Қазақстан Республикасының өтпелі экономикасындағы инвестициялар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 Тарау. Инвестициялардың экономикалық маңызы

1.1 Инвестициялар және инвестициялық үрдіс (мақсаттары, факторлары, шарттары) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Инвестициялардың мултипликаторлық эффекті ... ... ... ... ... .8

2 Тарау. Қазақстан Республикасының өтпелі экономикасындағы инвестициялық үрдістердің жалпы сипаттамасы
2.1. Инвестициялар және Қазақстан Республикасы экономикасының құрылымдық қайта құрылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
2.2. Әлеуметтік салада инвестициялық үрдісті қамтамассыз ету ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14

3 Тарау. Қазақстан Республикасындағы шетел инвестициялары (формалары, көлемдері, шешімдері, бағыттары)

3.1. Қазақстандағы инвестициялық жағдай ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12

3.2. Тіке шетелдік инвестициялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22

Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
Экономикаға инвестициялар, зерттеу мәселесі әрқашан да экономикалық ғылымның орталық сұрақтарының бірі болып табылады. Мұндай жағдай инвестициялардың жалпы экономикалық өсу үрдісін анықтай отырып, шаруашылық жұмыстардың терең негіздеріне әсер етуімен байланысты. Қазіргі қалыптасқан шарттарда инвестициялар экономикалық дағдарыстардан шығудың және халық шаруашылығындағы құрылымдық дағдарыстарды шешудің, техникалық прогресті қамтамасыз етудің, шаруашылықтың микро және макро деңгейде жоғарылатудың маңызды құралы болып табылады. Инвестициялық үрдісті жандандыру әлеуметтік-экономикалық өзгерістерді іске асырудың нәтижелі механизмдерінің бірі болып саналады.
Микро және макро деңгейде инвестициялық белсенділіктің нарықтық түрлері мен механизмдерін терең теоретикалық зерттеу өзекті мәселе болып табылады. Инвестициялық шығындардың нәтижелік критериилерін теоретикалық негіздеу, капиталдық салынымдар мен экономикадағы құрылымдық өзгерістердің арасындағы өзара байланысты белгілеу, инвестициялардың салалық құрылымында басымдылық бағыттарды анықтау маңызды мәселе. Сонымен бірге негізгі халықтық шаруашылық сфераларының ішінде: негізгі өндіріс, өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылым арасындағы өзара байланысты анықтау да өзекті сұрақтардың бірі. Қазіргі Қазақстанның өтпелі экономикасында инвестициялық ресурстардың қалыптасу құралдарын және қайнар көздерін зерттеу де үлкен маңызға ие.
90-шы жылдардың ортасында Қазақстанда қалыптасқан экономикалық жағдай инвестициялық белсенділікті күрделілендірді: жеке және мемлекеттік инвестициялар түрлерін жақсы біріктіре алатын нарықтық қатынастарға сай инвестициялық механизм құрастыру қажеттігі орын алды, инвестициялық белсенділіктің түрлі субъекттерінің байланыстарын дамыту талап етілді, ұлттық экономика сала және компания немесе белгілі фирма деңгейінде инвестициялық үрдісті реттейтін заңдық-нормативтік негізге қажеттік туындады.
Бұл мәселелер қоғам дамуының негізгі әлеуметтік-экономикалық үрдістерімен және экономикалық дағдарыстан шығу шешімдерімен тығыз байланысты түбірлі сұрақтар. Сондықтан да түрлі шаруашылық субъекттерінің инвестициялық белсенділік ерекшкліктерін зерттеу экономикалық ғылымның басымдылық бағыттарының бірі болып табылады.
Курстық жұмыста 90-шы жылдары Қазақстанның шаруашылық кешенінде инвестициялардың қайта өндірілу үрдісі қарастырылады, инвестициялық сфераның нарықтық механизмдері зерттеледі, экономикадағы құрылымдық өзгерістер мен инвестициялар арасындағы өзара байланыстардың ерекшеліктері зерттеледі және осы талдау негізінде Қазақстан экономикасының басымдылық бағыттары белгіленді.
Берілген жұмыста автор инвестицияларды экономикалық өсу қарқынын анықтайтын микро және макроэкономикалық пропорцияларды қалыптастыратын негізгі құрал ретінде қарастырады.
1 Международная экономика, А. Киреев- М.: «Международные отношения», 1998г, часть 1, стр. 285-308.
2 Халықаралық экономикалық қатынастар, оқу құралы, М. Байгісиев,- А.: «Санат», 1998 жыл, 39-53 беттер.
3 Кәсіпорын экономикасы , оқу құралы, Г.Ө.Жолдасбаева, - А.: «Экономика», 2002 ж., 48-59 беттер.
4 Макроэкономика, оқулық, Р. Дорнбум, С. Фишер, А.: ҚазМБА, 1997жыл, 197 бет.
5 Халықаралық экономикалық қатынастар, оқу құралы, Н.Қ.Мамыров, - А.: «Санат», 1998 жыл, 39-52 беттер.
6 Халықаралық экономикалық қатынастар, Р.Е.Елемесов, - А.: «Қазақ университеті», 2002 жыл, 100-107 беттер.

Қосымша әдебиеттер

1 Инвест Казакстан, 2005 жыл, 1-2 басылым, 70-72 беттер.
2 Инвестиции, Н.Л. Маренков, Ростов-на-Дону, «Феникс», 2003г, 5-67 стр.
3 Инвестиционная стратегия, В.А. Чернов, М.: «ЮНИТИ», 2003г, 10-11 стр.
4 Интернет, www.goggle.kz
5. Политическая экономия. Экономическая энциклопедия.- Москва.,
Наука., 1968. – 1 т. 745с. 6. Менеджер. – Москва., Наука., 1993. - 238с. 7. Макконнэлл К., Брю С., Экономикс.- Москва., Наука., 1993.- т1.,- С17. 8.Попов Е., Бородаевский А., Экономические права человека: рынок труда и собственность // МЭиМО., -1991.- №7. 9. Закон РК от 27.12.1994 г. N 266-Xlll "Об иностранных инвестициях". 10. Закон Республики Казахстан 28 февраля 1997 года N 75 ЗРК "О государственной поддержке прямых инвестиций". 11. Указ Президента Республики Казахстан от 5.04.1997 г. N 3444 "Об утверждении перечня приоритетных секторов экономики Республики Казахстан для привлечения прямых отечественных и иностранных инвестиций" 12. Указ Президента Республики Казахстан от 06-03.2000 года "Об утверждении Правил предоставления льгот и преференций при заключении контрактов с инвесторами, осуществляющими инвестиционную деятельность в приоритетных секторах экономики" 13. http://www.gazeta.kz от 27.10.2003г. 14."Статистическое обозрение Казахстана,№1" 2000г. 15. Таблица поступления прямых иностранных инвестиций в Республику Казахстан. http.//www.president.kz. 16. Список прямых инвестиций в экономику РК. http.//www.president.kz
        
        Жоспар.
Кіріспе
............................................................................
........................3
1 Тарау. Инвестициялардың экономикалық маңызы
1.1 Инвестициялар және инвестициялық үрдіс (мақсаттары, факторлары,
шарттары)
.......................................................................5
1.2. ... ... ... .....................8
2 Тарау. Қазақстан Республикасының өтпелі экономикасындағы
инвестициялық үрдістердің ... ... ... және ... Республикасы экономикасының
құрылымдық қайта
құрылуы.....................................................................
...12
2.2. Әлеуметтік салада инвестициялық үрдісті қамтамассыз ету
............................................................................
.............................................14
3 ... ... ... ... ... ... шешімдері, бағыттары)
3.1. Қазақстандағы инвестициялық жағдай
....................................12
3.2. Тіке шетелдік ... ... ... ... ... ... да ... орталық сұрақтарының бірі болып табылады. ... ... ... ... өсу ... ... ... шаруашылық
жұмыстардың терең негіздеріне әсер етуімен байланысты. Қазіргі қалыптасқан
шарттарда инвестициялар экономикалық дағдарыстардан ... және ... ... ... ... ... ... етудің, шаруашылықтың микро және макро деңгейде жоғарылатудың
маңызды құралы болып табылады. Инвестициялық үрдісті жандандыру әлеуметтік-
экономикалық өзгерістерді іске ... ... ... бірі болып
саналады.
Микро және макро деңгейде инвестициялық белсенділіктің нарықтық түрлері
мен механизмдерін терең ... ... ... ... ... табылады.
Инвестициялық шығындардың нәтижелік критериилерін теоретикалық ... ... мен ... ... ... арасындағы
өзара байланысты белгілеу, инвестициялардың салалық құрылымында басымдылық
бағыттарды анықтау маңызды мәселе. ... ... ... ... сфераларының ішінде: негізгі өндіріс, өндірістік және әлеуметтік
инфрақұрылым ... ... ... ... да ... ... ... Қазақстанның өтпелі экономикасында инвестициялық ресурстардың
қалыптасу құралдарын және қайнар көздерін ... де ... ... ие.
90-шы жылдардың ортасында Қазақстанда қалыптасқан экономикалық жағдай
инвестициялық белсенділікті ... жеке және ... ... ... ... ... нарықтық қатынастарға сай
инвестициялық механизм құрастыру қажеттігі орын ... ... ... ... ... дамыту талап етілді,
ұлттық экономика сала және компания ... ... ... ... ... реттейтін заңдық-нормативтік негізге қажеттік
туындады.
Бұл мәселелер ... ... ... ... және ... ... шығу шешімдерімен тығыз
байланысты түбірлі ... ... да ... ... ... ... ... зерттеу экономикалық ғылымның
басымдылық бағыттарының бірі болып табылады.
Курстық жұмыста 90-шы жылдары Қазақстанның ... ... ... ... үрдісі қарастырылады, ... ... ... ... ... ... мен инвестициялар арасындағы өзара байланыстардың ерекшеліктері
зерттеледі және осы талдау негізінде Қазақстан экономикасының басымдылық
бағыттары ... ... ... ... ... өсу ... микро және макроэкономикалық пропорцияларды қалыптастыратын
негізгі құрал ретінде қарастырады. Қоғамдық ... ... ... ... етуі тек ... ... рычагтар және
нормативтерді анықтау жолымен ғана іске асады. Дүниежүзілік шаруашылықтың
құрамдас бөлігі ретінде ... ... ... ... ... ... заңдылықтардың бірқатарын міндетті түрде
есепке алуға негізделді, бірақ сонымен ... ... ... ... дамуымен және экономикалық басымдылықтардың өзгеруімен ... мән ... ... да ... ... ... өзара қатынасының нәтижесі ретінде қарастыру қажет.
Инвестициялар мен басымдылықтармен байланысты зерттеулер экономикалық
дисциплиналар дәрістерінде қолданылуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... жинақтау және
қолданудың арақатынасын жақсарту ... ... ... ... ... бағыттарын табу және т.б., бойынша
негізді кеңестерді қолдануға болады.
1 ... ... ... ... және ... ... (мақсаттары, факторлары,
шарттары).
Қайта өндіру жүйесінде, оның қоғамдық формасына қарамастан, өндірістік
ресурстардың жаңаруы және көбеюінде яғни белгілі экономикалық өсу ... ... ... өте ... роль ... Егер ... ... өндіріс, айырбас, және тұтыну жүйесі ретінде қарастырсақ,
инвестициялар негізінен біріншіден - өндіріспен ... және ... ... ... ... ... ( ... investio – киемін) мемлекет ішінде
немесе шетелде экономика салаларына капитал салуды ... /1,548 ... ... ... ... ... алу) және нақты
(капиталды өнеркәсіп, ауылшаруашылығы, құрылыс, ... т.б. ... ... бөлеміз.
Нақты инвестициялар капиталды экономиканың бір саласына ... салу ... жаңа ... ... ... ... ... ( ғимарат, тауарлық-материалдық қор, құрал-жабдықтар
т.б.), ал ... ...... ( ... немесе жеке)
акцияларға, облигацияларға, басқа да бағалы қағаздарға салу. Мұнда нақты
капиталдың өсімі болмайды, тек меншік ... ... ... ғана ... Яғни ... операциялар орын алады.
Инвестициялық ресурстар түсінігі ... және ... ... ... дейін қолданылатын өндірістің барлық
өнімдерін яғни ... ... ... машиналар, жабдықтар,
фабрикалық - ... ... ... ... және сату ... Бұл ... құралдарының өндірілуі және жиналуы инвестиция салу
деп аталады.
Инвестициялық тауарлар (өндіріс құралдары) тұтынушылық ... ... тіке ... ерекшеленеді. Мазмұны бойынша
инвестициялар ұлттық байлықты көбейтуге көмектесетін капиталды ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Дегенмен менеджерлер мен экономистер машиналар жабдықтар және т.б. өндіріс
құралдарын сатып алуға бағытталған қаржы ... сөз ... ... ... көп ... ... ақша өз алдына ештеңе өндірмейді яғни
оларды экономикалық ресурс деп санауға болмайды. Нақты капитал – ... ... ... ... ... ... – экономикалық
ресурс болып табылады, ал ақша немесе ... ... ... ресурстар
қатарына жатпайды.
Инвестициялар – бұл болашақта көбірек тұтынуға мүмкіндік жасау үшін
ақшаны ертеңгі ... ... ... бір ... – бұл ... ... қорға қалдырылатын (қорларды көбейтуге ... ... ... ... ... ...... кеңейтуге (ғимараттарға, машиналарға капитал салу) бағытталған
ресурстар.
Қазақстанның ... ... ... ... ... ... тек материалдық шығындарды ғана есепке алып «білім»,
«интеллект», ғылыми ... және ... ... ... назар аудармайды. Тек материалдық компоненттерді инвестиция
ретінде қарастыратын мұндай көзқарас ... ... ... ... ... б/.
Осылайша, инвестиция түсінігі қоғамның нақты капиталын көбейтуге яғни
өндірістік аппаратты кеңейтуге ... ... ... ... ... Бұл жаңа ... ғимараттардың,
транспорттық құралдардың сатып алынуымен және жолдар, көпірлер және басқа
да инженерлік құрылыстардың салынуымен байланысты болуы мүмкін. ... ... ... ... және кадрларды дайындау шығындарын да қосу қажет.
Бұл шығындар қазіргі ... ... ... ... ... «адам
капиталына» инвестицияны білдіреді, себебі ... жаңа ... ... және ... ... ... ... факторы –
дүниежүзілік мемлекеттер иерархиясында елдің экономикалық ... өнім адам ... ... ... ... /2,17
б/.
Инвестициялардың құрылымын төменгі кесте көмегімен анықтауға болады (1
кесте).
Кесте - Инвестициялар ... ... ... ... ... инвестициялар маңызды
құрылымдық роль атқарады. ... ... ... ... салынуына ұлттық экономиканың болашақ құрылымы ... ... ... ... ... ... ... көп немесе
әскери техника мен өнімдер шығаратын машина жасау зауыттары басым болады.
Немесе басымдық ірі ... ... ... ... ... ... тұрғын үй салатын құрылыс фирмаларына тиісті болады.
Жеке инвестициялар негізінен пайда табу мақсатымен іске асырылады. Яғни
экономика саласының ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның инвестициялық таңдалуы анықталады.
Пайдалылық – инвестициялардың басымдылық бағыттарын анықтайтын өте
маңызды ... ... емес ... ... тез қайтаратын
жоғарғы рентабельді салаларға бағыттылады. Мұндай ... ... ... ... ... ... инвестициялар жетіспейді.
Инвестициялардың шамадан тыс көбеюі инфляцияға ... ... ... алып ... ... ... шеткі көріністерін үкімет тарапынан іске ... ... ... кредиттік-ақшалық және қаржылық-бюджеттік саясаттағы
эффективті стратегия реттеуі ... ... мына ... ... қатынастарға өту инвестициялар сферасында оның қайнар
көздерімен ... ... ... ... өз қаржылық
ресурстары (амортизациялық ... ... ... ... ... ... жинағы т.б.), инвесторлардың қаржылық
құралдары (банктік, ... ... ... және ... ... ... мен хұқықтық тұлғалардың пайлық үлестерінің
сатылуынан алынған), бюджеттік инвестициялық ассигноваялар қарыздық ... ... ... іске асуы ... ... ... ... макроэкономикада инвестицияның қалыптасу сипаты және ... ... ... ... ... ... ... байланысты автономды және индуцияланған инвестициялар
деп бөледі.
Автономды инвестициялар түсінігі ... ... және ... кіріс
деңгейіне тәуелсіз жаңа капиталдың қалыптасуын ... ... ... ...... техникалық прогреспен байланысты
инновациялар (жаңалықтар), сыртқы нарықтардың кеңеюі, халық санының ... ... ... ... ... Автономды инвестициялардың кең
тараған мысалы ретінде әскери және азаматтық ғимараттарды және ... ... ... ... ... ... инвестицияларын
қарастыруға болады. Индуцияланған инвестициялар ... ... ... ... ... қалыптасқан жаңа капиталды
білдіреді. Автономды инвестициялар мультипликация ... ... ... ... ... ... ал индуцияланған инвестициялар
көбейген кірістің нәтижесі ретінде одан әрі өсімге алып ... ... ... және ... үрдісі инвестициялық
цикл деп аталатын белгілі кезеңді қамтиды. Егер ... ... ол ... ... ... ғылыми зерттеу; жобалау және
құрылыс; іске асыру. Мұны төмендегі кестемен көрсетуге болады (2 ... ... ... ... ... инвестициялар негізгі роль атқарып, ... ... ... ... ... енуі өндіріс
көлемінің кеңеюіне, ұлттық кірістің көбеюіне әкеліп, ... ... ... ... ... қанағаттандыратын салалар мен
кәсіпорындар экономикалық бәсекені ... және ... ... ... өсімінің белгілі бөлігі қайта жинақталып, өндірістің көлемі одан
әрі көбейеді, бұл үрдіс үзіліссіз қайталанады. ... ... ... есебінен қалыптасқан инвестициялар, оның көбеюін және ... ... ... Оның үстіне инвестициялар нәтижелілігінің
жоғарылығы өндіріске қайта салынатын ұлттық кірістің және ... ... ... әсер ... ... ... ... ұлттық кірістің өсімі және тұтынудың өсімі жинақтау
үлесінің көбеюін қамтамассыз етеді.
Ұлттық кірістің өсімін өндірістік мүмкіндіктерді кеңейтіп, ... ... тек ... ... ... ... болар
еді. Мұндай өсімге сонымен бірге, жанама сипатта материалдық ... де ... атап өту ... ... ... ... ... өндірістің потенциалы тереңдеуде.
Инвестициялық белсенділіктің ішінде ... ... ... ... ие. ... ... секторын қайта өндіру үрдісіндегі ролі
мен маңызына аса назар аудару қажет.
Күрделі құрылысқа салынған инвестициялар экономиканы дамыту ... ... ... ... ... және құрастырумен байланысты
қаржылардың жиынтығын білдіреді.
Күрделі құрылыс капиталдық салынымдардың құрамдас ... ... ... ... ... ... ... берілген
обьекттің құрылыс-монтаждық жұмыстарына қажетті жобалық ... тең ... ...... ... ... жобалық-
архитекторлық, жобалық-конструкторлық ұйымдар және фирмалар, құрылыс
сферасында жұмыс істейтін ... ... ... ... ... және көптеген құрылыстық орта кіші фирмаларды
қамтитын үлкен салаларының бірі. ... ... ... ... ... айналуы және өнімнің орналасу жерінде қолданылуында.
Құрылыстың үрдісіне уақыттың көптігі, капиталды және ... көп ... және ... ... орай ... тән. Құрылыстың
әрбір обьекті тұтынушы қажеттіліктеріне тәуелді және ... ... ... ... ... құралдары және жұмыс күші бір ... ... ... ... баға ... бағасы белгіленетін құрылыс
обьекттері мен жұмыстар көп түрлі болады. Құрылыстың соңғы нәтижесі ретінде
тұтынушыға берілген ғимарат немесе ... орны ... ... ... ... ... ... жалпы өнімнің 9% құрайды.
Капиталдық салынымдардың басым бөлігі құрылыс кезеңіне басқа ... ... ... транспорттық құралдарға, ауылшаруашылық
техникаларына және монтажды қажет ... ... ... ... ... ... ... даму қарқыны және көлемі
реттеледі .
Капиталдық салынымдарға құрылыс-монтаждық жұмыстарға, монтажды қажет
ететін ... ... ... ... ... алуға, машиналар және
жабдықтар, өндірістік құралдарға жұмсалған қаржы жатады.
Халық шаруашылығының негізгі фондтарының қайта өндірілуі ... үш ... ... іске ... мемлекеттік капиталдық
салынымдар, кәсіпорындар және компаниялар ресурстары ... ... ... және ... ... және ... жинақтарынан бастау алатын салынымдар.
Инвестициялық салынымдардың көп бөлігін негізгі ... ... ... ... ... өндіріске бағытталған капиталдық салынымдар
құрайды. Таза ... деп ... бұл ... ... ... өсімі арқылы түсінуге болады. Негізгі фондтардың ... ... 1 жыл ... ... ... ... обьекттерімен
есептеледі, ал капиталдық салынымдар құрылысқа қажетті уақыттың өтуімен
аяқталып, қолдануға берілген ... ... ... ... табатын
банктердің қаржыларымен есептеледі.
Капиталдық салынымдардың басқа бір қайнары болып ... ... ... капитал көлемінің өсімін білдіретін, жалпы
инвестициялардың амортизациялардан көптігі ... Ал ... ... ... жыл бойы өндіріске жұмсалған қаржымен тең
болады. Артта қалған экономикада ... ... ... ... ... ... әлде қайда аз болып, нәтижеде ... ... ... ... ... салалық, территориялық және қайта
өндірістік деп бөледі.
Өндірістің техникалық жаңартылуында ... ... ... ... жұмсалуы үлкен маңызға ие. Сондықтан жаңа
құрылыстар, қалпына келтіру, модернизация, өндірісті кеңейтуге бағытталған
салынымдардың арақатынасына аса ... ... ... ... 90-шы жж. ... ... инвестициялардың
технологиялық және қайта өндірістік құрылымы өзгерді: негізгі капиталдың
белсенді элементтері – машиналар мен ... – 80-ші ... 62% ... болса, 90-шы жылдары бұл көрсеткіш – 85% дейін
көбейді, ... ... – 52 және 75% /3,238 б/. ... ... ... 80% ... алмастыру және
модернизациялауға, тек 20% өндірісті кеңейтуге жұмсалуда /3,238 б/.
Интенсивті типтік инвестициялардың өсуі өмір ... тез ... ... ... ... ... аппарат еңбек өнімділігін
арттырады. Яғни қазіргі игіліктер негізінен ... ... ... ... ал бүгінгі инвестициялар ертеңгі еңбек өнімділігін
және игіліктерді ... ... мен ... ... ... ... де өте өзекті.
Бүгін қанша өндіріске ... ... ... одан да көп ... ... Керісінше, қазір қанша ресурстарды ... ... ... игіліктер және жоғары экономиканың өсу
қарқынына мүмкіндіктер сонша азаяды. Сондықтан да жинақталған қорлар ... ... үшін өте ... ... ... ... жинақтау нормасы ұлттық кірістің 15-16%, Европада 20-22%, ал
КСРО-да 45-50 % деңгейде болды. 50 % - ... ... ... ... / 4, 67 ... кірістің шектен тыс жиналуы байқалады. Дегенмен АҚШ-та КСРО-дай
әскери шығындар есепке алынбайтындығын ескеру қажет. Азаматтық ... ... ... ... көп ... ... да КСРО да
жинақтардың басым бөлігінің ... ... ... өмір ... әсер ... ... ... шаруашылық нәтижелілігі және ... ... әсер ... ... ... ... және кірістерге тіке
және жылдам ықпал етеді. Мысалы, егер құрылыс секторында ... ... ... ... ... ... кірістері
қысқарады, нәтижесінде олардың өнімдеріне сұраныс төмендейді. Оның ... ... ... ... ... ... өндіретін
кәсіпорындарға жағымсыз әсер етеді. Белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... жәрдемші роль атқарады.
Кәсіпорынның түрлі машиналар сияқты инвестициялық тауарларды сатып
алуы, экономикаға жағымды әсер ... ... ... ... әсер етеді.
Осылайша инвестициялар өндірістің келешектегі кеңеюіне ғана емес
сонымен бірге ... ... ... ... да әсер ... ... инвестициялар яғни олардың шығындалудан көп
болуы өндірістік қуаттың қолданылу деңгейіне әсер ... ... ... ... ... экономика өсімінің жақын және ... ... ... факторы болып табылады.
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ӨТПЕЛІ ЭКОНОМИКАСЫНДАҒЫ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ
ҮРДІСТЕРДІҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ
2.1. Инвестициялар және Қазақстан Республикасы экономикасының
құрылымдық қайта құрылуы.
Қазақстандағы ... ... ... және ішкі қаржы
қайнарлары есебінен өндірісті жандандыруға бағытталады. Мемлекет барлық
жолмен ... ... ... ... ... осы ... жағымды факторлар
кешенін құруда.
Бұл көзқарасты қолдайтын Қазақстан Президенті Н.Назарбаев "біздің
негізгі ...... ... ... ... үшін тартымды жер ретінде көрсетіп, ең ... ... ... " деп ... шетелдік компаниялар мен ... ... ... ... бағалайды. Республиканың пайдалы қазбаларға
байлығы, аграрлық және өнеркәсіптік потенциалы, жоғары білікті кадрлар мен
мамандардың және ... ... ... ... ... ... орынмен қатар,
саяси жағдай мен ұлтаралық қатынастардың тұрақтылығына ... ... ... тартуды стратегиялық басымдылық міндеті ретінде
жариялаған Қазақстан дүниежүзілік шаруашылыққа интеграцияға және ... ... ... ... ... негізді қалыптастыруға барлық
шараларды қабылдауда.
"Шетел инвестициялары туралы" /5/, ... ... ... ... /6/, ... ... Президент 1997ж. "Тіке шетелдік
инвестицияларды тарту қажет, Қазақстан ... ... ... ... ... туралы" /7/, "Инвесторлармен
келісім ... қол қою ... ... жүйесі және оларды алу
Ережелерін ... ... ... қол ... ... және ... деңгейдегі инвестициялық қатынастарды
хұқықтық реттейтін республиканың ... ... тобы ... ... ... туралы" /6/, және "Бағалы қағаздар
рыногы туралы", "Бағалы қағаздармен ... ... ... туралы
"Республикалық Заңдармен толықтырылды.
Сонымен бірге бірқатар өзара инвестицияларды ... және ... ... ... қол қойылды. Жалпы қазіргі уақытта шетел
капиталын тарту және қорғау ... 20 ... ... және нормативтік-
хұқықтық акттермен реттеледі.
Бұл заңдар ... ... ... ... ... ... ... барлық ұйымдастыру-хұқықтық формаларда жұмыс істей
алады және олардың толық иелері ... ... ... құру ... ... ... ... бола алады.
Шетелдік инвесторларға түскен пайданы өз қалауымен қолдану хұқығына
кепілдік ... олар ... ... ... ... тауар сатып
алуға т.б. мақсаттарға бағыттай алады.
Еліміздің экономикасына қомақты ... ... ... ... және үнемді пайдалану қажеттігі есепке алынып, Президент
жарлығымен ... ... – ҚР ... ... ... ... экономиканың басымдылық секторына тіке инвестицияларды тарту
мақсатымен белгілі жарнамалық жұмыстар да іске асырылуда.
Мысалы, 1997ж. маусымда Алматы қаласында 17 ... 52 ... мен ... және 2 ... ұйым қатысқан "Қазақстандық
инвестициялық саммиттің" бірінші Форумы өткізілді. 1997ж. ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның
жаңа инвестициялық мүмкіндіктеріне назарын аудару болған ... ... ... ... ... өтті.
1997ж. 18-19 қарашада Қазақстан Республикасының Президентінің АҚШ-қа
ресми сапарында ... ... ... ... ... ... компаниялар қатысқан "Қазақстанның сауда және инвестициялық
мүмкіндіктері, оның геостратегиялық маңызы" атты ... ... ... ... ... қаласында "Қазақстан – сауда және ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық саммитінің"
үшінші халықаралық форумы өткізіліп, оған 22 мемлекеттен 160 компания
қатысты.
1999ж. маусымда ... ... ... және ITE ... бірге
"Қазақстан – жаңа мыңжылдықтың астанасы" халықаралық саммит-конференциясын
ұйымдастырып, оған Европа және Америкадан 250 ... ...... ... ... ТМД және Балтық ... ... Еик ... өз компаниясының қатысуын жағымды бағалады. 1994ж.
бастап өндірістің ... 60 ... ... Компания
Қазақстанға сенеді және өндірісті одан әрі кеңейту дайындалуда. ... ... ... бірі лорд ... ... ... ... ретінде Даунинг-стритке айналғандығына назар
аударды. Екі жақты ынтымақтастықтың дамуы стратегиялық мүдделерге сай.
Қабылданған заңдық акттер, ... ... ... ... ... ... ... Қазір Қазақстанда 40-тан астам
мемлекет инвесторлық жұмыспен ... ... үшін ... ... ... ... ... тіке инвестициялар көрсеткіші 1995 жылға қарағанда 2 есе өсіп
1220,2 млн.дол. құрады, ресми заимдар 508,8 ... ... оның ... млн. дол. ... кредиті. 1997ж. пайдаланылған тіке инвестициялар
көлемі 1830,8 млн.дол. құрады.
1998ж.тіке инвестициялар көлемі 1,2 ... ... ... ... "бұл ТМД ... арасындағы ең жоғары көрсеткіш
деп ескерді. 1997ж. Батыс Азиядан 1,5 есе ... көп ... ... ... ... 6 жыл бойы ... Оның ... 755 инвестиция
Қазақстан және Әзірбайжан үлесінде".
Қазақстан инвестициялық белсенділік бойынша ТМД елдері ішінде 2-ші
орында. ... ... ... ... ... ... ... қалыптасқан: Ресей - 9,201 млрд.дол., Қазақстан - 5,729 ... - 3,233 ... ... - 2,696 ... ... - ... ... - 512 млн.дол., Өзбекстан - 423 млн.дол., Беларусь - 346
млн.дол., Молдова - 342 млн.дол., Қырғызстан - 309 ... ... - ... ... - 87 ... ТМД елдері ішінде жан басына шаққандағы тіке инвестициялар
көрсеткіші бойынша жетекші орынды иеленіп, 1993-97жж. ... 400 ... қол ... ... ... Қазақстанда отандық және шетел капиталының
қосылуымен біріккен және таза ... ... ... ... ... 1990ж. ... саны 15 болса, 1996ж. - 995, 1997ж. – 1227, ... ... – 732, ... – 395 болды. Жалпы жарғылық капитал 37,2
млрд.тенге.болды.
Бұл кәсіпорындардың құрылуына 74 мемлекеттің ... ... ... 11 ... бұрынғы КСРО құрамындағы елдер. Біріккен және ... ... ... ... 1995ж. 9,1 есе ... ... ... көпшілігі Ресей, Түркия, Германия және
АҚШ фирмалары және ... ... ... . ... ... ... үрдісті қамтамасыз ету.
Мемлекеттік әлеуметтік-экономикалық саясаттың негізгі бағыттары бойынша
инвестициялық саясат төмендегі қағидаларға негізделеді:
• қайтарылмас қаржыландырудан кредиттік ... ... ... ... ... ... ... қолдауға бетбұрыс. Қайтарылмас бюджеттік
қаржыландыруды коммерциялық емес (пайдасыз) және өз қаржы ресурстары
жоқ ... ... ие ... үшін ... шетелдік капиталды тартумен бірге инвестициялық жобаларды ... ... ... ... ... саясат мемлекеттік күрделі құрылыс бағдарламаларын іске асыруда
қаржы ... ... ... ... ... ... ... және өте нәтижелі әрі пайдалы инвестициялық жобаларды
өндіріс құрылымының қайта құрылуын жылдамдату үшін ... ... және ... ... қармастан, іске асыруға орталықтанған
(кредиттік) инвестициялық құралдардың бір ... ... ... ... және ... ... тарту мақсатымен
нормативтік негізді дамыту;
• кредиттік және қайтарылмас қаржыландыру түріндегі ... ... ... ... қаржыларының мақсатты
шығындалуына мемлекеттік бақылауды күшейту. Қазақстан Республикасының
шаруашылық субьекттері және ... ... ... ... кредиттерді тартуына шектеулер жоқ.
1997ж. Қазақстан тіке ... ... ... бойынша
халықаралық қаржылық ұйымдар тарапынан ... ... ... ... ішінде жетекші орындардың біріне қойылды.
1997 жылдың соңында Лондонда өткен ... ... ... ... атты ... жан ... шаққандағы көрсеткіші бойынша Қазақстан бұрынғы
социалистік елдер ішінде Венгриядан кейінгі ... ... ... ... инвестор" журналы өткізген сауалнамада Қазақстан
1997ж. наурызынан 1998ж. наурызы арасында инвестициялық ... ... ... ... ... ... және инвестициялар бойынша халықаралық орталықтың президенті
Даниел Л.Уитт "Қазақстан ... ... ... жаңа ... ... және Шығыс-Европалық елдер ішінде жетекші орында"
деп ... ... ... ... Моррис" фирмасының өкілі Мэгги Вагнер
фон ... "ТМД ... ... тек ... ең ... ... ... режим құрды" деп жазды.
Қазақстан экономикасының түрлі секторына халықаралық атаққа ие ... ... ... ... ... ... ... жұмыс
істеуде.
"Филипс петролеум" және жапондық "Инпекс" компаниялары, Каспийдегі ең
үлкен ... қоры ... ... Қашаған кенішінің жеті де бір бөлігі үшін
Қазақстанға ... ... 500 ... төледі.
Өзен және Ақтөбе кеніштеріндегі үш жобаға Қытай ұлттық мұнай ... ... ... сомасы 9,5 млрд.дол. болатын инвестицияларды
білдіреді.
Өзенмұнайгазға 4 млрд.дол. астам, Ақтөбемұнайгазға 1100 млн.дол. ... ... 3,5 ... ... ... "Казахойл", "Казахстан-Каспийшельф", "Инпекс норд
каспиан, лтд", "Жапон ұлттық компаниясы" және "Филипс петролеуммен" мұнай
қорларымен жұмыс істеу туралы ... қол ... ... ... 2 ... ... Сонымен бірге Жапония Қазақстанға 1 млрд.дол.
көлемінде жеңіл кредит берді.
1998ж. дүниежүзілік құрылыс ... ... ... ... жаңа ... Астананың жалпы жоспарын жасауға
тендерді ... ... ... ... ... ... Бұл компания Солт.Каспийде ... ... ... ... салынуымен, Атырау жанармай зауытының реконструкциясымен байланысты
келешекті жағымды бағалайды.
Жапондық ... ... ... ... және ... ... жобаларды жүзеге асырды. Қазіргі кезде бұл компания
тігін өнеркәсібін дамыту бойынша ... ... ... облысында жаңа
темір жол салу жобасын қарастыруда.
ЕБРР жеке және соңғы ... ... ... және ... үшін ... жекешелендіруден кейінгі
Қазақстан фондын құрды. ЕБРР-дің фондқа салған қаржылық үлесі 30 млн.дол.
болды.
1997 жылдың ... ЕБРР ... ... ... ... бар" деп ... ... Қазақстан Ресей
үшін шикізат немесе өңделмеген заттар шығарушы ел ретінде болса, қазір өз
ішкі рыногын және көршілес ... ... ... өндіріс
дамытуға мүмкіндік туындады".
Берілген факттер халықаралық қаржы қоғамдастығының еліміздің жағымды
инвестициялық режим орнатудағы еңбегінің ақталуының дәлелі.
Келер ... ... ... ... ... инвестициялар
қажеттігі туады. Мысалы 2004ж. энергетика саласында жаңа қуатты енгізуге,
жабдықтарды жөндеп, алмастыруға 3 ... ... ... ... ... ... 2005 жылға дейін 6
млн.дол.,ал 2030ж. дейін 25 млрд.дол. қажет /9/.
1997ж. 5 ... қол ... ... ... ... ... ... Республикасының экономикасының басымдылық секторларының
тізімін бекіту туралы" Президент жарлығына сай 4-ші пункт ... ... өте ... ... ... үй, ... ... және туризмнің
обьекттері, коммерциялық тұрғын үйлер, ... ... және ... ... және ... демалыс үйлерін, мәдениет және ... ... ... инвестициялық саясаттың әлеуметтік сфераға бөлінген
назарын түпкілікті анықтайды
3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ШЕТЕЛ ИНВЕСТИЦИЯЛАРЫ ... ... ... ... ... экономикасына салынған инвестициялар көлемі 1993-2000ж.
арасында 12 млрд. дол. асып ... 1999ж. ... 1,5 ... көлемінде инвестициялар тартылса, ал
2000ж. республикаға салынған инвестициялар 2,7 ... ... ... салынған инвестициялар көлемі бойынша жетекші орындарды АҚШ
(36%), Ұлыбритания (17%), және ... (13%) ... ... 60-70 ... ... ... күтті.
Еліміз инвестициялар бағытын мұнай және кен ... ... ... ... транспорттық және әлеуметтік құрылымдарға бұруда.
Түрлі салықтық және кедендік жеңілдіктерге мүмкіндік ... ... ... секторларына: өндірістік инфрақұрылым,
өңдеуші өнеркәсіп, Астана қаласының обьекттері, тұрғын үй, әлеуметтік ... ... және ауыл ... ... ... жігер беруге бағытталған 1997ж. "Тіке
инвестицияларды мемлекеттік қолдау ... ... ... ... ... басымдылық секторларында инвестициялық жұмыспен
айналысушы инвесторларға салықтық және кедендік ... беру ... ... оның ... 2000ж. 77 контрактке қол қойылды.
2001ж. еркін нарықтық экономика қағидаларын бекітіп, барлық шаруашылық
субьекттеріне жағымды шарттар ... жаңа ... ... 2001 ... 1 ... ... қосымша құн салығы 20 дан 16%
және әлеуметтік салық 26% дан 21% ... ... ... ... және ... ... мәселелерін жеңілдету мақсатымен арнайы "инвесторлық виза" ... ... ... ... ... ішкі ... органдарында
тіркелмей, құжаттық және кедендік бақылауды жеңілдікпен өтеді.
Қазақстанда инвесторлардың жұмысына ... әсер ... ... ... баршылық: саяси және әлеуметтік тұрақтылықтың сақталуы және
дамуы, шетелдік инвесторлар үшін ұлттық ... ... ... ... ... ... ... нарықтық бәсекені әкімшілік араласпау арқылы қамтамасыз ететін
оңтайлы макроэкономикалық саясатты жалғастыруда.
Инвестициялық климатты жақсарту, жаңа ... ... және ... ... ... ... ... Қазақстан саясатының басымдылық
бағыты болып табылады.
3.2. Тіке шетелдік инвестициялар.
2002ж. Қазақстанға 2001ж. инвестициялары ... 1 ... ... ... дол. ... ақпаратты 27 қыркүйекте мәжілісте экономика ... ... ... ... хабарлады. Министрдің айтуынша 2002ж. Agip
КСО - 1,5 ... – 850 ... және ... ... ... 1 ... ... Ж.Кулекеев “2003ж. шетелдік тіке
инвестициялар көлемі 5 ... кем ... ... негізгі
мақсатымыз барлық инвестициялардың көп ... ... ... ... деп ... ... ақпараты
бойынша 2003ж. бастапқы 7 ... ... ... ... ... бағдарламасы бойынша 50 млн.дол. сомасында ... ... ... - 9,201 ... Қазақстан - 5,729 млрд дол., Әзірбайжан - 3,233
млрд.дол., Украина - 2,696 млрд.дол., Түркменстан - 762 млн.дол., Грузия ... ... ... - 423 ... ... - 346 ... ... -
342 млн.дол., Қырғыстан - 309 млн.дол., Армения - 265 ... ... -
87 ... ... ... ... ... инвестициядардың
жиынтық сомасы 12 млрд.дол-дан асты. Қазақстан экономикасына салынған
инвестициялар көлемінен жетекші ... ... және ... ... екі ... ... ... инвестициялардың 55%, Батыс Европа
елдеріне 30%, АҚШ үлесіне - 11,1%.
Инвестициялардың жартысынан астамы қара және түсті металлургияға және
ширегі ... ... ... ... сомадағы 1999ж. инвестициялар берілген бағыттарда
қолданылды: жабдықтарды сатып алу - 153 млн.дол., техникалық жабдықтау,
реконструкция - 83 ... ... ... ... - ... ... ... жұмыстары - 75,6 млн.дол., басқалары - 727,8
млн.дол., жарғылық фондтарға төлемдер - 100,8 млн.дол., ... ... ... ... "Басқалар" бағыты туралы ресми статистика ақпарат бермейді
/12/.
Келешекте инвестицияларды тарту жетекшілігі түбегейлі өзгерді. 2000 жылы
елімізге бағытталған инвестициялар ... 2,7 ... дол. ... ... экономикасына салынған инвестициялар бойынша жетекші орындарды
АҚШ(36%), Ұлыбритания (17%) және Италия (13%) ... ... және ... ... ... ... экономикасының
секторларына: өндірістік инфрақұрылым, өңдеуші өнеркәсіп, Астана қаласының
обьекттері, тұрғын үй, ауылшаруашылық, туризм және әлеуметтік сфераның
обьекттері.
Қазақстан Республикасында басқа да ... ... ... ... инвестициялардың 83,9% тіке инвестициялар түрінде болды.
Олар негізінен қара және түсті металлургия, мұнай-газ кешеніне бағытталған,
яғни түскен пайданың ... ... ... ... пайдалы салаларға
салынған. Келген ақша мен шығарылған қаржылар арасындағы арақатынас
елімізден кірістің үлкен көлемде тіке және жанама түрде ... ... ... ... ... төмендегі
басымдылықтардың қалыптасуына әкелді: Жапония - 36,9%, Оңт. Корея - 20,1%,
АҚШ - 17,4%, Ұлыбритания - 11,7%, Франция - 14,5%, Германия - 3,9%, ... ... КСРО ... ... капиталдарының тартылу бағыттарын анықтау үшін
шетелдердің тәжірибесін зерттеу маңызды. Түрлі даму елдер топтарына жатуына
қарамастан Қазақстан Республикасы Жапония, Германиямен ортақ ұқсастықтарға
ие:
өндіріс ... ... ... ... әкелген терең
дағдарыстың басталуы;
бұрынғы әлеуметтік жүйенің күйреуі және қоғамдық санада жаңа ойлауды
қалыптастыру қажеттігі;
жоғары білікті және арзан еңбек ресурстары орын таба ... ішкі ... ... ... инвестициялар ағымы көбейтуге қажетті обьективті алғышарттардың
болуы (заңдық режим, инвесторлардың ұлттық режиммен тең қарастырылуы,
жеңілдіктер жүйесінің болуы);
Қазақстандық қоғамның тұтастығы, ... ... ... ... ... жасауы және оппозициялық партиялардың толық
қалыптаспауы көрініс тапқан жағымды әлеуметтік-психологиялық ортаның ... ... ... салдарын есепке ала отырып,
Қазақстан төмендегі бағыттарды қамтитын ... ... ... ... ... ... қатаң методтарды қолданды: үкіметтік
кредиттер мен кепілдіктерді шектеу (себебі үкіметтік кредиттер алдын-ала
төлемді, ... ... және ... ... ... ... ... жағдайда елге келетін инвестицияларды көбейту мүмкіндіктері
кеңейеді. Инвестицияларды тарту жолының бұл түрі төмендегі факторлармен
басым:
тіке ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді;
өндіріс үрдісін басқаруға донорлық қатысу хұқығын ... ... ... ... ... үлкен көлемде қаржы ресурстарын
тартуды қамтамасыз етеді;
іскерлік және шаруашылық беле шаруашылық белмасыз ететін өндірістік ... ... ... ... ... ... Үкіметтік инвестициялық бағдарламаны қабылдау бағытын
қалыптастырды: құрылыс және обьекттерді сатып алумен қатар біріккен
кәсіпорындар және филиалдар салу, обьекттерді шетел ... ... ... және банктік мекемелердің инвестициялары арқылы
донорлардың кәсіпорындарды жекешелендіру үрдісіне қатысуын ... ... ... да ... ... ... ... алып сату іскерлігінен өндірістік, банктік,
құрылыстық және ауылшаруашылығында көбейе бастады. 1997ж. ... ... ... ... саны 1388 жетіп, оның ішінде шетелдік
инвесторлар басқаратын кәсіпорындар саны – 100 болды. Серіктестер
мүдделерінің өзгеруі олардың өндірістік мақсаттарды іске ... ... ... ұмтылысын анықтайды; Қазақстан Республикасы экономикасына
салынған айналыстағы капиталдардың көбеюі жеке жобалар бойынша
жекешелендіру үрдісіне әсер ... ... ... ... іштен және сырттан қауіп
төндіретін бірнеше жағымсыз факторлар төмендегідей:
1. Халық шаруашылығының белгілі салаларының дамуында үлкен ... ... ... ... қара және түсті металлургияның донор үшін
негізгі инвестициялық обьект ретінде сақталуы. Инвестициялардың мұндай
сипатта ... ... ... ... ... ... әкелді (темекі өндіру, маргарин өндірісі т.б.).
2. Тіке шетелдік инвестициялар құрылымның 70% ... ... оның ... ... ... ... алатын қаржыдан тұрады.
Мұндай инвестициялар фирмааралық қарыздардың қалыптасуына және қатал шартты
комерциялық кредиттердің таралуына әкелді.
3. Негізгі инвестор тарапынан ... беру ... ... сай емес ... трансферттелуіне әкеледі. Мысалы дүниежүзілік
практикада пайданың кетуі инвестициялардың 20% аспайды, пайданың қайтадан
инвестициялану үрдісі ... және ... ... алдамай-ақ елден
қаржының кетуіне себеп болады, яғни мемлекеттен тіке және жанама пайда
шығарылады.
4. Тіке инвестициялар ағымы басқа шетелдік инвестициялар ... ... ... ... ... ... балансқа белгілі
түрде әсер етеді.
5. Инвестициялардың экономиканың өндеуші емес, шикізаттық салаларға
бағытталуы, ... ... ... ... ... ... жағымсыз нәтижеге
соқтырады. Оның үстіне кеден арқылы өту барысында тиесілі экспорттық
төлемдердің өсуі орын алмайды.
6. Тіке инвестициялардың Қазақстан Республикасына тартылуы, ... ... алыс ... ... мүмкіндік бермейді. Мысалы
тәжірибе бойынша, көптеген донорлар өз міндеттерін орындай алмай төлемдік
дағдарыс ... ... ... жағдайы тұрақсызданады.
Обьекттер негізінен оңтайлы шарттармен басқаруға берілді: экспортқа
бағытталған өндірістерді ҚҚС және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... еркіндік, сату бағытының ТМД ауыл
шаруашылығынан тыс ауданға бұру хұқығы. Оның үстіне белгілі өндіріске
салынған бастапқы инвестциялар келер ... ... ... ... көп ... Информациялық рыноктың толық қалыптаспауы, шетел басқаруына беру жолының
жабық ... ... ... мен ... ... бақылауға
мүмкіндік бермейді.
Нәтижеде қарыздарды төлеу, жалақыны уақытында төлеу, экспортты өсіру және
зауыттар жұмысының тұрақтылығы мәселелері 1996 жылы шетел ... ... ... ... 1995ж. ... ... болды.
Қазақстанда нарықтық өзгерістер толығымен басқа мемлекеттер сияқты
инвестициялық үрдістің жандануына төмендегі макроэкономикалық сипаттағы
факторлар ... ... ... ... ... ... нәтижелігінің олардың
капитализациялық механизмнің жоқтығымен (қамсыздандырудың зейнетақы
қорының, инвестициялардың нарықтық институттарының және жинақтарды
салынымдарға ... ... ... ... ... уақытта жинақтаудың тартымдылығын және оларды инвестицияларға
айналдыруды қамтамасыз ете алмауы, жағдайды одан әрі қиындатуда.
Екінші мәселе ... ... ... ... республикалық
ұсыныстар банкінің қалыптасуымен сипатталады. Көптеген жобалар жоғары
нәтижелі идеялардың іске асуына кедергі болатын жабық және әлсіз бәсеке
шарттарында қарастырылуда.
Үшінші ... - ... ... ... ... сақталуы. Қаржы
ресурстарын айналымдық құралдарға салу қажеттігі ақшаға сұраныстың
жоғарылауына және инвестициялауға қаржы жетіспеуіне әкелуде.
Төртінші мәселе өндірістегі пайдаланудан тыс орасан зор қаржы, оған ... ... сома ... ... ... ... – қажетті жолдардың жоқтығына байланысты амортизациялық
төлемдер мен ... ішкі ... ... ... ... әкеледі.
Нәтижеде берілген мәселелер өндірістік шығындар құрылымының қиыстығына,
өндірістің таза ... ... ... ... ... өндіріске қатыспайтын мүліктік активтермен айналысатын
қаржылық кәсіпорындардың шектен тыс жұмысына әкеледі.
"Көрінбейтін" рынок қолы тұжырымын қолдайтын көптеген экономистер мемлекет
қатысуын төмендетуге бағытталған саясат ... ... ... ... ... және жоғарыдағы факторлар
инвестициялық белсенділікті жоғарылату үшін жағымды шарттарды қалыптастыру
мақсатымен мемлекет қатысуын кеңейтуді (бәсекеге төзімді отандық
өндірушілерді бюджеттік қаржыландыру және ... ... ВЭП іске ... ... тең ... ... қажет етеді.
Терең нарықтық өзгерістер кезеңінің басталуы жоғары инвестициялық
белсенділікпен бірге өтуі қажет ... ЖІӨ ... ... ... үлесі 30 - 40% құрайды. Көптеген шығындарды қажет ететін
халық шаруашылығы секторларынан шикізаттық салаларға бетбұрыс өнеркәсіп
дамуында ... ... ... ... ... бастаған жабдықтардың моральдық емес, негізгі фонд
ретінде тозуы 40% деңгейінде қарастырылады. Бұл ... ... ... ... ете ... Оның ... ... қаржылық, кредиттік
жүйенің және олардың институттарының толық қалыптасуы шетел капиталының
жаппай таралуына ... ... ... ... ... елдермен
салыстыра отырып, Аргентина саясатымен ортақ белгілерді байқауға болады.
Реформалардың бірінші кезеңінде инвестициялық – ... ... ... ... ... капиталдары тартылды.
Екінші кезеңде отандық тауар өндірушілерінің банкротына және қарыздардың
көбеюіне әкелген жекешелендіру үрдісінің белсенділігінің қамтамасыз етілуі
және мемлекеттік меншіктің 80% ... ... ... іске ... ... жекешелендірудің "тереңдеу" үрдісі республикалық рынокта
шетел банктері ролінің кеңеюіне яғни аргентина инвестициялық қателерінің
қайталануына әкелді: шығындарды азайту ... ... алу ... ... ... технологияларды дамытуға шарттар қалыптастырмай дәстүрлі салаларды
кеңейту; нәтижелі инвестициялық және сыртқы саудалық саясаттың ... ... ... анықтауға мүмкіндік бермей, сыртқы экономикалық саясатты
"өсу локомотиві" емес "тежеуші локомотивке" айналдырды; әлеуметтік
реформалардың тоқталуы, халық ... ... ... ... ... ... халықтың инвестициялық саясаттың белсенді
субьектіне айналмауына әкелді. Шетелдік ... баюы және ... ... ... ... тауар өндірушілерінің банкроттары
орын алды.
Қазақстандағы біріккен кәсіпорындар саны 1300 –ден асқанымен тек 2000 жаңа
жұмыс орны ... ... кіші ... ... кезеңдерде ашылған жұмыс
орындар саны 70 мыңға жетті.
Экономикада төртінші кезеңнің басталуы нәтижесінде халықаралық еңбек
бөлінісінде өз орнын табу үрдісінде ... ... ... ... ... ... ... үрдісі және оның мазмұнында терең өзгерістер
орын алды, атап айтсақ, негізгі капиталға инвестициялар ... ... өсуі 1/3 ... ... 2 млрд.дол. құрады. Негізгі
капиталға инвестициялардың өсу қарқынының ең ... ... ... (5 есе), ... ... және Қостанай облыстарында орын алды.
Негізгі капиталға бағытталған инвестицияларда шетел инвестицияларының үлесі
1996 ж. 13,5%, 1998 ж. 25% -ға өсті.
Дегенмен өндірістік ... ... ... ... және фабрикалардың
тоқтауы және жабдықтардың тозуымен нәтижелігінің төменделуімен ... ... ... 1990ж. ... ... ... инвестициялар қажет етеді. Оның үстіне халықтың табыстарынан
қалыптасқан жағдай өте жағымсыз, себебі жанбасына шаққандағы нақты табыс,
қолдағы ақша ресурстарының ... ... ... орташа жалақысының,
тағайындалған орташа зейнетақылардың көлемі, олардың сатып алу қабілеті -
өмір сүруге ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардағы меншігі 25%-ға дейін
төмендеді (1995ж. салыстырғанда 2 есе қысқарды). Шетелдік меншік түріндегі
кәсіпорындардың көлемі ... 1995ж. 6,3% 1998ж. 46%-ға ... өсті ... ... ... ... ... бойынша құрылымы
төмендегідей: Корея -40%, Китай, Великобритания - 12%. Барлық
инвестициялардың 49,2% тіке, 1% - портфельдік, 28% - ... ... - ... қаржы ұйымдарының заемдарынан тұрады.
Елімізде шетел инвестициялары үшін ең тартымды болып ... ... ... ... бұл кешенге 3 млрд.дол. инвестицияланды. Бұл
кешен ішінде ... ... ... ... 65% ... пайдалы қазбаларды өндіруге, 34% - көмірсутек шикізатына
бағытталған. Жалпы инвестициялар көлемі ішінде: 52% - ... және мыс, 17% ... ... 12% - ... 8% - ... өндіруге бағытталады.
Қазіргі ТМД елдеріндегі инвестициялық үрдістің ерекшклігі инвестициялық
климаттағы өзгерістердің бәсекеге ықпал етуімен сипатталады. Қазақстан
90жж. басында инвестициялық ... ... 133-135 ... болса,
1997ж. 127 орынға шықты. Осындай жағдаймен тіке инвестициялар көбейіп
экономиканың ... орын ... ... әдебиеттер
Негізгі әдебиеттер
1. Международная экономика, А. Киреев- М.: «Международные отношения»,
1998г, часть 1, стр. 285-308.
2. ... ... ... оқу құралы, ... А.: ... 1998 жыл, 39-53 ... ... ... , оқу ... Г.Ө.Жолдасбаева, - А.:
«Экономика», 2002 ж., 48-59 ... ... ... Р. ... С. ... А.: ҚазМБА, 1997жыл, 197
бет.
5. Халықаралық экономикалық қатынастар, оқу құралы, Н.Қ.Мамыров, - А.:
«Санат», 1998 жыл, 39-52 ... ... ... ... Р.Е.Елемесов, - ... ... 2002 жыл, 100-107 ... ... ... Казакстан, 2005 жыл, 1-2 басылым, 70-72 беттер.
2. Инвестиции, Н.Л. Маренков, Ростов-на-Дону, «Феникс», 2003г, 5-67 стр.
3. Инвестиционная стратегия, В.А. Чернов, М.: ... 2003г, 10-11 ... ... ... ... ... Экономическая энциклопедия.- Москва.,
Наука., 1968. – 1 т. 745с.
6. Менеджер. – Москва., Наука., 1993. - ... ... К., Брю С., ... ... ... 1993.- т1.,-
С17.
8.Попов Е., Бородаевский А., Экономические права человека: рынок
труда и ... // ... -1991.- ... ... РК от ... г. N 266-Xlll "Об иностранных
инвестициях".
10. Закон Республики Казахстан 28 февраля 1997 года N 75 ЗРК ... ... ... ... Указ ... Республики Казахстан от 5.04.1997 г. N 3444
"Об утверждении перечня приоритетных секторов экономики Республики
Казахстан для привлечения прямых отечественных и иностранных инвестиций"
12. Указ ... ... ... от 06-03.2000 года "Об
утверждении Правил предоставления льгот и преференций при заключении
контрактов с инвесторами, осуществляющими инвестиционную ... ... ... ... ... от 27.10.2003г.
14."Статистическое обозрение Казахстана,№1" 2000г.
15. Таблица поступления прямых иностранных инвестиций в Республику
Казахстан. http.//www.president.kz.
16. Список прямых инвестиций в ... РК. ... ... және модернизациялау
Өнд-тік инфрaқұр-ды қалыптастыру
Тауарлық-материалдық қорларды қалыптастыру
Әлеум-тік инфрақұр-ды қалыптастыру
Персоналды дайындау және қайта дайындау
Ғылым және ... ... ... өнім ... іске ... ... іске асыру
Жабдықтарды қолдану
Соңғы монтаждық жұмыстар
Құрылыстың іске асырылуы
Құрылысты инженерлік ... ... ... зерттеулік және тәжірибелік конструкторлық жұмыстар
Іске асыру кезеңі
Құрылыс және ... ... және ... ... цикл
r
Инвестициялар I
Нақты пайыз мөлшерлемесі

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының салық жүйесiн жетiлдiру38 бет
«Қазақстан Даму Банкі»АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫНЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ПОРТФЕЛІН ҚАЛЫТАСТЫРУ ЖӘНЕ БАСҚАРУ ПРОЦЕСІН ТАЛДАУ36 бет
Альянс Банк33 бет
Банктiң инвестициялық қызметтерінiң жалпы сипаттамасы және ерекшелiктерi68 бет
Банктердің инвестициялық портфелін қалыптастыру және басқару әдістерін зерттеп, оның жетілдіру жолдарын іздеу73 бет
Бағалы қағаздар портфельдік инвестицияның объектісі ретінде35 бет
Бағалы қағаздардың коммерциялық банктердің инвестициялық қызметіндегі рөлі25 бет
Зейнетақы қорларының инвестициялық қызметі52 бет
Ивестицияның пайда болуы29 бет
Инвестиция есебі25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь