Конституциялық құқық негіздері

1. Конституциялық құқық: ұғымы, пәні.
Қазақстан Республикасының Конститутциясы.

2. Қазақстан Республикасы қоғамдық құрылысының конституциялық негіздері.
Конституциямен бекітіліп, реттелетін қоғамдық қатынастар маңызды болғандықтан, коституциялық құқық, Қазақстан құқық салаларының арасында жетекші рөл атқарады. Құқық жүйесіндегі конституциялық құқықтың жетекші рөлі төмендегі мәселелер арқылы көрінеді: біріншіден, конституциялық құқық қоғам мен мемлекет құрлысының негізгі қағидаларын құқықтық формада бекітеді; екіншіден, конституциялық құқық барлық қоғамдық үрдістерді басқарудың жалпы негіздерін анықтайды; үшіншіден, конституциялық құқықтың нормалары құқықтық актілердің түрлерін, оларды қабылдайтын органдарды, актілердің заңдық күштерінің ара салмағын анықтайтындықтан, конституциялық құқықтың нормалары құқықтың жасалу үрдісін реттейді.
Конституциялық құқық ғылымы қоғамдық ғылымдар жүйесіне жататын заң ғылымдарының құрамдас бөлігі. Конституциялық құқық ғылым болғандықтан оның өзіне оқытылатын пәні, зерттейтін объектісі, әдістері, деректік негіздері бар. Конституциялық құқық салалық заң ғылымдарына кіреді. Конституциялық құқық ғылымы – конституциялық құрылыстың институттарында бекітілген мемлекеттік-құқықтық және мемлекеттік биліктің іске асырылуына байланысты болатын – ерікті қоғамдық қатынастардың дамуы заңдылықтары жайындағы ғылыми білімдер жүйесі. Конституциялық құқық жүйесіне: 1) конституциялық құқықтың құқық саласы екендігі жайындағы білімдер; 2) Қазақстан Республикасы Конституциясының мәні, мазмұны, құрылымы жайындағы білімдер; 3) Қазақстан Республикасы конституциялық құрылысының негіздері және олардың қоғамдағы үстем қатынастарымен қарым-қатынасы жайлы білімдер; 4) Қазақстан Республикасы азаматының, адамның құқықтары мен бостандықтары туралы білімдер; 5) Қазақстан Республикасының ұлттық-мемлкеттік және әкімшілік-аумақтық құрылымы туралы білімдер; 6) Қазақстан Республикасының билік органдары жүйесі, жергілікті мемлекеттік басқару мен өзін-өзі басқару туралы білімдер жатады.
Көрсетілген объектілер ғылыми зерттеудің пәні болып табылып ғылыми әдістемелік қағидаларға сүйеніп, тарихи, қисынды, салыстырмалы-құқықтық , жүйелік, статистикалық, нақты-әлеуметтік сияқты әдістерінің көмегімен оқытылады.
Теориялық қортындылар жасай отырып, конституциялық құқық ғылымы, ғылыми танымның негізін құрайтын барынша кең деректер жүйесіне сүйенеді. Осындай деректердің қатарына Конституция, конституциялық және қатардағы заңдар, Президенттің, Парламенттің; Үкіметтің, жергілікті атқару және өзін-өзі басқару органдардың нормативті актілері жатады. Сонымен бірге конституциялық құқықтың деректері көздеріне отандық, шетел оқымыстылары, ғалымдары, зерттеушілерінің конституциялық құқық саласына байланысты жазған еңбектері жатады.
1). Авторы: Опанов Қ.И
Кітап аты: «Құқық негіздері»
Басылым орны: Алматы, «Жеті жарғы» - 2006 жыл
Шифрі: ББК 67.99 (5 каз) 0я73
        
        Тақырыбы: Конституциялық құқық негіздері
Жоспары:
1. Конституциялық құқық: ұғымы, пәні.
Қазақстан Республикасының Конститутциясы.
2. Қазақстан Республикасы қоғамдық құрылысының конституциялық негіздері.
1. Конституциялық ... ... ... Республикасының Конститутциясы.
Конституциямен бекітіліп, реттелетін ... ... ... ... ... Қазақстан құқық салаларының арасында
жетекші рөл атқарады. Құқық ... ... ... ... ... ... арқылы көрінеді: біріншіден, конституциялық құқық
қоғам мен ... ... ... ... ... формада
бекітеді; екіншіден, конституциялық құқық барлық қоғамдық ... ... ... анықтайды; үшіншіден, конституциялық құқықтың
нормалары құқықтық ... ... ... ... ... ... ... ара салмағын анықтайтындықтан, конституциялық
құқықтың нормалары құқықтың жасалу үрдісін реттейді.
Конституциялық құқық ғылымы қоғамдық ғылымдар жүйесіне ... ... ... бөлігі. Конституциялық құқық ғылым болғандықтан оның
өзіне оқытылатын пәні, зерттейтін объектісі, әдістері, деректік негіздері
бар. ... ... ... заң ғылымдарына кіреді. Конституциялық
құқық ғылымы – конституциялық ... ... ... және ... ... іске ... байланысты
болатын – ерікті қоғамдық қатынастардың дамуы ... ... ... ... ... ... жүйесіне: 1) конституциялық құқықтың
құқық саласы ... ... ... 2) ... ... мәні, мазмұны, құрылымы жайындағы білімдер; 3) Қазақстан
Республикасы конституциялық құрылысының негіздері және олардың қоғамдағы
үстем ... ... ... ... 4) ... азаматының, адамның құқықтары мен бостандықтары ... 5) ... ... ... және ... ... туралы білімдер; 6) ... ... ... ... ... ... ... мен өзін-өзі басқару
туралы білімдер жатады.
Көрсетілген объектілер ғылыми зерттеудің пәні болып табылып ... ... ... ... ... салыстырмалы-құқықтық ,
жүйелік, статистикалық, нақты-әлеуметтік сияқты ... ... ... ... ... ... құқық ғылымы,
ғылыми танымның негізін құрайтын барынша кең ... ... ... ... ... ... конституциялық және қатардағы
заңдар, Президенттің, Парламенттің; ... ... ... және өзін-
өзі басқару органдардың нормативті актілері жатады. ... ... ... ... көздеріне отандық, шетел ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Конституциялық құқық тұлғаның құқық мәртебесі мен ... ... ... ... ... ... жиынтығы,
құқықтың саласы. Сондықтан мемлекеттің құрылымына, адам мен мемлекет
арасындағы ... ... ... іске ... мен ... ... ... конституциялық құқықтың оқытатын пәні.
Құқықтың басқа салалары сияқты, конституциялық құқықтың ... ... ... реттеу әдістері деп аталатын, амал-айла,
тәсілдердің жиынтығы бар. Конституциялық ... ... ... ... ... ... ... 2) тыйым салу әдісі; 3) рұқсат беру әдісі; 4)
мойындау әдісі.
Сонымен, конституциялық құқық ... - ... ... ... адам мен ... ... ... мемлекеттік билік органдары жүйесінің, жергілікті мемлекеттік
және өзін-өзі басқарудың негіздерін ... ... ... ... ... бір саласы.
Қазақстан Республикасының Конституциясы. Конституция латыншадан
constitutio – аударғанда бекіту, орнату деген мағына ... ... ... деп ... шығарған актілерін атаған. Орта ғасырда әр
түрлі сословиялардың құқықтары мен еркіндіктері туралы нормативті ... ... ... ... замандағы ұғымына жақын
мәндегі ең ... ... – 1787 жылы ... АҚШ ... конституция 1791 жылы Францияда қабылданған. Батыс Еуропа елдерінде
конституцияның қалыптасуына 18-19 ғасырдағы буржуазиялық ... әсер ... ... сол ... ... билікті, абсолюттік
монархияны шектеудің, буржуазияның (капиталистердің) ...... ... ... ... нормасы болып табылады.
Заң ғылымында Конституция деп мемлекет пен адамның, ... ... ... ... ... ... мен іс-
әрекетін, қоғамдық құрылыс пен мемлекеттік құрылымды бекітетін, жоғарғы
заңдық күші бар ... акт, ... ... ... ... ... оның атқаратын қызыметтерімен
тығыз байланысты. Конституцияның негізгі міндеттері: 1) ... ... ... ... ... негізі, құқықтың басты деректік
қайнар көзі болып табылатындығынан, нормаларының ең жоғарғы, заңдық күші
барлығынан көрінеді.; 2) ... ... ... ... ... ... тәртібін реттеуінде; 3) Конституцияның идеологиялық ықпал
жасаудың құралы болуы, оның ... ... 4) ... меншіктің нысанын (формасын), әрекет етуінің тәртібін реттеуі
зкономикалық қызыметіне жатады.
Конституцияны нормативтік құқықтық актілердің ... ... ... ... ... ... ... конституцияның үстемдігі – оның жоғарғы заңдық күші. Ол
дегеніміз: Конституцияның нормалары басқа ... ... үшін ... ... ... тек Конституцияда көрсетілген органдар ғана қабылдай
алады; нормативтік ... ... ... ... ... ... ... органдар, жергілікті мемлекеттік басқару және өзін - өзі
басқару органдары, лауазымды ... ... ... ... мен баптарын бұзбай сақтауға міндетті. ... ... ... өзімен бекітіледі.
Екіншісі, Конституцияның құрылтайлық сипаты. Конституция мемлекеттік
құрылыс пен ... ... іске ... ... құрайды,
бекітеді. Конституцияның нормалары мен баптары басқа нормативтік актілерге
қарағанда алғашқы болып табылады.
Үшіншіден, Конституцияның тура, ... ... Бұл ... ... керек:
Конституцияның нормалары заң шығару, атқару және сот ... ... ... ... ... ... сотта құқық
субъектілері өз құқықтарын қорғау үшін пайдаланылуы мүмкін.
Төртіншіден, Конституцияны өзгертудің және қабылдаудың ... ... ... ... не оған ... мен ... енгізу, тек
Конституцияда бекітілген ерекше жолмен, яғни конституцияның дәрежесіндей
заңдық күші бар ... ... және ол ... ... ... ... бар органның еркімен жүзеге асырылады.
Бесіншіден, ... ... ... ... жатады.
Конституцияны құқықтық қорғау дегеніміз конституциялық заңдылықтың сақталу
тәртібін қамтамассыз ететін заңды құралдардың ... ... ... ... ... ерекше рөл, мемлекет басшысы, ең жоғарғы
лауазымды мемлекеттік қызмет, Конституцияның ... ... ... ант ... ... Республикасы президентінің
үлесіне тиеді. Сонымен бірге, Конституцияны қорғау мақсатында құқық қорғау
органдары құрылады.
Қазақстан Республикасы Конституциясының қалыптасу ... ... ... тәуелсіз Қазақстан Конституциясының қалыптасу тарихы
өзінің бастамасын Қазақ ... ... ... Конституциясына
өзгерістер мен толықтырулар енгізі туралы 1990 жылғы 24 сәуір заңынан
алады. Аталған заң ... ... ... ... ... ... ... елімізде бірінші рет Президент лауазымы енгізілді.
Конституциялық сипаттағы ең ... акты 1990 жылы 25 ... ... ... мемлекеттік егемендігі туралы Деклорация болды.
Деклорация бойынша Қазақ КСР-і заңдарының КСРО заңдарынан артықшылығы; КСРО
мен ҚКСР арасындағы қатынас ... ... ... ... ... құрылымға, саяси, экономикалық, әлеуметтік, ...... ... ... ... өз ... шешетіндігі; ҚКСР
заңдарын бұзған жағдайда өз аумағында КСРО-ның заңдарын тоқтатуға құқы
барлығы; Республика аумағына қол ... және ... ... ... ... Жоғарғы Кеңестің келісімінсіз республика
жерінде басқа ... ... ... мен ... ... ... ішкі ... мемлекеттік және
қоғамдық қауіпсіздік органдарын құруға құқығы; Қазақстанның өз ... ... ... мен халықаралық қатынасын өз ... ... ... ... жаңа Одақтық шарт пен Қазақстан
Конституциясын жасауға негіз болатындығы осы ... ... ... ... ... КСР – ның Конституциясы Қеңестердің билігін бекітсе,
1990 жылғы егемендік Деклорация мемлекеттік ... ... ... ... акты еді. Заң ... ... Жоғарғы Кеңеске берілді,
республика басшылығы және ... бөлу – ... ... ... сот ... ... ... қолына берілді. Деклорацияда мемелкеттің
әлеуметтік негізін ... ... ... көрсетілмеді. Егемендіктің және
мемлекеттік биліктің бірден – бір ... көзі ... деп ... ... органдары мен басқару жүйесі саласындағы ... ... ... 1990 жылы 20 ... ... ... ... «Мемлекеттік билік пен басқарудың құрылымын жетілдіру
туралы», 1991 жылы 15 ақпанда ... ... ... ... ... және ... ... өзін -өзі басқару туралы» заңдар
қабылданды.
Бірінші заң бойынша бұрынғы КСРО ... ... ... ... ... ... қайта құрылды. Он ... ... мен ... ... жартысы қайта құрылды. Мемлекеттік
жоспарлау, Мемлекеттік ауыл шаруашылығы өнеркәсібі, ... ... ... ... ... ... ... мекемелер жойылды.
Олардың орнына экономика жөніндегі мемлекеттік комитет, монополияға қарсы
комитет, мемлекеттік мүлікті басқару комитеті сияқты жаңа ... ... ... Вице – ... мен Бас прокуроры лауазымдары
енгізілді.
Екінші заң бойынша өкілетті және ... ... ... ... шоғырландырылды. Жергілікті Кеңестердің ... ... ... меншік, жергілікті бюджетке түсетін
салықтың түрлері ... ... ... ... ... кезеңі
1991 жылғы 10 желтоқсанда ... ... ... Социалистік
Республикасы атын өзгерту туралы» заңын қабылдаудан басталады деуге ... заң ... заң деп ... іс ... ... ... заң ... ұйымдардың идеологиялық негізін жою туралы Қазақ
КСР – ның ... ... ... жылы 16 ... «Қазақстан Республикасының мемлекеттік
тәуелсіздігі туралы» Конституциялық заң қабылданды. Заңның 1 – ... ... ... және құқықтық мемлекет, оның аумағы
біртұтас, бөлінбейді және қол сұғылмайды деп жарияланды.
Заңның 2 – ... ... ... ... ... ... ... республикадағы барлық ұлттың азаматтары егемендік пен мемлекеттік
биліктің бірден – бір қайнар көзі біртұтас Қазақстан ... ... ... Қазақстан аумағынан кетуге мәжбүр болып, басқа мемлекеттердің
жерінде тұрып жатқан қазақтар үшін заң сол ... ... ... келмеген
жағдайда сол елдің азаматтығымен қоса ... ... алу ... 3 – ... ... ... ... мен басқарудың
құрылымын анықтады. Мемлекеттік билік оны заң шығару, атқару және ... бөлу ... ... іске ... деп жазылды.
Қазақстан Республикасының және атқару билігінің ... ... ...... ... ... ... анықтады. Қазақстан
өзіндік экономикалық жүйеге және меншіктің әр ... ... мен ... ... Жер және оның ... су, әуе ... ... ... және басқа табиғат байлықтары мемлекеттің ерекше ... ... ... ... құқықтың субъектісі және сыртқы
экономикалық мәселелерді өз еркімен шешетіндігі айтылды. 18 – ... бұл ... жаңа ... ... ... бола алады деп көрсетілді.
Бүгінгі күннен бастап Қазақстан заң ... ... ... делінді. Осы
мемлекеттік тәуелсіздік туралы конституциялық заңға қайшы келмейтіндіктен
Қазақ КСР ... ... КСРО ... ... ... ... ... берді.
Осы кезеңде 1978 жылғы Конституцияға елеулі ... ... ... ... ... ... 1991 жылы 20 ... «Қазақстан Республикасының азаматтығы ... заң ... мен қос ... ... Заң ... Қазақстан
Республикасы азаматтығын алудың жаңа негіздері бекітілді.
Конституцияның қалыптасуының үшінші кезеңі 1993 жылғы 28 қаңтарда
Жоғарғы ... ... ... ... ... ... 1993 жылғы Конституция Қазақстанның мемлекеттік және қоғамдық
құрылысын жаңаша анықтады. Конституция ... ... ... ... ... ... ... құқықтық нормаларын,
қағидалары мен идеяларын пайдаланды. Сонымен ... ... ескі ... ... КСР – ның ... ережелерін сақтады. Мысалы, Жоғарғы Кеңес бір
палаталық өкілеттік және заң ... ... ... ... бірақ бұрынғыдай
бүкіл биліктік орган болған жоқ. Жергілікті өкілетті органдар – ... 1978 ... ... ... адам мен ... ... ... және тағы басқа да идеялар, ережелер ... ... рет ... діни ... бөлуді және
Қазақстан аумағында саяси не ... ... құру ... ... ... және ... (унитарлы)» деген ұғымдар пайдаланылды.
Конституция мемлекеттік билік тармақтарының өзара қарым – қатынасында
тежемелік және тепе – теңдік ... ... және ... тура ... ... ... ... қаулысына сәйкес 1993 жылы 10 желтоқсанда
Жоғарғы Кеңес Президентке қатардағы заңдық ғана емес, конституциялық ... бар ... ... ... ... ... құзырет берді. 1993 жылғы
Конституцияда бұндай ереже блмағандықтан, ... ... осы ... ... өзгерістер мен толықтырулар деуге болады.
Конституция дамуының төртінші кезеңі бүгінгі таңда өзіміз өмір сүріп
отырған, ... 1995 ... ... ... ... Бұл ... алғашқы конституциядан қабылдану тәртібі
жағынан ... ... ... ... ... ... ... кезеңінде 1998 жылы 7 қазанда
Парламент осы Конституцияға 19 және ... ... ... ... ... ... ... 1999 жылғы 10 қаңтарда
мерзімінен бұрынғы президент сайлауын ... ... ... қабылдады. Келесі
түзетулер президенттік құзыреттіліктің ... бес ... жеті ... ... кандидаттың шектеулі жас мөлшері алынып тасталды.
Келесі түзету ... ... ... ... 50 пайызынан төмен
емес мөлшеріндегі дауысын алғанда сайлау өтті деп ... ... ... ... ... ... қоғамдық
құрылысының конституциялық негіздері.
Әр мемлекеттің өзіндік ерекшелігін көрсететін ... ... ... ... ... ... ... демократиялық,
демократиялық емес сипатта не басқаруы жағынан республика, ... ... ... ... мемлекеттік құрылыстың ... үш ... ... халықтық билік, биліктің бөлінуі, адам мен
азаматтың құқықтары мен бостандықтарының ... ... сол ... ... заңы ... ... ... күшке
ие болады. Конституцияда көрсетіліп, бекітілген ... ... ... деп аталады. Сондықтан, конституциялық құрылыс
мемлекет іс - ... ... ... ... ... ... Сонымен, Қазақстан Республикасының конституциялық
құрылысы қандай бөлшектерден тұрады?
Біріншіден, бұл егемендік. ... ... ... 2 – ... 2 – ... «Республиканың егемендігі оның
бүкіл аумағын қамтиды. Мемлекет өз аумағының тұтастығын, қол сұғылмауын
және ... ... ... - деп ... ... ... мемлекеттік биліктің заң шығарушы, атқарушы және сот ... ... өз ... толықтығы және халықаралық қатынастар
саласындағы мемлекеттік биліктің шет мемлекеттердің билігінен ... ... ... ... мемлекетте биліктің бірден – бір қайнар көзі халық
болып табылады. Халықты ... ... ... ... ... халықтық
егемендіктің көрінісі. Халықтық егемендік қоғамды және
Мемлекетті басқару ісіне накты араласу үшін халыктың әлеуметтік-
экономикалык және ... ... мен ... ие болуын
білдіретін ... ... ... ... сөз. ... өз ... ... не сайлау арқылы тікелей немесе ... ... ... беру арқылы іске асырады.Ешкім ... ... ... кете ... пен ... ... сөйлеу құқығы Казкстанның
Президентіне және конституциялык өкілеттігі шегінде ... ... ... емес, өзінің құзыреті шеңберіңде тек
мемлекеттің атынан ғана ... кұқы ... ... ... басқару түрпішіні жағынан республика
Республикада мемлекеттік биліктің жоғарғы ... мен ... ... не ... ... ... белгілі бір мерзімге
сайланады. Қазақстан президенттік республика. Мемлекеттің басшысы,
Қазақстанның ... ... ... ең ... ... ... Қазақстан
Республикасының Президенті бүкілхалықтық сайлау барысында 7 жыл ... ... ... – Қазақстан Республикасының заң шығару қызыметін
жүзеге асыратын Республиканың ең жоғарғы өкілді ... ... ... ... ал ... Сенаты қосымша сайлаудың нәтижесінде
қалыптасады.
Үшіншіден, жалықтық билік. Конституцияның 1 – бабында көрсетілгендей
Қазақстан өзін демократиялық ... ... ... Бұл ... ... ... ... тікелей мемлекет басшысы
Президентті сайлайтын және мерзімі өткен соң ... ... ... ... ... бар ... ретінде анықтайды. Сөз, ар – ождан,
тіл бірігу, мемлекеттік қызыметке араласу сияқты құқықтар мен ... ... ... әлеуметтік және ұлттық шыққан тегіне қарамастан
азшылық пен жекеленген азаматтардың ... ... ... ... ... ... Қазақстанда дін, діни
мекемелер мемлекеттен ажыратылған, мемлекеттік не жалпы міндетті бір ... Діни ... ... құруға тыйым салынған. әрбір адамның, азаматтың
белгілі бір дінді ұстауына не ұстанбауына, дінін ... ... ар ... бостандығы, құқығы бар.
Бесіншіден, құқықтың үстемдігі. Қазақстан өзін құқықтық ... ... ... ... барлық салаларында құқықтың рөлі
мен үстемдігі жоғары болуы қажет. Құқықтық ... адам мен ... ... ең ... ... ... ... биліктің
тармақталуы, сот билігінің тәуелсіздігі, мемлекет пен әрбір адамның өзара
жауапкершілігі мойындалуы тиіс.
Алтыншыдан, мемлекеттің әлеуметтік ... ... өзін ... ретінде бекітетіндіктен, мемлекет ат төбеліндей азғана топқа не
адам мемлекетке емес, ... ... ... ... ... ... Мемлекет қоғамдағы игіліктер мен байлықты барлық
азаматтарға тең ... ... ... ... ... сақтау, ғылым,
мәдениет, жұмыспен қамтамассыз ету сияқты әлеуметтік салаларды, халықтың
жағдайы нашар, табысы ... ... ... ... ... ... өмір сүруге қажетті қоршаған ортаның ... ... ... ... ... ... мойындайды.
Жетіншіден, Қазақстан республикасы бірыңғай (унитарлық) мемлекет.
Бірыңғайлы мемлекет дегеніміз - өзінің құрамында автономия не қандай да ... ... ... жоқ, бір ... ... жүйелі құқығы, бір
азаматтығы, өзінің Парламенті, үкіметі, атқару, сот ... ... ... ... бар, ... басқару нысаны. Қазақстандағы мемлекеттік
биліктің бірлігін мемлекеттің ... ең ... ... ... ... ... Президент мемлекеттік биліктің барлық тармағының келісіп
жұмыс істеуін және өкімет органдарының халық алдындағы ... ... ... Президент мемлекеттік биліктің барлық
тармақтарынан ... ... ... тұр және ... ... билігі жүйесін
басқарады.
Сегізіншіден, Конституцияның 5 – ... 1 – ... ... ... идеологиялық және саяси әралуандылық мойындалады.
Саяси әралуандылық – Конституцияның ... ... ... ... ... мен ... ... саяси үрдіске тең араласу мүмкіндігін
туғызатын, ... өмір ... және ... кез – ... ... болуға не болмауға бар, саяси пікір мен саяси іс ... тән ... ... әралуандылық Конституциямен мойындалған
белгілі бір саяси партияның мүшесі болу не ... ғана ... кез – ... ... ... саяси партияға кірмеуге де құқығы
барлығын мойындайтын ... ... ... ... бір ... ... емес, керсінше ол идеологияның көптүрлілігімен сәйкес.
Идеологиялық әралуандылық – ... не ... ... ... ... ... салынатын, әралуандылықтың әрекет етуінің
кепілдігі болатын, идеологиялық және ... ... ... 6 – ... 1 – тармағына сәйкес ... пен жеке ... тең ... ... және қорғалуы
қоғамдық қатынастардың бір саласы экономикалық әралуандылықты көрсетеді.
Тоғызыншыдан, Қазақстан Республикасының Қонституциясы адам ... ... мен ... ең ... ... деп ... – бап). ... пен жеке адам арсындағы өзара қарым – қатынас барысында
ең алдымен тұлғаның мүддесінің артықшылығын жариялайды. ... ... ... қамтамассыз ету мемлекеттің міндеті болып табылады.
Оныншыдан, халықаралық шарттар нормаларының Республика заңдары
нормаларының ... ... бар. ... 4 – бабының 4 –
тармағында «Барлық заңдар, Республика ... ... ... ... ... ... ... бостандықтары
мен міндеттеріне қатысты ... ... ... ... ... оларды қолданудың міндетті шарты болып табылады» деп көрсетілген.
2.1 Азаматтық: ... алу және ... ... Қазақстан
Республикасының азаматтығы адамның мемелекетпен тұрақты саяси – құқықылық
байланысын айқындайды, бұл ... ... ... ... ... ... көрінеді. Мемлекет Қазақстан Республикасының
азаматы ... ... алу, ... ... ... ... шығу, азаматтықтан айырылудың негіздерін және ... ... ... алу ... Қазақстан
Республикасының азаматтығы: 1) тууы бойынша; 2) Қазақстан Республикасының
азаматтығына ... ... 3) ... ... ... ... ... мен тәртіп бойынша; 4) ... ... ... 1991 ... 20 ... ... Заңында көзделген өзге де негіздер бойынша алынады. Азаматтыққа қабылдау
Қазақстан Республикасы Президентінің атына өтініш беру ... ... ... азаматтығына қабылдау шарттары. Қазақстан
Республикасының азаматтығына: 1) Қазақстан Республмкасының аумағында заңды
негізде кемінде бес жыл ... ... не ... Республикасының
азаматтарымен кемінде үш жыл некеде тұратын адамдар ... ... ... ... ... ... ... пайым қабілетін жоғалтқан не Қазақстан ... ... ... ... кәсіптерге ие және талаптарға сай
келетін адамдардан және олардың ... ... және ... ... ... ... ... адамдардан, сондай – ... ... ... ... мен ... ... егер олар
тарихи Отаны ретінде тұрақты тұру үшін ... ... ... ... ... болса, олардан осы тармақшаның бірінші абзацында
көзделген шарттардың ... ... ... 2) ... ... ... жақын туыстарының бірі – баласы (оның ішінде асырап
алған баласы), жұбайы (зайыбы) және ата – анасының ... ... ...... аға – інісі, атасы немесе ... бар, ... ... тұру ... ... бұрынғы одақтас
республикалардың азаматтары, Қазақстан ... тұру ... ... ... ... ... ... жүрген және Қазақстан Республикасы
аумағында орналасқан әскери қызыметшілердің азаматтығы мәселелері Қазақстан
Республикасының мемлекетаралық шарттарымен ... ... ... ... бас тарту негіздері.
Егер Қазақстан Республикасының азаматтығына қабылдау ... ... ... 1) ... қарсы халықаралық құқықта көзделген қылмыс жасаса,
Қазақстан Республикасының егемендігі мен тәуелсіздігіне ... ... ... ... Республикасының территориясының бірлігі мен тұтастығын бұзуға
шақырса; 3) мемлекет қауіпсіздігіне, ... ... ... ... ... іс - ... жасаса; 4) мемлекетаралық, ұлтаралық
және діни араздықты қоздыратын болса, Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... 5) ... әрекеті үшін
сотталған болса; 6) сот ерекше қауіпті баукеспе деп ... 7) ... ... ... оның ... ... Қазақстан Республикасының азаматы болған ... ... осы Заң ... ... оның ... ... ... келтірілуі мүмкін. Азаматтықты қалпына келтіру азаматтықтан шыққан
бес жыл уақыт ішінде Президенттің ... ... жазу ... ... ... ... негіздері. Қазақстан Республикасының азаматтығы:
1) Қазақстан Республикасы азаматтығынан шығу; 2) Қазақстан Республикасының
азаматтығынан айырылу салдарынан ... ... ... ... ... ... өтініш
жазу арқылы азаматтардың өз еркімен азаматтылығының тоқтатылуы. Қазақстан
Республикасы азаматтығынан шығуға адамның осы ... ... ... ... ... ... етіледі.
Егер шығу туралы өтініш жасаушы адамның Қазақстан Республикасы
алдындағы ... ... ... ... ... ... ... немесе Қазақстан Республикасы
территориясында орналасқан кәсіпорындардың, мекемелер мен ұйымдардың,
қоғамдық ... ... ... байланысты болса, Қазақстан
Республикасы азаматтығынан шығарудан бас ... ... шығу ... ... ... адам ... ... қылмысты
жауапқа тартылған болса не заң ... ... ... сот ... ... өтеп жүрсе немесе ол адамның Қазақстан Республикасы азаматтығынан
шығуы ... ... ... қауіпсіздігі мүдделеріне қайшы
келсе, Қазақстан Республикасы азаматтығынан шығуға жол берілмейді.
Азаматтықтан ... ... ... ... ... ... мемлекетаралық шарттарында көзделген реттерді
қоспағанда, адамның ... ... ... қызыметке қауіпсіздік
қызыметіне, полицияға, юстиция органдарына немесе өзге де ... және ... ... орналасуы салдарынан; 2) егер Қазақстан
Республикасының азаматтығы көрінеу жалған мәліметтер немесе жалған құжаттар
табыс ету нәтижесінде ... 3) ... ... ... ... негіздер бойынша; 4) егер Қазақстан Республикасынан
тыс жерлерде тұрақты тұратын адам ... ... үш жыл ... ... ... 5) егер адам ... ... азаматтығын
алған болса, айырылады. 14 ... ... ... ... ата –
аналарының азаматтығымен анықталады. 14 – 18 ... ... ... олардың келісімімен өзгертіледі.
2.2 Адам мен азаматтың конституциялық құқықтарының, бостандықтарының
және міндеттерінің жүйесі. Адам мен азаматтың конституциялық құқықтары мен
бостандықтары – ... ... ... ... ... ... табылатын, адам туғанда, азаматтық алғанда пайда болатын
ажырамас құқықтары мен бостандықтары. ... ... және ... екі ... ұғымдар.
Адамның құқығы – қай мемлекетте тұрмасын, өмір сүру, еркін болу,
бақытқа ұмтылу, жеке ... қол ... ... адам ... бірге болатын,
жаратылысты, ажырамас құқықтар мен бостандықтардың жиынтығы. ... мен ... ... те, басқа ешкім де белгілемейді және
жоққа шығара алмайды.
Азаматтың ... ... ... ... ... ... тарапынан
бекітілетін құқықтар мен бостандықтар жиынтығы. Кез – келген азамат ... ... адам ... ... Адам мен азаматтың конституциялық
құқықтарының, бостандықтарының мен ... ... ... ... құқықтары, саяси құқықтары мен бостандықтары, ... және ... ... мен ... ... бес бөлшектен
тұрады.
1. Адам мен азаматтың жеке бастарының құқықтары төмендегідей: Әркімнің
өмір сүруге құқығы бар (15 – бап). ... өз ... ... өмірін қиюға хақысы жоқ. Тек аса ауыр қылмыс ... ... ... деп ... ... ғана заң ... ... атынан өлім жазасына кеседі. Ондай жазаға кесілген адамның
кешірімжасау туралы өтініш ету хақы бар; ... ... ... ... ... бар (16 – бап). ... еркіндігін,
бостандығын заңда көзделмеген жағдайда ешкімнің шектеуге құқы жоқ.
Адамды құлдықта, қамауда, ... ... ... ... көзделген
реттерде ғана және тек соттың ... ... ... және ... ... ... тұтқындалған адамға сотқа
шағымдану құқығы беріледі. Прокурордың санкциясынсыз адамды жетпіс
екі сағаттан ... ... ғана ... ... ... ... ... деп айып тағылған кезден бастап
адвокаттың (қорғаушының) көмегін паидалануға құқылы; адамның қадір –
қасиетіне қол ... ... (17- бап). ... ... ...... жасауға, басқадай қатыгездік немесе адамдық қадір
– қасиетін қорлайтындай жәбір көрсетуге, жала ... ар – ... не ... тиым ... ... жеке ... ... отбасының құпиясына, ар – намысы мен абыройына қол ... кір ... ... (18 – бап). әркімнің өзінің ... мен ... ... ... ... ... сөйлескен сөздерінің, почта, телеграф арқылы және басқа
жолдармен алысқан хабарларының құпиялығы ... ... бар. ... ... заңда тікелей белгіленген реттер мен тәртіп бойынша
ғана жол беріледі. Мемлекеттік органдар, қоғамдық бірлестіктер,
лауазымды адамдар және ... ... ... ... ... ... мен мүдделеріне қатысты құжаттарымен, шешімдерімен
және ақпарат көздерімен ... ... ... ... ... ... қай ... қай партияға және қай дінге
жататынын өзі ... және оны ...... ... (19 ... сөз және ... бостандығы (20 – бап). Сөз бен
шығармашылық еркіндігіне ... ... ... ... ... заң ... тыйым салынбаған кез келген тәсілмен
еркін ақпарат алуға және ... ... бар. ... ... ... ... табылатын мәліметтер
тізбесі заңмен белгіленеді. ... ... ... ... оның ... ... ... қауіпсіздігіне
нұқсан келтіруді, соғысты, әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, діни,
тектік – топтық және ... ... ... – ақ қатыгездік пен
зорлық – зомбылыққа бас ұруды насихаттауға немесе үгіттеуге жол
берілмейді; көшіп – ... ... ... таңдау бостандығы (21 –
бап). Қазақстан Республикасы ... ... ... ... әрбір
адам, заңда көрсетілгеннен басқа реттерде, оның ... ...... және тұрғылықты мекенді өз қалауынша таңдап алуға
құқығы бар. әркімнің ... тыс ... ... құқығы бар.
Республика азаматтарының Республикаға кедергісіз қайтып оралуына
құқығы бар; ар – ... ... (22 – бап). Ар – ... бостандығы
құқығын жүзеге асыру жалпы адамдық және азаматтық құқықтар мен
мемлекет ... ... ... ... ... ... ... оны тексеруге және тінтуге ... ... мен ... ... ғана жол ... ... азаматтарды тұрғын үймен қамтамассыз ету үшін
жағдайлар жасалады. Заңда ... ... ... ... үй заңмен белгіленген нормаларға сәйкес мемлекеттік тұрғын үй
қорларынан олардың шама – щарқы көтеретін ақыға беріледі.
Қолданған ... ... ... Қ.И
Кітап аты: «Құқық негіздері»
Басылым орны: Алматы, «Жеті жарғы» - 2006 жыл
Шифрі: ББК 67.99 (5 каз) 0я73

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
VIII Тақырып. Үкіметтің ұйымдастырылуы мен қызметінің конституциялық негіздері22 бет
Адам және азаматтардың конституциялық міндеттері18 бет
Адам және азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтары82 бет
Адам және азаматтың конституциялық және басқа да құқықтары мен бостандықтарына қарсы қылмыстар9 бет
Адам және азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтары35 бет
Адам және азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарының ұғымы39 бет
Адам мен азаматтардың конституциялық құқықтары, бостандықтарына және міндеттері38 бет
Адам мен азаматтың құқықтары, бостандықтары мен міндеттерінің конституциялық құқықтық қырлары59 бет
Алдын ала тергеудегі конституциялық қағида ретіндегі кінәсіздік презумпциясы29 бет
Алдын-ала тергеу стадиясындағы сезікті мен айыпталушының конституциялық құқықтары мен бостандықтарының кепілдіктері101 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь