Қазақстанның зайырлы мемлекет ретінде дамуы: мазмұны, белгілері, болашағы

Конституциямызда зайырлы мемлекет екеніміз ап-анық жазылған. Зайырлы мемлекеттің діни ұстанымы қандай болуы керек.
Зайырлы мемлекет дегеніміз – діни тап өкілдерінің мемлекет билігін тартып алуына жол берілмеуі. Жалпы, ислам дінінде діни таптың болуына тыйым салынған. Исламда Жаратушы мен пенденің арасындағы қатынастарды реттейтін, арада дәнекерлік жасайтын топтар жоқ. Бұл күндері ислам атын жамылған кейбір ағымдар исламда жоқ нәрсені алып келді. Адам мен Жаратушы арасында делдал болатын «тақсыр», «шейх» деп аталатын тариқат көсемдері пайда болды. Бұл өз кезегінде исламға жат әрекет болып қана қоймай, мемлекеттің зайырлылық қағидасына да қайшы болады. Өйткені суфизм тариқаттарына кірген «мүридтер» ең бірінші кезекте тариқаттың заңдары мен ережелерін басшылыққа алады. Тақсырға көзсіз бағынушылық – суфизмнің ең негізгі қағидаларынан. Яғни бір тариқат көсемі оң мыңдаған, тіпті жүз мыңдаған адамдарды өзіне қарата алады. Ал сол адам кімнің ықпалында болатыны белгісіз. Егер сыртқы күштердің, яки іштегі бүлікшілердің қарамағында болса, түгел бір тариқат аталмыш бағытта жұмыс істеуі мүмкін. Сол себепті 1923 жылы Түркия Республикасын орнатқан Мұстафа Кемал Ататүрік ең алғашқы реформаларын халифалықты жою және суфизмге тыйым салумен бастаған.
Бүгінгі қазақ (қазақстандық дей беріңіз, – Ғ.Е.) қоғамында қоғамдық пікір үстемдігін меңгеріп алуға тырысушылықта, менің ойымша, екі негізгі мәселе бар. Бірінші мәселе дінге қатысты.
Біздегі жағдайға келсек, Конституциямызда Қазақ¬стан Республикасы зайырлы мемлекет деп анық¬талған. Бұл мемлекет пен діннің қарым-қатынасы мәселесіндегі теория мен тәжірибеде қолданылатын басты принцип. Демек, дін және діндер үрдісі мәселелерінде ұстанатын прин¬ципіміз зайырлылық. Бұл принцип білім беру саласында сақталуда. Зайырлы оқу орындары діни оқу орындарынан бөлек. “Зайырлы мемлекеттің” не еке¬нін анықтама, энциклопедиялар арқылы, яғни түсінік негізінде түсіндіруге болады, ал заң жөнінде қалайша айтпақпыз. Интернет беттерін парақтасақ, зайырлы¬лық мәселесі, бүгінде Ресей, Украина елдерінде талқыланып, алуан түрлі пікірлер айтылып жатыр. Сөз орайына қатысты айта кетейін, зайырлы мем¬лекеттің атеистік классикалық түріне кеңестік мемлекетті айтуға әбден болады. Бұл мемлекет шын мәнінде дінді (шіркеуді) мемлекеттік істен мүлдем аластатты, демек, бізге бұл жолға түсуге болмайды. Ол теріс бағыт болатын.
Біздің түсінігіміздегі зайырлы мемлекет мазмұны жағынан құқықтық, демократиялық болғандықтан ол дін өрісіне мүмкіндік беретін мемлекет. Мәселе, осы мүмкіндіктің сапалық мөлшерінде. Соны заң арқылы нақтылы анықтау мәселеге айналып отыр.
Зайырлы қоғамда зайырлы азаматтар болуы табиғи жағдай. Олар, зайырлылар кімдер, атап айтсам, мемлекеттік, саяси жүйедегілер, журналистер, ғалымдар, білім беру саласындағы мұғалімдер, оқу ісін ұйымдастырушылар, ең соңында өзін зайырлы деп санайтын азаматтар.
Зайырлылық дегенде басын ашып алатын жай, ол теократия мәселесі. Осы мәселе туралы америкалық ислам танушы Бернард Луэйс былай дейді: “Теок¬ратия – это государство, в котором власть принад¬лежит церкви, т.е. духовенству. Ясно, что в этом смысле ислам не является и не может быть теок¬ратическим. В исламе нет церкви и нет духо¬венства, как с теологической точки зрения, потому что в нем нет духовной должности или духовного посредни¬чества между Аллахом и верующим, так и учреди-тельской, потому что здесь нет епископов и иерар¬хической власти религиозных деятелей” (Выс¬тупле¬ние проф. Бернарда Луэйса на международном кол¬локвиуме ЮНЕСКО 7-10 декабря 1982 г. в Париже).
        
        Қазақстанның зайырлы мемлекет ретінде дамуы: мазмұны, белгілері, болашағы
Конституциямызда зайырлы мемлекет екеніміз ап-анық жазылған. ... діни ... ... ... ... ... дегеніміз – діни тап өкілдерінің мемлекет ... ... жол ... Жалпы, ислам дінінде діни таптың болуына ... ... ... мен пенденің арасындағы қатынастарды реттейтін,
арада дәнекерлік жасайтын топтар жоқ. Бұл күндері ислам атын ... ... ... жоқ ... алып ... Адам мен ... арасында
делдал болатын «тақсыр», «шейх» деп аталатын тариқат көсемдері пайда болды.
Бұл өз ... ... жат ... ... қана ... ... ... да қайшы болады. Өйткені суфизм тариқаттарына кірген
«мүридтер» ең бірінші кезекте тариқаттың заңдары мен ережелерін ... ... ... ...... ең негізгі қағидаларынан.
Яғни бір тариқат көсемі оң мыңдаған, ... жүз ... ... ... ... Ал сол адам кімнің ықпалында болатыны белгісіз. Егер сыртқы
күштердің, яки іштегі ... ... ... түгел бір тариқат
аталмыш ... ... ... мүмкін. Сол себепті 1923 жылы Түркия
Республикасын ... ... ... ... ең алғашқы реформаларын
халифалықты жою және суфизмге тыйым салумен бастаған.
Бүгінгі қазақ (қазақстандық дей ... – Ғ.Е.) ... ... ... ... ... тырысушылықта, менің ойымша, екі негізгі
мәселе бар. Бірінші мәселе дінге қатысты.
Біздегі ... ... ... ... Республикасы
зайырлы мемлекет деп анықталған. Бұл ... пен ... ... ... мен ... ... басты принцип. Демек, дін
және діндер ... ... ... принципіміз зайырлылық. Бұл
принцип білім беру саласында сақталуда. Зайырлы оқу орындары діни ... ... ... ... не ... ... ... яғни түсінік негізінде түсіндіруге болады, ал заң
жөнінде қалайша айтпақпыз. Интернет ... ... ... ... ... Украина елдерінде талқыланып, алуан түрлі пікірлер
айтылып жатыр. Сөз орайына қатысты айта ... ... ... классикалық түріне кеңестік мемлекетті айтуға әбден болады. Бұл
мемлекет шын ... ... ... ... ... мүлдем аластатты,
демек, бізге бұл жолға түсуге болмайды. Ол теріс бағыт ... ... ... ... ... жағынан құқықтық,
демократиялық болғандықтан ол дін ... ... ... ... осы мүмкіндіктің сапалық мөлшерінде. Соны заң арқылы ... ... ... ... ... ... азаматтар болуы табиғи жағдай. Олар, зайырлылар
кімдер, атап айтсам, мемлекеттік, саяси жүйедегілер, журналистер, ғалымдар,
білім беру ... ... оқу ісін ... ең ... зайырлы деп санайтын азаматтар.
Зайырлылық дегенде басын ашып алатын жай, ол теократия мәселесі. ... ... ... ... ... Бернард Луэйс былай дейді:
“Теократия – это государство, в ... ... ... церкви, т.е.
духовенству. Ясно, что в этом смысле ислам не является и не ... ... В ... нет ... и нет ... как с теологической
точки зрения, потому что в нем нет ... ... или ... ... ... и ... так и учредительской, потому что
здесь нет епископов и иерархической ... ... ... ... ... ... на ... коллоквиуме ЮНЕСКО 7-10
декабря 1982 г. в Париже).
Исламда діни билік пен саяси (мемлекеттік) билік, әуел ... ... ... қалыптасқан. Исламның осы ... біз ... ... ... ... ... ... бір басқа,
Мешіт бір басқа. Екеуінің діни билікке және ... ... ... де
басқа. Христос – адам, бірақ Құдай, ал исламда адам ... ... ... Бір ... ... ... тұрғыда “зайырлылық” деген түсінік
жоқ. Зайырлылық батыс өркениетінің өлшемі. Зайырлылықтың ... ... ... ... ол бір, ... ... ... зайырлылық талап еткенде архетиптік әр пиғылдағы көріністердің бой
көрсетіп қалуы аңғарылады. Осы ... ... ... ... фактор”, “исламдық терроризм”, “исламдық экстремизм” деп ... ... ... үшін ... өзіне түсініксіз жағдай – қауіп.
Бұл мәселеде бізге Түркия елінің тәжірибесі ... ... ол ... және де біз мемлекет пен діндер мәселесін еуропалық тәжірибе негізінде
шешуге ынта білдіріп отырған жұртпыз. Бірақ, Түркия ... де ... ала ... ... себебі онда бәрі түріктер, одан өзге ұлт ... ... ... ... ... діни ... үнемі ортақ шешімге
келу қиын болып отыр. Сонымен мемлекет және діндер ... екі ... бірі ... екінші христиандық. Бізге керегі ортақ өркениеттік
шешім. Ол қалай ... ... ... ... мемлекетті басқару
тәсілдері туралы айтылған. ... ... ... пен діни ... бір-
бірінен ажыратылмаған. Мұсылман елдерінің дені, батыстық терминді қолданса,
теократиялық болып келуі содан.
Әлем халықтары әрі елдеріндегі діни ... ... ... ... ... айналысушылыққа, тек қана ислам діні ғана емес,
өзге діндер, айталық, православие, ... ... ... ... ... ... үрдіс Қазақстанда да байқалып отыр, бұл біріншіден.
Екіншіден, неге дін мемлекеттен бөлінген деген конституциялық ... ... дін ... шұғылдануды қажет деп санайды. Бұл
былай қарағанда зайырлыққа жатпайтын іс. Бірақ, тәжірибе теорияның ... ... ... жөн. Қандай ілім, теория, қағида болмасын,
тәжірибеден замандар өзгерісіне ... ... ... ... ... ... сүт ... жандандырып алатын – тәжірибе.
Тәжірибеде жағдай былай. Үш ұғым бар: Мемлекет, Қоғам, Ел. Ел болу үшін
мемлекетшіл болу ... ... тыс ... оның сан ... бар. Мемлекет, осы қарастырып отырған мәселеге орай айтсақ, адам
құқына жағдай ... ... ... ал адам ... ғұмыры, еркі
іске асатын – алаң, ол – қоғам. Қоғам адам еркінің кеңістігі. Міне, ... ... ... туғызу мен оның жүзеге асуының бірлігінен елдік сана,
елдік мүдде қалыптасады. Елдік сананы өркениеттік сана деп ... ... ... ... адам ... мен оның ... ... көрініс табады.
Осы өркениеттік — елдік сана ...... орны ... ... ... ... оның 60% ... ислам дінінің тазалығы, ұлттық қауіпсіздіктің
өзекті саласы. Мысалы, елдік санасы бар қазақстандық азамат, ... ... ... діни ... ... мүмкін емес. Керісінше, елдік
сезім, санасы жоқ дүбәралар аса зиянды діни ... өтіп ... ... сана ... ... ... ... Демек,
білім және тәрбие саласында елдікке баулу ... де, ... ... ... діндердің де өзекті мәселесі болуы керек. Олай
болмағанда, Қазақстан ... ... ел ... ... Бұл ... өркениеттілік деп өзін Мемлекет, Қоғам, Ел ретінде сақтауға қабілетті,
яғни ұлттық қауіпсіздігі мығым елге ... ... ... ... ... ... қабілеті шамалы болатыны тарихтан белгілі. Мысалы,
кешегі өзіміз өмір ... ... ... ... ... көтеріле
алмады, соның нәтижесінде ыдырап, тарап кетті. Себебі, ол ... ... ... ... ... мен тәрбие негізгі мәселелер болған.
Демек, таза атеистік негізде құрылған мемлекеттің, қоғамның Ел ... ... ... ... ... өкіметінің қысқа ғұмыры дәлел.
Кеңестік заманда дін мемлекеттен бөлінгенімен, ол ... ... Неше ... айла-тәсілдерге қарамай қоғамда дінге сенушілер
болды.
Солар тәуелсіздікпен келген діни еркіндікті, тіптен діни ... ... ... ... дінге сенуші қауымның негізін құрады, мұны
дәстүрлер деп атасақ, одан берідегі 15 жыл ішінде жаңа діни ... ... ... ... бірге, күн тәртібіне жаңа діни ... ... Оның ... ... 1992 ... 16 ... Парламентте
қабылданған “Діни сенім бостандығы мен діни ... ... ... Енді оған ... ... ... жетті.
Әрине, адам құқы туралы халықаралық тұжырымдамалар бар. Оларды ... тағы да ... Оның ... бар діндер өзін нағыз ... хақ ... деп ... Ол діни ... ... Біздің ислам
насихатшылары – ислам хақ дін, таза дін десе, өзгелер де өз ... ... дін ... ... ... қайда? Шешім қандай жағдайда болсын нақтылы
болуы шарт. Дерексіз шешім ... ... ... үшін ... тарихи,
әлеуметтік, қоғамдық, саяси, мәдени жағдайды есепке алуымыз керек. Нақтылы
жағдай – Қазақстан Республикасы, яғни ... осы ... ... ... орай ... ... Ол қандай шешім? Мемлекет пен діндердің
арақатынасын ұлттық қауіпсіздіктің өзекті мәселесі деп бағалау. ... еш ...... ... мәселесі тұруы керек. Онда ескеретін
мәселе мынау, ислам ... ... ... ... ... ... ... осы тұрғыда қарастырылып, шешілуге тиіс. Адам құқы дерексіз емес,
ол нақтылы қоғамда өз ... ... ... шенеуніктері де, дін
басшылары да осы принциптен ауытқыса, Югославиядағы ... ... Ол ел ... нені ... Бір ұлт ... ... ... Сербтер – православие, хорваттар – ... ... ... дінінде. Не болды, бір ұлт ... ... ... ... мемлекет ретінде жойылды. Бұл елдің ыдырауы әлі ... ... ғана ... жеке ... ... жарияланды, ендігі
кезекте Косово мәселесі тұр.
Қазіргі кезде еліміздегі діни ... ... ... ... ... ... отыр. Экстремистік діни топтар
әрекеттері, әрине, ... заң ... ... ... Себебі, дін
саясаттанып барады. Діннің саясаттан тыс ... жөн, ... ... ... де дін саясатқа иек артқысы келеді, саясат ... өз ... ... Бұл қауіп туғызатын әрі ойланатын жағдай.
Осы мәселені бүгін түсініп алмасақ, ертең кеш болып ... ... ... ... ... бола ... ол ... көбінесе ақталумен айналысуда. Ол ... жол ... ... дініне ғылыми және өркениеттік қарқындық қажет. ... ... ... ... зиялы қауымды үркітіп алуы ықтимал.
Өткен жылдары басылым беттерінде қозының қабырғасында Алла ... ... ... бір ... ... Алла есімі жазылған екен ... ... діні ... ... ... ... қаптап кеткен
сенсациялар. Дін адамның жүрегінде, ол адам мен бүкіл ... ... ... ... ақылды нұрға айналдыратын – сана. Осы ... ... ... кінә ... ... ... өзін ... санайтындардың пиғылында.
Дінге өмірден жолы болмағандар келіп жарытпайды. Дін арлылар ісі,
арсыздар дінді нарықтың саудасына салушылар, өз ... ... ... ... ... Өкінішке қарай, ондай
көріністер әрбір ... ... бар. ... айтқан шын дін – арлылар
ісі. Дін – ғылым, дін — өркениеттік феномен. Олай болмағанда, дін ... ... ... ... ... ... ... істер
жүйесіне айналмақ.
Діни сана өзгеріссіз болмайды. Жоғарыда айттық, дінге ... және ... ... мол. Діни сана ... ... ол ... ... деген көптеген жаңа көзқарастар туғызуда. Дінде де
дәстүрлік пен жаңашылдық бар. ... ... ... бұл ... ... діни ... болып өту қажеттілігін туғызды. Мұндай үрдістен
Қазақ қоғамы да тыс қалмақ ... ... ... діни ... ... қана қоймай, оның ертеңгісі туралы ойлану қажет.
Қоғамда ... ... бола ... ... оның ... ... жөн. Демек, сөз ұлтшылдықтың деңгейлері туралы болуы
керек. ... ... үш ... бар: ... ... ол тобырлық
(люмпендік) болып кетуі де бар. Бұл ... ... ... оның ... ... деңгей. Ұлтшылдықтың төменгі көрінісі люмпендік мазмұнда
болмақ. Люмпендік кедейшіліктің ... ... ... ... бір ... діншілдікке де, ұлтшылдыққа (люмпендік түріне) де
бастап кететін қауіп алаңы. Кедейшілікпен ... ... ... ... үшін күрес. Ертеден айтылып қайталанып келе жатқан
қағида, адам өз шарасынан екі жағдайда шығады, бірі тым ... ... ... Орта ... ... ұлтшылдықтың көріну түрі. Орта
деңгейдегі ұлтшылдық мемлекетшілдікпен үйлесімділік ... ... – ол да ... ... ... көрінуі мүмкін, бірақ
ол ұлтшылдықтың орта деңгейіне сай келетін жағдай. Жоғарғы ... ... ... ... ... арқылы анықталмақ. Ұлтшылдықтың
өркениеттік деңгейі адамзаттық өлшемдермен анықталады, Абайдың “адамзаттың
бәрін сүй бауырым деп” дегені осы деңгей.
Саяси тәуелсіздік ... ойын ... Оған жету ... ең ... Ол ... ... болмысының кеңістігі, алаңы. ... ... ... ... тұншығады, адамдардың оң-солын айыруы
қиынға түседі. Бұл жағдайды ... ... болу ... – биік ... ... ... ... тұрақтылықты
мемлекеттік деңгейдегі іс-шаралар және халқымыздың бойындағы байсалдылық
сақтап ... ... ... ... ... ... қоғамдағы ахуалға
қатысты болмақ.
Ел болу деген идеяны стратегиялық бағыт деп санаймыз. Қазақ елінің
мәңгілігі ... ... ... өмір сүруінің кеңістігі. Ол ұрпақтар
қамы. Ел болу сонау ... ... ... келе жатқан арман. Ел болу
болашаққа, келер ұрпаққа ашылар жол. Ол жолды қадірлеп, таза ... ... ... ... ... ... ... қарыз. Ел болу
идеясы — парыз бен қарыздың түйіскен жері.
Қазақстан Республикасы Конституциясының ... ... елі ... ... ... ... Еуропада бірнеше мемлекет зайырлы
мемлекет болып есептелмейді: олар ... ... діні – ... дін),
Англияда англикан шіркеуі, Грекияда православие діні – мемлекеттік дін. Ал
зайырлы мемлекеттерде дін, айталық, ... ... ... ... ... ... ... ол мүмкін де емес.
“Зайырлы мемлекет” ұғымын билікте, қоғамдық пікірде де ... ... деп ... Біз ... мен ... әлі ... алмай
жүрміз. Мемлекеттің міндеті тек діни бірлестіктерді, ... ... ... болса да, тіркеу және олардың жұмысын қадағалау ... Бұл ... ... ... ... ... көптеген мемлекеттер
ғибадатханаларды, мешіт, шіркеу, ... ... ... ... деп ... ... ... мемлекеттер
священниктерге мемлекеттен еңбекақы төлейді, бірқатар елдерде шіркеу салығы
енгізілген. Азаматтар ... ... ... ... Бұл ... ... бір белгісі. Бұл барлық діндерді ... үшін ... ... ... үшін ғана ... ... ... қолдау
мақсатында секталарды шектеуге арналған баптар енгізілген, тіпті ... ... ... рухани өмірінің негізін құрайтын діндерді
мемлекет ашық қолдайды. Германияда белгілі бір ... ... 1 ... ... ие діни топ ... болып тіркеле алады. Діни
телеарнаның қажеттілігі ауадай. Ресей ... ... ... Башқұртстан республикаларында мұсылмандарға арналған телеарналар
жұмыс жасауда.
Қорыта айтқанда, бізге кеңес заманында дайындалып, 1992 жылдың ... ... ... сияқты өзгертілген, толықтырылған заңнан
гөрі, жаңа заң қажет. ... ... ... ... сенім емес, ол
Ар-ождан бостандығы туралы болуы керек, ... ... ... ... де ... ... «зайырлы» сөзi араб тiлiндегі «заһир» сөзінен алынған.
«Заһир» деп, бiр ... ... ... ... ... ... айтады, яғни
сыртқы жағы. Ал, iшкi ... ... ... Философиядағы «эзотерикалық»
ағымдарды, яғни құпия, жасырын ағымдарды арабшада «батиния» дейдi, ... ... яғни ... ... ... дейдi. Бұл
орыс тiлiндегi «светский» деген сөздiң баламасы. ... ... ... ... жүйесі ретінде зайырлылық Еуропада, атап айтқанда,
әйгілі Француз революциясы арқылы пайда ... ... ... ... ... ... мемлекеттері ішінде зайырлылық ... мән ... ... Онда ... ... ... ... даулар
болып тұрады.
Зайырлылықтың не екенін түсіну үшін біз Еуропаның, оның ... ... ... зерттеп алуымыз керек. ... ... (laique) ... Сөздiң төркiнi көне грек тiлiндегi «laos» ... ... Бұл ... тiлiне «laicus» формасында енген. Кейінірек
французшаға, ... ... ... тілдеріне кірген. Мұның мағынасы «дiни
тап уәкiлi емес, бұқара халықтың уәкiлi» дегенді білдіреді. ... ... ... яки ... қызметкерi емес, жай халықтың уәкiлi
деген сөз. Термин ... ... ... ... және дiни ... емес ... және ... жүйе» (Жаңа халықаралық Вебстер сөздігі).
Бұл сөздiң ... ... ... ... ... ... Осы екi ... де түбiрi «ғилм» (ғылым) деген сөзден шыққан.
Сондықтан, зайырлылықтың ... ... ... ... ... ... десек, қате болмас. Осы түсiнiктердiң барлығы да ... ... ... ... ... ... ... бiлдiредi.
Бүгінгі мағынадағы зайырлылық Еуропада ... ... Бұл ... (духовенство, монашество), яғни шiркеу қызметкерлерiнiң ықпалы
мен рухани қысымынан ада болу ... ... ... ... дiнi христиандықтың iшiндегi католик шiркеуi екенін
ескерелік. Католиктікте ... ... ... ... – дiни ... ... ... үлкен де күрделі иерархиясы, діни-рухани
дәрежелері бар. Бұларды жалпы ... (clerge) ... ... ... ... «рұһбаният». Осы топқа жатпайтындардың барлығы ... ... яғни ... ... емес, рұһбан емес топқа жатады. Оларды
зайырлылар (laique) дейдi. Зайырлылық деп отырғанымыз ... ... ... ... дiнiнiң және шiркеу қызметкерлерiнiң қысымынан һәм
догматтарынан тәуелсiз, ... ... және ... ... сәйкес
реттелуi.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Егемен Қазақстанның саяси проблемалары3 бет
Адвокаттар көрсететiн заң көмегiнiң түрлерi42 бет
Отбасы - кіші әлеуметтік топ7 бет
Қазақстанның шетеелдермен байланысы. елдер арасындағы ынтымақтастық11 бет
20 ғ. Қазақ мектеп ашылу тарихы3 бет
Ватикан дипломатиясының қалыптасуы, дамуы26 бет
Дінтану пәнін оқыту123 бет
Қайта өрлеу мен реформация дәуіріндегі саяси құқықтық ілімдер7 бет
«Жасыл» құрылыс дамуының болашағы65 бет
«Қазақстанның болашағы – қазақ тілінде»4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь