Жерге жеке меншік құқығын жүзеге асыру

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1 ЖЕРГЕ МЕНШІК ҚҰҚЫҒЫНЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ ... ... ...5
1.1 Қазақстандағы жерге меншік құқығының қалыптасу және даму тарихы...5
1.2 Жерге меншік құқығының түсінігі және түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
2 ЖЕРГЕ ЖЕКЕ МЕНШІК ҚҰҚЫҒЫН ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ МЕХАНИЗМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21
2.1 Жерге меншік құқығының обьектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
2.2 Жерге меншік құқыңының субьектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
2.3 Жерге жеке меншік құқығы субьектілерінің құқықтары
мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
3 ЖЕРГЕ ЖЕКЕ МЕНШІК ҚАТЫНСТАРЫН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
3.1 Жер учаскесін жеке меншікке берудің тәртібі мен шарттары ... ... ... ... ... 29
3.2 Жер учаскесіне жеке меншік құқығын шектеу мәселелері ... ... ... ... ... ... .34
3.3 Қазақстан Республикасы мен шетел мемлекеттерінің жер заңнамаларына салыстырмалы талдау және ұлттық заңнаманы жетілдіру жолдары ... ... ... ...39
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 51
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...53
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Жер - адамзаттың басты тіршілік көзі, бүкіл материалдық базистің негізі, аса маңызды геосаяси және экономикалық фактор. Сондықтан жердің ресурстық мүмкіндіктерін бағалай білу, оны тиімді пайдалану және қорғау, келешек ұрпаққа сақтау мемлекет деңгейіндегі негізгі мақсат және міндет болуы керек. Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігін алғаннан кейінгі жылдарда жер қатынастары саласында көптеген нормативтік актілер қабылданып, бұл бағытта мемлекеттік саясат орнығып, белгіленген болатын. Бұл нарықтық қатынастар жағдайында қоғамдағы өзгерістер бұл саладағы нормативтік құқықтық актілерді жетілдіріп отыруды, жаңартуды талап етеді.Елімізде жер қатанастарын жаңа заман талаптары негізінде жер ресурстарымызды ел байлығына айналдыру жолында көптеген шаралар жүзеге асырылуда.
Жер қатынастарының социалистік жүйеден нарықтық экономика жағдайына бейімделген жаңа жер қатынастарына көшуі үшін, жерге мемлекеттік меншік монополиясын жою, жердің кейбір санаттарына жеке меншікті енгізу, жерді ақылы пайдалану жүйесін қалыптастыру, онымен бірге мемлекеттік емес ауылшаруашылық ұжымдарының түрлерін қалыптастыру шараларын іске асыру қажет болды.
Нарық жолына түскен ТМД елдерінде, әлемнің дамыған және жақсы дамып келе жатқан алдыңғы қатарлы мемлекеттерінде жер қатынастары осы модель бойынша жүргізіліп келе жатыр. Жер қатынастары саласындағы мемлекеттік саясат пен осы саясатты жүзеге асырудың құралы ретінде әрекет ететін Жер Кодексінің мақсаты жерді жеке меншікке беру ғана емес. Негізгі мақсаты жер байлығымызды халықтың игілігі жолында барынша тиімді пайдалана білу, оның күтімі мен қорғалуына қатысты мәселелерді шешу. Ұлттық негізгі байлығымыз ретіндегі құндылығын арттыра отырып, елдің әлеуметтік және экономикалық серпінді дамуына тигізер ықпалын күшейту болып табылады. Ал, жеке меншікке берудің өзі осы мақсатқа қол жеткізудің дүниежүзілік тәжірибеде мойындалған тиімді амалдарының бірі.
Ауыл шаруашылығында жүргізіліп жатқан реформалар шаруашылық жүргізудің еркіндігі мен меншік түрлерінің дамуын, жердің меншік иелері мен жер пайдаланушылардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауды талап етеді. Осы тұрғыдан алғанда, жерге жеке меншік құқығын ғылыми түрде зерттеудің маңызы зор.
Қазіргі таңда жер заңнамаларының кейбір нормаларында өзге мемлекеттердің жер заңнамаларымен салыстырғанда талас тудыратын мәселе көбеюде. Мысалы, жердің жеке меншік иесі ҚР азаматтығынан шыққан жағдайда құқықтарын қайта рәсімдеу, ауылшаруашылығы мақсатындағы жерлерді жеңілдікті бағамен сату, субьектілер құқықтарын байланысты басқа да шектеулер, т.б.
1 Энгельс Ф. Семьяның, жеке меншіктің және мемлекеттің пайда болуы Алматы, 1967-21б.
2 Иконецкая И.А. Основы земельного права Российской Федерации. Москва, 1997-11б.
3 «Назарбаев Н.Ә. Қазақстан- 2030. Ел Президентінің Қазақстан халқына жолдауы. Алматы, 19978-63 б.
4 Бектұрғанов.Ә.Е. Қазақстан Республикасындағы жер құқық қатынастары. Алматы, Жеті жарғы,1978-240б.
5 Дембо Л.И. Земельные правоотношения в классово-антоганистическом обществе. Л.,1945-560 б.
6 Покровский И.А. История римского права. М.,1915.- 110б.
7 Еренов.А.Е.Очерки по истории феодальных земельных отношений у казахов.Алма-Ата,1960,-260б..
8 Городеков.Н.И. Киргизы и кара-киргизы Сыр-Дарьинской области.Т.1, Ташкент,1889,-450б.
9 Бренштам А. Социально-экономический строй орхоно-енисейских тюрков VI-VIII веков. М. -Л., 1946. -540 б
10 Зиманов С.З. Общественный строй казахов первой половины ХІХв. Алма-Ата: изд-во Академии наук Казахской ССР, 1989.-294 б.
11 Владимирцев Б.Я. Общественный строй монголов. Л., 1934.-430 6.
12 Казанцев.Н.Д.Земельноеправо.М.,1971,-620б.
13 Иконицкая И.А. Тенденции развития земельного законодательства Российской Федерации//Государство и право, 1992.-№10.-Б.54-92
14 Преображенная степь. Алма-Ата: Кайнар, 1967.-130 б.
15 СтамқұловӘ.С. Стамқұлова Г.Ә. Жер құқығы. Алматы,2004ж-35-65б.
16 Матеи У., Суханов Е.А. Основные положения права собственности. М.: Юристъ,1999.-384б.
17 Маркс К. Предисловие к критике политической экономии. Т.29, М.:Политиздат,1965.-360б.
18 Маркс К. Формы предшествующие капиталистическому производству М.:Госкомиздат,1940.-540б.
19 Генкин Д.М. Право собственности в СССР. М., 1961.-460 б.
20 Қазақстан Репсубликасының Конституциясы. 1995ж 30 тамыз.
21 Қазақстан Репсубликасының Жер кодексі 2003ж 20 маусым.
22 Культелеев.С.Земля-первоначальный источник всякого богатства. ∕∕Заңгер.-2006,-№4.-15-18б.
23 Петрова.В.В.Земельное право России. Москва,-1997,-300б.
24 Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі,1999ж 1шілде. Ерекше бөлім.
25 Ерофеев Б.В. Земельное право России. Общая часть. М.: Юриздат, 1994,-105б.
26 Архипов И.Г. Земельное право Республики Казахстан. Алматы: Борки, 1997. -295 б.
27 Краснов Н.И. Право землепользования в СССР и его виды. М.:Юриздат,1964,320б.
28 Крассов О.И. Право частной собственности на землю. Москва, Юристъ,2000,-379б.
29 Пономаренко.А. Земельное законодательство-в активном применении.∕∕Заңгер,№4,-22-23б.
30 Оспанов.Б. Жерге тек қана жылжымайтын мүлік ретінде қарауға бол майды. ∕∕ Заң газеті, 5қыркүйек 2006жыл. Системы земли книги и кадастра ФРГ.- герман. Союз оберо ведения Бюллетень, 7/1993
31 Қазақстан Республикасы. «Жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскелеріне құқық беру ережесін бекіту туралы» Үкімет қаулысы.2006ж 1тамызда қабылданған.
32 Гегель Г.В.Философия права. Москва, Мысль, 1990, -524б.
33 МанукянА.А.Ограничения права собственности нормами публичного и частного права// Право и экономика.- 1997, №17.
34 Грибанов В.П. Пределы осуществления и защиты гражданских прав. Москва,1972- 284 б..
35 Иконицкая И.А. Земельное право Российской Федерации: теория и тенденция развития. М.: Институт государства и права РАН, 1999,- 127 б.
36 Скловский.К. О возможности ограничения права собственности договором. ∕Хозяйство и право. -1999, №5, 109-113б.
37 «Соттардың жер заңдарын қолдануының кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының нормативтік қаулысы. 2007ж 16 шілдеде қабылданған.
38 «Соттардың жер учаскелерін мемлекеттік қажеттіктер үшін алып қою жөніндегі заңдарды қолдануының кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының нормативтік қаулысы.
39 Крылатых.Э.Н. Экономический механизм регулирования земельных отношений. Москва,-1993.-160-161б.
40 Безбах.В.В. Право собственности в странах Латинской Америки.
41 Ағыбаев.А.Н. Асығыстыққа жол бермейік, ағайын. ∕∕ Заң газеті 2002ж.
42 Дусипов.Е.Ш. Жерге жеке меншік құқығының негіздері.2003ж.-89-91б
43 Комментарий гражданскому кодексу РФ(часть первая). Москва,1995ж.
44 Ресей Федерациясының Конституциясы.1993ж 12желтоқсан.
45 Ресей Федерациясының Жер кодексі. 2001ж 25қазан.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.............................................3
1 ЖЕРГЕ МЕНШІК ҚҰҚЫҒЫНЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ...........5
1.1 Қазақстандағы жерге ... ... ... және даму ... ... меншік құқығының ... ... ... ЖЕКЕ ... ҚҰҚЫҒЫН ЖҮЗЕГЕ ... ... ... ... ... ... ... ... жеке ... ... субьектілерінің құқықтары
мен
міндеттері..................................................................
......................................26
3 ЖЕРГЕ ЖЕКЕ ... ... ... Жер ... жеке меншікке ... ... ... Жер ... жеке ... ... шектеу
мәселелері.........................34
3.3 Қазақстан Республикасы мен шетел мемлекеттерінің жер ... ... және ... ... ... ... ... өзектілігі. Жер - адамзаттың басты тіршілік
көзі, бүкіл материалдық базистің негізі, аса ... ... ... ... ... ... ... ... білу, оны тиімді
пайдалану және қорғау, келешек ... ... ... деңгейіндегі негізгі
мақсат және міндет болуы керек. Қазақстан Республикасы ... ... ... жер ... ... ... нормативтік
актілер қабылданып, бұл бағытта мемлекеттік ... ... ... Бұл нарықтық қатынастар жағдайында қоғамдағы өзгерістер бұл
саладағы ... ... ... ... ... ... ... жер қатанастарын жаңа ... ... ... ... ел ... айналдыру жолында көптеген шаралар жүзеге
асырылуда.
Жер қатынастарының ... ... ... экономика жағдайына
бейімделген жаңа жер қатынастарына ... ... ... ... меншік
монополиясын жою, жердің кейбір санаттарына жеке меншікті ... ... ... ... ... онымен бірге мемлекеттік емес
ауылшаруашылық ұжымдарының түрлерін қалыптастыру шараларын іске асыру қажет
болды.
Нарық жолына ... ТМД ... ... ... және ... дамып
келе жатқан алдыңғы қатарлы мемлекеттерінде жер ... осы ... ... келе ... ... ... ... саясат пен осы саясатты жүзеге асырудың
құралы ретінде әрекет ететін Жер Кодексінің мақсаты жерді жеке ... ғана ... ... мақсаты жер байлығымызды халықтың игілігі ... ... ... ... оның күтімі мен қорғалуына қатысты
мәселелерді шешу. Ұлттық негізгі байлығымыз ... ... ... ... әлеуметтік және экономикалық серпінді дамуына тигізер
ықпалын ... ... ... Ал, жеке меншікке берудің өзі ... қол ... ... ... ... тиімді
амалдарының бірі.
Ауыл шаруашылығында жүргізіліп жатқан реформалар шаруашылық жүргізудің
еркіндігі мен меншік түрлерінің дамуын, жердің ... ... мен ... ... мен ... ... ... етеді. Осы
тұрғыдан алғанда, жерге жеке меншік құқығын ғылыми ... ... ... ... жер ... ... ... өзге
мемлекеттердің жер заңнамаларымен салыстырғанда талас тудыратын ... ... ... жеке ... иесі ҚР ... ... жағдайда
құқықтарын қайта рәсімдеу, ауылшаруашылығы мақсатындағы жерлерді жеңілдікті
бағамен сату, субьектілер құқықтарын байланысты басқа да ... ... ... ... ... ... құқықтық актілерге өзгерістер
енгізу арқылы шешімін табуы тиіс. Мақсаты мен ... ... ... ... ... жеке ... ... реттелу
тәжірибесін талдап, қорыту, заңдардағы кемшіліктерді, ... ... ... ... ... және шетел
мемлекеттерінің жер заңнамаларымен салыстыра ... ... ... ... ... ұсыныстар жасау. Аталған мақсаттар
төмендегі мәселелерді қарастыруды талап ... жеке ... ... ... ... ... ... қарастыру; ... жер ... ... ... жеке меншік құқығының іске
асырылуының құқықтық реттелуін, нарық пен мемлекет талаптарына сәйкестігін
бағалау; ... жеке ... ... заңдардағы кемшіліктер, жетіспеушіліктер мен қарама-
қайшылықтарды ... ... ... қарастыру;
-жоғарыда ... ... ... жер қатынастары саласындағы сауаттылығын арттыру
мен ақпаратқа қолжетімділігін қамтамасыз етуге ... ... ... Жерге меншік және
жеке меншік құқығы туралы ұғым, жерге жеке меншік ... ... жеке ... ... ... ... жерге жеке меншік құқығын
жүзеге асыру нысандары, құқықтары мен ... жер ... ... байланыс. ... ... ... ... ... экономиканың орнығуы, жекешелендіру
саясатының жүзеге асырылуы мен құқықтық реформалар ... ... ... реттелуі, жерге жеке меншік құқығы мен онымен байланысты
азаматтық ... ... ... ... Конститиуциясы, ҚР Жер
Кодексі, ҚР ... ... ҚР ... іс ... ... ... ... ҚР Жоғарғы Сотының қаулылары, шетел мемлекеттерінің
жер ... ... ... ... ... үш
бөлімнен, қорытынды және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1 ЖЕРГЕ МЕНШІК ... ... ... ... жерге жеке меншік құқығының түсінігі және жалпы
сипаттамасы ... ... ... өту кезеңінде жерге жеке меншік
құқығын кешенді ... оның ... ... ... ... заңдарда қолдану- құқық жүйесіндегі аса маңызды мәселелердің ... жер ... ... жер ресурстарын тиімді пайдалану мен
қорғауда осы айтылған ғылыми ... ... және оны ... ... деп ... Ғылыми зерттеулер жерге ... ... ... нормалар құқықтық актілердің өрісін
жетілдірумен қатар, ... ... ... ... ... тиіс. Жер- ... тірі ... ... өмір ... ... Ал ... дамудың барысында
азық-түлік өнімдерін өндіру ісіне шексіз дерлік үстем ... ... ... ішінен адамның ғана қолы жетті [1]. Жер – ... ... және ... ... ... ... қайнар көзі.
Жердің ... ... – оның сол ... ... ... және іс- ... қызметінің негізі ... ... ... ... ерекше табиғат ресурсы ретінде
қорғалуын және ұтымды пайдаланылуын ... ... ... ... құру үшін маңызы бар ... ... ... ... сол ... ... халықтың өмірі ... ... ... ... басқа табиғи ресурстардың жойылуы
және қалпына ... ... Жер ... ... қайта қалпына келмейді, бірақ күн, жел, атом ... ... бар. Су ... ... бар іс жүзінде
сарқылмайды, ... ... ащы ... ... ... ... , ең ... адамның тіршілік ету орны ретінде орны ... да ... ... үшін ... ... орны ерекше[2].
Әрбір мемлекеттің шекараларымен шектелген тіршілік ету орны ... бар. ... адам ... негізі ретіндегі ерекше қасиеті оның
табиғи құндылығын, флора, яғни ... ... ... және ... ... Жер ... ісін ... асыра отырып, адам ... ... үшін ... өсу процесін жандандырып, өз
қажетіне бағыттайды. Бір сөзбен ... жер ... ... келетін
өндіріс ... ... ... ... ... ... болғандықтан, оны
пайдалану, оған қандай да болмасын әсер ету – жердің өзінің қалпына да ... ... ... да ... ... басты қасиеті – адам қоғамының тіршілігі мен оның іс ... ... болу ... ... ... ... қатар, жер өзіне
деген субьективтік заттық құқықтардың іске ... ... ... ... ... ... мемлекет пен оның органдарының жерді бөлу,
ұтымды ... және ... ... іс- ... ... де
анықтайды.
Жерді ұтымды пайдалану дегеніміз — жерді пайдалану ... іске ... ... ... да ... ... ... өзара әрекетін есептей
отырып, максималды жетістікке жету және жерді ... да ... ... ... ... ... ауыл ... өндірісіндегі басты өндіру
құралы ретінде қорғауды білдіреді. Жерлерді ұтымды пайдалану мен ... көп ... және ... ... ... әр түрлі сферасындағы
атқаратын рөлімен анықталады. ... ... мен ... ... бола тұра және шектеулі сипатты болса да, жер жеке индивидтер мен
олардың ... ... ... үшін ашық ... ... меншік қатынастарын
күқықтық реттеу проблемасы әруақытта да маңызды болды және маңызды бола
бермек. ... ... ... ... Қазақстан
халқына "Қазақстан-2030" деп аталатын Жолдауында: "Жеке меншік институттары
жерге деген құқықтың, сондай-ақ меншік құқықтарын және ... ... заң ... ... есебінен нығайтылады" деп атап
көрсетті[3]. ... ... тек ... табиғи объект және табиғат
ресурсы ретіндегі құқықтық режиміне ғана қатысты емес, жеке ... ... ... ... ... ... қатысушы
тұлғалардың заңды мүдделер мен құқықтарының, ... мен ... ... ... ... ... құқықтық реттеу экономикалық, саяси,
құқықтық ... ... ... іске ... ... ... ... ... ... көп қырлы экономиканың
дамуымен, жерді жекешелендіру процестерімен және қазіргі бар жерге меншік
нысандарының ... жер ... ... ... ... байланысты.
"Ғылыми зерттеулер - деп жазады
профессор Ә.Е.Бектұрғанов жер қатынастарын ... ... ... шектелмей, ол нормалардың әлеуметтік-экономикалық тиімділігін
де анықтап беруге тиіс"[4]. Жердің ... ... ... оның
экономикалық және әлеуметтік ... ... ... аса маңызды рөл
атқаратынын ... даму ... өзі ... отыр.
Сондықтан да жер құрылымы мәселесі, жерге
меншік формасының мәселелері, жерге ... ... ... ең аяғы жеке
меншіктік жер иелігінің маңызы мен ерекшелігі — көне дәуір мен феодализмді
зерттеуде аса ... орын ... Ең ... ... ... ... екі ... — көне Шығыстағы жер катынастары мен антикалық
дәуірдегі жер ... ... білу ... Құл ... ... ... мысалы ретінде көне Вавилондағы жер ... ... ... жер ... ... ... Көне Вавилондағы
мемлекет пен құқық жер қатынастарын ... өте ... ... ... ... ... аудартады, атап айтсақ, көне Вавилон көне шығыс
құл иеленуші ... ... ... бола ... Бұл құл ... ... қоғамға сай, антикалық құл иеленуші қоғамнан оның ... ... ... тән ... бар ... ... вавилондық
патшалықта жердің төмендегідей бөлініс категориялары болды: сарай
иелігіндегі жерлер, храм ... ... ... ... жерлер,
жеке ... ... ... Исаакович Дембоның пікірі бойынша, дәл осы жағдайда мәселе жерге иелік
ету жайында болып отыр, ал біздің ... ... ... ... ... ... Олай ... жерге билік, иелік жүргізу мәселесі көрініс
таппаған, тек қана жердің пайдалы ... ... және одан ... ... ғана ... тапқан. Жерге меншік құқығының субъектісі
вавилон патшасы, өйткені жерге қатысты ... ... ... ... ... ... ... болды. Жер рентасы, соған сәйкес үстеме еңбектің
пайдасына иелік етіп, оны ... ... де ... ... ... ... нысаны рим құқығында қандай болды және оның ... ... ... ... ... ... бұрын,осы мемлекеттің тарихына ... Көне ... жер ... ... ... ретінде көрсету үшін, алдымен рим қауымдастығы мен оның ... ... білу ... ... қала құру ... ... өзіндік ерекшелігін, атап айтар ... ол — ... ... саяси ұйым ретінде көрінді, яғни, кауымдастық жері, рим
жері ретінде екі ... ... ... ... ... жер ретінде,
сондай-ак, жеке меншік жер ретінде. Өйткені, рим азаматы — ... ... ... ... рим ... ... жеке
меншік иесі боп танылды[6]. ... ... ... ... ... ... ... негізін малға
жеке меншік құрады, ал жер ешкімдікі ... емес ... ... ... орын
алады. Бұл салада өткір қадамды ... ... ҚР ... ... жасады. Ғалымның дәлелдеуі бойынша, көшпелі малшылардың
өндірістік қатынастар ... ... ... ... жеке ... ... ... меншіктен жеке
меншікке айналған жердің бірнеше обьектісі, кең мағынада алсақ сол ... төрт ... мал ... Малы көп, бай ... пайда болуы, малға жеке
меншік иелік етудің бастауы болып, соның негізін қалады. Ғалымдардың ... жеке ... ... ... ... ретінде, халық арасында тараған
түрлі аңыздарға сүйеніп, малға соғылатын түрлі ... ... ... Төрт ... ... жеке ... айналуы, сол кездегі қалыптасып, орныққан жерге меншіктің
қауымдық ... ... ... ... ... ... мұндай түрі
дараланып, жекеленген мал шаруашылығының дамуына белгілі мөлшерде кедергі
жасады. Бұл ... ... ... ірі мал ... ... ... өйткені
олар өздерінің малдарын жайылыммен қамтамасыз етулері ... еді. ... ... өсуі және мал ... ... жайылымды кеңейтіп,
оны өзінің қарамағына алуға ірі байлар әрекет жасап отырды. Сонымен қатар,
кезең-кезеңімен, ... ... ... жұт, ... ... малдың
жаппай қырылуына әкеп соғып, малшылардың ауыр жағдайға қалдырған кездерде
болды. Сондықтан да, бай мал иелері ... ... ... мал ... ... ... ең ... жолы, малға жайлы, құнарлы жайылым мен (жайлау,
қыстақ, күзеу) жыл он екі ай ... ету ... ... біліп, соны өзі
иелігіне айналдыруға ... ... ... ... ... жеке ... ... ыкпал етті.
Бұл бағдарда, "ең ... ... ... ие болу" дейді, көшпенді
түркілердің көне тарихын зерттеуші-ғалым[9]. ... ... ... кейінгі маңызды жер, жазғы ... ... ... ... ірі ... белгілі адамдардың құзырында болды.
Белгілі ру, ... ... ірі ... ... ... ... ... қарату арқылы, қарапайым қауым
мүшелерінің ығысып, басқа ... ... ... апарып соқтырды. Аздаған
қауымдық иелігіндегі жерлер біртіндеп, сол байлардың қолына көшуі ... ... өзі дала ... ... мал ... жеке ... материалдық негіз ретіңде қалыптастыру мақсатына сай келді.
Кейбір кеңес дәуірі ... ... ... ... ... ... XX ғасырға дейін жерге феодалдық
меншіктің қалыптасуы ... емес деп ... Бұл ... ... ... келіспейтінін айтады. Оның пікірінше, бұл көзқарас тарихи шындыкқа
қайшы келеді [10]. Жер ... ... ... пайдалану
төңірегіндегі мәселелер алға шығып, тез пісіп жетіледі. Қолдан ... ... ... етуді жекешелендіре жүргізу аса маңызды мәнге ие
болды. Қолдан ... ... ... ... алу суландыру жүйесіне де
иелік етуге апарып соқтырды. Сонымен, бұл процесс жерге феодалдық меншіктің
қалыптасуын ... ... жер ... қалыптасуы туралы айтқан кезде, ... ... ... болмайды. Сол шапқыншылық салдарынан Қазақстан
территориясының ... ... және ... ... ... ... қол ... ... ... ... ... қатынасының негізін көптеген
құқық нормасы мен жазу түрінде қалған қолжазбалар ... ... ... барлық жерінде негізінен феодалдық жер катынастары толығымен
орнықты. ... ... ... ... ... қатынас алғашқы
қауымдық құрылымның ыдырауына ықпал етсе, ал жерге феодалдық меншіктің
қалыптасуы ... ... ... ... ... ... жер
қатынастары ... ... ... ... ... ... бұл жерлерді Ресей мемлекетінің
меншігі ретінде жалиялады. Қазақ ... ... ... ... ... ... ... жер қатынастарын реттеудің әдет құқығы
нормаларына ... ... ... ... ... жер ... ... 1917 жылғы
Қазан төңкерісінен кейін орнықты. Большевиктердің помещиктер ... және ... ... ... ... ... ... талаптары 1917 жылдың 26 қарашасында (8 қазанда) қабылданған
жер ... ... ... ... ... ... ... жерге жеке меншікті жоюға
бағытталды және жерді ортақ ... ... ... ... ұранмен
жүргізілді. 1918 жылдың 27 қаңтарында жұмысшы, солдат және ... ... ... ... ... "Жерді социализациялау
туралы" Декретті қабылдап, онда мынадай міндеттерді белгіледі: ... ... ... ... жерге, жер қойнауындағы
байлыққа, суға, орманға және ... ... ... ... ... ... да ... меншік мүлде ... ... ... ... ... ... барлық еңбекші халықтың
пайдалануына өтеді, жерді пайдалануқұқығы, кім сол ... өз ... ... пайдалануына беріледі, тек қана сол занда көрсетілген ерекше
жағдайда болмаса ғана, құнарлы жерден ... ... ... және ... ... жерде орналасқандардың артық өнімі Кеңес үкіметі
ұйымдарына ортақ ... ... ... үшін ... ... ... іште және сыртка шығаруда мемлекет монополиясында болмақ. Тағы бір
көрнекті ғалым, ... ... ... ... ... ... ... айқындап берді. Жерді мемлекет мүлкіне
айналдыру барысында жер меншік ретінде ... ... иесі - ... ... ... мүддесін қорғау мақсатында мемлекет барлық
мемлекет жерін басқарып, билік ету кұқына ие. Мемлекет өз ... ... ... ... ... ... ... беру түрінде жақын нысанда
пайдалануға береді. Сонымен қатар, мемлекет шаруашылықтың ішкі мәселесіне
араласпайды. Жерге ... ... ету ... ... ... ал
жергілікті жерді бөлу жұмысымен жергілікті жер ұйымдары айналысады. ... ... ... ... ... ... съезді 1921 жылғы желтоқсанда БОАК-ға жер ... ... ... ... жер ... ... жер туралы заңдар жинағын
қабылдауды тапсырды. БОАК 1922 ... ... ... ... жер ... ... заң ... 1922 жылы БОАК
РСФСР-дің жер кодексін қабылдады. ... ... ... ... жер ... заңдарда жерді пайдаланушының кең негіздегі құкы
мен оған кепілдік формалды түрде ғана ... Ал ... ... ... ... ... ... жерді пайдаланушы
өзінің негізгі өндіріс құралы- жерден алшақтатылады. ... ... ... ... ... мүліктерінен де ... Отан ... ... ... ... әскер мен халықты тамақпен камтамасыз ету жауапкершілігі
жүктелді. Елімзге ет, сұт, жүн көп ... ... ... ... мал ... тез көтеруге шынайы мүмкіндіктер болмады:
техника, жұмыс күші жетпеді, шөп ... ... күш аз ... жем-шөп дайындау да оңай ... ... ... ... ... ... қиын ... ескере отырып, мал шаруашылығын сырт жайылым
арқылы ... ... ... ... жылдары 20 млн. гектар жер мал
шаруашылығына арналған сырт ... ... ... шөп ... ... ... Соғыс жылдарынан кейінгі қалпына келтіру кезеңінде жерге
орналастыру жұмыстарының мазмұны мына ... ... ... әлсіз колхоздар біріктіріліп, ірілендірілді, сондай-ақ, сырт
жайылымға, жайлау, қыстау үшін жерді үзақ мерзімге пайдалануға ... ... ... ... ... Сондықган да 1945 жылдан 1953
жылдар арасында колхоздар саны республикада ... ... ... азайды. Яғни, біріктіріліп, ірілендірілді. ... ... одан ... реформалар колхоздарды таратып, оларды
біріктіріп мемлекеттік шаруашылық-совхоздарға айналдыру процесі ... ... Бұл ... ... ... ... ... жүрді,
оған дәйекті дәлел ретінде 1990 жылдың 1 қаңтарындағы жағдайға ... ауыл ... ... ... ... жер көлемі 205
млн. гектар болды. Бұл басқаша айтқанда, республиканың ... ... ... еді. Социалистік дәуірдегі жер қатынастарын реттеудегі мемлекеттік
- әкімшілік әдіс КСРО мен одақ ... жер ... ... ережеде
толық, жан-жақты жазылып, бекітілген. Оның өзі одақтас республикалардың
әрқайсысында жер туралы кодексті дайындау үшін ... ... ... Осы жер ... ... ірі мемлекеттік ауыл шаруашылығында ... ... ... ... соны ... бағыт деп таныды. Жер
қатынастарына сырттан біреудің ... ... ... Барлық
жер ... ... ... жеке ... ... ... ... ... аз ... ... ұзақ өмір ... ... ... жөн ... кеңес республикасында жер туралы заңдарға өз ықпалын
тигізді. Сөйтіп, Тәуелсіз ... ... ... ... жаңа ... ... Сол кезеңде КСРО-дағы жер
қатынастарын қиын жағдайдан құтқару үшін жасалған ... 1990 жылы ... ... жаңа ... саясатының болуы. КСРО Жоғарғы Кеңесі сол
жылы жер ... ... жаңа ... ... онда ... ... ... келтірілді. Егеменді Казақстанның жер катынастары
Жер қатынастарының жаңа ... ... ... 1991 ... ... Қазақстан Республикасының ... ... ... ... конститутциялық заңын қабылдаумен
басталды. Бірак, бұл заңның тарихи ... ... КСР ... ... ... қабылданған Жер туралы кодексінің жаңа редакциясында жатыр. ... ... ... ... жері тек қана ... болып танылады делінген. Бұл өте өткір, прогрессивтік шешім болып
табылады. Өйткені, бұл ... ... ... ... ... ол ... жер "сол
территорияда өмір сүріп жатқан халықтың байлығы" деп ... ... ... жол берілмейтін. Жер туралы кодекс ... жер ... 1995 ... 22 ... ... яғни ... ... күшіне енгенге дейін реттеді. Жер туралы ... ... ... реформа жасап, өзгерістер жүргізуде айтарлықтай маңызы болды
және ол төмендегідей мәселелерде ... ... ... ... жер ... алу құқығы берілді және жеке ... ... ... жеке үй ... ... бау-бақша мен мал
шаруашылығын, құрылыс және үйін, саяжай, т.б. ... ... ... мәңгілік мұра арқылы ұрпағына беруге мүмкіншілік алды; азаматқа
бөлінетін жер көлеміне қойылатын ... ... ... ... ... ... мемлекет, шаруашылық және басқа да ұйымдардың сырттан
келіп араласуына тиым салынды; жер иелері мен жер ... ... ... ... ... ... ... өздері өндірген
ауыл шаруашылық өнімдеріне өздері иелік етуі және оны сату ... ... ... жалға беруге рұқсат етілген; жергілікті атқару және өкілетті
ұйымдардың жер ... ... ... ... ... ... белгіленген; жер дауын шешу үшін сот билігінің рөлі күшейтілген.
Селолық ел орналасқан ... ... ... алу не үшін ... болды
дегенде, жерге реформа жасағанға ... ... ел ... ... мен ауылдардың жерінің құрамына кірді, ал заң бойынша олардың
барлығы ... ... ... ... ... ... да жерге
орналастыру ұйымдары жергілікті ауыл әкімдерімен біріге ... ... ... бар меншік малына қанша жайылым, шөп дайындайтын жер, үй
маңындағы ... ... жер ... соны ... жылға дейін барлық жерді пайдаланушыларға КСРО
бланкасымен толтырылған жерге иелік ету ... ... акті ... ... ... ... құжатты қайта тіркеу қажеттілігі содан
туындап ... ал ... ... кейін, бұл құжаттардың жаңа формасы
бекітілді. Бұрынғы мемлекеттік актілерді жаңа ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі де жаман болмады. Осы жұмыс
процесі ... ... ... ... мен ... ... ... негізгі бағытталған мақсатқа сай пайдаланып отыр ма, жоқ па ... көп ... ... ... ... 1995 жылғы
жаңа Конституциясы алғашқы рет жерге жеке меншік ... ... ... және жеке ... ... танып, теңдей қорғайтынын
бекітті.Конституцияның нормаларының негізінде ... ... 1995 ... ... «Жер туралы» жаңа ... Бұл ... ... ... құқығы мен жер пайдалану құқығына
қатысты туындайтын жер қатынастарын жаңаша ... ... рет ... мен ... да ... ... қарастырды. Қоғам
нарықтық эконномикаға жол ашты. Сол себепті де, жер туралы заңнаманың ... ... ... 2001 ... ... «Жер ... заң
қабылданды. Бұл акт төмендегідей ... жаңа ... ... ... ... беру ... шартты жер үлесі туралы, жер ... жаңа ... т.б. Егер ... ... ... мен ... ... жер учаскелерінің көлемі заңға сәйкес актілермен
бекітілсе, енді осы ... ... ... тек ... ... болды.
Сонымен қатар, бұл заң халықтың әлеуметтік қажеттіктері мен ... ... елді ... ... ... жаңа ... ... Республикасының жер
заңдарын одан әрі жетілдіру 2003жылғы 20-маусымда Қазақстан ... Жер ... ... ... ... Бұл ... 5 бөлім, 21
тараудан, 170 ... ... 2003 ... ... ... ... Қабылданған Жер кодексі 2003 ... ... ... ... Кеңесімен қаралып,
заңды деп танылды[15].
1.2 Жерге меншік құқығының түсінігі және түрлері. ... ... ... ... ... сол ... экономикалық
қатынастардың негізін құрайды, өйткені дүние жұзінің тарихи дамудағы ... алып ... ... та, ... мәселе меншіктің айналасына
топталады. Орталықтан ... ... ... ... өту дегеніміз, ең бірінші меншікке деген көзқарастың өзгеруі
болып табылады. Қазақстан казір осындай ... ... ... яғни ... ... мен ... кәсіпкерлерліктің дамуы үшін тиімді
жағдайдың жасалуы т.с.с. Бұл ... ... ... ... ... реттеу жүйесін барлық бағытта келісіммен және тиімді жүргізбесе
мүмкін ... ... ... ұғым, сондықтан ондаған жылдар адамзат баласының ең
үздік өкілдері оған өз ... ... ... ... ... ... арқылы ғана бітпейді. Әлемді дір еткізіп, өзіне назар ... ... ең ... факторы сол кезенде қалыптасқан меншікке
деген қатынастан туындап, соны өзгертуге деген ... ... ... меншік термині
көбіне-көп түрлі мағынада қолданылып жатады. Бір жағдайда бұл терминді
"мүлік" немесе "зат" ... ... ... қарастырады. Мысалы,
"меншікті беру", немесе "меншікке ие болу" деген жағдайларында. Екінші бір
жағдайда, бұл ұғым тек ... ... ... ал ... бұл
мүлдем қарама-карсы ұғым, яғни заң категориясы ... ... сол ... ... ... ... тұсында
экономистер, философтар мен заңгерлер меншікті және меншік ... ... ... ... ... ... [17] ... өндірістің алдындағы формалары" [18] ... ... ... туралы ережелерге сүйенеді. Негізінен меншік ұғымының
төңірегінде топтастырылған ережелердің алдына ... ... ... ... ... ... қоғамда қалыптасқан өндіріске және оның нәтижесінде пайда
болатын өнімге ара қатынасын анықтау. Осы ... ... ... ... ... меншік құкығы дегеніміз не, меншік құқығымен
реттелетін қоғамдық қатынастардың құрамы қалай, меншік ... ... ... ... бар және ... ... қоғам қатынастарынан қалай
ажыратуға болады деген сұрақтарды шешуге тырысты. Меншіктің экономикалық
қатынастары ... ... ... қондырмамен бекітілген. Бұл
аталған қатынастарды ... ... ... жүйесінде және меншік
құқығын құрайтын институттарында көрініс ... ... ... ... иесі ... білдіріп, белгілі бір тұлғаның мүлікке занды билігі
бар екенін анықтап , оны ... ... ... қорғалуын да
қамтамасыз етеді. Бірінші жағдайда, әрине, объективті түрде меншіктік құқық
туралы сөз қозғалса, ... ... ... ... субъективтік
меншік құқығы ... ... ... ... ... ... (субъективті мағынада) меншік иесіне
мүлікке иелік етуге, пайдалануға және оған ... ... ... ... Көрсетілген құқықтық мүмкіндік, жалпы алғанда, меншіктің
субъективтік құкығы ... ... ... ... ... іс-қимыл жасау
мүмкіндігін айқындайды және ол заң бойынша меншік иесі ... ... ... кала ... Меншік құкығының мазмұнын ашу үшін, меншік
иесіне тиесілі құқықтық мүмкіншіліктің әр ... ... ... ... ... ... шарушылық билігін қамтамасыз ету
мүмкіндігі. Мәселе, бұл жерде мүлікке шаруашылық ... ... ... иесі оның ... болуы қажет деген ұғым тудырмайды.| Пайдалану
құқығы- мүліктен оның пайдалы табиғи ... ... ... ... ... заң ... ... етілуі.Пайдалану, яғни меншік иесінің
өз иелігіндегі мүліктен өзінің тұтынушылық және ... ... ... ... ... құқығы иелену құқығымен
өте тығыз байланысты, бірақ ... ... ... ... ... ... болады. ... ... - ... заң ... ... ... заңмен қамтамасыз
етілуі. Алайда, мына бір нәрсені атап айту ... ... ... ... құқыктық мүмкіндіктер меншік құқығының бүкіл ерекшелігін толық
ашып бере алмайды деп есептейді. Бұл жөнінде, ... ... ... ... ... ... ... үш кұқығымен
бітпейді... Меншік иесі аталған үш бірдей кұқықтық ... ... ... ... тұра ... ... ... қалуы мүмкін. Шындығында да, ... ... ... оны ... ... ... ... оны пайдалануға
тыйым салып және тәркіленген ... ... ... ... ... бола
тұрғанмен меншік иесінің "аз да болса" сол ... ... ... ... Егер де, талап етушінің талабы жоққа шығарылса, меншік кұқығы толық
көлемде ... ... ... ... ... ... "икемділік" кұқықтық меншік". ... ... ... ... келісуге болмайды. Меншік иесі
белгілі бір жағдайларға байланысты ... ... ... ... мен, меншік иесі болып қалады деу дәлелсіз. Бұл жағдайда меншік
иесі ... ... ... тек қана уақытша оны іске ... ... ... кұқық соған сәйкес ... ... ... ал егер ... ... ... басқа
құқықтық нормаларға байланысты бұл мүкіндік уақытша шектеледі. Бірақ, ... ... ... ... ... ... Бұл туралы Д.М.Генкин:
"Кез-келген субъективті кұкық шексіз емес, ол, ... ... ... бір ... ғана пайда болады. Ал, сол шектің ... ... ... себептерге ... ... ... өз ... ... ... және оны қорғай
отырып, мынадай ... ... ... ... ... ... ... және оны іске асыру мүмкіншілігі меншік құқығының дербес элементі
бола алмайды және иелену, пайдалану және ... ... одан ... ... Біріншіден, ол құқықты іске асыру мүмкіншілігін сол ... ... ... ... ... құқықтың
схоластикалық екі қабаты пайда ... ... ... өзі және
субъективтік құқықты іске асыратын субъективтік кұқық. Үшіншіден, егер де
бұндай ... ... ... ... ... ... ескерсек, арнайы меншік құқығы емес, онда бұндай жағдайды кез-
келген ... ... ... ... мына ... атап айту ... ... меншік кұқығының мәні
субъективтік құқық ... ... ... үш ... ... ... ... деген пікір негізді емес, ондай жағдайда меншіктің субъективтік
құқығының анықтамасы толық болмайды. Бұлай болатын ... ... ... ... қана меншік иесіне тиесілі болмай, басқа да тұлғаның, тіпті, шаруашылық
жүргізу құқығына ... ... да ... мүмкіншіліктері болуы
мүмкін. Ю.К. Толстой, аталған ... ... ... тән ерекше
белгісі ретінде меншік иесінің күқықтық мүмкіншілігін атап ... ... ... ... иесі ... құқықтық мүмкіншілігін өз қалауынша
шешеді. ... ... ... ... жоғарыда келтірілген анықтаманың ғылыми негізді екенін, ... бола ... да оған ... ... ... ... жасамадық.
"Оның шаруашылық үстемдігі ... ... ... ... ... мүмкіншілігін жою" деп автордың көрсеткен ережесі белгілі иелік
құқығымен қатар меншіктің субъективтік ... ... ... ... жоқ. ... пікірімізше, бұл құқықтық мүмкіншілік заңды түрде
қорғалып отырғандықтан, аталған мәселе соның ішінде қамтылады, ... ... ... ... жеке ... және ... ... көз салудың қажеті жоқ. Сонымен катар, ... ... ... ... ... іске асыру мүмкін емес. Яғни,
тұлға ешқандай ... ... ... ... ... егер ... кезінде қорғай алмаса. Сондықтан да меншік иесінің ... ғана ... ... ... және олар ... ... қамтиды. ... ... құру ... ... ... жер кұрылымын түпкілікті түрде
өзгертуді талап етті, яғни жерге жеке меншіктікті мойындау. ... ... ... ... ... ... мемлекетіміздің тарихында түңғыш рет
жерге мемлекеттік және жеке меншік тең дәрежеде мойындалады және қорғалады.
1995 жылдың 30 тамызында кабылданған ... ... ... жеке ... ... ... Жер және
оның қойнауындағы байлық, су, өсімдіктер және жануарлар әлемі, басқа ... ... ... ... иелігінде. Жер, сондай-ақ белгілі бір
негіздер мен жағдайға байланысты жеке меншік иелігінде ... ... ... меншік қатынастарын қазіргі мемлекеттік реттеу шет елдерде ұзақ
даму ... ... ... ... ... жеке меншік пен жалпы қоғам
мүддесін тиімді баланста ұстау қажеттілігі ... ... ... ... ... отыр ... болады. Өйткені, жерге жеке меншік құқығы
Қазақстанда жақын арада ... ... ... оған ... дәстүрінің жолынан түгел өту қажеттілігі жоқ. ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің көздеген
немесе көздеуге ... ... ... ... ... жеке бөліп қарастыруға болады: аса ірі жер латифундияларды
құруды болдырмау, жер ... ... иесі мен ауыл ... тауар
өндірушіні бір тұлғаға біріктіру, жерді шаруашылыққа ... ... ... ... қамтамасыз ету, жер учаскелерін, олардың
сапалық ерекшелігіне байланысты мақсатты пайдалануды қамтамасыз ... ... ... болдырмау мақсатында жер нарығын
реттеу. ... атап ... ... ... ... ... және билеу құқығы
арқылы көрініс табады. Сондықтан да, ендігі қарастыратын мәселе, жерге
меншік ... ... ... ... жерге тиісті құқықтары қалай жүзеге
асырылады соны қарастыру. ... ... ... атап ... бұл ... ... затқа, мүлікке шаруашылық
үстемдік етуін занды қамтамасыз ету мүмкіншілігі. Жерді ... ... ... негізделе отырып жер учаскесіне шын мәнінде иелік ету ... ... жер ... ... ... ... ... қажетті құжат
арқылы бекітіліп беруі қажет және жер ... ... ... мен
белгілер аркылы белгіленіп, ... ... ... (аралық столбылар,
дуалдар, табиғи ... т.б.). ... ... ... ... жер ... мемлекет
меншігінде болады. Жер, сондай-ақ заңда белгіленген негіздерде, шарттар мен
шектерде жеке меншікте болуы мүмкін. Жер ... ... ... ... ... ішінде, ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлер, елді мекен
жерлері, ... қоры ... және ... ... кіреді. Олардың құрамынан
жер учаскелері жеке ... ... ... тәртіп бойынша беріледі.
Азаматтар мен ... емес ... ... ... ... жеке меншік
құқығы жерге мемлекеттік меншік құқығынан туындайды деп ... ... ... ... ... жер ... ... кезінде барлық жерлерді
қорғау мен ұтымды ... ... және ... ... ... атауға болады. Жеке ... ... ... ... ... да ... ... жатады. Бұл функция
да барлық жерлерді тиімді және ... ... ... ... ... жер ... ... меншік пен жер пайдаланудың нысанына емес, жер учаскесінің
құқықтық режимі мен оның ... ... ... ... ... меншік қатынастарын реттейтін
Қазақстан Республикасында бірқатар нормативтік ... ... ... ... жер ... ... сәйкес, Қазақстан
Республикасы жер заңдарының мiндеттерi: жер ... ... ... мен
жер пайдалану құқығы туындауының, өзгертiлуi мен тоқтатылуының негiздерiн,
шарттары мен ... жер ... ... ... мен жер
пайдаланушылардың құқықтары мен мiндеттерiн жүзеге асыру ... ... ... ... мен ... ... ... ұдайы қалпына
келтiрiп отыруды, табиғи ортаны ... мен ... ... ... жер қатынастарын реттеу; шаруашылық жүргiзудiң барлық нысандарын
тең құқықпен дамыту үшiн жағдайлар жасау; жеке және ... ... ... ... құқықтарын қорғау; жылжымайтын мүлiк рыногын жасау мен
дамыту; жер қатынастары саласында заңдылықты ... ... ... ... жер ... қағидалары көрсетілген.Қазақстан Республикасының
жер заңдары: Қазақстан ... ... ... қол ... бөлiнбейтiндiгi, жердi табиғи ресурс, Қазақстан Республикасы халқының
өмiрi мен қызметiнiң негiзi ретiнде сақтау, ... ... және ... ... ... қамтамасыз ету, жердi ... ауыл ... ... ... ... ... ... және оған қолжетiмдiлiк туралы ақпаратпен қамтамасыз ету, жердi
пайдалану мен ... ... ... ... ... ... ... болдырмау немесе оның зардаптарын жою, жердi ақылы ... ... Жер ... ... ... Республикасының жер қоры нысаналы мақсатына сәйкес мынадай
санаттарға ... ауыл ... ... жер, елдi мекендердiң
(қалалардың, кенттер мен ауылдық елдi мекендердiң) жерi, ... ... ... жерi және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатына ... ... ... ... ... жерi, сауықтыру мақсатындағы,
рекреациялық және тарихи-мәдени мақсаттағы жер, ... ... жерi, ... жерi, ... жер[21].
Жер – кез ... адам ... ... ... ... ие. Ал, мемлекет өмірінде оның пайда болуы мен қызмет
етуінің ... ... ... табылады.
Жер – ... ... ... қайнар көзі. Жерге меншік құқығы –
меншік иелерінің және жер пайдаланушылардың құқықтары мен ... ... ... тиімді қолдану мен қорғауға бағытталған азаматтық,
экологиялық және жер ... ... ... ... ... ... ... ... ... пен жеке ... ... танылады және
қорғалады. Республика аумағында жерге мемлекеттік ... ... ... ... Республикасы танылады[22]. Жер
кодексінің ... ... жер ... меншiк құқығы: меншiк құқығын
табыстау, меншiк құқығын ... ... ... ... құқықтық
мирасқорлық тәртiбiмен (мұраға қалдыру, заңды ... ... ... арқылы туындайды. ... ... беру және оның ... жер учаскесiнiң нысаналы мақсаты
ескерiле отырып, жүзеге асырылуға тиіс.Қазақстан Республикасында ... ... ... 1) ... ... 2) ... ... ... 3) ... ... ... өзге де ... туындайды.
Жер кодексіне сәйкес жеке
меншiкте болмайтын жер учаскелерiн қоспағанда, мемлекеттiк меншiктегi жер
учаскелерi азаматтар мен мемлекеттiк емес ... ... жеке ... ... ... ... ... ... ... ... ... қожалығын, өзiндiк қосалқы шаруашылық
жүргiзу, орман өсiру, бағбандық, жеке тұрғын үй және саяжай құрылысы ... ... ... ғимapaттарды) oлардың мақсатына сәйкес
қызмет ... ... ... қоса ... өндiрiстiк және өндiрiстiк
емес, оның iшiнде тұрғын ... ... ... мен олардың
кешендерiн салуға берiлген (берiлетiн) немесе олар салынған жер учаскелерi
болуы мүмкiн. ... ... ... емес ... жеке меншiгiнде тауарлы ауыл шаруашылығы өндiрiсiн жүргiзу,
орман өсiру үшiн, ... ... ... ... ... қызмет көрсетуге арналған жердi қоса алғанда, өндiрiстiк және
өндiрiстiк емес, оның ... ... ... ... ғимараттар) мен
олардың кешендерiн салу үшiн берiлген (берiлетiн) немесе олар салынған жер
учаскелерi болуы мүмкiн. ... ... ауыл ... жер ... Жер ... ... ... және
жағдайларда жеке және заңды тұлғаларға жер пайдалану құқығымен ... жеке ... ... ... ... шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерi жеке меншiк
құқығымен Қазақстан ... ... ... ... фермер
қожалығын  жүргiзу үшiн және Қазақстан Республикасының мемлекеттiк емес
заңды тұлғаларына тауарлы ауыл шаруашылығы ... ... және ... үшiн ... ... ... жер ... ауыл ... ... үшін мемлекеттік заттай гранттар ретінде жеке меншікке беруге жол
берілмейді. ... ... жер ... ... иесi ... ... азамат
Қазақстан Республикасының азаматтығынан шыққан кезде жер учаскесi мемлекет
меншiгiне қайтарылуға тиiс не жер ... ... 10 ... ... ... ... жер ... құқығына бiр жыл iшiнде қайта ресiмделуге
тиiс. Жер учаскесi мемлекет меншiгiне ... ... жер ... алу ... ... ... осы учаскенi мемлекеттен сатып ... ... жер ... ... ... ... есебiнен төленедi.
Жергiлiктi атқарушы орган жер учаскесiн
сатып алудан бас тартқан жағдайда, ол ... оның ... ... ... ... ... иесi өзiнiң жер учаскесiне қатысты ... ... ... ... ... заң ... ... кез келген мәмiлелердi жасасуға құқылы.Жер учаскесiне
меншiк құқығы басқа адамға мәмiле жасалған кездегi ... ... ... ... ... ... ұйымдар мен
мекемелерге берiлген, қорғаныс қажеттерiне пайдаланылатын, ... ... ... алып ... ... және ... орман және су қорларының, елдi ... ... ... ... жер, оның iшiнде арнайы жер қорының жер учаскелерi,
кенттер мен ауылдық елдi ... ... ... және ... ... жеке меншiкке берiлмеген шалғайдағы жайылымдар мен
басқа да жер ... ... ... ... жеке меншік құқығы – азаматтардың және ... ... ... ... ... жер ... жер заңдарында
белгіленген негіздерде, шарттар мен ... ... ... және ... ету ... ... иелену, пайдалану, билік ету құқықтарының мазмұнын
біз жоғарыда ашып ... ... ... ... ... ... құқығы да қолданылады. Жер
пайдаланушылар: мемлекеттiк және мемлекеттiк емес, ұлттық және ... және ... ... ... және ... бастапқы және кейiнгi
болып бөлiнедi. ... ... жер ... ... ... ... жер
пайдаланушыларға: ... ... ... ... ... жүргiзу құқығымен немесе оралымды басқару құқығымен ... ... ... шаруашылығы
және орман шаруашылығы өндірісін жүзеге асыратын заңды тұлғаларға, сондай-
ақ ... ... және оқу ... ... ... ... аумақтар
жерiнде жер пайдалануды жүзеге асыратын ... ... ... ... ... ... өзге де ... берiледi.
Тұрақты жер пайдалану құқығы шетелдік жер
пайдаланушыларға ... ... ... ... мен ... тұлғаларға уақытша
өтеулi жер пайдалану (жалдау) немесе уақытша өтеусiз жер ... ... ... ... ... жер ... құқығы 5 жылға
дейiнгi мерзiмге табысталады, уақытша өтеулi жер ... ... ... (5 ... ... және ұзақ ... (5 ... 49 жылға дейiн) болуы
мүмкiн. Жер ... ... ... ... ... ... ... тұлғаларына уақытша өтеусiз жер
пайдалану құқығымен: шалғайдағы мал ... ... ... ... ... мал жаюы мен шөп ... үшiн, ... жер
пайдаланушыларға, бақша өcipу үшiн, қызметтiк жер телiмі түрiнде, ортақ
пайдаланылатын жолдарды салу, мемлекеттiк меншiктегi және ... ... ... кезеңiне, тозған және бүлiнген жерлердi
қалпына келтiру кезiнде, концессия шартының қолданылу мерзіміне, Қазақстан
Республикасының заңдарында ... ... ... (үй-жайларды) және
ғимараттарды уақытша өтеусiз пайдалануға берген кезде,ғибадат объектiлерi
үшiн, ... ... заң ... ... өзге ... мүмкiн. ... жер ... ... учаскелерiн қызметтiк жер телiмi түрiнде және тозған әрi бүлiнген ... ... үшiн ... ... ... ... сондай-ақ
концессиялық жобаларды іске асыру үшін жер учаскелерін беру жағдайларында
бес жылдан аспауға тиiс. ... ... жер ... жер ... иелiктен шығаруға, соның iшiнде оларды ... ... ... жол ... ... уақытша өтеулi (қысқа мерзiмдi және
ұзақ мерзiмдi) жер ... ... ... ... мемлекеттiк емес
заңды тұлғаларға, сондай-ақ халықаралық ұйымдарға табысталуы мүмкiн.
Бастапқы жер пайдаланушы ... жер ... ... иелiгiнен
шығармай, ал өзiне тиесiлi учаскенi (немесе оның бiр бөлiгiн)  жер учаскесі
орналасқан жердегі облыстың (республикалық маңызы бар ... ... ... ... бар ... ... органына хабарлай отырып,
басқа тұлғаға уақытша жер пайдалануға беретiн жағдайларда, кейiнгi ... ... ... ... кейiнгi жер пайдалану туындайды.
Кейiнгi жер ... ... жер ... ... ... өз ... ... жер
пайдаланушыларға ... ... ... ... ... жер пайдалануға берген
кезде бастапқы және кейiнгi жер пайдаланушылар жер пайдаланушының мемлекет
алдындағы ... ... ... ... ... жеке ... беру ... мемлекет меншік
иесіне заңдармен белгіленген барлық құзіреттерді бірге ... ... ... жеке ... өтеді, меншік иесі азаматтық құқық
нормаларымен белгіленген өз құқықтарын толық жүзеге асыруға заң ... ... ... ... ... ... жеке меншікті
енгізбес бұрын көптеген даулы мәселелер туындады[22]. ... ... ... жеке ... ... тек ... берсе,
онда жерге билік ету құқығы өзінде қалады да мемлекет меншігі болып қалады.
Осыған байланысты ... ... де ... алынды, сөйтіп жаңа Жер
кодексінде ауылшаруашылығы мақсатындағы жерлерге жеке меншік құқығы
енгізілді.
2 ... ЖЕКЕ ... ... ... АСЫРУ МЕХАНИЗМІ
2.1 Жерге ... ... ... ... ... жер ... ... бастауын жерге жеке
меншік қүқығын енгізуден емес, жер пайдалану ... ... ... яғни ... ... ... болған күннен алады.
Нарықтық экономикаға өту кезеңінде меншік құқығына тәуелді заттық кұқықтың
рөлі арта түседі. Меншік құқығы мен ... ... ... мен ара
катынасы бір-бірімен тығыз болып келеді. Шектеулі ... ... ... ... ... іс жүзіне толық асыру мүмкін емес. Кеңес
дәуірінде жер ... ... ... ... ... ... болғандықтан
жерге меншік құқығы дұрыс дамымайды. Жер– Қазақстан ... ... ... ... ... ... pecуpc, жалпыға
ортақ өндіріс құралы және кез келген еңбек процесінің ... ... ... ... ... ... барлық объектілерден өзгешелігі, әрине, жердің өзіне тиселі
(су, орман, ... ... ... ... ... категориясына
жатады. Алайда, ол мына мәселені ескертіп өтеді, яғни жер ... ... ... ретінде қарастырғанда, біз жердің басқа да меншік құқығы
объектілерімен салыстыра ... ... ... ... ... байланысты көрініс тапқанын айтамыз. "Бірақта, біз жерді, - дейді,
ол, төңкеріске дейінгі буржуазиялық Ресейде қалыптасқан ... ... ... қарастырмаймыз, қазіргі капиталистік мемлекеттердегі
істегі буржуазиялық ... ... ... ... ...... ... аумағының шегіндегі бүкіл
жер, онда орналасқанына және олардың ... ... ... ... ... қарамастан жекелеген жер учаскелері, сондай-
ақ жер учаскелері мен жер үлестеріне құқықтар. ... ... ... жеке ... ... жер ... ... жерлер мемлекет меншігінде болып табылады. ... ... ... ... және ... үстемдік құқығының
иесі. Территориялық үстемдік құқығы мемлекетіміздің барлық территориясында
жүргізіледі. Яғни, республиканың ... ... ... ... ... ... жердің меншік нысандарына тәуелсіз.
Ал жердің меншік құқығының объектілері ... ... ... болады.
Сонымен, Азаматтық Кодекстің 117
бабына сәйкес жер азаматтық ... ... ... ... ... зат ... қабылданады. Азаматтық құқықтың объектісі материалдық
және рухани ... ... ... және ... үшін азаматтық құқыктың
субъектілері өзара құқықтык қатынасқа түседі. Бұл ... ... өте көп және ... ... ... 115 бабына сәйкес
азаматтық кұқықтың объектісіне мүліктік және жеке мүліктік емес ... ... ... ... ... ... т.б.) ... барлық игілік (материалдық және рухани) меншік
құқығының объектісі бола алмайды. ... ... ... байланысты меншік күқығының объектісі ... ... ... ... ... пәні бола ... бәрін айтуға болар еді.
Бірақ та бұл өте ... ... ... еді, ... нақ ... адам ... ... кіретіннің бәрі (соның ішінде
объектісінің ішінде ... орын ... ... ... ... ... кең таралымға ие болғандар, екіншіден, меншіктік құқықтың қатынастағы
затқа ... ... ... мемлекеттік меншік құқығының обьектілері ... ... ... ... ... танылады. Бұл ҚР Жер кодексінің 26-
бабында кеңінен көзделген. Оған сәйкес, ... ... ... ... мен ... ... қорғаныс қажеттеріне
пайдаланылатын, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар алып жатқан, сауықтыру
және тарихи-мәдени мақсатттағы, ... және су ... елді ... ортақ пайдаланудағы, босалқы жер, оның ішінде арнайы жер ... ... ... мен ауылдық елді мекендердің маңындағы жайылымдық
және шабындық алқаптар, сондай-ақ, жеке ... ... ... ... да ... меншікте ... ... Жер ... жеке және ... ... ... ... ҚР Жер кодексінің 26-бабында жеке ... ... ... жер учаскелері ... ... және ... ... ... меншіктегі қорғаныс
өнеркәсібі қажеттеріне; ҚР Мемлекеттік шекарасын қорғау және ... ... ... ... ... орналасқан;
кеден қажеттеріне арналған жер учаскелері; 2)ерекше қорғалатын табиғи
аумақтар; ... ... ... ... жерлері;
5)магистральдық темір жол желілері мен ... ... ... ... ... ... мен ... және оларға қызмет
көрсетуге қажетті жер учаскелерін қоспағанда, елді-мекендегі ... ... ... жер ... және мемлекеттік емес заңды тұлғалардың бөлек меншігіне төмендегі
жер учаскелері берілмейді: тұрғын халықтың қажетіне ... ... ... ... ... және ... алқаптар, ортақ пайдаланудағы
жолдар, оның ішінде шаруашылықаралық және ... ... бар, ... ... ... жер ... өтуге арналған жолдар, ... екі ... одан көп ... ... не жер ... ... ... құрылыстары орналасқан жер учаскелері.
Мемлекет- Қазақстан Републикасы меншік
қүқығының субьектісі ... ... бір ... ... ... ... Заң бұл әрекеттерді жерге меншік иесінің құқықтары щегінде ... Жер ... ... ... ... ... ... тиесілі жер
учаскесін иеленуге,пайдалануға және оған билік етуге құқығы ... ... ... ... ... ... ... жеке меншік құқығының өзіндік ерекшелігі ... жеке ... ... үш құқық: иелену, пайдалану, билік ету ... ... ... бұл ... қоланылу ерекшелігі бар.
Иелену- ... шын ... бір ... ... ... ал, ... ... жерден түскен пайданы, өнімді алу, пайдалы
қасиетін алу, билік ету құқығы- жердің заңи ... ... ... ... ... ... жеке меншігіндегі затты жойып жіберуге
немесе өзге тұлғаға беруге, т.б құқылы, ал меншігімміздегі ... ... ... еш құқығымыз жоқ. Біз жерді иеленген кезде үнемі
мемлекет ... ... ... ... өзі бір ... ... жеке меншікке қол сұқпау қағидасына қайшы келеді. Осы
айтылғандардан жерге жеке ... ... ... да ... ... ... құқығынан айырмашылыығын көруге болады.
2.2 Жерге жеке меншік құқығының субъектілері ... ... жер ... ... өз ... ... ... мен міндеттерге ие болуы керек. ... ... ол жер ... ... ... және арнайы түрлері болады деп топшылайды.
Жалпы ... жер ... ... ... ... ... құқық әрекет қабілеттілігін жатқызған. ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, ол былай
дейді: "ауыл шаруашылығында жерді пайдаланушылар ... ... елді ... ... пайдаланғанда құрылыс объектілерін
орналастыру нормативтерін сақтайды, орман ... ... ... ... ... асырады"[25]. ... ... жеке ... мен заңды тұлғалардың жер құқық
қатынастарында оның "құқықтық жағдайы" деген атау да ... ... ... ... ... Н.И.Краснов және басқа
авторлардың енбектерінде ... Ол атау И.Г. ... ... ... Оның ... жер құқық қатынастары субъектілерінің құқық
қабілеттілігі, құқық ... және ... ... Жер құқық
қатынастары қатысушыларының құқықтық мәртебесін құрайды. Оның құқық
мәртебесіндегі ... ... мен ... ... ... ... ... өзгешелігі жоқ. Ал үшінші ... ... ... ... ... ... ... занда белгіленген құқықты іске асыру үшін
белгіленген жағдайлар мен ... ... ... белгілейді.
Сондықтан субъектінің құқықтық ерікті қадамы белгілі бір ... ... ... ол өз ... ... мәртебенің
элементі бола алмайды. Қандай да ... ... бір ... ие болу — ... ... тек ... ... құқықтық әрекет арқылы ғана жүзеге
асырылады. Құқықтық ерік идея емес, ол ... бір ... ... ... ... жер ... құқығының субъектісінің теориялық мәселелерін
талдай келіп, "құқыктық қабілеттілік тек ... ... ... ал құқыққа ие болу осы ... ... ... ара қатынасы мүмкіндік пен болмыстың ара қатынасындай ... ... ... ... – жер ... қатынастарына қатысушылар
болып табылатын және соған орай құқықтары бар әрі осы құқық қатынасында
міндеттер ... жеке және ... ... ... ... ... жеке ... субъектілері жер құқық қатынастары ... ... ... жер ... ... ... ... жеке меншік кұқығының
субъектілері бола алмайды. Өйткені, жер ... ... ... және ауқымы жерге жеке меншік құқығы ... ... жеке ... құқығы субъектілері деп ... мен ... ... бар, ... көрсетілген құқықтар мен
міндеттерді атқара алатын Қазақстан Республикасының ... ... емес ... ... ... жеке меншік құқығының субъектісі Қазақстан
Республикасы ... 2б-шы ... 1-ші ... ... ... ... кез-келген занды
түрде алған мүлікке жеке меншік құқығы бар. ... жеке ... ... иелік ету үшін дейді О.И.Крассов, азаматтардың ... мен ... ... болу ... ... ... құқығының субъектісі ретіндегі құқыктық статусы,
соның ... ... де, ... заң ... ... Азаматтық
құқықсубъектілік мүмкіндігі тұлғаның құқыққа қабілеттілігі мен ... ... ... категория - құқық қабілеттілік —
азаматтық кұқыққа ие болу ... және ... ... ... ... ... - әрекет кабілеттілік - өзінің
әрекетімен азаматтық кұқығын алу және оны ... ... ... ... ... жүктеп, оны орындай алатындығын көрсетеді. Құқық
қабілеттілігі барлық азаматтарға бірдей, яғни ... ... ... дейінгі кезеңі мойындалса, ал, әрекет қабілеттілік, қағида бойынша,
белгілі бір жасқа толуы арқылы көрінеді, яғни, ол толық ... он ... ... кәмелет жасқа толғанымен байланыстырылады. Құқық қабілеттілік
пен ... ... ... ... азаматтың ер жетіп, белгілі
бір ерік-жігерге ие ... ... ... ... ... ... кабілеттілігі. Заң кұқық қабілеттілікті
азаматтың құқыққа ие болып және ... алу ... деп ... 13 бап). ... ... абстрактілік және аластату қабілеті тән.
Азаматтардың кұқық қабілеттілігінің ... ... ... ... ... ... мен міндеттері арқылы айқындалады. ... ... ... ... қабілеттілігін анықтайтын негізгі ... ... ... ... ... зандарда берілген құқық
қабілеттіліктің жалпы нормалары жерге ... ... ... ... ... ... ... сай ... ие бола ... оның ... жер ... де; жер
учаскесін мұраға қалдыру және ... ... ... ... сол жер ... заңмен тыйым салынбаған қызмет аткаруға
кұқылы; өз меншігінде жер учаскесі бар басқа азаматтармен бірге, өзі ... ... ... те занды әрекеттер жүргізе алады; заңға қайшы
келмейтін кез-келген мәміле, заңи әрекеттер жүргізе алады, ... ... ... соларға байланысты туындайтын міндеттерге қатысуға, басқа да
мүліктік және жеке мүліктік емес құқыкқа ие бола ... ... ... жеке ... ... ... ретінде. Азаматтық кодекстің
33-ші ... ... ... тұлға дегеніміз меншік, шарушылық жүргізу немесе
жедел басқару кұқығындағы оқшауланған мүлкі бар және сол ... ... ... жауап беретін, өз атынан мүліктік және мүліктік ... ... мен ... ие ... ... ... ... алатын, сотта
талапкер және жауапкер бола ... ... ... ... ... ... ... қарастырады: мемлекеттік кәсіпорын, шаруашылык
серіктестік, акционерлік қоғам, өндірістік ... ... ... ... ... ... ... аймактық
бірлестіктер. Өз ... ... ... ... және ... емес деп ... Өзінің негізгі
кызметінде пайда табуды негізгі мақсат етіп қойған ұйым коммерциялық деп
танылады, ал, коммерциялык емес ... ... ... ... ... егерде пайда түсетін болса, оны оған қатысушылар өзара
бөліске салуды мақсат етпейтін ұйымдар[23]. ... ... ... ... ... ... ... субъектiлерi: Республика
аумағындағы жерге мемлекеттiк меншiк құқығының субъектiсi - Қазақстан
Республикасы. Жер ... ... ... мен шектерде жер учаскелерiне жеке меншiк құқығының
субъектiсi - ... және ... емес ... ... Бұл ... Жер ... ... белгiленбесе, азаматтар деп ... ... ... шетелдiктер мен азаматтығы ... ... Жер ... ... және ... мемлекеттік және мемлекеттік емес,
ұлттық және шетелдік, ... және ... деп ... ... болады.
Бастапқы жер пайдаланушылар –
жер пайдалану құқығын Жер ... ... ... ... не осы құқықтан айыру тәртібімен басқа да бастапқы ... ... ... ... жер ... – өзінің
бастапқы жер пайдаланушы мәртебесін сақтап ... жер ... жер ... ... шарт негізінде уақытша жер пайдалану құқығын
алған тұлғалар. ... жер ... ... ... және коммуналдық ... ... емес жер ...... және
(немесе) ... емес ... ... жер ...... ... Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ... ... ... ... ... қатысушысы бар кәсіпорындар.
Шетелдік жер пайдаланушылар – ... ... жоқ ... ... ... ... құрылған заңды тұлғалар (шетелдік заңды
тұлғалар), шет ... ... ... мен ұйымдар.
Тұрақты жер пайдаланушылар – жер пайдалану құқығының мерзімі ... ... ... ... ... – жер ... құқығы белгілі бір мерзіммен шектелген
тұлғалар[21]. Жер ... ... ... ... ... ... ... жерді жеке меншікке беру мәселесі әр елде де ... ... ... ... де жаңа Жер ... қабылданбас бұрын да осы
сұраққа байланысты ғалымдар көп пікір таластырған болатын. Қазір бұл ... ... өз ... ... ... жерді жеке меншікке берген
жағдайда шаруаның көңіліне сенім орнап, жерді ұтымды пайдалану мен ... ... ... ... 2.3 ... жеке меншік құқығы субьектілерінің құқықтары ... ... жеке ... ... ... ... сол ... қайшы келмейтін азаматтық заңмен реттелетіндіктен,
жер туралы занды ескере отырып, жерге жеке ... ... ... ... ... қажеттілігі бар, өйткені оның өзі нарыктық қатынастың
қарқынды дамуымен тікелей байланысты. Жоғарыда біз ... жеке ... ... айналымдағы өзге жылжымайтын обьектілерден өзгешелігі
бар екенін атап ... ... яғни ... ету ... ... ... ... бақылауда болады. Осыған қарамастан, Жер
кодексінде ... жеке ... ... ... ... құқықтары
көрсетілген. Жер ... ... ... ... ... ... мен жер ... төмендегідей құқықтары
бар: 1) жер ... оның ... ... ... ... ... дербес шаруашылық жүргiзу;
2) ауыл шаруашылығы және өзге де дақылдар мен
екпелер себу мен отырғызуға, ... ауыл ... өнiмi мен ... пайдалану нәтижесiнде алынған өзге де өнiмге және оны өткiзуден
түскен табысқа ... ... ... ... басқару;
3) өз шаруашылығының қажеттерi үшiн жер ... ... ... ... тасты және басқа да кең ... ... ... екпелердi, жер үстi және жер асты суларын, кейiннен
мәмiлелер жасасу ниетiн көздемей, белгiленген тәртiппен ... ... ... өзге де ... қасиеттерiн пайдалану;
4) жер учаскесi мемлекет ... үшiн ... ... ... ... сатып алу арқылы мәжбүрлеп иеліктен шығарылған
 жағдайда ... ... ... ... ... ... ... аймақтарға бөлудi ескере отырып, ... ... ... ... ... жер ... ... мақсатына сәйкестiкте
тұрғын үйлер, өндiрiстiк, тұрмыстық және өзге де ... ... ... ... ... экологиялық, санитарлық-гигиеналық және өзге де
арнаулы талаптарға сәйкес суландыру, құрғату және өзге де ... ... ... мен өзге де су ... ... ... ... учаскелерiнiң меншiк иелерi мен жер пайдаланушылар: ... оның ... ... сәйкес, ал уақытша жер пайдалану кезiнде ... ... беру ... ... ... ... (өтеусiз уақытша жер
пайдалану ... ... ... ... және ... талаптарға сәйкес өндiрiс технологияларын
қолдануға, өздерi жүзеге асыратын шаруашылық және өзге де ... ... ... мен қоршаған ортаға зиян келтiруге,
санитарлық-эпидемиологиялық, радиациялық және ... ... жол ... ... жөнiндегi iс-шараларды жүзеге асыруға; ... ... жер ... ... ... және Қазақстан
Республикасының заңдары мен шартта ... ... да ... ... ... ... ... су және басқа да табиғи ресурстарды пайдалану
тәртiбiн сақтауға, жер учаскесiнде орналасқан, Қазақстан Республикасының
заңдарына сәйкес ... ... ... мұра ... мен
басқа да объектiлердi қорғауды қамтамасыз етуге; 6) жер ... және өзге де ... ... ... кезiнде құрылыс, экологиялық,
санитарлық-гигиеналық және өзге де арнаулы талаптарды (нормаларды,
ережелердi, ... ... 7) ... ... ... жер ... ... жердiң жай-
күйi мен пайдаланылуы туралы мәлiметтердi уақтылы табыс етiп ... ... ... ... жер ... құқықтарын бұзбауға;
9) ... ... ... және оның ... ... сондай-ақ
топырақтың құнарлы қабатын сыдырып алу құнарлы қабаттың бiржола жоғалуын
болғызбау үшiн ... ... ... ... ... ... ... беру мақсатымен оны ... ... жол ... Жер кодексінде көзделген тәртiппен сервитуттар
берудi ... ... ... ... ... болып табылмайтын анықталған өндіріс
пен тұтыну қалдықтары туралы жергілікті ... ... ... ... жер ... ... жер ... туралы
шарттарда көзделген басқа да ... ... ... ... ... иелерi мен учаскенiң жер пайдаланушыларына, егер
Жер кодексінде, жер учаскесiне ауыртпалықтар салатын барлық мiндеттер (оны
мақсаты бойынша пайдалану, ... ... ... мен өзге де мiндеттi
төлемдер төлеу және ... ... Жер ... ... ... мен ... сервитуттар мен нормативтiк
құқықтық актiлер ... ... ... да ... ... ... ... иесiнiң немесе жер пайдаланушының өз бетiнше өзгертуiне
болмайды[21]. ... ... ... жеке ... ... ... жер ... назар аудартады,
яғни Жер кодексінің 50-бабында азаматтар тұрғын үй құрылысы үшін,өзіндік
қосалқы шаруашылық үшін, ... пен ... ... үшін ... ... жер ... ала алатыны ... заң ... ол- ... ... Бірақ, қазіргі
таңда жеке тұрғын үй ... үшін жер ... ... әрбір азамат осы
құқығын жүзеге асыра ала ма? Осы тұрғыдан алғанда, ... ... ... ... ... ма? ... ... сауалдардың жауабын біз төменде
қарастыратын ... ... ... ... мемлекеттің жерге қатысты саясаты
толық айқындалып, заң жүзінде бекіді. Ендігі мәселе осы ... ... ... ... ... ЖЕКЕ МЕНШІК ҚАТЫНАСТАРЫН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ
3.1 Жер ... жеке ... ... ... мен ... ... жер учасакесінің азаматтарға қандай мақсаттар үшін ... ... атап ... болатынбыз. Қазақстан Республикасы
азаматтары мен шетел азаматтарына және мемлекеттік емес ... ... ... жеке ... беру ... Жер ... ... ал сол жер учаскесіне құқықты табыстау тәртібі Жер кодексінің
43-бабында ... ... ... жер ... ... ... мынадай
ретпен жүргiзiледi: ... ... ... құқық табыстау туралы өтiнiм жасау; ... ... ... ... ... (жер ... ала ... ... ... ... ... және ... ... учаскесiне құқық табыстау туралы облыстың (республикалық маңызы бар
қаланың, астананың), ауданның (облыстық ... бар ... ... ... аудандық маңызы бар қала, кент, ауыл (село), ауылдық
(селолық) ... ... ал ... ... ... аумағында тиісті
әкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті атқарушы органының немесе ... ... ... ... ... ... бiр ... жер ... шекарасын белгiлеу; ... ... ... ... дайындау және беру; 6-1)
уақытша өтеулі жер пайдалану туралы шарт ... 7) ... ... мемлекеттiк тiркеу. ... ... ... жер ... ... ... ... бар қаланың, астананың), аудандардың (облыстық маңызы
бар қалалардың) жергілікті атқарушы органдары, аудандық ... ... ... ... ... ауылдық (селолық)
округтердің әкімдері, ал арнайы ... ... ... ... ... ... атқарушы органдары немесе арнайы
экономикалық аймақ әкімшілігі өздерiнiң Жер кодексінде белгiленген ... ... ... учаскесiн беру туралы шешiмдер немесе жер учаскесiн беруден бас тарту
жергiлiктi өкiлдi органның депутаттары,  облыстардың ... ... ... ... ... ... маңызы бар қалалардың),
сәулет және қала құрылысының уәкілетті органдары  мен жергiлiктi ... ... ... ... ... ... арасынан  облыстың
(республикалық маңызы бар қаланың, астананың), ауданның (облыстық маңызы
бар қаланың) жергілікті атқарушы органдары ... ... ... ... ... (республикалық маңызы бар ... ... ... маңызы бар қаланың) жергілікті атқарушы
органдарының қарауы бойынша комиссияның құрамына басқа да адамдар ... ... ... ... ... жер ... беру туралы
мәселені шешу кезінде ... ... ... құрылмайды.
Жер учаскелерiне меншiк және (немесе) жер ... ... ... жеке және ... тұлғалар жер учаскесi орналасқан
жердегi  облыстың (республикалық маңызы бар ... ... ... ... бар қаланың) жергілікті атқарушы органына, аудандық маңызы
бар қала, кент, ауыл ... ... ... ... ... ал ... ... аумағында тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті
атқарушы органына немесе арнайы экономикалық аймақ әкімшілігіне өтiнiш
бередi. ... жер ... ... оның болжамды мөлшерi; орналасқан жерi; сұралатын
пайдалану құқығы, басқа жер учаскесiнiң болуы ... ... ... ... шығарылатын жағдайда өтiнiмге жер қойнауын ... ... ... қоса ... ... ... беру ... өтініш
түскен кезінен бастап екі айға дейінгі мерзімде қаралады, ал ... ... жер ... ... беру туралы өтініш үш
апталық мерзімде ... Жер ... ... ... ... ... бар қаланың, астананың), аудандардың
(облыстық маңызы бар ... ... ... (елдi ... және қала ... ... ... отырып) сұралып отырған жер
учаскесiн аумақтық аймақтарға бөлуге сәйкес мәлiмделген нысаналы мақсаты
бойынша пайдалану ... ... ... ... жер учаскесін
аумақтық аймақтарға бөлуге сәйкес мәлімделген нысаналы мақсаты бойынша
пайдалану мүмкіндігі туралы ... ... және ... осы ... қорытындысын әзірлеу мерзімі өтініш келіп ... ... ... айға ... ал ... ... субъектілеріне жер учаскесіне құқық
беру кезінде екі ... ... ... ... ... алып қою, ... ішінде мемлекет
мұқтажы үшін алып қою жағдайларын қоспағанда, жер ... ... бас ... ... (республикалық маңызы бар қаланың,
астананың), ауданның (облыстық маңызы бар ... ... ... ... ... бар ... ... ауыл (село), ауылдық (селолық)
округ әкімінің шешiмiмен, ал арнайы экономикалық аймақ ... ... ... жергілікті атқарушы органының немесе арнайы
экономикалық ... ... ... ... оның ... ... ал ... өтiнiш берушiге шешiм қабылданғаннан
кейiн жетi күн мерзiмде тапсырылуға тиiс. ... ... бар ... ... ... ... маңызы
бар қаланың) жергілікті атқарушы органының, аудандық маңызы бар қала, кент,
ауыл ... ... ... ... ... жер учаскесіне құқық беруден
бас тарту туралы шешімі комиссияның тиісті қорытындысы келіп түскен кезден
бастап жеті ... ... ... ... ... ... бар ... ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жергілікті ... ... ... бар қала, кент, ауыл (село), ауылдық (селолық)
округ ... ал ... ... ... ... ... ... бірліктің жергілікті атқарушы органының немесе арнайы экономикалық
аймақ әкімшілігінің ер учаскелерiне тиiстi құқықтар табыстау туралы ... ... ... негiзiнде қабылданып, өтiнiш берушiге ... ... ... жетi күн ... жер ... ... ... жер пайдалану құқығын табыстау ... ... ... ... жер пайдалану (жалдау) туралы шарт жер учаскесін пайдалану
құқығын беру ... ... ... ... ... ... ... кешіктірілмей жасалады. Жер ... ... ... ... органның құзыретiне кiретiн жағдайларда,
облыстың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың), ... ... бар ... ... ... органы, аудандық маңызы ... ... ... ... ... ... округтің әкімі
 жерге орналастыру iсiн өз шешiмiмен бiрге жоғары ... ... ... қабылдау үшін  жiбередi. Облыстың ... ... ... астананың), ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жергілікті
атқарушы органының, аудандық маңызы бар қала, ... ауыл ... ... ... әкімінің жер учаскесіне құқық беру туралы шешімі облыстың
(республикалық маңызы бар қаланың, астананың), ауданның ... ... ... ... ... органы бекіткен жерге орналастыру ... ... ... бастап бір айға дейінгі мерзімде, ал ... ... жер ... ... беру кезінде жеті күнге дейінгі
мерзімде ... Жеке ... үй ... ... ... жер ... ... жерге орналастыру
жобасы болған жағдайда әрбір жер учаскесі үшін жерге орналастыру жобасын
жасау талап ... ... ... ... қаланың, астананың), аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың)
уәкілетті органдары ... ... ... жер ... жеке ... - жер ... жеке меншiк құқығы актici, тұрақты жер пайдалану
кезiнде - тұрақты жер ... ... ... уақытша өтеулi жер
пайдалану кезiнде - уақытша өтеулi ... ... ... ... ... ... құқығы актiсi, уақытша өтеусiз жер пайдалану кезiнде -
уақытша өтеусiз жер пайдалану құқығы ... жер ... ... ... ... Жер ... ... кезде сәйкестендіру құжаты сатып ... ... өзге ... ... Жер ... ... сипаттамаларының
өзгерістері болмаған жағдайда, мемлекеттік жер кадастрын жүргізуді жүзеге
асыратын орган жаңа ... ... ... құқық иеленуші туралы
жазба енгізеді. Оралмандарға өзiндiк қосалқы шаруашылық жүргiзу, ... ... ... үшiн жер ... беру ... елдi ... ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерден, иммиграциялық жер қорының,
арнайы жер қорының ... және ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... үшiн жер ... беру ауыл ... жерден, арнайы жер қорының, иммиграциялық жер қорының жерiнен
және босалқы жерден ... жер ... ... ... асырылады.
Берiлген жер ... ... ... ... ... Жер ... ... азаматтар мен заңды
тұлғаларға ауыл шаруашылығынан басқа ... үшiн ... ... ... ... осы ... жер ... берудiң Қазақстан
Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен бекiтiлген ... не ... ... және ... ... ... сәйкес
айқындалады.
Енді жер заңнамасының ... ... ... ... азаматтары жер учаскесіне құжаттар дайындау кезінде ... салу үшін жер ... ... ... құқықберуші құжатты
ұсынады(сатып алу-сату шарты, мұраға қалдырылғаны жөніндегі куәлік, т.б)
Бірақ, Қазақстан Республикасының Жер ... ... ... ... ... мен құқықберуші құжатта көрсетілген жер учаскесінің
мөлшері сәйкес келмейді [29]. ... ... ... ... ... азаматтарына жер
жеке меншікке мынадай мөлшерде тегін беріледі: 1) ... ... ... ... (үй ... және ... телiмдердi
қоса алғанда) жүргiзу үшiн - суарылмайтын жерде 0,25 гектар және ... 0,15 ... 2) ... үй ... үшiн - 0,10 гектар; ... ... ... ... үшiн - 0,12 ... ... аталған мақсаттар үшiн қайталап тегiн беруге жол берiлмейдi.
Ауылдық елдi
мекендердiң аумағында бос жер болған жағдайда жеке ... үй ... ... өзiндiк қосалқы шаруашылық жүргiзу үшiн жер учаскелерi осы аталған
мақсаттар үшiн ... жер ... ... ... ... алап
болып берiледi. ... ... ... ... ... бар қалалардың, астананың) өкiлдi және
атқарушы органдарының бiрлескен ұсынысы ... ауыл ... жер ... бiр ... ... ... аумағындағы
шектi (ең жоғары) мөлшерiн белгiлейдi, олар: жеке меншiк ... ... ... шаруа немесе фермер қожалығын жүргiзу
үшiн, Қазақстан Республикасының мемлекеттiк емес ... ... және ... ... ... ауыл ... өндiрiсiн жүргiзу үшiн
болуы мүмкiн; уақытша жер пайдалану ... ... ... ... және шетелдiк заңды тұлғаларда тауарлы ауыл шаруашылығы өндiрiсiн
жүргiзу үшiн болуы мүмкiн. Ауыл ... ... ... ... ... ... ... өкiлдi және атқарушы
органдардың бiрлескен шешiмдерiмен суармалы ... ... ... отырып, суармалы жерлердегi ауыл ... жер ... ең аз ... ... ... орайда «латифундия» ұғымын қарастыра
кетейік. Ол- жер учаскелерін жеке ... ірі ... ... ... Ал, ... кезде көптеген ірі ... ... ... ... жатқан жер учаскелері
жеке тұлғаларддың жеке үлесі есебінен ... ... ауыл ... ... өтеулі ұзақ мерзімде пайдаланылады. Аталған ... ... ... Латифундизмді болдырмау мақсатында, Жер
кодексінде, ҚР ... ... жер ... жеке ... ... мен ... белгіленген. Сонымен қатар, шетел азаматтары
мен азаматтығы жоқ тұлғаларға жер учаскелері тек 10 жыл ... ... ... жоғарыда азаматтардың жеке тұрғын үй құрылысы үшін
тегін берілетін жер ... қол ... ... ... ... ... ... сыйымдылығы деген ұғым бар. Оған: ... ... ... ... су ... т.б ... осы ... қанша адамға немесе тұрғын үйге қызмет ... ... ... ... Жер ... тұрғын үй салатын жерлерді дайындап беру ... Яғни ... ... ... ... ... ... газ
құбыры, канализация, аурухана, мектеп, дүкен, балабақша,т.б ... ... ... Сол ... де бар жерді жеке үй салу үшін атқарушы
орган қаражаттың ... ... ... ... ... ... ... жеке үй салу үшін жер телімдерін беру ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің
«Жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскелеріне құқық беру ... ... ... қабылданды [31]. ... ... үй ... үшін жер учаскелерін алуға кезекке қою мәселесі,
арызды қарау мерзімі, кезекке қою үшін арызбен бірге ... ... ... құқықты куәлендіретін құжаттарды дайындап беру мерзімі
туралы мәселелер ... ... ... заңнамамыздың
негізгі идеологиясы – демократиялық мемлекет ... ... ... ... ... ... ... орай жасалынып жатқан
әрекеттер халықтың әлеуметтік жағдайын түзеп, жер қатынастары саласында
азаматтар ... ... ... ... әсер етуі ... ... жеке ... беруде субьектілер құқықтарын
шектеу ... ... ... бостандықтары сиякты кез-келген қоғамның ... ... ... және бұл ... ... ... ... қоғамының
ұйымдастырылуы мен бірқалыпты дамуына, қоғамның осы құндылықтарының ... және ... ... әсер етеді. Бұл қандай байланыс?
Уақытында көптеген ғалымдар өз еңбектерінде ... пен ... ... ... ... Г. Гегель бірінші болып мынадай ... ... ... ... материадық игіліктердің жиынтығы ғана емес,
ол біртұтас ұғым, оның ... ... ... ... өмірі, бостандығы және
меншігі кіреді. Г. Гегельдің "меншік" ұғымына біріктірген категориялары бір
жүйені ... және ... ... ... ... ... Енді бұл екі ... ... ... ... па, ... ... пе, ... біз токталмай-ақ қоялық, себебі бұлай
деп қарау қажетсіз және бүл ... ... ... ... белгілісі, меншік
пен бостандықтың бір-бірінсіз өмір сүре ... ... ... ... мен ... ... мен ... ғана емес, сонымен бірге бостандықтар мен
құқықгардың өркениетті ... ... ... жоқ ... ... мен
бостандықтар болмайды және ... ... ... келтірген сөздер бір-біріне карама-қайшы
емес, керісінше, бірін-бірі ... ... пен ... — бұл ... ... ... және ... алдына мақсат етіп қойып отырған
күшті, дамыған қоғамның негізін кұрайды деген ... ... ... ... ... құқығын шектеу сұрағының маңызы жоғары болып
келеді.
Меншік құқығын ... ... ... ... шегі ... да ... болып табылады. Әрине, өмірдің шындығы меншік кұқығын жүзеге асыру
шегін бірте-бірте кайтадан ... ... ... отыр. "Заңмен тыйым
салынбағанның бәрін істеуге болады" деген өте либералды қағиданың ... жеке ... ... ... ... ... рөлі ... азаматтық айналым саласында күшейеді және шектеулердің саны ... ... ... ... ... меншік құқығына шектеудің
өсуімен қатар жүреді. Сондыктан ... ... ... ... ... ... ... объектінің ерекшелігіне негізделіп, ең ... ... ... ... кез-
келген шектеулер қашан да өткір даулар ... ... ... ... ... емес, себебі меншікті шектеу — адамның салауатты
өмір сүруінің қайнар көзі болып табылатын түлғаның бостандығын, еркіндігін,
жеке даралығын ... ... ... ... сондықтан, меншік құқығын
шектеу проблемасы — екі жаманның бірін тандау, жамандығы азырағын ... А.А. ... ... "Шектелген
меншік құкығы-бостандықты шектеу шаралар ұғымынан туындайды, құқық ұғымы
шектеу ... ... ... ... ... ... Конституцияның 6
бабында көрініс тапқан: "Меншік міндет ... оны ... ... ... ... де қызмет етуге тиіс. Меншік субъектілері ... ... ... өз ... жүзеге асыру көлемі мен
шектері, оларды қорғау ... ... ... ... ... ... бойынша
"шектеулер" (ауыртпалықтар) дегеніміз заңмен немесе арнайы өкілеттігі бар
органмен заңда қарастырылған тәртіппен берілетін ... ... ... ... ... ... ... қатысты меншік құқығын, өзге де
заттық ... ... ... ... ... ... отырғанымыздай "шектеу" және "ауыртпалық" терминдері
бір үғым ретінде қолданылады. Осыған байланысты бұл ... ... ... сұрақ назар аудартады. ... қоса ... ... ... тыйым салулар және белгілі бір шарттар болғанда
жер учаскелерінің тиісті түрлері үшін ... ... және ... мақсаттағы жер учаскелеріне қатысты қолданылмайтын ... ... ... бас ... жөніндегі талаптар ... [34]. ... ... ... ұғым ... мағынада қарастыруға болмайтындығы күдік
туғызбайды. Көптеген авторлар бұл ... ... ... ... ... ... ... салыстырмалы тұрақты элементтері -
объекті мен мазмұны сипаттайды. Ол не объектіге, не ... ... ... ... ауыртпалық түсіру кезінде қандай да бір
тұлғаның соған (объектіге) қатысты кез-келген ... осы ... ... қарастырылуы мүмкін. Жедел басқару құқығы, аренда
құқығы өздері белгілеген объектіге әрқалай түрмен ... ... ... ... ... айтсақ, ерекше тәжірибелік маңызы
жоқ. Объектіге құқықтар ... ... - ... құқығы - негізгісі
ретінде болып, ал қалғандары оған ... ... да ... ... ... ... ... деп аталуы мүмкін дейтін
пікір шындыққа ... ... ... ... жағдайда, көріп отырғанымыздай,
объектілерді біріктіру объектіге негізгі ... ... ... ... көрінеді. Сондықтан негізгі құқыкқа қосымша объектіге орнатылған
кез-келген ... ... ... де ... осы ... ... құқыкқа
да ауыртпалық түсіреді.Мұндай ауыртпалықтар: ... ... ... ... ... объектіні
иеленуге бермей-ақ пайдалану мүмкіндігін беруді талап ететін ... ... ... ... ... ... ... белгіленген, шартпен белгіленген болып бөлінеді.
Шектеу ұғымына орала отырып, олардың ... бар ... ғана ... айту керек. Ол объектіге негізгі құқықтарға
да, сондай-ақ қосымша құқыктарға (ауыртпалыктарға) да ... ... ... жөнінде айта отыра, атап өткеніміздей, бұл терминнің көп
мағыналық екендігіне ... ... ... Кең ... шектеулерді
субъективтік құкықтарды жүзеге асыру үшін ... ... ... ... да бір ... шектер деп түсінуге болады.
Иконицкая И.А.: "Меншік қүқығын шектеу ... ... шегі ... ... ... ... өзінде болатындығынан шығады", - деп ... ... ... ... жеке ... ... ... мүдделер үшін шектейді және
техникалық шектеулерді (құқықтан ... ... алып ... режимдік шектеулерді (меншік иесінің бостандықтарын
шектеу) және ... ... ... және ... ... ... ажыратуды ... ... ... келсек, жер учаскелеріне
тұлғалардың құқықтарын белгілеу тұлғалардың жер учаскелеріне субъективтік
құқықтарын жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... асыру шегі немесе басқаша айтқанда,
субъективтік құқықтың шекаралары жерді пайдалану мен ... ... ... қатынастың ажырамас ... ... ... ... ... ... шектеу келесі
басты міндеттерді шешуді қамтамасыз етуі тиіс: жерді ұтымды және ... ... ... ... ... соның ішінде жерді корғауды
қамтамасыз ету. Бұл ... ... ... ... ... ... тиіс: меншік иесінің субъективтік құқықтарын шектеу табиғи
немесе мүддесі үшін ... ... ... ... ... жер ... оның негізгі нысаналы мақсатына
сәйкес қалыпты ... ... ... ... жер ... ... ... арасында туындайтын даулар сот
тәртібімен қаралады. Жер ... деп ... ... құқығын және басқа да заттық құқықтарды жүзеге
асыра отырып, жер ресурстарын жекелеген субьектілерге ... ... ... ... ... пайдалану және ... ... ... керек. Жер құқығы қатынастарынан
туындайтын талаптарға мыналар жатады: жер учаскесін беру және ... ... ... жер ... алып қоюға байланысты ... ... ... және жер пайдалануды даулау туралы, әкімдердің ... беру ... ... туралы, кепіл шартына шағымдану туралы,
жер учаскесін алып қою туралы, сервитут белгілеу немесе ... ... ... ... құқығын немесе жер пайдалану құқығын куәландыратын
мемлекеттік актілерді тіркеуден және ... бас ... және тағы ... ... ... ... істі сот талқылауына
әзірлеген кезде ... ... ... ... даулы құқықтық
қатынастың туындау себебін және уақытын анықтауы, тараптардың ... ... ... және ... ... ... ... етуі керек. ... ... ... ... тұлғалардың жер учаскесіне тиісті құқықтары(жеке меншік құқығы,
жер пайдалану құқығы, сервитуттар және жер ... өзге де ... ... ... жер ... құқық белгілейтін құжаттар
болып табылады. Оларға, атап айтқанда, ... жер ... ... ... ... актілері, сатып алу-сату шарттары( айырбастау, сыйға тарту
немесе жер учаскесін иеліктен шығару туралы өзге де ... және ... жеке ... ... жер пайдалану құқығын және өзге заттық
құқықтарды тану ... сот ... ... ... ... негізінде жер
учаскелерінің меншік иелеріне және жер ... жер ... ... ... ... жер ... ұқсастырылған
сипаттамаларын көрсететін құжаттар жер учаскесіне ... ... ... ... ... куәландыратын құжаттарға жер учаскесіне
жеке меншік құқығы актісі, тұрақты жер пайдалану құқығы актісі және ... ... ... ... ... Құқықты куәландыратын құжаттарды жер
қатынастары ... ... ... ғана ... ... құқығы, бір жылдан астам мерзімге жерді пайдалану
құқығы, жер учаскесін кепілге беру ... жер ... ... ... уаскесіне басқа да заттық құқықтар мемлекеттік тіркеуден өткен кезден
бастап ... ... ... ... жер ... ... беру туралы өз шешімін онда
көрсетілген талаптар ... ... ... тұлға жер учаскесіне
мемлекеттік акті алғанға дайін, өзгертуі, жоюы мүмкін екенін назарға алуы
керек. Аталған ... ... ... бастап жер пайдаланушы жеке меншік,
тұрақты немесе уақытша жер пайдалану түріндегі жер пайдалану құқықтарына ... ... ... ... туындаған дау сот тәртібімен ғана шешілуі
тиіс. Егер ... ... ... ... немесе атқарушы органның, не лауазымды
адамның заңдарға сәйкес келмейтін ... ... жеке акт ... ... ... және ... тұлғалардың мүлікті иелену, пайдалану
және оған билік ету жөніндегі құқықтары ... ... акт сот ... деп танылады. Аталған актілерді шығару салдарынан меншік ... ... ... өкімет немесе басқару орган тиісті бюджет
қаражатынан толық ... ... ... Бұл ретте, жер заңдарымен ... және жер ... ... зияндарды өтеудің
ерекшеліктері белгіленгенін ескеру қажет. ... ... ... ... алып және ... ... өтеу тәртібін айқындай
отырып, Жер кодексі мен азаматтық ... ... ... ... ... [37]. ... ... ... ... ... дауларды қарау кезінде жер
учаскесінің мемлекеттік ... үшін алып ... ... ... тоқтауныа орай келтірілген шығындарды меншік иесіне өтеудің
барлық мәселелерін ... бұл ... ... оның ... ... ... отырып бағаланады. Жер ... ... ... ... емес жер ... жер ... мемлкеттік
қажеттіктер үшін сатып алу туралы қайтадан хабардар ету заңмен көзделмеген,
бұл жер учаскесін сот тәртібімен сатып ... заң ... ... ... ... және ... күшін жоймайды
[38]. Жер ... ... ... және жер
пайдаланушылардың жерге құқықтары Жер ... және ... өзге де заң ... ... негiздер бойынша
шектелуi мүмкiн. ... ... жер ... ... ... ... қолданыстағы заңнамаларда да көрініс табуда.
Жер кодексінің ... жер ... ... ... ... арқылы
алған тұлғаларға жер учаскесінің бағасын толық төлегенге дейін мәміле(сату,
жалға ... ... ... беру, шаруашылық жүргізуші субьектілердің
жарғылық капиталына ... ... ... ... ... ... ... Жеңілдікті бағамен төлеу мерзімі ... ... ... ... ... жер учаскесінің сатып алу бағасы толық төленген
кезден бастап есептелетін жер учсакесімен мәміле жасауды ... ... соң ... ... ... ... субьектілерге жердің ақысы толық
төленбесе де, кейбір мәміле ... ... ... етілуі қажет деп
есептейді, бірақ ол жердің шаруашылық ... ... ... ... керек. Мысалы, иелік етуші субьектінің жарғылық капиталға
салымы ретінде жалға беру, мұндай жағдайда жердің ұзақ ... ... ... ... жаңа ... ауысуы керек.
Сондай-ақ, Жер кодексінің 24-бабының 5-тармағына назар
аударайық. Ауыл ... ... жер ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының азаматтығынан шыққан кезде
жер учаскесi мемлекет меншiгiне қайтарылуға тиiс не жер учаскесiне ... ... ... ... шартымен уақытша жер пайдалану құқығына бiр жыл iшiнде
қайта ресiмделуге тиiс. Жер учаскесi мемлекет меншiгiне қайтарылған ... ... ... алу ... ... ... осы ... мемлекеттен
сатып алған баға бойынша, жер учаскелерiн сатудан ... ... ... ... ... ... учаскесiн сатып алудан бас тартқан жағдайда, ол учаске оның ... ... ... сатылуы мүмкiн.
Бұл ... жер ... ... қайтарылған кезде меншік иесіне сатып алу ... ... ... ... ... өтемақы алып, жаңа жер учаскесі үшін жаңа
нормативтік актіге ... ақы ... ... ... 24-бабының 2-тамағында
шаруа немесе фермер қожалығын, тауарлы ауыл ... ... ... ... ... асыру үшін жеке меншік құқығының табысталуына мүдделі
азаматтар мен мемелекеттік емес заңды тұлғалардың жер учаскесін кадастрлық
құнына тең ... ... ... бағамен сатып алуына болатындығы
көрсетілген. Бірақ бұл жерде ... ... ... қолданылатындығы,
жеңілдікті бағамен сатып алуға болатын жердіңң шекті мөлшері, жеңілдікті
бағамен сатып алу мүмкіндігі бар ... ... ... ... ... ... ... мақсаты нақты көрсетілмеген.
Сондай-ақ, жерге меншік ... ... ... ... мұрагерлік, яғни мирасқорлық болып табылады. Осыған орай Ресей
Федерациясының Жер ... ... ... ... егер ... адамға жер учаскесі мұраға қалдырылса, ол кәмелеттік жасқа
толғанға дейін оның ... ... жер ... жалға бере алады.
Салыстырмалы түрде Қазақстан Республикасының Жер ... ... онда ... ... ... ... ішінде жер учаскесін
кәмелетке толмағандарға ... ... ... ... ... жер ... ... олқылықтар болашақта ғылыми тұрғыда
зерттеле отырып, нормативтік актілерге тиісті өзгертулер ... ... өз ... ... ... Қазақстан Республикасы мен шетел мемлекеттерінің жер
заңнамаларын салыстырмалы талдау және ұлттық ... ... ... ... тек ... елімізде ғана мемлекеттік реттеуді қажет ететін
қатынастар емес, ... ... ... жер ... ... ... ... көп-ақ. Бірақ әр мемлекет осы түйіндерді өзінің тарихи
даму жолына, мемлекеттік құрылысына, саяси және ... ... ... Енді ... ... ... ... дамуы мен қазіргі кездегі құқықтық тұрғыдан реттелуіне
тоқталайық. ... ... ... ... әр ... және тек ... үшін өзекті емес. АҚШ, ... ... ... елдерінде жер
мемлекеттің де, жеке меншікте де бар; Жаңа ... мен ... ... ... ... жер ... 90%-і мемлекет пен Еврей
ұлттық майданының біріккен меншігінде екендігін ... кету ... ... ... ... ... ... бөлігі жеке меншікке аграрлық
реформалардың нәтижесінде берілді. Италиядағы жер реформасы ... ... ... ірі жер ... — ірі жер иелерінің
"квазимонополиясымен" және ауыл ... ... ... ... ... және экономикалық саркыншақтарды жою үшін
жүргізілді. Жерді жеке ... беру екі ... ... ... ... 3 жыл ... ЗООга-дан астам жеке меншік ... ... ... ... ... ... үшін әр ... арнайы орган құрылды. Бұл ... ... ... белгілеумен, барлық учаскелерге ортақ
қызметтерді орналастыруға керек жерлерді ... ... ... ... ... ... ... кезеңде ауыл шаруашылық жер учаскелері жаңа иелері — шаруаларға
сатып алу-сату келісімі негізінде 30 жыл ... ... ... мүмкіндігімен
берілді. ... ... бұзу ... үш ... ... ... белгіленді; отыз жыл
ішінде жерді сату, ... ... ... ... ... ... учаскенің құнын төлеп болғанға дейін иелінуші қайтыс болған
жағдайда, көрсетілген шектеулерді ... ... ... тікелей
мұрагеріне немесе өсиет қағаз бойынша мұрагерге жер ... ... ... ... ... жер ... ... қайтып беріледі
(бұл жағдайда жердің көтерілген құны есепке алына отырып, қарыздың өтеліп
қойған бөлігі қайтарылып беріледі). Италиядағы ... жеке ... ... жолы тек жер ... ... ... ... емес, жерді алатын және
оны өндейтін адамның жаңа ауыл шаруашылық кәсіпорын ... ... ... Бұл адам жерді өндейтін меншік иесі немесе пайдамен орны ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық меншіктегі
жерлерді жеке меншікке беру ... ... жер ... ... іс жүзінде шешу ... аса ... ... ... пайдаланбайтын жерлер 10-12 жылға конкурстық негізде жеке
меншікке беріледі. Конкурсқа тиісті шеберлігі мен ... бар, ... ... ... ... Егер ... ... кәсіби касиеттерін
көрсете алса, 12 жыл ... ... ... оған ... ... ... бойынша сол жерлерді береді де, шаруа сол жерлердің толық
меншік иесі болады. Жалғыз ... иесі ол ... ... шаруа емес
адамға сата алмайды. Барлық Шығыс Европа елдерінде ... ... ... заңдастырылған. Бұл процесс күрделі ірі қайшылыққа толы
болды. Егер Польша, Румыния, Болгарияда реформа "шок ... ... ... Чехия мен Словакияда,бұрынғы ГДР-де - қайта құрудың ... ... ауыл ... ... ... олардың жері
шаруаларға , ... ... ... тегін, ақысыз берілді. Ал Польшада
1990 жылы Азаматтық кодекстен жерді сатуды ... ... ... ... ... ... еш ... сатуы немесе сатып алуына
рұқсат, ал шетел азаматтарына тек ішкі ... ... ... ... ... ... мазмұны мына негізгі түйіндерге ... ... ... ... ... ... жерді жалға беруге және жер нарығына
көшу; экономикалық талаптарды ... Елде ... және ... ... жекешелендіру үшін "тройханд" мемлекеттік ұйымы
құрылды. "Тройханд" — жерді ... ... жер ... ... ... ... ... жалға беру төлемінің шамасы туралы және
балға есептегенде жер учаскесінің ... ... ... ... және ... жер учаскелерінің
көлеміне занды шектеулер бар, бірақ іс ... ... ... өте аз.
Меншік иесі мен жалға ... ... ... ... қатты әсер етеді. ФРГ-ның шығыс жерлеріндегі жер реформалары
жалға беру қатынастарын кеңейтті. Жалға беру ... ... ... ... ал оның анық ... мен ... төлем шамасы жалға беруші мен
жалгер ... ... ... ГДР тұрғындары жер учаскесін сатып алу және ... ... ... де, жер ... енді ғана ... келе ... Жерді
сатып алу-сату тәртібі ФРГ ... ... ... ... ... ... жер реформасының кейбір элементтері Ресейде
де қолданыс табуы ... ... ... ... ... ... ... үшін өнеркәсібі дамыған елдерде несие ... акша ... ... ... ... мемлекеттік жоспарлау бағдарламасы
қолданылады. Бұл шараларсыз ұсақ және орта шаруашылықтар өмір сүре ... Егер ... ... иесі ... ... ... қолайлы бағытты қаласа,ол мемлекеттік қолдаудан ерікті
түрде бас тартқан болып есептеледі, жоспарды орындамағандар да мемлекеттік
қолдаудан ... ... ... ... елдерінде жерге
меншіктік кұқық жылжымайтын мүлікке деген жалпы қүқықтың бір түрі ... да, ... ... ... ... кетеді. Жерге меншіктік
құқық арнайы зандарда кеңінен берілген, онда ... ...... бар: ... және ... ... жер ... келісімінсіз
жерлерін мәжбүрлеп тартып алып ірі, жақсы ұйымдаскан шаруашылықтарға беру
(Германия, Франция, ... ... ... ... ... отырғызу
мен шабуды әкімшілік реттеу (Италия); мемлекеттік реттеу мен өнімді өткізу
(Франция); ауыл ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, Италияда дақылдардың кейбір түріне,
дәлірек айтқанда, темекінің өндірісіне және ... ... ... Әлемнің бір де бір елінің заңында жерді ... ... ... бакылаусыз өтуі туралы тұжырымдама жоқ, барлық жерде
белгілі шектеулер бар. ... және ... ... ... бөлінуі олардың міндеттерін айыру арқылы ... ... ... ауыл шаруашылық жерлердің кұқықтың тәртібі (режимі),
жер қойнауы, ормандар мен ... ... ... мәселелер федералдық
зандардың қызмет аясына берілген. ... ... ауыл ... ... ... ... меншік құқығы, мемлекеттік жерлердің
құқыктық тәртібі кіргізілген. Біркелкі азаматтық құқықпен қатар , ... да ... ... ... , ... ... беру туралы зандары
бар. Көптеген штаттардың зандарында иелік қағаздың жеңілдетілген нысаны
бекітілген. ... ... ... ... көп ... ... алынып,
сатылмай жалға беріледі. 1990 жылдың басында жалға ... ... ... ... ... ... құрады. Фермерлердің шамамен 20%-ы
шаруашылығын жалға алынған жерлерде жүргізеді, ал 30%-ы ... ... ... ... жер ... ... жалға беру капиталды пайдаланудың
ең тиімді жолы болып саналады. ... 50-ші ... ... ... бар. ... ... ... жер
туралы зандар кодексімен және жалдық қатынастар туралы зандармен реттеледі.
Жалгер-фермердің мүддесін швед ... ... ... ... ... кооперативтік қозғалыстың дамуынысыз тиімді жұмыс болуы
мүмкін емес деп санайды. Кооперативтер фермерлер орындауға шамасы келмейтін
міндетті ... ... ... ... ... ... мен ... жабдыктау, ғылыми-техникалық прогресс мәселелері, кадрлар
дайындау және ... ... мен ... ... ... ... ... 1\3 бөлігі жұмыс істейді. Олар ... ... ... 40 %-ін алады. Жалдық қатынастарды реттеу үшін
жерді жалға беру туралы заңдар кабылданды. Олар жер ... мен ... және ... мен ... ... ... ... ... ... ... үшін оның бір ... ... бірін басқа
адамға жалға беруі мүмкін. Кезегінде екінші жалгер де солай істеуі мүмкін.
Субаренда, яғни қайтарма жал ... жер ... ...... ... ... тиімді жүргізуін және меншік иесі, яғни ... мен ... ... ... етіп, бақылауға алу.
Ауыл шаруашылық жалына үміткерлерге қойылатын заңмен қамтылған ... ... ... ... ... ... кандидаттық денсаулығы
жақсы, жұмысқа қабілетті (әдеттте 35-40 жас) жаста болып, керекті ауыл
шаруашылық мамандығы бар, ... ... ... және ... ... ... капиталы болу керек. Канадада фермерлердің 50 %-ке
жуығы ... ... тағы 1/3 ... жалдық нысанды жарым - жартылай
пайдаланады. Басқа елдер сияқты жалдық катынастарда ... иесі ... ... және әр ... ... қатысуы басым.
Шығынның басым бөлігі ... ... ... ... ... жүзеге асады. Бұл жағдайда негізгі кірісті
дәнді дақылдарды сатудан алатын аралас шаруашылықтарда ... жер ... 1/3 ... ... Бірақ бұл кезде жер иесі бар құрылыстарда
салықтарды, өрттен сақтандыру төлемдерін өзі төлейді және үйлер, ... ... ... үшін керек материалдармен қамтамасыз етеді. Егер
меншік иесі астық немесе оны сатудан ... ... ... ... ол
тұқымның құнының және астық алу үшін ... бар ... 50 ... ... жаңа ... ... жалға алынған
учаскелердің көлемі ең көп дегенде 1 га — дан ... ... Ал оның ... 0.3 га. Мұнда жер жеке меншікке берілгенімен, оны алған адам 30
жылға дейін ... ... ... бұл елде жерді басқа мемлекет
азаматына сатуға тыйым салынған. Жерді жеке ... беру ... ... ... ұзақ уақыт бойы ешкімге сатылмауы мен шетелдік азаматтардың
осы дүрмікпемен ... ... иесі ... ... тетіктерін
қарастырары анық. ... ... ... — мемлекет
жалгерлік төлемнің шекті денгейін бақылауға алған. Олар суармалы алқапта
алынған астықтың құнының 25 % , ал ... ... ... — 15 % деп
бекітілген. Бірақ бұл шаралар жалгерліктің дамуын тежейді. Сондықтан да жер
туралы ... ... көп ... жүр. Бұл ... ... ... шамасы
жер иесі мен ... ... ... ... кезде жалгерліктің жаңа нысандары кең таралып келеді:"қарызға
берілген жер" және бір ғана сирек кездесетін өнімді өндіруге берілген ... ... ... және үйлер мен күрылыстардың аммортизациясы мөлшерінде
кіріс алу есебімен жер иесімен қарызға беріледі. Сонымен қатар, ол ... ... да, ... алуға қосымша шығын шығармайды. Әдетте, зсалгер
кооператив мүшесі болып табылады. Ол кооператив қажет жағдайда жер иесімен
есеп ... ... ... ... беруде ірі жер иелері (жеке адамдар, сактандыру компаниялары,
өнеркәсіптік және ... ... жер ... кең ... жылы ірі ... 1% ауыл ... ... 30% -не ие ... 34%-і ауыл ... ... жоқ ... ... болды.
Жалға берілген жерлердің 87 % ... ... ... кең ... ... — жылдан
жылға жалға беру шарты. Мұнда жалдық келісімнің бір жылдық ғана күші ... екі ... ... ... ... ... жасамаса, ол бірден келесі
жылға созылады. Жылдан жылға жалға беру ұзакқа созылуы ... ... ... ... ... қысқа мерзімдік шарттар негізінде
жермен ұзақ ... ... ... деп ... ... [41].
АҚШ-тағы ауыл шаруашылық жерлерді құқықтық қорғау және ... ... жол ... ... өте қызықты. Жерлерді нысаналы
қолдану проблемасын шешу үшін және олардың конверсиясын болдырмау үшін 1981
жылы ауыл ... ... ... ... ... заң қабылданды. Бұл
заң жерді ... ... және ... мен ... салу ... ... ... және оларды жер ... жол ... ... ... Бұл ... ... штаттарында жалпы
федералдық занды нақтылайтын және жергілікті жағдайды есепке ... ... ... ... ... ... үшін жалгерлерге
(фермерлерге) салықтық жеңілдіктер беретін бағдарламаның негізгі 4 түрі
бар: ... ... ... ... ... калдыру; шектелген
келісім жасауды қарастыратын және жерді жоспарлауды ... ... ... ... ... ... 28 штат
пайдаланады. Жерлер ауыл ... ... үшін ... ... ... осы жерлерді өндіріс құралы ретінде пайдалану құнына салынады. Жер
конверсиясы болатын ... ... ... ... толық немесе
жартылай көлемде өндіріледі. 17 штатта жерді ... ... қоқұ ... ... сай ... ... ауыл ... жарамды жерлерді пайдаланғаны үшін бірден
беріледі. Егер жер ауыл шаруашылық емес мақсатында пайдалануға ... ... ... ... мен ... бар ... арасындағы айырмасы
өтеледі. ... ... заңы ... ... және ... ... тек ғана ауыл ... пайдалану үшін шектелген келісім жасау қарастырылған. 3 штатта
(Орегон, Висконсин, Гаваи) жердің пайдалануың ... ... ... ... ... жеңілдіктер бар. Ерекше аймақтау (зоналау)
ауыл ... ... ... зонасын және мал шаруашылығымен
өсімдік шаруашылығына жарамсыз ... ... ... ... ... зоналарын басқа мақсатта қолдануға тыйым салады. ... ... ... тартып алу тәртібі де назар аудартады. АҚШ-
та бұл тәртіп ... ... ... ... ... ... меншіктік
құқық алу мүмкіндігін (Конституция мен зандарда белгіленген) береді. Егер
мемлекеттің немесе соған өкілетті ... жеке ... ... ... ... алу ... болған жағдайда кұқықтық тәртіп талабы
қамтамасыз етілуі керек. Бірінші кадам — ... ... ... ету ... арыз ... Сот ... ... өкілетті ұйым меншікті тартып ... ... ... сот ... ... ... береді. Ол меншік
иесіне орнын толтыру ретінде төленетін соманың шамасында ... ... ... ... ... ... Процесс аяқталғаннан кейін мемлекет
меншік иесіне орнын толтыру (компенсация) сомасын төлеуге және сот ... ... ... ... табу ... ... толтыруға міндетті. АҚШ
Конституциясына бесінші түзетуде былай делінеді: жеке ... ... үшін ... ... ... алынуы мүмкін емес.
Мемлекеттік қолдануды еске салу меншіктің тек ғана ... ... ... ... ... білдіреді. Мемлекет кез келген негіз бойынша
меншікті ала ... ... ... жеке меншіктің әр түрлі нысандарына заң алдында
бірдей кепіл берілген. РФ Конституцияның 36-бабына сәйкес азаматтарда ... ... ... және жер ... ... болады, бірақ бұл
қоршаған ортаға және басқа тұлғалардың мүдделеріне қайшы келмеуі ... ... ... мемлекеттік меншік монополиясы орнатылды, жеке және муниципалдық
меншік енгізілді. Ресей Федерациясында 89 ... ... ... ... ... және пайдалануға байланысты қатынастарды зерттеуге
жер және өзге де табиғи ресурстар туралы заңнамалары және ... ... ... Жеке ... ... ... құқық
нормаларымен сәйкес келетін тұстары бұл, жерге қатысты кез келген тауарға
тән болатын ... ... яғни ... алу ... ... ... және ... ... ... жер пайдаланудың ... ... жеке ... ... жер ... ... жерді мерзімсіз
пайдалану, жерді уақытша пайдалану және аренда құқығы көрсетілген.Азаматтар
бір уақытта осы құқықтардың бірнеше түрін қолдана ... ... ... жер ... жеке ... ... ала ... және сонымен қатар басқа
жер учаскесін заңда көрсетілген ... ... ала ... Ал ... мұндай құқықтары жоқ. Жаңа жер заңнамасына азаматтардың ... ... ... ... үшін енгізілген «жер ... ... ... айта кету қажет. Қазіргі таңда бұл ... ... ие ... ... жер учаскесін мұраға алуға
мүмкіндік бар. ... ... ... алған азаматтар еркі бойынша осы құқықты
сақтауға немесе жалға алу не жеке ... ... ... рәсімдеуге
мүмкіндігі бар. ... ... ... ... бір құқықтыр мен міндеттерді алып ... ... ... ... ... ... маңызға ие.
«Жер пайдалану», «жер иелену» терминдері
мемлекеттік жер есебімен қамтылғандықтан және ... ... ... ... жер ... ... мына терминдер қамтылады. Мысалы,
ауыл шаруашылық кооперативінің жер пайдалануы, шаруа фермер қожалығының
«жер ... және т.б. ... ... кеткен титулдар оның жерді
пайдаланушылар үшін маңызды әлеуметтік категория болып ... ... ... жеке ... ... ... береді.Пайдалану мынадай
жағдайларда тоқтатылады, егер тұлға жерді сатып жіберсе, айырбастаса, сыйға
тартып жіберсе; ал ... ... ... ... егер ... басқа біреуге жалға берсе немесе уақытша өтеусіз пайдалануға берсе.
Егер меншік иесі өзінің ... ... ... ... алмаса меншік
иесімен кепілге ... жер ... ... ... ... ... туындауына келесі мүмкіндіктердің жиынтығын
жатқызуға болады. Бұл мысалы жерге ... ... ... ... ... ... тіркеу нәтижесінде құқығының туындауы және меншік
құқығының туындауына келесі мәмілелер ... ... сату ... ... ... ... Сату сатып алу жөніндегі ережелер ... ... ... ... ... ... ... онда
§1 30 тарау «сату сатып алу жөніндегі ережелердің» барлығы ... ... ... ... Федерациясының Азаматтық Кодексінің 454 бабына
сәйкес бір тарап (сатушы) екінші тарап (сатып алушы) жер ... ... ал ... ... сол ... ... және жер учаскесін белгілі
бір ақша сомасын беруге міндеттенеді. Берілген шарттың мазмұны осы ... Сол ... ... ... ... ... Азаматтық
Кодексінің §7 30 ... ... ... ... туралы ережелер де
қолданылады. Онда Ресей Федерациясының Азаматтық Кодексінің 549 ... ... ... сату сатып алу жөнінде, сатушы сатып алушының
меншігіне жылжымайтын мүлікті беруді міндеттейді және ... ... ... ... жер ... беруге де міндетті. Ресей Федерациясының
Азаматтық Кодексінің 3 ... 129 бап жер және өзге де ... ... көзделген негізде оқшауланады деп жазған. Бірақ жер ... мен оны ... ... ... ... ... жер ... тиіс. Жер заңнамасымен және Ресей Федерациясының ... 448 ... ... ... ... сату сатып алу туралы
мәмілелер аукцион немесе конкурс түрінде жасалуы мүмкін [43]. ... ... ... жеке ... ... ... мен заңды тұлғаларға
жерге жеке меншік құқығын беру немесе ... ... ... ... шешемін
қабылдануынан пайда болады. Аталған шешім жерген меншік құқығын ... ... ... РФ ... ... ... ... жеке меншік құқығы иеліктің мерзімінің өтуіне байланысты
туындайды. Яғни затты ұзақ ... бойы ... және ... ... ... тиіс. Ескіру мерзімі бойынша жерге меншік құқығының туындауы тек ... ... ... соң ... болады. Ал оған дейін ол өзінінің жері деп
есептей алмайды. ... ... ... ... ... ... ретінде заң мынаны ... жер ... ... тіркеу қажеттілігімен. Тек ол ... ... ... барып ... иесі ... ие ... айтылғандай РФ-ның Конституциясының ... және өзге де ... ... ... ... ... ... меншіктің өзге де нысандарында болуы мүмкін» деп ... ... ... ... ... ... ... РФ – ның
субъектілері аталғандардан ... да ... өзге де ... ... және ... ... жерден жер учаскелері тегін түрде
азаматтардың жеке меншігіне беріледі: шаруа (фермер) қожалығын ... оның әр ... ... ... ... аудандық норма шегі
негізінде; азаматтардың ортақ бірлескен және ... ... ... ауыл ... ... ортақ өндіріс енгізу үшін; ... беру ...... ... ... ... үшін;
бағбандық және мал өсіру үшін; ауылдық жерде жеке және ... ... ... ... РФ-ның заңдарында көзделген өзге ... ... ... ... жер ... ... ... ... ... және ... меншіктегі жерлердегі жер учаскелері
азаматтарға ақылы түрде: шаруа (фермер) қожалығын жүргізу; ауыл ... ... ... ... ... ... және ... жеке және ұжымдық тұрғын үй құрылысы; бағбандық құрылыс; ауыл
шаруашылық өнімімен байланысты емес ... мен ... ... ... заң ... беруді көздемейтін өзге жағдайларда.
РФ-ның субъектілерінің ... ... ... және ... ... ... ... әлеуметтік қорғалмаған санатына сату көзделуі мүмкін.
Жер учаскелерін бұрын ... ... ... ... ... Олар жер учаскелерін жалпы негіздерде ... Жер ... ... және ... жекешелендіру кезінде сату тәжірибесі кең өріс алуда.
Сондай ақ ... ... жер ... жеке ... ... ... ... мынадай құрылысы аяқталмаған жер ... ... ... жекешелендірудің ерекше режимі белгіленген ауыл шаруашылығы
мақсатындағы, орман және су қоры, ... ... ... ... және биологиялық ластануға ұшыраған жерлер, ортақ ... ... ... өзен ... ... ... қоймалар және
заңмен ортақ пайдалануға арналған өзге ... ... ... ... заңдарда көрсетілген жағдайларда және ... ... ... жер ... ... ... біріктіруі
негізінде пайда болады. Тиісінше меншіктің бұл түрі заң ... не ... ... шарт ... ... ... мемлекеттік меншік бірнеше деңгейлі болады: федералдық, РФ-ның
құрамындағы ... ... ... ... ... ... ... Мәскеу, Санк-Петербург меншігі. Жерге
мемлекеттік меншік субъектілерінің саны ... ... ... Бір ... бірнеше меншік иелері болуы мүмкін емес ... де ... жер ... ... тән ... де бар, яғни ... жер құрылымына, жердің мемлекеттік субъектілерінің көптігіне
байланысты.
Украина Республикасының жер ... КСРО жер ... ... пайда
болды. Мемлекет өз тәуелсіздік алған бірінші күннен бастап жерді Украина
Республикасының ... ... ... ол ... ... мен қызметінің
негізі ретінде пайдаланылуға тиіс болды. Жаңа жер кодексі жер заңнамасының
және барлық жер ... ... ... жаңа құқықтық акт болып
табылады. ... ... ... ... ... ... рет ... КСРО
құрамында болған кезде орнықтырылып, тәуелсіздік ... ... ... ... ... және жеке меншік танылып, теңдей қорғалады.
Меншікті пайдалану қоғамның игілігіне ... етуі ... ... мен ... ... иелерінің өз құқықтарын жүзеге асыру
көлемі мен шектері, оларды қорғау ... ... ... ... ... ... ... Жер кодексі және Республиканың меншік
құқығы мен жер пайдалануға қатысты туындайтын ... ... ... ... ... ... меншігіне жер
учаскелерін тегін беру мына ... ... ... жер ... ... ... ... ауыл шаруашылық ұйымдарын,мекемелерін приватизациялау
нәтижесінде жер ... алу; жер ... ... ... ... ... тегін приватизациялау нормалары шегінде
алу. ... ... ... ... беру ... ... ... жеке жүргізіледі.
Меншіктегі және ... ... ... ... ... беру ... анықталған тәртіппен оны
тәркілеуден ... іске ... және жеке ... ... –ақ елді ... жерінің
шегінде коммуналдық меншік объектілері орналасқан жер ... елді ... ... ... барлық жерлер коммуналдық
меншік ... ... ... жер ... ... – мекендердегі ортақ пайдаланудағы аумақтар;(алаңдар, көшелер, жолдар,
өткелдер, парктар,гүлзарлар, зираттар, жағалаулар т.б.) ... ... жол ... ... пайдаланудағы автомобильдік жол
желілері, әуе және су –құбыр транспортының объектілері; ... ... ... ... алып ... жер ... ... көзделмесе, ерекше экологиялық, сауықтыру, ғылыми, эстетикалық және
тарихи – мәдени құндылықтарға ие ... және ... ... ... Г) ... ... жер ... қоспағанда, орман қорының жері;
Д) ... ... жер ... ... су ... ... ... - өзі басқару органдарының қызметін қамтамасыз ету мақсатындағы жер
учаскелері жеке меншікке беруге тыйым салынады. ... ... ... ... А) ... ... громадаларға беру арқылы; Б) ... ... жеке ... ... жер учаскелерін мәжбүрлі түрде ... ... ... Г) ... алу – ... ... ... ауыстыру және басқа да азаматтық құықтық мәмілелер
негізінде иелену; Д) ... ... ... ... ... ... ... ... ... коммуналдық және жеке меншіктегі жерлерді
қоспағанда, барлық жерлер ... ... ... иесі
ретіндегі мемлекеттің құқықтарын заң актілерінде белгіленген өз құзіретіне
сәйкес Украина министрлер кабинеті, Қырым ... ... ... ... Киев және Севостополь ... ... ... ... ... ... ... меншік құқығы келесі
жағдайда туындайды: А) ... ... үшін ... ... жер ... ... түрде оқшаулау;
Б) Сатып алу – сату шарты, ... ... және ... да ... құықтық мәмілелер негізінде иелену;
В) ... ... ... ... ... жер ... коммуналдық
меншікегі ... ... ... жер ... тәркілеу;
Шетелдік мемлекеттер халықаралық ... ... ... ... ... және ... ... ұйымдардың мекемелері
мен ғимараттарын орналастыру үшін жер ... ... ... ... 85 ... Жер ... ... ... ... ... анықтау немесе үлесін анықтамау
арқылы болуы мүмкін. Жер учаскесі ортақ меншік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жер ... құқығы мемлекеттік
және коммуналдық меншіктегі жер учаскесін ... ... ала ... ... және ... ... ... меншік иесі мен жер
пайдаланушының ... ... ету, ... ... ету) жер ... ... сипаттамайды, олар субъектілердің заңда ... ... ... ... ... айқындайды.
Сондай-ақ, көптеген елдерде ... ... ... ... ... ... ... дамыған мемлекеттерде
ауылшаруашылығы жерлері пайдалануға берілу арқылы тиімді пайдаға асуда. Бұл
мемлекеттерде мұндай тәсіл ... үшін де, жер ... үшін де ... болып табылады. АҚШ-та 1991-жылы «Ауылшаруашылық жерін ... ... ... заң ... Осы заңға сәйкес жалға берілеген
жердің тиімді, мақсатты пайдаланылуы, салық төлеу, заңда ... ... үшін ... ... ... айқындалған.
Cонымен әр ... жер ... ... ... өтті және ... ... ... құкықтық реттеу кезінде аласапыран заң шығару кезеңін өткерді.
Қазіргі жағдайда Қазақстанның
жер қатынастары, жерге орналастыру, жер ... жер ... ... ... бойынша заңдық, құқықтық, экономикалық және қаржылық
келісімдер жүйелерін құру ... ... ... ... бар. ... Республикасының Жер
ресурстарын басқару жөніндегі агенттік ТМД ... ... ... және жерге орналастыру бойынша мәселелерді Қазақстанға ұсынады,
әрі Мемлекетаралық Ғылыми Проблемаларға қатысады. Оның міндетіне ... ... мен ... талдау, жер қатынастарын ғылыми
қаматамасыз ету міндеттері, жер ... ... ... ... ... жер мониторингін дамыту мәселелері, қазіргі кезеңдегі жер
реформасын ... ... ету ... ... ... ... жер ... саласындағы әлем елдерінің
тәжірибесін салыстырмалы тұрғыда зерттеу – осы ... ... заңи ... ... ... ... Дамыған елдердегі жер
қатынастарының реттелуін терең түсініп, өз елімізде ... ... ... жетілдірудің бірден-бір жолы болып табылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасының Конституциясы мен "Қазақстанның 2030 жылға
дейін даму стратегиясына" сәйкес елді дамытудың ... ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік жағынан
қолайлы жағдай жасау мен ұлттық бірлікте демократиялық қоғам, құқықтық
мемлекет және саяси ... ... ... ... ... ... ... мақсаты — жерге жеке меншік кұқығын
қорғау, жер ресурстарын ұтымды және өтімді пайдалану, топырақ құнарлылығын
қалпына келтіру, табиғи ... ... ... мен ... жер нарығы мен
жылжымайтын мүлік нарығын жасау мен дамыту. Жер ... – бұл ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық
қолайлылығының негізі. Оның өзі Қазақстан халқының игілігіне, болашақ
ұрпақтарына пайдалану тиіс. Осы қағиданың негізінде, елдің бүкіл жер ... әрі ... ... және де ... ... ... ... ресурстарын басқарудағы мемлекеттің алатын орны мен рөлі туындайды. Жер-
нарықтық экономика жағдайында жер тек ... ... ... ... ... ... ... құралы, кеңістіктік базисі.
Осы объективті қағидадан соңғы 10 жылда
жер қатынастырын қайта құру және жер реформасын жүргізу негізге алынды.
ХХІ ... ... жер ... ... ... тән
ерекшеліктері мен өзгешеліктерін ескере отырып, әрі өткен жылдардағы жер
реформасының негізгі ... ... ... ... ... ... ... қамтиды: республика аумағының тұтастығын, қол
сұғылмаушылығын және ажыратылмайтындығын сақтау, Қазақстан Республикасының
мемлекеттік шекараларын делимитациялау және демаркациялау жөніндегі
жұмыстарды жалғастыру; ... жер ... әрі ... ... құру
және жаңа жер құрылысын қалыптастыру; жер ресурстарын пайдалану мен
қорғаудың тиімділігін арттыру; экономикалық әдістер негізінде жер
ресурстарын басқару механизмін ... ... ... ... ... ... қатыстыру; жер рыногын дамыту; Қазақстан
Республикасының болашақ ұрпағы үшін жер ... ... ... ... Республикасындағы жер заңдарының тарихы
мен бүгінгі егеменді Қазақстандағы жер ... ... ... ... ... ... қолданылу барысын саралай келе оған тиісті
өзгерістер енгізу қажеттігіне көз жеткізуге болады. Атап ... ... ... мына ... толықтыру қажет деп есептеймін:
●Жер кодексінің 24- бабының 2-тармағында көрсетілген жер учаскесін
жеңілдікті бағамен сатып алу ... ... яғни ... жер ... сатудың мақсаты, шарттары, жеңілдетілген бағамен
берілуі мүмкін жер учаскесінің шекті мөлшері, субьектілер шеңбері( кімдерге
жер ... ... ... ... жеке ... мен заңды
тұлғаларға жеңілдікті бағамен жер берудегі айырмашылық), жеңілдікті бағамен
жер сатып алудың ... ... ... т.б ... ... ... ... 5-тармағында ауыл шаруашылығы мақсатындағы
жер учаскесінің меншік иесі ... ... ... ... ... ... кезде жер учаскесі мемлекет меншігіне
қайтарылуға тиіс және жер учаскесіне құқық 10 ... ... ... ... жер ... ... бір жыл ... қайта ресімделуге тиіс екені
және жер учаскесі мемлекет меншігіне қайтарылған кезде жер ... алу ... ... ... осы учаскені мемлекеттен сатып алған баға
бойынша, жер учаскесін ... ... ... ... ... Егер ... ... орган жер учаскесін сатудан бас
тартқан жағдайда, жергілікті атқарушы ... ... ... ... ... ... ... меншік иесі азаматтықтан шыққан ... ... ... ... ... ... сол ... ғана жер учаскесі үшін ақы ала-алады.
Яғни, жер учаскесінің нарықтық құны ... ... ... иесі бұл
жер учаскесін қанша уақыт бұрын сатып алғаны, ол кездегі ... ... мен жер ... ... ... сату кезіндегі жер бағасының
айырмасы назардан тыс қалуда. ... ... ... ... жеке ... ... сату кезінде жер
учаскесінің нарықтық құны мен кадастрлық құнын ... ... ... ... ол үшін ақ ... кезінде нарықтық құн ескерілмейді. Сондықтан осы
мәселеге байланысты нормалалар саралануы қажет, себебі ... ... ... құқықтырының пайда болуы, өзгеруі, тоқтатылуы кезінде нарықтық
қағидаларды басшылыққа ... ... зор. ... ... құқығының пайда
болуының негіздерінің бірі меншік ... ... ... ... ... Ал, ... ... Жер кодексінің 40-бабында
жер пайдалану ... ... ... ... ... ауысуы
көрсетілген. Бірақ, жерге меншік құқығы тарауында бұл ... ... ... ... ... жер учаскесі кәмелетке толмаған ... ... ... жер ... ... ... билік ету құқықтырын
жүзеге асыру тәртібі де ... ... ... деп ... ... жер ... ... дау
көптеп кездеседі. Мұның да өзіндік ... көп, ... ... бірі ... жер ... саласындағы құқықтық
білімінің төмендігі, тиісті ақпаратқа қолжетімділігінің ... ... жер ... ... ... ... мәселелердің бірі
азаматтардың құқықтық ... ... ... арттыру.
Қорыта келгенде, жоғарыда
көрсетілген ... ... ... ... өз ... ... етеді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Энгельс Ф. Семьяның, жеке меншіктің және мемлекеттің пайда болуы
Алматы, 1967-21б.
2. ... И.А. ... ... ... Российской Федерации.
Москва, 1997-11б.
3. «Назарбаев Н.Ә. ... 2030. Ел ... ... ... Алматы, 19978-63 б.
4. Бектұрғанов.Ә.Е. Қазақстан Республикасындағы жер ... ... Жеті ... ... Л.И. ... ... в классово-антоганистическом
обществе. Л.,1945-560 б.
6. Покровский И.А. История римского права. М.,1915.- 110б.
7. Еренов.А.Е.Очерки по ... ... ... ... ... ... ... и кара-киргизы Сыр-Дарьинской области.Т.1,
Ташкент,1889,-450б.
9. Бренштам А. ... ... ... ... ... ... М. -Л., 1946. -540 б
10. Зиманов С.З. Общественный строй казахов первой половины ХІХв. Алма-
Ата: изд-во Академии наук ... ССР, ... ... ... Б.Я. Общественный строй монголов. Л., 1934.-430 6.
12. Казанцев.Н.Д.Земельноеправо.М.,1971,-620б.
13. Иконицкая И.А. ... ... ... ... ... и ... 1992.-№10.-Б.54-92
14. Преображенная ... ... ... 1967.-130 б.
15. СтамқұловӘ.С. Стамқұлова Г.Ә. Жер құқығы. Алматы,2004ж-35-65б.
16. Матеи У., ... Е.А. ... ... права собственности. М.:
Юристъ,1999.-384б.
17. ... К. ... к ... ... ... ... Маркс К. Формы ... ... ... ... Д.М. ... ... в СССР. М., 1961.-460 б.
20. Қазақстан Репсубликасының Конституциясы. 1995ж 30 тамыз.
21. Қазақстан ... Жер ... 2003ж 20 ... ... ... всякого богатства.
∕∕Заңгер.-2006,-№4.-15-18б.
23. Петрова.В.В.Земельное право России. Москва,-1997,-300б.
24. Қазақстан ... ... ... ... ... ... Б.В. ... право России. Общая часть. М.: Юриздат, 1994,-
105б.
26. Архипов И.Г. ... ... ... ... ... Борки,
1997. -295 б.
27. Краснов Н.И. ... ... в СССР и его ... ... О.И. Право частной собственности на землю. ... ... ... ... ... ... Жерге тек қана жылжымайтын мүлік ретінде қарауға бол
майды. ∕∕ ... ... ... ... ... ... и кадастра ФРГ.-
герман. Союз оберо ведения ... ... ... ... «Жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер
учаскелеріне құқық беру ережесін бекіту ... ... ... ... ... Г.В.Философия права. Москва, Мысль, 1990, ... ... ... ... ... и ... права// Право и экономика.- 1997, №17.
34. Грибанов В.П. ... ... и ... ... Москва,1972- 284 б..
35. Иконицкая И.А. Земельное право Российской ... ... ... ... М.: ... ... и ... РАН, 1999,- 127
б.
36. Скловский.К. О возможности ... ... ... ... и ... -1999, №5, ... «Соттардың жер заңдарын қолдануының кейбір мәселелері ... ... ... ... ... ... 2007ж 16
шілдеде қабылданған.
38. «Соттардың жер учаскелерін мемлекеттік қажеттіктер үшін алып ... ... ... ... ... ... ... Жоғарғы Сотының нормативтік қаулысы.
39. Крылатых.Э.Н. Экономический механизм регулирования земельных
отношений. Москва,-1993.-160-161б.
40. ... ... ... в странах Латинской Америки.
41. Ағыбаев.А.Н. Асығыстыққа жол бермейік, ағайын. ∕∕ Заң ... ... ... ... жеке ... ... негіздері.2003ж.-89-91б
43. Комментарий гражданскому кодексу РФ(часть первая). Москва,1995ж.
44. ... ... ... ... ... ... Жер кодексі. 2001ж 25қазан.
46. Қазақстан Республикасының Жер ресурстарын басқару ... WEВ ... ∕∕ ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 70 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ресей Федерациясындағы жерге жеке меншік пен жер пайдалану құқығының жалпы сипаттамасы20 бет
Ресей Федерациясындағы жерге меншік және жер пайдалану құқығы18 бет
" МРЭК" АҚ 110 кВ " Старый город" қосалқы станциясын қайта құрылымдау34 бет
35/10 кВ-тық «Анката» қосалқы станциясын қайта құру53 бет
MS WORD бағдарламасы3 бет
«АлматықалжерҒӨО» МЕК ұйымдық құрылымы, мемлекеттік сатып алулары мен стратегиялық бағдарламалары31 бет
«Ақмола облысы Шортанды ауданының жер учаскесінің кадастрлық құнын анықтау»41 бет
«Жамбыл» ЖШС жері егістік алқаптарының пішіні және көлемін қайта орналастыруын анықтау60 бет
Ішкі шаруашылық жерге орналастыру жұмыс жобасы41 бет
Ішкішаруашылық жерге орналастырудың теориялық, жалпы әдістемелік негіздері31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь