Франциядағы XVIII – XIX ғасырдың басындағы ағартушылық ілімдер

Жоспар.

1. Кіріспе

2. Негізгі бөлім.
2.1 Франциядағы XVIII . XIX ғасырдың басындағы ағартушылық ілімдер
2.2 Франциядағы XVIII . XIX ғасырдағы феодалдық.абсолюттік ойлар
2.3 Франциядағы XVIII . XIX ғасырдағы Жан Жак Руссоның саяси ілімдері

3. Қорытынды

4. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Кіріспе.
Орта ғасырларда католик шіркеуі абсолютизмді және феодалдық тәртіптерді қызғыштай қорғады. Монархиялық шексіз билік пен әлеуметтік теңсіздіктің бәрін құдай жаратты, бұлар құдай ісі деген соқыр сенімді халық арасында кеңінен таратты және қолдады. Қайта өрлеу мен Реформациядан кейін-ақ Еуропаның көптеген елдерінде алдыңғы қатарлы жазушылар мен ойшылдар феодалдық құрылыс пен оның орнатқан тәртіптерін сынай бастады. Олар ғылым мен оқуды дінге қарсы қойды, бас көтеріп келе жатқан буржуазия мен халықтың басқа да топтарының мүдделерін қорғады. Феодализмнен капитализмге өту дәуіріндегі осындай жалпы ықпалды мәдени-гуманистік қозғапыс Ағарту деп аталып, оның өкілдері тарихқа XVIII ғасырдың ағартушылары деген атпен енді..
Ағартушылық бағыт сол дәуірдегі жас буржуазия мен халық бұқарасының феодалдық құрылыс пен оның идеологиясына қарсы күрестегі құрамды бөліктерінің бірінен саналды. Ағартушылықтың басты мазмұны әлеуметтік-адамгершілік идеалдар мен оны іске асырудың жолдарын іздестірумен сипатталады. Адам қасиеттерін құрметтеуді, қараңғылық пен бойкүйездікті жеңуді, рационалды білімді халық арасына кең таратуды басты мақсат еткен ағартушылар ең апдымен, феодалдық тәртіптер мен шіркеу үстемдігін жоюды талап етті. Олардың феодалдық тәртіптерге қарсы, жеке кәсіпкерлердің еркіндігі мен адам бостандығын және құқықтарын қорғау және адамды, қоғамды шіркеу мен абсолютизм өзгісінен азат ету жолындағы айтқан ой-пікірлері мен үндеулерінің аса зор маңызы болды.
Ағартушылық әр елдің қоғамдық-тарихи ерекшеліктеріне қарай әртүрлі мазмұнда және сипатта көрінді. Франциядағы ағартушылықтың көрнекті өкілдері Ф. Вольтер, Ш, Монтескье, Ж. Руссо, Д. Дидро, Мелье, Г. Морелли, Г. Бабеф және тағы басқалар болды. Олар өз заманы үшін озық идеялар ұсынды, бұл идеялар күні өткен дәстүрлердіжойып, неғұрлым прогресшіл тәртіптерді енгізуге бағытталды.
4. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
1. Әбдіғалиева Б.Б., Жамалова Қ. Ж. Сатершинов Б.Ш. «Саяси ой тарихы» Алматы, 2000ж
2. М. Мұхамедов Б. Сатаршинов Б, Сырымбетұлы. «Саяси – құқықтық ілімдер тарихы» Алматы 2002ж
3. История романтических и правовых учений Москва 1995 г
4. Азаркин «История политических учений » Москва 1994 г
5. История государство и право зарубежных стран Москва 1999г
6. Аппиан, Римская история: Пер, С. П. Кондратьева,-Вест, древней истории, 1950, , № 2-4.
7.Аристотель, Поэтика: Пер. М, Л. Гасларова,- В сб,: Аристотель и античная литература, М„ 1978.
8.Аристотель. Риторика: Пер. Н. Платоновой,-В кн.: Античные риторики. М., 1978,
9.Афиней. Пирующие софисты: Пер, Т. А. Миллер и М. Л. Гаспарова.— В сб.: Памятники поздней античной научно-художественной литературы II-V в. М., 1964.
10.Афиней, Пир софистов: Пер. С. Ошерова.—В сб.: Поздняя греческая проза. М., 1960.
11.Геродиан. История императорской власти после Марка.— Вест, древней истории, 1972, № 1 -1973, № 1.
        
        Жоспар.
1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім.
2.1 Франциядағы XVIII – XIX ғасырдың басындағы ағартушылық ілімдер
2.2 Франциядағы XVIII – XIX ... ... ... ... XVIII – XIX ... Жан Жак ... ... ілімдері
3. Қорытынды
4. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Кіріспе.
Орта ғасырларда католик шіркеуі абсолютизмді және феодалдық ... ... ... ... ... пен ... ... құдай жаратты, бұлар құдай ісі деген соқыр сенімді халық арасында
кеңінен таратты және ... ... ... мен ... кейін-ақ
Еуропаның көптеген елдерінде алдыңғы қатарлы жазушылар мен ... ... пен оның ... ... ... ... Олар ... оқуды дінге қарсы қойды, бас көтеріп келе жатқан буржуазия мен халықтың
басқа да топтарының мүдделерін ... ... ... ... ... жалпы ықпалды мәдени-гуманистік қозғапыс Ағарту деп
аталып, оның өкілдері ... XVIII ... ... ... ... ... сол дәуірдегі жас буржуазия мен халық бұқарасының
феодалдық құрылыс пен оның ... ... ... ... бірінен саналды. Ағартушылықтың ... ... ... ... мен оны іске ... ... іздестірумен
сипатталады. Адам қасиеттерін құрметтеуді, қараңғылық пен ... ... ... ... ... кең таратуды басты мақсат еткен
ағартушылар ең апдымен, феодалдық ... мен ... ... ... ... ... феодалдық тәртіптерге қарсы, жеке ... мен адам ... және ... ... және ... ... мен ... өзгісінен азат ету жолындағы айтқан ой-пікірлері мен
үндеулерінің аса зор маңызы ... әр ... ... ... ... ... және ... көрінді. Франциядағы ағартушылықтың көрнекті өкілдері
Ф. Вольтер, Ш, Монтескье, Ж. Руссо, Д. Дидро, Мелье, Г. Морелли, Г. ... тағы ... ... Олар өз ... үшін озық ... ... бұл
идеялар күні өткен дәстүрлердіжойып, неғұрлым ... ... ... ... ... Франциядағы XVIII – XIX ғасырдың басындағы ағартушылық ілімдер.
Еуропадағы ағартушылықтың басты идеяларының бірі адам ... ... ... ... да ұлы ... ... біріне айналды. XVIII ғасырдың өн бойында социалистік ... ... ... оған ... ... ... қарағанда көбірек
жазылды. Бұлардың қатарына француз ағартушылары Г. ... ... ... оның ... ... ... Г. ... "Азаматтардың
құқықтары мен міндеттері туралы", Г. Бабефтің ... және тағы ... ... ... меншікке жан-тәнімен қарсы болған Бабеф сол кезде өмір ... ... емес ... ... ... "халықтық мемлекет
орнықтыру" идеясын батыл жақтады. Оның ойы бойынша, мұндай мемлөкетті
қастандық жолымен ... ... - яғни ... ... тобы мен ... дайындаған халық көтерілісі орнатады. Оның
."Теңдік" ... ... "біз ... ... ... ... ... ұмтыламыз. Мұнан былай жерге жеке ... жоқ, ... де ... ... Біз ... жемісін бәріміз де пайдалануды талап
етеміз, солай ... ... және ... жемісі ортақ" болуы адамдардың
барлығын тұрпайы теңестіруге әкеліп соғатын қоғамдық құрылысты білдірді.
Ағартушылық ... ... ... де қосқан үлесі аз болған
жоқ. Энциклопедистер атауының пайда болуына жазушы әрі ... ... ... бір топ ағартушылардың 1751 жылдан бастап "Ғылым, өнер және
кәсіп ... ... ... ... Оның ... ... Руссо және басқа да белгілі ойшылдар болды. Олар сол дәуірдегі
ғылыми білімдер мен алдыңғы қатарлы озық ... бір ... ... ... оны ... ... таратуды мақсат етіп қойды.
Озық идеялар ретінде феодалдық-абсолюттік тәртіптер мен шіркеу
үстемдігін ... ... ... ... олар, адамның бүкіл өмір
әрекетінің негізінде дін ... ... ... және ғылым
жататынына ерөкше назар аударды. Олар дін мен шіркеуді сынады, ... ... ... ... шаруалардың феодалдық
міндеткерліктерін, басқа да ескірген тәртіптерді айыптады. Адамзат үшін
мәдениет ... баса ... олар сөз, ... және ... берілуін талап етті. Адамдардың заң ... ғана ... ... екендігін ескерген олар заңның күштілігі мен әділеттілігіне
ерекше назар аударды. Энциклопөдияның басшысы Дидро "заңдар жақсы ... де ... ал ... ... ... ... де ... деп жазды.
Энциклопедистер халықтың табиғи құқықтарын жүзеге ... ... ... тәсілін өзгертуге, заңдарды рөттеуге көп ... ... ... ... ... ... сословиеге бөлінген артықшылығы мен
құқықтары шектелген ... ... заң ... тең ... тең
міндеттері бар ерікті азаматтардан тұруға тиіс деп жариялады.
Француз ағартушылары өз еңбектерінде қоғам мен табиғаттың арақатынасы,
қоғамның ... ... ... ... діни ... ... ... сұрақтарға жауап іздеді. Олар қоғам дамуының ... пен ... ... пен ... ... ... ... пікір билейді" деген қорытындыға келді.
Ағартушылық идеялары Франциямен қатар Италия, Англия, Германия, Ресей,
Голландия, СолтүстікАмерика және тағы ... ... кең ... ... ... идеялары мемлекет пен құқық туралы
ғылымның даму ... ... және ... зор ... ... озық ойлы идеялары ұлы француз революциясын дайындауда
және оның барысында маңызды рөль атқарумен қатар, оның ... ... ... де абыроймен атқара білді.
Француздың ұлы ойшылы және әдебиетшісі Франсуа Мари Аруэ ... ... жұрт ... дем ... және ... болып табылды. Ол
арнайы саяси-құқықтық еңбектер жазған жоқ. Бірақ оның ... ... ... және заң ... ... көрініс тапты. Сол
дәуірдегі феодалдық қоғамның әлеуметтік-құқықтық және ... ... ... ... ... сол ... дейінгі
ойшылдардың көзқарастарынан басты ерекшелігі - бостандық рухы, ... ... ... Оның ... ... ... ... түп-тамырымен
жойылуы тиіс, ал оның ең басты ... ... ... ... ... ... және ... тұншықтыру.
Әлеуметтік зорлық пен қараңғылықтың басты тірегі мен жауапкершілігін
Вольтер шіркеуден іздеді. Оның ... ... көп ... ... қарсы аяусыз күреске арналған.
Өзінің соқыр сенімі мен жауыздық әрекеттерін жүргізген құдайды ол
тиранға ... ... ... ... мен ... қарғайды, діни қуғындау мен фанатизмді аяусыз сынға апады. ... ... ... ... ... ... ұран көтерді жәнө
құдайдың барлық уақытта табиғат құбылысы мен адамның әрекетіне ... ... ... ... дегенмен ол атеист болған жоқ. Ол
дінді ... ... ... ... ... ұстау үшін қажет деп
есептеді.
Вольтер барлық бостандықтың өмірлік бастауы ... ... ... сөз бостандығын діни қараңғылық пен сенім тұншықтыруда деп есептеді.
Ол католик шіркеуіне дұшпандық көзқараста және ... ... ... дін мен ... ... шығармайды. Вольтердің "егер құдай
болмаса, оны ойлап табу қажет болар еді" деген ... сөзі де ... ... ... демократиялық идеяларды да жақтай қойған жоқ.
Бостандық пен білімді және ... ... ... ол ... ауыр ... мен оны жақсартудың жолдарын және қоғамды
демократиялық негізде қайта құру ... ... ... ... ... ... ... ретінде есептеді. Бірақ, табиғи құқықтар,
бостандық, теңдік оның қызу қолдаған мәселелері ... ... жеке ... ... ... ... ретінде
емес, оның өзіне тиесілі бостандығы ретінде ғана қарастырылды. Жеке ... ... ... ... сөз жәнё ... ... алдыңғы
орынға қояды. Оның католик шіркеуі тұншықтырған ар-ождан бостандығы туралы
идеясы да осы қатардан орын ... Жаңа ... ... ... бірі еңбек бостандығы да Вольтер көзқарасынан тыс ... ... ... ... өз қалауы бойынша неғұрлым ... ... ... сата ... ... еңбек те әр адамның жеке ... ... ... ... ... ... тәуелсіз болғанда, олар
автономды субъектілер болып қалыптасқан кезде ғана ... Бұл ... ... ... ... мен ... ... қоймайды. Өйткені, адамдардың белгілі бір әрекетінде бір-біріне
деген тәуелділігі сақтапады және осы ... бұл ... ... ... ... ... ... "Бостандық тек заңға тәуелді болуды
білдіреді". Оның бұл сөзі кейіннен "құқық үстемдігі" ... ... ... ... ... ... ойшылдар сияқты Вольтер бостандық пен
еркіндікті ... ... ... Ол ... ... ... яғни ... адамдардың тең дәрежедегі азаматтығы және
заң арқылы өзін қорғай алуы ұғымында түсінеді. ... ... ... ... ... оның ... ... қоғамдық игіліктер
мәселелері жағынан дауыс беруге кез-келген адам емес, тек меншік ... ... Ол ... жеке ... ... жеке ... бас
бостандығына және заңмен тыйым салынбаған іоәрекеттің барлығымен айналысу
мүмкіндігіне көбірек мән бөрді.
Бостандық және ... ... ... ... ... ... туралы ұсыныстарында пайдаланды. Ол сословиелік артықшылықтарды
жоюды, шіркеу соттарын таратуды талап етті және ... ... ... ... ... ... бюрократиямен алмастыру
қажеттігін айтты.
Мемлекеттік басқару формасында абсолютті монархияға ... ... ... ... ... де ... ... Бірақ, ол
абсолютті монархияның "ағартушылық" болғанын қалайды. ... ... ... ... ғана ... құрылыс игілікті болып табылады.
Білімді және ақылды патшаға, сонымен бірге, қайырымды, кешірімді ... ... де ... ... ... ... мол ... ғана
елдегі әлеуметтік-экономикалық және құқықтық қайшылықтарды жоюға қабілетті,
яғни Вольтердің ойынша абсолюттік монархиялы ... өз ... әлі ... игілік үшін жұмсай алады. Вольтер философ билеген ... ... ... ... алатынына сенді. Ол мемлекеттік басқару
формалары мен билік ... және оның ... ... ... Яғни оның ... мемлекет құрылысының ең жақсы түрі Англиядағы
сияқты ... ... ... ... ... Вольтер үшін
әлеуметтік-саяси және құқықтық принциптердің ең ... ... ... және ... ... ... Оның ... және
ағартушылық идеялары бүкіл Европа мен Америкаға ... ... ... Луи
Монтескье - француз ағартушылығының көрнекті өкілдерінің бірі, танымал
заңгер және саяси ... Ол ... ... қатар философия, этика,
әлеуметтану, тарих, саяси экономия, жаратылыстану ғылымдары, әдебиет ... жәнө дін ... ... ... шығармалар қалдырды. Оның
мемлекет, саясат және ... ... ... үш ... "Парсы
жазбалары" (1721), "Римдіктердің қуаттылығы мен құлауының себептері туралы
пікірлер" (1734) және ... жыл бойы ... ... рухы ... ... XVIII – XIX ... феодалдық-абсолюттік ойлар.
Францияның феодалдық-абсолюттік тәртібі аяусыз ... ... бір ... ... рет ... ... "Римдіктердің қуаттылығы мен
құлауының ... ... ... ... ... ... ... Ежелгі Римнің қоғамдық, саяси және рухани өмірінің
тарихи зерттеу тәжірибесімен және дәлелдерімен бекітіледі. Кең ... ... ... ... рухы туралы" еңбегі Монтескьені саяси және
құқықтық ... ... ... ... ... ... қатарына
шығарды. Сол кездегі қоғамдық құрылыс пен шіркеудің қарсылығына тап болған
бұл ... ... ... кітаптар тізіміне енгізілді.
Монтескьенің саяси-құқықтық теориясының басты тақырыбы және онда
қорғайтын басты құндылығы - ... ... Оның ... ... ... етудің қажетті шарттары ретінде әділ заң мөн
мемлекеттік құрылымның тиімді жұмыс ... ... ... ете ... қарастырылады.
Монтескье барлық заңның бастауы жеке оқиғалардан туындайды, соның
салдарынан жеке заңдар басқа заңдармен ... және ... ... ... ... ... Табиғи заңдар адамдардың ... ... ... ішкі ... ... қалыптасады, яғни адам
табиғатының қасиеттеріне ... ... ... ... ... ... ... адамдардың бейбіт тұруға ұмтылысын, өзіне ... ... ... ... ... және олардың қоғамдағы тыныштық
өмірін қосады.
Француз ойшылы Гоббстың адамдардың әуелгі ... ... ... және ... ... ... ... қателігін
арнайы атап көрсетеді. Монтескьенің ойынша, адамдар алғашқы кезде әлсіз,
қорғансыз, батылдығы ... ... және ... ... ... болуға, тең өмір сүруге ұмтылған. Адамдар қоғамға біріккен кезден
бастап қана ... ... ... ... ... ... олардың
арасындағы теңцік жойылып, жеке адамдар және ... ... ... ... ... соғыстардың пайда болуы деп жазды ... ... заң ... ... ... арасындағы қарым-қатынасты белгілейтін (халықаралық құқық),
билеушілер мен басқарушылар арасындағы қатынасты айқындайтын (саяси құқық)
және барлық азаматтар ... ... ... ... ... ... ... Бір қоғамда және сол қоғамдағы заңдармен өмір ... ... етуі ... ... құру ... ... шығуына қажетті қатынастарға әр халықтың өзіндік сипаты ... ... бар ... де Монтескье назар аударады. Сирек
жағдайда болмаса бір халықтың заңы екінші халыққа ... ... ... кейіннен қазақтың ағартушы-ғалымы Шоқан Уәлиханов та ... ... ... ... айтады.
Монтескье, сонымен бірге, мемлекет белгілеген заңдардың табиғаты мен
принципі оның ... ... мен ... жер ... ... ... суық, шөл, тропиктік)г топырақ ... ... ... ... малшылар, көшпелілер т.б.), халықтың санына, елдің
байлығына, ... ... келу ... атап көрсетеді.
Монтескье заңдардың шығуына ... ... ... ... ... мен табиғаты шешуші ықпал ететіндігін айтады.
Монтескье басқарудың республикалық, монархиялық және ... ... ... атапған түрлеріндегі заң шығару принциптері
мен бұл заңдардың кімгетиімді екендігін, ... бұл ... ... теңдігі мен бостандығы қандай дәрежеде болатындығын ... ... әр ... өз ... ... ... ... назар аударады. Монтескьенің пікірінше, басқару ... ... жер ... ... әртүрлі болуы мүмкін. Ол биліктің үлкен
мемлекеттер үшін ... орта ... үшін ... ... ... ... түрі тиімді деп есептейді.
Монтескье заң мен бостандық қатынасы мәселесіне арнайы ... ... ... ... туралы заңның екі түрін атап көрсетеді. Біріншісі -
мемлекеттік ... ... ... ... ... ...... саяси бостандығын қамтамасыз ететін заңдар. Бұл
жерде әңгіме саяси бостандықтың заң жүзінде бөкітілуі мен оның ... ... ... ... ... ... ... бұл аспектілерсіз , жарым-
жартылай, қауқарсыз және ... ... ... Бұл ... Монтескье
"...еркін мемлекөттік құрылымда азамат бостандық ала алмаса ... ... ... яки ... ... құрылысты
бостандығы бар құрылым деп атауға болмайды" деп жазды.
Оның ілімінің едәуір бөлігі "билікті бөлу" ... ... ... бөлу ... одан әрі ... Монтескье мемлекеттік
билікті теріс пайдалану жағдайында саяси ... бос ... ... да ... билікті заң шығару, атқару ... ... бөлу ... ... ... бөлудің басты мақсаты - өқімет
билігін теріс пайдалануды болдырмау. Биліктің бөлінуі мен олардың ... ... ... әрекеттерді өзара тыйып отыруы саяси бостандықты
мемлекеттік құрылымда қамтамасыз етудің басты шарты ... ... - деп ... заң ... және ... ... бір адамның қолына шоғырланса,
бостандық болмайды, өйткені, монарх немесе ... өзі ... ... ... шығарады". Сот билігі заң шығару және ... ... ... да ... бола ... ... судья өзі шығарған
және орындаған заңдар бойынша ғана әрекет етеді. "Заңда міндеттелмеген ... де ... ... ... жоқ және заң ... ... ... етуге де болмайды".
Ұсақ буржуазиялық құрылысты мақсат еткен Робеспьер жеке меншікті ... әрі шыға ... Оның ... ... ... бойында
буржуазиялық мемлекеттік-құқықтық идеалының мазмұны ешбір өзгерген ... ... ... ... ... ... мен ... ықпалында пайда болған. Ол Руссоның табиғи құқықтар, басқару
формасы, өкілдікжүйе, жеке меншік ... ... және т.б. ... ... ... саяси-құқықтық көзқарастары жиынтығының түпкі мәні -
мемлекеттік билік, оның ... ... мен ... ... ... туралы қағидапар болып табылады. Робеспьер ойынша, саяси ... ... үш ... болу керек. Олардың біріншісі..- азаматтардың
табиғи құқықтарын қамтамасыз ету және қорғау, олардың барлық ... ... - ... заң шығару мен басқару ісіне қатысу құқығы,
үшіншісі - мемлекеттегі халық билігінің мойындалуы. Халық ... ... өз ... ... ... ... "Егер қоғамның бір мүшесі езгі көрсе,
онда бүкіл қоғам езгіде деп түсіну керек, ап егер қоғам ... ... ... қоғам мүшесінің езпге ұшырағаны".
Робеспьер алғашқы кезде, халықтың, бүкіл азаматтардың ... ... ... мекемелер мен заңдардың әртүрлі болуынан өмес деген
қорытынды жасады. Бірақ революцияның одан әрі ... мен ... ... ... ... әлеуметтік-саяси мазмұнының үқсас емес
екендігін аңғарады және мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... республикалық құрылысын жанын
сала қорғайды.
Елдегі революциялық оқиғаларға байланысты, Робеспьер конституциялық
және ... ... ... ... Осы ... ... оның ... идеялары едәуір өзгерістерге ұшырайды.
Робеспьердің билік етудің ... ... ... қоюы ... біліне
бастайды. Оның ойынша, конституциялық үкіметтің мақсаты -құрылып біткен
республикалық құрылысты сақтау, ең бастысы азаматтық ... ... ... ... ... ... және т.б. "Конституция -
жеңімпаз және ол бөйбіт ... ... ... ... ... ... көрінеді. Бұл үкімет
төтенше жағдайларда әрекет ... ... яғни ... ... ... ... табылады. "Революция дегеніміз - бостандық жауларына қарсы
соғыс." Бұл ... ... ... диктаторлық режимін жақтауға ықпап
етті.
Революция жеңісі үшін алаңдаушылық батыл төтенше ... ... ... 1793 жылы жирондистерге ниеттес контрреволюционер әйел
Мараттың ... ... оған ... сұғып өлтірді. Оның өлімі революция
үшін орны толмас ауыр қазаға айналды және якобиншілдер ... ... ... ... ... ... ... Конвент сайлаған қоғамдық құтқару
комитетіне берілді. Бұл комитетті М. ... ... жылы 17 ... ... ... Декрет" қабылданғаннан кейін
рөволюция жауларына қарсы якобиншілд^рдің революциялық терроры басталды.
1794 жылы 10 ... ... ... ... ... 7-бабында
барлық белгіленген жазаның өлім жазасы болып табылатындығы" ... ... ... ... бірі ... ... ... және тағы
басқапар халық жауы деп жарияланып, өлім жазасына кесілді. Якобиншілдердің
революциялық терроры нәтижесінде мыңдаған адам ... ... ... Революциялық үкіметтің төтенше әрекеттерінің қаншалықты
қауіпті екенін жақсы ... ... ... ... үшін ... ... ... Ол революциялық террорды елді сақтап
қалудың және республикалық-конституциялық құрылысты ... ... деп ... Революциялық террорды ақтау үшін Робеспьер бұл режимге
мынадай анықтама ... ... ... ... ... ... республиканың негізін сапушылар ретінде дұрыс істеген ... Оның ... ... ... моральдық жағынан
ақтауы Робеепьердің ... ... ... ... ... XVIII – XIX ғасырдағы Жан Жак Руссоның саяси
ілімдері..
Жан Жак ... ... және ... ... ... жарық
жұлдыздардың бірі. Оның саяси-құқықтық және әлеуметтік көзқарастары
"Адамдар ... ... ... ... мен ... ... ойлар",
"Саяси экономия туралы", "Мәңгі әлем туралы ойлар" және "Қоғамдық келісім
немесе саяси құқық принциптері ... ... ... тапқан. Оның
қоғам, мемлекет, құқық мәселелері туралы ілімі халықтың егемендік идеясы
мен ... ... ... Сол ... кең ... табиғи жағдай
ұғымын Руссо адамзаттың әлеуметтік, саяси-құқықтық және рухани өмірінің
қалыптасуы мен ... ... ... ... ... ... Руссоның ілімі бойынша, жеке меншік болмайды, ... ... және тең. Ал ... ... адамдардың табиғи әрқилылығынан,
яғни дене қабілеттерінен ғана. Жеке меншіктің және ... ... болу ... ... теңдік бұзылып, кедейлер мен байлар арасында
күрес басталған. Руссо бұл ... ... ... адамдар
тарихындағы ең бір ауыр кезең - ... ... ... ... мен тонауы басталды, ауыр күнәға ... ... ... қайтар жолды да таба алмады және дәулеттілер бұл мүмкіндіктен
қайта айрылғысы да келмеді" деп ... ... үшін өз ... бұзбастан мұндай жағдайдан шығудың ... жолы ... ... ... мемлекеттік билік пен заң орнату турапы келісім
жасау болды.
Шарт арқылы жасалған мемлекөт пен ... ... жаңа жол ... жаңа күш ... табиғи бостандықты қайта келместей етіп жойды,
меншік пен теңсіздік ... ... заң ... Жеке ... ... теңсіздіктің қосылуы Руссо ілімі бойынша, деспотизмдегі
абсолюттік теңсіздікке алып келді, ал деспот алдында өзінің ... ... ... ... адам ... мен мемлекет дамуының адамзат үшін теріс, зиянды және ... ... ... ... "халықтар мен билеушілер арасындағы
нағыз келісім - ... ... құру ... ... Бұл концепция
бойынша әркім өзінің жеке мүддесі мен ... ... ... ... ... пен ... ерікке бере отырып, тұтастың бөлінбес бөлігіне ... ... ... ... ... ... ... бүтінді
құрайды.
Руссоның қоғамдық шарт концепциясындағы басты идеясы оның ... сай ... ... Осы ... саяси қатынастары мен
заңдары ғана ... ... ... жағдайға ауысуын әділдік пен
құқықтық және сана ... ... ... ... ... ... ... пен меншік мәселелеріндегі қайшылықтарды шешудің
жолдарын іздестіреді. ... ... өмір сүру ... ... емес,
күштілікке негізделгенін және әлсіздердің өз құқықтарын қайтаруға кез-
келген уақытта құқылы ... ... ... пен оның ... ерік ... ... Руссо әртүрлі жеке ... ... ... ... ... Өйткені олардың еркі өз мүшелері
бойынша жалпы, ал ... ... жеке ... ... Бұл
азаматтардың нағыз жалпы ... ... ... ... яғни "дауыс берушілөр қанша адам болса сонша емес, қанша ұйым болса
соншалықты",
Руссоның ... ... ... бұл жерде "билік" мағынасында айтылып
отыр) өзі шығарған ... ... ... ... үшін ... ... қоғамдық шарт та егемен үшін міндетті бөлып табылмайды. Егемен
"судьядан да, ... да ... ... ... адамдарға кешірім жасау,
жазадан босату туралы құқықтарын айта келіп, Руссо оның ролін тым жоғары
бағалайды. Яғни ... ... ... өмір және өлім ... ... шешө ... Егер билеуші "сенің өлімің мемлекет үшін қажет деп тапса, ол
өлуі ... ... ... ... шарт ... құзырына оның барлық
мүшелерінің үстінен шексіз ... ... ... ерік ... ... ... ... егемендік деп атайды. Бұл оның жалғыз ғана иесі ... ... ... ретінде бұнда қоғамдық шарттың ... ... ... ... ... емес) ересек ер адамдар
айтылады. Жалпы еріктің нағыз көрінісі, иесі, ... ... ... табылады.
Сондықтан да Руссоның айтуынша, "адам еркі емес, билік қана қолдан ... Осы ... ... ... ... өкілдік формасын және
мемлекеттік биліктің бөлінуі турапы принцип пен ... ... ... ... ... ... қарай Руссо басқарудың демократия,
аристократия және монархиялық түрлерін қарастырады. Оның ... ... пен заң ... билігі халықтың қолында болады. Руссо
демократиялык, басқару шағын мемлекеттер үшін, аристократиялық ... ... ... ал ... ... ірі ... үшін ... есқертеді. Оның ойы бойынша, халық басқару ... ... ... ... ... ... және ... табиғи бостандықтарын
қайтаруға да құқылы.
Руссо заңдарды төрт түрге - саяси, азаматтық, қылмыстық және дәстүрлер
қоғамдық пікірге ... ... шарт ... тек саяси заңдар ғана
кіретіндігін атап ... ... ... ... басты
мақсаты - бостандық пен теңдік. Бостандықтың өзі де теңдіксіз өмір ... ... да, - деп ... ... материалдық зат күші әрдайым
теңдікті ... ... ал заң күші ... оны ... ... ... күші мен ықпапы сол елдің географиялық жағдайы ... ... ... ... да ... Сондықтан да
халықтың қажетті даму деңгейінің жетпеген заңдарды ұсына беруге болмайды.
"Ерте қабылданған заңдар барлық ... зая ... ... I ... асығыс қабылданған әрекеттер ретінде сынға алды.
Заңдар жүйесін жасау - ұлы да, ... және ... ... ... ... ... ауыр еңбек. Заң жасау үшін мемлекөт пен ... ... оның ... ... ... мен ықтимал зардаптары, әрбір
тұлғаның жалпы құқығы терең ойластырылуы тиіс. ... ұлы заң ... ... ... ... саясат жәнө құқық саласындағы
реформаторлар деп біледі. Ол мұндай ұлы заң жасаушыларды ... ... емес ... ... деп ... және заң шығарушы
билікті "мемлекеттің жүрегі" ретінде сипаттайды.
Мемлекеттік құрылыс пен отанға қауіп төнген төтенше жағдайда ... ... ... және ... қауіпсіздікті қамтамасыз етуді
диктаторға ерекше акті арқылы міндеттеуге" болады. Бірақ ... ... ... Руссо қысқа мерзімге ғана ... ... ... ... мемлекетті ұйымдастыру принциптері мен қоғамдық шарт
туралы концепциясы және жалпы ерікті білдіретін заң мен заң ... ... ... мемлекеттік-құқықтық ойдың және әлеуметтік-саяси тәжірибенің
одан кейінгі дамуына ... ... ... Оның ... ... ... ұлы француз революцияс^н дайындау мен ... ... ... ... ... ... соңында Франция бастан кешкен ұлы буржуазиялық революция
және Якобиншілдердің саяси-құқықтық идеологиясы ... ... ... және ... ... ... корольмен келісімге
келу әрекеті Париж ... мен ... ... революцияның
тағдырына деген абыржу туғызды. Революцияны одан әрі ... ... ... ... ... ... жұмыстарды Яков монастырына жиналған саяси клубтың мүшелеріөз
мойындарына алды. Якобиншілдер деп ... бұл ... ... революцияны
соңына дейін жеткізуді жақтады. 1793 жылы 2 маусымда өкімет билігі халықтың
қапың бұқарасына, қала хапқының ... мен ... ... неғұрлым революцияшыл топтарының қолына өтті.
Революция тағдыры үшін ... ... ... Олар ... сақтаудың бірден-бір жолы оның дұшпандарына
қарсы аяусыз террор ұйымдастыру деп білді. Кезек күттірмейтін шараларды тез
арада ... ... үшін ... ... тәсілдері іске қосылды. ... ... ... қауіп төнген кезде орнады. Сырттан және іштен
төнген қатер террорлықты ... ... ... ... ... ... жеңістері мен республиканы құтқара алатын еді.
Якобиншілдердің жұрт таныған көсемдері Жан Поль Марат пен ... ... ... ... өмірдің аласапыран кезеңінде
қалыптасты және жүзеге асырылды.
Ж.П. Марат "Құлдық бұғауы" (1774) және "Қылмыстық заң шығару ... ... ... мен оның ... ... ... билікті
орнату құралдары мен әдістерін, оның зардаптарын және оған ... ... мен ... басты тақырып етіп алды. Деспотизмнің пайда болуын
Марат адамдардың билік етуге қүштарлығынан және жеке тұлғаның көш ... ... ... ... пен ... ... ... біткен
"билікті теріс пайдалану және ... ... ... ... осында жатыр.
Мараттың ұғымы бойынша деспоттық билік түрі дүниеге зорлық нәтижесінде
келген. "Мемлекет ... ... ... үшін ... ... ... ... негізін қалаушылардың бәрі дерлік жолы болғыш
қарақшылар". ... ... ... ... болу жолы
ағартушылықтың әлеуметтік ... кең ... ... ... шарттық концепциясына қайшы келеді. Ж.П. Марат келесі еңбегінде
бұл турасында ағартушылар пікіріне қосылатындығын білдіреді.
"Жақсы ... ... ... ... ... бірі ... билікті көптеген лауазымды адамдар арасында бөлу болып табылады.
Олардың бәрі халық алдындағы жауапкершілікті сезіне ... ... жәнё ... тең ... ... отыруы тиіс. Ж.П. Мараттың
сенімі бойынша "жақсы құрылымды мемлекеттегі" ... ... ... ... Халық өзінің өкілдері арқылы егемен және жоғары заң шығарушы.
Шығарған ... ... ... ... өзі ғана қадағалайды. Халық
игілігінің ең бастысы - ... ... ... - ... халықтың
құқықтық жағдайы, яғни адамдар құқығы. ... ... игі ... ... ... ... ету және ... жеке тұлғалар құқығын табиғи және азаматтық құқықтар дөп бөледі.
Оның біріншісі табиғи түрде қалыптасса, ... ... ... ... ... ... ... қоғам, - деп таниды Марат. Адам
құқықтарын ... ... ... шарт нәтижесінде олар қасиетті және
бұлжымайтын сипатқа ие болады. Адам құқықтары "адамдардың қандай да ... ... ... ... ... реформалау арқылы ғана деспоттық
режимді жоюға болмайтындығына көзі жеткен ... ... ... ... ... халық бұлігіне сенім артады. Оның басты үміті - бұқараның
көтерілісі, стихиялы халықтық бұлік, үстемдік жүргізуші ... ... ... түп-тамырымен жою. Бірақ бүқараның үйымдаспаған
наразылығы мен қарсылығы "түпкі нәтижеге жеткізбейтін және тез ... ... ... ... мінген мұндай жағдайда оның ... үшін бұл ... ... ... ... ... ... арнаға, бір мақсатқа жұмылдыра білетін батыл да, ақылды жеке ... ... ... ... ... ... үшін Марат ешқандай
аяушылықтың қажетсіздігін, жауды аяу ... ... беру ... ... ... ... бірден-бір құралы диктаторлық билік
өкендігін ... Ж.П. ... бұл ... революция жылдарында батыл
үгіттейді және одан ары дамытады. Оның ... ... ... ... мен төңкерісшілерді құрту" үшін қажет. Бұл туралы Марат "біз
үшін ең маңыздысы революция жеңістерін ... ... ... ады" деп ... оны ... ... жақтады, оның идеялық көсемі Ж.П. Марат
болды. Якобин диктатурасы революцияға ... ... ... ... ... оранған Франция жау мемлекеттердің қолында қалды, ішкі
контрреволюция да бас ... ... ... және ... ... ... Тулонды
.басып алды. Елдің оңтүстігінде және батысында ... ... ... шығарды, ірі сауда және өнеркәсіпті қалалар ... ... ... ... көшті. Революция жеңістеріне шын мәнінде аса зор қауіп
төнді. ... ... ... басқыншылармен және революцияға
теріс пиғылда болғандармен ... ... үшін ... ... ... - ... ... өкімет билігі орнады. Марат пен
Робеспьердің идеясымен якобиншілдер ... ... ... оның ... ... ... қорғау және құтқару болды. Өкімет
билігі Конвент сайлаған ... ... ... ... ... ... басқарды. Революция жауларымен күресу және оларды жазалау үшін
жалпы ... ... ... ... трибунапдың қызметі
кеңейтіліп, контрреволюционерлер мен алыпсатарларды өлім жазасына кесу
туралы заң ... ... ... туралы декреттө ... мен ... заң ... бекітілді. Революциялықтрибунапда
барлық қылмыстың жазасы өлім ... ... ... ... хапық жауы ретінде айыптау үшін әрбір әділетті ... бар ... ... ... ... ... түрлі дәлелдемелері
жеткілікті болды.
Якобиншілдердің революциялық террор мен ... кек ... ... ... ... төгілуі қанды апатты болдырмау" амалдары ретінде
түсіндірілді. Ол ... ... ... ... ... мезетте күшпен ғана жоя алады, дер ... ... ... ... ұзақ уақытқа дейін тойтара алады және халықтарды қайыршылық
пен тонаушылықтан, ... ... ... жылдар бойы құтқара алады деп
үміттенді.
Марат Париж Коммунасының Кеңесінде 1793 жылы 1 маусымда ... ... ... ... қол жеткізгенше, өздерін толық
қауіпсіздендіргенше күштерді біріктіруге және қаруларын ... ... ... ... ... ... ... өкілеттіліктерін
орындауды, өз құқықтары мен мүдделерін қорғауды ... ... өз ... адал ... отырғанда, олардың
өк!лдертагқадірлеуге7:":олардын-:өз-:міндеттерін іске ... ... ... ... бұл ... ... ... қиянат
көрсетіп, құқықтарын саудаға салып, олардың мүдцелеріне опасыздық жасайтын
болса, ... ... ... ... ... ... өкілдігін қайтарып
апып жэне сатқындарды жазалап, өздерінің амандығын сақтауы тиіс". Осылай
болу ... ... ... ... ... Ж.П. ... "өз ... адап
болмағандарды жазалауды талап етіңдер, мақсаттарыңа жеткенше тізе бүкпеңдер
және қаруларыңды ... ... ұран ... Ол революция жеңістөрін
төтенше әрекеттермөн, жазалаумен, репрессиямен қорғап қалуға ... ... ... ... тыс қаталдығы мен төтенше шаралары
Мараттың жеке өміріне және революция ісіне балта болып шабылды,
Якобиншілдердің жіккө ... мен ... ... ... ... ... ... айырды. Өйткені, якобиншілдер ... ... ... ... бас ... де ауыр соққы берді және
қала мен ауыл ... ... ... ... Осы ... ... қарсы Конвент қойнауында контрреволюциялық қастандық
пиғылы қалыптасты. Оған қоғамдық құтқару комитетінің кейбір ... ... ... ... қастандықтың алдын алуға Робеспьер кеш ... 1794 жылы 27 ... ... ... ... ... оның жақтастары қамауға алынып, келесі күні олар ... ... ... үшін ... күттірмес қажеттілікте ғана қолданылатын
революциялық террор" олардың өздеріне қарсы балта болып шабылды. Робеспьер
трагедиясы, якобин ... ... ... ... ... ... Қорытынды.
Монтескье сонымен бірге саяси бостандық ойына келгеннің бәрін ... ... де атап ... ... - ... ерік ... ... істеу құқығы". Монтескьенің заңдар туралы ілімінің құрамды
бөлігі оның ... ... ... ... туралы тұжырымдары
болып табылады. "Адамдар, - деп атап ... ол, ... ... ... ... ... (діни құқық), шіркеу құқығымен,
халықаралық құқықпен, жалпы ... ... ... ... ... отбасы құқығымен басқарылады".
Монтескье заң құрастыру мен заң шығару техникасының түрлеріне арнайы
көңіл бөледі. Заң шығарушы ең ... ... ... ... және ... ... басшылыққа алуы тиіс. Заң сөздері мен терминдері барлық адам
үшін түсінікті бір ғана үғымда ... ... ... заң ... тапдаулары заң шығару
тарихының тәжірибелеріне сүйеніп жасалған. Ол ... заң ... ... ... ... пайда болуы мен өзгерістерін және
басқа елдердің құқық тарихын жан-жақты зерттеген және пайдаланған. ... ... және ... бөлу ... ... одан ... саяси-құқықтық
ойдың, әсіресе, құқықтық мемлекет теориясы мен практикасының дамуына едәуір
ықпалын тигізді.
Якобиншілдердің көрнекті басшыларының бірі ... ... ... ... ... ірі еңбектер жазған жоқ. Оның саясат, мемлекет
және құқық мәселелері жөніндегі ... мен ... ... ... ... және идеологы ретінде ... ... ... мен ... ... баяндамалары мен сөздерінде айқын
көрінеді.
4. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
1. Әбдіғалиева Б.Б., Жамалова Қ. Ж. ... Б.Ш. ... ой ... ... М. ... Б. ... Б, ... «Саяси – құқықтық ... ... ... История романтических и правовых учений Москва 1995 г
4. Азаркин «История политических ... » ... 1994 ... ... ... и право зарубежных стран Москва 1999г
6. Аппиан, ... ... Пер, С. П. ... ... ... , № ... ... Пер. М, Л. Гасларова,- В сб,: Аристотель и античная
литература, М„ 1978.
8.Аристотель. Риторика: Пер. Н. Платоновой,-В кн.: Античные ... ... ... софисты: Пер, Т. А. Миллер и М. Л. Гаспарова.— В сб.:
Памятники поздней античной научно-художественной литературы II-V в. ... Пир ... Пер. С. ... сб.: ... ... ... ... История императорской власти после Марка.— Вест, древней
истории, 1972, № 1 -1973, № 1.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дәрістер - Тарих88 бет
Саяси процесс5 бет
Француздар8 бет
Экономикалық ілім пәні мен әдістері10 бет
Экономикалық ілімдер тарихы пәні жөнінде жалпы мәлімет4 бет
Экономикалық теория негіздері.Микроэкономика28 бет
Қазақстандағы экономикалық ілімдердің негізгі бағыттарының даму тарихы16 бет
.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері14 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
1.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері. 2.Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. 3.Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь