Статистикадағы қорытынды көрсеткіштер және олардың түрлері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3


I Бөлім. Статистикадағы қорытынды көрсеткіштер және олардың түрлері:

1.1 Абсолютті шамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4

1.2 Қатысты шамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6

1.3 Орташа шамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10


II Бөлім. Қазақстан Республикасының еңбек рыногін статистикалық зерттеуде қорытынды көрсеткіштерді қолдану:



2.1 Еңбек рыногі көрінулерінің маңызы мен түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14

2.2Еңбекрыногіні Қазақстан Республикасындағы және аймақтардағы ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16

2.3Қазақстан Республикасындағы еңбек рыногіндегі жұмыс бастылықты жақсарту мен жұмыссыздықты төмендету саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19



Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
Статистикалық бақылаудың нәтижесінде жиналған мәліметтерді дұрыс өңдеп, жинақтаудың әлеуметтік-экономикалық және сттистикалық тәжірибеде атқаратын рөлі өте жоғары. Бірақ, бұл көрсеткіштер зерттеп отырған қоғамдық құбылыстар мен процестерге талдау жасауға, жиынтық бірліктерін қорытындылауға жеткіліксіз. Кейбір жағдайда осы көрсеткіштер жиынтығының даму, өзгеру заңдылығын зерттеу және сол сандық мәндер жиынтығын дұрыс дәлдікпен көрсету үшін және берілген бірліктерді толық қамту үшін бәріне ортақ негізгі көрсеткіштер жүйесі керек болады. Мұндай көрсеткіштер орташа шама әдісі арқылы алынады және оны, қорытындылаушы көрсеткіш деп атайды.
1996 жылдың соңында "Караван" газеті еңбек рыногі жөнінде өз зерттеулерін жариялады және шығарымға келе, Қазақстан Республикасында 170 мың жұмыссыздар есептеледі. Еңбек және әлеуметтік қорғау министірлігінің мәліметі бойынша биылғы жылдың 1 қаңтарына дейін 9140,1 мың адам еңбекке жарамды деп саналды. Яғни, Қазақстанда қазір уақытша есепке алынбаған мәліметтер бойынша жұмыссыздықтар 12,8%-ды құрайды. АҚШ-та мұнай дағдарыс уақыты кезінде де бос емес жалпы халық бойынша жұмыссыздықтың саны 9,4%-ды құрайды. 1989 жылы Кеңес Одағы кезінде халық санақтары уақытында жұмыссыздықтың саны 4,4%-ды құраған. Осыдан қорытынды: Қазақстан Республикасында жұмыссыздық қатерлі масштабтар қабыл алды .
Курстық жұмыстың мақсаты - елдегі жұмыссыздық мәселесін зерттеу, макроэканомикалық талдау қолдана отырып, жұмыссыздық мәселесінің шешім жолдарын табу, Республикадағы еңбек рыногінің дағдарысты жағдайынан шығу.
Мына бағытта зерттеу негізгі мәселелермен келеді:

1)Келісушіліксіз және де айқын, мемлекеттік және мемлекеттік емес құрылымдар аралық зерттеулерде.

2)Еңбек рыногі және жұмыс бастылықсыз.

3)Халық және үкімет жағынан парызсыздық.

4)Менталитет ізгініне тән түрі, социалистік қатар жанында халықта пайда болатын.
Бірақ мына мәселелердің шешімінің тәсілдері бәрі-бір бар болады, оларды табу үшін, жұмыссыздық жөнінде талдау жасауы қажет, оның қандай себептері , қалай пайда болған және қалай ол сондай көлемге жетті .
1. Н.Ә. Назарбаев «Қазақстан халқына жолдауы», Алматы, 1996г.
2. Ұлттық Статистика Агенттігінің жинақтары, Алматы, 1997г.
3. The Economist Books «The economist atlas. The shape of the world today», London, 1990
4. П. Хейне «Экономический образ мышления», Москва, 1992г.
5. Jeffrey D. Sachs, Felipe Larraine B. «Macroeconomics in the global economy», Moscow, 1996
6. «Казахстан. Экономика и жизнь» журналы, №4, 1995 г.
7. «Караван», «The Globe», «Панорама», «Ковчег», «Новое поколение» газеттері.
8. «Общая теория статистика», Москва 2004ж. Елесеева И.И., Юзбашев Ю.Н.
9. Әміреев Ы.Ә. «Статистиканың жалпы теориясы»
10. Кесікбаев Ө.К. «Статистиканың жалпы теориясы»
        
        Жоспар
Кіріспе……………………………………………………………………………...3
I Бөлім. Статистикадағы қорытынды көрсеткіштер және олардың түрлері:
1.1 Абсолютті шамалар……………………………………………………………4
1.2 Қатысты шамалар……………………………………………………………...6
1.3 Орташа шамалар……………………………………………………………...10
II Бөлім. ... ... ... рыногін статистикалық зерттеуде
қорытынды көрсеткіштерді қолдану:
2.1 ... ... ... маңызы ... ... ... және ... ... ... ... жұмыс бастылықты
жақсарту мен ... ... ... тізімі…………………………..................................23
Кіріспе
Статистикалық бақылаудың нәтижесінде жиналған мәліметтерді дұрыс
өңдеп, жинақтаудың әлеуметтік-экономикалық және ... ... рөлі өте ... ... бұл көрсеткіштер зерттеп отырған қоғамдық
құбылыстар мен процестерге ... ... ... ... ... ... жағдайда осы көрсеткіштер жиынтығының
даму, өзгеру заңдылығын зерттеу және сол сандық ... ... ... ... үшін және ... ... толық қамту үшін бәріне
ортақ негізгі көрсеткіштер жүйесі ... ... ... ... ... ... арқылы алынады және оны, қорытындылаушы көрсеткіш деп атайды.
1996 жылдың соңында "Караван" газеті еңбек ... ... ... жариялады және шығарымға келе, Қазақстан Республикасында 170
мың жұмыссыздар есептеледі. Еңбек және ... ... ... ... ... жылдың 1 қаңтарына дейін 9140,1 мың адам ... деп ... ... Қазақстанда қазір уақытша есепке алынбаған
мәліметтер бойынша жұмыссыздықтар 12,8%-ды құрайды. АҚШ-та ... ... ... де бос емес жалпы халық бойынша жұмыссыздықтың саны 9,4%-ды
құрайды. 1989 жылы Кеңес ... ... ... ... ... саны 4,4%-ды құраған. Осыдан қорытынды: ... ... ... ... қабыл алды .
Курстық жұмыстың мақсаты - елдегі ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық мәселесінің шешім
жолдарын табу, Республикадағы еңбек рыногінің дағдарысты жағдайынан шығу.
Мына бағытта зерттеу негізгі мәселелермен келеді:
1)Келісушіліксіз және де ... ... және ... ... ... ... рыногі және жұмыс бастылықсыз.
3)Халық және үкімет жағынан парызсыздық.
4)Менталитет ... тән ... ... ... жанында халықта пайда
болатын.
Бірақ мына мәселелердің шешімінің тәсілдері бәрі-бір бар болады, оларды
табу ... ... ... ... ... ... оның қандай себептері ,
қалай пайда болған және қалай ол сондай көлемге ... .
I ... ... қорытынды көрсеткіштер және олардың түрлері:
1.1 Абсолютті шамалар
Статистикалық бақылаудың, жинақтаудың және топтаудың нәтижелеррінен
барлық ... ... ... және оның жеке ... ... ... мәліметтер алынады. Осы алынған мәліметтер өздеріне тән ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштер
жүйесімен сипатталады және статистикалық кестелер арқылы көрсетіледі. ... ... ... жиынтықты бүтіндей сипаттайтын сандық жөндер
қорытындылаушы көрсеткіштер деп аталады. Мысалы, республикамыздағы халықтың
саны, ... ... ... ... ... әр гектардан
түскен орташа өнімнің мөлшері және т.с. сияқтылар жатады.
Статистикада қорытындылаушы көрсеткіштер өздерінің ... ... ... ... ), ... және орташа шамалар арқылы беріледі.
Осының ішінде нақты шамалар жиі ... және ... түрі ... Ол ... ... нәтижесінде жиналған мәліметтерді өңдеу,
жинау және қосудан алынады. Осының ... ... және ... ... Сонымен бірге бұл көрсеткіштер ... ... ... ... отырады. Сол себепті, әлеуметтік – ... мен ... ... ... жұмыстарын жүргізу кезінде нақты,
қатысты, орташа ... ... ... өте ... және ... ... ... жасау үшін жиі пайдаланылады.
Статистикалық және ... ... ... және ... ... мен атқаратын рөлі өте жоғары болады. Себебі, нақты
көрсеткіштерді қолдана отырып, әрбір кәсіпорындар мен ... мен ... ... және т.б. ... және кемуіне толық қорытынды жасауға мүмкіндік туады. Міне, осыған
байланыстыбасқару орындарын жан-жақты сипаттайтын ... ... ... және оның ... ашық ... алады. Бұл арнайы есептеу
әдістерін қолдану арқылы жүзеге асырылады. ... ... ... істейтін мамандардың негізгібір міндеті болып табылады.
Сонымен,статистикалық нақты шамалар деп қоғамдық құбылыстар мен
процестердің белгілі бір ... және ... ... ... ... ... ... сандық көрсеткіштерді айтады. Мысалы, топтағы
студенттердің ... ... бір ... аралығындағы өндірілген өнімнің
көлемі және т.б.
Нақты шамалар өздеғрінің сандық көрсеткіштерінің қолданылуына ... және ... ... ... ... болып екіге бөлінеді. Жеке нақты
шамалар жиынтықтың жеке бөліктерінің мөлшерін, көлемін өздеріне ғана ... ... ... ... Оған ... ... бір жұмысшының
бір ауысымдағы дайындаған тетіктерінің санын, бір жұмысшының айлық табысын,
әрбір отбасындағы балалардың санын және т.б. ... ... ... ... жеке нақты шамалардың қосындысынан алынады.
Мысалы, халық санағы ... ... ... жалпы халықтың саны
алынады. Ол әрбір адамның жиынтығынан ... ... ... ... болып жатқан әлеуметтік-экономикалық өзгерістерді көрсететін
жиынтық ... және оны ... ... ... ... ... ... нақты шамалар статистикалық қорытындылаушы , жинақтаушы
көрсеткіш болып табылады.
Нақты ... ... ... мен ... табиғи негізін
бейнелейді. Сол себепті зерттеліп ... ... ... -
әлеуметтік – экономикалық жағдайына байланысты көрсетілетін ... ... ... ... ... және оны ... (натуралдық), еңбек
және ақшалай өлшем бірліктерін ... ... ... (натуралдық) өлшем бірлігі сол қарастырылып отырылған заттың,
нәрсенің ... тән ...... ... ... ... ... салмақ, көлем, ұзындық сияқты мөлшерлік өлшем
бірліктері жатады. Мысалы, ... мата – ... ... ... ... даярланған тетіктер – данамен, сауылған сүт – литрмен, жер ... ... ... ... ... ... табиғи (натуралдық) өлшем бірліктерінен басқа
әрбір өндірілген өнімнің сорты мен ... ... үшін ... өлшем
бірліктер де қолданылады.
Еңбек өлшем бірліктері өнім өндіруге және қызмет көрсетуге жұмсалынған
жұмыс уақытының мөлшерін анықтауға арналған. Ол ... ... ... ... ... бірліктерін қолдану арқылы өлшенеді, яғни бір адамның бір
сағат, күн және жыл ішінде істеген жұмысының ... ... ... оны ... ... ... тура ... өлшем бірліктеріөндірілген өнімнің өзіндік құнын, еңбекақы
көлемін, таза ... мен ... банк ... ... және ... жинақтау үшін қолданылады. Ақшалай өлшем бірліктеріне тиын
мен теңге жатады. Бірақ , ... ... ... ... жылдары шет
елдермен экономикалық және сауда-саттық тауар айналымының өркендеуіне,
шетелдік ... ... ... ... мен ... ақша өлшем
бірлігі ретінде қолданыла басталды. Сонымен ... есеп ... үшін ... ... өте ... ... ... шамалар
Зерттеліп отырған көрсеткіштерге талдау жасау, олардың өзара
байланыстылығы мен заңдылықтарын ... және ... ... ... нақты шамамен берілген көрсеткіштер жеткіліксіз болады. ... ... ... ... ... ... ... да
қолданылады.
Қатысты шамалар деп қоғамдық ... ...... ... ... ... көрсететін көрсеткіштерді айтады.
Қатысты шама қорытындылаушы ... ... ... бірі ... ... оның ... ... шама көрсеткіштеріне талдау,
қорытынды жасауға толық мүмкіндік туады.
Қатысты шамаларды есептеуде өзара байланысты екі ... ... ... және ол екі көрсеткішті біріне бірін бөлу ... ... ... ... ... негізі немесе базалық шама
деп, ал алымын салыстырмалы шама деп атайды.
Егер ... ... 100-ге тең деп ... онда өлшем бірлігі
процентпен беріледі. Сонда ... ... ... ... ... артық немесе кем екені айқын аңғарылады. Бір шама ... ... ... ... үшін, сол берілген шама бөлшегін негізгі
шамаға бөлу керек.
Сонымен, статистикалық ... ... ... мен ... ... ... кезінде олардың өзгеден
дамуын, құрылымын анықтауға, талдауғамүмкіндік береді және сол берілген
сандық көрсеткіштердің қатынасына, мәні мен ... ... ... түрге
бөлінеді. Оған жататындар төмендегілер: жоспардың орындалуы, жоспарлық
тапсырма, ... ... ... ... ... ... ... шамалары берілген жоспардың қандай
дәрежедеорындалғанын, яғни қаншаға өскендігін немесе кемігендігін ... ... ... ... немесе процентпен беріледі. Ол
көрсеткіштің нақты орындалған мәнінің жоспарланған мәніне ... ... және мына ... ... ... ... өрнектеледі:
қазіргі уақыттағы ... ... х 100 ... х 100
жоспарлық ... ... ... 900 ... ... ол жоспар бойынша 800 тетік
шығаруы тиіс еді. Онда жоспардың ... ... ... х 100 = 112,5% ) тең ... ... ... 12,5 %-ға ... тапсырманың қатысты шамаларыдегеніміз, жоспар
бойынша қоғамдық құбылыстар мен процестердің ... ... ... ... немесе кемитіндігін бағдарлама арқылы көрсету болып
табылады. Оны ... үшін ... ... ... ... уақыттағы
нақты мәніне бөлеміз және мынадай схема немесе формула арқылы есептейм:
жоспарлық ... х 100 ... х ... ... ... мәндерге
У0
Мысалы, 1994-жылы зауыт 750 тетік шығарған, ал жоспарлық тапсырыс
бойынша 1995-жылы 800 ... ... ... ... Сонда жоспарлық
тапсырманың көрсеткішімынаған тең болады:
800
--------- х 100 = 106,7% яғни ... ... ... ... ... ... ... қатысты шамалар құбылыстың уақытқа байланысты өзгеру
мөлшерін білдіреді. өсіңкілік шамалар ... ... ... ... уақыттағы бір өзіне қатынасы арқылы есептеледі, яғни уақытқа
қарай құбылыстар мен процестердің ... ... ... Оны ... төменде берілген схеманы немесе формуланы пайдаланамыз:
қазіргі уақыттағы ... ... х 100, ... ----
----- х 100.
өткен ... ... ... 1194-жылы зауыт 750тетік, ал 1995-жылы 900 тетік шығарды. Онда
өсіңкілік қатысты шама көрсеткіші мынаған тең болады:
900
-------- = 1,2 ... 120%. Бұл ... ... бір
жыл ішінде 1,2 есеге
750
немесе 120 процентке артқанын көрсетеді.
Жоғарыда көрсетілген қатысты шамалар бір-бірімен өзара ... Сол ... ... үшін ... ... ... зер ... ... = -------- х ... У0 ... өсіңкілік қатысты шама жоспарлық тапсырманың және ... ... ... тең деген ұғымды ағғарамыз. Демек,
бұл байланыстылықтың ... ... ... рөлі ... мәні өте ... деп ... ... және бұл үш шаманыңекеуі
белгілі болса, онда ... ... да ... ... ... болады.
Құрылымдық қатысты шамалар жалпы жиынтықтың жеке бөліктерінің үлесін
көрсетеді, яғни ол ... ... ... ... болады. Мысалы,
республикамыздағы барлық халықтың ішіндегі қала мен ауыл тұрғындарының
үлесі, ... ... ... ... ... сортты үлестік қатысты
шама деп те атайды. Оны есептеу үшін жиынтықтың жеке ... ... ... ... бөлу ... ... ... Қазақстандағы халықтың
саны – 9,3 млн. адам, ал ауыл ... – 7,4 млн. адам ... ... ... үлесі 56 процентке тең
9,3
7,4
(------- х 100 ) , ал ауыл ... ... 44 ... тең ... 100 ) болды.
16,7
16,7
Бұл екі бөліктің қосындысы 100 ... тең ( 56 + 44 = ... ... ... деп жалпы жиынтықтың жеке бөліктерінің өзара
қатынастарын айтады. Мысалы, дүниеге келген ... мен қыз ... ... ... мен қызметкерлер санының қатынасы, қала ауыл
тұрғындары санының қатынасы және т.б. ... ... ... ... жиынтықтың құрамдас бөліктерінің біреуін салыстыру негізі
(базалық) ретінде алып ... ... ... қатынасын табады.
Нәтижесінде салыстырып отыған бөлік салыстыру негізінен неше есе көп не ... ... ... негізінің 1, 10, 100, 1000 бірліктерінің салыстырып
отыған бөліктің неше бірлігі сәйкес келетінін ... ... ... 1995-жылдың басында 9292 қала тұрғындары және 7411 мың ауыл
тұрғындары болды. Яғни әрбір 1000 қала тұрғынына 798 ауыл ... ... х 1000 = 798 ) ... және ... ( ... ) ... ... аттас емес көрсеткіштердің
қатынасын сипаттайды. Олар жинақтың әр түрлі көрсеткіштерінің қатынасын
немесе бір-бірімен ... екі ... ... қатынасының белгілі
бір құнға таралуын көрсетеді.мысалы, Қазақстан бойынша 1995-жылы ... ... туу ... -18,2, ... – 9,5, табиғи өсу – 8,7
коэффицент (промиль есебімен) ... Бұл ... ... бойынша әр
түрлі коэффиценттермен сипатталуда. Бірақ, ... ... ... ... көрсеткіштер таратылады. Үдемелілік (пәрменділік)
қатысты шамаларды есептегенде оның негізі ретінде алынған ... ... ... ... ... ... шамалар деп бір уақытта әр түрлі объектілерге
немесе әр ... ... ... бір тектес, аттас шамалардың ... ... ... ... ... ... ... тұрғындары
1197,9 мыңадам, ал Қарағанды қаласының тұрғындары 596,0 мың адам болды.
Яғни, Алматы қаласының халқы ... ... 2,0 есе көп: ... : 596,0 = 2,0 ... ... ... ... бірліктері коэффицентпен немесе
процентпен беріледі және салыстырып отырған ... ... ... ... ... ... түрде көрсетеді.
Сондықтан да, оны кейбір жағдайларда көрнекті ... ... деп ... ... шамалар дегеніміз - әлеуметтік – экономикалық
құбылыстардың даму немесе кему проценттерін жан ... ... ... көрсете білу. Мысалы, жан басына шаққанда келетін халық
шаруашылығы өнімдерінің көлемі, ... ... пен ... ... көлемі
және т.б. Дәрежелік қатысты шамаларды есептегенде, сол жылғы өндірілген
өнімнің көлемін орташа ... ... ... бөлу ... Есептелінген
көрсеткіштер атаулы санмен беріледі. Кейде бұл ... жан ... 1000, 10000 адам ... де берілуі мүмкін.
Сонымен, жоғарыда көрсетілген нақты және қатысты ... ... ... ... ... анықтау үшін, сол берілген ... ... ... ... ... және оның ... ... қажет.
1.3 Орташа шамалар
Бұған дейін де және қазіргі нарықтық экономикаға өту ... ... ... ... ... немесе «орта есеппен» деген
ұғымды көптеп естуге тура келіп жүр. ... бұл ... ... ... аламыз деген сұрақ-сауалдың тууы мүмкін. ... бір ... ... степендияларының мөлшерін алатын болсақ, онда орташа
шама ... ... ... да ... болмайды. Себебі, сол жоғары
оқу орындағы степендияның мөлшері барлық студенттер үшін бірдей, тек ... ... ... ... ғана ... ... Ал егер ... айлық еңбекақыларын қарастыратын болсақ, онда олардың арасында ... ... ... ... ... ... ... келеді. Мұндай
жағдайда барлық жұмысшыларға тән сандық ... ... үшін ... әдісі қолданылады.
Орташа шама деп, біртектес жиынтықты белгілі бір жағдайда және белгілі
бір уақытта өздеріне тән белгісі ... ... ... ... сан
мөлшерін, яғни жиынтық бірліктерінің орта есеппен ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық бойынша
әр гектардан 20 центнер өнім ... ... онда бұл ... бір жерде 22
центнер, ендігі бір жерде 18 центнер және т.б. көрсеткіш түрінде болып
кездесуі ... ... 20 ... ... ... ... осы шаруашылықтың
орташа өнімділігінің шамасын көрсетеді.
Статистикада орташа шаманы есептегенде және ... ... ... мен ... ... орындалуы тиіс:
1) Зерттеп отырған құбылыстың, ... ... ... болуы шарт. Егер зерттеп отырған жиынтық бірліктері
біртекті болмай, әр ... ... ... онда ... өздеріне тән сапалық белгілері бойынша бірнеше
топтарға бөліп, әр топ үшін жеке орташа және одан ... ... шама ... ... ... жалпы орташа шама
құбылыстың орта мөлшерін дәл көрсетеді және нақты ... ... ... ... оның жеке - дара ... ... сапалық көрсеткіштері толығымен жойылады. Көп сандар
заңына байланысты негізгі белгінің әрбір бөлікке тән ... Атап ... ... мен ... ауытқуын
жекелей зерттемейді.
3) Орташа шаманың көрсеткіші статистикалық бақылау нәтижесінде
жиналған мәліметтер арқылы есептелінеді. Егер ... ... көп ... болса, соғұрлым орташа
шама дұрыс шығады және ... ... ... ... ғана ... ... ... жойылып, бір
заңдылықпенен өзгерген шама ғана қалады. Мысалы, бір цехта
жұмыс ... үш ... ... ... ... ... ... жұмысшылардың орташа еңбекақысын көрсетуге
болмайды, т.б.
4) Зерттеп отырған ... мен ... жеке ... ... ... жағдайларда орташа шама қолданылады.
Статистикада зерттеп отырған құбылыстар мен ... дің ... ... ... және бастапқы берілген көрсеткіштердің мәніне сәйкес,
орташа шаманың ... түрі ... олар ... ... ... ... және шаршылық (квадраттық) орташа
шамалар.
Қоғамдық құбылыстар мен процестерге әлеуметтік – ... ... ... жүргізген кезде қорытындылаушы көрсеткіштерде әр түрлі
орташа шамалар қолданылады. Солардың ішінде ең жиі қолданылатыны және ... - ... ... ... орташа шама жалпы жиынтықтағы өзгермелі ... ... ... ... ... ғана ... Арифметикалық
орташа шама біртектес бірлік көрсеткіштерінің жеке мәндерінің мағынасына
қарай жәй және ... ... ... ... ... ... тек бір рет ғана ... яғни бір-ақ рет
қайталанса немесе ... ... ... ... ... онда ... жәй түрі қолданылады. Ол өзгермелі белгілердің
мәндерін бір-біріне қосып , одан ... ... ... ... бөлгенге
тең болып мына формула арқылы есептеледі:
_ ... = ... х – ... ... – белгілердің жеке сандық мәндері;
n – белгілердің саны;
Σ – ... ... яғни ... қосындысы.
Егер жиынтықтың әрбір белгісі бір рет емес, бірнеше рет қайталанатын
болса, яғни жиілік бірліктерінің саны ... ... онда ... ... түрі ... Оны ... үшін әрбір қатардағы белгі
мәндерін (х) жиілік ... (f) ... одан ... ... ( Σ хf ) ... ... санына ( Σ f ) бөлеміз
және ол мына формуламен өрнектеледі:
_ х1f1 + х2f2 + х3f3 ... хn fn ... = ... = ... + f2 + f3 ... + f n Σ ... х – ... ...... жеке ... ... – жиіліктің мәндері;
Σхf – белгілер мен жиілік мәндерінің көбейтіндісінің қосындысы;
Σf – ... ... ... ...... ... талдау және
қорытынды жасау үшін арифметикалық орташа шамамен бірге үйлесімдік орташа
шама да жиі қолданылады.
Үйлесімдік орташа шама – бұл ... ... ... кері ... ... ... шама берілген мәліметтердің экономикалық маңызы мен
мәніне, есептеу тәсіліне қарай жай және ... ... екі ... Егер ... ... белгілері мен жиіліктерінің көбейтіндісі
( хf ) бірдей болса немесе бірге тең болса, онда үйлесімдік ... ... түрі ... және ол мына ... ... есептеледі:
_ n
х = ... ... ... х – ... шама;
n – белгілердің саны;
1
----- – белгілердің жеке сандық мәндерінің кері ...... ... жұмысшылар әрбір әрбір тетікті осындай уақыттан жұмсаған болса,
онда олар 8 сағатішінде 130 дана ... ... 126 дана ғана ... ... еді (2400 : 19 = ... ... салмақтаушы белгісіз, яғни жиілік мәндері ( f )
көрсетілмей, белгілердің ... мен ... ... ( хf ... ... ... онда үйлесімдік орташа шаманың салмақталған түрі
қолданылады және ... ... ... ... көрсетіледі:
_ Σ ... = ... ... ... х – орташа шама;
Σхf – белгілер мен ... ... ... ...... жеке сандық мәндері;
хf
Σ -------- – жиіліктің жалпы санын есептеу;
х
Медиана деп статистикалық өзгермелі ... ... ... ... Медиана статистикалық қатарларды теңдей етіп екіге бөледі және оның
екі жағында (жоғары және төмен) жатқан белгілердің ... ... ... медиана Ме - әріпімен белгіленеді және оны ... ... ... ... ... ... ... қатарлардың белгісі бүтін сан шамасында берілетін
болса, онда медиананы анықтау үшін белгінің рет санына 1-ді ... ... ... ... бөлеміз. Ол мына формула арқылы есептеледі:
n + 1
Ме = -------------
2
Мүндағы, n – статистикалық ... ... ... ... ... ... ... статистикалық зерттеуде
қорытынды көрсеткіштерді қолдану:
2.1 Еңбек рыногі көрінулерінің маңызы мен ... ... ... не? ... атауы қалай болады – еңбек рыногі,
жұмысшылар күшінің рыногі, әлде еңбек қорының рыногі ме?
Бұл сұраққа жауап беру үшін, анау ... ... ... ... ... ... болып саналатын, өзінің тапсыру құқығы ... ... ... жұмыс күші болып саналатыны белгілі. Бірақ бұл
тауарларды ғылым және тәжірибе жүзінде жаңа ... ... ... ... күш ... ... ... қолдануғңа арналғңан
айқын мезгілге еңбекке өз қабілеттілік жұмыс ... ... ... бостандықтары өндіріс барысында сақтау жанында адамдар сияқты .
Жұмысшы
күшін қолдануы сыйлық берудің артынан , төлеуді жүзеге ... ... ... ... ... ... ... рұқсат қызметкерге ашты.
Мына келісім - сатылу сияқтық қажетті тіршілік ... ... ... ... ... ... құралын өзімен ұсынады ?
Тіршілік құралдары - мынау терім ( ... ) ... , ... ... ... арналған қызметкерге керек барысында физикалық және
зерделі қабілеттіліктердің ( күштердіңі ), ... ... ... арналған
және дамудың оның жан-ұяныңызға. Тіршілік құралдарға азық, киім , аяқ киім
, пәтер-үй ең алдымен жатады , ... ... , ... ... ... , ... және т.с.с. бірақ олардың құрамына сән-салтанат
заттары кірмейді .
Тауарлық - ... ... ... ... , ... ... ... күш ұсыныс , оны наймы ( қызмет түрлеріне сай ... ... ... ... , ... күш ... ... ұсынады .
Жұмыс күші әр түрлі қабілеттіліктер қосады, бірақ олар ... ... ... ... . ... ... ... қызметкерге төлеу үшін
барлық оның қабілеттіліктер немесе басқалары үшін, ол өндіріс барысында
қолданады . ... осы шақ, ... ... ... еңбек
өнімділігі қайта-қайта өсті , ал жұмыс күнінің ұзақтығы маңызды , әбден
әділ төлеу тек үшін ... ... ... еңбегі барысында.
Басқалармен сөздің, сыйлық алады емес ... , ал ... ... ... ... бәрі емес , ал тек қана еңбекке
профиссионалдық қабілеттілік, белгімен ... шет ... ... ... ... еңбек, токарьды , етікші, тігіншіні және т.с.с.)
Сондай методологиялықта ( теоретика - танырлықта ) тап осы ... ... ... ... ( және ... ... ... экономикада
тіршілік нақты құралмен ауысады) еңбекке қолданылатын қабілеттілік тек қана
. Мұндай жұмысшы күш рыногін функционалдық рыног ... ... ... дейді.
Еңбек рыногі - бұл тауарлы-ақшалық қарым-қатынас, көңіл, яғни мынаған
байланысты, біріншіден, жұмысшы күшіне сұраныспен, анықталатын ... ... ... ... ... ... ... өніміне, екіншіден,
іспен кәсіпшілік қабілеттіліктердің пайдалануымен және ... ... ... күш уақытымен қолдануы. Осындай айырбас объектісімен
еңбекке істететін қабілеттіліктерді алға шығарады, ... ... ... Бұл ... еңбек рыногін былай деуге болады, яғни жұмысшы
күш рыногі ұғымдардың тепе-теңдігі ... ... ... ... ... ... ... түсінуіге болады, өндіруші қоғамда қашан биік
еңбекке қол жеткізеді. ... ... ... үшін ... ... ... ... айлықты алу, тіршілік күштердің бұрынғы қалпына ... ... ... және ... жанұя нормалдық өмірі ,
сонымен қатар бос кезінде пайдалы қызметпен шұғылдану.
Құрылым ( құрылғы ) - еңбек ... ... ... ... ... белгілерімен мүмкін ашылған. Тап осы пункте еңбек рыног ... ... ... шыға ... ... ... көрінуге
арналған және еңбек рыногін жаңа заманға кең мәнде функцияландыру.
Менімен таңдалғанға келесі компоненттерді ерекшелеуге ... :
1) ... ... ... ;
2) ... ... шешімдер және заңгерлік індер,
субъектілермен қабылданғандар ;
3) рыног механизмі ( ... және ... күш ... ... күш ... ... жұмыссыздық жіне әлеуметтік төлемдер;
5) рыног инфраструктурасы.
Бұлардың бәрі компоненттердің, ... ... ... ... дәл,
еңбек рыногін жаңа ... сай ... ... ... ... ... ... шығамыз.
Еңбек рыногінің субъектілері - жалдама қызметкерлер ( және ... - ... ), ... ... ( ... ) және ... ... және оның органдары.
Жалдама қызметкерлер – бұл қоғамдық өндірістің қатысушылары, өзінің
жұмыс күшін өндіріс құралдарының меншік ... ... ... ... өз ... ... ... ( яғни өзі өндіріс құралдарының
меншік иесіне жалдама басқарушымен мүмкін, мысалы, акционерлік қоғамда ).
Жалдама қызметкерлер жынысымен ... ... ... жағдайымен,
білім деңгейіне және кәсіпшілік дайындығымен.
Жұмыс беруші - бұл жеке тұлға , өздігімен жұмыс істеуші және ... одан да көп ... ... ... ... Шағын кәсіпорындарда
жұмыс істеушілер негізінен өзінің келеді өндіріс ... ... ... компанияларда, сондай-ақ мемлекеттік кәсіпорындарда жұмысшылар жалдама
қызметкерлер ... ... ... ... күші болып
менеджерлер алға шығады ( басқарушы ). Ол ... ... ... бола ... ... ... ұйымдастырушы (директор)
өндірістік құралдарға ие бола ... ... және ... ... ... және ... өкілдігі бойынша
қызметші қабылдайды және жұмыстан шығарады.
Мемлекет - субъекті сияқты рыног көңіл болуларды ... ... ... ... көз ... ... , ... салалық органдарымен және
жергілікті өзін-өзі басқарумен. Ол жұмысшы күш рыногі субъектісі ретінде
келесі ... ... :
- ... - экономикалық, байлаулы толық жұмыс ... ... ... ең ... ... ... орындардың барлық
экономика секторларында ;
- заң ... , ... ... ... байланысы және
ережелермен;
- еңбек рыногін жөнге салуы ... ... ;
- ... рыногі барлық субъектілерінің құқықтардың қорғанышы ;
- мемлекетке жұмыс беруші көп ... ... ... ... ... функциялардың орындалу дәрежесі көптеген факторлардан
тәуелді болады ( экономикалық , саяси , әлеуметтіктердің ) және ... ... ... ... ... ... дәуірде .
2.2 Еңбек рыногінің Қазақстан Республикасындағы және аймақтардағы
ерекшелігі
Экономика нақты сектор даму жолы, ... ... өнім өсу ... ... ... ... өсу шегіне ертіп әкелді . Дәл осылай,
кварталда 2001 жыл оның саны 7626,8 мың ... ... , не ... ... кварталда 2000 жыл (6983,0 тыс . адам ) мына ... ... емес ... ... дәуірдің артынан үлкейді 13,1%, ал жұмыссыздардың
саны 21,7% ... ... ... ... ... ... бойынша, жұмыссыздық деңгейі 9,8% қарама - қарсы ... ж). ... 2001 жылы 1 ... үлес ... тіркелген
жұмыссыздардың саны 3,0% төмендеді, ... ... ... ... 4,0%
өткен жылды лайықты .
1 қыркүйекке қол жеткен 2001 жыл үрлеуші нәтижелер :
- екінші кварталда жұмыссыздық деңгейі 9,8% ... өкім ... ... ... 147,4 мың. ... ... жоспарлы
тапсырма 1,2 бірге асыра орындалған );
- - 93,4 мың . ... (82,6% ... ... );
- ... ... ... ... 104,7 мың. жұмыссыздардың немесе
129,9% жоспарға ;
- кәсіпшілік оқуға ... ... ... ... 67,3%
жоспардан.
Жарым-жарты бос емес азаматтардың ара салмағы бір ... ... ... ... ... ... осымен орайлас жайлы, олардың жарым-
жарты және толық жабылумен ):0,8% экономикалық белсендіге ... ... ... ... № 2. 2000-2001 ж. Еңбекақы мен сұраныс құнының индексі.
Екінші квартылда 2001 жылы экономика бос емес сан абсолютті өсу ... ... ... ... ... жылда - 6,1 млн. 6,9 млн.
адам, соның ішінде жұмыс істеуші маусымда ( ... ... ) ... маңдай біріктірді ғасыр және 12,0% өсті.
Тап осыларға Қазақстан Республика агенттіктері жөнге салумен, бәсеке
қорғанышына және ... аз ... сан бос ... ... және ... беттің күй жағдаймен 1,6 млн. адам 01.08.01
біріктірді , сол ... ... ... сай күні 2000 жыл -1,4 млн. адам ... ... ... ... саны 1,2 біріне өсу шегі белгіленген
2001 жыл, жанында суға салынған органдардың жұмыс бастылық ... ... ... дәуірмен 2000 жыл .
Ең төменгі Республикадағы ... ... ... Шығыс
Қазақстандықтың облыстары -7,0%. Ақмоланың, Атыраудың және Жамбыл
облыстарында жұмысшылар деңгейі шамадан ... ... ... ... және ... - тамыздың артынан органдарына 2001 жыл жұмыс ... ... ... ... бұдан 230,9 мың. қарсы 266,4 мың.
дәуір лайықты 2000 жылдың артынан . ... ... адам ... ... ... , 78,8 мың ... ... (34,1% жалпы сан бойынша). Назар
аударған сан төмендеуі салыстырумен ... ... 2000 жыл 8 ... ... : ... ... - 1,6 бір, ... облысында - 1,5
бір , Алматы қаласында - 1,8 бір . ... және ... ... ... ... - өсті , ... ... – төмендеді 20,2%,
Жамбылдың - 14,4%. 1 қыркүйекке күй-жағдаймен 2001 жыл ... 800 ... ... 120,0 тыс . адам ... ... тәртіпте - жұмысшыны
уақыттардың немесе тұрып қалды. Жарым-жарты бос емес ... ... ... 57,8 мың ... адам 92,9 ... сай келеді.
Қаралатын дәуірінің артынан бірақ 93,4 мың ... ( ... сай ... ... 2000 жыл -79,9 тыс . адам ), 40,4% ... ... ... бастылық органдарына . Ауылдық жерлерде бірақ
25,4 мың адам (20,3 тыс . адам ) ... 32,2% ... ... ... ... ... мынаны республика аймақтарымен байқалып
жатқанда. Карағанда жұмысқа орналасу биік ... - 68,0% ... ... білдіріп, Ақтөбенің -53,8%, Батыс Қазақстан және ... - 47,6%, ... - ... - 61,6% ... ... ... - ... төменк көрсеткіштер Қызылордада -14,1%, Атырауда - 17,4%, және
Жамбыл ... -19,1% ... ... ... ... ... заңға сүйінген сырқыра
, жұмыс бастылық сұрақтары реттеушінің, ... ... ... ... және ... ... көлемдерінің. Бағдарлама
жылдық көрсеткіші санмен жұмыссыз, қабылдағандардың қоғамға ... , 1,3 ... ... ... 2001 жылы қоғамдықтарды қатысу 104,7мың адам қабыл алу жайлы
81,7мың дәуір ... 2000 ... ... ... ... ... Атырау облысында орындалған 242,2%,
Шығыс Қазақстандық облыста 115%, Жамбыл ... 103,2%. ... ... ... көздің көмек тұрғын – коммуналдық,
шаруашылық ұйымдарына жинауда қала ... , ... ... ... ( көгалдандыру және игілік құрылғы ), жұмыс өнеркәсіптілерді
алды, құрылыста , реконструкцияның және күрделі де жөндеуде және
объектілерінің ... ... ... , бүтінде республикамен үшін қоғамдық жұмыстардың ... 78,9 млн. ... ... ... маңызды қарыз аман сақталады
Шығыс - Қазақстандықта (11,9 млн. теңге және ... ... ... ... 1 ... ... қарыз жіберілген 2001 жыл ... ... ... ... ... 4,8 млн . теәге .
Таблица №1 2001 жылғы азаматтардың жұмыссыздық ... ... ... ... |Соның ішінде ... |
| ... ... |жұмыссыздық жөнінде |экономикалық |
| ... ... ... ... |құрылым бойынша |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... (%) |
| ... жерде |Барлығы,|Ауылдық жерде | |
| |мың ... |мың ... | ... ... |240,2 |88,3 |15,4 |4,6 |3,4 ... |244,7 |90,8 |22,4 |7,4 |3,4 ... |242,1 |90,2 |27,5 |8,4 |3.4 ... |241,6 |92,4 |30,9 |10,8 |3,4 ... |239,4 |91,4 |34.9 |12,0 |3,4 ... |234,5 |90,8 |31,1 |9,3 |3,3 ... |233,0 |91,6 |27,0 |9,8 |3.1 ... |228,3 |90,2 |26,8 |9,3 |3,0 ... |222,8 |87,8 |24,0 |9,0 |2,9 ... |222,7 |87,5 |22,5 |8,3 |2,9 ... ... |87,4 |27,1 |10,8 |3,8 ... ... ... рыногіндегі жұмыс бастылықты
жақсарту мен жұмыссыздықты төмендету саясаты
Жұмыс бастылығы жақсаруларының негізгі бағытты және жұмыссыздықтың
төмендеуі (соның ішінде ... ... әсер ... және ... ... ... ... бағытты және мерекені кәсіпорын деңгейінде
экономикалық механизмдерге лайықты жасауы талап етіледі.
Жұмысшы күшке сұраныс құруы бағынышты және жұмыс ... ... ... алуына арналған кәсіпорынның оларға негізгі басқаратын
бәсеке қабілеттілік себеппен - қамсыздандыру.
Бірінші және негізгі бағыты ... ... ... – сақтауға
сұраныс және жўмысшы ... ... ... және жою ... ... ... № 3. 2001 ... III тоқсандағы ерлер мен әйелдердің
еңбекақылары.
Бұл өлшемдер жүзеге асады жұмыс істейтіндерді кәсіпорындарда сүйеу
жанында жергіліктілердің және ... ... ... ... ... қажетті құралдардың тартуына көмектесушілердің тұтыну тауарлардың
және қызметтердің ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік даму.
Эффективті әсіресе аз ... мына ... ... АҚШ тәжірибесінде
олардың арқасында жасалады оның жаңа жұмысшы орындардың ( ... ... ... ... сан ... ... орындардың айқын
үлесі кіреді ).
Қатарға жаңа кәсіпорындардың ... ... ... ... ... яғни ... ... алады және ішкі кәсіпкерлік дамуы ... ... ... және ... ... ... ... олардың экономикалық байланысы ... және ... ... артынан өз қызмет масштабтары
тапсырыстарын кеңейтеді.
Ақы төленетін қоғамдық жұмыстардың ... ... - ... ... ... ұйым ... беруін білдіреді жұмыс меннойы, байлаулының
құрылыспен , жөндеумен , ... , ... ... ... , орнында
болғандардың басқару жергілікті органдарының. Қоғамдық ... және ... ... ... еңбек жергілікті базарында
жағдаймен анықталады және ... ... ... болулардың
сондайларды жұмыстарда. Мынау сонымен қатар бағыт мүмкін нәтижелі және
тартымдымен ... ... ... ал жүзеге асыруға арналған жұмысшы
күшке жасанды сұранысты емес ана немесе басқа ... тек қана ... орын ... жасалады, еңбекке жарамды халық қарызға алу үшін,
сонымен ... ... ... ... ... объектілерде, жұмыстарда және қызметтерде. Қолдану сферасы
кәсіпорындарға
оның таратуы шотының артынан мүмкін үлкейтілген ... ... ... ет,
сонымен қатар, ФРГ ... ). Мына ... ... ... анықтайды, кірушілердің еместердің оның түзулер міндетті , жұмысшы
орын олардың орындалуы үшін ұйымдастыра ... ... және ... ... ... еңбектің алды жағымдылаудың және ... ... ... ... ... ... - бір ... мақсаттардан
макроэканомикалықтың мемлекет саясатшылары. Экономикалық жүйе, жұмысшы
орындардың беруші қосымша ... алып ... ... ... ... ... және ... еңмен үлкен дәрежеде населе заттық қажеттіліктері
қанаєаттандыру. ... күш бар ... ... ... ... ... ... өз өндіріс мүмкіншіліктердің шекарасы.
Аз жұмысшы зор шығын алып келеді және адамдардың тіршілік назарларына
, оларға қызметінде өз ... ... , ... адам өзін көрсету ең
үлкен бейнесімен жасай алады, немесе сондай ... ... ... ... ... ... стрес. Жоғарыда ... ... ... ... ... ... ғана келеді,
анықтамаға арналған көрсеткіштердің экономикаға жалпы күй-жағдайлары, оның
нәтижелілігі бағалауына арналған. Қазақстандағы жұмыссыздық ... және ... осы ... таңдауға курстық жұмысыма өте
әсер етті.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Н.Ә. ... ... ... жолдауы», Алматы, 1996г.
2. Ұлттық Статистика Агенттігінің жинақтары, Алматы, 1997г.
3. The Economist Books «The ... atlas. The shape of ... today», London, ... П. ... ... образ мышления», Москва, 1992г.
5. Jeffrey D. Sachs, Felipe Larraine B. ... in ... ... Moscow, ... ... Экономика и жизнь» журналы, №4, 1995 г.
7. «Караван», «The Globe», «Панорама», «Ковчег», «Новое ... ... ... статистика», Москва 2004ж. Елесеева И.И.,
Юзбашев Ю.Н.
9. Әміреев Ы.Ә. ... ... ... ... Ө.К. ... ... ...

Пән: Статистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Оңтүстік Қазақстан облысының Статистика департаментінің өндіріс статистикасы бөлімінің деректер қорын жобалау42 бет
Жол жағдайларын бағалауға, қауіпті учаскелерді айқындау44 бет
Республиканың мәдени өміріндегі өзгерістер14 бет
Статистика ғылымы14 бет
Статистикалық мәліметтерді жинақтау және топтастыру туралы3 бет
Түркология68 бет
Шымкент қорғасын зауыты32 бет
2003 - 2005 жылдары экономиканы дамытудың негізгі қорытындылары және Үкіметтің 2003 - 2006 жылдарға арналған бағдарламасы67 бет
«ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ-ның 2007 жылы қаңтар-қыркүйек айларында атқарған жұмысының қорытындысы34 бет
Айып қорытындысын түзу66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь