Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысу

Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысудың түсінігі ... ... ... ... ..
2. Қылмысқа қатысудың түрлері және нысандары ... ... ... ... ... ... ...
3. Қатысушылардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
4. Қылмысқа бірге қатысушылардың жауаптылығының негізі
және шегі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5. Қылмысқа қатысушылардың жауаптылығының арнаулы
мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
6. Қылмысқа қатысушылардың қылмыс істеуден өз еркімен бас тартуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
7. Қылмысқа жанасушылық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Қорытынды
Қолданылған әдебиет тізімі
Қылмысқа қатысуда іс-әрекет пен қылмыстың зардабының өзара байланысының жеке адамның істеген қылмысына қарағанда өз ерекшелігі бар. Қылмысқа қатысуда қылмыстың зардабы мен орындаушылардың немесе бірге орындаушылардың іс-әрекеттері ғана байланысты болады. Айдап салушы, көмектесуші, кейде ұйымдастырушы тікелей зиян келтірмейді. Олар тек қана қылмыстың зардабының тууына себепші болады. Мұндай себепші болу қылмысты тікелей орындаушыға оның қылмыс істеуге деген шешімін қөздыру арқылы жүзеге асырылады. Субъективтік жағынан алғанда қылмысқа қатысу барлық қатысушылардың қылмысты қасақана істегенін білдіреді.
Бұл жерде екі немесе одан да көп адамдардың қасақана қылмыс жасауға қасақана қатысуы ұйымдастырушының, азғырушының, көмектесушінің, орындаушының істейтін қылмысының мәнісінен хабардар болатындығы және олардын өз іс-әрекеттерімен орындаушыға қылмыс істеуге мүмкіндік туғызатыны не¬месе соған түрткі болатыны туралы сөз болып отыр.
Қылмысқа қатысу тек қасақана істелетін қылмыстарда ғана болады. Абайсыздықден істелетін қылмыстарда қылмысқа қатысушылық болмайды.
Қылмысқа қатысуда барлық қатысушылар іс-әрекетті қасақана, оның ішінде тек қана тікелей қасақаналықпен жасайды. Бұл жерде бұл қылмысты істеуді тілеу бірнеше адамдарды қылмысты іс-әрекетке біріктіреді. Кейбір жағдайларда қылмысқа қатысу нақтыланбаған тікелей қасақаналықпен де болуы мүмкін.
Л., Н. деген азаматтар төбелеске бірге қатысып, қарсыластарының біріне екеуі де пышақ салған. Нәтижесінде бір адам ауыр жарақаттанған. Бұлардың әрекетін халық соты нақтыланбаған тікелей қасақаналықпен істелген қылмысты әрекет деп бағалап, оларды Қылмыстық кодекстің 103-бабы 3-бөлігі бойынша саралаған. Себебі олар пышақ жұмсаудан көз келген ауыр зардаптың немесе кісі өлімінің болуы мүмкіндігіне саналы түрде жол берген.
Қылмысқа қатысушылардың әрқайсысының ниетінің мазмұнына орындаушының істейтін қылмысының коғамға зияндылығының мәнісін сөзу, сондай-ақ сол адамның қылмысты жалғыз өзінің емес, басқалардын әрекетімен бірге жасайтын мән-жайларды сөзінуі шарт.
Қылмысты ұйымдастырушы, қылмысқа көмектесуші немесе айдап салушы қылмысты орындаушының істейтін қылмысының мәнін, ниетін, және өздерінің орындаушының қылмысты істеуіне жағдай туғызатының сөзінуі кажет.
1. А. Ағыбаев, 1998 «Жеті жарғы», 1998 ж.
2. ҚР құқық негіздері. Е.Баянов, Алматы, 2001ж
3. С.Д. Баққұлов Құқық негіздері., Алматы, 2004ж.
4. А. Ағыбаев, 2007«Жеті жарғы» ЖШС, өнд. толықт., 2007 ж.
5. Табанов С.А.,2003 "Жеті жарғы" ЖАК, 2003 ж.
        
        Мазмұны
Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысудың түсінігі..................
2. Қылмысқа қатысудың түрлері және нысандары............................
3. Қатысушылардың
түрлері................................................................
4. Қылмысқа бірге қатысушылардың жауаптылығының негізі
және
шегі........................................................................
........................
5. Қылмысқа ... ... ... ... ... қылмыс істеуден өз еркімен бас
тартуы......................................................................
................................
7. Қылмысқа
жанасушылық.................................................................
.
Қорытынды
Қолданылған әдебиет тізімі
Кіріспе
Қылмысқа ... ... пен ... ... ... жеке адамның істеген қылмысына қарағанда өз ... ... ... ... ... мен ... ... бірге
орындаушылардың іс-әрекеттері ғана байланысты болады. Айдап салушы,
көмектесуші, кейде ... ... зиян ... Олар тек қана
қылмыстың зардабының тууына себепші болады. Мұндай ... болу ... ... оның қылмыс істеуге деген шешімін қөздыру арқылы жүзеге
асырылады. ... ... ... ... ... барлық
қатысушылардың қылмысты қасақана істегенін білдіреді.
Бұл жерде екі ... одан да көп ... ... ... ... ... ... азғырушының, көмектесушінің,
орындаушының істейтін ... ... ... болатындығы және
олардын өз іс-әрекеттерімен орындаушыға қылмыс істеуге мүмкіндік туғызатыны
немесе соған түрткі болатыны туралы сөз болып ... ... тек ... ... ... ғана болады.
Абайсыздықден істелетін қылмыстарда қылмысқа қатысушылық болмайды.
Қылмысқа ... ... ... ... ... ... тек қана тікелей қасақаналықпен жасайды. Бұл ... бұл ... ... ... ... ... іс-әрекетке біріктіреді. Кейбір
жағдайларда қылмысқа қатысу нақтыланбаған ... ... де ... Н. ... азаматтар төбелеске бірге қатысып, қарсыластарының біріне
екеуі де пышақ салған. Нәтижесінде бір адам ауыр ... ... ... соты нақтыланбаған тікелей қасақаналықпен істелген қылмысты
әрекет деп бағалап, оларды Қылмыстық кодекстің 103-бабы 3-бөлігі ... ... олар ... жұмсаудан көз келген ауыр зардаптың немесе
кісі өлімінің болуы мүмкіндігіне саналы түрде жол ... ... ... ... ... ... қылмысының коғамға зияндылығының мәнісін сөзу, сондай-ақ сол
адамның қылмысты жалғыз өзінің емес, басқалардын ... ... ... ... ... ... ... көмектесуші немесе айдап салушы
қылмысты орындаушының істейтін қылмысының ... ... және ... қылмысты істеуіне жағдай туғызатының сөзінуі кажет.
1. Қылмыстық құқықтағы ... ... ... — бір адам ... ... ... адамның бірлесуі арқылы істелуі
мүмкін. Бірнеше адамның қылмыс істеуінің нәтижесінде ... ... одан ... ... мөлшері де жеке дара адам істеген қылмысқа
қарағанда едәуір ... және ... ... ... үшін ... ... ... тура анықтау қажеттілігі туындайды.
Сондай-ақ бұл адамдардың жауаптылығының негізі мен шегін, олардың
әрқайсысының ... ... ... ... мәні мен ... қарай
салыстыру, әрбір қылмыскердің жеке тұлғасының ерекшеліктерін анықтаудың
маңызы зор. ... ... ... ғана осы ... анықтауға толық
мүмкіндік туғызады.
Жаңа қылмыстық заңда ... ... ... ... ... ... ұйымдастырушылар, айдап салушылар мен
көмектесушілер) ... ... ... ... және ... ... негізгі кағидалары, сондай-ақ қылмысқа қатысу нысандарының
анықтамасы берілген (ҚК-нің 27, 28,29,31-баптары).
Қылмысқа қатысу қылмыстық құқық бойынша қылмыс ... ... ... ... ... жеке дара қылмыс жасауға қарағанда қылмысты
осы нысанда істеудің ... ... және ... ... да зор.
Бірнеше адамның күш біріктіріп бір немесе бірнеше қылмысты ... ... ...... ... ... қылмыс істеуді жеңілдетіп қана
қоймайды, сонымен бірге қылмыстық заң корғайтын коғамдық қатынастарға үлкен
кауіп ... ... соны ... ... ... ... істеуді осылай
жүзеге асыру қылмысты іс-әрекеттің өзін ... ... ... ... ... ... ... істеуді дайындауға немесе жүзеге асыруға
мүмкіндік береді.
Көптеген ауыр қылмыстарды, атап ... ... ... ... өте ... талан-таражға салу, валюталық операциялар жөніндегі ережелерді
бұзу, парақорлық, әйел ... кісі ... ... ... бірлесіп істеу
арқылы жүзеге асырылады.
Казақстан Республиқасында қылмысқа қатысудың ұғымы ... 1997 жылы ... ... ... ... ... одан да кеп адамның қасақана қылмыс жасауға қасақана ... ... ... деп ... ... ... ... болып табылатын қылмысқа қатысудың өзіндік
объективтік және субъективтік белгілері бар. Қылмысқа қатысудын ... бір ... бір ... екі немесе одан да көп адамдардың қатысуы
болып табылады. Бұл жерде ... ... есі ... ... заң
бойынша жауап беретін жасқа толған болуы қажет.
Есі дұрыс емес адамды немесе қылмыстық жауап беру ... ... ... ... ... ... жасаудың құралдары болып
саналады, сол себептен ол ... ... ... ... ... адамдарды
қылмыс істеуге пайдаланғандардың өздері қылмысты тікелей орындаушы ретінде
жауап береді. Ал кәмелетке толмаған адамды қылмыстық іске ... ... ... жеке ... құрамы болып есептеледі. ... ... екі ... одан да көп адам ... ... ... ... алғанда қылмыс істеуге бірлесіп қатысу дегеніміз оны істеуге ... ... ... ... ... бір ... ... және соның орындалуын жүзеге ... ... ... ... ... адамдардың қылмысқа қатысуы әр түрлі болуы мүмкін.
Қылмыстық кодекстің ... ... ... баптарда көрсетілген
қылмыстарды тікелей орындаушы-мен бірге, қатысушылар санына қылмыс істеуге
біреуді көндірген (айдап ... ... ... ... ... оған
басшылық етуші (ұйымдастырушы) немесе қылмыс жасауға жағдай туғызған
(көмектесуші) адамдар да кіруі ... ... ... айдап
салушылардың; көмектесушілердің әр түрдегі және әр ... ... ... ... ... ... уақыты жағынан істелген
қылмысты орындаушының әрекетінің алдын алуы немесе сонымен тұспа-тұс ... ... ... осы ... ... ... ... байланысты
болуы шарт. Әрбір қатысушының әрекеттерінің ... ... ... мен
шарттарының болуы істелген қылмыстық қатысушыларының бірлескен қылмысты іс-
әрекеттерінің салдары екендігін ... ... ... ... ... тартылуының алғы шарты екендігін көрсетеді.
Ал қылмысты орындаушы болса ол ... ... ... ... ... немесе жасауына жәрдем жасағанынан әр уақытта да
хабардар болады. Оның үстіне, қылмысты ... ... ... ... ... ... келісім болады, мұның өзі барлық қылмысқа
қатысушылардың өз әрекеттерінің келісушілікпен жүзеге асырылатындығын ... ... ... ... ... ... асырылатындығын көрсетеді.
Қылмысқа қатысу — барлық қатысушылардың бірыңғай қылмысты нәтижеге жетуі
үшін бағытталған, ортақ ... ... ... ... ... ... мен ... бір-біріне сай келуі де, келмеуі де
мүмкін. Мысалы: кісі өлтіруге ... ... ... ... ... ал ... біреуі пайда күнемдік ниетпен әрекет жасауы
мүмкін.
Қылмысқа қатысудағы басты шарт — ... ... ... істейтін қылмысының мәнін сөзе отырып, әр түрлі ниетпен соның
болуын тілеп, қылмысты жүзеге ... үшін ... ... әрекеттерін
біріктіреді.
2. Қылмысқа қатысудың түрлері және нысандары
Қылмысқа ... ... және ... туралы мәселені анықтау
қылмысқа қатысушылардың субъективтік байланыстарының сипаты мен ... ... ... ... ... ... ... байланыстарының мәніне, қылмысқа ... ... ... және қылмыс құрамдарының құрылу ерекшеліктеріне
байланысты шешіледі. Қылмысқа қаты-сушылардың ... ... ... ... ... екі ... нысанға алдын ала келіспей
қылмысқа қатысу және алдын ала келісіп қылмысқа қатысу болып бөлінеді. ... ... ... ... ... әр ... ... тапқан.
Бұлар алдын ала келісіп қылмысқа жай қатысу, ұйымдасқан топ болып және
қылмысты бірлестік ... ... ... болып көрсетілген.
Қылмыстық құқық теориясы қылмысқа қатысудың түрлерін де ... ... ... ... істеуге қатысқан же-келеген
қатысушылардың қылмыс істеуге қатысуының ... мен ... ... ... және тар ... ... қатысушы болып екі түрге
белінеді.
Бірнеше адамның қылмысты бірге топ болып істеуін қоса ... ... ... ... қатысудың бұл түрі бойынша қылмыс ... ... да сол ... қылмыстың объективтік жағының
белгілерін басынан аяғына дейін немесе жекелеген ... ... ... бір бөлігін орындауға ғана қатысуын айтамыз. ... ... ... ... қоса ... ортақ әрекетінің
жиынтығының нәтижесі болуда.
Тар мағынадағы ... ... ... ... ... ... немесе көмектесушінің қатысуын білмеуі де
мүмкін. Ал қоса орындаушылықта ... ... ... ... ... әрекеті жөнінде хабардар болуы және қатысушылардың ... ... ... ... ... ондай болмаса адам қылмысты жеке ... ... ... ... ... ... іс-әрекетінің шеңберінде ғана жауапты болады.
Тар мағынадағы қылмысқа қатысушылыққа тән белгілердің бірі қылмысқа
қатысушылардың өзара ... ... ... табылады.
Қылмысқа қатысудың бұл түрі бойынша қылмыстың объективтік жағының
белгілерін тікелей орындаушы ғана ... ... ал ... ... және ... болса орындаушының атқаратын осы іс-әрекеті
жөнінде хабардар болады. Қылмысқа қатысудың ... мен ... ... ... ... олар ... ... кетуі де мүмкін. Мысалы: көп
жағдайларда ұйымдастырушы және көмектесуші басқа ... ... ... объективтік жағының тұтас белгілерін немесе оның ... ... ... ... ... ретте қылмысқа алдын ала келісіп
қатысу (қатысу ... қоса ... және тар ... ... ... түрлері) көріністерінің қабаттасуы орын алады.
Қылмысқа қатысу нысаны мен түрлерін дұрыс анықтау қылмысты саралауға
және жазаны даралау ... ... әсер ... Қылмысқа қатысудың нысаны
мен түрін ... ... ... ... іс-әрекеттің қоғамға
кауіптілігінің сипаты мен дәрежесін анықтауға және ... ... мен ... ... ... алуға мүмкіндік береді.
Қатысушылардың өзара ... ... ... ... ... ... ... Мұның өзі олардын істеген ... ... ... кодекстің 31-бабында қылмысқа қатысудың бірнеше нысаны: ... ... ... бір топ адамның алдын ала келісу, ... топ ... ... ... ... деп ... ... бапта қылмысты іс-әрекетті істеудің келісушілігінін
дәрежесіне сәйкес қылмысқа қатысудың нысандары ... ... ... ... ... ... істеуге деген алдын ала келіспеу-
шілігінің болғаныңа немесе болмағаныңа байланысты қылмысқа ... ... ... ... ... ала ... қылмысқа қатысу (31-бап, 1-бөлігі). Мұндай ретте
қылмыс топ арқылы алдын ала келіспей, қоса орындаушылық ... ... ... ... ... істелгенге дейінгі уақытта
орын алмаған жағдайда істеледі. Бұл жағдайда қылмысты топқа ... ... ... ... ... ... объективтік жағының
белгілерін орындауға кіріскен уақыттан бастап ... ... ... ... топ ... қылмыс істеу көп жағдайда тобелеске қатысып ... ... ... ... әйел ... жиі ... Бұл ... белгі — қылмыс істеуге, яғни қылмыстың объективтік жағын орын алуға
кіріскен орындаушының әрекетіне басқа ... ... ... ... ... ... қылмысқа қатысушы қылмыстың объективтік жағының
белгілерін толық немесе ішінара орындайды.
Қазақстан Республиқасы ... ... 1993 ... 23 ... ... үшін жауапкершілікті белгілейтін заңдарды соттардың қолдану
тәжірибесі туралы» нормативтік қаулысының топ болып жасалған зорлау деп —
бірнеше адам бір ... ... ... айыпкердің бірнеше
адам (екеуден кем емес) ... ... күш ... ... ... жасаса, бұл әрекет топ болып зорлау деп саралануға жатады. Өздері
зорлап жыныс қатынасын жасамаған, бірақ ... күш ... ... оны ... ... ... ... зорлауды
орындаушылар болып табылады»,—делінген. Алдын ала келіспей ... ... ... өте ... және бұл сот ... аз ... ... табылады.
Қылмысқа қатысу нысаныңың ең қауіпті және көп тараған түрі алдын ала
сөз байласып, ... ... ... жасау туралы күні бұрын уағдаласқан
түрі болады. Алдын ала келісу деп қылмыстың объективтік жағын ... ... ... Қылмыстық кодекстін ерекше бөліміндегі
көрсетілген баптардағы ... ... ... ... бір ... да ... келуді айтамыз. Бір топ адамның қылмысты алдын ала
келісіп ... ... ... ... ... ... кем ... екіншіден, олардың қылмыс істеу туралы келісімі
қылмысты істегенге ... орын ... ... ... белгілі бір немесе
бірнеше қылмысты істеу жөнінде болады.
Қылмысқа қатысудың бұл нысаны ... ... ... ... ... немесе жетілдірілген (квалифицирующий) белгілері немесе
жауаптылықты ауырлататын мән-жайлар ретінде көрсетілген. Мысалы: 175-баптың
2-бөлігінде ... ... ... тобының алдын ала сөз байласуы бойынша
ұрлау;—делінген. Бұл жерде қылмыс ... ... деп ... ... ... ... деп ... қылмыс жөніндегі өзара
ауызша, жазбаша келісімге қол жеткізуін айтамыз. Кейде мұндай келісімдерге
конклюдеттік әрекеттер (үндемей келісу) арқылы қол ... ... ... ... ... ... ... да істейтін қылмыс
құрамының объективтік жағын орындауға тікелей қатысатыны ... ... ... қоса орындаушылықпен жүзеге асырылады. Егер қылмысты бір немесе
бірнеше қылмыс жасау үшін күні ... ... ... ... тобы
жасаса, ол ұйымдасқан топ жасаған қылмыс деп танылады. Мұндай ... ... ... ... ... — қылмысқа кем дегенде
екі адам қатысады, ...... ... ... ала ... бір ... қылмыс істеу жөнінде келісіледі, үшіншіден — қылмыстық топ ... ... ... ала ... ... ... ... қатысушылары,
әдетте, қылмыс істеу жөнінде күні бұрын, яғни қылмысты істегенге ... ... ... ... жоспарын құрады; қылмысқа қатысушылардың
өзара рөлін белгілейді; қылмысты әрекетті жүзеге ... ... ... әрекетті жүзеге асырудың жағдайларын қарастырады. Ұйымдасқан
тұрақты топпен қылмыс істеу топқа ... ... бір ... ... да, ... ... орындаушылық арқылы да қылмысқа
қатысып жүзеге асыруды қамтамасыз етеді. Тұракты топ дегеніміз бір ... ... ... істеу үшін құрылған топ болып табылады. Мұндай
тұрақты топтын мүшелері болып ... ... ... ... ... қызметкерлері де болуы мүмкін. Қолданылып жүрген
қылмыстық заңға ... ... топ ... қылмыс істеу қылмысты
жетілдіретін, ауырлататын белгі ретінде бірнеше бапта ... ... ... «а» ... ... ... «а» ... 177-бап, 3-
бөлігі, «а» тармағы, т. б.
Егер қылмысты ауыр немесе ерекше ауыр қылмыстар жасау үшін ... ... топ ... не нақ сондай мақсатпен құрылған ұйымдасқан
топтардың бірлестігі жасаса, ол ... ... ... ұйым ... деп ... ... сыбайластыққа тән өзіндік белгілердің бірі
қылмысқа қатысушылардың өзара ... ала ... ең ... ... және оның ... ... ... топтасқан құрылым
екендігіне байланысты. Қылмыстық сыбайластық (қылмыстық ұйым) ауыр немесе
ерекше ауыр қылмыстар істеу үшін ... ... ... және ... ... ... табылады. Қылмыстық сыбайластықтың ... ... ... ... ... ... ... түріне тән белгілері болып табылады. Бұл жерде қылмыстық сыбайлас-
тықтың (қылмыстық ұйымның) тұрақтылығы деп оның ... ... ... болуын және олардын бірнеше ауыр немесе ерекше ауыр ... ... ... ... ... ... өзіндік әдістерінін.
көрініс беруін айтамыз. ... ала ... және ... ... бірлестіктің тұрақтылығын көрсетеді. ... ... ... ... ... ... жүзеге асырудағы ортақ бірлігінін бар ... ... ... ... топтасқандық деп танылады. Қылмыстық
сыбайластықтың (қылмыстық ұйымның) ... ... ... сол, бұл
ұйым жай ғана өзара келіскен адамдар тобынан емес, қылмысты кұкыққа қарсы
әрекеттермен шұғылдану үшін ... ... ... ... топталған
адамдардан тұрады. Бұл басқарылатын тұрақты ұйымның мақсаты ауыр ... ауыр ... ... шұғылдану болып табылады. Мұндай ұйым,
әдетте бірнеше, саны белгісіз, қылмыстарды жасау ... ... ... кең, ... мен әдісі жөнінен құрделі ауыр немесе ерекше ауыр
қылмыстарды жүзеге ... үшін ... ... ... ... ... ... рөлдері белгіленеді. Мұндай басқарылатын ұйым көп
жағдайларда ауыр немесе ерекше ауыр ... ... ... ... ... (қылмысты ұйыммен) істелетін қылмыстардың кейбір
түрлері қылмыстық заңда жеке қылмыс құрамы ... ... ... ... ... дегеніміз азаматтарға немесе ұйымдарға шабуыл
жасау мақсатында тұракты, қарулы топ ... Бұл ... ... басқарылатын
ұйымға топтасқан адамдар арқылы ғана жүзеге ... ... ... ... ... қылмыстық ұйыммен бірлестікпен жасаған қылмыс деп
таниды. Қылмыстық құқық ... ... ... ... және ... өзін аяқталған қылмыс қатарына жатқызады.
Ұйымдасқан топқа қарағанда қылмыстық сыбайластық арқылы істелетін
қылмыстың зияны да, ... де ... зор. ... топқа қарағанда
қылмыстық сыбайластықтың (қылмыстық ұйымның) айырмашылығы бар. Қылмыстық
сыбайластықтың (қылмыстық ұйымның) ... ... — ауыр ... ... ... ... қылмысты әрекеттермен үнемі шұғылдану және оны күнкөріс
көзіне ... топ ... ... ... ... ... ондай топ қылмыстық сыбайластыққа айналып кетеді. Сол ... ... бір топ ... ... ұйым ... әрекеттермен
шұғылдану үшін тұрақты құрылымға бірігеді, ұйымдасқан ... ... ... ... ... ... түрлері
Қылмыстық құқықта ... ... ... ... ... және көмектесушілер деп бөлінеді.
Оларды ... ... ... қатысудағы атқаратын іс-әрекетінің мәнісі мен
дәрежесі негіз бола алады. Қылмысқа қатысушыларды ... ... ... ... іс-әрекеттерін дұрыс саралау және жаза
тағайындағанда ... ... еске алу үшін ... өте ... ... ... және ... әрқайсысына заңдылық
сипаттама ҚК-нің 28-бабында көрсетілген.
Қылмысты ... ... ... оны ... ... ... ... бірге тікелей қатысқан адам, сондай-ақ жасына, есінің
дұрыс ... ... осы ... ... басқа да мән-жайларға
байланысты қылмыстық жауапқа тартуға болмайтын басқа ... ... сол ... ... ... ... адамдарды пайдалану жолымен
қылмыс жасаған адам орындаушы деп танылады (28-бап, 2-бөлігі).
Қылмысты орындаушы қылмысты жеке өзі ... оны ... ... қоса ... тікелей жүзеге асыруы мүмкін, мысалы, топ болып
әйелді зорлау. ... бір ... ... ... ... ... ... адамдарды пайдалану арқылы қылмыс жасаған адам қылмыстын
тікелей орындаушысы болады. Немесе есі ... емес ... кісі ... онда оны ... ... өзі ... ... ал есі
дұрыс емес адам қылмыс істеудің құралы болып табылады. Егер абайсыздықпен
әрекеттенген адамды пайдалану ... ... ... да, ... орындаушы
болып соны пайдаланған адамның өзі танылады. Мысалы, С. деген адам өзі ... Ж. ... ... ... кележатқаның көріп, оны басқа біреудің
қолымен өлтіру үшін өзіне таяп ... ... келе ... Т. ... ... ... қорқытайық мына мылтық ішіне оқ салынбаған, құр дәрімен
ғана жаб-дықталған оталғыш бар, соған ... ... ат» — ... ... алып Ж-ға қарсы мылтық атады, нәтижесінде ... ... ... оқ ... ... ... қаза ... Бұл жерде Т-ның әрекеті
абайсызда, ал С-ның әрекеті қасақан акісі өлтіру болып табылады. Өйткені ол
мылтық оғын С-ға ... ... ... ... қылмысты орындаушы С.
болып табылады. Ол бұл жерде абайсыздықпен әрекеттенген ... ... ... ... арам ... ... мынандай болып
табылады: а) адам ... ... ... ... ... ... ... б) қылмыстың нәтижесінің жалпы зардабын болжайды; в)
соның болуын тілеп немесе соған ... ... жол ... ... ... КК-нің 28-бабы, 2-бөлігіне сілтеме жасалмастан ҚК-
нің Ерекше бөлімінде көрсетілген қылмыс құрамы бойынша тікелей сараланады.
Ұйымдастырушы. Қылмыс жасауды ұйымдастырған ... оның ... ... ... сол ... ұйымдасқан қылмыстық топ немесе қылмыстық,
қауымдастық (қылмыстық ... ... не ... ... ... ... деп танылады (28-бап, 3-бөлігі).
Ұйымдастырушы қылмысқа қатысушылардың ішіндегі ең ... ... Оның ... ... кодекстің 29-бабына сілтеме жасала отырып
сараланады. Қылмысты ұйымдастырушылардың әрекеті көбінесе тұракты қылмыстық
топ, қылмысты ұйым құруға ... ... ... ... алғанда қызметі қылмысқа қатысушыларды табу, оның дайындығына,
жүзеге асырылуына жоспар жасау, қылмысқа ... ... ... ... олардың өзара міндеттерін бөлу, сондай-ақ қылмысты істеу
барысында оған тікелей басшылық жасау жағынан ... ... ... ... ... ... ... немесе басқарғанда олар-дың
қатысушыларын біріктіріп, басшылық жасайды, көп жағдайларда қылмыс істеудің
бастамашысы болады. Кейбір ... ... ... өзінің
ұйымдастырушылық қызметін істелген қылмыстың тікелей ... қоса ... да ... ... та ... ... ... қызметін қылмысты орындаушылық қызметімен ... ... ... ... зияндылығы орындаушыға
қарағанда жоғары және кауіпті ... ... тек қана ... ... ... ... ... әрекетінің қоғамға қауіпті екенін біле тұра содан ... ... ... ... сол ... ... тілеп істейді. Яғни
басқаша айтқанда, ұйымдастырушы қылмысқа қатысушылардың барлығының ... ... ... және сол үшін де өзі ... ... ... ... сәйкес жазаға тартылады.
Айдап салушы. Басқа адамды азғыру, сатып алу, қорқыту жолымен немесе
өзге де жолмен қылмыс жасауға көндірген адам ... ... деп ... ... ... салушы болашақ қылмысты орындаушыны әр түрлі әдіспен қылмыс
істеуге азғырып, көндіріп, оның ... ... ... ... ... ... ... сана-сөзіміне, еркіне тікелей әсер етіп, оны
қылмыс жасауға тікелей жігерлендіреді. Айдап салушының өзі қылмыс істеуге
көндірген ... ... ... ... жазбаша, қимыл көрсету және тағы
басқа сан түрлі болуы мүмкін.
Қылмыс істеуге біреуді ... ... ... да сан ... ... ... ... өтіну, сатып алу, сый-сияпат жасау, өз өкілдігі мен
беделін пайдалану сияқты сан ... ... ... ... ... айдап салушы біреу емес, бірнешеу болуы да ықтимал. Айдап
салудын барлық ... мен ... ... ... ... ... оны ... әкеліп соктырмауы керек, ... оның ... ... ... деген жігерін қөздырып, соны істеуге деген ... ... ... ... ... ... ... да белсенді
әрекет күйінде жүзеге асырылады. Айдап салушыны интеллектуалдық ... ... ... білу керек. Интеллектуалдық көмек беруде адам
қылмысты орындаушының ниетін құптайды, ал айдап салушылықта қылмыс ... ... ... ... ... бұл екі ұғымның айырма-шылығы
осында. Айдап салушылық өзінін істеген іс-әрекетінің ... ... ... бір ... ... адам жөнінде ғана орын алады.
Сондықтан да есі ... емес ... ... ... толмаған
жасөспірімді айдап салушылықта қылмысқа қатысу тәртібі қолданылмайды, ... ... ... ... ... арқылы зиян келтіру ретінде бағаланады.
Сол сияқты біреуді әдейілеп қасақана теріс ... ... ... қатесін
пайдаланып, сол арқылы қылмысты жүзеге асыру да қылмысқа ... ... ... ... ... ондай әрекеттерді істеген адамның
өздері қылмыстың ... ... ... ... жағынан алғанда айдап ... ... ... ... ... ... айдап салушының арам ниеті
біріншіден, орын алатын ... ... ... ... жағынан
туындайтын барлық мән-жайларды, екіншіден, өзінің ... ... ... ... ... ... болжайды. Демек, айдап салушы
қылмыс істеуге басқа біреуді көндіріп, оны нақты бір ... ... Егер адам ... жасауға азғырмайтын өзінің теріс көзқарасымен
көңіл-күйін білдірсе, онда ондай ... ... ... ... ... мұндай іс-әрекет нақты бір жағдайларға
байланысты жеке ... ... ... ... (169, ... Кеңестерімен, нұсқауларымен, ақпарат, қылмысты жасайтын
қару немесе құралдар беруімен не қылмысты ... ... ... ... ... ... сондай-ақ қылмыскерді, қаруды немесе
қылмыс жасаудың өзге құралдарын, қылмыстың ізін не ... ... ... жасыруға күні бұрын уәде берген адам, сол сиякты осындай
заттарды сатып алуға немесе ... күні ... уәде ... адам
көмектесуші деп танылады (28-бап, 5-белігі).
Объективтік ... ... ... ... ... жоғарына
көрсетілген тәсілдермен істелінетін қылмыстың жүзеге асырылуына ... ... ... нақты тізбегі Қылмыстық кодекстің 28-бабының 5-
бөлігінде көрсетілген. Мұнда қылмыс ... ... ... ... толық айтылған.
Көмектесушінің қылмысты орындаушылардан өзгешелігі, сол қылмысқа
көмектесу әр уақытта да орындаушының қылмысты іс-әрекетті ... ... ... қылмыстық заңда қылмысқа көмектесушінің бір белгісі ... уәде беру деп ... ... Күні ... ... дейін көмектесуге уәде берген адам ғана қылмысқа көмектесуші деп
табылады. Ал егер адам күні бұрын көмектесуге уәде ... ... ... ... ... онда мұндай адамның әрекеті ... ... ... ... ... ... бірге орындаушы
ретінде бағаланады. Қылмысқа ... ... ... немесе
интеллектуалдық болып бөлінеді.
Заттай (материалдық) көмектесу, әдетте, ... бір ... ... — құрал беру, кедергілерді жою, қылмыс істеуге пайдаланылатын
құралдар мен аспаптар беру ... ... ... ... ... көмектесу әрекетсіздік арқылы да жүзеге асырылуы мүмкін. ... мен ... да ... ... ... ... ... құқылық міндеттерін орындауға күні бұрын қылмысты түрде ... ... ... осы мүлікті ұрлап, көп мөлшерде материалдық
залалға ұшыратуына көмек беруі және тағы басқалары.
Интеллектуалдық ... ... ... ... ... деген
шешімін, жігерін нығайтуға байланысты болады. Интеллектуалдық көмектесуге
қылмысты істеуге кеңестерімен, ... ақыл ... ... ... ... құралдар мен қару-аспаптарды, ... ... ... ... ... ... ... жасыруға, сондай-ак
қылмыстық жолмен табылған заттарды ... ... ... күні бұрын уәде беру
әрекеттері жатады. Мысалы, ... ... ... ең ... қару ... ... туралы немесе қылмысты жүзеге асыруда пайдаланылатын
көліктін түрі туралы ... беру ... ... орындаушының ниетін
жүзеге асыруға деген жігерін, шешімін ... ... ... ... ... ... ... айдап салушыдан қылмысқа көмектесушінін айыр- машылығы
мынада: қылмысқа айдап салушы, орындаушыны қылмыс істеуге көндіретін ... ... ... ... ... бел ... адамға ақыл-кеңес,
нүсқаулар беру арқылы оның қылмыс істеуге, істелген қылмысты жасыруғадеген
сенімін нығайтады. Бұл ... ... ... ... ... істейтін қылмысының мәні женінде толық хабардар болса, одан
туындайтын зардапты күні бұрын ... ... ... орындаушының
істейтін іс-әрекетіне өзінің себепті байланысының болғандығын толық сөзеді
және соны тілейді. Заң бойынша күні ... ... ... ... немесе
қылмысты істеу барысында уәде беріп ... ... ... бір түрі болып табылады. Қылмыс ... ... ... ... қылмысқа көмектесушілік емес, бұл ... ... ... ... қылмысты жасырушылық ретінде сараланады.
4. Қылмысқа бірге қатысушылардың жауаптылығының
негізі және шегі
Қылмысқа бірге қатысуда да, жеке ... ... ... ... ... ... болып қылмыстық заңда көрсетілген қылмыс
құрамының барлық белгілері бар іс-әрекетті істеу ... ... ... ... ... жеке адамның қылмыс істегені үшін жауаптылығы
белгіленген. Ал ... ... ... бөлімі (28-бап) көз келген
қасақана ... ... ... ... орын ... ... бейнелеген, сондықтан ҚК-нің Ерекше ... ... ... ... ... ... немесе
қылмыстарды бірнеше адам бірге жасау арқылы ... онда ... ... ... ... бірге қатысу туралы баптың (28-бап) ережелері
басшылыққа алына отырып шешіледі. ... ... ... ... ... ... ... арқылы қылмыс істеуге нақты үлестерін
қосады. Бұл үлес одан ... ... ... ... ... да ... ... нормасы бойынша қылмысқа қоса қатысқандардың
барлығы да бірдей негізде және ... ... ... ... баптың санкциясы шеңберінде жауапқа тартылады. Бұл туралы
Қылмыстық кодекстің ... ... ... ... ... ... жасаған қылмысы үшін осы Кодекстің 28-бабына ... осы ... нақ бір бабы ... ... береді», — деп тура
көрсетілген.
Осы принципке сәйкес қылмысты орындаушының әрекеті ... ... ... ... үшін ... ... бап ... сараланады, ал ұйымдастырушы, көмектесуші, айдап ... егер олар ... ... орындауға бірге қатыспаса Ерекше
бөлімдегі істелген қылмыс үшін жауаптылықты белгілейтін баппен және ... ... ... ... ... тиісті тармағына сілтеме жасалына
отырып сараланады. Қылмысты бұлай саралау қылмысты тікелей ... ... ... ... құрамын істегендігіне, ал ... ... ... ... ... ... саралау қылмысқа
қатысушылардың әрқайсысының әрекетін, атқарған рөлін толық сипаттау үшін
қажет. Егер ... ... ... ... ала дайындық сатысында
үзілсе, онда бұл жағдайда қылмысты саралауда өз көрінісін ... ... ... ... ... басқа бір қылмыстың құрамы бар болса,
ҚК-нін 24-бабына ... ... ... ... бір ... ... ... оқталғандық ретінде саралануы қажет, ал басқа қылмысқа
қатысушылардың әрекеті тиісінше, 24, 28-баптарға және нақты ... ... ... ... сараланады. Мысалы, бөтен біреудін мүлкін ұрлау, окта-
лу сатысында үзілсе, онда ... ... 24, ... ... ал осы қылмысқа азғырушының әрекеті 24, 28, ... ... ... заң ... ... қатысуда бірлескен қасақана қылмысты
әрекет дей отырып, бірге қатысқан әрбір ... ... ... ... нақты анықтауды талап етеді. Қылмысқа қатысушылардың жауаптылығы бір
қылмысты істеудегі объективті және субъективті байланысына сәйкес қылмысты
тікелей орындаушылардың әрекетімен де, ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан қылмыстың орындаушысы
белгілі бір ... ... жасы ... ... ... басқа қылмысқа қатысушыларды жауаптылықтан босатуға негіз жоқ.
Сондай-ақ қылмысты орындаушының қылмысқа басқа ... ... ... бір ... ... ... үшін барлық қатысушыларға
бірдей кінә қоюға тағы да болмайды.
Осыған байланысты қылмысқа ... ... ... ... осы ... қатысу мәнісімен бірге қылмысқа қатысудың түрін
есепке алудың да ... зор. ... ... ... ... бөліміндегі
жекелеген баптарда қылмысқа қатысудың нақты нысандары белгілі бір құрамның
негізгі немесе жетілген белгісін ... ... ... ... құрамының бір белгісі болып банда, 175, 177-баптардағы ... ... ... бір топ адам болып ... салу ... Осы ... ... ... ... осы ... мүшелерінің
өзара өз рөлдерін бөліспеуі немесе олардың кейбіреуінің қылмыс істеуге
тікелей қатыспауы да мүмкін.
Соған қарамастан ... ... ... ... ... мүшелерінің
әрекеттері қылмыстық кұкықтың Ерекше бөлімінде осы қылмысқа қатысудың түрі
тікелей көрсетілген баппен саралануы керек.
Ұйымдасқан топтың немесе қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... әрқайсысына тағылатын кінә
мөлшерін анықтаудың, оларға жекедара жаза тағайындау үшін ... ... ... кағидасына сәйкес ұйымдасқан топ немесе қылмыстық
сыбайластыққа қатысқан ... ... ... ... нақты қьшмысына
немесе қылмыстың жеке эпизодтарын істеуге қатысуына байланысты ғана кінә
тағылуы керек.
Сондықтан да ... ... ... 5 және ... ... ... ... сыбайластықты (қылмыстық ұйымды)
құрған не оларға басшылық еткен адам осы Кодекстің Ерекше бөлімінің тиісті
баптарында көзделген жағдайларда ... ... және ... ... ... ... оның ... ниетімен қамтылса, ұйымдасқан
топ немесс қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... жауапқа тарты-луға тиіс. Ұйымдаскан топтың немесе қылмыстық
сыбайластықтың (қылмыстық ұйымның) басқа қатысушьшары осы ... ... ... ... ... жағдайларда оларға қатысқаны үшін,
сондай-ақ өздері дайындауға ... ... ... ... үшін
қылмыстық жауапқа тартылады.
Ұйымдасқан топ құру осы ... ... ... ... ... оны ... үшін ... қылмыстарға дайындалғаны
үшін қылмыстық жауаптылыққа әкеліп соғады», — делінген.
Ұйымдасқан ... ... ... ... ... ... құру және оны басқару, қылмыс-тық қауымдастыққа қатысу жеке қылмыс
құрамы ... ... Ол үшін ... кодекстің Ерекше бөлімінде осы
үшін ... ... ... ... бап бар. Осы ... ... сәйкес ұйымдасқан қылмыстық топты құру, ... ... — бес ... ... ... бас ... айыруға жазаланады.
Көрсетілген баптың екінші бөлігінде:
«Қьшмыстық ... ... ... ауыр ... аса ауыр
қылмыс жасау үшін ҚҰРУ, сол ... ... ... ... немесе
оған кіретін құрылымдық бөлімшелерді басқару, сондай-ақ ауыр немесе аса
ауыр қылмыстар ... үшін ... мен ... ... мақсатында
ұйымдасқан қылмыстық топтардын ұйымдастырушыларының, басшыларының ... де ... ... құру — ... тәркіленіп немесе онсыз бес
жылдан он жылға дейінгі ... бас ... ... топ немесе қылмыстық, сыбайластық арқылы басқадай қылмыс
істесе, онда кінәлінің әрекеті қылмыстың ... ... ... ... ... ... қылмысы үшін) бойынша сараланады.
Қылмысты ұйымдасқан топ болып немесе қылмыстық сыбайластық (қылмыстық
ұйым) ... ... ... ... жаза әр ... үшін бөлек
тағайындалады, жазаларды түгелдей немесе ішінара қосу жолымен ... жаза ... ... ... ... жазаны қорытып бірақ
тағайындайды. Бұл осындай ауыр қылмыс ... ... ... ... ... ... табылады. Яғни, осыған орай жаза тағайындағанда
қылмысқа бірге қатысушының әрқайсысының атқарған рөлін, кінәсінін ... ... мәні мен ... ... ... ерекшелігін,
қатысушылардың жазасын жеңілдететін немесе ауырлататын мән-жай толық есепке
алынуы ... ... ... ... ... ... ... қатысушышықтын жауаптылығының арнаулы
мәселелерін шешудің теориялық және практикалық маңызы зор.
Ол біріншіден, ... ... ... ... ... мәселе. Қылмысқа қатысушының эксцессі деп адамның ... ... ... қылмысты жасауын айтамыз (30-бап).
Қылмысқа қатысушылардың біреуі алдын ала істеуге деп келісілген келісімнің
шегінен шығып өз ... ... бір ... ... ... ... ... қылмысқа қатысушының шегінен шығушылығы үшін басқа қатысушылар
қылмыстық жауапқа тартылмайды.
Бұл жағдайда қылмысқа қатысушылардың бірі ұйымдастырушы, айдап ... ... ... ... қылмысқа қатысушылармен бірге алдын ала
ойластырылған, келісілген қылмыс істеудің орныңа мүлдем басқа ... ... ... істейді. Мысалы: келісім бойынша тонауды жүзеге
асырудың орныңа, орындаушы ... ... ... ... ... да,
оның үстіне басқа қатысушылармен келісілмеген косымша тоналған әйелді
зорлауды жүзеге асырады.
Орындаушының эксцессі тар ... және ... ... даушылықтағы
қылмысқа қатысуда орын алады. Мысалы, бірге ... ... ... қатысушылардың алдын ала келісілгенінің шегінен шығып,
адамды сабаудың орныңа оған пышақ салып, жәбірленушіні казаға ұшыратады.
Мұндай ... ... ... жалпы принциптеріне сәйкес
орындаушының эксцессі үшін қылмысты орындаушы жеке өзі ... ... ... ... қатысушылар орындаушымен алдын ала істеуге ... ... ғана ... ... ... ... ... ала келіскен жоспарында
қылмыс жасау тәсілі, орны сөз болмаған болса, онда ... ... үшін ... ... ... ... ... Мысалы: алдын ала
қасақана кісі өлтіру туралы келісім ... ... ... кісіні қандай
тәсілмен өлтіру жағы күні бұрын ... Егер ... ... ... ... онда оның әрекеті ... ... ... сараланады да, ол басқа қатысушылардың әрекеті қасақана кісі
өлтіруге қатысқаны (96-бап, 1-бәлік) үшін ... ... ... ... бұлар орындаушының ерекше қаталдықпен кісі өмірін
жоятыныңа алдын ала келіскен ... ... ... ... өз ... бас тартуы
Қылмыс істеуден бас тартудың ережелері қылмысқа бірге қатысушыларға
да қолданылады. Орындаушының қылмыс ... өз ... бас ... оның ... ала ... ... ... мүлдем істемеуі
немесе оны орындаудан дайындық сатысында бас тартуы. Орындаушының ... ... ... ... бір ... ... бар ... сол үшін
ғана жауапты болады. Мысалы, кісі өлтіруге дайындық немесе оқталғандық үшін
жауаптылық, ұрлыққа оқталғандық, т. б. әрекеттер.
Ұйымдастырушы, ... ... және ... ... қылмыс істеуге,
әдетте, қылмыс істелгенге дейін қатысады және бұлардың әрекеті орындаушының
қылмысты ойдағыдай аяқтауына барлық кажетті жағдайларды ... ... да ... осы ... — ұйымдастырушы, айдап салушы және
көмектесушінің қылмыс істеуден өз еркімен бас тартуы орындаушының алдын ала
келісілген қылмысты ... ... орын алуы ... ... ретте олар
белсенді әрекеттер жасап, орындаушыны ... ... бас ... ... жасалған барлық жағдайларды жоюға, келісілген ... дер ... ... ... ... басқа адамдарға
хабарлауға және ... ... ... өздерінің қолынан келетін
барлық шараларды дер көзінде қолдануы кажет. Мұндай ... ... ... ... ... қылмысқа көмектесушінін қылмыс
істеуден өз еркімен бас тартулары — ... ... ... ... бұл ... ... шықпай, қылмыс тоқтатылмай
қалған жағдайда — орындаушы, айдап салушы, ... ... ... ... үшін ғана ... ... ... та олардың
қылмыстан сақтандыруға жасаған әрекеттері, сөз жоқ, жаза ... ... ... ... ... және көмектесушілік. Іске аспаған айдап
салушылық азғырушының қылмысты ... ... ... қылмысты
істеуге көнбеуі немесе алғаш көнгенімен қылмысты нақты іске асыру көзінде
оны ... бас ... ... табылады. Яғни, мұндай жағдайда айдап ... ... ... ... ... ... оның ойы өз ыркына
байланысты емес себептермен жүзеге ... ... ... ... ... ... ... болса, онда ол ҚК-нің
24-бабында көрсетілген қылмысқа дайындалғандық үшін ... ... ... ... ... орындауға алдын ала келіскен
адамға кателесіп жарамды құралдың орныңа жарамсыз құралдар беріп көмектесу
немесе қылмыс істеуден өз ... бас ... ... ... ... бітірген адамға көмек көрсетулер жатады. Іске аспаған көмектесушілік
қылмысқа дайындалғандық деп саналады. ... ... ... бірге
қатысуы.
Кейбір қылмыстардың орындаушысы болып тек ... ... ... лауазымды, әскери қылмыстарды алайык. Мұндай қылмыстардың
тікелей орындаушысы жай ... ... ... субъект — әскери қызметшілер,
лауазымды адамдар ғана болады. ... ... ... ... ... ... ... көмектесушілер арнаулы емес жай
субъектілер болады. ... ... бұл ... ... ... Яғни,
жай адамдар арнаулы субъектілердің орындайтын қылмысына қатысқанда ... әр ... да ... ... жасай отырып сараланады.
7. Қылмысқа жанасушылық
Қылмысты жасырушылық, қылмысты хабарламау және қылмысқа жол берушілік
қылмыстық ... ... ... ... ... ... құрайды. Бұл
ұғымның қылмыс-қа қатысудан өзгешеліктері де ерекше. Қылмыстық заңда ... ... ... ұғым ... және оған ... ... ... бұл тұғрыдағы қылмыстарды қылмысқа бірге қатысудан
дәлме-дәл ажыратуға, ... ... ... ... ... береді.
Қылмысқа жанасушылық қылмыстық құқық теориясында қылмыс ... ... ... сол істелген қылмысты жасыру, істелгелі жатқан
немесе ... анық ... ... ... ... ... заң ... қылмысқа қарсы құрес жүргізуге міндетті ... ... ... ... орындарға хабарламауы, я болмаса, ... ... ... ... деп ... жанасушылықтың қауіптілігі сол, мұндай ... ... ... ... ... ... ... ашуға, кінәлі адамдарды әшкерелеуге мүмкіндік бермейді.
Қылмысқа жанасушылыққа ... ... ... ... ... ... онша көп емес, сондықтан да қылмысқа жанасушылық
үшін Кодекстін Ерекше бөлімінде арнайы көрсетілген реттерде ғана ... ... ... ... ... жанасушылықтың үш түрлі нысандары
бар: күні бұрын уәде ... ... ... жол ... заң бойынша қылмысты жасыру үшін жауаптылық көз ... ... үшін ... тек қана ауыр ... аса ауыр ... алдын ала
уәде бермей жасырғанда ғана жүзеге ... Және ... ... ... ... ... ... көрсетілген. Ауыр немесе аса
ауыр қылмыстардың түсінігі Қылмыстық ... ... ... осы қылмыстарды жасырушылық белсенді кұйде жүзеге
асырылады. ... ... ... нысандары аталып көрсетілмеген,
әдетте, ауыр немесе өте ауыр қылмыс істеген адамды жасыру, қылмыс ... ... мен ... ... ізін, қылмыстық жолмен
табылған заттарды жасыру арқылы іске асырылады.
Жасырушылық тек қана белсенді әрекет ... ... ... ... ... өте ауыр қылмыс жасаған қылмыскерді жасыру үшін оған қажетті
жалған құжаттар беру, оның ... ... ... ... оған
киетін киімін беру, олар тұратын ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылады.
Ауыр немесе өте ауыр қылмыс жасаған ... ... өте ... ... ... да ... ... мүмкін. Мысалы, кісі
өлтіріп қолы қан куйде бетен үйге келіп, тығылған қылмыскерді үй иесі ... біле тұра ... оның ... ... ... ... ... кетуіне көмек жасауы әрекетсіздік арқылы жүзеге
асырылған жасырушылық деп табылады. Жасырушылық-тың ... ... ... ... да оны нақты жағдайларға байланысты
анықтау қажет. Субъективтік жағынан жасырушылық тек тікелей ... және ол ауыр ... аса ауыр ... ... ... ... ізін табуға, істелген қылмысты ашуға бөгет келтіруге бағытталады.
Жасырушылықта кінәлі адамның өзінің істеген қылмысының мәнін сөзінуі,
білуі қылмыстық жауаптылыққа тартылу үшін ... шарт ... ... ... заң ... ... кез ... қылмысты жасырушьшык
үшін емес, тек қана ауыр немесе аса ауыр қылмысты ... үшін ... ... ниет пен мақсат әр түрлі болады және ... ... әсер ... ... жаза ... есепке алынады.
Жасырушылардың қылмыскерлермен туыстық қатынасының, байланысының болуы
жасырушыларды қылмыстық жауаптылықтан босатпайды.
Дайындалып жатқан ... ... анық ... аса ауыр ... ... ... хабарламау деп саналады. Қылмыс туралы
хабарламау қылмысқа бірге ... ... ... ... ... ... ... қатысушылармен бірлесіп аса ауыр қылмыс
жасауға ешқандай қатысы болмайды. Ол тек қана істелгелі ... ... анық аса ауыр ... нақты біле тұра ол туралы тиісті
орындарға, лауазым адамдарына ... ... ... ... ... сол ... адамның әрекетсіздігін көрсетеді.
Қылмыс туралы хабарламау адамның істегелі жатқан немесе істелгенін
анық білетін аса ауыр ... біле тұра ... ... ... ... бола ... соны істемеуі болып табылады. Субъективтік
жағынан алғанда хабарламау тек қана қасақаналықпен жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... анық аса ауыр қылмысты біле
тұра, оның ... ... ... әрекетсіздігінен мүмкін болған
зардаптың болуын тілеп, оған ... ... жол ... ... нормамен жазаланатын аса ауыр қылмыс туралы
хабарлау үшін ... ...... адам ... ... ... анық ... туралы, оның мәні, құрамы туралы нақты білуі кажет.
Өйткені қолданылып жүрген қылмыстық заң ... ... ... үшін ... Қылмыстық кодекстін Ерекше ... ... ғана ... ... ... кодекстің 364-бабыңда
арнайы көрсетілген аса ауыр қылмысты ... үшін ғана ... ... Аса ауыр ... ... ... ... 10-
бабының 5- бөлігінде көрсетілген. Осы бапқа, яғни аса ауыр ... ... ... ... деп ... сондай-ақ қылмыс
істеген адамның жұбайы (зайыбы), жақын ...... ... ... алушылары, бала боп алынғандар, туған ағалары мен аналары, ата-
әже, немерелері. Сондай-ақ діни ... ... ... сырын ашқан
адамдардың қылмыстарын хабарлама-ғандық үшін жауапқа тартылмайды.
Қорытынды
Қылмысқа жол ... деп ... ... ... бөгет жасауға
міндетті адамның мүмкіндігі бола тұра бегет ... ... ... ... ... заңның тікелей сол міндетгі орындау
туралы нұсқауымен немесе қызмет бабын ... ... ... ... ... ... ... жол берушілік істелетін
немесе істелгелі жатқан қылмысқа бөгет жасауға міндетті адамның ... ... ... ... ... асырылады.
Субъективтік жағынан алғанда жол берушілік тек қана қасақаналықпен
жүзеге асырылады. Қылмыстық жолмен ... ... жол ... түрлері қылмыстық заңда көрсетілген. Ол 315-бап — ... яғни ... ... ... ... немесе өзге де жеке
мүддесі үшін өзінін қызметтік міндеттерін орындамауы, ... ... ... Сондай-ақ 119-баптағы жас болуы, кәрілігі, ... ... ... бір ... себепті өзін-өзі сақтауға шара
қолданарлық мүмкіндігі жок адамды біле тұра ... ... ... ... жәрдемсіз қалдыру, егер жәрдемсіз калдырушы ол адам жөнінде
қамкорлық ... ... ... және ... ... мүмкіндігі болса
немесе 118-баптағы заң ... ... ... ... ... көрсетуге
міндетті адамның науқас адамға дәлелді себепсіз ... ... т. ... ... жағдайларда қылмысқа жол бергендік үшін арнаулы жауаптылық
жоқ Заң бойынша қылмысқа жол берушілік күні ... уәде беру ... ... ... ... қылмысқа бірге қатысу ретінде сараланады (27, 28-
баптар).
Қолданылған әдебиет тізімі:
1. А. Ағыбаев, 1998 «Жеті ... 1998 ... ҚР ... ... ... Алматы, 2001ж
3. С.Д. Баққұлов Құқық негіздері., Алматы, 2004ж.
4. А. Ағыбаев, 2007«Жеті жарғы» ЖШС, өнд. толықт., 2007 ... ... ... ... ... ЖАК, 2003 ж.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысу жайлы27 бет
Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысу туралы40 бет
Қылмыстық құқықтағы қылмысқа қатысушылардың түрлері және олардың жауапкершіліктері30 бет
Қылмыстық құқық бойынша қылмысқа қатысушылардың жалпы сипаттамасы147 бет
Қылмысқа қатысудың мәні, түрлері және нысандары32 бет
Қылмыстық құқықтары қатынастар28 бет
«Қылмыс» ұғымы және оның белгіері қылмыстық жауапкершілік және оның құрамы17 бет
Істің мән-жайын жан-жақты, толық және объективті зерттеу принципі76 бет
Алдын ала тергеу барысында кылмыстык істі қысқарту40 бет
Басқару тәртібіне қарсы қылмыстардың құрамы18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь