Қазақ және ағылшын тілдерінің аралығындағы негізгі айырмашылықтар

Кіріспе 2
Қазақ және ағылшын тілдерінің аралығындағы негізгі айырмашылықтар 3
Зат есімнің жалғаулары 6
а) Көптік жалғау кезінде 6
б) Зат есімнің тәуелденуі 7
в) Зат есімнің септелуі 8
Аударма жұмысын зерттеуде кездесетін қиыншылықтар 11
а) Көп мағыналы сөздер: тура және ауыспалы мағынада 12
б) Фразеологиялар: идиомалар, мақал.мәтелдер. 12
Қорытынды 14
Ғылыми жұмысымның тақырыбы:
аудару үрдісінде ағылшын тілі мен қазақ тілінің сәйкес келмейтін баламалық формалары мен қурылымдары.
Бұл тың тақырып, өйткені, ағылшын және қазақ тілдерін салыстырмалы түрде зерттеген әдебиет жоқтың қасы.
Сондықтан, менің зерттеу жұмысым актуалды деп есептеймін.
Мен былтыр жалпы сөз таптарын салыстыру, хабарлы сөйлемдегі орын тәртібі, лексикалық байланыстар, не фрозеологиялық бірліктер негізінде жұмыс жүргізгенмін.
Менің зерттеу жұмысымның мақсаты:
Ағылшын және қазақ тілдірін салыстыру арқылы сәйкес келмейтін ерекшеліктерін анықтау, зертеу.
Қазақ тілі-Қазақстан республикасының мемлекеттік тілі, оны әр азамат білуі тиіс, өйткені, халықтың тарихта қалуы тіліне байланысты.Ал ағылшын тілі барлық елге ортақ тілдердің бірі, демек әр адам ең алдымен өз тілін, содан кейін шетел тілін үйренуі керек.Шетел тілін оқыту бүгінгі таңда үлкен шығармашылықты, ізденіс пен біліктілікті талап етеді.
Қандай да болсын, шетел тілін меңгеруде ана тілінің рөлі өте зор.Ана тілі оқушыға үйреніп жүрген тілінің ұқсвстықтарымен қатар айырмашылықтарын да анықтауға көмектеседі.
Оның үстіне бұл тілдің барлығының да жалпы теориялық негіздері бір-біріне ұқсас.
Мәселен, қай тілде болмасын, фонетика, лексика,грамматика өтіледі. Оқушының ана тілінен алған білімдері шетел тілінің теориялық материалдарын игеруге айрықшы жәрдем тигізеді. Қазақ мектептерде ағылшын тілін орыс аудиториясындна арналған оқулықтармен оқимыз. Оқулыққтарда ағылшын-қазақ тілдеріндегі тілдік ерекшеліктер ескерілмеген. Бүл әрине, біз үшін қиындық туғызады, сондықтан, біз әрқашан екі тілді салыстыра отырамыз. Бұл іс үлкен шығармашылық ізденісті қажает етеді.
        
        Жоспар
Кіріспе 2
Қазақ және ағылшын тілдерінің аралығындағы негізгі айырмашылықтар 3
Зат есімнің жалғаулары 6
а) Көптік ... ... ... Зат ... тәуелденуі 7
в) Зат есімнің септелуі 8
Аударма жұмысын зерттеуде кездесетін қиыншылықтар 11
а) Көп ... ... тура және ... ... 12
б) Фразеологиялар: идиомалар, мақал-мәтелдер. 12
Қорытынды 14
Кіріспе
Ғылыми ... ... ... ағылшын тілі мен қазақ тілінің сәйкес келмейтін баламалық
формалары мен қурылымдары.
Бұл тың тақырып, өйткені, ағылшын және қазақ ... ... ... ... ... қасы.
Сондықтан, менің зерттеу жұмысым актуалды деп есептеймін.
Мен былтыр жалпы сөз таптарын салыстыру, хабарлы сөйлемдегі орын тәртібі,
лексикалық ... не ... ... негізінде жұмыс
жүргізгенмін.
Менің зерттеу жұмысымның мақсаты:
Ағылшын және ... ... ... ... ... келмейтін
ерекшеліктерін анықтау, зертеу.
Қазақ тілі-Қазақстан республикасының мемлекеттік ... оны әр ... ... ... ... тарихта қалуы тіліне байланысты.Ал ағылшын тілі
барлық елге ортақ тілдердің бірі, ... әр адам ең ... өз ... содан
кейін шетел тілін үйренуі керек.Шетел тілін оқыту бүгінгі таңда үлкен
шығармашылықты, ... пен ... ... ... да ... ... тілін меңгеруде ана тілінің рөлі өте зор.Ана тілі
оқушыға үйреніп жүрген тілінің ұқсвстықтарымен ... ... ... көмектеседі.
Оның үстіне бұл тілдің барлығының да жалпы теориялық негіздері бір-біріне
ұқсас.
Мәселен, қай ... ... ... лексика,грамматика өтіледі. Оқушының
ана тілінен алған білімдері шетел тілінің теориялық материалдарын игеруге
айрықшы жәрдем ... ... ... ағылшын тілін орыс
аудиториясындна арналған оқулықтармен оқимыз. Оқулыққтарда ағылшын-қазақ
тілдеріндегі тілдік ... ... Бүл ... біз үшін ... сондықтан, біз әрқашан екі тілді салыстыра отырамыз. Бұл іс үлкен
шығармашылық ізденісті қажает етеді.
Қазақ және ағылшын тілдерінің ... ... ... ... ... род ... жоқ
Ал ағылшын тілінде род-‘’he, she’’ есімдікткрі арқылы көрсетіледі.
2. Қазақ тілі –агглютинативті тіл, ал ... ... ... ... ... сөздің орын тәртібі қазақ тіліне қарағанда қатаң дауыс
сақталады.
Мысалы: David read the ... ... ... ... ... ... жоқ. Ағылшын тілінде екі артикль бар: белгілі
және белгісіз-а, ап. Олар зат ... ... ... Сол ... ... белгісіз екенін анықтайды.
Мысалы : a week, a minute, a good answer, a pupil, a boy, ... ... an apple, an old man, an air man, an ... book, the window, the best apple, the earth, ... language.
5. Ағылшын тіліндегі модальді етістіктер қазақ тілінде қолданылмайды.
Олардың мағынасы басқа сөздермен түсіндіріледі.
| | CAN | ... ... пен |I can write it now ... мен мұны жаза ... білдіреді | ... ... ... |He cannot behave so. | ... | ... өзін ... ... |
|мүмкіндігін, күмән | ... емес ... ... | | ... |Can they sell the car | |
| ... ... машинаны ертең |
|а) осы немесе келер | ... ала ма? ... | | |
| |He cannot leave ... Алматыдан кетіп |
| | ... ... ... ... ... ... | | |
| |COULD | |
| | | |
| |He could write very |Ол 5 ... жаза |
| |well when he was 5. ... еді ... ... ... | | ... ... | | ... Шартты сөйлемдерде:|If he tried well, he |Егер ол тырысса |
| |could solve the ... шеше ... ... ... ... | |еді ... |If he had known it | |
| |before, he could have ... ол бұны ... ... ... сөйлемнің |done it. ... ... ... | ... еді |
| | | |
| | | ... | MAY | ... ... ... | |Ол, ... оның ... ... ... |He may know her ... білер ... ... ... ... |friend. |а) ... мүмкін, |
|шаққа қаты қатысты |It may be not ... ... ... ... ... қатысты |today. |б) Мүмкін ол ауырып |
| |He may have been ... ... |
| |ill | |
| | | ... Болжау мағынысында | |Ол оны ... ... ... неме ... ... |MIGHT | ... ... | ... олар ... үйде |
| |He might ... ... мүмкін. ... ... ... |her. ... сіз ... ол |
|бағы- мінд ныңқы | ... еді. ... | | ... ... ... |They might stay at | ... |the hotel today ... ... ... |If you tried, he |сіз ол ... ... |
| |might help you ... едіңіз. |
|б) шартты сөйлемдердің | | ... | | |
| |If you had tried, | |
| |you might have got | |
| |the book. | |
6. ... ... ... сөздің соңында тұрады.Ал ағылшын тілінде
керісінше сөздің басында тұрады.
Мысалы: ... ... –After ... ... ... ... ... ‘’to have’’ әрекеттің аяқталғанын
көрсетеді.Қазақ тілінде мұндай көмекші етістік ... to have ... ... ... ... |
|1 |I have |We have |
|2 |You have |You have |
|3 |He, she, |They have |
| |it has | |
To ... қолданылуы
|жақ |жекеше ... |
|1 |I am |We are |
|2 |You are |You are |
|3 |He, she, |They are |
| |it is | |
8. Ал ... ... ағылшын тілінде ‘’when he came’’-бфғынбалы
сөйлем.
Қазақ тілінде ол-‘’келген-ін-де’’ ешқандай басқа мөйлемге бағынып
тұрған жоқ.
9. Ағылшын тілі грамматикасындағы-саналатын және саналмайтын зат ... and ... Nouns) ... ... ... ... used before |Words used before |Word used before ... nouns |uncountable nouns |both ... |Much |The ... |Little |My ... |A little |Some ... |A little a great ... ... |deal of |Any |
|a few |A large amount of |Lots of plenty of |
|a large number of | |a lot of ... | | ... | | |
| | | ... ... book, two ... Nouns
A, an-
Rise was grown in China.
The advice he gave me was ... ... nouns are ... in ... noise bread ... ... paper chaos ... ... patience progress ... ... ... scenery ... blood space ... ... ... ... ... зат ... ... ... тілінде кейбір жұрнақтар жалғанған ... ... тек ... ... ... сыйлау қамқорсыну
мәндерін үстейді.Ал ағылшын тілінде осындай рең ... ... ... ... ... рең ... тудыратын жұрнақтар мен сөздер
|-тай |Әкетай | ... ... |Father ... ... |brother ... -қа | ... ...... |Dear ... |Ағажан | ... -кен ... |brother ... -кей |Шешекей |boy ... -ше ... |mother ... ... | ... -шік ... |box ... -ше ... |Small hill |
| | | |
| | |lake |
| | |spade ... тіліндегі есімдерден зат есім жасайтын жұрнақтарды ағылшын
тіліндегі жұрнақтарман салыстырайық
|Жұрнақтар ... ... ... ... -ші ... |-er |Singer ... -гер ... |-er |Trader ... ... |-y ... ... ... |-ity |Possibility |
|-лық, -лік ... |-hood ... ... -дік ... |-ness |Fairness ... -тік ... |-ship ... ... |Мейманхана |- |Library ... ... |- |hotel ... ... ... ағылшын тілінде жоқ екен
а) Көптік жалғау кезінде
Ал зат есімнің көптік жалғауларын ... ... ... ... ... ... байланысты, ал ағылшын тілінде ондай ерекшклік
байқалмайды. Бірақ бірнеше ... ... түрі ... ... ... ... |мысалдар |Көптік ... ... ... ... |sincerely ... |
| -дар ... |-s |Houses ... ... |- |Man-men ... ... |-s |lakes ... ... |- ... ... ... |- ... |
б) Зат есімнің тәуелденуі
Күрделі зат есімдер қазақ тілінде айырбасталып турады, бірнешесі ... ... ... төмендегі кестеден байқ алады:
|Күрделі зат есімдер ... Nouns ... ... ... ... ... ... |Daycare ... ... ... ... ... ... |
|ата-ана |Parents ... |Deputy ... |Butter ... |People ... еті |Mutton ... |frog ... ... ... |A young woman ... |A young lady ... |Pupil of the eye ... ... етістіктен зат есім жасайтын жұрнақтардың негізгі турлерін
мына кестеден көруге болады
|Жұрнақтар ... |Зат есім |suffix |verb |noun ... -ме ... |көрме |-tion |exhibit ... ... -бе | | | | | ... -пе | | | | | ... ... ... |-tion |decorate |decoration |
|-с, -ыс, |Жарысу, | ... |-Tion |Compete ... ... ... | |Roar |Roar ... -іл ... |тарсыл | |knock |knock ... ... ... зат ... септік жалғаулары ағылшын тілінде
предлог және ... ... ... ... ... етістіктермен
байланыстырып тұрады.
в) Зат есімнің септелуі
|Септік ... ... |Cases |example ... |Кім? ... |Common |A child |
| |Не? | | | ... |Кімнің? ... ... ... of |
| ... | | |the child ... ... ... |Dative |To the child |
| ... | | | |
| ... | | | ... ... ... |accusative |The child |
| ... | | | ... ... ... ... |The child has |
| ... | | | |
| ... | | | ... ... ... ... |From the ... ... | | | |
| ... | | | ... |Кіммен? |Бала-мен ... the ... ... | | | |
| ... | | | ... тілінде тәуелдік сөздерге жіктік жалғауы ... ... -сын, - ... тілінде жіктелу менің, сенің, сіздікі,
оның, олардың, біздің-деген сөздер арқылы көрсетіледі.
Тәуелдеулі ... ... ... ... жалғаудың |Тәуелдік жалғаулы ... ... ... | ... ... |My son ... ... |Your son ... ... |Your son ... ... |His son ... ... |Our son ... |Балалар-ың |Your son ... ... |Your son ... ... |Their son ... тілінде септеуліктер шылау сөздермен өзі ... ... ... ... кейін After school
Келгенде when he came
Хатты жазда-ау finally he ... үшін for ... ... about ... with a ... соң after ... ... ағылшын тіліне аударған ... ... ... ... ... ... ... |I am Kazakh ... ... |You are Kazakh ... ... |We are Kazakhs ... ... |He is Kazakhs |
| |She is Kazakh ... қалдым |I am late ... -сіз ... атап ... ... жоқ ... ... | ... |Without cream ... |Hatless ... |Without a word ... -лі ... сол заттың бар екенін анықтайды.Мысалы:
| | ... ... |A book with a picture ... ... |A dish with meat ... -дей, -тай, -тей-жалғаулары бір заттың айтылған ... ... ... ... |Like a mountain ... |Like honey ... |Like snow ... ... сан есім ... ... зат ... көптік жалғауы
жалғанбайды.
Мысал:
| 20 сиыр |20 cows ... ... ... of horses |
|5-6 ешкі |5-6 goats ... ... ... көптік жалғауға –s- жалғанады
Аудару үрдісіндегі лексикалық трансформациялар
Аудару ... ... ... әр ... әр тілдің
семантикалық ерекшеліктеріне ... ... оның ... сөз ... ... ... фрозеологиясы, әр тілдің өзіне тән сөз қорының лексикалық
құрамының ерекшкліктері ... бәрі ... ... ... ... ... ... мүмкін емес, сондықтан өзіме кездескен
біраз қмындықтарға тоқтала ... ... ... |
| ... ... |We want very much to help you as |
| |much as we can |
| ... ... |May you have a long and happy ... ... ... тұр ... you say keep your word |
| ... ... |May it came true what you have |
| |said |
| ... ... ... ... is the root of health ... ... ... |Health is the root of wealth |
| қазы |Sausage made of horse meat |
| ... |Are you from America? ... |-from ... |-you ... ... ... ... |-are ... ... көмекші сөздер алдыңғы негізгі зат есімдермен тіркесіп,
шатаса байланысады.Негізгі зат есімдер ... ілік ... ... ... ... ... ... тәуелдік жалғауының 3-ші жағына қолданылады. Ал
ағылшын тілінде көмекші ... зат ... ... қойылады, оны
төмендегі мысалдардан байқауға болады.
| | | | |
| |іші |In | |
| ... |Outside | ... ... |Behind |the house |
| ... |Near | |
| ... |In front of | ... ... зерттеуде кездесетін қиыншылықтар
Аударма принципі мен аудармалык дәлме-дәлдігі туралы ұғым заманалар
озған сайын өзгеріп отырады. Мысалы: орта ғасырларда, ... ... ... ... ... ... ... ғасырларда “еркін” аударма
етек алды, одан соң әдебиет ... ... ... ... ... ... ... ережелерге бағынады. Аударма – қиын
мәселе. Аудармаға қойылатын талап пен талғам да ... ...... ... емес, түпнұсқаның эмоциялық жеке
эстетикалық ерекшеліктерін екінші ... ... ... ... әділ ... ... ... әңгіменің, немесе сөйлемнің
мағынасын бәсеңдетіп, немесе тіпті жоюы да мүмкін, аударма ... ... ... ... сөзімен айтсақ, жақсы жақсы аудармашының
мықтылығы “әріпті әріппен эмес, юморды ... ... ... қойылатын басты талап автордың ... ... яғни ... ... ... ... ... олардың сөз саптау машығында бір-біріне сондай ұқсамайды.
Аударма – мамандық емес – ... ... ... арнағанда ғана өнімді
еңбек беруге болады.
Аударма теориясы, соның ішінде, қазақ аудармасының теориясы да – жаңа
ғана туып ... ... ... ... Жалпы аударманың үш түрі бар
екенін білеміз:
- еркін аударма;
- мағыналық аударма;
- сөзбе-сөз аударма;
Әр-бір ... ... екі ... ... ... ... мағынасы;
б) сөздің грамматикалық мағынасы;
“Бала кітапты жолдасынан алды” деген сөйлемді алатын болсақ әр-бір сөз
бұл сөйлемде, ең ... ... ... ... білдіріп, сонымен
қатар, бір не бірнеше грамматикалық мағыналарға ие болып тұр. ... ... ... – бір лексикалық, грамматикалык мағына, -ы-
тәуелдік ... ... -нан- ... септік мағына, -жолдас-
лексикалық мағына жәңе ... ... ... ... ... ... ... да, ол сөздің түбір тұлғасы
арқылы көрінеді, ал грамматикалық мағына бірнешеу болуы да ... ... ... сөз бастапқы, тура мағынасында қолданылмай өзге бір
түсінік ретінде ауыспалы мағынада қолданылады.
“Семіздің аяғы сегіз” деген мақалда “сегіз” ... сөз ... ... деген ұғымды білдіріп тұр, яғни мал семіз болса, еті көп болады деген
ұғымда айтылып тұр. ... ... осы ... ... ... ... ... сақтап қалу қажет. Сөзбе-сөз аудармада осы ... Көп ... ... тура және ... ... тілі мен ... тілі ... де, көп мағыналы сөздерге бай.
Мысалы: “ай” сөзіні алайық. Мысалы: (ай туды, ай ...... (екі ... ... – уақыт өлшемі; (айдай, ай десе ауызы) – көріктілік
ұғымы; (айға қолы жеткендей) – алыс мағынаны білдіреді.
Ағылшын тілінде –moon- ... сөз де осы төрт ... ... ... ... ... ... қиыншылық туғызатын тұрақты сөз тіркестер
(фразеология) – ... ... ... ... болмайды,
сөздердің негізгі мағынасы тіркестегі мағынасына сай келмейді, сөзбе-сөз
аударылмайды.
Идиомалар-негізгі мағынасы ... ... сай ... ... алып ... болмайтын, өзге тілге сөзбе сөз аударылмайтын тұрақты
сөз тіркестері.
Барлық халықтардың өз идиомалары бар. ... ... ... ... бар, бірақ олар аздап айырмашылықтармен ерекшеленеді.
Қазақ тілінің “Жыланды ұясынан шығармау”, ағылшын тілінің “Let sleeping
dogs lie” идиомасымен сәйкес. Олардын құрылымы, сөз ... сөз ... ... “Not to know if one is coming or going” – ... ... келе ... ... мағынасы: “не істеп жатқанын білмеу”.
Ағылшын “In the dog’s house” деген идиоманы салыстырайық. Мағынасы: -
“Ұялып тұр”, яғни ... ит ... ... ... ... ... ... тілінде оған сәйкес идиома бар: “Ұялғанынан кірер ... ... Бұл да ... жағынан өзгеше мағынасы бірдей.
Мысалға “Apple of one’s eye” және ... ... ... идиомаларын
алайық. Бұл идиомалардағы “apple” мен ... ... екі зат ... ... ... бірдей.
Сол сияқты: On the tip of one’s tongue – тіл ... Follow ... footstep – ... жүру.
Ал енді “blue blood” деген идиоманы алайық. Оның ... ... “ақ ... ... ... сәйкес. Екі идиома да сын есім
мен зат есімнен тұрады және сөз тәртіптері де бірдей, бірақ сөз ... ... бір ... ... ”to butter someone up” және ... ... яғни алдын ала келісіп қою.
Сәйкес келмейтіндер:
Мына ағылшын идиомалары қазақ тілінде тіпті кездеспейді.
Monkey business – жасырынды экономика
Old hat – ... ... ... the ball – ... ... жұмысты жақсы білетін.
Қорытынды
Екі тілдегі грамматикалық категорияларды салыстыру арқылы аударма
жұмысында көптеген қиындықтарды жоя ... ... ... тереңірек
меңгеруге қол жеткізе аламыз. Тіл мен сөйлеу бір-бірімен ... ... ... ... тілінің өзіндік ерекшеліктерімен ... ... ... білмейінше, ол тілді үйрену мүмкін емес.
Екі тілді салыстыру ...... ... ... ... ... ... оны қазақ тіліне белгілі ережелерге сүйене отырып, аудару жұмыстарын
пайдалану ... ... ... ... ... шеберлі оқушылардың таным деңгейін тереңдетеді, екі тілді
жете игеруді дамытады, аудару, салыстыру, анализ жасау, зерттеу, байқау,
іздену, ... ... тағы ... ... ... өз ... ... кейін шетел тілін меңгеру қазақ мәдениетін
кеңейтеді.
Осы зерттеу жұмысы ұлттық мектептердегі ағылшын тілін үйреніп ... екі тіл ... ... мен ... ... ... проблемаларды жеңілдетуге көмектеседі.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын тіліндегі эпитеттердің стилистикада алатын орны12 бет
Сингапур мемлекетінің құрамы мен құрылымы6 бет
Қазiргi дүние жүзiнiң этникалық мiнездемесi17 бет
Саяси психологияның интеллектуалды тапсырмалары4 бет
"Түркі тілдерінің жіктелуі."6 бет
1915-1945 жылдар аралығындағы Корей халқының Жапон отарына қарсы ұлт азаттық қозғалыстары38 бет
1917-1920 жылдар аралығындағы Астрахан қазақтары158 бет
1986 жылдан 2002 жылдар аралығындағы салқын кездегі Алматы және Астана қалалары бойынша ауа температурасының термикалық режимі38 бет
1991-2002 жж аралығындағы Қазақстандағы саяси партиялар50 бет
2-3 сынып оқушыларын ағылшын тілінде сөйлеуге үйрету17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь