Өмірді сақтандыру

Кіріспе
3
1 Өмірді сақтандырудың теориялық негіздері
1.1 Өмірді сақтандырудың экономикалық категория ретіндегі ұғымы және сыныптамасы 6
1.2 Сақтандырушының инвестициялық кірісіне сақтанушыны қатыстыру өмірді сақтандыру 22
1.3 Өмірді сақтандырудың шетелдік тәжірибесі
31
2. Қазақстан Республикасындағы өмірді сақтандыру рыногін талдау «Лондон.Алматы» АҚ.ның қызметінің мысалында
39
2.1 Қазақстан Республикасындағы сақтандыру компанияларының өмірді сақтандыру рыногін талдау
39
2.2. «Лондон. Алматы» АҚ.ның негізгі экономикалық көрсеткіштерін талдау
45
2.3. «Лондон. Алматы» АҚ.ның нарықтық ортасын талдау
55
3. Өмірді ұзақ мерзімді сақтандыру мемлекеттік бағдарламаның әлеуметтік.экономикалық инвестициялық ресурсы ретінде
3.1 Өмір сапасы мен халықтың өмір сүру деңгейін жалпы бағалау
3.2 Өмiрді ұзақ мерзiмдi сақтандыру рыногындағы басқаруда мемлекеттiң рөлi және тұрғынның мәселелерiн шешудегі негiзгi әлеуметтiк.экономикалық аспаптар


58

69
Қорытынды
74
Пайдаланған әдебиеттер тізімі 76
Еліміздегі сақтандыру рыногы жаңа бағыттарды қамти отырып күннен-күнге ілгерілеп дамып келеді. Сақтандыру рыногы Қазақстандағы қаржы рыногының стратегиялық бағыттарының бірі болып табылады. Сондықтан олардың ел экономикасындағы ролі өте жоғары. Егер Батыста сақтандыру компаниялары банктермен бірдей деңгейде позицияланатын болса, бізде әзірге олар әлі шағын. Олардың өсіп жетілуі үшін көптеген іс-шаралар жүргізілуі керек. Қазақстан сақтандырушылары үшін бастысы – мемлекет тарапынан қолдау бар. Республикада міндетті сақтандыру бойынша бірқатар заңдар енгізілуде, олар өз кезегінде сақтандырудың ерікті түрлерін дамытуға итермелейді.
Әр сақтандыру компаниясы өз қызметін нарыққа бейімделе отырып жетілдіру бағыттарын қарастырады. Біздің жұмысымызда зерттеу объектісі болып отырған «Лондон- Алматы» АҚ-ы сақтандыру рыногында 1997-жылдан бері жұмыс істеп келеді. Құрылған уақыттан бергі уақытта компания көптеген жетістіктерге жеткен. Сөйтсе де нарықта бәсекелестік күрестің нығаюына байланысты, нарыққа шетелдік компаниялардың келу қаупіне қарай компанияның әлсіз тұстарын дамыту керек. Сондай әлсіз тұстарының бірі ретінде – компаниядағы маркетингтік қызметтің жеткілікті деңгейде дамымауын айтуға болады. Маркетинг – нарық жағдайында ұйымның бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ететін, өміршеңдігіне кепіл болатын бизнес философиясы. Маркетингсіз компанияның қызметі алға жылжымайды. Осыған орай біздің жұмысымыздың өзектілігі анықталады.
Қоғамда адамдардың кез келген қызметінің барлық түрлерi және өмірлері өмірін жоғалту, денсаулығынан айырылу және дүние мүлкінен айырылу сияқты тәуекел жағдайлармен кездесіп отыр.Нарықтық конъюнктураның өзгерiсi салдарынан пайданың есептеулерi ақталмауы мүмкiн. Және де уақыт және ұқсас оқиғалар ауқымы алдын ала бағалай алмайды. Ол кездейсоқ факторларды есепке алумен анықталады.
Адамның шаруашылық және тұрмыстық қызметінен болжанбаған жағдайлардың бар болуы ескерту өлшемдерiндегi қажеттiлiк немесе кездейсоқ оқиғалардың нәтижесінен пайда болатын ысыраптың өтеулерін анықтайды.
Өмірді сақтандыру сақтанушының өмірінде қандай да бір жағдайлар туындағанда төленетін ақшалай төлем соммасымен байланысты. Ондай жағдайларға, біріншіден, сақтанушының белгілі жасқа келуі немесе сақтану периоды кезінде қайтыс болуы. Бұл жағдайларға қосымша, науқас болуы, мүгедектік, ауыр жарақат алуы да жатады. Өмірді сақтандыру ұзақ уақыттық сақтандыруларға жатады. Сақтандыру келісімшарттары 5 жылдан 30 жылға немесе одан да ұзақ уақытқа жасалады. Сақтандыру төлемдері ұзақ жылдар бойы біртіндеп төленетін болғандықтан және әрбір төлемақыға проценттер қосылуына байланысты өмірді сақтандыруды өмірдегі белгілі бір жағдайларға орай жинақталатын ақша қоры деп қарастыруға болады. Мысалы, балалардың кәмілетке толуы, жоғары білім алу, белгілі бір жаста үй сатып алу, зейнетке шығу немесе зейнетақы алу, т.б. Сонымен қатар, банктік салымдардағыдай өмірді сақтандыруға салынған ақша ешқайда жоғалмай, сақтанушы немесе оның мұрагеріне процентімен қайтарылады. Дегенмен, өмірді сақтандыру банктік салымдардан мүлдем өзгеше болып табылады. Олардың арасындағы негізгі айырмашылық мынада, егер сақтанушы қайтыс болған жағдайда банк мұрагерлеріне тек қана жинақталған сомманы мұрагерлік процедурасынан кейін ғана қайтарады, ал сақтандыру компаниясы сақтанушы салған төлемақыларының жинақталған соммасына қарамастан, келісімшарт бойынша жинағысы келген бүкіл сомманы төлейді. Бұл сомма сақтандыру келісімшартын жасау уақытында көрсетілген адамға, яғни мұрагерге мұрагерлік процедурасынсыз төленеді. Өмірді сақтандыру жеке сақтандыру аймағына жатады және жеке меншікті сақтандыруға қарағанда ұзақ уақыттық қаржылық программалар құруда тиімділігімен ерекшеленеді.
1. Гвозденко А.А. Страхование: Учебник. – М.: Велби, 2013-464 с.
2. Жуйриков К.К., Страховой рынок: Современное состояние и проблемы его развития// Банки Казахстана 2008., №4
3. Корнилов И.А. Основы страховой математики. – М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2011-400 с.
4. Лер О.Э. словарь страховых терминов и понятий/ Под ред. Шейнкмана Б.М. – Астана: Наурыз, 2010-224 с.
5. Маянлаева Г.И. «Организация страхового дела в Республике Казақстан». Алматы, 2007г.
6. Скамай Л.Г., Мазурина Т.Ю. Страховое дело: учебное пособие. – М.: ИНФРА-М, 2011-256 с.
7. Страхование: Учебник/ Под ред. Ю.Т. Ахвледиани. – М.: ЮНИТИ, 2012-511 с.
8. Страхование: Учебник/ Под ред. Т.А. Федоровой. – М.: Экономистъ, 2012-875 с.
9. Ермасов С.В. Страхование: Учебное пособие. – М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2011-462 с.
10. Есімжанова С.Р. Маркетинг. Оқу құралы. – Алматы: Эко, 2012-448 б.
11. М.Кузьмина Добровольная и принудительная роскошь//Рынок страхования. – № 12, 2013.«Сақтандыру қызметтері туралы» 18.02.2007ж Ќазаќстан Республикасының Заңы.
12. В.Красноруцкий SWOT-анализ – один из самых качественных методов определения рисков// Рынок страхования. – № 11, 2013.
13. О состоянии финансового рынка и финансовых организаций// Банки Казахстана. – №1, 2007.
14. О. Малахова Развитие страхового рынка в РК//Казахстанская правда. – декабрь 2012
15. 2013-2009 жылдарға арналған Ќазаќстан Республикасында саќтандыруды дамытудың Мемлекеттік бағдарламасы.
16. Рамазанов Н. Страховой рынок.// Деловая неделя. 2008. N3
17. Сманов Г. Становление и развитие страхового рынка РК//Поиск. 2012 г. N12. с 111-113
18. Становление и современное состояние инфрструктуры страховой деятельности.//Рынок ценных бумаг Казахстана 2009, N5.
19. Страховой бизнес в 2009 году// Рынок ценных бумаг Казахстана 2010, N2
20. Страховой рынок Казахстана: история становления и сегодняшний день /Время по 2013 12 октября.
21. Аванесова Г. Сервисная деятельность. Учебное пособие. – СПб: Инфра-М, 2012-318б
22. Бурменко Т.Д. Сфера услуг: экономика : учебное пособие. – М., КНОРУС, 2007. -328 б.
23. Жуйриков К и др. Страхование: теория, практика, зарубежный опыт: Учебник. – Алматы: БИС, 2007-384 с.
24. Жуйриков К.К и др. «Срахование: теория и практика, зарубежный опыт». Алматы, 2007г.
25. Маянлаева Г.И. Теория и практика страхового дела (в схемах, таблицах)/ Учебное пособие. – Алматы: ТОО «Издательство LEM», 2012-36с.
26. Моисеев А. Страховой рынок: поиск пути развития// Альпари 2007 N5
        
        Мазмұны
| | ... |3 |
|1 ... ... ... ... | ... Өмірді сақтандырудың экономикалық категория ретіндегі ұғымы және |6 |
|сыныптамасы | ... ... ... ... ... ... |22 |
|өмірді сақтандыру | ... ... ... ... ... |31 |
| 2. ... Республикасындағы өмірді сақтандыру рыногін талдау | ... ... ... ... |39 ... ... ... ... ... ... | ... рыногін талдау |39 ... ... ... ... негізгі экономикалық көрсеткіштерін | |
|талдау |45 ... ... ... ... ... ... талдау |55 |
| 3. ... ұзақ ... ... ... бағдарламаның | ... ... ... ... | ... Өмір сапасы мен халықтың өмір сүру деңгейін жалпы бағалау |58 |
| | ... ... ұзақ ... ... ... ... | |
|мемлекеттiң рөлi және тұрғынның ... ... ... | ... аспаптар | |
| | |
| |69 ... |74 ... ... ... |76 ... ... рыногы жаңа бағыттарды қамти отырып күннен-күнге
ілгерілеп дамып келеді. Сақтандыру рыногы Қазақстандағы қаржы рыногының
стратегиялық ... бірі ... ... Сондықтан олардың ел
экономикасындағы ролі өте жоғары. Егер Батыста сақтандыру ... ... ... ... болса, бізде әзірге олар әлі
шағын. Олардың өсіп жетілуі үшін көптеген іс-шаралар ... ... ... үшін ... – мемлекет тарапынан қолдау бар.
Республикада міндетті сақтандыру бойынша бірқатар ... ... ... кезегінде сақтандырудың ерікті түрлерін дамытуға итермелейді.
Әр сақтандыру компаниясы өз ... ... ... ... ... ... Біздің жұмысымызда зерттеу объектісі болып отырған
«Лондон- Алматы» АҚ-ы ... ... ... бері ... істеп
келеді. Құрылған уақыттан бергі уақытта компания ... ... ... де ... ... ... нығаюына байланысты,
нарыққа шетелдік компаниялардың келу қаупіне қарай ... ... ... ... Сондай әлсіз тұстарының бірі ретінде – компаниядағы
маркетингтік қызметтің жеткілікті деңгейде дамымауын ... ...... ... ... ... ... қамтамасыз
ететін, өміршеңдігіне кепіл болатын ... ... ... қызметі алға жылжымайды. Осыған орай біздің жұмысымыздың
өзектілігі анықталады.
Қоғамда адамдардың кез ... ... ... ... және өмірлері
өмірін жоғалту, денсаулығынан айырылу және ... ... ... ... ... кездесіп отыр.Нарықтық ... ... ... ... ... ... Және де уақыт және ұқсас
оқиғалар ауқымы алдын ала ... ... Ол ... факторларды есепке
алумен анықталады.
Адамның шаруашылық және тұрмыстық қызметінен ... ... ... ескерту өлшемдерiндегi қажеттiлiк немесе кездейсоқ оқиғалардың
нәтижесінен пайда болатын ысыраптың ... ... ... ... ... ... да бір жағдайлар
туындағанда төленетін ақшалай төлем ... ... ... ... сақтанушының белгілі жасқа келуі немесе сақтану
периоды кезінде қайтыс болуы. Бұл ... ... ... ... ауыр ... алуы да ... ... сақтандыру ұзақ уақыттық
сақтандыруларға жатады. Сақтандыру келісімшарттары 5 ... 30 ... одан да ұзақ ... жасалады. Сақтандыру төлемдері ұзақ жылдар бойы
біртіндеп төленетін болғандықтан және әрбір төлемақыға проценттер қосылуына
байланысты өмірді ... ... ... бір ... ... ақша қоры деп ... ... Мысалы, балалардың кәмілетке
толуы, жоғары білім алу, белгілі бір жаста үй ... алу, ... ... ... алу, т.б. Сонымен қатар, банктік ... ... ... ақша ешқайда жоғалмай, сақтанушы немесе оның
мұрагеріне процентімен ... ... ... ... ... мүлдем өзгеше болып табылады. Олардың арасындағы негізгі
айырмашылық ... егер ... ... ... ... ... тек қана жинақталған сомманы мұрагерлік процедурасынан кейін
ғана қайтарады, ал ... ... ... ... ... ... қарамастан, келісімшарт бойынша жинағысы келген
бүкіл сомманы төлейді. Бұл сомма сақтандыру ... ... ... ... яғни ... ... процедурасынсыз төленеді.
Өмірді сақтандыру жеке ... ... ... және жеке ... ... ұзақ ... қаржылық программалар құруда
тиімділігімен ерекшеленеді. Ондай ерекшеліктеріне келесілер жатады:
1) Сақтандыру ... ... ... ... өзі
анықтайды және оған шек қойылмайды.
2) Өмірді сақтандыруда бірнеше сақтандыру полистерін қатар алуға ... ... ... ... компаниясында сақтануға болады. ... ... ... ... бір-бірінен тәуелсіз жүргізіледі.
3) Өмірді сақтандыруда өзіңмен қатар басқа кез-келген адамды сақтандыруға
болады. Келісімшартты жүргізіп, ... ... ... ... ал келісімшарт бойынша сақтандырылған адам - сақтанушы
болып табылады. Сақтандыру төлемақыларын не ... ... ... ... ... ... ... пайдатабушыны көрсеткен жөн, бұл сақтанушы қайтыс
болған жағдайда ... ... ... ... күнде төлемақыны
ала алатын адам. Оны тек қана ... өзі ... ... ... оның көрсеткіші болып активтердің
мөлшері мен құрылымы табылады. Активтер – бұл компанияның ... ... ... ... ... банк ... және т.б.
инвестициялануы мүмкін. ... ... ... ... қарай ақшаға
айналуы мүмкіндігі бар ... ... ... ... ... ... Компанияның бос қаражатының мөлшері сақтандыру
шарттары бойынша алынған міндеттемелердің мөлшеріне сәйкес ... ... ...... қоғамдағы арнаулы ақшалай қор; ... жабу ... және ... өтеу және ... кезеңде
табысты кем алған жағдайда артықшылықты акциялар бойынша ... үшін ... ... ... ... ... ... жиналысы
белгілейді. Қор акционерлік қоғамның таза табысы есебінен құралады.
Алғашқы капиталы бар ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру сыйақысы – кіретін ... ...... ... ... ... ... ету үшін
резервуарда түк қалмаған жағдайда, ... ... ... ... ... сақтандырудың «бағасын» дұрыс қойуы тиіс (сақтандыру
сыйақысын белгілеу), себебі тым төмен баға ... ... ал тым ... ... түсе алмайды. Сақтандыру бағасы оның тұтыну құнымен
және ... оны ... ... ... ... Сонымен
қатар, сақтандырушы портфелінің көлемі мен құрылымына, оның ағымдағы
қаржылық ... ... ... мен ... ... ... сақтандыру институтының пайда болуы оның тәуелсіздік алуы
уақытымен сәйкес келді. Сақтандыру рыногын құру ... жаңа ... ... ... ... ... ... төлеу
қабілетсіздігі, инфляция, жұмыссыздық сияқты макроэкономикалық құбылыстар
оның жағдайына тура әсер ... ... ... қаржы жүйесінің
жетілдірілуі қазіргі уақытта біздің мемлекетімізде ... ... ... ... рыногының қалыптасуына әкелді. Сақтандыру мекемелерінің
қаржылық ... ... ... оларға өздерінің активтерін тез
сатылатын қаржылық құралдарға салуға ... ... ... үлкен
қарқынына қарамастан сақтандыру рыногы мемлекетімізде ... бір ... ... және ... өмірінде әлі өзін көрсете алған жоқ.
Қорытындылай келгенде, сақтандыру саласы ... ... ... ... ... ол, тұлғаны не кәсіпорынды қауіпті кездейсоқ
жағдайлардан сақтандырады, сол сақтандырушылар алым қорынан келген ... ... ... ... байыту, қызмет ету кеңістігін ұлғайту  керек.
Компанияда дұрыс ұйымдастырылған сақтандыру ... ... ... ұзақ жылдар бойы сол компанияның қызметін пайдалануға ынталы болуын
қамтамасыз ... Бұл өз ... ... бәсекеге қабілеттілігін
арттырады.
Жұмысымыздың мақсаты – «Лондон- Алматы» АҚ-ның қызметін талдау және
оның өмірді ... ... ... ... жету үшін ... ... ... өмірді сақтандырудың ұғымын анықтау
– кәсіпорынның ... ... ... ... компанияның қаржылық-шаруашылық қызметін талдау;
– компанияның нарықтық ортасын талдау;
– компанияның қызметін жетілдіру ... ... ... осы ... ... пен ... ... жұмыстар
жүргізілді.
Талдау, бағалау нәтижелері бойынша компания қызметін ұйымдастыру
жолдары ... ... ... үш ... ... ... ... тұрады .
| |
|1 ... ... ... негіздері ... ... ... ... категория ретіндегі ұғымы және |
|сыныптамасы ...... ... ... ... ... көне категорияларының бірі. Сақтандыру сферасы адам ... және ...... ... ... жағын қамтиды.
Сақтандыруға себеп болатын басты себеп - өндіріс пен адам өмірінің қауіп –
қатерлі ... ... ... ... ... азаматтардың
жекелеген санаттарының өмір тіршілігі мен әл – ... ... ... оларды сатып алу үшін қоғамның, жеке өндірушілердің, олардың
топтарының (салалық және аумақтық аспектілерде) натуралдық ... ... да ... ... де, сондай – ақ ақша ресурстарын ... ... ... әдетте резерв және сақтандыру қорлары
түрінде қалыптасады.
Сақтандырудың мақсаты ... ... ... үздіксіздігін
қамтамасыз ету үшін азаматтарды, мүліктерді, ... ... ... ұжымдық қорғау болып табылады.
Сақтандыру категориясы үшін мына ... тән ... ... ... ... ... қатынастардың төтенше (жай емес) сипаты (кез келген ауқымда –
мемлекеттік, аймақтық ... ... ... оның ... жеке адам ... ... ... категориясымен ортақ өзгеше белгілері
бар:
– сақтандыру ... ... ... сақтандырудың қоғамдық өнімнің құнын қайта бөлуге қатысуы;
– оның іс – қимылы ақша ... ... ... ... ... ... бір бөлігінің міндетті сипатының болуы;
– ақша қорларын жасап, пайдалану ... ... ... ... бола ... ... ... щеңберінде мемлекет сақтандыру ресурстары меншігінің
субъектісі болып кететіндіктен сақтандыру жалпы ... ... ... болып табылады, қалған барлық жағдайда сақтық ісін (қызметті,
бизнесті) экономикалық жүйе ... ... ... ... ... бөлу ... жүзеге асыратын арнаулы қаржы – ... ... ... ... ... мәні ... ... төлемдері
есебінен оқыс оқиғаға ұшырағанға көмек көрсетілетіндігінде. Демек,
сақтандыру – ... ... мен ... ... ... ... ... заңды тұлғалардың мүліктік мүдделерін қорғау және ... ... ... үшін ... ақша ... құру және ... жөнінідегі
қайта бөлгіштік қатынастардың айрықша сферасы.
Сақтандырудың экономикалық мәніне бұл категорияның қоғамдық арналымының
көрінісі ретінде оның бөлу, өтемдік, жинақтық және ... ... ... функциясы: бұл функцияның өзгешелігі қайта бөлу ретінде көрінуі.
Ол алдын алу функциясына, мысалы, алдын алу шараларын ... ... ... болу ... ... ... Жеке басты
сақтандыруда бөлу функциясы сақтандырудың тиісті түрлерінің ... ... ... ... ... ... ... және сақтандыру
қорын қатаң мақсатты пайдалануды қамтамасыз етуге байланысты ... ... ... ... уақытта бірқатар зерттеушілер сақтандырудың ... ... үшін ... ... ... ұсынады, өйткені
сақтық тәуекелі сақтандырудың негізгі арналымымен – қолайсыз оқиғалардан
болған зиянның орнын толтырумен ... ... бір ... ... жалпы бағыттылығы
мен (кең арналымдағы резервтік қорларды пайдалана ... ... ... ... ... ақша қаражаттарының арналымы болады. Бұл
қатынастар мен қорлар байланыстырылған және жалпы ұлттық ... бар ... ... және ... ... Мұндай жағдайларда тұрақты
жұмыс істейтін ... ... ... ... ... ... ... қорларынан) кәсіпорындардың, ұйымдардың, халықтың
ерікті ... ... ... ... ... ... ... халыққа, өндіріс пен инфрақұрылымның ... ... тепе – ... қалпына келтіру жөніндегі шараларды жүзеге
асыруға келтірілген зиянды өтеуге пайдаланылады.
Қатынастардың екінші бөлігінің біршама тар ... ... ... қорлар мен әлеуметтік ... ... ... ... ... әлеуметтік жағдайын қорғауға бағытталады. Бұл
қатынастардың іс - ... ... ... ... ... бөлік қатынастардың тұйық аясын пайдалана отырып және ... ... ... бұл қатынастардың баламалылығына жете отырып,
адамдардың денсаулығы мен әл–ауқатын, олардың ... ... ... ... субьектілердің мүлкін сақтық қорғау жөнінідегі
қатынастар болып ... Бұл ... ... мен ... ... ... ... субьектілер үшін мүлікті сақтандыру.
Сақтандыру кезінде сақтық резервтері мен қорларын ... ... ... ... ... бюджеттік және сақтандыру әдістері.
Қаржыларды қалыптастырудың бюджеттік әдісі бюджеттердің қаражаттарын,
яғни бүкіл қоғамның қаражаттарын пайдалануды болжайды.
Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... есебінен жасауды алдын ала қарастырады; жарналардың
мөлшері және оларды төлеудің тәртібі ... ... ... ... ... не сақтандыру қатынастардың қатысушылары арасындағы ... ... ... ... ... ... – қоғамдық қорғауда бюджеттік
әдіс пайдаланады, екінші бөлікте - әлеуметтік ... – қос ... ...... ... мен ... ... тек сақтандыру
әдісі пайдаланылады.
Ірі апаттар мен ... ... жою ... ... үшін ... ... ... немесе белгілі бір уақиғаға
қатысушылар арасында қаражаттарды бөлу сияқты көмекші әдістер қолданылуы
мүмкін. ... ... өзін өзі ... ... ақша ... ... босалқы қорларды қалыптастыру әдісі де болу ... әдіс ауыл ... ... ...... ... отын және
т.б қорлар), материалдық өндіріс сферасының ... ... ... басқа материалдардың босалқы қорлары) қолданылады;
азаматтардың жекеше ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Сақтандыру экономикалық категориясының материалдық ақшалай ... ... бола ... олар қоғамдық ұдайы өндірістің ... ... ... ... ... ... ... ерікті аударымдары, қайыр көрсету және сақтық
қатынастары қатысушыларының тарпынан болатын ... ... ... ... ... ... немесе материалдық қаражаттардың
резервтері болып табылады.
Сақтандыру қорлары – қоғамның ұлттық ... сан ... ... болжануы мүмкін емес жайттардан сақтандыруға арналған қоғамның резерв
қорлары жүйесінің қажетті құрамды бөлігі.
Мүліктік мүдделерді ... ... ... ... ... орнын толтыруды сақтандыруды жүзеге асыратын сақтық қоры ... ақша ... ... ... Сақтық қорларында қоғам мүшелерінің
ұжымдық және жеке мүдделері қорғалады, олардың ... ... ... ... және ... аспектілері көрінеді.[2]
Сақтандыру қорларының басқа қорлардан ерекшелігі: олар алдын ала ... да, ... ... да жатпайды. Ол – ... ... және ... ... ... ... ... бір бөлігі.
Нарықтық экономикада сақтық қатынастарының едәуір бөлігі коммерциалық
қатынастар болып ... Ең ... бұл ... ... мен ... категориясына қатысты, бұлардың қызметтер көрсетуі ... ... ... ... және ... ... ... рыногындада ұсынылады. Бұл қызметтер көрсетудің бағасы сақтандыру
тарифтер мен жарналары ... ... ... ... ... олардың сапасымен және бағаның деңгейімен анықталады.
Клиенттерді тарту үшін сақтандыру ұйымдары клиентураға қызмет
көрсетуді ... ... ... ... ... мен зияндарды өтеу жөніндегі кепілдіктерді арттырады.
Сақтандырушылардың жарналары есебінен жасалынатын сақтық ... бір ... ... ...... ... ... үшін
(сақтық жағдайының болу немесе ықтималдық сипатына қарай оның пайда ... ... ... ... ... ... ... қорланың
қаражаттары қосымша табыс алу үшін коммерциалық айналымға ... ... ... бұл ... бір ... тапсырыскерлерді тарту үшін
сақтық қызметтерін көрсету бағасын ... ... ... ... ... ... операциясы сақтандыру ... ... ... ... ... ... кезіндегі ысыраптар мен
залалардың қашқысы келетін тапсырыскерлердің тарту ... ... ... ... ... нарықтық қатынастарға көшуі, кәсіпкерлік қызметтің дамуы,
тауар мен айырбас шеңберінің, шаруашылық жүргізуші субъектілер арасындағы
өзара келісімшарт ... ... ... ... ... берік жүйесін талап етеді. Тек сақтандыру негізінде ғана
материалдық игіліктерді өндіру, бөлу, ... және ... ... болатын қоғамдық және жеке мүдделерді қорғау мүмкін болады.
Өтпелі экономика ... ... ... ерекше
маңыздылығы бір қатар факторлармен айқындалады.
Біріншіден, мемлекет тарапынан көзделген шаралардың сипаты мен көлеміне
қарамастан, сақтандыру халық пен ... ... ... ... ... береді. Қазіргі кезде табиғи және техногендік сипаттағы
төтенше жағдайларды жою ... ... ... ... ... түрде шектеулі болып табылатын мемлекеттік бюджетке түседі.
Екіншіден, сақтандыру механизмін ... ... ... ... ... жедел дамытуды, Қазақстан экономикасының негізгі
саласының ерекшеліктерін, оның ... мен ... ... ... ... ... ... технологиясын жетілдіруді
қамтамасыз етеді. [3]
Сақтандыру ... ... ... ... әрі ... ... әлеуметтік қорғауды арттыру үшін қосымша негіз жасауға,
азаматтар мен ... ... ... ... ... ... ... Сақтандыру мәселесі, медициналық сақтандыруды қоса
алғанда, әлеуметтік қамсыздандандырудың проблемаларына тікелей қатысты.
Сақтандыру, табыс ... ... ... ... шектес
сфераларына қаражаттарды инвестициялау ... ... ... ... ісі ... ... көрінеді.
Сақтандыру – сақтық ұйымы өз активтері есебінен жүзеге асыратын сақтық
төлемі арқылы ... ... ... ... ... немесе өзге де
оқиғалар туындаған кезде жеке немесе заңды тұлғалардың ... ... ... ... байланысты қатынастар кешені.
Сақтандыру процесі сақтандыру шарты негізінде не өзара ... ... ... ... ... шарты бойынша бір талап (сақтанушы) ... ... ... ал ... ... (сақтандырушы) сақтық жағдайы пайда
болған кезде сақтанушыға немесе оның ... шарт ... өзге ... ... ... шартта белгіленген соманың (сақтық сомасының)
шегінде сақтық өтемін төлеуге міндеттенеді [3].
Қазақстан ... ... ... бойынша мыналар
сақтандырудың нысандары болып табылады:
– міндеттілік дәрежесі ...... және ... ... ... ... – жеке және мүліктік ;
– сақтық ... ... ... негіздері бойынша – жинақтаушы және
жинақтаушы емес.
Міндетті сақтандыру – заңнамалық актілер талаптарына орай ... ... Ол ... есебінен жүзеге асырылады. Міндетті
сақтандырудың әрбір түрі сақтандырудың жеке ... ... ... табылады.
Міндетті сақтандыру нысаны бойынша әрбір сыныптың мазмұны және оны жүргізу
жағдайлары бойынша қосымша талаптар сақтандырудың осы ... ... ... ... ... – тараптардың еркін білдіруіне орай жүзеге асырылатын
сақтандыру.
Сақтық қызметі – сақтық (қайта ... ... ... ... ... ... мен орындауға байланысты Қазақстан Республикасы
заңнамаларының талаптарына сәйкес уәкілетті органның лицензиясы ... ... ... ... ұйымдастыру және мемлекеттік реттеу мен лицензиялауды
жүзеге асыру үшін сақтандыру салаларға, сыныптарға және түрлерге ... ... ... ... ... сақтандыру» саласы және «жалпы
сақтандыру» саласы бойынша жүзеге асырылады.
Өмірді сақтандыру саласы ... ... ... ... ... ... сақтандыру; аннуитеттік сақтандыру.
Жалпы сақтандыру саласы ерікті сақтандыру нысанында мынадай сыныптарды
қамтиды: жазатайым жағдайдан және ... ... ... ... ... ... ... жол, әуе және су
көліктерін) сақтандыру; жүктеліп ... ... ... ... ... ... тәуекелді сақтандыру; көлік құралдары
иелерінің және тасымалдаушының азаматтық – құқықтық жауаптылықты сақтандыру
(көлік ... ... және ... ... – құқықтық
жауаптылығын қоспағанда).
Сақтандыру түрі сақтандыру ұйымы сақтанушыға ... ... ... ... бір ... ... щеңберінде әзірлейтін және беретін
сақтық өнімі ... ... ... және өмірді сақтандыруға тән экономикалық ... ... ... ... ... егер бұл ... ... апат
пен басқа төтенше немесе күтпеген ... ... ... ... ... ... ... негізде сақтық жарналары
есебінен толтырылады, бұл жарналардың жиынтығы, жоғарыда айтылғандай,
сақтық ... ... және ... тәуекелдер (қауіп қатерлер) азаматтық
құқықтық жауаптылықты қоса алғанда, оларға ... ... ... ... сақтандыруға жатады. Мұндай сақтандыру кезінде жоғалу
(жойылу) қаупі (тәуекелі), жетіспеуі немесе бүлінуі және өзге де ... мен ... ... ... ... пайдаланушының мүліктері сақтандыруға мүддесі
болмаған жағдайда жасалған мүліктік сақтандыру шарты ... ... ... және ... ... сақтандырылушы жазатайым
жағдайдың немесе аурудың салдарынан қайтыс болған, еңбек ету (жалпы немесе
кәсіби жағынан) қабілетін (толық ... ... ... ... оның
денсаулығына өзге де зиян келтірілген жағдайда оның ... ... ... не ... немесе толық өтемі мөлшерінде сақтық төлемін
жүзеге ... ... жеке ... ... түрлерінің жиынтығы болып
табылады.
Медициналық ... ... ... ... сақтандыру бағдарламасына енгізілген медициналық қызмет
көрсетулерді сұраған ... ... ... ... немесе
толық өтемі мөлшерінде сақтық төлемдерін жүзеге асыру көзделетін жеке басты
сақтандыру түрлерінің жиынтығы.
Көлік құралдарын сақтандыру көлік құралын ... ... ... ... ... адамдардың мүліктік мүдделеріне оның зақымдануы
немесе жойылуы, соның ... ... ... ... ... салдарынан
келтірілген зиянды ішінара ... ... ... ... ... жүзеге асыру көзделетін сақтандыру түрлерінің жиынтығы болып
табылады.
Жүктерді ... ... ... пайдалануға, оған билік етуге
байланысты адамдардың мүліктік мүдделеріне оның ... ... ... ... ... тасымалдау әдісіне қарамастан жоғалып ... ... ... ... ... ... өтемі мөлшерінде
сақтық төлемдерін жүзеге асыру көзделетін ... ... ... табылады.
Мүліктік сақтандыру мүлікті иеленуге, пайдалануға, оған билік етуге
байланысты ... ... ... ... ... жол, ... су ... жүктерді қоспағанда) оның зақымдануы немесе жойылуы
салдарынан келтірілген зиянды ішінара немесе ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру түрлерінің жиынтығы
болып табылады.
Азаматтық–құқықтық жауапкершілікті ... ... ... ... ... денсаулығына немесе мүлкіне зиян келтірудің салдарына
туындайтын міндеттемелер бойынша ... болу ... ... үшін
жауаптылықты сақтандыру), сондай – ақ шарттардан туындайтын міндеттемелер
бойынша жауапты болу (шарт бойынша ... ... ... ... үшін азаматтық–құқықтық жауапкершілікті сақтандыру
кезінде сақтанушының өз жауапкершілігі де, ... ... ... ... өзге тұлғаның жауапкершілігі де сақтандырылады.
Зиян келтіргендігі үшін азаматтық–құқықтық жауапкершілікті сақтандыру
кезінде сақтанушының өзінің ... ... ғана ... Бұл ... ... ... сақтандыру шарты жарамсыз деп
есептеледі.[4]
Шартты ... үшін ... ... тәуекелі
шартта оның талаптарына сәйкес сақтанушы оның алдында азаматтық – ... ... ... тиіс ... ... ... және бұл ... пайда
алушы ретінде іс – қимыл жасайтын тұлғаның пайдасына сақтандырылған ... ... ... ... кәсіпкердің сақтанушы ретінде
іс–қимыл жасайтын келісім-шарт ... ... өз ... кәсіпкерлік қызметтің залалдар тәуекелі ... ... емес ... мен осы ... ... ... ... тәуекелі, соның ішінде күтілген кірісті ала алмай қалу ... ... ... сақтандыру шарты бойынша тек осы
сақтанушының кәсіпкерлік ... және тек ... ... ғана
сақтандырылуы мүмкін.
Сақтанушы болып табылмайтын тұлғалардың кәсіпкерлік тәуекелді
сақтандыру шарты ... өзге ... ... ... ... ... ... болады [5].
2012 жылдың басынан бастап «Сақтандыру төлем ақыларына кепілдік беру
Қоры» өзінің тікелей ... ... Қор ... ... ... беру Қоры ... ... сәйкес жарғылық капиталында Ұлттық банктің
100%- дық қатысуы болатын акционерлік қоғам нысанында ... ... ... тек ... ... ... асыратын сақтық
компаниялары болады. Бүгінде сақтандырудың бұндай оншақты түрлері ... ... ... әлеуметтік сақтандыру, көлік құралдары
иелерінің және тасымалдаушының жолаушылар ... ... ... ... ...... жауаптылығын сақтандыру, турагенттер мен
туроперацияларды, еңбек міндеттемелерін атқару кезінде қызметкерлердің
өмірі мен ... зиян ... үшін ... ... ... ... ... тұлғаға (зауыттар, скважиналар, запракалар және
т.с.с.) зиян ... ... бар ... ... ...... ... шаруашылығында сақтандыру, экологиялық ... ... ... ... шет елде ... және
экспорттық несиелерді төлемеу тәуекелдігінен сақтық ... ... ... ... экспорттық мүмкіндіктері өсуінің жекеше
сақтық ұйымдарының ... ... озық ... ... ... ... мен экспартерларды сыртқы ...... ... ... ... құру және оның жұмыс істеуі ... ... ... ... мен ... ... ... сақтандыру корпорациясы Қазақстан Республикасының дамыту
институттарының бірі болып ... оның ... ...... ... Индустриялық – инновациялық даму Стратегиясын ... ... ... ... қызметін қамтамасыз ету үшін 7,7
млрд. ... ... ... ... ... Қоғамның бірден-
бір акционері мемлекет болып ... ... ... ... – бұл ... ... дәрменсіздігімен және сыртқы саяси, реттеуші
тәуекелдіктерімен байланысты зияндарды сақтық қорғауды қамтамасыз ету.
Корпорация ... ... мен ... ... ... ... ... сақтық төлемдерін төлейді ... ... ... Өз қызметтерінде корпорация сондай-ақ сыртқы
экономикалық операцияларды жүзеге асыратын кәсіпорындар мен ұйымдарға
экспорттық ... мен ... ... мен ... бойынша консультациялық, маркетингтік және ақпараттық қызметтерді
көрсетуді жоспарлайды.
Корпорация жоспарлайтын тәуекелдерді сақтандыру ... ... ... ... дәрменсіздігі, өзара шартты орындауға қатысушы
импортшы (реципиент) елінің немесе үшінші ел ... ... ... ... ... ... сипаттағы шешімдер,
іс-әрекеттер (әрекетсіздіктер); импортшы (реципиент) елі ... ... ... ... асыруға, валютаны айырбастауға
шектеу енгізу; экспроприяциялау, мемлекет меншігіне айналдыру, тәркілеу;
революциялар, қоғамдық ... ... ... ... бола ... ... «Сақтандыру қызметі туралы»
заңға сәйкес іс-әрекет етуге міндетті. Осыған байланысты ... ... ... жеке ... ... ... ... ұйымының міндеттемелердің ең жоғары көлемі меншікті капитал мен
сақтық резервтерінің 10 % –ын құрайды. ... ... ... ... әлеуетін көбейту мақсатымен, сондай – ақ алапаттық
сипаттағы уақиғалар ... ... ... тәуекелділігін болдырмау
үшін жетекші халықаралық қайта ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады [6].
Сақтандырылған мүліктің түріне немесе тобына қарай сақтандырудың
мынадай түрлерін ажыратады: ауыл ... ... ... ... жеке меншік, кооперативтік кәсіпорындардың,
қоғамдық ұйымдардың ... ... ... ... ... ... банк ... мен банк операцияларын, бағалы қағаздар рыногындағы
операцияларды), жүктерді, мұнай ... ... ... оны ... ... ... т.т. ... Мүліктік сақтандыруға міндетті
нысанда көліктің барлық түрімен тасу жасалғанда тасымалдаушының ... ...... ... мен ... ... – құқықтық жауаптылығы сақтандырылады. 1996 жылдан бастап ауыл
шаруашылығы ... көп ... ... ауыл ... ... және ... мүліктерді, ауыл шаруашылығы өнімдері ... ... ...... ... ... және
басқа дүлей апаттардан міндетті сақтандыру қайта қалпына келтірілді.
Өмірді сақтандыру – азаматтардың ... ... ... және жеке ... байланысты өзге де мудделерін заладан
қорғаудың нысаны, ол жеке басты және ... ... ... жүзеге асады.
Өмірді сақтандыру сақтандырылушы қайтыс болған немесе ол сақтандыру
мерзімі біткенге дейін немесе ... ... ... ... ... сүрген жағдайда сақтық төлемін жүзеге асыруды ... жеке ... ... ... ... ... сақтандыру сақтандырылушы белгілі бір жасқа жеткен, ... ... ... ... ... ... ... қайтыс болған, жұмыссыз қалған ... ... жеке ... ... ... одан ... әкеліп
соққан өзге де жағдайларда зейнетақы немесе ... ... ...... төлемдерін жүзеге асыру көзделетін жеке басты сақтандыру ... ... ... ... ... сан ... ... бар: өмірді аралас
сақтандыру, балаларды сақтандыру, некені сақтандыру, шаруашылық жүргізуші
субъектілер есебінен олардың ... ... әуе, ... жол,
теңіз, ішкі су және облыс аралық, халықаралық ... ... ... және ... ... ... аталған түрлері жолаушыларды сақтандырудан
басқасы ерікті ... ... ... ... сондай – ақ көлік
құралдары иелерінің ...... ... әскери қызметшілердің
жеке құрамы, ішкі істер органдарының, ... ... ... ... ... ... ... түрі жіктемеде аралық жағдайда
болады: ол жеке ... ... және ... ... және ... ... [7].
Сақтық қатынастарының бұл бөлігінің баяндалған ерекшеліктері мүлікті
және жеке басты сақтандыру ... ... бар ... ... ретінде болып танылады деп түйін жасауға мүмкіндік береді.
Міндетті әлеуметтік сақтандыру - ... ... ету ... және ... ... айырылуына, сондай – ақ асыраушысынан
айырылуына байланысты кірістің бір бөлігін өтеу үшін ... және ... ... ... ... ... қорғаудың мемлекет жүзеге асыратын нысандарының бірі. Алайда бұл
екі жүйенің арасындағы айырмашылық азаматтардың еңбек қызметіне ... ... ... үшін ... қалыптастыру әдістарімен қаланған.
Әлеуметтік қамсыздандыру және әлеуметтік сақтандыру категорияларының іс
- әрекетінің объективті қажеттігі ұлғаймалы ұдайы өндіріс процесінің, ... оның ... ...... ... ұдайы
толықтырылуының талаптарынан туындайды. Ұдайы өндірістің бұл түрі үшін
қаражаттардың негізгі ...... ақы, ... ... ... ... әлеуметтік қамсыздандыру және әлеуметтік сақтандыру қорлары ... ... ... ... екі қағидаты бар:
1) ұрпақтар ынтымақтастығының негізінде; жұмыс істейтін ұрпақ жұмыс
істемейтіндерді ... ... ал, өз ... ... ... ... оларды еңбек қызметіне кірген жаңа
ұрпақ ауыстырады. Бұл қағидатқа негіделген жүйе ... ... ... қолданылды;
2) әлеуметтік қорларға, көбінесе әлеуметтік қорға азаматтардың ... ... бұл ... іс - ... кезінде
төлемақылар мөлшері нақты тұлғаның бүкіл жұмыс істеген кезіндегі
салған сомасына байланысты болады. Бұл қағидаттың іс - ... жүйе ... ... ... ... қағидатқа негізделген және Қазақстанда 1998 жылға дейін
қолданылған жүйе манадай ерекшеліктерімен сипатталады:
1) ... ... ... ... ... ... қорларына түсетін міндетті зейнетақы
жарналарының топтастырылуы;
3) жүйе ішінде ... ... ... жүйе ... ... экономика, еңбекке қабілетті халықтың
жұмыспен толық қамтылуы, мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... ... ара қатынасы жағдайында
тиімді болды. Өмір сүрген жүйе ... ... ... және әлеуметтік
санаттарына арналған жеңілдіктердің көптеген түрлерінің ... басы мен ... ... дағдарысы әлеуметтік
сақтандыру жүйесінің де дағдарысына қозғау салды, бұл жарналардың төлеудің
базалық көрсеткіштерінің құлдырауынан да сондай – ақ ... ... ... және ... ... ... төлеушілердің мүдделілігінің
болмауынан да әлеуметтік сақтандыруға төленетін жарналардың жиналымдығының
төмен деңгейінде ... еді; бұл ... мен ... алатындар
алдында берешектің үлкен ... ... ... ... ... ... ... күнкөріс минимумдағы
қажеттіліктерін қамтамасыз етеді және ... ... ... ... ... ... тұрақты түрде
индексациялап отыру қажеттігін тудырды.
Қазақстанда ... ... ... реформасының негізіне қойылған
екінші қағидаттың іс - ... ... жүйе ... ... зейнетақымен қамтамасыз етуді мемлекеттік реттеу;
2) зейнетақы қорын қалыптастыруға қатысқан 30 жастан емес азаматтар
үшін ең аз ... ... ... ... ... ... зейнетақы жинақ ақшасын және әлеуметтік қамсыздандырудың басқа
нысандарын межелеу;
4) зейнетақы қорланымдарын қалыптастыруға еңбек ... ... ... ... ... ... ... етуге қабілетті азаматтардың қартайғанда өзін зейнетақымен
қамсыздандыруы үшін жеке жауапкершілігі;
6) инвестициялаудың ... және ... ... ... ... ... ... зейнетақы қорларындағы азаматтардың мұралану құқығын
белгілеу;
8) қосымша ерікті ... ... ... ... ... жинақ ақшасын экономикаға инвестициялау, бұл оның
дамуына жәрдемдеседі.
Міндетті әлеуметтік сақтандыру ... ... ... ... қабілетін жоғалтқан жағдай;
– асыраушысынан айырылған жағдай;
– жұмысынан айырылған жағдай;
Мыналар міндетті әлеуметтік сақтандырудың ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру
туралы заңнамасын сақтау мен орындаудың жалпыға бірдейлігі;
– әлеуметтік төлемдерді қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысудың
міндеттілігі;
... ... ... ... ... төлемдерге
пайдалану;
– әлеуметтік төлемнің көздеген шарттар бойынша міндеттілігі;
– әлеуметтік төлемдердің мөлшерін саралау;
– міндетті әлеуметтік сақтандыруды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... қоспағанда, қызметкерлер, Қазақсатан
Республикасының аумағында тұрақты тұратын және табыс келтіретін ... ... ... мен азаматтары жоқ адамдары қоса алғанда, ... өзі ... ... ... міндетті әлеуметтік сақтандырылуға тиіс[3].
Міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінен қатысашылар үшін әлеуметтік
сақтандырудың мемлекеттік қорына төленуге ... ... ... ... ... ... жыл 1 ... – әлеуметтік аударымды есептеу объектіден 1,5%;
2013 жыл 1 қаңтарынан – әлеуметтік аударымды есептеу объектісінен 2% ;
2007 жыл 1 ...... ... есептеу объектісінен 3%.
Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес арнаулы салық салу
тәртібі қолданылатын өзін - өзі жұмыспен қамтыған адамдар үшін ... ... ... ... ... мөлшері белгілеген (2012, 2013
және 2007 ж.ж. 1 – ші ... ... ... ... ... ең төменгі жалақының тиісінше 1,5, 2 және 3%).
Еңбек ету ... ... ... ... төлем өзі үшін
әлеуметтік аударымдар жүргізілген міндетті әлеметтік ... ... ... ... ... өтініш берген уақытта жұмысы
тоқтатқанына немесе істеп жатқанына қарамастан тағайындалады.
Еңбек ету ... ... ... айсайынғы әлеуметтік
төлемдердің мөлшері әлеметтік аударымдар объектісі ретінде ескерілген ... төрт ай ... ... заңнамалық актіде белгіленген ең төменгі
жалақының 80 % - ын шегергендегі ... ... ... ... ... ету ... айырылу мен қатысу өтелінің тиісті
коэффициенттеріне көбейту ... ... ... ... ... ... – 0,6 болады.
Еңбек ету қабілетінен айырылу коэффициенті: жалпы еңбек ... ... ... 80 – нен 100 ... ... болатын еңбек ету
қабілетінен айырылған адамдар үшін – 0,7; жалпы еңбек ету ... ... 60 - тан 80 % ... ... ... ету ... адамдар үшін – 0,5 ; жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі
30 – дан 60 %–ға ... ... ету ... айырылған адамдар үшін –
0,3.
Қатысу өтімінің коэффициенті міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінің
өзі үшін әлеуметтік аударымдар жүргізілген ... ... алты ... кем
болғанда – 0,1; алты айдан он екі айға дейін – 0,7; он екі ... ... айға ... – 0,75; ... төрт ... отыз алты айға ... – 0,85; отыз
алты айдан қырық сегіз айға дейін – 0,9; қырық сегіз айдан алпыс айға ... 0,95; ... және ... көп ... 1,0 ... ... ... зейнетақы төлемдерін алуға құқық беретін ... ... ... ету ... ... жағдайнда берілетін әлеуметтік
төлемдер тоқтатылады.
Қайтыс болған (сот хабар – ... ... деп ... ... ... деп ... асыраушының - өзі үшін әлеуметтік аударымдар
жүргізілген міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушының мына ... ... ... ... әлеуметтік төлемдер
тағайындалуы және алуға құқылы:
1) он сегіз жасқа толмаған болса, олар он ... ... ... ... болып қалса, осы жастан асқан балалары, аға ... апа – ... мен ... Бұл ... аға –
інілерінің, апа – сіңілілері мен ... ... ... ата – аналары болмаған немесе олар ата – аналарынан
алимент алмаған жағдайда. Егер жоғарыда аталған адамдар жалпы
орта, бастауыш ... ... ... ... ... оқыған
жағдайда, әлеуметтік төлем оқу орнын бітіргенге ... ... және ... қабілеттілігне қарамасатан, ата – анасыың
біреуі немесе жұбайы, не атасы, ... аға – ... ... ... ... егер ол ... ... асыраушысының бір жарым
жасқа толмаған балаларын, аға – ... , апа – ... ... ...... ... болса.
Өздері үшін міндетті әлеметтік аударымдар жүргізілген ата – ананың –
міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне ... ... ... ... ... ... заңнамалық актіге сәйкес
айырылып қалған әрбір ата – ана үшін асырап алушыға, (қамқоршыға) төленеді.
Бала ... бір ... екі ... ... деп ... ... ... мүгедектік белгіленген мерзімге тағайындалады.
Қайтыс болған асыраушысының асырауында болған, ... ... ... төлем тағайындалуына және алуға құқығы бар отбасының
барлық мүшелеріне бір әлеуметтік төлем тағайындалады.
Асыраушысынан айырылған жағдайда ай ... ... ... ... ... ... ретінде ескерілген соңғы жиырма
төрт ай ... ... ... ... белгіленген ең төменгі
жалақының 80 %–ы шегерленген орташа ... ... ... ... ... және ... ... тиісті коэффициенттеріне
көбейту арқылы айқындалады.
Асырауындағылар санының коэффициенті міндетті әлеуметтік ... өзі үшін ... ... ... ... қайтыс
болғанға дейін асырауында болған ... ... ... ... және
асырауында бір адам болса – 0,4, екі адам ... – 0,5, үш адам ...... төрт және одан да көп адам ... – 0,8 ... ... табыстарды алмастыру коэффициенті мен қатысу өтілінің
коэффициенті ... ... 21 ... ... ... ... ... берілетін әлеметтік төлем жұмыспен қамту
мәселері жөніндегі уәкілетті органға адам ... ... ... ... ... ... тағайындалады және оның мөлшері әлеуметтік ... ... ... соңғы жиырма төрт ай ішіндегі табыстың орташа
айлық мөлшерін тиісінше табысты алмастыру ... және ... ... ... ... ... Бұл ... кірісті
алмастыру коэффициенті – 0,3 ... ал ... ... ... ... 21 ... ... есептеледі.
Міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушы үшін ... ... ... оның ... ... бойынша әлеуметтік
төлемдерді күнтізбелік есептеумен алғанда:
– алты ... он екі айға ... - ... бір ай ... он екі ... жиырма төрт айға дейін - екі ай бойы;
– жиырма төрт айдан отыз алты айға ... - үш ай ... отыз алты ... ... – төрт ай бойы алуға құқығы бар.
Өзі үшін әлеуметтік ... ... ... әлеуметтік
сақтандыру жүйесіне қатысушы ... ... ... ... алып ... ... ... орналасуына байланысты жұмысынан
айырылуы бойынша әлеуметтік төлемдер алу құқығынан ... ... ... төлемдер жұмысынан айрылуы бойынша әлеуметтік төлем
алған әрбір айы үшін міндетті ... ... ... әлеуметтік
аударымдар жүргізілген мұндай қатысушысы үшін он екі ай шегеруді негізге
ала отырып тағаындалады.
Дүниежүзінің ... ... ... ... ... ... ... Бұл шаралар қызметкерлердің еңбек қызметінен
жоғалтқан табыстарына өтемақы төлеудің әртүрлі әдістерін қамтиды; ... ... ... жұмысынан айырылу себептеріне, отбасының
табысы денгейіне және т.б. ... ... ... ... ... төлемақылар үшін қорларды ... бұл ... ... және ... ... ... ажыратылады.
Жұмысынан айырылғандар, қысқартылғандар және жұмыссыздар мәртебесіне
бөлінуі мүмкін. Бірінші жағдайда жаңа жұмыс іздеу ... бір ... ... ... ... сақталуына рұқсат етіледі, әлуетті
жұмысқа орналастырудың басқа мүмкіндіктері болуы ... ... ... ... ... ... тіркелген және
өзінің біліміне, кәсібіне, еңбек машығына сай келетін ... ... ... жоқ ... ... ... жұмыссыздар деп саналады.
Жұмыссыздарға жұмыссыздық бойынша берілетін жәрдем ақылар төленеді.
Жәрдемақы жұмыссыз ... ... ... ... ... туралы
мәселе шешілгенге дейін, бірақ заңнамамен белгіленген ... ... ... ... ... айырылғанда әлеуметтік қолдауды қаржыландыру
үшін қаражаттарды қалыптастырудың әр түрлі ... ... ... ... бойынша жәрдемақыларды (зейнетақыларды) қаржыландыру
еңбекке ақы төлеу қорынан жұмыс ... ... ... ... ... ... жұмыссыз мәртебесі болмаған жағдайда (мысалы,
өтілі бойынша) олар әлеуметтік көмекті көбінесе жергілікті бюджеттерден
немесе қайрымдылық қорларынан ... ... ... ... ... ... саны ... 2006 жылдан бастап Халықты жұмыспен қамтуға жәрдемдесу
қоры ... ... ... ... ... айырылғанда
әлеуметтік қолдаудың ерекше өзгешеліктері оның уақытша сипаты, ... ... ... ... ... ... проблемаларын
шешуге қатысуы, яғни өзін - өзі қолдау элементтері болып табылады.
Қазақстан Республикасының «Міндетті әлеуметтік сақтандыру» ... ... ... ... мемлекеттік қоры» акционерлік
қоғамы құрылған, ол бірден бір құрылтайшысы мен қатысушысы мемлекет ... ... емес ... Қор ... ... төлемдерді
жүзеге асыру үшін қаражаттың уақытылы аударылуын қамтамасыз ... ... бос ... Ұлттық Банк арқылы қаржы құралдарына орналастыруға,
жыл сайын ... ... ... ... ... ... сәйкес
өзгеде міндеттерді атқаруға міндетті. Қордың өз қаражатын оның ... және ... ... ... және ... ... активтері әлеуметтік аударымдар төлеу мерзімін ... ... ... ... Қордың қызметін қамтамасыз етуге арналған комиссиялық
сыйақылар шегерілген инвестициялық кіріс, ... ... өзге ... ... ... Олар ... ... жүзеге асыруға,
тізбесін Үкімет айындайтын қаржы құралдарына орналастыруға, артық төленген
әлеуметтік аударым сомалары мен өзге де қате ... ... ... ... мемлекеттік әлеуметтік сақтандырумен қатар мемлекеттік емес
зейнетақылық сақтандыру – зейнетақы ... ... ... ... жұмыс берушілердің ерікті жарналары есебінен қосымша
зейнетақыны қалыптастыру арқылы және ... ... ... ... арқылы зейнетақылары төлеу жолымен азаматтарды әлеуметтік
қорғаудың қатынастары қолданылады.
Қорлардың ынтымақсыздығы негізіндегі жүйеден дербес ... ... ... еңбегі сінген зейнетақыларды алуға шыққан зейнеткерлердің
құқықтарын сақтауды ... ... ... ... ... жастағы көптеген азаматтардың мемлекеттік емес ... ... ... ... ақшасын қордалаудың ... ... ... ... ... ... зейнеткерге мемлекеттік
зейнеақы қорларынан алатын зейнетақыларының мөлшерінің сақталуына мемлекет
кепілдік береді. ... ... ... ... ... азаматтардың мемлекеттік зейнетақыларының мөлшері мемлекеттік емес
зейнетақы жүйесінде олардың мүмкін болатын қатысу жасының санына үйлесімді
түрде ... ... ... – бұл ... ... ... сақтық
жарналары мен бюджет қаражаттары есебінен сақтандырылған адамдарға зиянның
орнын өтеу үшін және ... ... ... ... ... ... ... алған жағдайда денсаулықты ... ... Ол ... ... экономикасы бар елдердің сақтық
қорғауы тұтас ... ... ... бірі ... ... АҚШ- та ... ... – егде адамдар үшін, «Медикэйд» жүйесі –
кедейлер, жұмыссыздар мен мүгедектер үшін; ГФР-де – ... ... ... шетелдік жүйелері, әдеттегідей өзін - ... ... ... ... ... ... негізінен төмеенгі әкімшілік бынның қатысуы) жұмыс істейді және
нысандары мен әдістерінің сан алуандығымен ерекшеленеді. Медициналық сақтық
қорғаудың ... ... ... ... және жеке ... бар. ... ... қорларына сақтық жарналарын төлеуде
жқмыс ... ... ... ... ... ... қалыптастыру, қызметтер көрсету, сақтаушылардың табыстарына, қор
мәртебесіне, сақтандырылғанның жасына қарай сараланған.
Қазақстанда медициналық сақтандыруды ұйымдастырудың ... ... ... еді, ... ... басқару саласының төмендігінен
және жұмылдырылған қаражаттарды мақсатты және ... ... ... ол ... ... ... сақтандыру ұйымдастырудың жұмыс істеуі медициналық қызмет
көрсетудің рыногын тудырады, онда бұл ... ... ... ... ... оардың қызметкерлерінің, жеке машықтанушы
дәрігерлердің нақтылы ... ... өз ... саны мен сапасына
тікелей мүдделігі пайда болады. Басқа жағынан, ... ... ... ... емдеу – профилактикалық мекеме мен
нақтылы дәрігерді таңдау ... ... ... Бұл ... ... қоры ... пациенттердің мүддесін қорғаумен қосарланады: ол
медициналық қызметтер көрсетудің сапасы мен ... ... баға ... ... ... кінә – талап таға алды, ал қажеттік кезінде
емдеуші ... ... жеке ... ... экономикалық санкциялар
қолдана алады.
Сөйтіп, медициналық сақтандыру сақтандыру жүйесінің маңызды құрамды
буыны болып табылады және қоғамдық ... аса ... ...... ұдайы толықтырылуының әлеуметтік – экономикалық процестерінде
оның рөлі салмақты. Бұл рөл ... ... ... ... ... ерекшеліктеріне негізделген: қалыптастырудың қоғамдық
ынтымастығы, іс - ... ... ... ... ... – барлық азаматтарға қажетті медициналық
көмек ... ... ... ... ... ... кез келген қызметінің барлық түрлерi және өмірлері
өмірін жоғалту, ... ... және ... мүлкінен айырылу сияқты
тәуекел жағдайлармен ... ... ... өзгерiсi
салдарынан пайданың есептеулерi ақталмауы мүмкiн. Және де уақыт және ұқсас
оқиғалар ауқымы алдын ала бағалай алмайды. Ол ... ... ... ... сақтандыру адамның ерте кезеңнен бастап белгілі алдын алу
мақсатындағы әрекетімен ... ... ... ... ... ... өзара көмектесу негізінде немесе адам ... ... ... ... ... беру ... ... ала қауіптен
сақтану мақсатында сақтану үлгілерін қалыптастыра бастады.
Жеке сақтандырудың ... ... ... ... ... келуіне байланысты белгілі бір жаска толуы ... ... ... ... ... сақтандыру.
2. Зейнеткерлік сақтандыру, яғни адамның бойындағы қайратының болашақта
туындауына байланысты алдын ала сақтану ... ... да ... бірліктік сыйақысын бөлу арқылы келешегін қамтамасыз ету.
3. Кезеңдік сақтандыру төлемдері ... ... ... ... ... ... ... Бақытсыздық оқиғаларынан және ауырып, сырқатына байланысты сақтандыру.
5. Медициналық сақтандыру.
Бұл сақтандыру түрі адам ... ... ... ... ... ... шағы және ... белсенді кезеңдерінде кездейсоқ
оқиғалардың жиі болуына байланысты сақтануды қажет ... ... ... ... жиі ... Кәрілікте зейнеткерлік сақтандыру және
өмір бойы медициналық сақтану келісімдерін іске асырады.
Жеке сақтандыру ... ... ... атқарады және ол
сақтандырудың ... ... ... ... ... ... ... Оның ішінде, әрине, басымлдылықты зейнеткерлік ... ... ... ... Бұл жоғары денгейдегі елдердеғі
жылына 1000-4000$ сақтандыру соммасын құрайды[15]. Жеке ... ... ... жеке ... компаниясы мемлекеттік
әлеуметтік ... ... ... ... және ұлттық
экономиканың дамуына септігін тигізеді. ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық кірісіне сақтанушыны қатыстыру өмірді
сақтандыру
Өмірді сақтандыруды ... ... ... үшін өте маңызды. Ұзақ
мерзіміді сақтандыру келісімдері бойынша ... ... ... ... Дамыған елдерде сақтандыру сыйақысының
көлемі бойынша жеке сақтандыру түрлерінің ішінен өмірді ... ... ... Өмірді сақтандыру зейнеткерлік сақтандырумен бірдей ұлттық
экономиканың дамуындағы маңызды көрсеткіші болып ... ... АҚШ, ... ... ұзақ ... ... қаражатына
бағытталып үйлестірілген және өмірді ... ... ... ... ... ... мүмкіншіліктерінен асып түседі.
Қазіргі кезде өмірді сақтандыру ... ... ... 7/10 ... ... ... АҚШ та 78% ... полистері бар. Автокөлік сақтандыру 74% құрайды [7]. Сақтандыру
тәуекелі бұл накты адамның өмір сүру ... ... ... яғни ... бұл өнім ... оның келу ... ... сақтандырудың негізгі қағидаттары бар:
1. Сақтану мүддесі
2. Пайдаға сақтандырушылардың қатысуы
3. Сатып алынған ... ... ... ... ... ... сақтандыруда келесі базалық келісім-шарттар
типтерін бөлуге болады:
1. Жедел өмірді ... ... ... ... өлім ... ... Өмір бойы ... сақтандыру өмір бойы сақтандыру ағынындағы өлім
оқиғасынан ... ... ... ... ... ... өлім оқиғасына және өмір
сүріп жетуіндегі сақтандыру. Мұнда сақтандырушы ... ... ... ... келісім шарттарды жеке топтарға бөлуге болады:
1. Зейнеткерлік келісімшарт;
2. Аннуитеттік сақтандыру немесе ренталық өмірлік сақтандыру.
Зейнеткелік сақтандыру келісім шарты ... ... ... ... ... ... Бұл ... алдымен, жұмыс берушілердің
қаражаттарын пайдаланады. ... ... ... ... ... арнайы аннуитет өмір бойы рентасын төлеуді қарастырады.
Адамның шаруашылық және тұрмыстық қызметінен болжанбаған жағдайлардың
бар болуы ескерту өлшемдерiндегi ... ... ... ... пайда болатын ысыраптың өтеулерін анықтайды.
«Өмірді сақтандыру» саласы сақтандырудың ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру;
• Өмірде белгілі бір оқиғаның пайда болуына байланысты сақтандыру;
• Сақтандырушының инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... қайтыс болған жағдайда немесе
сақтандыру мерзімі аяқталғанға ... не ... ... ... ... ... сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруды
көздейтін сақтандыру түрлерінің жиынтығын білдіреді.
Өмірді сақтандыруға сақтандырудың мынадай түрлері ... ... ... мерзіміне дейін өмірді сақтандыру;
• қайтыс болған жағдайда өмірді сақтандыру;
... ... ... ... ... мерзіміне дейін өмірді сақтандыру
Өмірдің ақырғы мерзіміне дейін өмірді сақтандыру - бұл сақтандырушының
сыйлықақы төлеудің орнына егер сақтандырылушы аталған мерзімге немесе ... өмір ... ... ... сақтандыру төлемін жасауды міндетіне алады.
Осы сақтандырумен жабылатын тәуекел бұл сақтандырылушының кірісті кеміту
мүмкіндігі факторын ... ... ... ... ... тәуекелі.
Өмірдің ақырғы мерзіміне дейін өмірді сақтандырудағы сақтандыру жағдайы
болып қайтыс болу ... ... ... ... ... ... ... сақтандырылушының денсаулық жағдайы туралы өтініш
тапсыру міндетті емес. Сақтандырылу немесе сақтандырылмау ... ... өзі ... асырады, өйткені денсаулығы нашарлаған адамға
сақтандырылу тиімді емес.
Өмірдің ақырғы мерзіміне дейін сақтандырудың негізгі түрлері:
Баяулатылған ... ... бар ... ... рентасы бар сақтандыру.
Баяулатылған сақтандыру төлемі бар сақтандыру. Сақтандыру сомасын төлеу
белгілі бір ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Сөйтіп, егер сақтандырылушы аталған ... ... ... ... ... онда ... ... сақтандыру шартында көрсетілген
белгілі уақыт кезеңі аралығында жүзеге асырылады. Егер сақтандырылушы
сақтандыру ... ... ... ... өмір сүрген болса, онда
сақтандырушы баяулатылған ... ... ... ... ... ... төлеуді міндеттенеді.
Сыйлықақыларды сақтанушы сақтандырудың барлық мерзімі аралығында немесе
сақтандырылушы қайтыс болған күнге дейін төленеді.
Баяулатылған ... ... бар ... екі түрі ... өтеу ... және сыйлықақыны өтемей жасалатын.
Сыйлықақыны өтемей жасалатын баяулатылған сақтандыру төлемі бар
сақтандыруда егер ... ... ... ... ... болса, төленген сыйлықақылар сақтандырушының билігінде ... бұл түрі тек ... ... ... ... оның ... ... кәртаюына жинақ жасау.
Сыйлықақыны өтеу арқылы жасалатын баяулатылған сақтандыру төлемі бар
сақтандыруда егер ... ... ... ... ... ... қайтыс болса, онда төленген сыйлықақылар ... ... ... жағдайда сақтандырылушы шартта көрсетілген жастан ұзақ өмір
сүрген жағдайда сақтандыру рентасын ... ... ... бір соманы төлем
жасауға сақтандырылуға ... ... ... ... қатысты ренталар
шұғыл және баяу жасалатын болып бөлінеді.
Шұғыл өмірлік рента – бұл өздерінің қалған ... ... ... ... ... ... келген егде жастағы адамдар үшін тиімді
сақтандыру. Баяу жасалатын ... ... екі түрі бар: ... және ... ... Сыйлықақы өтелетін баяу жасалатын
рентаны сақтандыру кезінде сақтандырылушы белгіленген ... ... ... ... ... ... ... сыйлықақыларды пайда
алушыға қайтарады. Сыйлықақы өтелмейтін ... ... ... белгіленген мерзім аяқталғанға дейін қайтыс болған жағдайда
сақтандыру жойылды деп есептеледі, және ... ... ... Баяу төленетін рентамен сақтандыру – бұл ... ... ... ... ... ... адамдар үшін
тиімді. Ол әлеуметтік сақтандыруға қосымша ретінде қызмет етеді.
Өмірдің ақырғы ... ... ... ... ... ... сақтандыру сомаларын анықтау әдістемесін қарайық.
Сақтанушы не сақтандырылушы сақтандыру сомасын алу үшін ... ... орны ... ... ұйымына сақтандыру куәлігін және
егер онда ақшаны банкке аудару жөнінде өтініш бар болған жағдайда ... ... ... ... тиіс. Егер жарналар сақтандыру агентіне
түбіртектер арқылы ... ... ... ... банкке есеп кітапшасы
бойынша жасалған болса, онда соңғы жарнаны төлеген түбіртек немесе есеп
кітапшасының ... ... ... ... ... ... тиесілі сақтандыру
жарналарының толық ... ... ... ... нысандағы
жеке шоты табылады.
Аталған құжаттарды талдау кезінде барлық жарналарды төлеудің толықтығы,
барлық құжаттардағы сақтандырылушының фамилияларының, атының және ... ... ... Егер ... үш жыл ... жекелеген
жарналардың төленбегендігі анықталған болса, онда төленетін ... ... тиіс ... ... төленген жарналар сақтандыру
сомаларымен ... ... ... ... шешім қабылданғаннан кейін негізінде тікелей ақша
төленетін белгіленген нысандағы төлемге есеп жасалады.
Сақтандырылушының өмірінде тартымды жағдайдың ... ... ... ... ... дейін өмірді сақтандыру төлемдері өмірді
сақтандыруды танымал ... ... рөл ... ... уақтылы төлем
жасау - сақтандыру сомаларын төлеу және өмірді сақтандыруды одан ... ... кері ... ... ... ... маңызды фактор
болып табылады.
Сатып алу сомасын алу құқығы бар сақтанушы ... ... ... ... бұзу кезінде өтініш, сақтандыру куәлігін, сондай-ақ соңғы
жарнаны ... ... ... ... ... ... ... түбіршегі) береді. Осы құжаттардың және сақтанушының жеке шоты
негізінде ... алу ... ... және төлемі жасалады.
2. Қайтыс болған жағдайдағы сақтандыру
Қайтыс болған жағдайдағы өмірді сақтандыру жеке ... ... ... Оның ... жиі ... ... мыналар жатады:
• Мерзімді сақтандыру;
• өмірлік сақтандыру.
Сақтандырудың осы ... ... ... – сақтандырылушының
қандай да ... ... ... болуы (науқастану, жарақат немесе
жазатайым жағдай).
Мерзімді сақтандыру кезінде ... ... ... ... ... ... кейін бірден төленеді, егер ол шарттың
қолданылу мерзімі ретінде көрсетілген мерзім ... ... ... болса.
Тек сақтандырылушы шарттың қолданылу мерзімі ішінде қайтыс болған жағдайда
ғана сақтандырушы сақтандыру сомасын төлейді. Бұдан басқа ... ... ... ... ... ... дейін өмір сүретін болса,
онда ешқандай капитал төленбейді, ал ... ... ... қалады.
Мерзімді сақтандырудың негізгі сипаттамаларын келтірейік:
Мерзімді сақтандыру шартының құны мейлінше төмен, өйткені шарттардың
мұндай түрлері үшін ... алу ... ... сондықтан сақтандыру
сомасы мейлінше жоғары болуы мүмкін.
Әдеттегідей мерзімді сақтандыру шарты 60-65 жасқа ... ... ... сақтандыру жағдайының жастары 65-тен жоғары адамдар ... болу ... өте ... болу ... ... төленуі тиіс сақтандыру сомаларын
анықтау әдістемелерін ... ... ... қайтыс болуына байланысты
сақтандыру сомасын төлеу жеке сақтандырудың сол ... өзге ... ... ... тиісті көлемінің болуына себепші болады. Осы
көлем ұлғайған сайын сақтандыру сомасын анықтау әдістемесі және ... ... ... немесе керісінше.
Сақтандыру сомасын алушы тиісті сақтандыру ұйымына төлем жасау ... ... ... ... болу ... куәлігінің нотариатта
куәландырылған көшірмесін, егер жарналар ... ... ... ... ... болған күнгі кезекті жарнаны төлеу ... ... ... ... ұйымы сонымен қатар егер сақтандыру талаптары
бойынша қажет ... ... ... болу ... ... ... ... сот-тергеу органдарының құжаттарын сұратады және алушының
өтінішіне бар сақтандыру ... қоса ... Егер ... ... ... ... ... онда олар мұрагерлік құқығы туралы
куәлікті ұсынады.
Егер өмірді жинақтап сақтандырудың алғашқы алты айы ішінде қайтыс ... ... ... ... ісік ... ... қол ... және басқа сақтандырылмайтын себептерге байланысты болса, ... ... ... ... ... ... түрде талдағаннан
кейін сақтандыру төлемін жасау немесе сатып алу сомасын төлеу не ... бас ... ... ... ... ... ... сақтандыру
Өмірді жинақтап сақтандыру - өмір жағдайы мен қайтыс болу ... ... ... Жинақтап сақтандырудың артықшылығы
мынада, ол сақтандырылушыға аз бағаға тәуекелді жабу және ... ... қаша ... бір ғана полистің көмегімен жинақты
қамтамасыз ету шартын жасауды ұсынады. Сақтандырушы сақтандырудың осы ... ... ... егер ... ... ... ... бұрын сақтандырылушы
қайтыс бола салысымен дереу сақтандыру сомасын төлеу;
2)егер сақтандырылушы өмір ... ... ... ... ... ... сәтте сақтандыру сомасын төлеу.
Жинақтап сақтандырудың мынадай бірқатар қасиеттері бар:
Белгілі бір уақыт аралығында қайтыс болуы мүмкін ... ... ... бір ... дейін өмір сүруі мүмкін адамдардың санына ... баға беру ... ... ... ... ... ... ететін
ыңғайсыздықтарды жою керек болады, ... ... ... ... ... ... қайтыс болған жағдайда осылайша
сақтандыру сомасын алуға кепілдік беретін ... ... ... ... ... ... ... мерзімді сақтандырудың сай келуі
және осылайша тұрақты өсіп ... ... ... ... ... сомасы сақтандыру сомасына теңестіріледі;
Кепілдік берілген құқықтарын (сатып алу, кепілдік беру) ұсынады.
Сақтандырушы жинақталған сақтандыру арқылы сақтандырылушымен ... ... ... ... қайтыс болған жағдайда немесе
сақтандырылушы осы уақытта әлі тірі ... ... ... ... ... ... ... арналған капиталды төлеуге кепілдік
береді. Сыйлықақыны төлеу сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... қайтыс болған болса, онда соған
байланысты тоқтатылады. Сақтандырудың осы ...... ... және ... және сақтандыру сомасы бірдей сыйлықақыларды
өтемейтін капиталға баяулатып төлем жасау ... ... ... ... қайтыс болу және өмірді сақтандыруға
байланысты төлем жасау ... әр ... ... ... ... ... гөрі ... көбірек өтеуге келісім жасауға
мүмкіндік беретін бірнеше комбинацияларды таңдауға мүмкіндік ашады ... Бұл ... ... ... ... ... қатар, өмірді жинақтап сақтандыру ... ... ... ... басқа да қызметтер бар. Сақтандыру ұйымы өмірді жинақтап
сақтандыру заемдарын бере алады, яғни Сіз 10 ... ... ... осы 10 жыл ... ... ұйымынан жинақталған сома мөлшерінде заем
ала аласыз. Заемдар кез-келген мақсаттар үшін ... ... ... шектерден құралады: құнсызданудан немесе кепілдік
берілген инвестициялық ... және 2% ... ... ... ... ... ... тұрады, бұл әрине екінші деңгейдегі ... ... ... ... ... төмен. Болашақта заем бойынша сыйақы
мөлшерлемесі ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалар әзірледі. Егер сақтандыру компаниясы заемды
кепілдік берілген инвестициялық кіріс ... ... ... ... инвестициялық кіріс мөлшерінен төмен ... сөз, ... ... ... ... ... ... кепілдік
берілген инвестициялық кіріс шегінен жоғары сыйақы мөлшерлемесі бойынша
беруі тиіс.
Егер ... ... ... ... шарт ... күннен бастап
он төрт пен отыз күн аралығында біржақты тәртіппен ... ... ... ... ... ... ... кезіндегі
сақтандыру сыйлықақы сомаларының жиырма пайызынан аспайтын сақтандырушыға
келтірілген шығыстарды шегере отырып, ... ... ... ... ... беруге міндетті.
Аннуитеттік сқтандыру
Сақтандыру аннуитеті - сақтанушы ... ... ... ұзартып
өмірді сақтандыру жөніндегі сақтандыру компаниясына белгілі ақша сомасын
салатындығын ... ... ... мен зейнетақылардың барлық
түрлері туралы ұғымды қорытындылайды, соңынан бірқатар ... бойы ... бойы ... ... ... Былайша айтқанда бір жолғы сыйлықақыға төлем
жасау үшін бір жолғы ... ... ... үшін ... ... ... ... кезеңіне дейін немесе жинақталған зейнетақы
қаражатынан алынған жинақтау сомалары ... ... ... ...... бір кезең ішінде тең ... ... өмір ... отырған кезең ішінде төленген сақтандыру сомасы.
Егер өмірді сақтандыру шарты егер сақтандырылушы өте ерте ... ... ... қорғайтын болса (яғни оның мұрагерлерін) онда аннуитет
адамды ... ал ... өте ұзақ өмір ... ... ... ... аннуитетті сатып алғандықтан адамның барлық
өмірін сақтау жөнінде өзіне міндеттеме алғандықтан оны қорғайды. Мысалы,
егер адам ... ... ... жинақтаушы зейнетақы қорында белгілі
қаражатты жинақтаған жағдайда ол ... ... ... осы ... ... ... ... онда өз жинақтаған қаражаты «оның
өмірінің аяғына дейін жетпейтіндігі» ... бар. ... ол ... ... өзінің зейнетақы үшін жинақтаған қаражатын өмірді ... ... оған ... ... ... болады, осыдан кейін ол
зейнетақы немесе былайша айтқанда барлық қалған өмірі үшін тіпті зейнетақы
шотындағы ... ... ол ... ... ... өмір ... да ... алатын болады. Сонымен қатар, аннуитет – 20 жыл және одан
артық ұзақ мерзімге арналған өнім, ... ... ... сомаңыздың
бөлігінен басқа, сіз шоттағы өз ақшаңыз жасаған кіріс арқылы инвестициялық
тұрақты түрде пайда алып отырасыз.
Аннуитет бойынша ... ... ... үшін ... ... ... болу кестесі пайдаланылады, ал денсаулық ... ... ... үшін ... ... ... ... төмен коэффициенті
пайдаланылады.
1. Жай өмірлік ...... ... ... ішіндегі тұрақты
төлемдер мөлшерімен белгіленген аннуитет.
2. Кепілдік берілген төлем кезеңі бар өмірлік аннуитет – ... ... мен ... ... қатысы жоқ кепілдік берілген кезең ішіндегі
белгіленген төлемдері бар аннуитет. Егер сақтанушының ... ... ... асып ... ... төлемдер өмір бойы жалғасады.
3. Кепілдік берілген төлем кезеңі бар мерзімді аннуитет – Сақтанушының
өмір сүруі мен қайтыс болуына қатысы жоқ ... ... ... ... ... бар ... Егер сақтанушының өмірі кепілдік
берілген кезеңнен асып ... ... ... ... шартының мерзімі
аяқталғанға дейін жалғасады.
4. Сатып алу сомасы бар өмірлік аннуитет – сақтанушының барлық өмірі
ішіндегі және егер осы ... оң ... ... ... ... ішіндегі инвестициялық кіріс қосымша төлем мөлшерімен есеп айырысу
кезінде ескерілмейді) бастапқы ... мен ... ... болғанға
дейін жүзеге асырылған жай сома ... ... тең ... ... ... төлемдері бар аннуитет.
5. Бірлескен өмірлік аннуитет – егер сақтанушы жұбайынан (зайыбынан)
бұрын қайтыс болған жағдайда жұбайына ... ... ... ... ... ... өмірлік аннуитет.
7. Ауыспалы аннуитет – төлем мөлшері сақтанушы таңдаған инвестициялық
портфельдің нақты ... ... ... және ... ... қатысты аннуитет. Сақтанушы өзіне жай аннуитеттік кіріс
төлемдерімен салыстырғанда тұрақты ... алу ... ... ... ... ... өзіне инвестициялық тәуекелді
алады, сонымен бірге сақтандырушы ретінде өзіне тек шығыстар тәуекелі мен
актуарлық тәуекелді ... ... ... мұндай аннуитет барынша төмен
төлемге (немесе барынша төмен ... ... ... ... береді,
бірақ барынша төмен кепілдік беру мөлшері жоғары емес. Бұл ... ... ... ... ... ... ... аса
жоғары ауытқушылықта болып отырғандығына себепші болады.
Өмірдегі белгілі бір ... ... ... ... ... осы сыныбы сақтандырылушының өмірінде осының алдында
айтылған оқиғаның ... болу ... ... ... ... жүзеге асыруды көздейтін жинақталған сақтандыру
түрлерінің жиынтығын білдіреді. Сақтандырудың осы өнімі бойынша ... ... ... бір ... ... ... болып табылады, яғни сіз
сақтандыру компаниясында белгілі бір ... ... ... ... ... ЖОО ... түсу және басқалар есік қаққанға дейін жинақтай
беруіңізге болады. Өмірдегі белгілі бір ... ... ... ... ... жағдайы пайда болған кезде сақтандыру компаниясы
сақтандыру ... яғни ... ... ... кепілдік береді. [12]
«Unit linked» шарттары мынаны негізге алады, осындай өнімдер бойывнша
төлемдердің белгіленген сипаты жоқ, олар ... ... ... ... ... ... ... бойынша дәстүрлі өнімдерде тәуекелді сақтандырушы
алатын «Unit linked» шарттарымен инвестициялық тәуекел ... ... ... (орайында сақтандыру сомасына қатысты қандай да
бір кепілдіктер болуы мүмкін). Мұндай шарттар ұзақ ... ... өте ... ... ... ... рыноктың ауытқуы ... ... ... ... ... ... өнімді сатып алатын сақтанушы одан келіп түскен
сақтандыру сыйлықақылары есебінен құрылған ... бір ... ... үшін ... ... және тәуекелділік шаралары арқылы
сақтандырушыны ... ... ... алады. Сақтандыру ұйымдары
тәуекелділік жағдайына байланысты, мысалы, мейлінше ... ... және ... ... ... қорларды қалыптастыра алады.
Бірнеше қорларға қатысуға жол ... және ... ... ... ... ... ... linked» сақтандыру ... ... ... ... ... ... және ... кірісті алу
мүмкіндігі болып табылады.
Соңында «Unit linked» ... бір ... ... ... ... ... пайда белгіленген пайыздық мөлшерлемесі бар қаржы
құралдарының кірістілігінен асып ... ... Осы ... асып кету ... алғанда 0,5-1% тәртіпті құрайды. Әрине, бұл айырма
онша үлкен ... да, сөз ұзақ ... ... ... кезде жеткілікті
түрде қомақты болып көрінеді. Нәтижесінде «Unit linked» ... ... ... ... ... ... роль атқарады: кейбір
елдерде оның үлесі барлық өмірді сақтандырудың 50%-нан асады.
Сөйтіп, «өмірді ... ... ... атқаратын сақтандыру
ұйымдары, және атап айтқанда «Unit-linked» өнімдерін ұсынушылар өз ... ірі ... ... бірі ... ... ... ... ұйымдарының активтерін ұзақ мерзімді жобаларға
(тұрғын үй құрылысына және басқалар) ... ... ... ... ... ... ... Республикасында «Unit-linked» шарттарына сақтандырылушының
сақтандыру компаниясының инвестициялық кірісіне қатысу тәртібін анықтайтын
арнайы және нақты ... ... ... ... ... ... ... ставкалардың есептеуi
Өмiрдi сақтандыруда сақтандыру операцияларын формасын және ... ... ... дайындау мен өткізу үшін ерекше жағдайларды ... ... ... ... ... ... есептеуiнiң
әдiстемесiне әсер еткен негiзгi факторларды анықтауға болады:
Сақтандырудың осы түрі бойынша шарт ... ... ... және ... ... болып табылады. Өмiр сүру ұзақтығын
сипаттайтын сандық көрсеткiш пен ... ... ... ... аймақтық статистикалық органдарда жинақталады. Берілген статистика
бойынша сақтандырушы нетто мөлшерлемені ... ... ... ... ... ұзақ ... жасалады. Жарналардың
төлеу уақыты мен төлем жасайтын моменттiң ... ... ... ... ... ... ... құрал жабдықтардың инвестициялаудан түскен
пайда және ... ... ... ... құны ... ... ескеру үшін қаржылық есептеу (дисконттау) әдісі
қолданылады.
Өмірді сақтандыруда анықталмағандық адам ... ... ... ... ... сақтандырушы қолдарында әр түрлi
жыныс мүшелерінің нақтылы жасқа дейiн өмiр сүру ... ... ... үшiн ... ... керек. Мұндай мәлiметтердiң
көз халық санағының негiзінде ... ... ... болып
табылады. [14]
3. Өмірді сақтандырудың шетелдік тәжірибесі
Сақтандыру аясындағы келесі даму ... ... жж. ... ... ... ұйымдарының қаржы жағдайын бағалау принципін
енгізді. Ұлттық сақтандыру ... ... ... ... ... 1992 жыл ... ... сақтандыру қызметін еркін
көрсетуге мүмкіндік жасады.
Ұлыбританияның сақтандыру рыногы ГФР сақтандыру рыногымен ... ... ІІІ, ІV ... ... ХХІ ғ. басында жылдық
сыйақысының жиынтық көлемі орта есеппен ... ... ... ... авто ... ... ... байланысты
сақтандыруға , әуе және көлік ... – 1%, ... ... ... ... ... саны Ұлыбританиядағы
сақтандыру ... ... ... ... заңмен реттеледі.
Ұлыбританияда сақтандыруды делдалдардың қызметі сақтандырушы брокерлерінің
тіркелуімен және оларды реттеуші заң шеңберінде ... ... Кез ... ... ... атауды иемденуі үшін сақтандыру брокерлерін
тіркеу кеңсесінде тіркелуі жайында рұқсат алуы тиіс. Бұл ... өзін ... б.т. ... ... ... заң 1986 жылдан бастап ... ... ... Оның ішінде өмірді сақтандыру және
зейнетақыны ... ... ... кәсіпорындары корпорацмя
салығының ставкасы 31% ... ... ... ... ... ... байланысты салық салудың ерекше жеңілдікке ие тәртіп
бойынша ... ... ... ... ... ерекше салық салу
тәртібін қолданды. Егер сақтандыру қызметтерінде қиыншылықтар ... ... ... ... ... көмек көрсетеді.
(б)Ұлыбританияның сақтандыру рыногы Ұлыбританияның сақтандыру рыногы
Германияның рыногымен бірге, әртүрлі көрсеткіштер ... ... ... ... ... отырады. 2002 жылға жалпы жиналған ... ... млрд ... ... оның ... автосақтандыру 12,8% құраса, өрттен
және бақытсыз жағдай лардан сақтандыру 19,8 %, ... ... ... 1 %, өмірді сақтандыру 67,3 % құраған [27].
Ұлыбритания территориясында сақтандыру қызметін жүргізуге рұқсаты ... ... саны ... астам.1992 жылдан бастап Ллойдтың
(әрқайсысы сақтандыру тәуекелділіктерін өз ... ... ... орындалуын өз қаражатымен қамтамасыз ететін жеке және
корпаративтік сақтандырушылардың ... ... ... қысқарып
кетті, бұл Лллойдта қатысуға корпаративті мүшелердің жіберілуімен ... ... ... ... мен жаңарулар долындағы бағдарламаның
басталуымен түсіндіріледі. Синдикаттардың көлемі 1994 жылы ... ... 164-ке ... ... кетті. /4,б.382/ Дегенмен, синдикаттардың орташа
қаржы айналымы бірден 27 млн. фунт стерлингтен 66 млн. фунт ... ... ... ... ... сақтандыру компаниялары жайлы
1982 жылғы заңмен реттеледі. Аталмыш заң акционерлік қоғам (корпарация)
нысанындағы компаниялардың by bodies ... ... ... Мұнда Ұлибританияда немесе басқа елде акционерленген friendly
societies –OBC; корпаративтік емес ... және ... ... ... ... сақтандырушы делдалдардың іс-қызметі
1977 жылдан бергі сақтандыру брокерлерінің тіркеуден өткізу ... ... Оған ... ... сақтандыру қызметінде тек брокер сөзін
қолданғысы келетін кез ... ... ... ... қай ... ... (өмірді сақтандыру не басқа түрі болуы мүмкін)
сақтандыру брокерлерін тіркеуден өткізу Кеңесінен ... ... ... алуы ... ... өзін өзі ... ... болып табылады. Сақтандыру
рыногындағы барлық делдалдардың өмірді сақтандырудан басқа сақтандыру іс-
қызметі сақтандырудың ... мен ... ... Ұлыбританияның
Сақтандырушылар Ассоциациясының кодексімен сәйкес жүгеще асырылуы керек.
Сонымен бірге ақпаратқа қатысты Еуро ... ... ... ... ... ... Оны ... сақтандырылушыға көрсетуі қажет.
1986 жылдан бері қаржылық қызмет көрсетулер жайлы Заң өмірді ... ... ... қосатын Ұлыбританияның инвестициялық қызметін
реттейді. Ұлыбританияны өнеркәсіптеріне корпарацияларға қатысты мөлшері
31% болатын салық салынады. Компанияның дүние жүзі ... ... ... ... ... ... олардың айналысатын
сақтандыру түріне байланысты ... ... ... Өмірді
сақтандырумен айналыспайтын компанияларға әдеттегі қалыпты салық салынады,
бірақ олардың ... ... ... кіріс коммерциялық қызмет
кірісі деп қарастырылады. Өмірді ... ... ... ... ... түрі ... компаниялары туралы заң 1994 жылдан бергі ... үшін ... ... төлем қабілеттілік маржасына
(көрсеткішіне) сәйкес ... ... ... міндеттемелерінен
аспауы тиіс) міндеттейді.
1975 жылыдан бергі полисұстаушылар мүдделерін қорғау туралы Заңға сәйкес
полис ұтаушырарды қорғау ... ... Оның ... ... ... ... шеккен полис ұстаушыларға шығындарының орнын
толтыру немесе қандай да басқа жолмен қаржылық қолдау ... ... ... ... ... ... лицензиясы бар компания
төлемқабілетсіздікке ұшыраса, онда Кеңес ... ... беру ... ие. ... осы ... бағытталған арнайы алым
алынатын тұрақты қаржылық ... ірі ... ... ... в) ... сақтандыру рыногы 2002 ж ... ... ... ... ... ... ... көлемі 136 млд.$ құраған, оның ... ... ... ... ... ... 45.2% , несиелендіруді сақтандыру,
авиациялық (әуелік) және ... ... ... 1,0% ... , өмірді
медициналық сақтандыру 12% құрап,өмірді ... ... ... 37%
құраған [31].
Жалпы әлемде Германияның ... ... ... ең сенімділер қатарна жатқызылады.Осыдан ... асық жыл ... ең ... міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесі осы ... ... дәл осы ... ... ең ... ... жүйесі енгізіліпті.Сонымен қоса осы елде Еуропаның ең ірі жеке
сақтандыру концерні (Alianz ... ... ... ең ... сақ ... компаниясы, ал Кельнде–әлемнің бүкіл қайта сақтандыру
компа- нияларының ішінде 3 орынды ... ... ... ... ... ... жүйесі жүзден аса жылдар бойы ... ... ... ... ... ... сақтандыру және
жұмыссыздықтан сақтандыру.1995 жылы осы үшеуіне тағы біреу қосылды–жұмыстан
науқастанғаннан немесе қартайғанда ... ... ... ... ... ... табылады және заңмен реттеледі.Олар жалдамалы
жұмысшылар төлейтін сақтандыру алымының есебінен қаржыландырады.
Бұләлеуметтік сақтандыру төлемін жалданып жұмыс ... ... ... ... , ... ол төлемді жалақысы 325 евроға дейінгі және
аптасындағы жұмыс ... 15 тен аз ... ... және ... ... ... міндетті төлеудің
максималды жалақысы ... 54000 евро ( одан көп ... ... бұл түрі ... ... олар мұны ... түрде жүзеге асыруы
мүмкін ).Жалпы жарналардың проценттік ( пайыздық ) ... ... ... байланысты. Әлеуметтік сақтандыру кассаларына төлем төлеуші
сақтандырылушылар саны қанша көп ... , ... ... ... ... ... 1999 жылы Германияның халқының жан басына
шаққан кездегі әлеуметтік шығындары 6600 евроны құраған ... ... ... құрамына сақтандыру іс шараларын,
еңбекке қабілеттілікті жақсарту мен орнына келтіруді ... ... ... жаңа мамандық игеру мен сәйкес жұмыс табу ,жалпы не
кәсіби жұмысқа ... ... ... ... ... ... келуге (ер адамдар үшін 65 жас, ал әйел адамдарға 60
жас) және ... дер мен ... ... кіреді. Зейнетақының көлемі
сол уақытта зейнетақы жасына жеткен бүкіл тұлғалардың еңбек кірістеріне
және сақтандырылған ... ... ... ... ... ... мен
кірісіне байланысты. Сақтандырушы қаншалықты көп және ұзақ ... ... ... оның зейнетақысы жоғары болады.
Міндетті зейнетақылық сақтадыру ( МЗС ) жүйесі заңнамалық негізге ие.Ол
Германияның 90% ... ... Бұл ... ... ... мен жеке ... ... жылдан
бастап Германияның батыс федералды жерлеріндегі жалпы зейнетақының ... ... 1120 ... , ал жаңа ... ... ... құрайды.Зейнетақылық сақтандыру «ұрпақтардың айтылмайтын келісімі »
принципіне негізлелген деуге болады,яғни ол бойынша ... ... ... ... ... кассаларына сақтандыру төлемдерін төлегенде , келесі
ұрпақта дәл осылай жасайды ... ... ... ... ... ... ... жұмыскерлер төлем соммасын ... ... жеке ... мен өз еркімен сақтанушылар бұл сомманы толық
төлейді.
Германиядағы медициналық сақтандыру барлығына да ... ... ... ... 40 мың ... ... ... отба сыларына бұл міндеттеменің қатысы жоқ. МЗС жүйесіне төлем –
бұд жалақының 11,2 % - тен 14,9 % -ке ... ... ... ... ... ... беруші төлейді. МЗС-тің маңызды
ерекшеліктерінің бірі ол ... ... ... ... ... жұбайы ( не зайыбы ) және ... ... егер олар ... жұмыс істесе онда , олар да жеке
өздері сақтандырылуы және ... ... ... ... ... ... жұмыссыздарды өмір сүру
қажеттіліктерімен қамтамасыз ету және ... ... ... салдарларын барынша азайтуға бағытталған. ... ... ... ... ... төлейтін сақ
тандыру ... ... ... ... ... налық және жұмыссыздықтан сақтандырудың ... ... ... ... 2002 жылы ... ... негізде жұмыс
істейтін жұмысшы жұмыссыздықтан сақтайтын сақтандыру төлемі ... ... 3,25% ... және дәл ... ... ... беруші төлеген.
Жұмыстан науқастанғаннан және зейнетақылық сақтандыру жарнасын міндетті
төлеудің максималды жалақысы ... 54000 евро ( одан көп ... ... бұл түрі ... ... олар мұны еркін түрде
жүзеге асыруы мүмкін ).
Жұмыссыздар жәрдемақы алады.Оның көлемі ... ... ... ... ... соңғы жалақысына және балаларының бар жоқтығына
байланысты.
Жәрдемақының ... ... ету ... мен ... ... ... ... өз еркімен бас ... , ... ... қамту биржасына белгіленген күндерде келмей жүрсе не ... бас ... онда ... ... ... Сонымен қатар,
жәрдемақыны жұмыс орнында ... ... не ... ... ... ... ала ... Себебі біріншіден, жәрдемақы алуға
құқық беретін жұмыссыздық – ол ... ... ... болып отыр
және екіншіден, жұмыссыздықтан сақтандыру жалақы ... ... ... ... мерізімі аяқталған жұмыссыздар ... ... ... ... – ж.ж ... науқастану немесе
қартаю саларынан ауруханалық күтім шығындарын қар жыландыру үшін ... жаңа ... ... ... Заң бойынша бұп сақтандыру
түрінің аясына міндетті ... ... ... ... ... Жекеменшік сақтандыру компанияларында сақтандырылғандар осы
жағдайға жеке ... ... ... ... немесе қартаю саларынан
ауруханалық күтім қажеттілігі ... ... ... ... ... кассалар алады. Сақтандыру шығындары касса
мүшелерінің және ... ... ... ... ... ... ... көлемі сақтандырылушының кірісіне байланысты.
Бақытсыз жағдайлардан міндетті сақтандыру бақытсыз ... және оның ... ... ... бағытталған.
Бұл үшін бақытсыз жағдайлардың алдын алу ... ... ... ... ... ... ... еңбекке қабілеттілігін
орнына қайтаруға ықпал етіледі және ... ... ... ... ... ... ... , кәсіби ауруға
ұшырағандарға (белгіленген ережелерге сәйкес келсе) да қаржы ... ... ... ... ... ... ... оның ішінде шоу –бизнес, эстрада, цирк, өнер
әртістері мен ... , ... ... ... де ... ... құқығына ауылшаруашылық өнімдерін өндірушілер, кіші өнеркәсіп
және теңізде ... ... ... кәсіпкелер де ие. Сақтандыру
қызметтерімен, сондай–ақ , құтқарушылар, донорлар және апатты жағдайларда
көмек ... ... ... ... ... ерікті
сақтандыру рыногына бағалық бәсекелестік тән. ... ... ... ... кіріс әкеледі де (ақталма ған түрде) күтіледі.
Соңғы кездерде, өмірді сақтандыру компаниялары өз ... ... ... қатысуын қысқатуда. Мұндай жағдайдың туындауында екі
себеп бар: ... ... және ... ... ... ... ... 1994 – 2000 ж.ж. өмір ... ... ... ... 8% - ке ... отырса , 2001 ж 6 – 7 % -
тен аспады. Ал 2002 ж ескі ... ... 4 %, ал ... 3,25% ке ... ... ... ... қоса 2000 - жылға қарай түгел
дерлік өмір сақтандыру компанияларының резервтері қысқарды [16].
Сақтандыру қызметін реттейтін заңнамалық ... 1902 жылы ... ... ... ... бар ... бақылау Актісінде (Versiche-
rungsaufichgesetz VAG) . Ол 1992 жылы ... ... ... ... ... заңнамалық актілермен өңделді . 1993 ж және 1994 жылдары
түзетулер енгізілді. Германияның барлық ... және шет ... ... мемлекеттік бақылауды Сақтандыру ... ... ... ... ... ведомствасы жүзеге ... ... ... төлемқабілеттілігі мен қаржылық тұрақты лығына
мониторинг ... ... ... ... дарына сараптама
жасап, компаниялардың ішкі аудиторлары мен жоғарғы шендерге кандидаттарға
келісім ... және ... мен ... ... ... ... қатар, сақтандыру компания ларының
мәліметтер банкіндегі клиенттер жайлы ... ... ... ... ... ... да жеке ақпараттарды қорғау жайлы заң бар.
Сақтандырылушы өз есігінің алдында ... өз ... ... ... мен ... арқылы жіберілетін жарнамалардың болмайтындығына
сенімді бола алады.
Германияның ... ... ... ... ... құрылған
неміс сақтандыру компанияларының еркін одағы - Сақтандыру бойынша неміс
Ассоциациясына ( GDV ) мүше ... ... ... өзге де ... ... ... ассоциациясы үкіметте, ... ... лар мен ... ... , ... ... ЕО ... басқа
ұйымдарының және халықаралық ұйымдардың алдында ұлттық ... ... ... ... ... ... және Орталық
Еуропаның сақтандыру нарықтарымен тығыз әріптестік қатынасты ұстанады.Сол
елдердегі сақтандырудың ... және ... ... ... ... және ... берумен қамтамасыз етіп және ондағы ... мен ... және ... ... ... ... ... тигізе отырып қазіргі заманға сай сақтандыру
индустриясының дамуына қолдау көрсетеді.
( г ... ... ... 2002 жылы француз сақтандыру
компаниялары мен олардың шет елдік бөлімдерінің жалпы алған сақтандыру
сыйақысының ... 125 млд.$ ... оның 64 % -і ... ... ... ... рыногы әлемде 5–орынға ие. Тіркеуден ... саны 600-ге ... ... 98%-і ... ... дырумен
айналысса, 360-ы сақтандырудың басқа түрлерімен айналысады екен.Францияның
сақтандыру рыногының 40%-ті 5 аса ірі ... ал 58%-і 10 ... ... ... ... ... әсері болып
табылатын брокерлік компаниялардың бірігіп кету үрдісі айқын байқалады және
олардың халықаралық нарықтағы қызметі ұлттық ... анық ... ... ... ... ... кезде өз іс
қызметі барысында көптеген қиыншылықтарға тап болып отыр, бұл ... ... мен бір ... ... ғана ... дәстүрлі жүйесімен түсіндіріледі. Сақтандыру ... ... ... қысқарып бара жатқанына қарамастан, олар әлі де ... ... ... ... ... ... ең маңызды арнасы
болып қалуда.
Франция рыногының сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... болып табыады.Бұл кодекске сәйкес ... өзі ... ... ... қызметінің әрбір түріне Қаржы
министрлігінен әкімшілік рұқсатнама алу ... ... ... екі құқықтық ұйымдастырушылық нысанын бөліп ... және ... ... ... ... сақтандыру компаниялары
акционерлік қоғам, коммандитті серіктестік не өзара сақтандыру қоғамы
нысанында құрылуы мүмкін. ... ... ... ... 1989 ... және ... ... іс-қызметіне жауапты тәуелсіз орган
Сақтандыру ... ... ... ... ... ... Комиссия
Қаржы министрлігі бес жыл мерзімге тағайындаған бес мүшеден тұрады. Франция
сақтандыру ... өзге де ... ... ... 33 % құрайтын кіріс
салығын ... ... ... сақтандыру компаниялары сақтандырушылар
төлейтін сияқысы және ... ... ... үшін (іс жүргізуге
кеткен шығындарды шегергенде) бюджетке салық төлейді.
Францияның салық ... 991 ... ... ... не ұлттық
сақтандырушымен жасалынған тәуелсіз кез келген сақтандыру келісімшартына
салық салынады. Оның ... ... ... ... 7-30% ... ... Бұл ... тек қана өмірсақтандырушы,
Франция аумағында тұрмайтын және ... ... ... ... және сақтандыру объектісі Франциядан тыс ... ... ... жоқ. ... ... ... ... көлемін есептеу кезінде сақтандырушыға төленетін ... ... ... ... ... ... ... қатысты
және сақтандыру полисі құнына кіретін сақтандыру салымы, шығындар).
Сақтандыру кодексіне сәйкес саақтандыру компаниялары НДС ... ... ... жалпы саны 17 мыңнан астанын ... және ... ... және ... кеңселерінде сатылады.
Өмірді сақтандыру қосымша ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымы
өмірді сақтандыруды ... ... бірі ... ... ... ... болып сақтанушының
төлем қабілеттілігі болып табылады.Сондықтан сақтандырудың дамуы ұйымның
ішіндегі көрсеткіштері реттелуі керек.
|2. Қазақстан ... ... ... ... ... ... АҚ-ның қызметінің мысалында ... ... ... компанияла-рының өмірді |
|сақтандыру рыногін талдау ... ... ... дамуы кезеңіндегі ақша-несие
жүйесінің ... ... ... ... ... және осы қарым-қатынастар жүріп жатқан нарықты зерттеу - өте
маңызды, өйткені бұл мәселе халық, ... ... мен ... ... ... нарығының жаһандануы көрінісінде Қазақстанның
көрсеткіштері біршама төмендеу көрінеді. Егер 2010 жылы ... саны 41 ... 2012 жылы 39 ... ... Сақтандыру
компанияларының активтері абсолютті шамамен де, салыстырмалы шамамен де
Қазақстанның қаржы қорында және ... ... рөл ... ... ... 2010 жылы 368,3 млрд ... 2012
жылы 1 124,7 млрд теңгеге ... ... ... 205,3%). ЖІӨ қатысты
сақтандыру компанияларының ... онша өсе ... жоқ: ... 6,8%-ға
дейін ғана өсті. Сақтандыру компанияларының ... ... 2009 ... млрд ... 2012 жылы 330,8 млрд ... өсті ... ... ЖІӨ-ге қатысты 1,2%-дан 2,0%-ға көбейді.
Қазіргі уақытта көптеген банктерде жаңа ... есеп – ... ... ... ... Бұл ... қызмет нарығында
бәсекелестікті лайықты жүргізуіне және ұнамды пайданы ... ... ... ... ... ... жабдықтау және телекоммуникация құралдары келесі ... ... банк ... ... ... ... филиалдар мен бөлімшелер саны);
( банк қызметінің басты бағыты;
( банк салымшыларының сипаттамасы;
( ... ... ... ... / ... / ... ішкі және ... нарыққа бейімделу;
( банктегі ақпараттық технологиялардың бар мүмкіндіктерінде;
( ... ... ... аса ... ... ... көрсеткіштері.
Ақпараттық жүйе – бұл жүйе, жинауға, сақтауға, ... ... ... сұрауларына байланысты ақпаратты көрсетуге арналған. АЖ
өзіне программалық құралдар жиынтығының тікелей шешілетін ... ... ... ... Республикасы сақтандыру компанияларының даму үрдісі
| | ... ... |
| |2010 |2011 |2012 ... |41 |44 |39 ... саны | | | |
| | | | ... ... | | ... ... |142,6 |224,6 |330,8 ... | | | |
| | | | ... % | | | |
| |1,2 |1,6 |2,0 ... ... | | ... ... млн. | | | ... |1171,4 |1 879,4 |2 812,4 |
| | | | ... % | | | |
| | | | ... ... |1,6 |2,0 |
| | | | ... тг. | | | |
| |368,3 |729,9 |1 124,7 ... % | | | |
| | | | |
| |3,1 |5,2 |6,8 ... компанияларының| | | ... млн. ... | | | |
| | | | ... % |3026,1 |6108,0 |9562,2 |
| | | | |
| | | | |
| |3,1 |5,2 |6,8 ... ... Міндетті сақтандыру туралы Қазақстан
Республикасының 2011ж. 25сәуірдегі №405-ІІ заңы
Соңғы жеті жылда сақтандыру ... ... ... ... - % 2012 жылы ... 2009 ... ... бойынша сақтандыру
компанияларының активтерінің өсімі 84,7% болды. Қорыта айтқанда сақтандыру
рыногының өсуі өте қарқынды, оны 3 ... ... ... ... ... ... ... және ерікті сақтандыру.
Алдыңғы екі бөліктердің арқасында қарқынды өсу пайда болды. Жұмыс берушінің
міндетті сақтандыруы жөніндегі Заң күшіне ... Оған ... ... 9-10 ... ... ... ... және ұйымдарға кредиттер беру
өсіп отыр, бұл «ерікті-мәжбүрлі» сақтандыру рыногының өсуіне үлкен ... ... ... ... ... ... бағалауымша, мұндағы өсу
10%-дан аспайды.Ал осы сақтандыру сферасында жүргізілген төлемдерді
төмендегі диаграммадан көруімізге болады:
1 ... ж ... ... ... ... ... ... төлемдері.
Ескерту-дерек көзі: Міндетті сақтандыру туралы Қазақстан Республикасының
2011ж. 25сәуірдегі №405-ІІ заңы
Диаграммадан көріп отырғанымыздай 2011 ... ... ... ... ең көп ... «КИС ... АҚ ... табылады.
Ол шамамен 1,81 млрд т. төлемдер жүргізген, яғни бұл көрсеткіш төлемдердін
29% құрайды. Келесі орынды «КК ЗиМС ... АҚ ... ... ... 1,42 ... көсеткішімен 23% құрайды. Келесі 3 орынды 11%
үлестерімен «БТА Банкінің «БТА ... ... ... ... ... ... ... , сонымен қатар «СК «Еуразия»АҚ
компаниялары алып отыр. Ал қалған екі орынды «Казкоммерц-Полис «СК» Ақ 9%
үлесімен және де ... ... ... Ақ 6% ... ... ... ... Қазақстанның қор рыногы еліміздің экономикасының
дамуының негізгі үрдісін көрсетеді және олардың шамалы ғана ... ... ... ... соңғы екі жылда жақсы үрдістер
сақталды, оны ... ... ... тез ... ... ... ... жиналған сыйақы көлемі 79,1%-ға өсіп 120,2 млрд теңгені
құрады. Бұл ... ... ... ... (міндетті, жеке өз
еркімен және мүлікті өз еркімен ... 17,8 –12,9 және 89,5 ... ... ... ... және 93,3% болды. Өмірді сақтандырудың
перспективалық түрі ... ... өсуі өте ... ... ... мәліметі бойынша 2011 жылдың сол кезеңімен салыстырғанда
“өмірді сақтандыру ” саласы бойынша ... ... 2010 жылы 2,6 ... 3,7 млрд теңгеге өскен, өмірді сақтандырудың жыйынтық сақтандыру
сыйақысындағы үлесі 1 ... 2011 жылы 2,1% ... ... ... Бірақ,
сақтандыру сыйақысындағы үлесі аз мөлшер болса да, ... үш ... ... ... ... ... Оны төмендегі 2-ші кестеден көруге болады.
2 кесте
Сақтандыру компанияларында өмірді сақтандыру бойынша жасалған ... ... ... | | | |2012 ... |
| ... ... |2010 |2011 |2012 |2010 ... |
| | | | | ... | | | | |, % |
|1 ... СК" АҚ |108 281 |156 466 |231657 |144 |
|2 |" Amanat ... |29 952 |53 541 |110465 |2,5 |
| |СК" АҚ | | | | |
|3 ... СК" АҚ |61 740 |56 018 |17063 |-27,6 |
|4 ... СК" АҚ |248 501 |498 394 |669542 |169,4 |
|5 ... КИС" АҚ|1 016 811 |2 592 990 |1810008 |78 |
|6 ... СК" АҚ |19 732 |78 126 |0 |0 |
|7 ... ... |481 397 |550778 |191,2 |
| |АҚ | | | | |
|8 ... ... ... ... |396160 |24,2 |
| ... АҚ | | | | |
|9 |"БТА ... АҚ |1 033 |724 |0 |0 ... ... ... |460 218 |807 383 |692037 |50,3 |
| ... сақтандыру | | | | |
| ... "БТА | | | | |
| ... АҚ | | | | ... ... АСК" ... |179 168 |167813 |34,5 ... ... ... СК ... |25 465 |45788 |96,1 ... ... ... ... ДС ж МС ... ... |1426874 |195,1 |
| |АҚ | | | | ... |ТұранӘлем Банктің |485 992 |773 622 |513530 |5,6 |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... "БТА Өмір" | | | | |
| |АҚ | | | | ... |"АТФ ... СК " АҚ ... |- |- |- ... ... ... |783 |21 845 |24693 |3053,6 |
| |АҚ | | | | ... ... СК" АҚ |61 791 |60 515 |35483 |-42,6 ... ... СК" АҚ|517 |9 360 |2703 |443 ... ... СК" АҚ |8 057 |1 898 |2074 |-74,2 ... |"Нұрполис" Сақтандыру |9 292 |30 146 |29035 |212,4 |
| ... АҚ | | | | ... ... СК" ... |521 |1724 |-21 |
| |БК | | | | ... ... ... ... |60 258 |53976 |184 |
| |АҚ | | | | ... |"ӨСК ... |140 777 |368 730 |703384 |399,6 |
| ... | | | | |
| ... АҚ | | | | ... ... сақтандыру |0 |0 |0 |0 |
| ... АҚ | | | | ... ... СК" АҚ |1 530 |552 |836 |-45,3 ... ... СК" АҚ |8 130 |9 408 |9304 |14,4 ... |"НАСКО-Казахстан" ҰСК"|0 |0 |0 |0 |
| |АҚ | | | | ... ... |329 |- |- |- |
| |СК" АҚ | | | | |
| | | | | | ... |"Эко ... СК" АҚ |42 808 ... |83920 |96 ... ... Казахстан" |39 678 |78 315 |71002 |78,5 |
| |СК" АҚ | | | | ... ... ... ... ... |91 342 |281761 |711 |
| |АҚ | | | | ... |"Валют-Транзит Life" |33 372 |53 400 |0 |0 |
| |ӨСК АҚ | | | | ... ... СК" АҚ |9 757 |13 712 |19055 |95,2 ... ... |237 |0 |0 |0 |
| ... | | | | |
| ... АҚ | | | | ... ... СҚ" АҚ |0 |0 |0 |0 ... ... ... СК" |4 524 |2 921 |2013 |-55,5 ... ... СК" АҚ |0 |0 |0 |0 ... ... ӨСК" АҚ |10 404 |59 931 |449143 |4217 ... ... Ат" СК" АҚ |0 |0 |0 |0 ... ... ... АҚ |102 |9 308 |- |- |
| |ЕК ... Чех | | | | |
| ... ... | | | | |
| |- ӨС" АҚ | | | | ... ... |0 |20 772 |85670 |0 |
| ... "Сақтандыру| | | | |
| ... АҚ | | | | ... ... ... |- ... |85510 |0 |
| |СҚ" АҚ | | | | ... ... АҚ|- |2 169 |114274 |0 ... |АО ... |- |19 940 |264530 |0 |
| ... ... | | | | |
| ... - | | | | |
| ... | | | | |
| | | | | | ... көзі: Міндетті сақтандыру туралы Қазақстан ... ... ... ... мәліметтерінен көріп отырғанымыздай ... ... ... Қазақстан Республикасында сақтандыру(қайта сақтандыру)
ұйымдарының саны 2009 жылы 41 және 2010 жылы 44 ... ... ... 39 –ға ... ... ... мәліметтер бойынша «АТФ Полис «СК»
АҚ, «Валют-Транзит-Полис «СК» АҚ, «Валют-Транзит Life» ӨСК АҚ және ... АҚ ЕК ... Чех ... ... - ӨС" АҚ ... ... ... өз қызметтерін тоқтатқан. Жалпы алғанда соңғы 3
жыл ішінде ... ... ... ... ... ... Мысал келтіретін болса, өз қызметін атқаруымен және де даму
темпінің жылдамдығымен елеулі ... ... ... ... атап ... ... ... ішінде ең көзге түсетін
компания "Халык-Life" ӨСК" АҚ болып табылады. Бұл ... 2009 ... 10404 мың ... ... бұл ... 2011 ж 449143 мың теңгеге
жеткен. Осыған байланысты сол жылдар аралығындағы өсімі 4217% ... ... "PREMIER ... АҚ ... Оның 2009ж төлемдері 783
мың т. ... ол ... ... т. ... жетті, ал өсімі 3053,6%
жетті. Ал 3 орынды "Казкоммерц-Life" ӨСК" АҚ ... Оның 2009ж ... мың т. ... 2011ж ол ... 281761 мың т. жетті, ал өсімі 771%
құрады. Сонымен қатар осы ... ... ... ... ... ... да жоқ ... Олардың ішінде ең алғашқы ... СК" АҚ тұр. ... ... ... бұл ... ... ... 8057мың т. болса, ол көрсеткіш 2011ж 2074 мың ... ... осы ... ... оның ... 74,2%
төмендеген. Екінші орынды "Пана Иншуранс" СК" ... Оның 2009 ... 4 ... т. ... ал 2011ж ол 2013 мың т. ... ... төлемдері 55,5% төмендеген. Ал келесі орындарды Виктория" СК"
АҚ, "АМСГ" СК" АҚ, "Лондон-Алматы" СК" АҚ БК компаниялары ... ... ... ... 42,6%, 27,6% және 21% ... ... бұл берілген тізімде мүлдем 3 жыл бойына да ешқандай іс жүргізбеген
компаниялар да бар. Олар: "ЦАСО" СҚ" АҚ, "Астық ... ... ... Ат" СК" АҚ және т.б ... ... ... «Лондон- Алматы» АҚ-ның негізгі экономикалық көрсеткіштерін
талдау
«Лондон- Алматы» АҚ – сақтандыру рыногында ... 20 ... бар, ... ... келе ... ... 1997 жылы 22 ... Әділет басқармасында мемлекеттік тіркеуден ... ... ... территориясында заңды және жеке ... ... ... ... ... ... ... АҚ-ның сақтандыру рыногындағы артықшылықтары мынада:
– тәуекел мен зиянды бағалау және сараптау жүйесінің жетілгендігі;
– сақтандыру қызметтірі қоржынының ... ... ... ... талаптарына сәйкестігі;
– жүргізілетін сақтандыру келісімдерінің сенімділігі және тиімділігі;
– мойынға алынған міндеттемелерді бұлжытпай орындауы;
– жаңа ақпараттық технологияларды қарқынды енгізуі;
– іскерлік этика мен ... ... ... ... мен ... әрі ... ... беделіне
сәйкестігі.
Жалпы алғанда заңнамаға сәйкес республикадағы сақтандыру индустриясы
екі ... ... ... ... ... ... ... және аннуитеттік
сақтандыру);
– жалпы ... ... ... мүлікті, азаматтық-құқықтық
жауапкершілікті, кәсіпкерлік тәуекелдерді, медициналық және ... ... ... ... әрекет етуші компаниялар өмірді сақтандыруға
және жинақтаушылық сақтандыру ... ... ... ... ... ал
өмірді сақтандыру саласында әрекет етуші компаниялар кездейсоқ жағдайлардан
сақтандыру және медициналық сақтандыру қызметін жүргізуге құқылы.
Бүгінгі ... ... ... АҚ-ы ... асыратын сақтандыру
қызметтеріне келетін болсақ, оларды төмендегідей жіктеуге болады:
1) Міндетті сақтандыру класстары бойынша:
– көлік құралдары иелерінің ... ... ... ... жолаушылар алдындағы азаматтық-құқықтық жауапкершілігін
сақтандыру;
– жеке нотариустардың ... ... ... ... мен ... ... азаматтық-құқықтық жауапкершілігін
сақтандыру;
– туроператор мен турагенттердің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін
сақтандыру;
... ... ... зиян келтіру қауіпімен байланысты объект
иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
– жұмыскердің өз жұмысын орындауы ... ... мен ... ... үшін ... ... ... жауапкершілігін
сақтандыру.
2) Сақтандырудың еркін класстары:
– кездейсоқ жағдайлар мен аурулардан сақтандыру;
– медициналық сақтандыру;
– автокөліктерді ... ... жол ... ... әуе көлігін сақтандыру;
– жүктерді сақтандыру;
– мүлікті сақтандыру;
– кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру;
– автокөлік иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершіліктерін сақтандыру;
– темір жол көлігі иелерінің ... ... ... әуе ... ... ... ... сақтандыру;
– келісім бойынша азаматтық-құқықтық жауапкершілікті сақтандыру;
– зиян тигізгені үшін ... ... ... ... ... ... еткен уақыттан бері компания жоғарыда
аталған сақтандыру қызметі түрлерін жүзеге асыратын жоғары ... мол, ... ... ... ... және ... да
экономика салаларында басқара білетін мамандардан команда құрған. Батыстық
мамандармен қалыптасқан іскерлік байланыстардың арқасында ... ... ... қызметінің халықаралық ... ... ... ... ... «Лондон- Алматы» АҚ-ы ... ... ... ... ... ... екі ... миллионға жуық автокөлік болса, оның бір миллионы
«Лондон- Алматында» сақтандырылады екен. ... ақ ... ... ... ... ... азаматтық-құқықтық жауапкершілігін
сақтандыру қызметіне байланысты 1,5 млрд теңге төлем төлеген екен, ... ірі ... ... ... салыстыруға болады. Міндетті
сақтандыру әлеуметтік бағытта болғандықтан, ең ... ... ... ... даму ... өте ... ... егер 2010-жылы оның
айналымы жылына 36 миллион теңгені құраса, 2011-жылы – 500 млн, 2012-жылы –
2 млрд 300 млн, ал ... ... ... ... 2,5 млрд ... ... ... АҚ-ының ұйымдық құрылымы берілген. «Лондон-
Алматы» АҚ-ы жаңадан жұмысын бастаған кезде штатта 16 адам және 2 ... ... ... ... ... ... ... жұмыскерлердің өзі
500-ден асады және 7,5 мың сақтандыру агенттері жұмыс істейді.
Алдағы уақытта компанияның мақсаты өз қызметін ары ... ... үшін ... ... ең ... ... ... болып
табылады. Алдағы компанияның жоспарында ... ... ... яғни ... және өз ... ... ұйымының экономикасы басқа кез келген кәсіпкерлік құрылым
сияқты сақтандыру қызметінен ... ... және оны ... ... ... ... өлшеуге негізделеді. Табыстар мен шығындарды
өлшеу арқылы сақтандыру ұйымы жұмысының ... ... ... мен ... ... ... ... сақтанушылар
алдындағы міндеттерін өтей алуының кепілдігіне негіз болатын пайда болып
табылады. сақтандырушының табысы ... ... ... ... қызметін
жүзеге асыру нәтижесінде түскен ақшалай түсімдер.
Сақтандыру ұйымдарының негізгі қызметі ... ... ... ... ... ... ... түсетін табыс –
сақтандырушының басты табыс көзі. Ол ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру премияларынан құралады.
Сақтандыру компаниясына сақтандыру жарналарының түсуі сақтандыру қоржынының
құрамы мен құрылымына, баға саясатына, ... ... және ... факторларға байланысты. Бұл факторлардың ықпалы өзара байланысты.
Сонымен қатар сақтандыру ... ... ... тәуелсіз нарық
конъюнктурасы, инфляция қарқыны, заңдық және ... ... ... ... ... монополияландырылуы, ссудалық пайыз
динамикасы, мемлекеттік әлеуметтік қорғаудың даму ... ... ... элементтеріне тәуелді.
Төмендегі 3-суретте сақтандыру ұйымдарының табыстарының құрылу көздері
берілген.
Ескерпе: Становление и современное ... ... ... ... ... ... 2009, N5.
Сақтандыру ұйымының қаржылық қызметін талдауда мынадай ... ... ... ... ... келісімдердің саны. Бұл ... ... ... ... сақтандыру қызметіне сұранысты және сақтандыру ұйымының
сақтандыру рыногындағы орнын анықтау үшін қолданылады.
– сақтандырылған объектілердің сақтандыру ... Бір ... ... ... және ... ... қарастырылады. Бұл
көрсеткіш сақтандырушы мойнына ... ... ... ... ... ... Көрсеткіш орындалған жауапкершілік
көлемін және ... ... ... ... сипаттайды. Бұл
көрсеткішті талдау кезінде төлемдердің нақты ... мен ... ... келіп түсекен сақтандыру төлемдері. Сақтандыру ... ... ... ... үшін ... ... құралдарының мөлшерін
көрсетеді. Бұл көрсеткіш бүтіндей сақтандыру компаниясы бойынша және
жекелеген сақтандыру түрлері бойынша анықталады.
– табыстар мен ... ... Олар ... ... ... өсу ... ... факторлары талданады.
– сақтандыру резервтерінің көлемі. Олардың динамикасы, ... ... бұл ... ... ... ... ... қолданылады.
2) қатысты көрсеткіштер:
– рентабелділік. Бүкіл ұйымның рентабелділігі және ... ... ... есептеледі.
– сақтандырудың жекелеген түрлері бойынша төлем нормативі. Тарифте
белгіленген ... ... мен ... төлем деңгейі салыстырылады. Ол
нақты төлемдердің жиналған сақтандыру ... ... ... ... деңгейі. Сақтандыру ұйымының шығындары жиналған сақтандыру
премиялары көлемімен салыстырылады. Сақтандыру төлемдері ... ... ... ... қатынасы зияндылық
коэффициентін анықтайды.
– пайда құрылымы. Сақтандыру қызметі ... мен ... ... ... ... ... ... анықталады.
Әлемдік тәжірибеде сақтандыру компанияларының қаржылық-шаруашылық
қызметін талдауда сақтандыру компанияларын рейтингтік ... ... ... ұйымының қаржылық тұрақтылығы дегеніміз оның өз
міндеттемелерін уақытында және ... ... өтей ... Қаржылық
тұрақтылықтың белгілі шектері бар. Егер компания ең төменгі шекке ... ... ... ... ... ұшырауы мүмкін.
Сақтандыру компаниясының қаржылық тұрақтылығы 4-суретте берілген.
Ескерпе: Становление и современное ... ... ... ... ... ... 2009, N5.
Бұл жерде әсіресе сыртқы орта факторлары өте маңызды, өйткені компания
оларды өзгерте алмайды, сондықтан оған бейімделуге ... ... ... Ал
ішкі факторларды компания сыртқы орта жағдайына бейімделе отырып ұтымды
ұйымдастырса қаржылық ... қол ... ... ... ... ... ... рыногында лицензиясы бар 40 ... ... ... бар ... ... ... ... берілген
лицензиясы ьар 5 ұйым, мүлікті міндетті сақтандыру бойынша 30 ұйым ... ... ... сақтандыру қызметін 12 сақтандыру брокері және 33
актуарий атқарады. Өткен жылы сақтандыру ... ... ... млрд ... құраған. Меншікті капитал жиынтығы ... 77 % өсіп 80,2 млрд ... ... Ал ... ... 67,6 млрд теңге.
Ал келесі 3-кестеде «Лондон- Алматына» сақтандыру премияларының түсуі
көрсетілген.
Кесте 3.
2010-2012 ж.ж. «Лондон- Алматы» АҚ сақтандыру премияларының түсуі
| ... |2011- жыл ... |
| | | |% | |
| |млн |% |млн |% | |млн |% |
| ... | ... | | ... | ... соның |1480,0 |100,0 |2271,3 |100,0 |53,5 |2887,2 |100,0 ... | | | | | | | ... ... |8,7 |120,8 |5,3 |-7,1 |284,6 |9,9 ... жеке |149,1 |10,1 |191,0 |8,4 |28,3 |277,4 |9,6 ... | | | | | | | ... мүліктік | | | | | | | ... |1201,6 |81,2 |1960,6 |86,3 |63,2 |2325,2 |80,5 ... ... есептік мәліметтері негізінде жасалған. ... ... ... ... ... ... ... нарықтағы үлесі 2010-жылмен салыстырғанда төмендеген,
бірақ 2011-жылы бұл көрсеткіш ... Ал ... жеке ... ... үлесі жылдан-жылға төмендеп келеді бұл бірінші кезекте
нарықта бәсекенің ... ... ... ... ... ... ... премияларының көлемі жылдан-жылға өсіп
келеді. Ол осы бағыттағы дұрыс жүргізілген саясатына байланысты.
4-кестеде «Лондон- Алматы» АҚ-ның ... мен ... ... есеп
берілген.
Кесте 4.
«Лондон- Алматы» АҚ-ның 2011-2012-жылдардағы табыстары мен ... ... ... ... |
| ... |ВТБ ... ... |ВТБ ... % |
| ... | |% ... | | |
| |млн ... | | |млн ... | ... ... ... соның |8195356 |110686 |1,35 |13609641 |225728 |1,66 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... |7272476 |90262 |1,24 ... |199720 |1,7 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... |871763 |17224 |1,98 |1641281 |24506 |1,49 ... да ... | | | | | | ... ... |51207 |3200 |6,25 |253916 |1502 |0,59 ... |5983941 |78260 |1,31 ... |183192 |1,81 ... ... | | | | | ... ... | | | | | | ... таза табыс | | | | | | |
| |2211415 |32426 |1,47 |3493323 |42536 |1,22 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... табыс |1937397 |28029 |1,45 |2950461 |36847 |1,25 ... : ... ... ... негізінде жасалған. |
Кестедегі мәліметтерден ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар нарықтағы үлесі де
жоғарылаған. Бұл компанияның соңғы жылдардағы қызметінің сәтті ... ... ... компанияның шығындары да өсіп отыр. Сөйтсе
де компанияның таза табысы өткен жылмен салыстырғанда өскен. ... ... өте ... ... егер 2010-жылы оның айналымы жылына 36
миллион теңгені құраса, 2011-жылы – 500 млн, 2012-жылы – 2 млрд 300 млн, ... ... ... жылдығында 2,5 млрд теңгені құраған.
Сақтандыру компаниясының қаржылық тұрақтылығы ... ... ... ... резервтерімен, меншікті капиталымен
қамтамасыз етіледі. Сақтандырушының қаржылық тұрақтылығының, сенімділігінің
басты көрсеткіші төлем қабілеттілік болып табылады ... ... ... ... ... ... бос ... яғни кредиторлармен есеп айырысуда бос ... ... ... көрсетеді.
Төлем қабілеттілік= Активтер/ Міндеттемелер;
Төлем қабілеттілік=385321,9/112528,0=3,42;
мұндағы активтер қайта сақтандырушының ... ... ... ... қайта сақтандырушының үлесін есептемегендегі ... ... ... білдіретін тағы бір көрсеткіш – ... ол ... ... ... ... қатынасы
арқылы анықталады.
Кс=МК/СР; Кс=272574,0/242204,0=1,12
Келесі төлем қабілеттілік көрсеткіші – қаржылық ... ... ... ... мен ... ... қосындысының нетто-премияға
қатынасы арқылы есептеледі.
Кқп=(МК+СР)/Пн=(242204,0+272574,0)/645700,0=0,79.
Қаржылық талдау барысында есептейтін келесі көрсеткішіміз – ... ... (Кт) – ... ... және ... ... қызметі бойынша міндеттемелерге қатынасы арқылы есептеледі.
Кт=(Аө+Кқ)/М, мұндағы Аө – өтімді активтер, Кқ – қорғалған капитал, М
– міндеттемелер.
Кт=(290319,9+406051,0)/645700,0=0,78
Өтімділікті есептегеннен ... ... ... мен ... ... ... коэффициенті (Кз) – зиян фактілері сомасының түскен комиссия
мен сақтандыру премияларына қатынасы арқылы есептеледі. Бұл ... ... ... ... ... қорының дұрыс
қалыптасқандығын көрсетеді.
Кз=Зф/ (СП+КС), мұндағы Зф – зиян ... СП – ... ...... ... =0,10.
Жүктеме шығындар коэффициенті істі жүргізуге байланысты нақты ... ... мен ... ... ... ... ... мұндағы НШ – нақты шығындар.
Кжш=213081,0/(645700,0+24506,0) =0,31. бұл коэффициент жалпы түсімдер
көлеміндегі іс жүргізу шығындарының ... ... 5. ... ... ... ... ... нәтижесінде алынған
орташа коэффициенттері
|Көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... ... |3,42 ... ... |1,12 ... ... ... |0,79 ... ... |0,10 ... ... ... |0,31 ... коэффициенті |5,9 ... : ... ... ... негізінде жасалған. |
Осылайша қаржылық талдау ... ... ... ... салыстыра отырып, кейбір коэффициенттердің мәні норматитік
мәндерге сәйкес ... де, ... ... АҚ-ы ... ... ... тұрақты сақтандыру компанияларының бірі болып табылады
деген қорытындыға келеміз.
2.3. «Лондон- ... ... ... ортасын талдау
Республикадағы жалпы сақтандыру рыногының жағдайына шолу ... ... ... ... ... тікелей компанияның ішкі
және сыртқы ... ... Ішкі ... ... компанияның тауар
саясатына кеңірек тоқталсақ. «Лондон- Алматы» АҚ-ы ... ... ... келетін болсақ:
Міндетті сақтандыру класстары бойынша:
– көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін ... ... ... ... ... ... жеке ... азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
– аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың азаматтық-құқықтық ... ... мен ... азаматтық-құқықтық жауапкершілігін
сақтандыру;
... ... ... зиян ... ... байланысты объект
иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
– жұмыскердің өз жұмысын орындауы барысында өмірі мен ... ... үшін ... ... ... ... еркін класстары:
– кездейсоқ жағдайлар мен аурулардан сақтандыру;
– медициналық сақтандыру;
– автокөліктерді сақтандыру;
– темір жол ... ... әуе ... ... жүктерді сақтандыру;
– мүлікті сақтандыру;
– кәсіпкерлік тәуекелді сақтандыру;
– автокөлік иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершіліктерін сақтандыру;
... жол ... ... азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
– әуе көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру;
– келісім бойынша азаматтық-құқықтық жауапкершілікті сақтандыру;
– зиян тигізгені үшін азаматтық-құқықтық ... ... ... ... азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті
сақтандыру объектісі Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасына сәйкес
бекітілген ... ... ... ... ... болып табылады. Көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық
жауапкершілігін ... ... ... ... ... ... ... жүргізушіде көлік құралдары иелерінің жауапкершілігін міндетті
сақтандыру бойынша міндетті түрде сақтандыру полисі болуы ... ... ... байланысты жылдық сақтандыру премиясының ... Бір ... ... ... ... ... ... айлық есептік көрсеткішпен (АЕК) ... ... ... ... зиян ... 600-ге ... АЕК құрайды. Жеке
нотариустардың азаматтық-құқықтық жауапкершілігін ... ... жеке ... нотариалдық іс-әрекеті нәтижесінде үшінші
тұлғаларға тигізген зиянын өтеумен байланысты мүлікті қызығушылықтары болып
табылады. жеке ... ... ... ... ... мүліктік мүдделерін қорғау.
Кесте 6. Көлік типтеріне ... ... ... ... ... ... типі ... сақтандыру премиясының |
| | ... |
| | ... ... ... ... |
|1 ... ... | | |
| |1200 см3 ... |1,5 |3,0 |
| ... 1600 см3 ... |2,0 |4,0 |
| ... 2007 см3 ... |3,0 |5,0 |
| ... 2500 см3 дейін |5,0 |7,0 |
| ... 3500 см3 ... |7,0 |9,0 |
| ... жоғары |8,0 |10,0 |
|2 ... мен ... | | |
| |16 ... ... |5,0 |6,0 |
| |16 ... ... |6,0 |7,0 |
|3 |Жүк ... | | |
| |Жүк ... 2 ... дейін |6,0 |7,0 |
| |Жүк ... 2 ... ... |9,0 |
|4 ... ... | |7,0 |
|5 ... |1,0 |1,0 |
|6 ... |1,5 |2,0 ... ... и ... ... инфрструктуры страховой |
|деятельности.//Рынок ценных бумаг Казахстана 2009, N5. ... ... ... ... ... ... асыратын жеке нотариустардың азаматтық-құқықтық ... ... ... ... Жеке ... жауапкершілігін
міндетті сақтандыру келісімі бойынша сақтандыру сомасының мөлшері оның
шарттарымен ... және ... ... ... ... ... үшін 1000, ал ... үшін 500 АЕК-тен кем болмауы
керек. Сақтандыру премиясының ... екі ... ... анықталады
және сақтандыру сомасының 4,5 пайызынан жоғары болмауы керек.
Аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың азаматтық-құқықтық жауапкершілігін
міндетті сақтандыру ... ... ... ... ... тигізген мүліктік зиянның орнын толтыру жауапкершілігімен
байланысты ... ... ... ... мүліктік мүддесі болып
табылады. бұл сақтандырудың ... ... ... ... ... ... сомасының мөлшері екі жақтың келісімімен
анықталады.
Сонымен қатар туроператор, турагенттердің туристік ... ... ... түрде сақтандырылуы керек. Сақтандыру сомасының
мөлшері туроператор үшін 4000-1000 АЕК аралығында, ал турагент үшін 2007-
нан 5000 АЕК ... ... ... ... ... мөлшері туроператор
үшін сақтандыру сомасының 1-2 пайызын, ал турагент үшін 1,5-2 пайызын
құрайды.
Сақтандырудың ... ... ... ... ... Алматы» АҚ
көлікті ерікті сақтандыру бойынша нарықтың 55 пайыздық үлесін алады екен.
Компания ... ... ... үшін жол ... ... жерге өздері
келетін авариялық комиссарлар штатын көбейткен. Бірақ сақтандырудың бұл
түрі ... ... ... ... ... бұл қызметтен алатын
пайдасы төмен. Өткен 2013 жылы компания көлікті сақтандыру бойынша 1 ... ... оның 800 млн ... ... ... [11].
3. Өмірді ұзақ мерзімді сақтандыру мемлекеттік бағдарламаның әлеуметтік-
экономикалық инвестициялық ресурсы ретінде
3.1 Өмір сапасы мен халықтың өмір сүру деңгейін жалпы бағалау
Өмір ... ... Өмір ... мәселелерін зерттеу XX ғасырдың
60-жылдарының соңынан басталды. Бұл кезеңде Батыс ... ... ... ... көше ... еді. Осы ... ... прогрестің
маңызды аспектілеріне деген қызығушылық арта түсті.
Өмір сапасы бастапқыда ... ... ... ... және ... ... байланыстырылған болатын, ... ... бұл ... ... өмір сүру қабілетін қамтамасыз ... ... ... және ... қол ... тиісті болашақ
идеясының құрамдас бөлігі ретінде тұжырымдала бастады. ... ... ақша мен ... ... ... ... және ... үйлесімі шығады.
Ағылшын зерттеушісі М.Ньюэл «Өмір сапасы» деген кітабында: «тұтыну
қоғамында адам өзінің ... саны ... асып ... ... бола бастады. Өмір бізге таңдау жасау қажеттілігін
ұсынып отыр: не сан - ... ... ... ... ... өсіп
отырған материалдық мұқтаждықтарды қанағаттандыру, арзан ... ... т.б. ... сапа – білім, денсаулық сақтау, экология және т.б.», –деп
жазды.
80-жылдардың ... өмір ... ... БҰҰ ... ... Олар ... ... әлеуетінің дамуы туралы баяндаманы»
(«өмір сапасы» дегеннің терминологиялық синонимі) және оны ... ... ... Осы ... ... адам ... ... – адам
таңдауының мүмкіндіктерін молайту процесі болып ... ... ... үш ... бар, ... ұзақ және дені сау ... таңдау
мүмкіндігі, білім алу және қалыпты өмір сүру деңгейін ұстап тұруға ... қол ... ... ... ... да бар, олар ... және әлеуметтік бостандық, шығармашылық және өндіргіш еңбек,
өзін-өзі құрметтеу мен адам құқықтарының кепілдігінен ... кең ... ... адам ... ... екі ... сипатталады: бір жағынан
– адамның өз әлеуетінің қалыптасуы, яғни оның ... ... ... жоғары деңгейге көтерілуі, екінші жағынан ... ... ... ... ... ... мәдени, әлеуметтік
немесе саяси салалардағы қызметі.
Бұрынғы КСРО ғалымдары өмір ... ... ... ... ... қанағаттандыру (тамақ, киім сапасы, баспананың
жайлылығы, денсаулық сақтаудың, білім берудің, қызмет ... ... және ... ... ... ... ретінде анықтады.
Қазіргі кезде өмірдің сапасы халық өмірінің мәнді жағдайларын
сипаттайтын, әрбір ... ... ... мен ... бостандығын
айқындайтын категория ретінде жиі қарастырылады.
Құқықтық жағынан алғанда өмір сапасы адамның лайықты өмір мен еркін
дамуы құқықтарын іске ... ... ... Қазақстанда өмір сапасына қол
жеткізуді мақсат ету конституция арқылы қорғалады.
Өмір сапасы үш ... ... ... десе болады:
- «болуы керек» - экономикалық жағдай, жұмыс, денсаулық, білім.
- «сүю керек» - ... ... ... ... «болу керек» - қоғамға интеграция, табиғатпен ... ... ... ... ... ... емес, оның ... ... ... ... де ... келмейді, себебі табыстың әртүрлі
экономикалық көрсеткіштері өмір ... ... бірі ғана ... ... кем ... Өмір деңгейі адамдардың ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-
экономикалық категорияға жатады. Бұл категория көрсеткіштерді ақшалай
немесе табиғи бірлікте ... ... ... ... денсаулық
сақтау ұйымының анықтамасы бойынша, өмір сапасы – адамның қоғамдағы өз
орнын қабылдауы, ... ... Осы ... ... ... ... 60-70 ... қалыптасқан жағдайда кеңес халқының өмір сапасы
алдыңғы қатарлы ... ... ... болған жоқ деген тұжырым жасауға
болады. Ал іс жүзінде КСРО-дағы өмір сүру ... ... ... екі есе
төмен болды. Мысалы, шығыс Германияда (ГДР) батыс ... ... ... ... жағдай 3-5 есе жақсарды, бірақ өзін-өзі
өлтіру, қылмыс, өлім-жітім саны күрт өсіп ... өмір ... ... және ... ... ... ... ол екі әдіспен бағаланады:
1. Қажеттіліктер мен ... ... ... ... ... ретінде;
2. Индивидтердің өздерінің өмір сапасына қанағаттану ретінде.
Кейбір қажеттіліктердің ресми көрсеткіштері, ... ... ... ... болуы сияқты таң ... ... жиі ... Ал егер бір ... қалада тұратын кісіден «бақыттысыз ба?» деп
сұрасақ, ол «бақыттымын» деуі ғажап емес. ... ... ... ... ... өз ... көңілі толмайтындар көп. Әртүрлі
құндылықтар жүйесінде өмір ... ... ... ... ... ... Өмір ... индикаторлары адамның өзі
өмір сүретін кеңістіктегі қолайлылықты бағалауы, өмір сүрудің экономикалық
және әлеуметтік жағдайларына адамның субъективті ... ... ... жасау үшін статистикалық мәліметтер,
эмпириялық ... ... ... ... архивтері және
әлеуметтанулық сұрау салу қолданылады. Индикаторлар өмір ... ... өмір ... стандарттары мен индекстері ... үш ... ... ... ... блогы туу, өмір сүру ұзақтығы, табиғи өсім
деңгейі арқылы анықталатын ... ... мен ... хал-
ахуалын сипаттайды. Екінші блок халықтың өмірдің жеке жағдайларына
(молшылық, ... ... ... және т.б.) ... ... ... ... қанағаттануды (биліктің әділеттілігі,
білім алу мен денсаулық сақтаудың қол ... өмір сүру ... ... ... ... ... Оларды бағалау ... ... ... ... ... ... ... нәтижелері қолданылады.
Қанағаттанбау дәрежесінің объективті индикаторы өзін-өзі өлтіру деңгейі
болып ... ... ... ... ... ... бағалайды.
Руханилық деңгейі шығармашылық бастамалардың, инновациялық жобалардың
сипатына, олардың саналуандығына және ... ... ... ... ... ... ... қағидаларының бұзылуы жиілігіне де
байланысты. Өлшем ... ... кісі ... ... ауыр дене ... кәрі ата-аналар мен балалар, маскүнемдік ... ... ... ... ресми статистиканың мәліметтері
пайдаланылады. Осы сияқты ... көп ... онда ... ... ... ... енгізілген индикаторлар мынадай талаптарға сәйкес болуы
тиіс:
- қоғам үшін интегралды мәні бар және оның ... ... ... деп ... ... айқындайтын аса маңызды әлеуметтік
параметрлерді көрсетуі тиіс;
- ел ... кез ... ... сөзсіз қабылдайтын, ортақ
түсінікпен бәрін біріктіретін, өмір сүру жағдайын ... ... ... ... және ... ... әрекет ететін
қажеттілігі;
- салыстырмалы бағалау мен динамиканы қадағалау мүмкіндігін қамтамасыз
ететін стандартты өлшеуге икемді сандық сипаттамалардың ... ... өмір ... индикаторының мынадай түрлері болуы мүмкін:
- объективті және субъективті;
- әлеуметтік және табиғи сала;
- сыртқы және ішкі;
- сандық және ... ... ... ... ... ... өмір ... индикаторлары ретінде ұсынылады. Бұл әлеуметтік
хал-ахуал мен ... ... ... ... ... ... индикаторлар – адамның қоғамдағы өмір сүру ... Бұл баға ... ... жеке психологиялық
ерекшеліктеріне, рухани ... ... Ол ... өз ... ... ... ... анықтайды.
Әлеуметтік саланың индикаторларына демографиялық, ... ... ... сақтау, білім және басқа да ... ... ... сала ... өмір ... ... ортаның географиялық
жағдайлары (ендік, бойлық, теңіз денгейінен биіктігі, орташа ... бір ... ... ... саны, таза су қоры, сейсмикалық
деңгейі және т.б.) өмір ... ... ... ... ... ... ... мен түрінің саналуандығы, оның қорекке
жарамды болуы) экономикалық жағдайлар (ауада, суда және жер ... ... ... ... сәулелердің
интенсивтілігі, радиация және т.б).
Сыртқы индикаторлар – экономикалық–географиялық, табиғи-климаттық
жағдайлар, табиғи ... ... ... ... ... ... ... орналасуы мен ... ... ету, ... ... даму ... ... тұрғындардың кірісі, оның тұтынуы мен ... ... ... ... мен баспанасы, табыс деңгейі мен өмір
құнының қатынасы, халықтың әлеуметтік ... ... ... ... әлеуметтік саланың хал-ахуалы.
Сандық индикаторлар: ІЖӨ (ішкі жалпы өнім), кіріс деңгейі мен қоғамда
оны бөлу, саналуан ... ... мен ... қызметтерді
кластар бойынша тұтыну деңгейі, халықтың ... ... ... еңбек, тұрмыс, демалыс, материалдық жағдай,
тұрғын үй жағдайы, білім беру мен ... ... ... деңгейінің
көрсеткіштері.
Кесте 7
Дамыған елдердегі өмір сапасының негізгі салалары мен көрсеткіштері
|Сала ... ... ... ... |
|1 |2 |3 ... |•Жұмыспен қамтылу/жұмыссыздық |• Жұмыссыз қалу ... |• ... ... ... тип, |мүмкіндігі. |
| ... ... ... |• ... ... және |
| |шарттары, ... ... ... |
| ... жұмыс істеген уақыты). |• Жұмыс пен отбасылық |
| |• ... ... ... ... қоса ... |
| | ... |
| | |• ... ... |
| | ... ... ... ... |• ... (деңгейі, теңсіздік). |•Үй шаруашылығының ... |• ... ... ... ... мен |
| ... ... ... ... ... |• Ұзақ ... ... |
| ... ... кір |• ... ... |
| ... ... жер учаскесінің|• Экономикалық |
| ... ... ... |
| |• ... ... ... үй |депривацияның болуы . |
| ... ... ... |• Өмір сүру ... |
| | ... бағалау. |
| | |• ... ... | ... ... және үй |• ... құрамы, некелік қарым|• Отбасылық өмірге |
|шаруашылығы |- ... . ... ... |
| |•Үй ... ... үй |• Үй жұмысы бөлінісінің |
| ... ... және ... ... |
| ... ... ... |• Өмірдегі қиын жағдайда |
| ... ... ... алу ... |
| ... ... . |• Уақытты бөлуді бағалау.|
| ... және үй | |
| ... ... | |
| ... | ... ... және ерікті |•Қоғамдастықтағы өмірге |
|өмірі мен ... ... ... бағалау |
|әлеуметтік |саяси партиялардың қызметіне, |• Мемлекеттік ... ... ... ... |институттарға сенім арту:|
| ... ... ... ... ... жүйесі, |
| |• Діни ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... |• ... ... ... |
| | ... ... ... | ... ... |
| | |• ... және ... |
| | ... қатынасы. |
| | ... қиын ... |
| | ... алу мүмкіндігі |
|Денсаулық және |• ... ... ... |• ... ... ... ... ... ... . |
| | |• ... ... |
| | ... ... көрсету|
| | ... |
| | ... ... |
| | ... уақыт, құны). |
| | ... ... |
| | ... қанағаттану |
|Білім, білім беру|• Білім беру деңгейі |• ... ... ... ... |•Алған білімнің көнеруі ... ... ... ... |• ... ... ... |
| ... ... курстарда |бағалау. |
| ... алу |• ... беру ... |• ... пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... |• ... ... |
|қызметтер ... ... ... қанағаттану |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
|Қоршаған орта | |• ... ... |
| | ... (шу, ... |
| | ... су ... |
| | ... орындар, жасыл |
| | ... |
| | |• ... ... | ... ... ... және | ... ... | |• ... қаншалықты |
| | ... ... ... ... ... ... ... жизни ... ... ... ... ... Қазіргі кезде адамның қоғамдағы жалпы
және оның жекелеген ... ... ... ... ... ... 60–қа жуық әртүрлі әдістемелер бар. ... ... ... ... мен ... қамтуға қабілетті
әдістемені жасау мүмкін емес деп есептейді.
Мысал ретінде ресей ... ... ... ... ... ... ... көрелік .
1. Әдістеме. Өмір сапасының интегралдық бағасы
Бірінші әдістемеде өмір ... ... ... ... ... ... = ЭЖД + ӘЖБ
мұнда: ӨС – өмір сапасының ... ... ЭЖД – ... ... ... бағасы ; ӘЖБ – әлеуметтік жағдай деңгейінің
интегралды бағасы.
ӘЖБ интегралды бағасы халықтың ... мен ... ... ... баға және ... ... жағдайлары; баспана, көлік
қызметі, бірінші кезекте қажетті тауарларды ... алу ... ... ақша ... ... мүлік, өмір сүру құнының
индексі сияқты статистикалық мәліметтердің негізінде ... ... ... ... ... ... ... индикаторларын қамтитын статистикалық мәліметтерді негізге
алады.
ӘЖБ ... ... мына ... ... ... болады:
ӘЖБ = МЭК + РЖК
Мұнда МЭК – медициналық-экологиялық көрсеткіштер, РЖК – ... ... ... ... өмір ... бағасы
Екінші әдістеме – мына формула бойынша ... ... ... ... өмір сапасының бағасы :
МСӨС = ӘСИ + ҚСИ + ЭСИ
Бұл жерде МСӨС – муниципалитеттегі тұрғындар өмірінің ... ӘСИ ... сала ... ... ҚСИ – ... ... жағдайының
индикаторы, ЭСР – экономикалық сала жағдайының индикаторы .
Әлеуметтік сала индикаторының (ӘСИ) ... ... ... ... :
ӘСИ = И дем. + И білім + И мәд. + И ... + И ... ... ... ... ... ... бөлігінің 1 000
шаққандағы демографиялық жағдайы, 1 000 ... ... ... туу, 1 000 тұрғынға (адамға) шаққандағы өлім–жітім, тұрғындардың
құрылымы, оның динамикасы, қалалар мен ауылдар ... ... мен ... ... беру ... ... (И білім) жалпы білім беретін
мектептер мен ... ... ... 1 000 ... шаққанда
орындармен қамтамасыз етілу, мұғалімдердің саны және т.б. ... ... ... ... (И мәд.) 1 000 ... тіркелген қылмыстың саны, балалардың өнер мектептері, саз ... ... ... ... ... кітап қоры (млн.
дана), спорт ... ... ... ... ... ... ... саласы индикаторына (И денсаулық) ... ... ... амбулаториялық-емханалық мекемелермен және ауруханалық
төсекпен қамтамасыз етілуі, 10 000 тұрғынға ... ... ... ... 1 ... ... балалар саны кіреді.
Тұрғын үй индикаторын (И. тұрғын үй) ... үй қоры (мың ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуі; бір тұрғынға
тиесілі жалпы ... ... ... сияқты көрсеткіштер құрайды.
ҚСИ – бюджет индикаторы, кірістер мен ... ... ... ... ... үй емес ... ... мүлік пен
жерді пайдалану .
ЭСИ – халықтың еңбекке жарамды бөлігі, ... ... ... ... ... жан ... шаққандағы өндірілген өнім, муниципалитеттік
бюджеттен өндірістік және өндірістік емес салаларға жұмсалған ... ... ... кәсіпкерлік, инвестициялық қызмет, орташа айлық
жалақы мен күнкөрістің ең төменгі деңгейі ... ара ... ... де ... ... ... ал есептеу
ағымдағы жылдың көрсеткіштерін өткен жыл көрсеткіштерімен салыстыру арқылы
жүзеге асады.
Өмір сапасын бағалаудың сипатталған ... ... ... ... ... ... ... Бірақ
статистикалық мәліметтер барлық ... ... ... шынайы
жағдайын көрсетпейді, сондықтан ... ... мен ... өмір сүру ... ... пікірлері, тұжырымдарын үйлестіру
өзекті мәселеге айналып отыр.
Ол үшін үшінші әдістемені қолдану керек.
Кесте 8 ... ... ... ... ... топтары ... ... ... ... ... күш ... ... тұрақтылыққа, тосын жағдайлардан |
|өлшейтін көрсеткіштер ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... сыйлау, айналадағылардың |
| ... |
| ... ... ... ... сүру кеңістігін |Субъектінің өзінің өмір сүріп отырған кеңістігіне |
|сипаттайтын факторлар |қанағаттануын анықтайтайтын сыртқы факторларды |
| ... ... ... ... ... ... әлеуметтік және мәдени құқықтар |
|(құқықтар мен |мен ... ... | ... ... ... жалақы, уақытша жұмысқа жарамсыздығына |
| ... ... ... ... ... ... ... байланысты жәрдемақы. |
| ... және ... ... ... |
| ... үшін зейнетақы |
| ... ... ... аз қамтылған |
| ... ... ... ... Лига М.Б. ... ... как основа социальной безопасности. – М.: |
|Гардарики, 2008. – 223 с. ... ... ... ... ... және ... емес
игілік пен қызмет көрсетулермен қамтамасыз ету дәрежесі, оларды ... ... ... және адамдардың осы игілік ... ... ... ... «Тұрмыс деңгейін»
жаңаша айтсақ бұл аса ... адам ... ... ... ... ... және оның жеке ... әл-ауқаты туралы түсінік
беретін ұғым.
Талмдамада статистикалық деректер негізінде халықтың тұрмыс ... ... ... ... ... ... ... топтар бөлінісіндегі материалды игіліктің қолданылуын,
бөлінуін, көлемін, құрамын анықтайды. Жан ... ... ішкі ... ... азаматтар табысының орташа деңгейі, туған кезден ... ... ... көрсеткіштермен шектелмей, денсаулық сақтау және білім
беру, әлеуметтік қорғау, еңбекпен қамту, ... ... ... ету және ... ... ... қоғамды дамыту
сияқты әр азаматтың тұрмыс-тіршілігіне тікелей ... ... ... ... ... тұрмыс деңгейі саласында негізгі қызметтерді дамыту
және ұсынудағы жергілікті бастамаларды тиімді басқару үшін ... ... ... органдар арасында ақпараттандыру мен нығайтуды арттыруға
бағытталған.
Мақсаттары:
❖ тұрмыс сапасын бағалауға арналған индикаторларды іріктеу, ол ... оның ең ... ... тұрмыс деңгейі мен сапасын ... ... ... ... орындау үшін негізгі түбіртектің
бірі
❖ статистикалық деректер негізінде ... ... ... зерттеме;
❖ қазақстандықтардың тұрмыс сапасының жақсаруына талдау және ... ... ... ... сапасының қазіргі жағдайын талдау және көрсеткіштердің даму
серпіні;
... ... ... ең ... және ... ... халық тұрмысына жағымсыз жағдайларды анықтау;
❖ жалпымемлекеттік және ведомствалық статистикалық көрсеткіштердің сапасын
көтеру бойынша ұсыныстар жасау
Зерттеу мәселелері. Халық ... ... ... ... және басқа да мемлекеттік ақпарат көздерін қолдана ... ... ... ... ... ... ... Халық денсаулығы
✓ Білім деңгейі
✓ Адам қауіпсіздігі
✓ Демографиялық жағдай
✓ Экологиялық жағдай
✓ Тұрмыстық жағдай
✓ Әлеуметтік ... 4. ... ... ... бағалау
Ескерпе: Становление и современное состояние инфрструктуры страховой
деятельности.//Рынок ценных бумаг Казахстана 2009, N5.
Зерттеу ... ... ... 3 ... ... ... қазақстан халқының тұрмыс сапасы өңірлік (облыстар, қала мен ауыл),
жыныстық (әйел, еркек), әл-ауқат ... ... (бай, ... ... ... және ведомствалық көрсеткіштердің сапасын көтеру
бойынша ұсыныстар жасау
- ... ... ... ... көрсеткіштер бойынша, әлемдік
бағалау бойынша косплексті баға
2011 жылдың тамызында халықтың тұрмыс ... ... ... ... ... өз ... ... субъективті бағалау бойынша
бір жолғы зерттеу ... ... ... ұсынылған бес топ ... 2010 ... ... өзін кедей топқа жатқызушы үй
шаруашылықтарының үлесі біршама өскен. Өзін орта ... үй ... ... ... ... ... бұл ... те жоғары. 2009
жылдың үй шаруашылықтарын зерттеу барысында сұрастырылғандардың көбі ... ... ... ... ... орта ... да жатпайды» деп есептейтіндігі,
және де ауылдық жерде (43,9%) өзінің әлеуметтік мәртебесін ... ... (47,1%) ... ... екендігі анықталған. Үй
шаруашылықтарының 0,2% ғана өзін ... ... ... ... үй ... ... (51,4%) ... деңгейі
өткен жылғы деңгейде сақталса, 39,6%-ында үй шаруашылықтарының ... ... ... ... жайлы көбінесе өзін
«орта топ» санатына қосатындар (56,8%) және ... ... ... ал ... жайлы – кедейлердің 35,9% белгілеген. Орта ... және ... ... соңғы жылы өз әл-ауқатының төмендегенін үй
шаруашылықтарының ешбірі көрсетпеген.
Өмір ұзақтығы: Өмір сүру ... // ... ... ... ... ақшалай
табысы
Сурет 5. Өмір сүруге ең қолайлы қалалар
Тұрмыс сапасына әсер ... ... ... ... өмір ... ... деп ... Алматы қалаларын атауға болады, туған кезден
күтілетін өмір ұзақтығы мен халық табыстары көрсеткіштері де ең ... ие. ... пен ... астаналардың тұрмыс жағдайлары
қолайлы екені сөзсіз. Ал ... ... ... ... ... Ақмола мен Қостанай облыстар тұрғындарының денсаулық
жағдайлары басқа өңірлерге ... ... ... ... деп ... ... ... облыстарын
белгілеуге болады.
Бұл адамның мәртебелі өміріне ең аз ... ... ... ... дамуына жол ашады.
Осы әдістеме өңірлер арасындағы, жыныс өкілдері бөлінісінде, қала және
ауыл халқы ... ... ... құралы болуы тиіс.
Баяндамада анықталған көрсеткіштерден басқа, адам ... ... ... ... үшін ... ... бақылау жүргізу
қажет. Бұл қанағаттану ... ... ... ...... ... бір жолғы зерттеуге қосымша енгізу.
3.2 Өмiрді ұзақ ... ... ... ... мемлекеттiң
рөлi және тұрғынның мәселелерiн шешудегі негiзгi әлеуметтiк-экономикалық
аспаптар
Әлеуметтік-экономикалық дамудың жаңа аспаптары ... ... ... ... ... ... дамуын қамтамасыз ете отырып,
қоғамның әлеуметтік ахуалын, ... ... ... ... ... сүру ... мен өмір сүру деңгейі көрсеткіштерін арттыру, тұрғындарды
жұмыспен қамти отырып, кедейшілік проблемасын шешу және ... ... ... ... ... ету ... өзекті әлеуметтік-
экономикалық, саяси мәселелерді кешенді түрде қарастыру, ... ... табу ... ... ... ғаламдық сипаттағы мәселелер
болып отыр.
БҰҰ Даму бағдарламасының сарапшылар тобы әзірлеген адам ... ... ... human ... ... ... «адам әлеуетін дамыту» ретінде аударылатын), алғаш рет бірінші
бүкіл дүниежүзілік 1990 жылғы адамның дамуы ... ... ... ... ... дамуы «адамның таңдауын кеңейту процесі қалай ... ... ... ... де ... ... ... анықталды.
Мұндай таңдаулардың біреуі ғана табыс болып ... ... ... тұратын ортасының, іс-әрекет еркіндігі мен сөз бостандығының ... кем ... ... ... ... ... сүру ұзақтығын, ересек тұрғындардың білім алу ... мен ... ... адам ... индексін (АДИ) өлшеу үшін жаңа аспапты
берді. Адам дамуының мұндай анықтамасы адам дамуын бағалауға және ... ... ... ... кең және ... ... ала ... Адамның дамуын көрсететін стратегиялық
көрсеткіштердің жалпы жіктелуі көрсеткіштердің ... үш ... ... Адам ... ... ... ... интегралдық көрсеткіштер, адам
дамуының негізгі интегралдық құрамдауыштарын сипаттайтын ... адам ... өзге де ... ... ... адам ... базалық және интегралдық көрсеткіштері. Адам
дамуының ... ... адам ... үш ... ...... ... және тұрмыс деңгейіне сәйкес келеді [17].
Әлеуметтік-экономикалық дамудың жаңа ... ... ... индексі алынды. Оны төмендегідей көрсеткіштермен, яғни жан
басына шаққандағы кіріс, ... ... ... ортаның ластануы, өмір
сүру ұзақтығы, білім алуы, ақпарат алу ... ... ... ... ... онда ... көрсеткіштер – экономика,
денсаулық сақтау, білім беру болады.
Кез келген қоғамды дамытудың мақсатының бірі – ... ... ... сау, ... және ... ... ... өмір сүру
жағдайын қалыптастыру. Тұрғындардың өмір сүру ... ... ... ... ... осы міндеттердің қоғамды қаншалықты
тиімді шешімін тапқанын айқын байқауға болады. ... ... ... ... ... ету ... ... болуы, яғни
әлеуметтік саланың жақсаруы кезкелген мемлекеттің мықтылығын білдіреді.
Әлеуметтік саясат дегенде «өмір ... мен ... сүру ... ... ... белгілі. «Өмір сүру сапасы» көп қырлы ұғым. Бұл ... өз ... ... ... ... ... ... бір
жағдайлардың толыққанды кешені немесе жиынтығы. Өмір сүру сапасы, бірінші
кезекте адамдардың тек қана тамақтануы, киім-кешек, тұрғын үй, ... ... ... ... ... ... ғана қанағаттандыру
мүмкіндігін анықтап қана қоймайды, сонымен қатар азаматтардың ... ... ... ... ... қатынасуына, олардың рухани және
шығармашылық дамуына, әлемдік мәдениет игіліктеріне ... ... кең ... ... да айқындайтынын ескере кеткен жөн.
Отандық экономист, ғалым Г. Исмагулованың ... өмір ... ... ... ... мемлекеттерді 3 топқа бөлуге болады.
Біріншісіне азаматтардың бастапқы ғана қажеттіліктерін, яғни ... ету, ... ... ... ... ету ... аздап болса да қауіпсіз жағдайда өмір ... ... ете ... ... ... ... екіншісіне бірінші топқа
жататын елдердің міндеттеріне қолы жеткен, енді нарықты әртүрлі материалдық
игіліктермен толтыру ... ... ... ... ... ... Ал, ... азаматтардың демократиялық
құқықтары толығымен жүзеге асып жатқан және олардың рухани дамуы үшін ... ... ... етіп ... ... елдерді жатқызады.
Келтірілген жіктеу ... ... ... ... ... ... ... толық негіз бар [18].
Ресей зерттеушісі Н.Волгиннің пікірі бойынша «өмір сүру ... ... ... ... ... ... салыстырмасында
материалдық және рухани игіліктерді тұтыну деңгейі. БҰҰ құжаттарында өмір
сүру деңгейі ... ... ... ... мен ... қамтамасыз етілген халықтың қажеттілігін қанағаттандыратын
деңгей ретінде анықталады [19].
«Өмір сапасы» деген мәтін тұңғыш рет ... ... 60-шы ... ... қоғамдық ғылымында бой көтерді. Мұның өзі әуеліде қоғамның
экономикалық және әлеуметтік дамуына кереғар құбылыс тәрізденіп те көрінді.
Дамудың жаңа тұжырымдамасы ... ... ... әділ ... билік жеке тұлғалардың ғана емес, тұтас қоғамның талаптарына жауап
беретіндей деңгейдегі өмір сапасына қол ... ... Өмір ... алға ... Дж.Гэлбрейт адамның өмірлік қаракет-қимылы тек
тұтынушылығымен, тапқан табысымен ғана бағалануға тиіс емес деп ... ... адам ... бар ... кең ... қамтып, оның барлық
саласына тарайды, сөйтіп жұрттың ... және ... ... ... ... ... жағдайының жайлылығын, жарасымдылығын
қамтамасыз етіп, бүгінгі өскелең талаптарға сәйкес орайластырады. ... өмір ... ... ... ... жақсы тұратыны
жөніндегі жалпылама түсінік. Оны «жоғары», ... ... ... деп жіктеп, сол арқылы тұрмыс деңгейіне баға
береді. Бұл ... ... ғана ... ... ... ... ... сүру деңгейі мен өмір сүру сапасының анықтамасының даму тарихын
зерделеп қарайтын болсақ, ... сүру ... ... әл - ... сүру салты», «өмір сүру сапасы» сияқты және де басқа да ... ... ... үшін қолданылатынын айта кеткен жөн.
БҰҰ Даму бағдарламасы «Халықтың нақты байлығы: адамның даму ... адам ... ... 2012 ... ... баяндаманың 20-шы мүшелтойлық
шығарылымын сыйға тартады.
«Қазақстандағы адамның 2012 жылғы даму индексі 0,714 тең, республика
адам дамуының деңгейі ... ... ... ... тұр және ... ... ... алады» - деп хабарлады Қазақстандағы БҰҰДБ ... ... ... ... және аймақтық даму департаментінің
басшысы Екатерина Паниклова. 
"Былтырғы ... ... ... ... 16 ... Бұл ... ... кейбір елдер бойынша деректерді таба
алмағанын, сондықтан олардың жалпы тізімге ... ... ... ... егер ... тізімде 182 ел болса, қазір олардың саны 169» - ... өтті ҚР ... ... хатшысы, БҰҰДБ адам дамуы жөніндегі
ұлттық сарапшысы Юрий Шоқаманов.
Адам ... ... ... адам ... ... аспектілерімен
байланысты ақпараттық және талдамалық материалдардың кең ауқымы үшін негіз
салды. Бірақ ІЖӨ ... жай ... ... ... ... ... ІЖӨ өрескел көрсеткішінің жайлылығы жетіспейді. Сондықтан ІЖӨ
қарсы салмақ ретінде басқа жай ... – өмір сүру ... ... беру және ең аз ... шоғырланатын Адами әлеуеттің даму индексі
(АӘДИ) жасалды. АӘДИ күтуді ақтады: ол ІЖӨ ... жай ... ... ... бірақ ІЖӨ айырмашылығы күтілетінде ақтады: ол тек табыс пен
тауарға ... ... ... ... ... 40 жыл үшін адам дамуының
негізгі құраушысына қатысты үрдісті жүйелі бағалаудан ... Біз ... ... отырмыз, бірақ, бұл тарихтың барлық элементтері позитивті
емес. Зерттеу нәтижелері оның пайда ... ... ... ... екі даулы басты тармақтарын ... адам ... ... ... және ... қол жеткізілімдер тіпті жылдам өсусіз ақ
болуы мүмкін.
Сондай-ақ біз, теңсіздікті, гендерлік әділдікті және кедейлікті ескере
отырып әл-ауқаттың көп жақты ... ... ... ... үш жаңа
индекс ұсынып отырмыз. Олар ... ... және ... қол
жеткізіліміндегі прогресті көрсетеді.
НӘТИЖЕЛЕР: Қазақстанның 2012 жыл үшін адам ... ... ... тең ... ... дамуы жоғары деңгейдегі елдер санаты), бұл ... даму ... ... 169 ... ... 66 орынға қояды.
АДИ, кейбір индикаторлар-компоненттер саяси өзгеріске жауап ретінде
бірден өзгермейтіндіктен, уақыттың қысқа ... үшін адам ... ... арналмаған. Орта білімнің жылдардың білім берудің
орташа санымен және туған ... ... ... жыл ... де сол сияқты.
Бірақ АДИ прогресін ортамерзімдік және ұзақ мерзімдік перспективаларда
қайта ... өте ... 1990 және 2012 ... ... үшін ... ... 0.650 дан ... 0.714 дейін, 10 % немесе орташа алғанда 0.5% өсті.
Төмендегі кесте Қазақстанның әрбір индикаторы ... ... 1990 – 2012 ж.ж. ... ... ... өмір сүру ұзақтығы 1
жылға дейін төмендеді, сол уақытта оқытудың орташа жыл саны 3 ... ... ... ... ... саны 3 ІЖӨ ... ... Жан басына
шаққандағы Қазақстанның ІЖӨ 33% өсті. 
Кесте 9. Индикаторлардың жаңа ... мен жаңа ... ... ... ... ... ... тенденциясы
| |
| ... ... ... ... ... жан ... |АДИ |
| |туу кезіндегі |күтілетін |нақты саны |шаққандағы ... |
| ... ... | ... ... | |
| ... ... | | | ... |12.5 |7.7 |7,676 |0.650 ... |12.1 |8.8 |4,837 |0.620 ... |12.3 |7.7 |5,452 |0.614 ... |14.9 |10.1 |8,479 |0.696 ... |15.1 |10.3 |10,234 |0.714 ... жыл үшін Қазақстан АДИ - 0.714 – Еуропа және Орта Азия ... ... ... ... 0.702, ... және ... Азия елдері үшін,
сондай-ақ жоғары көрсеткішті дамыған елдер үшін 0.717 орташа ... ... және ... Азия елдеріндегі көршілер үшін 2012 жылғы АДИ
индексі бойынша демек АДИ және АДИ ... ... ... мен ... ... ... ... және Ресеймен бір деңгейде тұр. тиісінше 69 ... (10 ... ... ... ... және ... салыстырғандағы 2012 жыл үшін
 Қазақстанның АДИ Индикаторлары
| |АДИ |АДИ ... ... ... ... |
| ... ... |жан ... |
| | |і ... ... саны ... |
| | | |н өмір ... | |ІЖӨ ... | | ... | | | |
| | | ... | | ... |0.714 |66 |65.4 |15.1 |10.3 |10,234 ... |0.710 |69 |68.6 |14.6 |11.3 |6,535 ... |65 |67.2 |14.1 |8.8 |15,258 ... |0.841 |28 |76.9 |15.2 |12.3 |22,678 ... | | | | | | ... және |0.702 |— |70.4 |13.9 |9.4 |12,555 ... Азия | | | | | | ... ... |0.717 |— |72.6 |13.8 |8.3 |12,286 ... | | | | | | ... ... ... ... бағалау. Ұзақмерзімдік прогресті басқа
көрші ... ... ... ... ... ... де, сол ... деңгейі ретінде де бағалауға болады. Мысалы, 1990 жылы ... және ... ... және ... Азияда АДИ кестесінің көрші
жолдар бойынша соңғысын иеленген болатын. Бірақ 1990 – 2012 ... ... АДИ ... АДИ ... түрлі жолдармен өтті (2-суретті қараңыз). 
Деректер. Деректер бойынша 2 жылға кешеуілдеумен берілетін АДИ ... ... ... осы ... ... АДИ ... ... жыл үшін рейтингін білдіреді. 2012 жыл үшін деректер туылған кезде
күтілетін өмір сүру ұзақтығымен және ... ... ... саны ... ... ... сондай-ақ жаңа деректер оқытудың күтілетін ... үшін қол ... 2012 ... ... ... жан басына
шаққандағы ІЖӨ бағалау (АҚШ ППС $) ЖІӨ ... ... ... ... ІЖӨ ... ... ... қорының деректерін пайдаланумен
жасалды.
Сонымен қорыта келгенде, Адамның дамуы ... ... 1990 ... ... ... ... кейбір анағұрлым өзекті уақыт сындарына
жаңаша қарауға мүмкіндік ... ... ... туралы баяндама – бұл
Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму ... ... ... 2012 ... баяндаманың жетекші авторы Джени Клугман (Jeni
Klugman). ... ... ... ... аударылады, және оның тұсаукесері
жылсайын 100 ден астам елде ... 2012 ... ... ... ... бастап барлық бұрынғы Баяндамалардың толық мәтіні БҰҰ-ның
негізгі жұмыс ... ... ... алу үшін ... веб-сайтында мына
адрес бойынша: http://hdr.undp.org/ орналастырылған.
Қорытынды
Дипломдық жұмыс тақырыбы өзекті болып саналады, себебі ... ... ... ... ... сақтандыру
компанияларының қызметінде оны қолдану болашақта перспективті ... ... ... ... ... 70-ші ... дами ... Қазақстанда сақтандыру маркетингі енді дамып келе жатқанына қарамастан
сақтандыру компанияларындағы ... ... орны ... деп ... ... ... ... барысында тәжірибенің аздығына
байланысты маркетингтің процедуралдары толығымен игеріліп біткен жоқ. Батыс
елдеріндегідей сақтандыру өнімдерін дайындауды ... ... ... ... келмейтіндігін ескеріп кеткен дұрыс. Өкінішке ... ... ... ... қызметі біздің еліміздегі
сақтандыру компанияларының қызметінен бірнеше он жылдыққа басып озған ... жүз елу ... ... ... ... сақтандырудағы
қызмет көрсетуге деген сұраныс біздің еліміздегімен ... ... ... ... ... ... ... алмасу керек,
олардың сақтандыру компанияларындағы маркетингтік қызметті ... ... ... қоладау керек. Бірақ, өкінішке орай
біздің елемізде шетелдік компанияның тәжірибесін толығымен қолдана алатын
сақтандыру ... аз деп ... ... Осыған байланысты Отандық
сақтандыру ... ... ... ... өз
комапнияларының қызметінде қолданатын ... ... ... ... ... ... ... сақтанушының өмірінде қандай да бір
жағдайлар ... ... ... төлем соммасымен байланысты. Ондай
жағдайларға, біріншіден, сақтанушының белгілі жасқа келуі немесе сақтану
периоды ... ... ... Бұл жағдайларға қосымша, науқас ... ауыр ... алуы да ... ... сақтандыру ұзақ уақыттық
сақтандыруларға жатады. Сақтандыру келісімшарттары 5 ... 30 ... одан да ұзақ ... ... ... ... ұзақ ... бойы
біртіндеп төленетін болғандықтан және әрбір төлемақыға проценттер қосылуына
байланысты өмірді сақтандыруды өмірдегі ... бір ... ... ақша қоры деп ... ... ... балалардың кәмілетке
толуы, жоғары білім алу, белгілі бір жаста үй сатып алу, зейнетке ... ... алу, т.б. ... ... банктік салымдардағыдай өмірді
сақтандыруға ... ақша ... ... ... ... ... процентімен қайтарылады. Дегенмен, өмірді сақтандыру банктік
салымдардан ... ... ... ... Олардың арасындағы негізгі
айырмашылық мынада, егер ... ... ... жағдайда банк
мұрагерлеріне тек қана жинақталған сомманы мұрагерлік процедурасынан кейін
ғана ... ал ... ... ... ... ... ... қарамастан, келісімшарт бойынша жинағысы келген
бүкіл сомманы төлейді. Бұл сомма сақтандыру келісімшартын ... ... ... яғни ... ... процедурасынсыз төленеді.
Өмірді сақтандыру жеке сақтандыру аймағына ... және жеке ... ... ұзақ ... ... ... ... ерекшеленеді.
Зерттеу жұмысымыз бойынша мынадай қорытындыға келуге болады:
1) 2007-жылдың 1-қаңтарындағы ... ... ... ... ... ... бар 40 сақтандыру (қайта
сақтандыру) ұйымдары бар екен. Өмірді ... ... ... бар 5 ... ... ... ... бойынша 30 ұйым жұмыс
істейді. Сонымен бірге сақтандыру ... 12 ... ... және ... атқарады. Өткен жылы сақтандыру ... ... ... млрд теңгені құраған. Меншікті капитал жиынтығы 2012-жылмен
салыстырғанда 77 % өсіп 80,2 млрд ... ... Ал ... ... 67,6 млрд ... ... ... көлемі 120,2
млрд теңге, ол өткен 2012-жылдың сәйкес көрсеткішімен салыстырғанда 79,1 %-
ға өскен. Оның ішінде міндетті сақтандыру 36,9% ... 17,8 млрд ... ал ... ... 12,9 млрд, 65,4%-ға өскен.
2) Компанияның даму қарқыны өте жоғары деңгейде: егер 2010-жылы оның
айналымы жылына 36 ... ... ... ... – 500 млн, ... ... млрд 300 млн, ал 2013-жылдың бірінші жарты жылдығында 2,5 млрд ... ... ... АҚ-ы ... ... қаржылық жағдайы
тұрақты сақтандыру компанияларының бірі болып табылады.
4) Сақтандыру маркетингі – ол ... мен ... ... мен ... ... ... ... байланыс болып
табылады, яғни сақтандыру маркетингінің нәтижесінде ... ... ... ... ету ... ... көп ... бағытталған іс-әрекет кешені.
5) Маркетингтік іс-шараларды іске асыру механизмдерін қолдана отырып
жүзеге асыру арқылы «Лондон- Алматы» АҚ-ы ... ... ... ... алдында беделге ие болып, имиджін жоғарылатады. Жалпы
алғанда компания қызметін маркетингтік қағидалар негізінде ұйымдастыра
отырып ... ... ... ... ... А.А. ... Учебник. – М.: Велби, 2013-464 с.
2. Жуйриков К.К., Страховой рынок: Современное состояние и проблемы ... ... ... 2008., №4
3. Корнилов И.А. Основы страховой математики. – М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2011-400
с.
4. Лер О.Э. словарь страховых терминов и ... Под ред. ... ... ... Наурыз, 2010-224 с.
5. Маянлаева Г.И. «Организация страхового дела в Республике Казақстан».
Алматы, 2007г.
6. Скамай Л.Г., ... Т.Ю. ... ... ... ... – М.:
ИНФРА-М, 2011-256 с.
7. Страхование: Учебник/ Под ред. Ю.Т. Ахвледиани. – М.: ... ... ... ... Под ред. Т.А. ... – М.: ... ... с.
9. Ермасов С.В. Страхование: Учебное пособие. – М.: ... ... ... С.Р. ... Оқу ...... Эко, 2012-448 б.
11. М.Кузьмина Добровольная и принудительная роскошь//Рынок страхования.
– № 12, ... ... ... ... ... ... В.Красноруцкий SWOT-анализ – один из самых качественных методов
определения рисков// Рынок страхования. – № 11, ... О ... ... ... и финансовых организаций// Банки
Казахстана. – №1, 2007.
14. О. ... ... ... ... в ... правда. –
декабрь 2012
15. 2013-2009 жылдарға ... ... ... ... ... ... Рамазанов Н. Страховой рынок.// Деловая неделя. 2008. N3
17. Сманов Г. Становление и развитие страхового рынка РК//Поиск. 2012 ... с ... ... и современное состояние инфрструктуры страховой
деятельности.//Рынок ценных ... ... 2009, ... ... бизнес в 2009 году// Рынок ценных бумаг Казахстана 2010, N2
20. Страховой рынок Казахстана: ... ... и ... ... по 2013 12 ... ... Г. Сервисная деятельность. Учебное пособие. – СПб: Инфра-М,
2012-318б
22. Бурменко Т.Д. Сфера ... ... : ... ... – М., ... -328 б.
23. Жуйриков К и др. ... ... ... ... ... – Алматы: БИС, 2007-384 с.
24. Жуйриков К.К и др. ... ... и ... ... ... ... ... Г.И. Теория и практика страхового дела (в схемах, таблицах)/
Учебное ...... ТОО ... LEM», ... ... А. ... ... поиск пути развития// Альпари 2007 N5
-----------------------
Басшылық кеңесі
Басқарма төрағасы
Тәуекелдерді бағалау департаменті
Төлемдерді бақылау департаменті
Талаптарды ... ... ... ... есеп және ... ... департаменті
Ақпараттық технологиялар департаменті
Статистика департаменті
2 – «ВТБ сақтандыру компаниясы» АҚ-ының ұйымдық құрылымы.
Сақтандыру ұйымының табыстары
Сақтандыру қызметінен ... ... ... ... табыстар
Басқа да табыстар
Сақтандыру премиялары
Сақтандыру резервтерін қайтару сомасы
Қайта сақтандыруға берілген ... ... ... ... ... және брокерлік сыйақылар
Сақтандыру резервтері мен меншікті капиталды ... ... ... ... ... байланысты емес қызмет табыстары
Сурет 3. Сақтандыру ұйымдарының табыстары
Қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету факторлары
Сыртқы – басқарылмайтын
Ішкі – ... ... ... мемлекеттік реттеу
Сақтандыру рыногының жағдайы
Сақтандыру рыногының конъюнктурасы
Сақтандыру инфрақұрылымы рыногының жағдайы
Қор рыногының жағдайы
Тұрғындардың төлем қабілеттілігі
Ұйымның мөлшері және мамандандырылуы
Клиенттік ... ... мен ... ... ... резервтері
Тарифтік саясаты
Қайта сақтандыру саясаты
Инвестициялық саясаты
Шығындарды басқару және т.б.
Сурет 4– Сақтандыру ... ... ... қамтамасыз ету
факторлары
Халықтың тұрмыс сапасын
анықтайтын көрсеткіштерді зерттеу
Сипаттаушы көрсеткіштер
Әсер етуші көрсеткіштер
Комплексті бағалау

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 88 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалпы және өмірді сақтандыру9 бет
Жалпы сақтандыру және өмірді сақтандыру7 бет
Қазақстан Республикасының сақтандыру рыногы мен өмірді сақтандыру41 бет
Өмірді сақтандыруда компанияның стохастикалық моделін құрудың ерекшеліктері76 бет
Еліміздегі сақтандыру түрлерінің жүзеге асуы28 бет
Жеке мүлікті сақтандырудың ақпараттық жүйесі36 бет
Мүсін бұзылуы (бастауыш сынып балалары)18 бет
Сақтандырудың мәні және табиғаты28 бет
Сақтандырудың теориялық негіздері және тарихы26 бет
Сақтандырудың экономикалық және әлеуметтік негіздері37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь