлеуметтік
қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... - бұл ... ... ұйымдастыру, жоспарлау
және тиімді пайдалануды көздейтін ... ... ... мына ... ... ... қаржы әдістері, қаржы тетіктері, құқықтық
қамтамасыз ету, нормативті қамтамасыз ету, ақпараттық қамтамасыз ... ... - бұл ... ... ... ... яғни тигізетін әсері. Ол кезегінше мына төмендегі екі бағытта ... ... ... ... ... ... басқару жүйесі;
екінші рыноктық қатынастар бойынша.
Қаржы әдістеріне бұдан басқа: шығындар мен ... ... ... саралау, материалдық ынталандыру, ақша қаражаттарын тиімді
пайдалану жатады.
Рыноктық қатынастардың даму деңгейіне қарай, қаржының өндіріс пен
айналыс арасындағы қызметтері ... есеп ... ... ... ... ... ... түпкі нәтижелерін ақшалай нысанда бағалау деген сөз.
Қаржы тетігі бұл – бұл қаржы әдістерін мекеменің ... ... ... ... ... ... ... алушы жөніндегі
хабарлар интеллектуалды меншіктің бір түрі болып табылады және мекеменің
жарғылық капиталында белгілі бір ... ... адам ... барлық аясына, соның ішінде қаржы
қызметіне де тән ... Ол ... бір ... жету үшін ... ... ... етуінің тәсілдері мен әдістерінің жиынтығы.
Адамдардың саналы, мақсатты қызметі ретіндегі басқару ... ... ... мен ... ... ... ... танып білуге сүйене отырып және оларды пайдаланудың
нысандары мен әдістерін жасай отырып, мемлекеттік, ... және ... ... ... қаржыны, бағаны, кредитті және тағы басқаларын қоса,
өндірістік қатынастардың ... ... ... ... ... - бұл ... және ... экономикалық-әлеуметтік
жүйелерге оларды жетілдіру және дамыту мақсатымен ықпал жасау үдерісі және
қаржылық қатынастардың бүкіл ... ... ... ... ... ... негізінде тиісті қаржы саясатын жүргізуді қамтамасыз ету жөніндегі
мемлекет шараларының жиынтығы. Сөйтіп, қаржыны басқару - бұл ... ... ... ... қаржы механизмі - бүл мақсатқа жетудің құралы;
қаржы саясаты - қаржыны басқарудың тиісті үдерісінің ... ... ... ... оны ... арнаулы аппарат ерекше тәсілдер мен
әдістердің, соның ішінде әр түрлі ынталандырмалардың және ... ... ... ... мақсаты макроэкономикалық теңгерілімдікте,
бюджет- профицитінде, мемлекеттік борыштың азаюында, ұлттық валютаньң
беріктігінде, ... ... пен ... барлық мүшелерінің
экономикалық мүдделерінің үйлесуінде көрінетін қаржының тұрақтылығы ... ... ... ... ... ... мына қагидаттар қойылған: басқарудағы
демократизм, қаржы мәселелеріне саяси тәсілдеме, басқарудағы ... ... ... ... ... ... ғылымилығы,
орталықтандырылған, салалық және аумақтық басқарудағы ... ... ... шешімдерінің сабақтастығы.
Қаржыны басқарудың екі аспектісін ажырата білген жөн: біріншіден,
мемлекет қаржыны, оның ... ... мен ... ... тетігі, тұтқасы ретінде пайдаланады және сөйтіп, қоғамдық
өндірістің ... ... ... ... ... қаржының өзі
басқарудың объектісі болып табылады: қаржы ... ... ... ... ... яғни ... ... жүйесі басқарылады.
Қаржыны басқаруға ғылыми тәсілдеме қажет: бұл қаржылық сипаттағы
басқару шешімдерін әзірлеген кезде ... ... ... экономикалық талдау нәтижелерінің ескерілетінін, басқарудың
экономикалық және ... ... ... үйлесуінің қолданылатынын
білдіреді. Қаржыны ғылыми ... ... жаңа ... әдістері мен
тұтқаларын енгізу немесе ескілерінің ... жою ... ... ... ... ... қажет етеді. Сонымен бірге айқын және
уақтылы ... ... ... ... ... жоғары
сапалы перспективалық және ағымдағы қаржылық жоспарлау талап етіледі ... ... ... кез ... ... жүйесіндегідей
басқарудың объектілері мен субъектілері бөлінеді. Объектілер ... ... сан ... ... бола алады, басқаруды жүзеге
асыратын ұйымдық құрылымдар субъектілер ... ... ... ... сәйкес олардың сфералары бойынша объектілердің
екі тобын бөледі: шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы, мемлекеттің
қаржысы. Оларға басқарудың мына ... ... ... қаржы
службалары (шаруашылық жүргізуші субъектілердің бөлімдері), қаржы және
салық органдары. ... ... ... ... ... ... жиынтығы қаржы аппараты деп аталады.
Рыноктық экономиканың қалыптасып, дамуы жағдайында қаржыны басқару
қаржы бойынша ... ... ... ... нашар пайдаланып
жүрген әдістерді іске асыруды, басқару функцияларының - ... ... ... әдістерінің бір элементі ретіндегі қаржы ресурстарын
есебін ... ... ... ... ... Бұл жағдайда рыноктық
экономикаға көшкен Шығыс ... ... де, ... ... ... ... ... экономика жағдайында көп жылдар бойы ... ... ... ... де ... ескерген жөн.
Өткен кездің оңтайлы тәжірибесіне келеңсіз қарау қаржының ... ... ... ... бюджетке төленетін төлемдердің салық нысандары
жеткіліксіз пайдаланылды; бюджеттен төленетін субвенциялардан (мақсатты
жәрдем ... бас ... ... Осы және ... ... байланысты
қаржының рөлі төмендеді. Экономиканы басқаруды қайта құру жаңа ... ... ... асыруды, қаржыны басқарудың қағидалы жаңа әдістеріне
көшуді талап етті. Бұл әдістер экономикаға қаржының ... ... ... ... қоғамдық өндірістің тиімділігін өсіруге,
әлеуметтік ... ... ... ... тиіс.
Ұлттық шаруашылық салаларының қаржысын басқаруды министрліктердің,
ведомстволардың, компаниялардың, акционерлік қоғамдардың, серіктестіктердің
қаржы ... мен ... ... ... жүргізуші
субъектілердің қаржы бөлімдері мен қаржы службалары жүзеге асырады.
Қоғамдық ұйымдардың қаржысын осы ұйымдардың қаржы бөлімдері мен
топтары басқарады.
Бірқатар министрліктер мен ... ... ... басқарудың басқа функцияларымен: жоспарлауды (болжауды), есепке
алуды орындаумен қоса ... ... ... ... - ... ... басқармалар жұмыс жүргізеді. Бұл органдар
жүйенің ... ... ... ... айналым
қаражаттарының айналымдылығын тездетуді, шаруашылық ... ... ... кұндылықтарды тартуды, өнімсіз
шығыстар мен сыраптарды қысқартуды, ведомствоға ... ... ... және ... ішкішаруашылықтық резервтерді
жұмылдыруды, ресурстарды пайдалануды жақсартуды, ... ... ... ... ... ... оның тиімділігін
арттыруға бағытталған ұсыныстар ... Олар ... ... қарасты шаруашылық бірліктерінің қаржылық жұмыстарын реттейтін
нұсқаулар, нұсқаулықтар, әдістемелік материалдар дайындайды.
Министрліктер мен басқа жоғарғы органдардың қаржы басқармаларының
аппараты жиынтық ... ... ... ... мен ... ... бақылау жөніндегі жұмыстарды жүзеге асырады, ведомствоға
қарасты шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы ... ... ... қаржылық жұмысты дербес ... ... ... қаржы бөлімі жүзеге асырады. Шағын фирмаларда қаржы
бөлімдері өткізім ... ... ... ... ... ... қоса ... мүмкін.
Қаржы жүйесінің бұл буынында ... ... ... ... деп ... және ... ... субъектілердің
кәсіпкерлік қызметі арқылы және соның ... ... және ақша ... ... ... ... ... Қаржы менеджментінің мәні тиісті службалар тарапынан қосымша
қаржы ресурстарын ең тиімді етіп ... ... ... ... етіп
жұмсауға, қаржы рыногында бағалы қағаздарды сатып алып, қайтып сатып
пайдалы операциялар ... ... ... етіп ... ... ... ... менеджментінің объектілері мыналар болып
табылады: жылжымайтын және жылжымалы мүлік, мүліктік құқықтар, жұмыстар
және қызметтер, ақпарат, зияткерлік(интеллектуалдық) ... ... емес ... ... ... - ... ... ұжымдардың
қажеттіліктері мен тиісті қылықтарын анықтайтын мақсаттарды іске асыру
жөніндегі қызметке негізделеді. ... ... ... еңбек
өнімділігі мен сапасын ынталандыру үдерісінде көрінеді.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы ... ... және есеп ... ... ... ... және басқалардың) жаңа нысандарын пайдалана отырып, оперативті
қаржылық жоспарлауды, қаржы ресурстарымен оңтайландыруды жүзеге асырады.
Шаруашылық серіктестіктерінде ... ... ... ... ... органдар - олардың қатысушыларының жалпы
жиналысы (өкілдіктердің жалпы жиналысы), ... ... ... ... ... ... отырады.. Атқарушы орган -
басқарма өзінің лауазымды адамдарының, соның ... ... ... лауазымды адамдардың құрамына мыналарды кіріктіреді: қаржы
жөніндегі вицепрезиденті (басқарушының орынбасарын); ол ... ... ... - ... ... топқа, секторға жетекшілік
етеді немесе оның бағынысындағы жеке қызметшілер - ... ... ... ... бағыттары жөніндегі қаржы менеджерлері
жұмыс істейді.
Қаржы бөлімінің ... ... ... ... ... ... оперативтік-қаржылық жұмыстың
бағыттарын кіріктіреді.
Қаржы бөлімінің тұрпаттық құрылымы мыналарды кіріктіреді:
жоспарлау-экономикалық бюросы(қаржылық-кредиттік ... ... мен ... экономикалық талдау топтары); банк және кассалық
операциялар ... есеп ... ... (сатып алушылармен есеп айырысу,
тапсырыс берушілермен есеп айырысу топтары). Валюталық операцияларды ... ... ... тобы ... мекемедарда қаржы қызметін экономика немесе ... ... ... ... ... ... қоғамда), қаржы менеджерлері басқаруы мүмкін. Бұл лауазымды
адамдарға басқа ... ... ... ... экономикалық талдау секторы бағынуы мүмкін.
Ұзақ уақыт бойы отандық практикада ... ... ... мәні ... олардың жұмыстары қатаң анықталған
формаларды қолдану арқылы есеп айырысуларды жүзеге ... ... ... ... ... жоспары мен есеп беруін құруға жүктелді.
Нақты (нәтиже) тек қана ... ... ... яғни қаржылық
бухгалтерлік жұмыстарды деп аталатын бір қызмет шегінде біріктіру дұрыс
болып табылады.
Қаражаттарды ұйымдастырудың мұндай ... ... ... және әлгі ... дейін бар. Бірақ мекеме меңгерушісі мынаны ескеру
керек: одан әрі жақсы бухгалтер және әрі ... ... бола ... ... ... ... алдынғы құжаттарды шығару
және инструкциямен циркулярға сай бухгалтерлік тіркеулерде оларды дәл
көрсету.
Қаржы ... ... ... жағдайында шешім
қабылдаумен байланысты, ол тәуекел деңгейін бағалай ... және ... ... ... ... орын ... жаңаруды тез қабылдай алатын
шығармашылық құнға тең болуы керек.
Қаржы менеджерінің жұмысында - ең ... ... оның ... ... ... жұмысының белгілі бір бөлігін құрастыруы немесе
қаржылық мінездемедегі басқару шешімдерінн қабылдау үшін қажетті ... ... ... ... етуде болып табылады.
Мекеменің ұйымдастырушылық құрылымына тәуелсіз қаржы менеджері
қаржы проблемаларының анализіне, кейбір ... ... ... басшылыққа рекомендацияларды шығаруға жауап береді.
Техникалық жоғарғы бөлімі және үлкен ... ... ... қаржылық қызметтің қызметкерлерінен тіл табысу және
оларға нақты тапсырмалар қою ... ... ... ... бақылау кей жағдайларда қаржылық қызметтерге ... ие ... ... ... ... ... аса
маңызды болып табылады.
|Шаруашылық жүргізуші субъектінің қаржы ... |
| ... ... және кассалық |Есеп айырысу ... ... ... ... ... ... ... | | ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... мен |Экономикалы|Кредиттік |Кассалық ...... ... ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... ... |5 040 |6 538 |+1 498 |
|2 ... активтер (салынған |30 512 |37 254 |+6 742 |
| ... | | | |
|3 ... ... ... |16,52 |17,55 |+1,03 |
| |% | | | ... ... ... ... ... ... табыстылық
деңгейі өткен жылмен салыстырғанда 1,03 пунктке артып және ... ... бұл ... ... білу ... Оның қандай
факторлардың есебінен құрылғанын және активтердің табыстылық деңгейін өсіру
және сақтау үшін бұл факторлардың ... ... ... ... ... ... бұл ... деңгейінің өзгеруіне әсер етуші
факторларға және оларды есептеуге қатысты екі ... ... ... ... және ... етіп бөлу және активтерді есептеу, дәстүрлі
көзқарас ... ... ... ... ... ... жыл ... және
соңына есептеліп, екіге бөлінген активтердің орташа жылдық құны жатады, ал
сапалық факторға мекеменің таза ... ... екі ... ... ... ... бойынша алыған ауытқуға
(+1,03) ықпалын анықтау үшін өткен ... ... және ... ... ... бойынша активтердің ... ... ... ... бұл ... мысалымызда 13,53%-ды құрайды.
Одан өткен жылғы табыстылық коэффициентін алып тастау арқылы, ... ... ... ету мөлшерін анықтаймыз. Бұл фактордың талданып
отырған көрсеткішке кері әсері 2,99 ... ... (13,53 – 16,52). ... 1498 мың ... өсуі ... ... ... 4,02 пунктке
(17,55-13,53) өсірді. Бұл екі фактордың жиынтық әсері өткен ... ... ... ... ... ... оң ... ауытқуын
беріп отыр (-2,99 + 4,02 = +1,03).
Екінші көзқарас бойынша мекеменің табыстылық деңгейінің ... ... ... факторларғ келесілер жатады:
1) өткізілген өнімнің табыстылық деңгейі;
2) ... ... ... ... ... өзара байланыс келесі түрде беріледі:
жалпы активтердің табыстылық деңгейі = өткізілген ... ... ... ... ... ... айтқанда, мекеменің активтерге салынған қаражаттарының әрбір
теңгесінен алынған таза табысы ... ... ... және мекеме
активтерінің айналымдылығының жылдамдығына байланысты болады.
Өндірістік активтерге салынған ... ... ... жоғарыда аталған факторлардың тигізетін әсерін талдау үшін
келесідей кесте ... ... ... ... ... ... |Өткен |Есепті |Ауытқу ... ... |
| | |жыл |жыл |(+,–) ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... | | | | ... | | | | |ығы |ығы |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 ... табыс, мың теңге |5 040 |6 538 |+1 498 |– |– |
|2 ... ... ... 392 |23 179 |–1 213 |– |– |
| |мың ... | | | | | |
|3 ... ... |30 512 |37 254 |+6 742 |– |– |
| ... ... ... мың| | | | | |
| ... | | | | | |
|4 ... ... |17,55 |+1,03 |+4,74 |–3,71 |
| ... (1 / 3)·100, % | | | | | |
|5 ... ... |20,66 |28,21 |+7,55 |– |– |
| ... (1 / 2), % | | | | | |
|6 ... |0,80 |0,62 |–0,18 |– |– |
| ... | | | | | |
| ... (2 / 3) | | | | | ... ... факторлар тізбектеп ауыстыру әдісімен есептеледі.
Есепті ... ... ... нақты коэффициенті мен ... ... ... шартты көрсеткіш ретінде активтердің
табыстылық деңгейін аламыз:
Та = 20,66 · 0,62 = ... ... және ... ... ... және ... жылдағы
активтер табыстылығы деңгейінің көрсеткішін пайдалана отырып, ... ... ... ету ... ... ... мысалымызда ол
келесі мәліметтермен сипатталады:
1) өткізілген өнімнің ... ... ... 17,55 – ... +4,74;
2) жалпы активтердің айналымдылық коэффициентінің өзгерісі: 12,81 –
16,52 = – 3,71.
Сонымен ... ... ... ... ... ... өнімнің табыстылық коэффициентінің өсуі оң әсерін тигізіп ... ... ... ... оның ... ... әкеліп
соқтырды.
Мекеме табыстылығының маңызды көрсеткіштерінің бірі – өндірістік
қорлардың (негізгі ... ... ... ... ... ... ... болса, өндірістік құралдардың табыстылық
деңгейі де ... ... ... ... ... қорлардың
табыстылық деңгейіне тигізетін ықпалының сандық бағасы ... ... ... анықталады (1.5-кесте).
1.5-кесте
Өндірістік құралдардың табыстылық деңгейінің
өгеруінеәсер етуші көрсеткіштер
|№ |Көрсеткіштер ... жыл ... жыл ... |
| | | | |(+,-) |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... ... мың ... |5 040 |6 538 |+1 498 |
|2 ... ... ... мың ... |24 392 |23 179 |– 1 213 |
|3 ... ... ... ... 826 |55 789 |+5 963 |
| ... мың ... | | | |
|4 ... ... ... |15 244 |14 385 |–859 |
| ... ... мың ... | | | |
|5 ... активтердің орташа |65 070 |70 174 |+5 104 |
| ... ... мың ... (3 + 4) | | | |
|6 ... қор ... |2,0427 |2,4069 |+0,3642 |
| ... (3 / 2) | | | |
|7 ... ... ... |0,6251 |0,6206 ... |
| ... (4 / 2) | | | |
|8 ... ... ... |0,2066 |0,2821 |+0,0755 |
| ... (1 / 2) | | | |
|9 ... ... |7,75 |9,32 |–1,57 |
| ... (1 / 3)·100% | | | ... ... ... ... ... ... жылы 9,32% құрайды, ал өткен жылы 7,75% болған, яғни оның көлемі
1,57 пунктке (9,32 – 7,75) ... ... ... ... өзгеруіне ықпал етуші
факторлардың әсері келесі есептеулер бойынша тізбектеп ауыстыру әдісімен
анықталады:
өткізілген өнімнің 1 ... ... таза ... ... осы
көрсеткіштің 2,82 пунктке өсуіне алып келеді (10,57 – 7,75), мұндағы 10,57
= ... – 0,6251) ... ... ... яғни ... ... ... қор
қайтарымдылығының азаюы олардың табыстылық деңгейінің 1,27 пунктке (9,30 ... ... алып ... ... 9,30 = ... ... айналым қаражаттарын бекіту коэффициентінің азаюы, яғни олардың
айналымының жылдамдауы, өндірістік ... ... ... ... (9,32 – 9,30) ... алып келді. Осылайша, факторлар бойынша
өндірістік қорлардың ... ... ... өсімі 1,57 пунктті құрайды
(+2,82 – 1,27 + 0,02), ол өткен ... ... (9,32 – ... бұл ... ... ... өзгерісіне сәйкес келеді.
Осылайша, негізгі құралдардың, жалпы активтердің табыстылық деңгейі
немесе қызметтің ... ... ... табыстылық көрсеткіштері
мекеменің өз қызметін қаншалықты ... және ... ... ... ... мен ... жоспарлау әдістемесі
Табысты жоспарлау қаржылық жоспарлаудың құрамдас бөлігі болып табылады.
Ол мекеме қызметінің ... ... ... ... ... ... түріне қарай жекелей құру қызметінен ... ... ... ... байланысты. Жоспарлау барысында табысқа әсер етуші ... ... және ... шешімдер қабылдаудың нәтижелерінің түрлі
нұсқалары қарастырылады.
Жоспарлау объектісі ретінде, бірінші ... ... ... ... ... ... ... негізі – сатылатын өнімнің болжамды
көлемі болып табылады. ... ... ... ... ... ... негізінде өндірісік бағдарлама әзірленеді.
Өндірістік бағдарлама өткізілетін өнімнің жоспарлы көлеміне және ... ... және ... ... ... өнім ... ... анықталады.
Әрі қарай өндірістік өзіндік құнға қосылатын өндірістік ... ... ... Бұл шығындардың сомасы олардың құрамына
және өндіріс көлеміне байланысты болып келеді. Айнымалы және ... жеке ... ... ... ... ... жоспарлау кезеңінің
басындағы және соңындағы дайын өнімнің қалдығын ескере отырып, өткізілетін
өнімнің өндірістік өзіндік құны ... ... ... және ... шығындар сметасы
құрастырылады. Бұл шығындар өндіріске ... ... және ... ... ... ... және өткізумен байланысты.
Осы есептеулердің негізінде өнімді өткізуден алынатын табыстың ... ... ... үшін ... негізгі қызметтен, сондай-ақ
негізгі емес қызметтен келетін ақша кірістері мен ... ... ... жоғарыда келтірілген әдістемесі тікелей есептеу әдісі деп
аталады. Оның негізінде өнімді өндіруден және ... ... ... ... жатады. Жоспарлаудың тағы бір қарапайым нұсқасы
жоспар баптары бойынша іріленген есептеу жұмыстарын ... ... ... ... ... ... ... сатылу бағасы (қосылған ... ... ... ... шегерімдерді есептемегенде) мен оның
толық өзіндік құнының айырмасы ретінде есептеледі. Өнімді ... ... ... үшін ... ... ... = Қб + Шө - Қс, ... Ө – екі бағам бойынша: сатылым бағасы және ... ... ... есептелген өнімнің сатылым ... Қб және Қс – ... ... ... және ... қоймадағы дайын өнімнің
қалдықтары; екі ... ... ... ... және толық өзіндік құн
бойынша есептелген; Шө– ... ... ... екі ... ... ... және ... өзіндік құн бойынша есептелген.
Сатылған өнімнің көлемі екі бағам бойынша – сатылым бағасы және толық
өзіндік құн бойынша – ... ... ... ... түсетін табыс
(Тө) келесі формула бойынша анықталады:
Тө = Сө – Өқ, ... Сө – ... ... ... ... Өқ – өнімнің өзіндік құны.
Табыстың жоспарлы ... ... және ... ... белгілі
көрсеткіштеріне және дайын өнімнің жоспарлы кезеңнің басындағы ... ... ... ... ... болады. Бұл жағдайда есептеу
формуласы келесідей болады:
Тө = Тқ/б + Тж – Тқ/с, ... Тқ/б – ... ... ... өнім ... бойынша алынатын
табыс; Тж – жоспарлы кезеңде өнімді шығарудан алынатын ... Тқ/с ... ... ... өнім ... ... ... табыс.
Коммерциялық мекемелер үшін табысты жоспарлау барысында шығындардың
өтелу шегін анықтау ... ... ... ... ... ... өнім
өндіруден табыс ала бастайды. Бұл үшін залалсыздық нүктесін анықтап алу
қажет. Залалсыздық ... табу ... өнім ... зиян ... көрсетеді. Жоспарлаулың бұл әдісі шығындарды шартты тұрақты және
шартты ... деп бөлу ... ... ... ... сүйенеді. Өнімді өткізуден алынған сомадан шартты ... ... ... ... ... ... ... маржиналды
табыстан шартты тұрақты шығындар алынып, қаржылық нәтиже ... ... – бұл ... ешқандай зиян және ешқандай табыс
көрмейтін өндіріс көлемі болып табылады. ... ... ... ... бейнеленген.
1.3-суреттегі үш негізгі сызық айнымалы шығындардың, тұрақты
шығындардың және ... ... ... ... ... ... ... Өндірістің қауіпті көлемінің нүктесі өнімді өткізуден ... ... ... ... ... тең ... өндіріс көлемін көрсетеді.
Залалсыздық нүктесін анықтағаннан кейін табысты ... ... ... ... ... ... левередж әсері ешқандай
зиян шекпейтіндей ... ... ... азайта алатын ... ... ... ... ... ... өнімді өткізуден түскен соманың кез-келген өзгерісі табыс
көлемінің қатты өзгеруіне алып ... Бұл ... күші ... ... мен шартты айнымалы шығындардың өндіріс және сатылым көлемінің
өзгеруі салдарынан қаржылық нәтижеге түрлі әсер ... ... ... құнында шартты тұрақты шығындар ... ... ... ... ... де ... ... болады. Керісінше, сатылым
көлемі артқан сайын ... ... ... ... ... ... ... сәйкесінше, өндірістік левередждің әсері де ... ... ... өнімді өткізуден түскен сома 500 мың теңге, шартты
айнымалы шығындар – 250 мың ... ... ... ... – 100 мың ... ... мен өндірістік левередж әсерін анықтау қажет. Есептеуге
қажетті бастапқы мәліметтерді кестеге ... ... ... ... ... ... |Көрсеткіштер ... ... % |
|1 ... алған табыс |500 |100 |
|2 ... ... |250 |50 |
|3 ... ... (1 – 2) |250 |50 |
|4 ... ... |100 | |
|5 ... ... (3 – 4) |150 | ... ... ... ... ... ... пайызын
анықтаймыз:
250 : 500 · 100% = 50%.
Залалсыздық нүктесі бұл жағдайда ... ... ... маржиналды табыс үлесіне қатынасы ретінде анықталады:
100 : 50% · 100% = 200 мың теңге.
Өндірістік ... ... ... табыстың табысқа қатынасы ретінде
есептеледі. Біздің мысалымызда өндірістік левередждің әсер ету күші мынаған
тең болады:
250 : 150 = 1,67.
Басқаша айтсақ, ... ... ... ... ... ... ... алып келеді. Айталық, мекеме ... ... ... 10%-ға ... ... алды. Онда табыс 16,7%-ға өседі:
|Өнімді өткізуден алған сома |500 · 1,1 = 550 мың ... ... ... |250 · 1,1 = 275 мың ... ... табыс |550 – 275 = 275 мың ... ... ... ... табыс |275 – 100 = 175 мың ... ... 25 мың ... немесе 16,7%-ға өсті. ... ... ... кеміген жағдайда өндірістік левередждің әсер
ету күші арта түседі, сәйкесінше, ... ... де ... азаяды.
Біздің мысалымызда өнімді өткізу көлемін 5%-ға төмендеуі табыстың 8,35%-ға
(5·1,67) азаюына алып ... ... ... левередждің әсер ету әдісі табысты жоспарлауда
кеңінен қолданылады. Тұрақты дамып келе жатқан экономика ... ... ... ... ұзақ ... (3 ... 5 ... дейін) жоспарлауға
мүмкіндік береді.
2.4.Қаржылық тәуекелдердің мекеме табысы мен ... ... біз ... ... ... ... отандық
нарықта қалыптасқан негізгі алғы шарттарын қарастырдық. ... ... ... ... ... бұл ... ... қызметінің нәтижелеріне қалай әсер ... ... ... салымдар бойынша тәуекел деңгейімен тығыз байланысты.
Кімде-кім өзінің ... ... ... ... ... ол өз
қаражаттарын банктік депозиттерге салып, пайыздық мөлшерлемелері инфляция
деңгейінен жоғары болатын табыстар алып ... Егер ... көп ... ... онда өз ... ... тәуекелдер алуға тура келеді, себебі
бұл ірі ... зиян шегу ... ... Мысалға,
акциялардың немесе облигациялардың құны түсіп кетуі мүмкін, сатып алынған
жылжымайтын ... ... ... бағасы күрт төмендеп кетуі мүмкін,
ал депозит салған банк банкротқа ұшырауы мүмкін. Бұл өзі ... ... өз ... ... ... ... ... капитал өсіп, табыс
алып келетіндей ұтысқа әсер ете алмайды.
Мекеменің тәуекелінің жөні бір ... Бұл, ең ... ... ... қажет ететін инвестициялармен байланысты ... ... ... ... ... ... екпінділікті,
нарық жағдайларына икемділікті барынша көрсете білу – ... ... ... табыс алып келуі және жұмыс барысына оң әсерін тигізуі
мүмкін.
Тәуекел ... ... шама ... ... бәрі ... ... ... Кәсіпкер немесе қаржы менеджері – бұлар
тәуекел деңгейін төмендетіп, ... ... ... ... ... ... тұлғалар.
Іскерлік тәуекелді төмендетудің мейлінше тиімді және қолайлы әдісі –
жауапкершілігі шектеулі ... ... ... ... ... ... ... бизнеспен шұғылданатын кішігірім мекемелерды да
жатқызуға болады.
Белгілі бір іске салынған ... ... алып ... – бұл
кәсіпкерліктің басты шарты. ... ... бір ... ... үлестіріледі, ал қалған бөлігі жарғылық капиталды ұлғайту арқылы
мекеменің әрі ... ... ... ... мекеменің иелері болып
саналады, табыс олардың табысын арттырады, ал зиян – табысты кемітеді.
Акцианерлер, өз қаражаттарын өндірісті ... сала ... ... ... ... ... яғни ірі тәуекелдерге баруға бел байлайды.
Егер ... ... ... ... ... ... де ... олжаға ие
болады. Ал егер керісінше жағдай бола ... онда ... ... мен
жұмысшылары өздеріне тиесілі игіліктерді ... ... ... ал
акционерлер құр қол қалады, немесе солардан қалған қаражаттарға ие ... ... ... біле ... ... ... ... келешекте табыс
табу мақсатында барады.
Әдетте, ешқандай ... ... ... шектеліп қана қоймайды.
Көптеген мекемелер өз капиталын ұзақ мерзімді қарыз қаражаттар тарту арқылы
ұлғайтады және осы үшін ұзақ ... ... ... ... отырады. Қарыз
капиталды тиімді бағамен тарта білу мекеменің табыстылығына әсер етеді.
Несие беруші, әдетте, үлкен пайыздық табыстарды ... ... ол ... ... қаражаттардың сенімділігі маңыздырақ болып келеді. Дәл осы
әрекеттер нәтижесінде, яғни ... ... ... ... ... алмау немесе негізгі қарызды өтей алмау мекеменің ... ... ... ... ... қатынастар барысында тек несие
алушы ғана емес, несие беруші тұлға да үлкен тәуекелге ... Сол ... ... беруші тұлғалар өзінің қаражаттары нақты активтермен
кепілдендірілуін талап етеді.
Мекеме қалыптасқаннан кейін оның иелері ... ... ... десе ... Әрі қарай мекеменің капиталы, негізінен ... ... ... ... отырады. Бұл қаражаттар табыс табу үшін
қолданылатын мекеменің ... және ... ... ... ... мекеме пайыздар төлеп отырады: ... ... ... ... ... ... ... қаражаттардың және меншікті капиталдың құны мекемеге қаражаттар
салушылар салып отырған ... ... ... болып табылады.
Олардың мойныны ... ... ... ... ... ... де, ... ең шегіне жеткен деңгейінде де, яғни мекеме толық
сәтсіздікке ұшырағанда да, ... ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайының сипаттамасы («Қазпочта» акционерлік
қоғамының мысалында»)
Пошта саласы ежелгі адамзат институттарының бірі ... ... ... ... пошта байланысы адамдар арасындағы ең оңай
қарым-қатынас жасау жолы болған. Сонымен қатар ол бүгінгі банк ... ... ... ... мемлекет 100% ... ... ... ... ... туралы куәлік 2000 жылғы 7 қаңтардағы
N 30503-1910-АҚ.
Қоғам Республикалық мемлекеттік ... ... ... және ... ... мекемедарын қайта ұйымдастыру туралы Қазақстан
Республикасы Үкіметінің 1999 жылғы 20 ... N 1940 ... ... ... ... ... ... қайта ұйымдастыру
нәтижесінде құрылған және 2000 ... 7 ... ... ... 1000 теңге 903660 акциялардан тұратын 903660 мың теңге сомасындағы
жалпы ... ... ... ... ... ... Ақпараттандыру және байланыс жөніндегі агенттігінің
мәселері туралы 2003 ... 22 ... N 724 ... ... мемлекеттік пакетіне иелік ету және пайдалану құқығы Қазақстан
Республикасының Ақпараттандыру және байланыс жөніндегі ... ... ... 1999 ... 20 ... ... ... байланысы кəсіпорны жəне оның еншілес
мемлекеттік кəсіпорындарын қайта ұйымдастыру туралы» №1940 Қаулысына сəйкес
құрылған.
Қоғам ... ... ... ... ... заңды тұлға жəне өз қызметін осы Жарғыға жəне ... ... ... ... ... ... ... жəне шетелдерде филиалдар мен өкілдіктер ... ... ... ... ... ... негізгі жəне ... ... ... жəне ... қызмет тəртібін анықтайды.
Филиалдың немесе өкілдіктердің мүліктері Қоғамның балансындағы ... ... ... немесе өкілдік ашар кезде Қазақстан Республикасының
заңдарымен анықталған тəртіп бойынша қаржы рыногы мен ... ... жəне ... жөніндегі уəкілетті органдарды хабардар етуге
міндетті.Филиалдар немесе өкілдіктер ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады. Филиалдар мен
өкілдіктердің басшылары Қоғам Басқармасының Төрағасы берген ... ... ... ... ... ... экономикалық жəне
қаржылық дербестік негізде жүзеге асырылады. ... өз ... ... ... ... ие жəне оның ... бойынша
жауапкершілік тартпайды. Қоғамның дербес балансы, атауы мемлекеттік ... ... ... ... бар.
Қоғамның банк шоттары бар, сатып алу жəне өз атынан мүліктік
жəне жеке мүліктік емес құқықтар мен ... ... ... соттарда
қуынушы жəне жауапкер бола алады, сондай-ақ Қазақстан Республикасының
заңдарына қарама-қайшы келмейтін басқа да əрекеттерді ... ... ... ... тəртіпте тіркелген тауарлық белгісі жəне
рəмізі, сондай-ақ мемлекеттік, орыс жəне ... ... жəне ... басқа тілдерде жасалған мөртабалары, фирмалық бланкілері жəне
басқа ... ... ... құралдары болады. Қоғамның ресми тілі -
мемлекеттік жəне орыс тілдері болып табылады. ... ... ... ... ... ... тұлға құқығын иеленеді.
Қоғам мынадай қызмет түрлерін жүзеге асыруға құқылы:
- ... ... ... ... ... ... ... мен
көлеміне сəйкес мемлекеттік почта төлемдерінің ... ... ... (жай, ... ... ... ... (жай, тапсырысты), бандерольдардың, ... ... ... ... ... ірі габариттілер).
- пакеттер мен почта контейнерлерінің қабылдануын, өңделуін жəне табыс
етілуін қамтамасыз ... ... ... ақша ... ... ... жеделдетілген жəне курьерлік почта қызметін көрсетеді; жасалынатын
келісім-шарттар негізінде мерзімді баспа ... ... жəне ... ... таралуын, тасымалдануын жəне жеткізілуін ұйымдастырады;
- өз меншігіндегі ... ... ... авиа, теміржол, автомобиль, ат арба,
теңіз жəне өзен көліктерін пайдалану арқылы ... жəне ... ... ... ... келісім-шарттар негізінде үйге жеткізіп берумен қоса зейнетақы,
жəрдемақы, стипендия, жұмысақы төлеу ... ... ... асырады;
- Дүниежүзілік почта конвенциясында жəне оның ... ... ... ... ... да ... арнайы байланыс
жөнелтімдерін алмасуды ... ... ... ... міндеттемелерге сəйкес халықаралық ... ... ... ... ... жəне ... ... етілуін
қамтамасыз етеді;
- почта жəне арнайы байланыс, филателия салаларында ... ... ... ... жөнінде шетел почта операторларымен жəне
почта əкімшіліктерімен, Дүниежүзілік Почта Одағымен, Аймақтық ... ... ... жəне хат алмасуды жүргізеді;
- арнайы байланыс жөнелтімдерін қабылдауды, өңдеуді, сақтауды тасымалдау
мен жеткізуді жəне (немесе) табыстауды қамтамасыз ... ... ... мен ... сақтау, тасымалдау кезіндегісімен қоса
меншік иелерінің мүліктерін қорғау сияқты қорғау іс-əрекеттерін жүзеге
асырады;
- ... жəне ... ... жəне ... ... ... почта жөнелтімдерін жіберудің бірыңғай технологиялық жүйесінің
қызмет етуін қамтамасыз етеді жəне ... ... ... жəне ... қызметін пайдалану көрсеткіштері мен сапасы үшін жауапкершілік
тартады;
- транзит еркіндігін жəне почта кеңістігінің біртұтастығын қамтамасыз ... ... ... жəне ... ... ... ... халықаралық почта жөнелтілімдерін қабылдау, жіберу жəне табыс ету
үшін ұсынады;
- Дүниежүзілік Почта Одағының Актілерінде қарастырылған ... ... ... үшін ... почта операторларымен өзара есеп
айырысуларды жүргізу;
- Қазақстан Республикасының заңдарына сəйкес қаржылық ... ... жəне ... ... көрсетеді;
- бюджетке коммуналдық төлемдер мен салықтарды жəне ... да ... ... ... ... ... арқылы халық тұтынатын тауарларды сатады;
- Қазақстан Республикасының заңдарына сəйкес бағалы қағаздарын шығаруың
жүзеге асырады;
- несиелер, ... ... ... ... Республикасының заңдарына сəйкес вексельдер мен
облигациялар шығарады;
- Қазақстан Республикасының заңымен ... ... жəне ... да ... міндеттемелер қабылдауға жəне беруге;
- сыртқы экономикалық қызметті жүзеге асырады;
- төлем карточкаларын ... ... ... ... ... ... банктің қарыз беру
операцияларын жүзеге асырады.
- Қоғам бағалы қағаздар рыногында ... ... ... ... ... брокерлік-дилерлік;
2) трансфер-агенттік.
- Қоғам Қазақстан Республикасының заңдарымен ... ... ... ... ... жүзеге асыруға құқықты.
Егер жоғарыда аталғандармен қоса қандай да бір іс-əрекетті жүзеге
асыру үшін құзырлы органның арнайы ... ... ... ... ... ... жəне/немесе рұқсаты қажет болса, онда Қоғам
қызметтің мұндай түрін Қазақстан Республикасының заңдарымен белгіленген
тəртіп бойынша ... ... ... ... алғаннан кейін жəне
соған сəйкес жүзеге ... ... ... ... ... ... ... басқару жүйесі жүзеге асырылады. 1-деңгей ... ... ... ... ... 20 ... кіреді:14 облыстық филиал, «Астана қ. ... ... ... «Алматы қ. почта тасымалдау бөлімі»филиалы,
«Алматы почтамты» Алматы филиалы, Республикалық ... ... ... «Астана почтамты» Астана филиалы,«Почтажабдықтау» филиалы.
Сурет 1.4. АҚ ... ... ... көзі: «Қазпочта» акционерлік қоғамның жылдық есебі 2009ж
3-деңгей облыстық филиалдардың ... 18 ... ... ... ... мен 156 ... почта байланысы тораптарынан (АПБТ)
тұрады.Облыстық филиалдар,ҚПБТ-лар мен ... ... ... ... мен 2530 ... ... ... бөлімдері, 66 жылжымалы почта
байланысы бөлімшелері және 361 почта байланысы пункттерінің ... ... мен ... ... атқарады.
2007 жылы Басқармамен бекітілген «Қазпочта» АҚ желісін дамыту
жоспарына сәйкес 2008 жылы 12 ... 66 ... ... байланысы
бөлімшелері, почта байланысы пункттері ... ... ... ... ... ... жасалды.Сурет 3.
«Қазпочта» акционерлік қоғамының басшылығы өз алдына компанияны
республиканың қалалық болсын,ауылдық болсын тұрғындары үшін ... ... ... ... ... ... ... бағытталған
экономиканың жеке сегментіне айналдыру мақсатында қойылды.
Қазіргі қазақстандық почта-почталық және банктік қызметтердің
қосындысы.Бұған Қазақстанның ... ... 2000 жылы ... және ... ... ... ... қатар почталық және
банктік қызметтердің бөлек түрлерін ... ... ... ... ... ... ... тигізді.
2003жылғы 8 ақпандағы «Почта туралы» ҚР Заңына және басқа да
нормативтік құжаттарға сәйкес ... ... ... ... ... ... жолсерігі ретінде «Қазпочта» акционерлік қоғамы
ұлттық почта операторы ... еді. ҚР ... ... мен ... ... және ... ... , сонымен қатар ҚР Ұлттық банкі
лицензияларының негізінде ... ... ... ... ... құқылы болды. Реформалау ... ... ... ішінде
қазақстандық почта дамуының ең маңызды жетістіктері –көрсетілген қызметтер
ауқымын кеңейту, яғни почталық ... ... ... ... ... , ... және агенттік қызметтер көрсету. Өз қаражаты және
республикалық бюджет есебінен материалдық –техникалық негізді ... ... ... ... 15.0 ... ... жуық ... почта бөлімшелері ғимараттарының күрделі және
техникалық жабдықталу деңгейі көтерілді, ... ... ... ... және ... ... ... қамтылды, қазіргі
бағдарламалық өнімдер алынып, автокөлік пен ... ... ... ... мың теңге сомасына 249 жаңа автомобиль, оның
ішінде республикалық бюджеттен бөлінген қаражат – ... ... ... ... ... ... ... мың теңгеге 7 жаңа почта вагонын сатып
алды, бұл кезегінде Астана ... ... ... ... бағдарын ашуға
және Алматы Петропавл Алматы бағдары бойынша вагондардың жүру жиілігін
арттыруға мүмкіндік береді. ... 2008 ж ... ... 136 589 .5 ... 1370 бірлік почталық жабдық сатып алынды.
Бүгінгі күні республикалық кез келген почта бөлімшесінде ... , ... ... ... ... алып қана ... бұған қоса
жалақыны алуға,коммуналдық, салықтық және ... да ... ... ,
ақша айырбастау операцияларын жүргізуге, ... ... ... пен ... үй құрылыс жинақ банкі» АҚ
тұтынушылық несиелерін беру); EMS қызметін ( жедел почта қызметі) ... ... ... ... ... ... атап ... қызметі ( шоттар, жарнамалық материалдарды және т.б. мекен-
жай бойынша мекен- ... ... ірі ... ... ... ... ең ... міндеттерінің бірі ауылдық почта байланысы
бөлімшелері үшін ғимараттар салу.Соңғы жылдары Қазпочта Ауылдық аймақтарды
дамыту мемлекеттік ... ... ... ... өзінің
почталық қызметтерімен бірге қаржылық қызметтер көрсететін байланыс
бөлімшелерін ... ... зор ... ... ... ... салуды қаржыландыру республикалық бюджет және компанияның өз
қаражаты есебінен жүргізілуде.
Қазақстан халқының жартысына жуығы ... ... ... ... ... жүйесінің тұрақты өсуі туралы барлық
мәлімдемелерге қарамастан, ... бұл ... ... қызметімен
қамтылмаған деуге болады.Ауылды банк ... ... қосу ... ... әсер ... бірде бір коммерциялық банктің
аудан орталықтары мен ауылдарды ... ... ... қалалардың
бәрін қамти алатын кең филиалдық желісі жоқ.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... асырылған негізгі шаралар 20.10.04 ж.№1077 Қазақстан Республикасы
Үкіметі қаулысымен , «Мемлекеттік активтерді басқару ... 2007 ... ... ... ... паспортымен және «Самұрық»
мемлекеттік активтерді басқару қазақстандық холдингі» АҚ «Қазпочта» АҚ-
ның хабарланған ... ... ... ... 06.04.07 жылғы №43-п
бұйрығымен бекітілген ҚР почта-жинақ ... ... ... ... ... 2533.7 млн.теңге сомасына қарапайым акцияларды шығару
арқылы «Қазпочта» АҚ жарғылық капиталы өсірілді.
АҚ «Қазпочтаның » ... мен ... ... нарығында Қоғамның серпінді дамуын
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... ... еркін қатынасын жоғары сапалы деңгейде
қамтамасыз ететін, аймақтық инфрақұрылымын ... мен ... ... ... ... ... және қазіргі банктік өнімдер мен
Интернет - ... ... ... үшін технологиялық негізді құру.
- почта-жинақ қызметтерін дамыту үшін қаржы тетігін қалыптастыру.
- қазіргі заманда басқару технологияларын ендіру.
2008 ... ... ... почта байланыс бөлімшелерінің жеке
желілерін жетілдіру, бұл оларды күрделі жабдықтау, техникалық бекемдеу,
банктік, компьютерлік және почталық жабдықтарымен жабдықтау ... ... ... ... ... ... жаңартылуын
іске асыру үшін Қоғам инвестицияларын күрделі және ақпараттық-техникалық
жарақтандыру деңгейінде почта-жинақ қызметтерінің үйреншікті жиынын сапалы
негізде ... ... ... ... ... ... ... желі мен жолдардың кең арнасын оңтайландыруды
қарастыратын почта байланысының ... ... ... соның
ішінде почта жөнелтілімдерін жеткізу мерзімі мен жиілілігін арттыруға
бағытталған шаралары негізгі ... ... ... ... ... ... қызмет жиынын кеңейту мен жаңа
түрлерін енгізу арқасында қол жеткізбекпіз, соның ішінде:
- EMS Kazpost ... ... және ... ... ... ... ірі ... әкімшіліктерімен ынтымақтастықты дамыту.
- Тапсырыстар бойынша, соның ішінде Интернет арқылы сәлемдемелік ... ... ... ... ... қатар «Тауар-Почта»
каталогтары бойынша почта саудасын ұйымдастыру мен дамыту;
- Халықтың тұрғын үй ... ... ... және тұтынушылық
несие беру жөніндегі агенттік қызметтерді ... ... ... жеткізу, несие беру, мәмілелер жасасу
жөнінде сақтандыру ... ... ... ... ... ... ауқымын ұлғайту;
-2008 жылы POS-терминалдар мен бакоматтардың жеке желілер базасында
почталық төлем ... ... мен ... көрсету, сонымен қатар жеке
және заңды тұлғалар үшін құнды қағаздар мәмілесін тіркеу ... ... ... ... ... ... ... технологиялық
қызметтерге ерекше зейін қойылатын болады.
Қазақстанның индустриалды-инновациялық ... ... ету үшін ... дамудың негізгі платформасы ретінде қызмет
ететін және бірыңғай ақпараттық аумаққа қатынасын қамтамасыз ететін,
технологиялық ... ... мен ... ... ... ... ... анықталған:
- корпоративтік ақпараттық жүйесін ендіруді аяқтау;
- ... ... ... ... жеке желілерін жетілдіру;
- қоғамның материалдық-техникалық базасының жетілдіруін іске асыру;
- жоғары технологиялық қызметтерді ендіру үшін техникалық негізді ... ... ... ... ... кезекті дамуы өндіріс
технологиялардың жаңартылуы мен ... ... ... ... қала мен ауыл арасындағы әлеуметтік маңызы зор ... ... ету ... ... ... ... ... Банктік қызметтердің қамтуын кеңейту мақсатында, әсіресе ауылды
жерлерде тұратын халық үшін Қоғам көрсететін ... ... ... ... ... ... басқа, алдыңғы жоспарда басқа банктік
қызметтерге, сонымен қатар қорлардың шағын ... ... ... ... ... арқылы көрсетілетін агенттік қызметтер аясын
кеңейту аясында Қоғамның қызметін жандандыру.
Төлем ... ... ... ... ... даму
бағдарламасының шеңберінде микропроцессорлық карточкалардың шығарылымын
жүзеге асыру жоспарлануда және ... ... ... ... төлем жүйесін құру. 2005 жылы ... ... ... мен 15 ... ... ірі ауылдар мен аудандар
деңгейінде микропроцессорлық карточкаларды шығару арқылы ақшалай ... іске ... 2005 жылы ... мен ... ... бөлшекті банктік қызметтердің қолма-қол төлеу ... Бұл ... ... мен ... ... төлеу
механизмін жетілдіруге; коммуналдық төлемдерді жинау, көлік және байланыс
қызметтерін төлеу процестерін оңтайландыруға; бюджеттік, ... ... өзге ... салымдарды қолма-қол алуды жүзеге асыруды және қолма-қол
ақшаны ... ... ... ... ... Мемлекеттің
«электрондық үкіметін» құру жобасын іске асыру үшін, ... ... ... ... ... ... ... аймақтық
желілерін жетілдіру жоспарлануда.
Почта байланыс бөлімшелерінің бөлшекті ... ... ... ... ... қол жеткізу халық пен мемлекеттік органдардың
кеңестік-құқықтық қызметтер ... ... ... ... олардың төлемдерін қамтамасыз ететін ақпараттық арнаның жұмыс
істеуін сипаттайды. Осылайша, ең алдымен, халықтың виртуалды қызмет көрсету
арқылы ақпараттық қорларға және ... мен ... ... ... ... ету ... бұл ... байланысының
автоматтандырылған бөлімшелерінде мемлекет ұсынған әлеуметтік маңызы зор
қызметтерге уақытылы кіруге ... ... ... ... ... техникалық инфрақұрылымын дамыту
және оларды халық арасында таратуда қолғабыс ету үшін Қоғамның аймақтық
желісі негізінде ... ... ... ... ... шаралар
өткізілмек. Осы жоба халықтың қаржы құралдарын ... ... мен даму ... ... ... ... ... жеке операцияларды қолдау бағдарламасының құрылуы, клиенттің
қаржы құралдарын сенімді басқару, алдыңғы ... ... ... ... клиенттерді тартып бекітуіне, ұзақ мерзімді тиімді
әріптестік ... ... ... ... Қоғамның кеңінен тараған
бөлімшелерінің негізінде Қазақстанның облыс орталықтарында, аудандар ... ... ... ... және олардың клиенттері арасында
бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ашылатын болады, сонымен қатар жеке тұлғаларға
бағалы қағаздармен меншік құқығын беретін ... ... ... бағалы қағаздарды сату-сатып алу пунктері жұмыс істейтін болады.
Интернет - хабардар қызметін ... ... ... ... «Интернет-жазылым» жобасын енгізу, сонымен қатар Интернет арқылы
каталогтар бойынша тауарларды сату ... ... ... ... ... АҚ кең ... ... қаржылық,
агенттік, трансфер-агенттік қызметті және басқа да ... ... ... ақша және ... ... ... жүйе ... табылады.
«Қазпочта» АҚ пошталық қызмет көрсетуді жүзеге асырады:
- жазбаша ... ... мен ... ... ... ірі габаритті және ауыр салмақты жүктерді жіберу мен жеткізу;
- EMS-Kazpost шабармандық қызметі;
- мерзімді баспасөз басылымдарына жазылуды қабылдау, ... ... мен ... ... ... ... арнайы байланыс қызметі;
- филателия;
- аралас электронды пошта (пошталық жеделхат).
Қазақстан почтасы қаржы жағдайын тұрақтандыру және ... ... нық ... ... ... почта байланысы қызметiнiң сапасы
жақсаруда, почта-қаржылық қызметтер саласы ... ... ... ... ... ... жылдар кезеңiнде ақылы
почта алмасудың өсу үрдiсi байқалды.
2008 жылы ... ... ... саны 109,8 млн. ... және 2007 ... ... 12%-ға өстi. Ақылы почта алмасудың
көлемi 2009 жылы 4,5 млн. бiрлiкке немесе 2008 ... ... ... ... ... ... 1.7
Ақылы почта жөнелтiлiмдерiнiң және мерзiмдiк басылымдар динамикасы
млн.теңге
|Атауы ... | ... | ... |
| | ... | ... |
| | | | |% бен 2009ж ... почта жөнелтілімде. |97,67 |109,8 |114,3 |104,0 ... және ... | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... ... | | | | |
|- ... ... |14,47 |15,1 |15,5 |102,6 |
|- ... |1,3 |1,3 |1,3 |100,0 |
|- ... ... |81,9 |93,4 |97,5 |104,4 ... ... ... ... ... ... жылғы қаржылық
есептілігі негізінде автормен құрастырылған.
«Қазпочта» АҚ алуан ... «EMS ... ... ... ... және ... ... беруін қамтамасыз ету арқылы барынша қысқа
мерзімде «қолдан қолға» принципі ... ... ... бен ... да ... ... жедел жеткізіп беру:
-жедел мерзім ішінде Алматы қаласының ... ... ... ... ... ... жеткізіп беру;
- Қазақстан Республикасы бойынша хат-хабарлар, құжаттар мен басқа почта
жөнелтілімдерін жіберу және ... ... ТМД ... мен Қиыр ... ... құжаттар мен басқа почта
жөнелтілімдерін жіберу және жеткізіп беру.
«EMS Kazpost» қызметі 100-ден ... ... ... ... ... ... Одағындағы халықаралық кооперативтің
мүшесі ... ... ... күні «EMS ... ... ... Банкі, Дүниежүзілік Банктің Тұрақты Өкілдігі, «АБН
АМРО Банк Қазақстан» ЖАҚ ЕАБ, ... Даму ... ... ... Eastern Europe Ltd» ... ШНОС ААҚ, «Procter&Gamble” ЖШС сияқты
және тағы да бірқатар ірі корпоративтік клиенттер пайдаланады.
«Қазпочта» АҚ ... («EMS ... ... ... 2000 жылдың қаңтар айында құрылған еді. Бірақ, 1999 жылдың соңынан
бастапа-ақ, қызметті ұйымдастыру және қалыптастыру ... ... ... ... болатын:қажетті нормативтік құжаттарды әзірлеу және
бекіту, Дүниежүзілік Почта Одағындағы (ДПО) Халықаралық Кооперативке кіру,
ДПО мүше-елдерімен және ... ... ... ірі ... ... ... ... беруге бірқатар
шарттар жасасу.
Бүгінгі күні «EMS Kazpost» қызметі Қазақстан почтасының ең жылдам
дамып келе жатқан құрылымының бірі ... ... яғни ... ... ... ... жіберу және жеткізу мен қосымша
сүйемелдеуші ... ... ... түрлі қызметтер көрсетеді. EMS
жөнелтілімдерін қабылдау пункттері Қазақстанның ... ... және ... ... ... мен облыс орталықтарынан
төмен ірі ... ... ... ... ... ... қарамастан іс
қағаздарын, тауарлар мен басқа қажетті материалдық заттарды қолмен ауыстыру
қажеттігі әлі де бар, сондықтан да «EMS ... ... ... байланыс қызметі қабылдау, тасымалдау және жеткізуді
жүзеге асырады:
- пакетті және ... ... ... іскерлік және жедел сипаттағы жөнелтілімдер;
- кез келген заңмен қорғалатын құпия мазмұндағы жөнелтілімдер;
- бағалы және жоғары бағалы жөнелтілімдер;
- халықаралық ... ... ... ... бұйымдар мен заттар салынған орамдар.
Арнайы байланыс қызметін пайдаланудың арқасында қымбат бағалы және
сирек кездесетін жер металдары, асыл тастар, зергерлік ... өнер ... ... банк ... ... ... ... несиелік
карточкалар, бағалы заттар, қару-жарақ, психотроптық және есірткі заттар
сияқты құнды ... ... ... ... инкассациялау
жөнінде қызмет көрсетуге байланысты Шарт жасасқан кезде біз мынадай ... ... ... ... ақша тасымалдау;
- қолма-қол ақшаны жеткізу;
- ақшалай түсімді жинау;
- Клиенттің материалдық-жауапты тұлғасын ... алып ... ... ... ақшаны Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ... ... ... байланыс қызметінің артықшылығының бірі қолма-қол ақшаны
тасымалдау және сақтау, бағалы металдар мен одан жасалған заттар кез келген
күтпеген ... ... ... ... ... қызметі
қосымша қызмет көрсетуді ұсыну мүмкіншілігі бар:
- Арнайы байланыс қызметінің ... ... ... ... Қарулы күзетпен көлік қызметін көрсету;
- жөнелтілімдерді орында қабылдау үшін ... ... ... жөнелтілімдерді экспресс-жеткізу;
- арнайы курьермен жедел және бағалы сипаттағы жөнелтілімдерді жеткізу;
- ... ... ... ... хабарлама;
- жөнелтілімді буып-түю.
Сурет 1.5. «Қазпочта» акционерлік қоғамның қызметтері
Қайнар ... ... ... ... ... «Казпост-секьюритиз» деп аталатын бірегей жобаны
қамтиды. Ол ... ... ... ... Алматы қаласы Аймақтық
қаржы орталығы алаңында құнды ... ... ... жүргізу
ұйғарылады.
Соңғы жылдары Қазақстан Республикасы аумағында ішкі және халықаралық
жөнелтімдерді бақылау автоматтандырылған жүйесін ... ... ... халықаралық EMS қызметі сапасын сәтті дамытуда. Бұл сертификаттау
деңгейінде өз ... ... 2006 жыл ... ... ... ... қол ... кезде «IPS-Light» халықаралық бақылау жүйесі барлық облыс
орталықтарында ... 2006 жылы EDI ... ... ... ... арқылы бақылау жүйесін жетілдіру жөніндегі іс-
шаралар ... ... ... Бұл ... ... Post Corporation»
компаниясымен бірлесіп атқарылуда.
«Электронпост.kz» БК» ЖШС – ... АҚ, «Eesti ... АҚ ... LLP» ... кәсіпорны. Негізгі қызмет аясы – ақпараттық
логистика (АЛ) қызметтерін көрсету.
«Электронпост.kz» ... ... ... ... ... ... ... дейінгі барлық қызметтер жиынтығын
ұсынатын мекеменның жоқтығы себеп болды.
Мекеме өз жұмысында қазіргі кезде Орта ... ... ... ... ... ... өз қызметін Алматы қаласында атқарады.
Қазақстан Республикасының банктік заңнамасы қарастыратын
операцияларды ... ... ... ... ... ... ... номиналды ұстаушы ретінде клиенттер шотын ... ... ... ету және ... ... лицензияларына
сәйкес "Қазпочта" АҚ кең ауқымда қаржылық қызмет көрсетуді жүзеге асырады:
- депозиттер;
- заңды тұлғалар / жеке тұлғаларға банктік шот ашу және ... ақша ... ... ... мен құндылықтарды инкассациялау және жіберу;
- бюджеттік мекемелердің қызметкерлеріне еңбекақы мен басқа да төлемдерді
төлеу;
- зейнетақы, жәрдемақы және өзге ... ... ... ... және ... да төлемдерді қабылдау;
- коммуналдық төлемдерді қабылдау;
- төлем карточкалары ... ... ... сату / ... алу операциялары бойынша (Қазақстан Республикасы
валютасы, еркін конверттелетін және жұмсақ валюталар);
- қолма-қол шетел валютасымен байланысты айырбас операцияларын ақшаны
клиентке ... ... ... ... ақша ... мен орналастыру;
- құнды қағаздарды номиналды ұстау мен брокерлік қызмет көрсету бойынша
қызмет ... ... ... ... ... ... ... үшiн оның
кейбiр сегменттерiн қарастырайық.
Қазақстанның курьерлiк қызмет көрсету рыногында 30-дан ... ... ... мынадай халықаралық iрi компаниялар "DHL",
"FedEx", "TNT", "UPS", "OCS", "Pony ... ... ... ... ... қызметтен ұсынатын бiрқатар отандық
компаниялар бар. Аталған компаниялар өз ... ... 7-8 ... ... асырып жүр және Ұлттық почта операторына елеулi бәсекенi
құрайды.
Бүгiн баспа өнiмдерiн тарату бойынша қызметтер рыногында Ұлттық
почта операторынан ... ... ... и факты" ЖШС БК, "Евразия
пресс" ЖШС, ... ЖАҚ, ... БТММ АҚ, ... ЖШС, ... ЖАҚ ... баламалы құрылымдар, сондай-ақ жекелеген ... ... ... басқа да компаниялар жұмыс iстеуде.
Облыстық газеттер редакцияларында Ұлттық почта ... ... ... ... жергілiктi газеттердi таратып қана
қоймай, республикалық және ресейлiк басылымдарды да тарататын бөлiмшелер
құрылған. Егер ... ... ... ... ... ... ... филиалдары арқылы жеткізілсе, бүгiнде осындай
басылымдарды жеткізетiн жекеменшік қызметтер құрылуда. Бұл ... ... ... ... мен жазылымдарды тарату бойынша қызмет көрсету
рыногының ең iрi ... ... қала ... оның ... республикада
таратылатын мерзiмдi жазылымды басылымдар тираждарының 85%-ға жуығы, оның
iшiнде 42%-ы шалғай ауылдық және шекаралық аудандарды қоса ... ... ... ... ... ... ... мерзiмдi
басылымдар.
Соңғы жылдары ақша аударымдар рыногы үдемелi түрде өсуде.
Рыногтың негiзгі қатысушылары - Western Union, ... Contact ... - ... Федерациясы) және Анелик ("Банк Анелик" ЖШБ ... ... ... Travelex ... Money Ltd ... ... қызығушылық танытуда. Қазақстандық қатысушылар арасында
мынадай екiншi деңгейдегi банктер ... ... ... ... Халық Банкi, Каспийский Банкi және басқалар. Бұл рыногта Ұлттық
почта операторының ... ... ... ... ол ... ... ... жоғары даму потенциалына ... Оған ... ... бола ... соңғы бес жыл iшiнде Қазақстан аумағында
орналасқан коммерциялық банктер мен ... ... ... ... 91 және 266 ... ... тармақталған желiсi және
жинақтау қызметтерi мен зейнетақы төлеу бойынша ұзақ тәжiрибесi бар Халық
банкiнде - 14 және 743 ... ... ... ... ... ... Халықтық жинақ банкiнiң еншiсiне 51%, Ұлттық почта
операторына - 47%, екiншi деңгейдегі ... ... 2% ... Бұл ... ... елдi мекендерiнде төлемдердiң 100%-ын Ұлттық почта
операторы жүргiзедi.
Қазақстандағы депозит рыногын дамыту және оған ауылдық жерлердегi
тұрғындарды ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық почта операторының шұғыл депозиттерге тартқан халық
салымдарының сақталуы мемлекеттiк бағалы қағаздарға және басқа да ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледi.
Бiрақ, бұл қызметке қол жетiмдiлiктiң кеңеюiне қарамастан, Ұлттық
почта операторының жүйесiне орналастырылған салымдар үшiн төленетiн ... ... ... ... ... керi ... ол банктiк секторда орналастырылған, депозиттердiң ... ... 1% ... олардың азын-аулақ үлесiмен расталады.
Осылайша, Қазақстандағы почта-жинақтау рыногы тек қана ... ... ... деңгейiмен сипатталады. Ауылдық жерлерде
Ұлттық почта операторы почталық және қаржылық қызметтер рыногының ... ... бiр ... ... ... ... ... және телекоммуникациялық технологиялардың жетілмегендiгi
оларды сапалы түрде көрсетуге мүмкiншiлiк бермейдi.
Жүргізілген талдау көрсеткендей почта-жинақтау қызметтерiн сапалы
түрде көрсетуде ауыл мен қала ... ... ... ... ... компаниялардың рыноктың тартымды бөлiктерiнің басып алуы мен
өз қызметiн ... ... ... ... ... Ұлттық почта
операторы үшiн бәсекелестiктiң тең емес жағдайында мемлекеттің ... ... ... ... ... осы Бағдарлама почта-жинақтау
рыногында Ұлттық почта операторының ... ... ... ... ... ... ... рыногтың
ырықтандырылуымен, сондай-ақ технологиялық ... ... ... ... ... әлемдiк және аймақтық
шеңбердегi (тиiсiнше кiрiстердiң де) почта алмасуларының күрт төмендеуi
жағдайында почта ... ... жаңа ... жасап шығару
қажеттілігі 2002-2004 жылдарға Пекиндiк почта ... ... ... ... ... ... Дүниежүзiлiк Почта Ұйымының XXII
Конгресiнде жарияланған болатын. Осы ... ... ... ... әр ... қызмет түрлерiн, бiрiншi кезекте ... ... ... ... және ... ... сапасын көтеру
қабылданған болатын.
Әр түрлі қызметтерді қосу түрлi экономикалық даму деңгейіндегі
көптеген ... оң ... алып ... Ұлттық заңнамалық
ерекшелiктерiне байланысты әр түрлi елдер почталық ... ... ... ... құру нұсқасын қалай таңдаса, филиалдық желi
негізiнде ... ... және ... қызметтердiң тiкелей үйлесуiн де
солай таңдайды.
Осылайша, Францияда көрсетiлетiн қызметтер аясы ... ... ... ... ... соның iшiнде, ипотекалық
несиелеу, логистика қызметтері және өзге де қызметтерден тұрады. Германияда
- ... ... есеп ... ... ... ... электрондық коммерция, депозиттер қабылдау, логистика ... ... ... ... ... ... ... әкiмшілігіне
2000 жылдың 1 жартыжылдығында-ақ ... ... ... ... ... 19 млрд. лирге дейiн) төмендеуiне алып ... ... ... ... есепшоттары орналасқан, Нидерландының почта-
жинақтау жүйесi елдiң барлық ... ... ... ... ... де аса iрi қаржы қызметтерiн көрсетушілердiң бiрi болып табылады.
Жапонияда почталық, қаржылық және сақтандыру ... ... ... ... ... iске ... ... почта-жинақтау
жүйесі әлемдегi аса ірі қаржы ... бiрi ... ... оның
бiрден-бір артықшылығы елдiң әрбiр елдi мекенінде болуы. Оның ... 150 ... адам ... iстейтiн, 24 100 почталық бөлiмшелердi
құрайды. Жапондық почта-жинақтау жүйесi елдiң депозиттiк жинақ рыногының
шамамен 20%-на ... ... ... ... 253 ... ... немесе 2,2 триллион АҚШ долларын құрайды.
Швейцарияның қазiргi заманғы почта қызметiнiң басым бағыттарына
мынадай төрт сектордағы ... ... ... ... почталық
жөнелтілiмдер және логистика. Қаржылық секторда қызмет нақты қызметтерді
қарастыратын банктермен келiсiм негiзiнде ... ... ... уақытта
елдегi төлемдердiң 2/3-ci почта арқылы жүзеге асырылады, шоттардың саны
шамамен 2,3 млн. бiрлiкті құрайды. Негiзгі ... ... ... ... ... үлгiлерi, ссудалар кiредi. Соңғы кездерде
енгiзiлген қызметтердiң бiрi ипотекалық несиелеу болып ... ... ... ... ... ... мен
аударымдар, мерзімдік баспа басылымдарына жазылу, оларды жеткiзу және
филателия ... ... ... ... ... ... ... басымдылықты почта, электрондық почтаны жеткiзуге,
почталық жинақтаушы касса ... ... және ... ... кiрiсті. Қытайдың почта саласын реформалау кезiнде почталық
жинақтаушы кассасы және ... ... ... ... ... аударымдары)
сияқты банктiк қызметтердi дамытуға басты назар аударылады.
2000 жылы почтаны реформалаудың әлемдiк беталысы ... ... ... ... ... ... кеңiстiктегі
тиiмділігі шетелдiк тәжiрибемен және отандық почта операторының ... ... ... ... моделiнiң негiзiн
қабылдаған бiрiншi ел ... және ... ... осы жолмен почта саласын дамытуды бастады.
Шетелдердегі почта саласын реформалау, мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... айта
кеткен жөн.
2.6 «Қазпочта» акционерлік қоғам кірістер мен табыстарын ... ... ... ... ... ... ... мекеме активтеріне орналастыру рационалдығына және осы активтерді
құрылымының оңтайлылығына ... ... ... рентабельдігінің
өзгеруінің артуы, сәйкесінше оның қаржылық жағдайының жақсаруы тәуелді.
Мекеменің мүліктік жағдайын бағалау. ... ... ... ... ... мобильділі деңгейін сипаттайды, сондай–ақ, осы
мобильділік қандай элементтер есебінен қамсыздандырылады, төмендейді немесе
артатынын анықтауға мүмкіндік береді. Активтер құрылымына ... ... және ... ... ... ... тәуелді.
Сонымен қатар, бұл құрылым ... ... ... ... де ... әсер ... Мекеме балансындағы салымның
басымды бағыттарын анықтауға жеткілікті негізді база болып табылады.
Мекеменің ... ... ... ... қарыз қаражаттары мен
меншікті қаражаттардың қатынасының коэффициенті мекеменің ... ... ... активтер құнына қатынасының мәнінен
жоғары болуы тиіс.
Мекеменің ... ... ... ... көрсеткіштер
есептеледі.
Мекеменің активтерін орналастырудың ... ... – бұл ... және ... ... қатынасының
коэффициенті. Ол ағымдағы активтердің ұзақ мерзімді активтерге ... Бұл ... ... және критикалық мәні 0,5-тен төмен
болмауы керек. Талдау жүргізілген ... ол 1,09, ал 2006 жылы ... яғни 1,74 есе ... Бұл ... ... ... ... артуының нәтижесінде болған. Бірақ, көрсеткіш
белгіленген критикалық нормадан жоғары. ... бұл ... ... активтермен жабылатындығын, яғни кәспорынның
қаржылық тұрақтылығын көрсетеді.
Кесте 1.8
«Қазпочта » акционерлік қоғамының мүліктік жағдайы
млн. ... ... ... |Нақты мәні ... | | |
| | |2008ж. |2009ж. ... |- ... 8 ... 9 |
|Қарамағындағы | | | ... | | | ... ... | | | ... ... ... |≤0,5 ... 6/ |283 890 7/ |
| | ... 7 =0,64 ... 0 =0,48 ... және |≥0,5 ... 7/ ... 5/ ... | ... 151 =1,88 |100 388 148 4 =1,08 |
|қаражаттардың | | | ... | | | ... ... |≥0,5 ... 824/ ... 527/ |
|нақты құнын анықтау | ... 8 ... 9 =0,4 ... | |=0,25 | ... қордың |- ... 169/ ... 363/ ... ... | ... 4 ... 8 =0,53 |
Қайнар көзі: «Қазпочта» акционерлік қоғамының ... ... ... ... ... құрастырылған.
Мекеменің мүліктерінің жалпы құнындағы негізгі қорлардың нақты
(қалдық) ... үлес ... ... маңызды болып табылады,
себебі, бұл көрсеткіш оның кәсіпкерлік қызметінің ауқымын анықтауға негіз
болады. ... ... ... ... ... ... ... құнының 50%-дан аз болмауы керек. Біздің жағдайда ... ... ... ... қоғамында бұл көрсеткіштің мәні 2008
жылы 0,25, ал есепті кезеңде ол 60%-ға ... ... жаңа ... ... ... алу әсер еткен. Бұл ... ... ... ... оң ... ол ... ... бөлігінің үлесінің артуымен байланысты болған
және негізгі қорлардың ... ... ... ... ... техникалық жағдайын сипаттайтын маңызды
көрсеткіш – бұл тозу ... ... ... қоғамында
негізгі қорлардың тозу коэффициенті 2008 жылы – 0,64, ал 2009 ... 0,48, яғни 0,16 ... ... Тозу ... ... ... ... керек. Зауыттың негізгі қорларының тозуы
2008 жылы нормаға сай ... ... ... ... нәтижесінде бұл көрсеткіш есепті кезеңде норма шегіне ... ... ... ... ... бөлігі де өскен.
Зауыттың төлемқабілеттігін талдау. Мекеменің қаржылық жағдайын бағалау және
баланстың қанағаттанарлықсыз ... ... ... әдістемелік
ережелер құрамындағы төлем ... ... ... ... оның ... ... ... бірі болып табылады. Сондықтан, нарықтық жағдайда оған ... ... ... деп ... ... барлық
міндеттемелері бойынша өз уақытында ... ... ... ... ... ... қажеттігі қаржылық шектеулердің
күшеюімен және ... ... ... ... ... ... айналым қаражатының ептілігі – мекеменің ... ... ... бөлігін көрсетеді.
Ағымдағы өтімділік коэффициенті (жалпы жабу ... ... ... ... ... ... міндеттемелерге қатынасымен
анықталады. Ағымдағы өтімділік коэффициенті айналым қаражаттарының
айналысының орташа ... тең ... ... ... ... ... Ол ... активтердің ағымдағы міндеттемелерді
қаншалықты дәрежеде жабатындығын анықтауға ... ... ... өз ... есеп айырысумен, дайын өнімді тиімді өткізумен
және материалды ... ... ... ... ... несие қабілеттігін бағалау қажеттігіне байланысты туындайды.
Кесте 1.9
Мекеменің төлем қабілеттілігі
мың теңге
|Көрсеткіштер |2007ж |2008ж |2009ж ... ... ... ... |2639417 |4254075 |5341825 ... капитал |2212123 |3656832 |4556832 ... ... ... |119860 |117463 |115114 ... ... |128320 |307434 |479781 ... табыс |179114 |172347 |190098 ... ... ... ... ... ... жылғы қаржылық
есептілігі негізінде автормен құрастырылған.
Мәселен, 2005-2007 жылдарда ... ... ... ... ... ... ... капиталын қосымша 5,77 ... оның ... 2005 жылы – 1,4 ... ... 2006 жылы – 2,0
млрд. теңгеге, 2007 жылы - 2,3 млрд. теңгеге ... ... ... ... ... ... ... болжау «Сәйкес қаржы жылына
республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жүзеге
асырылатын болады. Тартылған қаржы көздері ... ... ... ... ... 2.1
Қаржы салымы бағыттары
млрд.теңге
| ... ... ... ... ... ... ... бойынша |
| ... | |
| |2009 ж. | |
| | |2007ж. |2008 ж. |2009 ж. ... |0,4 |0,73 |1,10 |1,10 ... | | | | ... ... | | | | ... | | | | |
| | |0,33 |0,61 |0,91 ... ... | | | | ... ... | | | | ... | |0,05 |0,06 |0,35 |
| | | | | ... ... | | | | ... ... | | | | |
| | |0,33 |0,20 | ... |0,4 |1,44 |1,97 |2,36 ... көзі: «Қазпочта» акционерлік қоғамының 2008-2009 ... ... ... автормен құрастырылған.
Мекеменің мүліктерінің жалпы құнындағы негізгі ... ... ... үлес ... өзгерістер маңызды болып табылады,
себебі, бұл көрсеткіш оның кәсіпкерлік қызметінің ауқымын анықтауға негіз
болады. Негізгі қорлардың ... ... ... ... баланс
активтерінің құнының 50%-дан аз болмауы керек. ... ... ... ... ... ... ... бұл көрсеткіштің мәні 2008
жылы 0,25, ал есепті кезеңде ол 60%-ға ... ... жаңа ... құрал-жабдықтар сатып алу әсер еткен. Бұл ... ... ... ... оң нәтиже, ол негізгі
қорлардың ... ... ... ... байланысты болған
және негізгі қорлардың тиімді пайдаланыла бастағандығын көрсетеді.
Негізгі қорлардың техникалық жағдайын ... ... – бұл тозу ... ... ... қоғамында
негізгі қорлардың тозу коэффициенті 2008 жылы – 0,64, ал 2009 ... 0,48, яғни 0,16 ... ... Тозу коэффициентінің шекті
мәні 50%-дан ... ... жылы ... ... ... хат-хабарлар бойынша шығыс
төлемақылы алмасу 15,1 млн.дана болды.Соның ішінде ... ... 9,9 ... ... ... 5,2 ... ... қызметтің бұл
түрі бойынша 2009 жылы 817,4 млн.теңге табыс алынды.2009 жылы ... ... ... өрлеу байқалды.Олардың саны 2008 жылмен
салыстырғанда 15,0 млн.бірлікке немесе 16,4 % ... ... жылы ... болды.Мерзімді басылымға жазылудың сандық көрсеткіші 99,1 млн.
Бірлікпен сипатталады, ол алдыңғы жылдан 17,2% артық.Мерзімді басылымдардан
алынған табыс ... ... ... ... ... почта операторының почта-жинақтау қызметтерінің динамикасы
|Көрсеткіштер |2007ж |2008ж |2009ж ... ... |332583 |385888 |406173 ... ... |167831 |218068 |190656 ... |44557 |54760 |53570 ... | | | ... |19139 |26572 |24852 ... ... |48439 |53500 |48884 ... ... |17509 |28305 |21698 ... байланыс қызмет |35634 |49157 |41468 ... ... |116279 |167679 |143194 ... ... |19951 |24200 |19862 ... |27430 |45364 |34424 ... ... | | | ... | | | ... ... |34105 |45660 |49121 ... төлеу |22920 |26250 |28461 ... ... ... |6219 |840 ... ... |10128 |14799 |6435 ... ... |30460 |30239 |24111 ... ... |4559 |6570 |5890 ... | | | ... беру |4603 |6154 |4704 ... ... ... ... ... ... жылғы қаржылық
есептілігі негізінде автормен құрастырылған.
Есепті кезеңнің ... ... 1,3 ... ... 0,2 ... EMS ... өңделді.Есепті жылы қызметтің
бұл екі түрінен алынған табыс,атауларына сәйкес 363,8 млн.теңге және ... ... ... ... ... тұтас қамтуы нәтижесінде
елімізде жазылу арқылы таратылатын газет пен жорналдар таралымының 100%
«Қазпочта» ААҚ ... ... ... ... ... ... және ... жеткізіледі.
«Қазпочта» акционерлік қоғамының төлем қабілеттігін талдау.
Мекеменің ... ... ... және ... қанағаттанарлықсыз
құрылымын белгілеу бойынша әдістемелік ережелер ... ... ... ... ... оның ... ... ... ... бірі
болып табылады. Сондықтан, нарықтық жағдайда оған көп көңіл ... деп ... ... ... ... ... өз
уақытында төлемдер жүргізуге дайындығы түсіндіріледі. Баланс өтімділгін
талдау қажеттігі қаржылық ... ... және ... ... бағалау қажеттігіне байланысты туындайды.
Меншікті айналым қаражатының ептілігі – мекеменің мобильді ... ... ... ... ... коэффициенті (жалпы жабу коэффициенті) ––
барлық ағымдағы (мобильді) активтердің ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... орташа ұзақтығына тең кезеңде кредиттің күтілетін төлем
қабілеттігін көрсетеді. Ол ... ... ... ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді ... өз ... есеп ... ... ... ... өткізумен
және материалды айналым қажеттілік туындағанда сатумен ... ... ... ... ... ... туындайды.
Мекеме өтімді қаражаттардың бар болуын қамтамасыз ету үшін оған ... ... ... ... ... ... Өтімді қаражаттар
құрамындағы тез өтімді активтерді анықтау үшін ... ... ... ... мен өзге де ... ... Бұл
көрсеткіш дебиторлық қарыздың 1 айналымының орташа ұзақтығына тең кезеңге
мекеменің күтілетін төлем қабілеттігін анықтайды.
Тез өтімділік коэффициентінің ... ДС - ... - ... ... - ... ... өтімділік коэффициенті дебиторлармен өз уақытында
есеп айырысу кезінде мекеменің болжанған төлем ... яғни ... ... ғана ... сонымен қатар орындалған жұмыстар мен
көрсетілген қызметтерден ... ... ... ... ... ... жабу ... көрсетеді. Тез өтімділік
(критикалық, аралық жабу) коэффициентінің ... ... ... ... бұл көрсеткіші де төмендеу қарқынын ... ... жылы ... 2007 жылы 0,3-ке ... ... Бұл осы ... да зауыттың балансының өтімділігінің өте төмендігін білдіреді.
Абсолютті өтімділік коэффициенті ақша ... ... ... анықталады. Бұл ағымдағы қарыздың қандай
бөлігінің жақын ... ... ... анықтайды. Коэффициенттің
ұсынылған мәні: kа.л.≥0,2.
Бұл төлем қабілеттіліктің өте қатаң белгісі, ол ... ... ... тез ... ... ... ... бұл көрсеткіші 0,002 тең, ол белгіленген шектен өте төмен.
Осыған сәйкес мекеменің запастарды қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... ... маңыздылығын анықтайтын рольге сәйкес қаржылық
жағдайдың тұрақтылығының басты қатысты көрсеткіштері болып меншікті айналым
қаражаттарының көлемінің ... ... мен ... құнына
қатынасына тең меншікті ... ... ... 3 негізгі көрсеткіштерін қорытындылай келе,
мекемеының активтерінің өтімділігі өте төмендігін сипаттайды.
Мекеме кірістері мен ... ... ... ... комплексті бақылауды жүргізу барысында қаржылық
нәтижелер ақша қаражаттары қозғалысы берілгендігін есеп ала отырып талдауы
қажет. Бұл ақша ... ... мен ... ... ... ... ақша ... нәтижесіне әсер етуіне байланысты, себебі берілген
кезеңде құралатын қызмет түрінен түскен ... мен ... ... тыс және ... ... ... табыстар мен
шығындар (алдыңғы кезеңдер табыстары мен шығындары, аванстарды алу ... ... мен ... түрінде мыналарды қарастырмайды, қаржылық
жағдайға тікелей әсер ететін ... алу және ... ... ... алу, ... ... және т.б.) қаржылық нәтижеге әсер
ететін амортизация сияқты шығынның түрі өзінің ... ... ақша ... қозғалысы арқылы көрініс таба алмайды. Сондықтан
мекеменің қаржылық нәтижесін анализдеп қана қоймай ... ... ... ... ... және бұл ... ... көрініс
табатын ақшаның нәтижелерін де талдау қажет.
Талдаулардың ақпарат көздері болып №4 ... ... ... ... есеп ... ... оның ... келесі формула
бойынша нақтыландыруға болады:
d0 + +d ... d0; d1 – ... ... басы мен ... ... ... ... – период кезеңіндегі ақша қаражаттарының түсімі;
-d – период кезеңіндегі ақша ... ... ... ... ... ... түрлі жақтарымен
байланысты болуы мүмкін, сондықтан да № 4 ... ақша ... мен ... ... ... , ... қызмет бөлігінде
көрсетілген.
Ақша қаражаттардың қозғалысы алдыңғы кезеңдегі ақша қаражаттардың
қозғалысымен ... ... ... ... ... ... ... шығындары түскен динамикасының бағыты анықталады.Кесте 6
2007 жылы 2009 жылмен салыстырғанда операциялық қызметтен ... ... ... ... ... азайды.Ақша қорының келіп түсуі,
көбіне сатып алушылардан -2007жылы ағымдағы қызметтен ақшалардың ... ... және ... ... ... ... ... бөлігін басқа да келіп түсулер құрайды. 2007 жылы 2009
жылмен салыстырғанда ақшаның шығындалуы ... ... ... ... ақшалардың шығуының төмендеуі,
жабдықтаушыларға аударымдардың ... ... ... болды, ал
қалған баптар ( мысалы, еңбекақы, ... ... да ... ... байқалды.
Инвестициялық қызметтен ақша қорының қозғалысы бойынша мәліметтер
ерекше, 2007жылы да, 2009жылы да сәйкесінше және сомасына ұзақ ... ( ... ... құралдарды алуға) ақшалар жетіспейді. 2009жылы
ағымдағы және де инвестициялық қызмет үшін ақша ... ... ... ... ... ресурстарды тарту есебінен жабылған. Жылы ақша
қорының таза өсуі ... ... ... ... ... ... есебінен инвестициялық қызметтен ақшалардың ... және ... ... бір ... өтелген.
Дұрыс жағдайда мекеме қызметін ақша ... ... ақша ... ... ... етуі қажет.
Ақша қаражаттары қозғалысының құрылымдық анализін жүргізгеннен
кейін, мекеменің есепті кезеңде тапқан таза табысы мен ақша ... ... ... ... орнату қажет және де бөлінбеген
табыс қандай ақша қаражаттарына айналғанын қарастыру және табыс көлемінің
период бойындағы ақша ... ... ... айырмашылығын
қандай факторлар шарттайтынын көрсетеді.
Есепті кезеңдегі ақша қаражаттары қалдығының таза ... ... алу ... капиталдар мен резервтердің өзгерісін келесідей
факторлар несиелер мен қарызға берулердің өөзгерісі, несиелік қарыздар ... да ... ... ... ... ... активтер қолданылымының өзгерісі және де мына факторларды азайту керек;
айналыстан тыс активтер өзгерісі, ... ... ... ... ... ... салымдар өзгерісі.
6 кестеден есепті кезең бойындағы ақша қаражаттары қалдығының
таза табысқа (бөлінбеген) қарасты өзгерісін талдаймыз, ... ... ... ... №1 ... ... ... таза табыс пен ақша қаражаттарының өзгерісі туралы берілген
анализдің нәтижесі; ... таза ... 1193 мың. ... ... ... ... сомасының – 1281 мың. теңгеге кемігенін сонымен қатар,
теріс факторлардың жалпы сомасының –95 мың .теңгеге ... ... ... ... қозғалысы туралы есеп
млн.теңге
|Көрсеткіштер |2007ж |2008ж |2009ж ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
|В |1 |2 |3 |4 ... | | | | ... ... | | | | ... ... | | | | ... |443 968 197 |488 583 871 |428 595 186 |153 730 10 ... ... ... 1 ... 6 ... 6 ... 5 ... жұмыстар | | | | ... ... | | | ... ... ... 7 |104 155 05 |230 388 68 |-133 047 51 ... |611 38 |703 08 |295 23 |316 14 ... ... 401 |470 853 241 |398 384 218 |296 641 82 ... ... 613 ... 284 ... 777 ... 35 |
|соның ішінде: | | | | ... ... 9 ... |191 9377 |566 961 ... ... | | | | ... | | | | ... аванстар |973 2250 |102 675 23 |224 892 83 |-127 570 33 ... ... ... 2 ... 4 ... 0 |-663 098 ... | | | | ... ... 206 |433 458 |321 920 |-937 13 ... | | | | ... ... |0,00 |650 18 |490 06 |490 06 ... қоры | | | | ... ... 2 ... 4 |149 325 2 |-381 970 ... ... |246 92 |152 480 |140 169 |-115 477 ... да ... ... 781 |468 757 944 |398 583 607 ... 74 ... ... ... 4 |922 587 |653 409 ... 4 ... ... | | | ... ... -) | | | | ... ... ... ... қоғамның 2008-2009 жылғы қаржылық
есептілігі ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер оң да, теріс те болуы
мүмкін.
Берілген мәліметтерді формула арқылы көрсетейік;
=P4 + ... ... ... ... - ... кезең пайдасы;
капитал мен резервтердің пайда табумен байланысты емес басқа да
факторлар есебінен өзгерісі;
несиелер мен ... ... ... (ұзақ және қысқа
мерзімді);
несиелік қарыздың өзгерісі;
амортизация айналыстан тыс активтер қолданылымның ... тыс ... ... өзгерісі;
дебиторлық қарыздар мен қысқа мерзімді қаржылық ... ... ... ... ... ... табыс
Тауарлық емес өзге де өнімдер-ді өткізуден алынған табыс
Негізгі құралдарды және өзге де ... ... ... ... тыс алынған табыстар
Тауарлық өнімді (қызметті, жұ-мысты) өткізу-ден түскен сома
Өнімнің өзіндік құны
Өзге кәсіпорындардың қызметіне ... ... ... ... ... ... алынған табыс
Акциялар, облигациялар және басқа да құнды қағаздар ... ... ... ... және ... ... санкциялар және басқа да табыстар
(шығындар)
Қосылған құн са-лығы, акциздер
Мекеменің жалпы табысының қалыптасуы
1.1-сурет
Залалсыздық нүктесін анықтау
Өндіріс көлемі, дана
Шығындар, сатылым
Өткізуден түскен ... ... ... ... ... қауіпті нүктесі
Тұрақты шығындар
Барлық шығындар
1.3-сурет
Ақционерлердің орталық жиналысы
Ішкі аудит қызметі
Директорлар кеңесі
Басқарма
Орталық ... ... ... филиалы
599 қалалық почта байланысы бөлімі
«Астана қ. почта ... ... ... ... ... ... торабы
«Алматы қ. почта тасымалдау бөлімі»филиалы
156 аудандық почта байланысы торабы
«Алматы почтамты» Алматы филиалы
2530 ауылдық почта байланысы торабы
Республикалық арнайы ... ... ... ... Астана филиалы
361 почта байланысы пункті
66 жылжымалы почта ... ... ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Іле алатауының физикалық-географиялық сипаттамасы12 бет
Ішкішаруашылық жерге орналастырудың теориялық, жалпы әдістемелік негіздері31 бет
Бірыңғай бюджеттік сыныптама6 бет
Банктегі қаржылық есеп-қисап10 бет
Деректермен жүргізілетін операциялар. мб құрылымын жоспарлау және құру13 бет
Меруертгүл тұндырмасын автоматтандыру және басқару16 бет
Нарықтың салық жүйесі6 бет
Түркістан қаласының әлеуметтік-саяси тарихының мәселелері20 бет
Шығыс Қазақстан Облысында туризмнің экстремалды түрлерін дамыту4 бет
Экономикалық ғылым – ең ертедегі ғылымдардың бірі6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь