Қазақстан Республикасындағы қорлар

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
І. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ҚОРЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1 Қазақстан Республикасындағы қорлардың даму бағыттары ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Бағалы қағаздар туралы Қазақстан Республикасының қазіргі заңдары ... ... ..10

2 БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР НАРЫҒЫНА ҚАТЫСУШЫЛАР. ҚОР БИРЖАСЫ ... ...18
2.1 Бағалы қағаздар нарығының мамандары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
2.2 Бағалы қағаздар нарығына қатысушылар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
3. ҚОР БИРЖАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
3.1 Қор биржасы және оның қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
3.2 Биржалық операциялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
Қазахстан Республикасының жоспарлы экономикадан түбегейлі жаңа, нарықтық, мемлекет реттейтін экономикаға өтуі елімізге қаржы нарығын және оның қызметін қамтамасыз ететін институттардың құрылуын талап етеді. Бұл өте күрделі және ауқымды мақсат. Көптеген жылдар бойы елімізде шын мәнінде де ия қаржы нарығы, ия оның инфрақұрылымы, яғни 2-ші деңгейлі және инвестициялық банктер, биржалар, сақтандыру қоғамдары болған жоқ. Қаржы саласының барлығын мемлекет айрықша құқықпен өзіне қаратып, барлық кіріс көздерін халықтың қажетін өтемейтін міндеттерге жұмсап отырады.
Нарықтық экономика — адамзат өркениеттілігінің ең жоғарғы жетістігі және өндірісті ұйымдастырудың ең тиімді түрі екендігін дүниежүзі мемлекеттерінің көпшілігінің өркендеу тәжірибесі дәлелдеген ақиқат шындық.
Қаржы нарығы — мемлекеттің бүкіл ақша қорларының жиынтығы. Жалпы қаржы нарығы біріне-бірі байланысты және бірін-бірі толықгырып тұратын, бірақ әрқайсысы өз алдына қызмет жасайтын үш нарықтан түрады:
1) Айналымдағы қолма-қол ақша нарығы.
2) Несие капиталының нарығы.
3) Бағалы қағаздар нарығы.
Осы үш нарықтың ішінде бағалы қағаздар нарығын қарастырайық. Қазіргі кезде егемен жас мемлекеттер бюджет тапшылығын толтыру мақсатында бұрынғы үйренген әдіс - ақша белгілерін шығарумен шұғылданбай, оның орнына мемлекеттік бағалы қағаздар шығарумен айналысуда. Жергілікті басқару органдары да дәл осы жолды пайдалануда.
Қор нарығы экономиканың кез келген саласының өз қажетіне ақша қорын алуына жол алуда. Мысалы, акция шығарып осы қорды үнемі, яғни кәсіпорын жабылғанша пайдалануға болады, ал облигацияны шығару несиені банктен алудан тиімділеу жағдай жасайды. Бұл айтылғандар бағалы қағаздар нарығын өрістетуге мүмкіндік береді.
1. Қазақстан Республикасының банктермен банк қызмет туралы заңдары 05.1995 ж.
2. Бағалы қағаздар нарығы. Б.А.Көшенова, Алматы, Экономика, 1999.
3. Банковское дело. Г.С.Сейткасымов, Алматы, Каржы-Каражат, 1998.
4. Бухгалтерский учет и отчетность в банках. Г.С.Сейткасымова, К.О.Шаяхметова, Г.ТАбдраимова, Алматы, Каржы-Каражат, 1998.
5. Банктегі бухгалтерлік есеп және есеп беру. Н.А. Ғұмар, Р.Ж.Қалығұлова, Алматы, Арыс,2000.
6. Ценные бумаги и их регулирование в РК. Ф.Карагусов, Алматы, Каржы-Каражат, 1995.
7. "Банки Казахстана" журналы №5 2000ж.
8. Банк хабаршысы. 2000
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ…………………………………………………………………………………3
І. Негізгі
бөлім.......................................................................
...........................................5
1 Қазақстан Республикасындағы
қорлар..............................................5
1.1 Қазақстан Республикасындағы қорлардың даму
бағыттары.............................5
1.2 Бағалы ... ... ... ... қазіргі
заңдары..........10
2 БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР НАРЫҒЫНА ҚАТЫСУШЫЛАР. ҚОР ... ... ... ... Бағалы ... ... ... Қор ... және ... ... Республикасының жоспарлы экономикадан түбегейлі жаңа,
нарықтық, ... ... ... өтуі елімізге қаржы нарығын және
оның қызметін қамтамасыз ететін институттардың құрылуын талап ... ... ... және ... ... ... жылдар бойы елімізде шын мәнінде
де ия қаржы нарығы, ия оның ... яғни 2-ші ... ... ... ... ... қоғамдары болған жоқ. Қаржы
саласының барлығын мемлекет айрықша құқықпен ... ... ... кіріс
көздерін халықтың қажетін өтемейтін міндеттерге жұмсап отырады.
Нарықтық экономика — адамзат өркениеттілігінің ең ... ... ... ... ең тиімді түрі екендігін дүниежүзі
мемлекеттерінің көпшілігінің өркендеу тәжірибесі ... ... ... ...... бүкіл ақша қорларының жиынтығы. Жалпы қаржы
нарығы біріне-бірі байланысты және ... ... ... ... өз ... ... ... үш нарықтан түрады:
1) Айналымдағы қолма-қол ақша нарығы.
2) Несие капиталының нарығы.
3) Бағалы қағаздар нарығы.
Осы үш нарықтың ішінде ... ... ... қарастырайық. Қазіргі
кезде егемен жас мемлекеттер бюджет тапшылығын толтыру мақсатында бұрынғы
үйренген әдіс - ақша ... ... ... оның орнына
мемлекеттік бағалы қағаздар шығарумен айналысуда. ... ... да дәл осы ... ... нарығы экономиканың кез келген саласының өз қажетіне ақша қорын
алуына жол ... ... ... ... осы қорды үнемі, яғни кәсіпорын
жабылғанша пайдалануға ... ал ... ... ... банктен алудан
тиімділеу жағдай жасайды. Бұл айтылғандар бағалы ... ... ... ... ... ... нарықтардан өзінің айрықша тауарымен өзгешенеледі. Ол
өзгеше тауар — бағалы қағаздар. Олар біріншіден меншік ... ... ... яғни олар ... табыс алу құқы және табыс ... ... ... ... қағаздар ақша капиталының немесе басқа
материалды құндылықтардың орнына жүретін "символы" болғандықтан оны ... ... та ... ... тек сол ... ... нақты
құндылықтарға қол жеткізуде немесе сол құндылықтар бір субъектіден екіншіге
ауысуына болады. Сонымен бағалы қағаз нарығы капитал ... яғни ... ... материалдардың құндылықтардың нақты қызметін көрсетеді. Бағалы
қағаздар ... ... ... күтпеген кездейсоқ ... ... ... ... ... ... ... қосымша
капитал алу анағұрлым жеңіл. Акция және облигация сияқты бағалы ... және ... ... 2 ... ... ... шығарып және
нарыққа қатысушылардың оларды талқылауына 2-4 жеті, оларды сатып алу,
сатуға және есеп ... 2-3 жеті ... ... ... ... ... ішінде эмитент (шығарушы) өзіне қажетті капиталды ... оны ... ие ... ... ... ... ... — экономикалық өрлеуді көп
жағдайда қаржыландыратын ең оңай және ең қолайлы қаржы көзі.
І. Негізгі бөлім
1 ... ... ... Қазақстан Республикасындағы қорлардың даму бағыттары
Құнды қағаздармен операцияны жүзеге асыратын қаржы рыногының құрамдас
бөлiгi. Инвистициялық қорлардың, банктердiң, ... ... ... биржалық қор рыногы мен биржадан тыс қор ... ... ... ... ...... ... Ал біздің қор
рыногы валюта сатады. Бұл үлкен қор ... ... ... ... көрсеткіші. Міне, біздегі экономикалық реформаның үлкен кемшілігі
осы қор ... ... ... ... ... ... сатып алды да, өздерінің қорларын шетелдік банктен алып
отырды. Осылайша бізде көп кәсіпорындар шетелдіктердің қолына өтіп ... ... ... ... ... мемлекеттік қор рыногына түспеді
десек те болады. Енді осы мәселені де шешу керек. ... қор ... ... ... ... және ... негізгі капиталдары өздерінде қалды. Кезінде
Әкежан Қажыгелдин де: «Өзіміздің қор рыногымызды дамытайық, мемлекеттік
меншікті ... қор ... ... Жағдайы жақсы кәсіпорындардың
акцияларын сатайық» деген болатын. Бірақ оның бұл ұсынысы ... ... ... ... өзіміздің мемлекеттік пакеттер, өтімді акциялар
өзіміздің ... ... ... ... ... ... сатып алады.
Оларды тіпті жеке адамдар сатып алуына болар еді, ... ... ... ... ... зейнетақы қорларының аздап алғаны
болмаса, биыл бұл ... ... ... ... ... ... ... әйел
газеттен акциялар құнын оқиды. Өйткені олар аз ... көп ... ... ... ... ... 1000 ... акция сатып алуға
болады. Егер ол сәтті ... ол 2000 ... өсуі ... ... ... қозғалту барысында Нұрекеңнің өзі пиар акция жасап, акциялардың
сатып алынуына мүдделі болса, жұрт өз ... ... ол ... айналымға
салар еді. Сонда шетелден де ешқандай қарызы жоқ, сатқан өз акциялары болып
шығады.
Қазақстанның шетелдік эмитенттерді қабылдауға даярлығы қандай? ... ... деді ол ... жұма күні ... ... ... және ұжымдық инвестициялау" деп аталатын конференцияда.
Оның пікірінше, Қазақстан ... қор ... ең ... ішкі
институционалды инвесторлардың, оның ішінде ең алдымен ... ... ... ... үшін ... рыногы жұмыс істеуде, бірақ өзіндік құқықтық аясында істеуде.
Бізде бұл рынок ... ... әрі ашық ... ... бұл ... ішкі мәні
бар", деді ол. Оның айтуынша, қазақстандық заңдар қазақстандық зейнетақылық
қорлар мен ... ... қол ... келетін шетелдік
эмитенттерге қатысты алғанда аса "ыңғайлы емес".
Алматы қаласында Аймақтық қаржы орталығын құру ... ... ... ... ұсынылған болатын және алғаш
рет 2004 жылдың қараша айында Қазақстан қаржыгерлерінің Конгресінде жария
етілді. Осылайша, 2005 жылы ҚР ... ... ... ... ... құру ... қабылданды. Бұл шешім ТМД елдерімен салыстырғанда
Қазақстан Республикасының қаржы саласының ... ... ЖІӨ ... қызметтер үлесінің тұрақты дамуына, ішкі жинақтарға, Достастық
елдеріне қаржы капиталын экспансиялау және қаржы ... кадр ... ... ... ... асыру аясында 2005 жылы Қазақстан ... мен ... ... ... құру мен ... ... «Boston
Consulting Group Inc.» компаниясы шақырылды.Бұл компанияның басты ... ... ... ... мен ... ... құрылатын
қаржы орталығында құқықтық, инфрақұрылымдық, басқару позициялары бойынша
ұсыныстар әзірлеу ... құру ... 2006 ... 5 маусымында ҚР Президентімен қабылданып,
қол қойылған «Алматы қаласының аумақтық қаржы орталығы туралы» ... ... 28 ... ... ... қаласында аймақтық қаржы
орталығын құру мәселесі бойынша Қазақстан Республикасының ... ... ... мен ... ... ... ҚР ... қаласының аймақтық қаржы орталығының қызметін реттеу жөніндегі
ҚР Агенттігінің және ААҚО ... ... 14 ... ... ... ... күні ... қатысушылар, сондай-ақ, арнайы сауда алаңында
Қазақстанның барлық аймақтарынан дара инвесторлар тарту мақсатында Агенттік
Маңғыстау, Атырау, Ақтөбе, Қызылорда, ... ... ... ... ... ... мен ... қалаларында
презентайия өткізді. Оның аясында облыс әкімдіктері мен Агенттік арасында
өзара түсіністік пен ынтымақтастық туралы ... қол ... ... ... 2007 ... аяғына дейін әр аймақтан үштен кем емес
эмитент тарту бойынша жұмыс жүргізілуде.
Сонымен ... ... ААҚО ... ... ... Қытай,
Сингапур, Алмания, Оңтүстік Корея, Балтық елдерінде, Ресей, Украина ... ... ... ... Осы ... ... қорытындысы
өзара түсіністік пен ынтымақтастық ... атап ... ... ... Сеул және Варшава қор биржаларымен меморандумға қол қою
болып табылды. Қол қойылған құжаттар ұзақ мерзімді ынтымақтастық механизмін
әзірлеуге, аталған ... қор ... ААҚО ... байланыс орнату
бойынша нақты іс-әрекетке дайындықты білдіреді.
Қазіргі таңда ААҚО АСА листингінде 14 ... бар - ... ... АҚ, ... ... АҚ, «Қазақстан Ипотекалық
Компаниясы» АҚ, «Концерн ... ЖШС, ... АҚ, «MAG» ... АҚ, ... АҚ, ... International B.V., АО
«Kazcat», «Темiрбанк» АҚ, «АТФ-Банк» АҚ және «RESMI COMMERCE» ЖШС. ... ... осы ... 55 ... қағаздарынан 15 акция, 40
облигация. Бүгінгі күні ААҚО сауда көлемі 40 млн. АҚШ ... ... ... ... 5,3 АҚШ долларын, облигация-3,6 млрд. АҚШ
долларын құрайды.
Бүгінде ААҚО ҚРА экономиканың ... ... - ... ... ... және т.б. ... АСА шығару бойынша
келіссөздер жүргізуді жалғастыруда.
Биылғы жылдың қыркүйек айында ... ... ... шығарумен таныстыру
мақсатында ұлттық эмитенттер үшін Алматы мен Астана қалаларында ... ... ... нарығын дамытуда ұйымдастырушылықты ұстана отырып, Агенттік өз
қызметінде жеке инвестицияларды қазақстандық ... ... ... ... ... жеке ... ... «экономикалық» менталитет
пен дүниетанымды қалыптастыруға үлкен көңіл бөлуде. Бұл ... ... беру ... жұмыс жүргізілуде, мұнда бөлінбес бөлік БАҚ ынтымақтастық
болып табылады.
Осылайша, биылғы жылы Қазақстанның барлық ... ... екі ... ... ... отыр.
Жалпы, қор нарығын дамыту мен Қаржы орталығының тартымдылығын арттыру
үшін ААҚО 2010 жылға дейін дамыту Бағдарламасында ... ... ... ... ... орталығын әлемдік стандарттарға сәйкес қазіргі кезеңгі ... ... ... ... ... ... есептеп шығаруды жетілдіру үшін клиринтік палата
қалыптастыру;
• Ұлттық рейтингтік агенттік қалыптстыру. Бұл ... ... ... тәнік бағалауға мүмкіндік
береді;
• Құнды қығыз нарығында халық салымының кепілдік қорын қалыптастыру;
• Ислам құралдары, туынды ... ... ... жаңа ... құралдарын
зерттеу, әзірлеу және енгізу;
• Интернет-трейдинг арқылы құнды қағазбен келісім ... ... жаңа қор ... ... ... және енгізу;
• Инфрақұрылымдық құнды қағаз шығару және оларды ... ... ... ... арқылы стратегиялық жобаларды қаржыландыру;
• Халықтың инвестициялық мәдениетін арттыруға бағытталған ұлттық шолу
бағдарламаларын қалыптастыру мен ... Бұл ... ... қор ... ... келуіне септігін тигізеді;
• Қор нарығына отандық және шетел эмитенттері мен ... ... БАҚ ... қаржы орталығының қызметін кеңінен жария ету;
• Жергілікті еңбек нарығын құнды қағаз, қаржы және т.б. нарығы саласында
жоғары мамандандырылған мамандармен ... ... ... ... ... ... қызметінің тиімділігін арттыру үшін заңдық ... ... ... ... ... ... ... үйлер, жолдар, Интернет
желісі) жетілдіру бойынша Үкімет пен жергілікті атқару органдарына
ұсыныс әзірлеу.
Осы міндеттерді ... ... ААҚО ... ... қызметтерінің
бәсекелестікке қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік береді және елдің ... ... ... тигізеді.
Қазақстан Республикасы Алматы қаласының өңірлік қаржы орталығының
қызметін реттеу Агенттігі Үкіметтің мемлекеттік ... ... ... ... мен ... мәдениетін арттыру
мақсатында бірқатар мақалаларды жарыққа шығармақ.
Орталық және аймақтық БАҚ ... ... ... ... не ... ... инвестициялық қорды дұрыс таңдау жолдарын,
Қазақстан нарығындағы бағалы қағаздар мен жеке инвесторларды қорғайтын заң
туралы, ... ... мен ... ... ... ... нарығы дегеніміз не? Бұл бағалы қағаздар айналыма жүретін қаржы
нарығының бөлігі.
Қазақстан ... ... ... ... ҚР Үкіметі мен
шаруашылық субъектілер акциялары мен облигациялары жатады.
Акция- шаруашылық субъектінің бағалы қағаздары. Ол негізінен ... ... ... ... ... ... ... отырысында
дауыс беруге және ликвидация кезінде субъекті мүлігінің бір бөлігіне құқық
береді.
Облигация- борыштық бағалы қағаз түрі. Ол ... ... ... ... ... не дисконт түрінде сыйақы алуға ... ... ... ... ... ... ... болып бөлінеді. Мемлекеттік бағалы қағаздар Қаржы Министрлігі ... ... ... ... ҚР ... эмиссия жасайды. Муниципалдық бағалы
қағаздар жергілікті атқарушы органдар арқылы шығарылады. Ал, ұжымдық бағалы
қағаздар түрі болса, шаруашылық субъектілерімен.
1.2 Бағалы қағаздар ... ... ... ... ... бағалы қағаздар ресурстарды тарту құралы боп саналады. Акциялар
акционерлік капиталды ұлғайтады. Ал, облигациялар ... ... не ... бір ... ... ... үшін эмиссия
жасайды. Мемлекеттік облигациялар- мемлекеттік қарыз формасы. Бұл жағдайда
мемлекет бюджет дефицитін жабу, түрлі мақсаттық ... ... ... ... өтеу үшін ... және ... негізді ресурстар
тартады. Ұжымдық облигациялар дегеніміз ... ... ... ... мен ... барысында банктік несие бойынша орта
нарықтық ... ... ... бір ... ... бір ... ... тартылатын банктік несиенің баламасы. Ал, инвестициялау үшін
қажетті ресурстары бар ... ... ... ... ... ... қағаздарды сатып алу жолымен артық
ресурстарды уақытша салынып, бағалы ... ... ... ... инвесторлар үшін кез-келген тиімді ... ... ... қолайлы
банктік депозит баламасы.
Шығарылуына қатысты бағалы қағаздар құжаттық және құжаттық емес ... ... ... ... ... ... сертификат үлгісімен қағаз
түрінде жасалады. Ал, құжаттық емес бағалы қағаздар электронды түрде. Яғни,
кез-келген тұлғаның ... ... иесі ... оның ... ... ... ... Құжаттық емес қағаздарды сату/сатып алу ... ... ... ... ... ... ... жазбалар тіркеледі. Бұл әдіс
бүгінгі таңда өте кеңінен тараған.
Жалпы, бағалы қағаздар нарығындағы инвесторлар жеке және ... ... ... ... брокерлік және дилерлік қызмет
көрсету лицензиясы мен биржа мүшесі болып табылатын ... ... ... ... бар ... қатысушылар, яғни брокерлер мен ... ... ... ... ... алу ... ... асыру,
клиенттік тапсырыс негізінде клиент мүддесі мен өз атынан бағалы қағаздарға
кепілдік ретінде қаражат қорын тартып, орналастыру, бағалы қағаздарды ... ... ... ... ... ... қатар бизнестің
бірігу мен сіңу мәселесі бойынша кеңес беру. Жалпы ... мен ... ... ... ... ... шарт ... Брокерлік келісім шарт негізінен жалпы және бір ... ... ... ... ... ... операциялар клиент тапсырысы
негізінде жүзеге асырылады. Яғни, брокер клиент талабын барынша орындауға
күш салады. Брокер өз ... ... ... ... ... мен
ұсыныстар бере отырып, өзге клиенттердің ... ... ... брокерлік жұмыстың принциптері баяндалды. Ендігі жерде ... ... ... және ... нарықтағы брокерлік қызмет: бағалы
қағаздарды сату/сатып алу жөніндегі ... РЕПО ... ... ... ... Кеңестік қызмет түрлері мен
ұсыныстар. Номиналдық ұстаным және ... ... ... есеп
айырысу қызметі.
Сенімді басқару: Табысты қаржы құралдырна клиенттердің артық қаражатын
уақытша салу. Клиенттерге сауда кеңестерін беру және ... ... ... ... тиімді диверсификациялау және оның
кірісін арттыру.
Пайлық инвестиция қоры (ПИҚ): ПИҚ-дан пайларды ... алу ... ... ... уақытша табысты қаржы құралдарына салу.
Бағалы қағаздар эмиссиясын шығару барысындағы қаржы жөнінде кеңес беру
қызметі: Копанияға қаржы жөнінде кеңес беру. ... ... ... ... ... мен бағалы қағаздарды шығару
проспектілерін әзірлеу. Бағалы ... ... ... тізіміне енгізу.
Клиенттің вексельдік бағдарламасы.
Бағалы қағаздар эмиссиясын орналастыру кезіндегі андеррайтер қызметі:
Маркентгтік кампания. ... ... ... мен ... ... ... ... аукциондар ұйымдастыру. «қатаң
міндеттер» мен «барынша күш-жігер» ... ... ең аз ... ... ... мен ... өткізу және даярлау: due diligence қажетті
процедурасын ... және ... ... ... ... ... және реструктуризациялау. Инвестициялық меморандум мен қажетті
құжаттарды әзірлеу. Қаржыландыруды ... ... ... ... Республикасы Алматы қаласының өңірлік қаржы орталығының
қызметін реттеу агенттігі Үкімет әзірлеп жатқан ... ... ... ... және инвестициялық білімін көтеруге
бағытталған мақалалар топтамасын жариялауды бастап отыр.
Орталық және аймақтық БАҚ беттерінде мамандар оқырмандарға қор ... не, ... ... пай ... дұрыс таңдау керек,
Қазақстан нарығында ... ... ... түрлері бар, жеке
инвесторларды қандай заңдар қорғайды, ... ... орын алуы ... оларды қалай азайтуға болады деген сұрақтар бойынша ... ... Бір ... ... ... үшін бұл сөздер көп затты
білдіре бермейді. Сонымен қатар, оның жұмысы сол қазанда қайнап жүрген адам
болмаса, көпшілік үшін ... ... ... де. Ал ... қор нарығы
нарықтық шаруашылықтың ең айнымас бөліктерінің бірі. Ол арқылы фирмалар
және әр түрлі компаниялар, және ... өзі ... ... ... ... ... қаражаттан ала алады. Ал елімізде қордаланған
жинақтар - зор инвестициялық потенциалға ие. Экономиказдың қарқынды ... ТМД ... ... әлеуеті ең мықты мемлекетке айналуына
алып келді. Мысалы ... ... ... ... ... екінші деңгейлі банктердің активтері осы жылдың басында ... АҚШ ... ... қорларының қаражаттары 7,2 млрд. ... ... ... және ... ... әлеуеті
сәйкесінше 1,1 және 0,9 млрд. АҚШ ... ... Бұл ... ... ... ... біздің алдымызда осы қаражаттарты Қазақстан
экономикасын одан әрі дамыту және ... ... ... ... тиімді жұмыс істету мұраты тұр.
Алдымен қор нарығында айналысқа түсетін бағалы қағазадардың не ... ... ... сан алуан түрлері болады. Бірақта ең көп
тараған ... бұл - ... мен ... ... ... ... ... шаруашылық етуші субъектінің жарғылық капиталына құқықты
білдіретін бағалы қағаз. Яғни, ол акция ... ... ... құқығын көрсетеді. Пайда дивиденд түрінде болатын үлестік
мерзімсіз бағалы қағаз.
Облигация белгілі ... ... ... ... үшін ... Оның
негізгі айырмашылығы оның мерзімділігі. Яғни, облигациялар бойынша оның
иегеріне төлемдер ... ... бір ... ... ... қызметі
тоқтайды.
Қор нарығы ұйымдасқан және ұйымдаспаған болып екі түрге бөлінеді. Осы
ұйымдасқан түрі ... ... ... ... Бұл жерде артық қаражат
түріндегі ресурсы бар экономиканың бір саласынан, осы ... зәру ... ... ұйымдасқан, ережелері алдын-ала белгіленген тәртіппен жүреді.
Сонымен қатар, заң жағынан қорғалуды айтсақ та болады. Себебі бұл ... ... жіті ... ... ... ... реттеледі.
Осы ретте биржа операцияларына қатысушылар ретінде теқ қана ... ... ... ғана ... сонымен қатар кез-келген
жеке тұлға да қатыса алатының айту ... ... ... ... ... ... ... қор биржасының акциялар нарығындағы жеке
тұлғалардың көлем (яғни айналым) бойынша ... 25,7 ... тең ... Бұл
дегеніміз 320 млн. АҚШ долларына тең. Ал өткен жылдың қорытындысы бойынша
акция нарығындағы айналым ... 16,9 ... тең ... Бұл ... жылы 2,46 ... 2004 жылы 12,84 %, 2005 жылы 15,06 ... ... Сонымен, жеке тұлғалардың қор нарығына қатысу салмағы ... ... келе ... ... ... жеке ... қор ... заңмен реттелген екі жолмен
шыға алады: біріншісі брокер арқылы жұмыс істеу, ... ... ... арқылы бағалы қағазадар нарығына шығу.
Бірінші тәсілге келсек, алдымен брокердің кім ... ашып ... ...... табу ... яғни ... валюталар,
бағалы қағаздар және т.б. бағамдарының өзгерісінен табыс табатын, қаржы
нарығында операциялар жасайтын ... ... ... ... ... атынан және шоты арқылы қаржылық инсрументтермен алып -
сатарлықпен ... ... ... ... иесі ол ... Сіз ... Ең бастысы нарықта мықты беделге ие немесе жеке өзіңіз сенетін
брокерді табу.
Алматы қаласының өңірлік қаржы орталығында бағалы ... ... ... үшін ... ... қарастырылған. Оның ішінде
брокерлер үшін жеке ... ... ... ... біршама
жеңілдіктер қарастырылған. Ал жеке тұлға сату немесе сатып алу ... ... ... ... салықтың екі түрінен босатылады: қарызыдық
бағалы қағаз бойынша дивиденд, сыйақыға және қарыздық бағалы қағазды сату
барысында ... ... құн ... ... салынбайды. Алайда бұнын жалғыз
шарты бар, бұл – бағалы қағаз бойынша барлық іс-әрекеттер ... ... ... ... арнайы сауда алаңында жүргізілуі тиіс.
Бұл тәсілдің ерекшелігі, ... қор ... ... ... ... ... көп ... біліуге және мерзімді қадағалап тұруды
үйретеді. Яғни, сіз бағалы қағаздар ... ... ... ... ... бұл ... тиімділігі - өз кезегіңізде нарық жайында көп
ақпарат жинап, өзіңіздің инвестициялық портфеліңізді құруға және ... ... ... ... ... ... ... қағаз нарығына қатысудың келесі жолы - бұл бос ... ... ... ... салу. Қазіргі таңда Қазақстанда
86-сы жабық, 11-і ашық және 12-сі ... ... ... 109 ... қор ... ... ... инвестициялық қор - қор
нарығындағы операциялардан пайда табу ... ... ... сенім негізінде берілген, азаматтар мен заңды тұлғалардың
(пайшылардың) ... ... ... ... ... қолыңызға қордағы
үлесіңізге құқықты куәландыратын атаулы бағалы қағаз – ... ... ... қор өз ... ... ... ... және жан-жағынан
ептеп пішіліп, дұрыс деп тапқан ... ... ... ... бір ... ... Бұл ... тиімділігі – жарналық
инвестициялық қорда шот ашу барысында келісім – шартқа қол қою ... ... ... ... түсетінін білесіз. Қандай да бір жағдай болсын,
жарналық инвестициялық қор келісім-шартта ... ... ... ... ... дамуы, халықтың әл-ауқатының ... ... ... мәселелерді тимді шешуі тұрғындардың
жинақталған бос қаражаттарын ... ... ... не ... ... ... ... табу мақсатында алып-сатарлықпен көптеп
айналысуына алып келді. Бұл өз ... ... ... ... тұрғын үй бағамының күрт өсуіне септігін тигізді. Алайда,
ақшаны бұл ... ... ... ... бар.
Банкке келетін болсақ, бұл – депозиттік пайыз қойылымдарының инфляция
деңгейінен аз ғана ... ... ... сіз ... ақша ... құнсызданады, яғни инфляцияға ұшырайды. Сол себепті келешек
табыстар инфляция ... ... ... ... Сол ... ғана ... пайда түсуі мүмкін. Ал биржада айналымда жүрген бағалы
қағаздар, ағымдағы инфляциялық қойылыммен байланыстырып, ... ... – та, ... не ... ... ... ... деген ойдан
аулақ болу керек. Неге десеңіз, бұл ... ... ... ... осы
қағазды шығарған эмитенттің, яғни сіздің алдыңызда міндеттемелері бар заңды
тұлғаның қаржылық-шаруашылық ... не ... ... да
жағдайларға тәуелді. Бірақ-та, ең жақсысы сіз ... аз ... ... ... аласыз. Бұл да бір артықшылық.
Үйлердің қымбаттауы, ең бастысы сұраныс пен ұсыныстың ара қатынасына
байланысты көрініс табуда. Яғни, үй-жайға мұқтаж ... саны ... ... ... ... ... ... асып түсіп жатыр. Бірақ-
та, көпшіліктің қазіргі бағаларды көтере алмайтыны да ... Бір ... ... пен ... табиғи үрдістер болса, бір жағынан кейбір
қаржылық институттар мен осы нарықта жұмыс істеп жатқан ... ... де ... ... ... ... (Алайда, бұл мәселе басқа
мақаланың зерттеу объектісіне айналуы қажет деп ... ... ... ... ... ... ... мүлік
нарығындағы бағалар объективті себептерге байланысты тұрақтанып ... Бұл ... - осы ... ... ... біршама
бәсеңдейді деген сөз. Жылжымайтын мүлікті алып-сатарлықпен айналысу ... ... ... та, қазіргідей қомақты пайда түсірмейтін болады. Сол
себепті, назарды бағалы қағаздар нарығына аударған жөн болар.
Сонымен, жоғарыдағыны қорытындылай келе ойды ... ... ... Сіз бағалы қағазды сатып алу арқылы өз ... ... ... тигізесіз. Себебі сіздің ... ... ... үшін ... ... материалдық пайдаға кенелетіңіз сөзсіз.
• Тағы бір артылықшылығы – бағалы қағазды мұрагерлік ... бере ... ол ... ... ... ... ... ҚАҒАЗДАР НАРЫҒЫНА ҚАТЫСУШЫЛАР
2.1 Бағалы қағаздар нарығының кәсіби мамандары.
Бағалы қағаздар нарығының жұмысын ... ... оның ... ... мамандар, яғни делдалдар. Бағалы қағаздар келісім шарты
екі түрде өтеді:
1. Тікелей;
2. Арадағы кісі ... ... ... ... ... ... алушы |
2. Арадағы кісі арқылы келісім шарт.
|Сатушы ... ... ... Брокер |
| ... ... ... ... белгілеу үшін және қажетті хабарларды тарататын
компьютерлік техниканы қажет етеді. Ол үшін қазіргі уақытқа сай ... ... ... ... ... ... ... нарығының кәсіби
мамандары:
І. Брокерлер — делдал ретінде келісімге қатынасатын адамдар. ... ... ... жакты табыстыруды көздейді. Брокер өкіл емес, ешбір
жақтың шарттық қатынастарына қатыспайды, жекелеген ... ... ... ... әрбір жеке келісімді жасауға арнаулы өкілеттік
беріледі. Ол тек сол өкіметтік шегінде әрекет етуге міндетті.
2. ...... ... ... Дилерлер - өз капиталымен келісім жасайтын делдалдар.
Осы мамандармен катар бағалы қағаздар бағалы ... ... ... инвестициялық қорлардың қызметкерлері және нарық қызметін
реттейтін ... заң ... ... ... мен ... ... қағаздар нарығындағы брокерлер құқықтың тұлға ретінде тіркелген
мамандандырылған фирма қызметкерлері. Батыс Еуропа мемлекеттерінде олар ... ... не ... ... ... ... Жаңа ... олар жауапкершілігі шектеулі ... ... ... Құрылымы жөнінен брокерлік фирма дирекция, әкімшілік бөлім, кеңес
беретін бөлім, бағалы қағаздар сату ... және ... ... ... мұндай фирмада 15-25 адам қызмет жасайды.
Брокерлік фирманың қызмет аясына мына ... ... ... ... беру).
2. Бағалы қағаздарды бірінші және екінші нарыққа орналастыру.
3. Инвестициялық қорларды құру және оны ... өз ... мына ... ... басшылыкқа алады:
1. Клиент брокерлік фирмамен шарт жасағанда барлық тапсырма бойынша
келісімге келеді, оның ішінде бағалы қағаздарды қайдан ... алу ... ... ба, әлде ... тыс ... ба).
2. Брокер клиенттің белгіленген сомасы шамасында әрекет жасайды. Бірақ
алған тапсырма көлемінде бағалы қағаздарды таңдауда өз құқын пайдаланады.
3. ... ... ... ... ... ... клиентке хабарлап және бағалы қағаздарды сатудан түскен қаржыны
клиенттің есепшотына аударады.
4. Брокер мәмілені ерекше кітапқа ... ... ... ол жөнінде
көшірме талап етуге құқы бар.
5. Клиент брокерге ... ... ... токтатуға үнім бере
алады.
Сонымен бірге, брокерлік фирма мен клиент арасындағы келісім алғашқыда
ауызша ... ол ... ... ... ... заңды күшіне енеді.
Брокерлік фирма өз ... ... ... ... кепілдік беруді
талап етеді. Кепілдік ретінде мыналар берілуі мүмкін:
1. ... ... ... ... Мәміленің кемі 25%-тін немесе 100% құрайтын сома брокердің шотына
түсілуі керек.
3. ... ... ... шот ... ... ... сақтандыру полисі және с.с. кепілдер.
Осылар жөнінде брокерлік фирма клиентке хабарлан тұруы ... ... — олар да ... Олардын брокерлерден айырмашылығы
шарт жасағанда өз капиталын жұмсауы. Бағалы ... ... ... жауапкершілігі шектелуі дилер деп атайды. Дилердің
атқаратын ... ... ... ... ... ... және сапасы туралы хабар
тарату;
- Клиенттердің ... ... ... ... ... ... бақылап отыру. Егер бағалы
қағаздарды сату-сатып алу баяуласа, онда онда бағалы ... ... ... дилерлер өз есебімен операция жүргізеді.
- Сатып ... мен ... ... ... ... ... ... себепші болады. Олар нарықтың катализаторы
ретінде жүмыс істейді.
Бағалы қағаздар нарығында дилерлердің қызметі брокерлердің ... кең ... ... ... алғашқы да өзінің
бірсыпыра капиталы болады, кейіннен ол ... ... ... ... ... ... ... отырылады.
Джобберлер - бағалы қағаздар нарығы конъюнктура мәселелері жөнімен
кеңес берушілер. Ең ... олар ... ... ... ... іс ... бағалы қағаздар нарығының құрылымы кең көлемде және
үнемі өзгеріп отырғанда қажет. ... тек ... ... қана қоймай,
күрделі, кейде комплексті мәселелерді шешуге көмектеседі .Джобберлер бағалы
қағаздардың кейбір түрлерінде ғана маманданатын ... ... кең ... ... ... мен ... ... қызметі өте жоғары бағаланып, олар жоғарғы жалақы алатындар
қатарына жатады.
2.2 Бағалы қағаздар ... ... ... бағалы қағаздар нарығына негізгі қатысушылар: мемлекет,
жергілікті әкімшілік, ірі ұлттық және ... ... ... халық арасында жоғары атағы бар. Сондықтан олар шығарған
бағалы қағаздар ешбір қиындықсыз өтеді. Нарық ол ... көп ... ... ... Бұл қағаздар, әсіресе, мемлекеттік және
жергілікті әкімшіліктің қағаздары.
Екінші топ, инвестициялық ... ... ... ... ... ... институттары. Олар:
a) екінші деңгейдегі және инвестициялық банктер;
b) сақтандыру қоғамдары;
c) ... ... және сол ... ұйымдар.
Бұл институттардың көпшілігі әртүрлі инвесторлардың, яғни занды және
жеке тұлғалардың қаржысын ... ... ... бағалы қағаздарға
жүмсау мүмкіндіктерін іздейді.
Үшінші топ, және инвесторлар, яғни жеке ... оның ... ... ... ... ... қауыпты. Статистика деректері
дәлелдегендей олардың бөлігі ашылмай жатып жабылып қалады, тек 1/4 ... ... ... ... ... Кейбір шағын кәсіпорындары табысты және
болашағы бар ... ... топ, ... қағаздар нарығы кәсіби мамандары, яғни брокерлер
мен дилерлер. ... ... ... ... ... ... ... қағаздар операциясын жүргізуге жеңілдік береді.
Әрбір елде бағалы қағаздар нарығына қатысушыларды және оған қатысу
жағдайларын ... ... ... мемлекеттік заң актілерде елдің
экономикалық жағдайы аңғарылады. Қазақстанда бағалы қағаздар ... ...... шығарушылар (эмитенттер) және инвесторлар
немесе инвестициялық ... ... ... заң жүзінде белгілейді.
Эмитент — заңды тұлға, ол мемлекеттік орган немесе ... ... ... мүмкін. Ал инвестор жеке адам немесе занды тұлға болуына
құқылы. Олар ... ... өз ... ... ... ...... тұлға. Олардың ұйымдық түрлері әртүрлі болады. ... ... ...... ... мемлекеттік лицензия, ал жеке
адамдар ... ... ... алулары ша
3. Қор биржасы
3.1 Қор биржасы және оның қызметі
Қор биржасы деген бағалы қағаздар ... ... және ... ... ... Қор ... ірі банктер қызмет етеді. "Биржа" деген термин
ежелгі грек сөзі — "бурзэ", яғни ... ... ... ... ... ... биржалар бірнеше түрге бөлінеді. Мысалы:
- қор биржасы;
- тауар биржасы;
- еңбек биржасы.
Сонымен, ... ... ... ... онда ... мен ұсыным
негізінде тауармен, бағалы қағазбен сауда жасалады және ... Ол — ... мен ... ... ... келу ... ... биржасы жеке кәсіпкерлік принциптерде жүмыс ... ... ... ... ... ұйымдастырылады. Жарғыда қор биржасын құру,
оны басқару тәртібі және оның әрбір буынының қызметі, мүшелерінің құрамы
және сол ... ... ... ... ... басты органы
болып "биржалық комитет" саналады, ал оның ... ... ... ... ... Олар ... қағаздар нарығында клиенттердің есебінен және
солардың атағынан делдал болып операциялар жүргізеді. ... ... ... ... алмайды, яғни болмайды. Брокерлер сол ... ... деп ... төлем ақы алады. Брокерлер мен қатар өз ... ... ... дилер де жүреді.
Сонымен, қор биржасы — бағалы қағаз иелерінің биржа ... ... ... ... ... сату және ... алу ... мәміле
жасайтын нарық.
3.2 Биржалық операциялар
Биржада жеке компаниялардың, мемлекеттік органдарын немесе шетелдердің
бағалы қағаздары ... ... ... тек ... мен ... мен
облигациялар). Айналымдағы шетелдік қағаздардың құрылымы мемлекеттер
бойынша ажыратылады.
Биржа операциялары ... және ... ... ірі екі ... ... ... келісімге келген бойда есеп жүргізіледі, яғни
сатып алушы қағаз үшін ақша төлеп, орнына сатушыдан бағалы ... ... есеп ... ... ... ... ол ... ортасы
немесе аяғы болуы, болмаса үш, алты ай және с.с уақыт өткеннен кейін ... Онда ... ... мерзімдік мәмілеге түсетін қағаздардың
бағасымен өзгеше ... ... екі түрі де ... ... ... және бағалы қағаздардың курсы әртүрлі болуы мүмкін. ... де ... ... айырмашылығы да оның курсында, яғни қағаздың
бағасына. Сондықтан мерзімдік мәмілені алапсатарлық мәміле деп те ... ...... ... ... ... мерзімдік мәміле түрлерінің ... ... жоқ. Олар тек ... ... ... ... мерзімдік мәміленің барлық басқа күрделі түрлерінің
негізі болатын жай көрініске тоқтап өтейік.
Мерзімдік мәміле бойынша есеп айырысу, жоғарыда айтылғандай бір ... ... ... не ... аяғында өтеді. Бір-ақ есеп ... ... ... ... ... ... Егер ... кезінде оның курсы төмендеп кетсе, ... ... ... ал
жоғарылап кетсе сатып алушы алады.
Қор биржасындағы стеллаж, пролонгация, репорт, депорттың мәмілелер
алып-сатушылардың ... ... курс ... ... ... табу
ойындары.
Стеллаж — бағалы қағаздар бойынша мерзімді мәміленің түрі, мұнда ... бірі ... ... ... ... ... басталғанда сатушы мен
сатып алушы жағдайының бірін тандау құқына ие болады.
Пролонгациялық мәміле — ... ... ... ... ... түрі ... ... қағаздар нарығының өсуіне қарай есеп ... ... ... — мерзімді мәміленің түрі, мұнда бағалы қағаздың иесі (биржа
іскері, екінші деңгейдегі ... ... ... бір ... ... жаңа,
неғұрлым жоғары бағамен сатып алуға міндеттеніп, банкке сатады; сату бағасы
мен сатып алу бағасының арасындағы айырма репорт деп аталады.
Депорт — оған ... бір ... ... ... ... кері сату
шартымен бағалы қағаздарды сол күнгі курс бойынша сатып алу тән.
Қор биржасы акционерлік қоғамдардың жұмысын ... оны ... ... ... ... ... ... ұзақ уақыт бірқалыпты
төмендеуі инвесторларға бұл қоғамда істің мәз емес ... ... ... ... ... тіпті бұл қоғамның ... сата ... ... ... қор ... ... шағында. Оның даму
жолында алғашқы іс-шаралар жүргізілуде. Бюджеттің кемшілігін ... ... ... ақша белгілерін шығармай, оның орнына
мемлекеттік бағалы қағаздар шығаруда. ... ... ... ... ... ... ... ететін экономикалық және әлеуметтік-психологиялық
мәселелер көп. Экономикалық мәселелерге:
А) ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығын дамытатын бірыңғай көзқарас ... ... ... ... ... ... жүйесінің жоқтығы;
Е) бағалы қағаздар нарығының материалдық-техникалық негізінің аздығы;
F) нарық инфрақұрылымы өсу деңгейінің төмендігі ... ... ... ... ... қағаздар жөніндегі ұлттық
комиссияның осы іспен ... ... ... оқу орталықтары дайындайды.
Қазіргі уақытта оқуды табысты ... ... ... ... ... ... 1500-дей адам брокерлік, дилерлік іспен айналысуға құқық алды.
Қазақстан Республикасындағы қор нарығының ерекшелігі — кіші және жалпы
жекеменшіктендіру ... ... ... ... ... ... мен өз мемлекетіміздің әрбір ... ... ... ... банк жүйесі қатысқан жоқ. Дүниежүзілік
тәжірбие дәлелдегендей банктер бағалы қағаздар ... жеке ... ... Дәл осы ... ... мемлекеттердің қор нарығының банктік
үлгісінен бас тартуына әкеп ... ... ... ... ... ... ... мынада:
1. Нарықта акционерлік капитал үлесінің көптігі.
2. Үлестік бағалы ... ... ... ... ... ... тура ... несиенің аздығы.
4. Нарықтағы банк емес мекемелерінің көптігі.
Бұлардан басқа мемлекеттің бағалы қағаздар нарығының ... ... ... ... ... 3 ... бар:
1. Өндірісті өркендету үшін шығарылып сатылған акциядан түскен ақша —
ол "арзан" ақша. Өнеркәсіп өндірісін акционерлік қоғам етіп ... күру ... ... ең ... ... ... акционерлердің де, онда
қызмет істеп жүргендердің де ... ... Әлі көп ... ... ... нарығында өндіріс саласын өз
активтерімен инвестициялайтын ... ... ... ... ... жалпы жекеменшіктендіру арқылы халыкты ... ... ... ... бұл механизмді пайдалануға мүмкіндік береді.
3. Саясат факторы — дүниежүзіндегі сияқты ... бос ... ... иесі — ... ... ... ... әрбір
адамды акционерлік қоғамның меншік иесі болу құқын жүзеге асыру бүгінгі
кездегі ең өзекті ... ... ... Республикасында қалыптасып келе жатқан қор
нарығының үлгісіне нақты бірыңғай көзқарас жоқ. Сондықтан бағалы қағаздар
нарығына уақыт талабына сай әлі де ... ... ... мүмкін.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының банктермен банк қызмет туралы заңдары
05.1995 ж.
2. Бағалы ... ... ... ... Экономика, 1999.
3. Банковское дело. Г.С.Сейткасымов, Алматы, Каржы-Каражат, 1998.
4. Бухгалтерский учет и ... в ... ... ... ... Каржы-Каражат, 1998.
5. Банктегі бухгалтерлік есеп және есеп ... Н.А. ... ... Арыс,2000.
6. Ценные бумаги и их регулирование в РК. Ф.Карагусов, ... ... ... ... ... журналы №5 2000ж.
8. Банк хабаршысы. 2000

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қазақстан Республикасының мұнайгаз секторындағы шетел инвестициялары»105 бет
Ақша айналымын тұрақтандыру әдістері мен нышандары34 бет
Еңбек нарығының қалыптасуы мен қызмет етуінің теориялық негізі73 бет
Жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік жағдайына әсері 26 бет
Зейнетақы жүйесі қалыптасуының теориялық сұрақтары28 бет
Зейнетақы реформасы туралы20 бет
Инвестициялық жобалар және олардың жіктелуі28 бет
Кәсіпкерлердің конституциялық құқықтары мен кепілдіктері43 бет
Лизингтік қызмет көрсетудің теория-әдістемелік негіздері68 бет
Лизингтің теориялық негіздері. Қазақстандағы лизинг бизнесі62 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь