Микроэлементтерге жалпы сипаттама

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

1. Әдебиетке шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.
3. Микроэлементтерге жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
4.
5. Йод пен селен және олардың маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
6.
7. ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
8.
9. ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Көп жылдар бері өсімдіктерде өте аз мөлшерде кездесетін элеменнтер қоршаған ортадан кездейсоқ жағыдайларға байланысты енеді, олардың өсімдік тіршілігінде онша маңызы жоқ деген ұғымдар таралып келеді .
Өсімдіктер үшін микроэлементтердің өте зор маңызы бар. Микроэлементтерді өмірге әкелген де өсімдіктердің өзі, микроэлементтер туралы алғашқы зерттеуді Геохимия ғылымының негізін салушы В.И.Вернадский сонау 1918-1919жылдары бастаған болатын микроэлементтер катализаторлық қызмет атқарады алаида белоктармен қосылуда катализаторлық қызмет күр артады. Бірақ, арнайы жүргізілген физологиялық тәжирбиелердің нәтижесінде осы элементтердің кейбіреуін өте аз мөлшерде топраққа немесе қоректік ортаға қосқанда, онда өсірлген өсімдіктердің өсуінің жеделденіп , түсімі көбейетіндігі байқалды. кейінірек, өте мұқияттап тазартылған өсімдіктердің қалыптағыдай өсіп дамуы бор, марганец, мырыш, молибден сияқты элементтерімен байланысты екені анықталды. осындай деректердің шығуынан әлдеқайда бұрын, орыстың аты әлемге жайылған ұлы ғалымы В.И.Вернадский аталған және басқа да табиғатта өте аз мөшерде кездесетін элементтердің тірі организімдерге қажеттілігін болжап , микроэлементтер туралы ілімнің ірге тасын қалады.
Қазіргі таңдағы қоршаған ортаның қолайсыз жағдайларының салдарынан адам денсаулығы айтарлықтай нашарлады. Адам организмнің төзімділігін арттыратын макро- және микроэлементтердің әсері белгілі. Олардың ішіндегі физиологиялық маңызды микроэлемент селен және йод болып табылады. Біздің еліміздегі селенмен мардымсыз қамтамасыз етілуінің нәтижесінде инфекциялық, жүрек – қан тамыр аурулары, онкологиялық және гастроэнтерологиялық аурулар белең алуда. Мысалы Финляндия сияқты елдерде бұл сұрақ топыраққа селен қосылыстары бар тыңайтқыштарды пайдалану арқылы шешілген.
Ал біздің ел үшін жеріміздің ұлан-байтақ болуына байланысты селенді топыраққа еңгізу мүмкін емес. Сол себептен елімізге БАҚ-ты (биологиялық активті қоспаны) пайдаланған жөн. Айта кететін жайт, БАҚ – ты пайдалану, әрбір индивидтің селен дәрежесін нақты бағалау емес (немесе барлық аумақтың селен жетіспеушілігімен күресіп, мониторинг жүргізу емес), массалық профилактикалық тұрғыда қарастырылады. Селен қосылған БАҚ – ты профилактикалық қоспа ретінде пайдалану (40-45 мкг/күніне) пайдалы. Осы қойған шартты органикалық селенді БАҚ толықтай қамтамасыз ете алады. Бейорганикалық селенге қарағанда органикалық селен адам денсаулығына қауіпсіз.
Адам организмін селенмен қамтамасыз етуді айта келе, оның ассимиляциясы және ретенциясы кейбір патологиялық жағдайларда жылдам төмендеуі мүмкін. Асқазан жарасы, панкреатит, созылмалы панкреатит және гепатит (алкогольді шығу тегі), бауыр циррозы, муковисцидоз, кистозды фиброз, целиакия кезінде тағаммен бірге селеннің түсуі және оның пайдалануының функциональді механизмдері бұзылуы мүмкін. Йод туралы біз не білемі?ол-жақсы антисептик, жаралармен кесіп алғанда көмектеседі, йодты торлар көгеруді жояды, негізінде йод адамның бүкіл организіміндегі ұлпаларда болады. Бірақ оның көп бөлігі қалқанша бездің гормоны трийодтиронин мен тироксин құрамында болады, олар қанға бөлінеді. Қалқанша бездің гормондары мүшелермен ұлпалардың жетіліуіне, олардың қызметінің белсенділігіне, өсу мен зат алмасу процестеріне жауапты
1.К.С.Сағатов өсімдіктер физологиясы оқулық-алматы «ғылым» ғылыми баспа орталығы 2002. 316б
2.Лебедев.В.С физология растений 1982. 248б
3.В.В.Полевой физология растений-1989. 253б
4.Б.А.Бірмжанов жалпы химия алматы . 418-655б
5.Ж.Қалекенұлы өсімдіктер физологиясы алматы 2004. 248-253б
6. Интернет google
7.Голубкина Н.А. Россияның, ТМД және Балтық елдерінің қара ұны мен бидайындағы Se – нің мөлшері. 1997. - №3.-17-20.
8.Минюк Г.С., Тренкеншу Р.П., Алисиевич А.В., Дробецкая И.В. «Микробалдыр Spirulina platensis (NORDS.) – тің квазиүздіксіз және жинақтауыш дақылдарындағы өсуіне селеннің әсері» Теңіз экологиясы, 2000, шығ.54, 42-49 б.
9.Кирбаева Д.К., Заядан Б.К., Жұбанова А.А. «Микроэлемент селенмен байытылған Spirulina platensis – тің фоторезистентті штамынан алынған биомассаның тауық жұмыртқаларының өнімділігіне әсері» Ізденіс журналы, №1,2007.130-134 б.
        
        МАЗМҰНЫ
Бет.
|КІРІСПЕ………………………………………………………………………. | |
|1 ... | |
| ... |
| ... | |
| | | |
|2 ... жалпы | |
| ... | |
| | | |
|3 |Йод пен ... және ... | |
| ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... | ... | ... жылдар бері өсімдіктерде өте аз мөлшерде кездесетін элеменнтер
қоршаған ортадан кездейсоқ жағыдайларға байланысты енеді, ... ... онша ... жоқ деген ұғымдар таралып келеді .
Өсімдіктер үшін микроэлементтердің өте зор маңызы бар. Микроэлементтерді
өмірге ... де ... өзі, ... туралы алғашқы
зерттеуді Геохимия ғылымының ... ... ... ... ... ... болатын микроэлементтер катализаторлық қызмет атқарады
алаида белоктармен қосылуда катализаторлық ... күр ... ... арнайы
жүргізілген физологиялық тәжирбиелердің нәтижесінде осы элементтердің
кейбіреуін өте аз ... ... ... ... ... ... онда
өсірлген өсімдіктердің өсуінің жеделденіп , түсімі көбейетіндігі байқалды.
кейінірек, өте мұқияттап тазартылған өсімдіктердің қалыптағыдай өсіп ... ... ... ... сияқты элементтерімен байланысты екені
анықталды. осындай деректердің шығуынан әлдеқайда бұрын, орыстың аты ... ұлы ... ... ... және ... да табиғатта өте аз
мөшерде кездесетін элементтердің тірі организімдерге қажеттілігін болжап ,
микроэлементтер туралы ілімнің ірге ... ... ... ... ... қолайсыз жағдайларының салдарынан адам
денсаулығы айтарлықтай нашарлады. Адам организмнің төзімділігін ... және ... ... ... ... ... маңызды микроэлемент селен және йод ... ... ... ... мардымсыз қамтамасыз етілуінің нәтижесінде инфекциялық,
жүрек – қан тамыр аурулары, онкологиялық және ... ... ... ... ... ... ... бұл сұрақ топыраққа селен
қосылыстары бар тыңайтқыштарды пайдалану арқылы шешілген.
Ал біздің ел үшін ... ... ... ... ... ... мүмкін емес. Сол себептен елімізге БАҚ-ты (биологиялық
активті қоспаны) ... жөн. Айта ... ... БАҚ – ты пайдалану,
әрбір индивидтің селен дәрежесін нақты бағалау емес (немесе барлық аумақтың
селен ... ... ... ... емес), массалық
профилактикалық тұрғыда қарастырылады. Селен ... БАҚ – ... ... ретінде пайдалану (40-45 мкг/күніне) пайдалы. ... ... ... ... БАҚ ... ... ете алады.
Бейорганикалық селенге қарағанда органикалық селен адам ... ... ... қамтамасыз етуді айта келе, оның ассимиляциясы
және ретенциясы кейбір патологиялық жағдайларда ... ... ... ... ... ... панкреатит және гепатит (алкогольді
шығу тегі), бауыр циррозы, муковисцидоз, кистозды фиброз, ... ... ... ... ... және оның ... функциональді
механизмдері бұзылуы мүмкін. Йод ... біз не ... ... ... ... ... ... торлар көгеруді
жояды, негізінде йод адамның бүкіл организіміндегі ұлпаларда болады. Бірақ
оның көп ... ... ... гормоны трийодтиронин мен тироксин
құрамында болады, олар қанға ... ... ... ... ұлпалардың жетіліуіне, олардың қызметінің белсенділігіне, өсу
мен зат алмасу процестеріне жауапты
ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ
Микроэлементтерге жалпы сипаттама
Микроэлементтердің түрлері өте көп ... ... бор, ... мыс, ... т.б. олар ... ... ... қарастырайық.
Бор. Бордың белгісі В, атомдық массасы 10,811, изотоптары 10,11, ... 5, ... ... 2S22P1 , атомдық радиосы 0,091нм, иондық
радиосы 0,02нм , 1808жылы ... және ... ... , ... 2300 ... , қайнау температуасы 2550градус , ... ... ... аморф күйінде 2,3г/см3 , табиғатта оттекті қосылыс
түрінде кездеседі , бор қышқылы Н3ВО3 жерден шығатын ыстық ... ... ... ... тіршілігіндегі физологиялық маңызы алуан түрлі деуге
болады . ол көптеген ауыл шаруашылық ... ... өсіп ... ... ... ... Бор ... жағыдайда қант
қызылшасының тамыры шіри бастайды . жапрақтары сарғаиып кетеді бүл ... ... және ... дара ... қос ... ... ... емес
Сонымен қатар бор микрозлементтердің ішінде физологиялық маңызы жағынан
өте көп зерттелген элементтердің бірі ... ... . ... ... жетіспеген жағдаида көмірсулардың синтезі ,тасымалдануы , өсімдіктің
репродуктивті мүшелерінің дамуы , ... және ... түзу ... .бор көптеген органикалық қосылстарға әсіресе полигидроксилдерге,
қанттар, спирттер, полисахаридтерге, ктоқышқылдарға, баиланысып, химиялық
реакциялық ырықтылығын арттырады .бұл ... ... ... ... ... сияқты қосындыларда тығыз
байланыса алады . демек, оның ферменттік реакциялардағы маңызы, ... ... ... молекулалық қосылыстарының өзгеріп ... ... ... ... ... ... бөліктерінің , түрліше ұлпалардың, клетка қабығының қалыптасуы
борға байланысты екені анықталды . ... ... ... , ... ... , көбірек болады да , одан тек қосынды күйінде ғана
бөлінеді . жас клеткалар ... ... ... көп ... ... көп ... ... .
Пектиндік заттардың құрамындағы метил спирті бор қышқылымен оңай
әрекеттеседі .бор пектиннен ... ... ... ... ... ферментінің
ырықтылығын арттырады .
Бор тапшы жағыдайда өсімдіктер жапырағында кіші молекулалы көмірсулардың
концентартциясы көбейеді ... ара ... ... . ... ... ... ... жетіспеуінен өсімдіктің пісіп жетілген бөліктерінде амияктің ... ... ... ... ... ... ... оның
есесінде белоктар мөлшері азайады .
Қортып айтқанда бор , біріншіден қаныттардың клетка мембраналары арқылы
тасымалдану процесін ... ... . ... ... ... аиналуына , яғни олардың фосфорлануына қажет . үшіншіден , ол
фолифенолазалық жүйе арқылы тотығу тотықсыздану ... әсер ... ... ... ... ... ... тотығуына және ... ... ... да ... ... .
Өсімдіктердегі бор тапшылығының белгілері көбінесе карбонат, қоңыр түсті
батпақты, сондай-ақ ізбестелген топрақтарда байқалады . ... ... қант ... , ... , ... ... қабат , алма , алмұрт ,
өсімдіктері сезімталдау келеді . ... ... ... ... ... ... ... тоқтатады .
Марганец. Марганец белгісі Мn атомдық массасы 54,9380, ... ... ... 25, ... 1774 , ... 7,21, ... ... 1247градус
, қайнау темпратурасы 2146градус , атом радиосы 0,129нм, марганец табиғатта
пиролюзит ... ... ... ... , ең ... 1788 жылы ... ... және әр түрлі ағаш тектестердің күлінен табылған . одан
соң бұл элементтің барлық өсімдіктерде болатындығы ... ... ... ... ... өте ... метелдар қтарына қосылатын
маргенец биолотиялық тотығыу реакцияларна оңай қатыса алады валенттілігінің
өте кең алшақта өзгергіштігінің өзі ақ оның әр ... ... ... ... мүмкіндігін көбейтеді .
Көптеген зерттеушілердің нәтижесінде марганецтің өсімдік жапрақтарында
хлорофилдің басқада пигіменттердің ... ... ... мен ... әсер ... де дәлелденді . мысалы , қант ... ... жоқ ... ... өсіргенде клеткаларда клеткалардағы
хлоропластар саны азайып , хлорофил мөлшері төмендейді .
Марганец әсерінен фосфорлы қосындылыардың ДНҚ, РНҚ ... ... ... ... жоғарлайды
Табиғый жағыдайда марганец тапшылығының сыртқы белгілерінің ... , ... ... ... үрме бұршақта, жеміс жидектерде
–шабдалда, өріктерде, алмада, шиеде ... жиы ... ... негізгі көзге түсетін белгісі –жапрақ ... ... , ... ... ... ... Оралда, Қазақстанда, Батыс Сібір және басқа
жерлерде бар . ... ... кен ... ... жүзі ... бірінші болып
саналады .
Мырыш. Мырыш- Zn атомдық массасы 65,37, рет ... 30, ... 4S2, ... ... балқу температурасы 419,5 градус,
қайнау температурасы 906градус , , атом ... ... , ион ... ... табиғатта қосылыс түрінде кездеседі.
1 сурет – Кеңнен алынған мырыш
Мырыш кендеріндеріндегі мырыштың мөлшері аз болғандықтан , ол кенді ... ... соң ... ... бөліп алады . таза мырыш ... ... . ... ... тартқан ақ металл қалыпты жағдайда морт 100-
150традуста иілгіш , жәилғыш , ... ... ... . ал ... ... ... морт ... .
Ауада мырыштың срты окситпен немесе негізді карбонатпен қапталады , ол
қабыршақ , оны ары қарай ... ... , ... ... реакцияласпайды
үйткені оның сртына бірден түзілген ... ... ... . ... сілтіде ерйді , ол оның қос қасиетті болып табылады .
өсімділікке ... ... ... ... бірі . ... ... құрамына енетіндігі анықталды.
3. Йод пен селен және олардың маңызы
Йод. Қазіргі таңдағы ... ... ... жағдайларында салдарнан
адам денсаулығы айтарлықтай нашарлады адам организімінің ... ... және ... ... ... ... ішіндегі
физикалық маңызды микроэлемент йод болып ... оның ... ... ... рет ... 53, ... ... , агрегаттық күйі
қатты, тығыздығы 4,93.
Йод жаратылыста өте сирек ... ... оның ... йод өте ... ... Оның ... ... жері теңіз суы . (0,000005), мұнай
суы (0,003).
Өткен ғасырдың басында наполеннің толып жатқан басқыншылық соғысына өте ... ... ... ... селитра қажет болды ; селитраны теңіз
балдырынан алуды көп кісі кәсіп қылды . париждын түбіндегі ... ... ... ... ... ... ... қазанның түбінде қалатын
бір белгісіз тұздарды зерттей келе , оны ... ... ... ... ... шыққанын байқайды , буды жинаса ол металл сияқты жылтыр
кристалдарға айналады Куртуа бұл затты таныс профессоры клеманға , ол ... ... Ол кісі оны ... келген Дзвиға көрсетеді , сонымен
екеуі зерттеп Куртуаның тапқаны жаңа элемент екенін анықтады да оны йод ... бұл ... ... түс» ... ... береді екен .
Йодтың алу жолы теңіз суындағы йодке ... ... ... ... ... ... ... йод жиылады. соны өртеп сумен
шайқап, суалтып кристалдап ... ... ... ... ... ... ... натрий йодидінің құрамындағы йодты былай алады .
2NaI+2H2SO4 = 2NaHSO4 +2HI
2HI+MnO2 +H2SO4 =MnSO4 2H2O +I2
Йодты мұнай суынан алуды ... ... ... Б.П ... ұсынған
болатын , бұл әдіс кеңес одағында йод алудың ... ... ... ... мұнай сүларынан арзан йод алуға мүмкіншілік туды және йод
шетелден сатып алынбайтын болды .
Қасиеттері ; йод ... ... зат , суда аз ... ... ... , ... , ... , және басқа арганикалық еріткіштерде жақсы
ериді суға йодты кали ... онда ... еріп ... ... иісі ... буы ... орндарын талауратады , улы йодтың бір ерекше
қасйеті , қалыпты ... ... буы ... тұрады , қыздырса одан әрі
балқып ... ... ақ , ... буға ... . заттардың қыздырғанда
бірден буға айналу қабілеттілігін сублиматия деп атайды , буын жинап сутса
, ... ... ... ... йодты тазалау үшін осы ... ... ... ... бәрі полиярлы емес органикалық ерткіштердегі ертіндісі күлгін ... , ... ... ... ... ... ... қоңыр
түсінен өзгеше йод бөлме ... ... ... ... ... ... ... атмосфералық қысыммен жылытқан кезде иод
субиматцияланады да күлгін ... буға ... , ... ... буды суытқан кезде кристалданады иодты ұшпайтын ... үшін ... .
| | | ... ... ... , ... түрлі дәрлер жасау үшін қолданылады
5%-тік спирттегі йод ертіндісі терідегі зақымдануларды дезинфекциялайды
яғни ... үшін ... ал ... йод ... ... ... крахмалмен байланысқан өнімдері –ВМС(«кок йод»
-йодинол ,йокс, бетадин ) ыңғайлы антисептик болып табылады.
Адам үшін ... ... біз не ... ?ол-жақсы антисептик, жаралармен кесіп алғанда
көмектеседі , йодты ... ... ... , негізінде йод адамның бүкіл
организіміндегі ұлпаларда болады . бірақ .ның көп ... ... ... ... мен ... ... болады, олар қанға бөлінеді .
алқанша бездің гормондары ... ... ... , олардың
қызыметінің белсенділігіне , өсу мен зат алмасу процестеріне жауапты
Йодтың жетіспеушілігі –адамзаттың бұрыннан келе ... ... , ... зоб ... ... . ... ... жер шарының
мекендеушілерінің 2/3 бөлігі йод тапшылығынан зардап тартуда әсіресе ... ... өте аз , ал бір ... өте көп , өкінішке орай біздің
елімізде суда және топрақта өте аз , сол үшін ... және ... ... ... йод көлемін бере алмайды .
Йод тапшылығы , ... жаңа ... ... , ... және баласы 1жасқа
толмаған әйелдерде көптеп байқалуда . ... ... ... ... . жүктіліктің алғашқы аптасында қалқанша бездің жұмысыәйелдер
үшін өте ... ... ... өте ... безі ... ... ... атап айтсақ
–энергия алмасуда,
–бұлшық ет жүйесінде,
–баланың нерв жүйесінің қалыптасуында,
Профилаактика және емдеу
Йодтың тапшылығы күз-қыс маусымдарында көп байқалады , себебі осы ... ... ... ... ... ... болады . осы
кезде зат алмасу төмендейді ,себебі қалқанша бездің жұмысы төмен ... мұны біз тез ... , ... қосу , сияқты белгілер байқалады .
организімдегі йод көлемін арттрудың жолы көп ... бай ... ... жою ... бай ... ... ... .тағам
өнімдерінің ішінен йодқа бай ол –йодтанған тұз оның құрамында йодты калий
бар . йоддифицитті жою үшін ... ... ... осындай тұзды
пайдаланған жөн . егер тұз ... көп ... , онда ол өз ... ... . бірақ йод тез жойылып тезжойылып кететіндіктен оған қатал
қарау керек біріншіден , ... ... ... ... үш ... ... ... сақтау мерзімі өткен тұзда йод болмайды , кеіншіден , йодтанған тұз
түссіз полиэтиленді пакетте немесе ... және ... ... ... ... . ... , өнім ... біткеннен кейін ғана йод қосу
керек себебі жоғары температурада йод тез жоғалып кетеді .
йодқа бай ... ... , ... өнімдері
-теңіз өнімдері
-балдырлар
-теңіз капустасы
-хурма
-тәтті бұрыш
-фейхоа
Ал йоды аз өнімдерге ақ капустаны жатқызуымызға болады . ... ... ... ... үшін , асқазан-ішек жолдары сау ... . ... ... , және т.б ... ... ... ... қалқанша бездің ауыруларына әкеледі. Қалқанша без тіканы
йод бөледі, ол осы без фолликуляларынан пайда ... ... ... ... ... ... бірі йодты сіңіру
қабілеттілігі жоғары , ... оның ... ... ... ... қарағанда 300 есе коп.
Йодтың концентратциялық градиентіне қарсы тұрып ... ... ... ... ... және оның жұмысына көп мөлшерде энергия
қажттілік етілетін «йодтық насосқа » байланысты . сондықтан да йод ... ... ... ... ... . ... без гормонын
синтездеуге керекті йодтың жетіспеуінен бездің ... ... , ... ... ... ... ... синтезделеді :монойодтирозин , дийодтирозин . олар
без клеткасындағы фолликулалар ... ... ... қосындылар
түзеді –тиреоглобулин .
Йод қалқанша безге ион түрінде , ... ... ... ... қаннан фоликула клеткалары арқылы активті ... ... . ... ... бұл иондар пероксидазаның көмегімен молекулалы йодтқа
дейін тотығып, молекула йод ... ... ... ... ... ... түседі .
Йод микроэлементтерге жатады оның тәуліктік дозадан 100-200мкг адам бүкіл
өмірінде 3-5г ... ... , ол бір шай ... ... ... ... ... деген сұраққа зерттеушілердің
ойлары әр түрлі кейбір ... ... ... , ... ... ... ал ... мамандар бұл ойға келіспейді ол йод мөлшері
200мкг болу керек дейді .негінен йод адам денесіне шыққанда ... ... ... , ... үшін ... , ... мөлшері 150-300мкг егер
адам йод тапшылығы мен ... ол ... ... йод ... ... ... ... жаспен ... ... ... , кезеңінде екі қабат және
баланы емізу ... , ... ... ... ... ... сақтау органы (ВОЗ) бойынша төменде ... ... ... ... ... көрсетілген )
50мкг-емшектегі балаларға 12 айға дейін .
90мкг-төмен ... ... (2ден ... ... ... жасындағы балаларға (7ден 12жасқа дейін )
150мкг-жас өспірімдер үшін (12жастан жоғары )және үлкен жастағылар үшін .
100мкг-қарттар үшін ... ... ... ... ... ... үшін .
Бірақ АҚШ-тың ұлттық ғылыми акедемиясының қызметкерлері бұл көрсеткіштерді
ұйғарту керек дейді себебі 2жасқа ... ... миы және тану ... жақсы дамиды сол үщін екі жаста корсетілген дозаны екі есе ... біз ... ... бір ... қана йод ... ол ... өте ... микроэлемент болып табылады . йодтың тәуліктік
дозасы адамның жасына физологиялық ерекшелігіне өмір сүру ... ... ... | | | ... ... |В6, РР, С, йода ... йода |содержанием йода |
|restoran.kz |restoran.kz |tooaleks.kz ... ... ... ... және ... тірі организімдерде болады .
өсімдіктерде жинақталуы топрақта және суда оның қосылыстарының ... ... ... ... йодты 9 паиызға дейін жинақтай алады ,
йод қаңқа белогы ... ... және ... құрттарының қаңқа
протеиндерне кіреді
адам және жануарларда йод қалқанша бездің ... ... ... және ... ... ... бұл ... өсуне дамуына , зат алмасуына қатысады .
адам организімінде (70кг массаснда )12-20мг йод бар , ... ... 0,2мг ді ... ... ... мен артықшылығы эндокринді жүйегеде әсер етеді . бұл біз
білетінімізден өте қиын ... ... ... бұзылса йод эндокринді
жүйеде жинақталады , әр түрлі ауыруларға алып ... ... ... , ... бір ... ... көптеген зат-алмасу процестерінің катализаторы
болып келеді . егер адамдарда ... ... ... ... таза йодты
организімге енгізсе ісктер шығыуы мүмкін , йод-осы ісіктердің ... . сол үшін ... ... ... ... ... ... В,С,Д витамині және Са микроэлементімен бірге жақсы сіңеді
......
Бәрімізге белгілі, селен ең маңызды тағамдық антиоксидант, ол ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Алайда, келесілерді ескеру қажет. Біріншіден, селен ... ... ... ... ... оның ... бірге түсетін
қосылыстары өзінен - өзі ... ... ие ... ... ... ... көп ... организмге түскенде,
прооксиданттық әсерлесу болуы мүмкін. Белсенді ... ... ... тек ... ... ... ... қатар, көптеген селеноэнзимдер басқа да маңызды
биологиялық ... ... ие ... (Se) –Д.И. Менделеевтің периодты жүйесіндегі 34 – і ... 4 ... ... 6 – шы қатарда орналасқан және күкірттің ... ... ... Ол ... ... түзеді, сол кезде – 2
(селенидтер), + 4 (селениттер) және + 6 ... ... ... ... ... қосылыстарында екі валентті және ковалентті
радиусы жағынан күкіртке жақын; селен – көміртегі байланысы ... ... (жер ... ... 1.10-5 % (0,1ppm) ... ... ... сұйықтықтарындағы және негізгі ұлпалардағы селеннің
деңгейі өте мардымсыз. Бірақ, басқа жағынан, өсімдік ... ... ... ... 0,1 % (1000 ppm) шейін Se жинай алады. ... ... және ... ... улы ... ... ... селен қосылысының өте көп мөлшерде ... ... ... ... ... ... оның ... жақсы жинақтайды.
Табиғи жағдайда Se адам және жануарлар организміне селенді аминқышқыл –
селенометионин (Se - Met) және селеноцистеин (Se - Cys) ... ... ... селен жетіспеген уақытта қолдан байыту ... ... ... ... жүргізілуі мүмкін. Органикалық немесе
бейорганикалық түрдегі селен ... – ішек ... ... ... органикалық және бейорганикалық селеннің адам организміндегі тағдыры
әртүрлі болып келеді ... ... ... ... ... және селенитаниондар тиоредоксин
белогының әсерінен селенсутекке дейін жылдам қалыптасады.
Кейбір пайда болған селенсутектің мөлшері селен байланысатын ... ... ... ... ұзақ ... метилденуге, содан
соң метилгидроселенидке, диметилселенид және триметилселен ... ... ... ... ... ... ... селенфосфаттың сатысы арқылы синтезделудің жоғары маманданған
процесіне енеді. Маманданған селенпротеиндердің – Se ... ... ... қатарына енеді. Se – бұл ... ... ... ... ... ... селенсутекті пайдалану мүмкіндігі сандық мағынада шектелген
және неорганикалық селен организмге түскен ... ... ... анион түрінде жинақталуы мүмкін. Se бұл түрі өте қауіпті.
Жануарларға ... ... ... ... алады. Өсімдік
селенпротеиндерін тамаққа қолданған кезінде селенметионинді организм
сіңіріп, ассимиляциялайды.
Селен ... ... ролі мен ... ... ... енді адам ... ... қамтамасыз етуге көшейік.
Адамның тамақтануындағы Se – нің көзі ... ... ... ... өнімдері табылады. Барлық Se екі валентті органикалық ... ... қоса ол ... өнімдерінде – селенцистеин, ал өсімдіктер
өнімінде – селенметионин ... ... ... Se – нің ... көзі ... ... дақылдар, оның
ішінде бидай болып табылады. Se – нің ... ... ... факторы, бұл элементтің топырақта болуы болып табылады. Жақсы
қаралған топырақтарда Se ... ... және ... ... ... ... ... Қышқылды, нашар топырақтарда Se Fe-нің аз еритін
кешенді түрінде кездеседі.
Адамның ... Se ... ... көптеген Кешан
(кардиомиопатия) және Кашан – Бек ... ... ... ... Бұл ... географиялық таралуы Se – нің геохимиялық дәрежесінің
ерекшелігін көрсетеді. Біріншіден, топырақтарында селен ... өте ... ... ... ... ... ... ең көп таралған аймақтары
Қытай болып отыр. Селеннің жетіспеушілігі ... ... ... ... ... ... ... Соңғы мәліметтер бойынша, Иркутск
облыстары ТМД ... ... ... ... ... селен
жетіспеушілікке душар болып отыр.
Селен – адам және жануарлар тағамындағы орны толмас физиологиялық маңызды
микроэлемент. Қазіргі таңда ... ... ... ... ... ... ең ... биологиялық ролі ... ... ... I-IV, нейтрофилдің,
пероксидазаның, тиоредоксинредуктаза, 5 – ... ... ... ... ... ... болу үшін ... физиологиялық оптимум шекарасынан төмен
дәрежесінде, яғни, ересек адамдар 55-70 мкг/күніне ... ... ... ... жоғары дәрежесінде селеннің әсер ету
механизмі, сонымен қоса, ... ... ... ... ... стимуляциялық әсері
байқалады. Біздің еліміздегі селенмен мардымсыз ... ... ... ... – қан тамыр аурулары, онкологиялық және
гастроэнтерологиялық аурулар белең ... ... ... ... ... тұрғындарына селеннің биоорганикалық қосылысын, БАҚ – ты, ұсынуға
болады. Соңғы мәліметтер бойынша, селенннің ... ... ... инфекцияларды тудыруы мүмкін, оның ішінде вирулентті вирустардың
жаңа ... ... да ... ... ... ... селені бар спирулинадан жасалған
биоқоспалар әлемдік нарыққа шығып үлгерді. Алайда, ... әлі ... оның ... ... ... ... ... препараттың
эффективтілігін жоғарылату үшін әдістерді іздестіруді тоқтатқан жоқ. Тағы
да бір ... ... ... ететін сұрақтардың бірі – спирулинаны өте
жоғары pH мағынасында өсіру. ... ... ... ... ... дақылдарда өсіріп көріп жатыр ... оның ... ... үшін ... ... ... қоспаларды
пайдалану алда тұрған мақсаттардың бірі. ... ... ... ... ... түраралық ассоциациясын құру,
оның өсуінің стимуляциясын және БАҚ – ң ... ... ... жаңа ... емес ... ... және ... дамыған елдердегі
биотехнологияның дамуындағы маңызды бағыттардың бірі болып ... . ... ... ретінде көк жасыл балдыр штамы Arthrospira platensis
қолданылады . оның құрамында адам ... ... ... көбінесе адам ағзасымен оңай ... йод ... ... ... ... тиоксин және трийод тиронин бар .
БАҚ-ты (биологиялық активті қоспаны) пайдаланған жөн. Айта кететін жайт,
БАҚ – ты ... ... ... ... ... ... ... емес
(немесе барлық аумақтың селен жетіспеушілігімен күресіп, мониторинг жүргізу
емес), массалық профилактикалық тұрғыда қарастырылады. Селен қосылған ... ты ... ... ... ... (40-45 ... пайдалы.
Осы қойған шартты органикалық селенді БАҚ толықтай ... ете ... ... ... ... ... адам денсаулығына
қауіпсіз.
Адам организмін селенмен қамтамасыз ... айта ... оның ... ... ... ... жағдайларда жылдам төмендеуі мүмкін.
Асқазан жарасы, панкреатит, созылмалы панкреатит және гепатит ... ... ... циррозы, муковисцидоз, кистозды фиброз, целиакия кезінде
тағаммен бірге селеннің түсуі және оның ... ... ... ... жылы ... ... ... байытылған ортада, селеннің
әртүрлі коцентратциясында, көк-жасыл балдырдың өсу белсенділігін ... ... мен осы ... ... ... ... селенмен йодтың әр
түрлі концентратциясында өсіріп организімге йод қажеттілігінің тимды жолын
қарастырмақпын
Алдағы жұмыс мақсатым ;
Дақылданатын көк ... ... ... ... селен мен йод
микроэлементтернің әсерін анықтау және БАЗ-дың ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР
1.К.С.Сағатов өсімдіктер физологиясы оқулық-алматы «ғылым» ғылыми баспа
орталығы 2002. ... ... ... 1982. ... физология растений-1989. 253б
4.Б.А.Бірмжанов жалпы химия алматы . 418-655б
5.Ж.Қалекенұлы өсімдіктер физологиясы алматы 2004. 248-253б
6. Интернет google
7.Голубкина Н.А. ... ТМД және ... ... қара ұны ... Se – нің ... 1997. - ... Г.С., ... Р.П., Алисиевич А.В., Дробецкая И.В. «Микробалдыр
Spirulina platensis (NORDS.) – тің ... және ... ... селеннің әсері» Теңіз экологиясы, 2000, шығ.54, 42-49
б.
9.Кирбаева Д.К., Заядан Б.К., ... А.А. ... ... ... platensis – тің фоторезистентті штамынан алынған
биомассаның тауық жұмыртқаларының өнімділігіне ... ... ... б.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адам ағзасындағы макро және микроэлементтер80 бет
Өсімдіктердің зоналарға бөлінуі. өсімдік қауымдастығы мен түрлердің экотопикалық араласуы4 бет
Жалпы микробиология негіздері3 бет
Микропроцессорлер туралы жалпы түсінік16 бет
"Организмнің әрбір ағзаларының қалыпты микрофлоралары. Олардың маңыздылығы. Дисбактериоз."5 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2.санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері21 бет
1.Санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. Оларға қойылатын талаптар.2.Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері7 бет
2 деңгейлі алдын-ала су тастау қондырғысын автоматтандыру44 бет
AVR тегінденгі микроконтроллерларды пайдалану ерекшеліктері4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь