Ұйымдағы корпоративті мәдениетті құрудың теоретика-методологиялық негіздері

КІРІСПЕ 3
1.ТАРАУ. КӘСІПОРЫНДА КОРПОРАТИВТІК МӘДЕНИЕТТІ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ.ӘДІСТЕМЕЛІК АСПЕКТІЛЕРІ 6
1.1. КОРПОРАТИВТІК МӘДЕНИЕТТІҢ ЖАЛПЫ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ МӘНІ 6
1.2. КОРПОРАТИВТІК МӘДЕНИЕТТІҢ ЭЛЕМЕНТТЕРІ 15
1.2.1. ҚҰНДЫЛЫҚТАР ЖҮЙЕСІ, МІНЕЗ.ҚҰЛЫҚ СТАНДАРТТАРЫ 15
2.ТАРАУ. КОРПОРАТИВТІК МӘДЕНИЕТТІ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ӘЛЕМДІК ТӘЖІРИБЕСІ 26
2.1. КОРПОРАТИВТІК МӘДЕНИЕТТІ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ӘЛЕМДІК ТӘЖІРИБЕСІ 26
2.2. КОРПОРАТИВТІК МӘДЕНИЕТТІ ҚАЛЫПТАСТЫРУ ТЕХНОЛОГИЯСЫ 31
3.ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ КӘСІПОРЫНДАРЫНДАҒЫ КОРПОРАТИВТІК БАСЫЛЫМДАР 39
3.1. Шет елдердегі корпоративтік БАҚ нарығы 39
3.2. Қазақстан Республикасының корпоративтік басылымдары 42
ҚОРЫТЫНДЫ 47
СІЛТЕМЕ ӘДЕБИЕТТЕР 48
Корпоративтік мәдениет – бұл пәнаралық зерттеу бағыты. Ол менеджмент, ұйымдық мінез-құлық, әлеуметтану, психология, мәдениеттану секілді бірнеше білім саласының тоғысында тұр. Бұл тұжырымдаманың нақ осы көп пәнділігі оның ерекше интегративті мәнін көрсетеді. Бір жағынан, оны қарастыру барысында танымдық аяда белгілі бір қиындық тудырса, басқа жағынан алып қарасақ, кәсіпорынды сауатты әрі тиімді басқаруға мүмкіндік береді.
Ұйымдық мәдениет мәселесі біздің елімізде және шет елде аз зерттелген, салыстырмалы түрде жаңа болып табылады. Тіпті АҚШ-тың өзінде бұл мәселе бар болғаны 80-90-жылдары ғана зерттеле бастаса, ал ТМД-та бұдан көп кейін қолға алынды. Сондықтан ұйымның қызметін ұйымдық мәдениет тұрғысынан шындап зерттеудің кезі келді. Бұл мәселеге қызығушылықты басшылар мен мамагндардың сұраныстары, сондай-ақ ұйымдардың зерттеу жобаларын орындауға берген нақты тапсырыстары дәлелдейді.
Фирманың мәдениеті – «ауа-райы» ұғымының синонимі емес. Мәдениеттің өзі осы ұйымдағы ауа-райын, құндылықтарды, стильді, өзара қарым-қатынасты білдіреді. Оның ұғымына мыналар кіреді: адамдардың мінез-құлқындағы әйтеуір бір тұрақты қайталанып отыратын сипаттамалар, мысалы: жол-жоралар, құрметтеуді білдіретін формалар, мінез-құлық мәнері, өндірістік топтың нормалары; ұйымның қызметкерлерге немесе тапсырыс берушілерге қатысты саясатын анықтайтын философия; ұйымда табысқа жету үшін сақталуы тиіс «ойын тәртібі».
Қазақстандық фирмалар мен кәсіпорындар әлі күнге шейін қазіргі кез бен болашақтың мәселелері өткен кездің тәсілдерімен шешіле бермейтінін жете түсіне қойған жоқ. Құндылықтар туралы түсінік қозғалысқа енді. Біздің кәсіпкерлер бұрын барша мойындаған тәртіп, құлақ асу, иерархия, билік секілді құндылықтардың орнына қатысу, өзін-өзі анықтау, ұжым, тұлғалық қасиетті ашу, шығармашылық секілді басқалары келетінін әлі де анық түсіне қоймады.
Көптеген батыстық және қазақстандық кәсіпкерлер ауызбіршілігі мол ұжымы қалыптасқан, қызметтегі сатылық кедергілері аз, әрбір мүшесі ортақ табысқа ұмтылған және мұны өздерінің материалдық жағдайы осыған байланысты деп ұғатын фирма ғана өркендейді деген тұжырымға келді. Ұжымында корпоративтік мәдениеті жақсы дамыған фирма жылдам көтеріліп, дамиды.
Қазіргі кезде ұйымдарда корпоративтік мәдениетті қалыптастырудың, ұстап тұрудың және қайта ұйымдастырудың көп көлемдегі теориялық және практикалық тәжірибесі жинақталған. Мескон М. Х., Альберт М., Хедоури Ф. секілді менеджменттің классиктері корпоративтік мәдениетті қалыптастыру мәселесін зерттеуге қомақты үлес қосты. Дегенмен, қазіргі заманғы авторлардың мақалалары ерекше назар аударуды қажет етеді. Атап айтқанда, Надя Крылованың корпоративтік мәдениеттің әртүрлі аспектілеріне, оның мазмұнына, мәні мен құрамдас бөліктеріне арналған тақырыптық мақалалары қызғылықты. Ұйымда мәдениетті қалыптастыру мәселелеріне арналған теориялық зерттеу еңбектер Ресейде де аз емес. Сухоруков А.С., Веселков А.Ф., Шихирев П.Н., Орлова Т., Кучерова О. секілді авторлар ұйым мәдениетінің теориясының дамуына аз үлес қосқан жоқ. Атап айтқанда, олар корпоративтік мәдениеттің құрамдас бөліктерін, корпоративтік мәдениеттің ұйымды дамытудағы ролін, ұйымдық мәдениет пен ұйымдық қайта құрылудың ара қатынасын зерттеді.
Управление персоналом. /Под ред. Базарова Т.Ю., Еремина Б.Л. - М.: ЮНИТИ, 1998. - С.112
2 Радугин А. А. Радугин К. А. Введение в менеджмент: социология организаций и управления. - Воронеж, 1995. - С.86
3 Собчик Е. Корпоративная культура. Царское ли это дело? Из опыта работы с крупными коммерческими организациями. http://www.ug.m/ug_pril/ol/97/39/t4_l.htm
4 Спивак В. А. Корпоративная культура: теория и практика. - М.: Питер, 2001. - С.32
5 Формирование и развитие корпоративной культуры предприятия. http://www.emd.ru/consulting/same/same_corp_6.html
6 Шадрин А.Е. Сетевая модель организации. - М.: Инфра-М, 1997. - С.127
7 См.: Радугин А. А. Радугин К. А. Введение в менеджмент: социология организаций и управления. - Воронеж, 1995. - С.81
8 Там же. С.82
9 См. Спивак В. А. Корпоративная культура: теория и практика. - М.: Питер, 2001. - С.42
10 См. Спивак В. А. Корпоративная культура: теория и практика. - М.: Питер, 2001. - С.43
11 См.: Кричевский Р. Л. Если Вы - руководитель... Элементы психологии менеджмента в повседневной работе. - М.: Дело, 1993. - С.66
12 Сухорукова М. Ценности как ключевой элемент организационной культуры //'Управление персоналом №11, 2000. http://www.hrm.ru/db/hrm/E982CF37C7F7FAA0C3256AAB00406A4A/category.html
13 Козлов В.В., Козлова А.А. Корпоративная культура: костюм успешного бизнеса. http://www.hrm.ru/db/hrm/411AAEF9519592B9C3256AAB004273B4/category.html
Томилов В.В. Организационная культура и предпринимательство /Учебное пособие. - СПб.: СПбУЭФ, 1994. - С.68
15 Там же . С. 68
16 Там же С. 69
17 Маркетинг и культура предпринимательства /Тезисы международной конференции. Т. 1, 2. - СПб.: СПбГУЭФ, 1996. - С.129
18 Учись менеджменту. XX. Искусство управления персоналом - недостижимая мечта или дерево строгих нормативов? //Деловой экспресс, №168, 13.5.1997.
19 Учись менеджменту. XX. Искусство управления персоналом - недостижимая мечта или дерево строгих нормативов? //Деловой экспресс, №168, 13.5.1997.
20 Радугин А. А. Радугин К. А. Введение в менеджмент: социология организаций и управления. - Воронеж, 1995. -С. 107
21 Культура организации. http://panorama.irk.ru/~chuck/_tmp/rentex.old/develop/Konspekt/num10/pp2.htm; Культура организации. http://src.nsu.ru/psych/konspekt/k20/k20-6.htm; Кучерова О. №issan запретил сотрудникам быть вежливыми. У компании не хватает на это средств. // Русский телеграф, №074, 25.4.1998.
22 Корпоративная культура Intel. http://www.mtel.ru/mtel/30th/cn71898c.htm
23 Лапицкий М. Предпринимательская культура. http://www.transport.ru/2_period/min_ekon/№296/pred.htm
24 Карташова Л.В., Никонова Т.В., Соломонидина Т.О. Организационное поведение. - М.:Инфра-М, 2000. - С.200
25 http://www.nadja.ru
26 Крылов Н. Поощрение и порицание - это вам ни хухры-мухры, это ритуалы. //Капитал (Москва), №6, 1997, 5 апреля.
27 Карташова Л.В., Никонова Т.В., Соломонидина Т.О. Организационное поведение. - М.:Инфра-М, 2000. - С.200-201
28 Как можно совместить мораль и демократию с получением больших прибылей. // Капитал (Москва), №57, 6.3.1996.
29 http//www.E-xecutive.ru
30 Черкизова А. Как сделать компанию культурной? http://www.7st.ru/articles.phtm
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 3
1-ТАРАУ. КӘСІПОРЫНДА КОРПОРАТИВТІК МӘДЕНИЕТТІ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ-
ӘДІСТЕМЕЛІК АСПЕКТІЛЕРІ 6
1.1. корпоративтік мәдениеттің жалпы ... және мәні ... ... мәдениеттің элементтері 15
1.2.1. құндылықтар жүйесі, мінез-құлық стандарттары 15
2-ТАРАУ. КОРПОРАТИВТІК МӘДЕНИЕТТІ ... ... ... 26
2.1. корпоративтік мәдениетті қалыптастырудың әлемдік тәжірибесі 26
2.2. Корпоративтік мәдениетті қалыптастыру технологиясы ... ... ... КӘСІПОРЫНДАРЫНДАҒЫ КОРПОРАТИВТІК
БАСЫЛЫМДАР 39
3.1. Шет елдердегі корпоративтік БАҚ нарығы ... ... ... ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР 48
КІРІСПЕ
Корпоративтік мәдениет – бұл пәнаралық зерттеу бағыты. Ол менеджмент,
ұйымдық мінез-құлық, әлеуметтану, психология, ... ... ... ... тоғысында тұр. Бұл тұжырымдаманың нақ осы көп пәнділігі
оның ерекше ... ... ... Бір ... оны ... танымдық аяда белгілі бір қиындық тудырса, басқа жағынан алып
қарасақ, кәсіпорынды сауатты әрі тиімді ... ... ... мәдениет мәселесі біздің елімізде және шет елде аз зерттелген,
салыстырмалы ... жаңа ... ... Тіпті АҚШ-тың өзінде бұл мәселе бар
болғаны 80-90-жылдары ғана зерттеле бастаса, ал ... ... көп ... ... ... ұйымның қызметін ұйымдық мәдениет тұрғысынан
шындап зерттеудің кезі ... Бұл ... ... басшылар мен
мамагндардың сұраныстары, сондай-ақ ұйымдардың зерттеу жобаларын орындауға
берген нақты тапсырыстары дәлелдейді.
Фирманың ...... ... ... ... ... ... ұйымдағы ауа-райын, құндылықтарды, стильді, өзара қарым-қатынасты
білдіреді. Оның ... ... ... ... ... ... тұрақты қайталанып отыратын сипаттамалар, мысалы: ... ... ... ... ... өндірістік топтың
нормалары; ұйымның қызметкерлерге немесе тапсырыс берушілерге ... ... ... ... ... жету үшін ... тиіс ... фирмалар мен кәсіпорындар әлі күнге шейін қазіргі кез ... ... ... ... ... ... ... жете
түсіне қойған жоқ. Құндылықтар туралы түсінік қозғалысқа енді. Біздің
кәсіпкерлер бұрын ... ... ... ... асу, ... ... құндылықтардың орнына қатысу, өзін-өзі анықтау, ұжым, тұлғалық
қасиетті ашу, шығармашылық секілді басқалары келетінін әлі де анық ... ... және ... ... ауызбіршілігі мол ұжымы
қалыптасқан, қызметтегі сатылық кедергілері аз, әрбір мүшесі ортақ табысқа
ұмтылған және мұны ... ... ... осыған байланысты деп
ұғатын фирма ғана өркендейді деген тұжырымға келді. ... ... ... ... фирма жылдам көтеріліп, дамиды.
Қазіргі кезде ұйымдарда корпоративтік мәдениетті қалыптастырудың, ұстап
тұрудың және қайта ұйымдастырудың көп ... ... және ... ... Мескон М. Х., Альберт М., Хедоури Ф. ... ... ... ... қалыптастыру мәселесін
зерттеуге қомақты үлес қосты. Дегенмен, ... ... ... ерекше назар аударуды қажет етеді. Атап айтқанда, ... ... ... әртүрлі аспектілеріне, оның мазмұнына,
мәні мен құрамдас бөліктеріне арналған тақырыптық мақалалары ... ... ... ... ... теориялық зерттеу
еңбектер Ресейде де аз емес. Сухоруков А.С., Веселков А.Ф., ... ... Т., ... О. ... авторлар ұйым мәдениетінің теориясының
дамуына аз үлес қосқан жоқ. Атап айтқанда, олар ... ... ... ... ... ... дамытудағы ролін,
ұйымдық мәдениет пен ұйымдық қайта құрылудың ара қатынасын зерттеді.
Осы жұмысты дай ... ... ... ... мен міндеттеріне
сәйкес іріктеліп алынған 100-ге жуық ... көзі ... ... ... 2003-тен 2007 жылдар аралығындағы мерзімдік
іскерлік бұқаралық ақпарат ... ... мен ... ... ... санының айрықша молдығына қарамастан, бұл жұмыстың ғылыми
жаңалығы мыналардан тұрады:
1) осы тақырып бойынша отандық және ... ... ... ... ... корпоративтік мәдениетті қалыптастырудың заманауи үрдістері
талқыланды.
Бұл жұмыстың ...... ... мәдениетті
қалыптастыруды және корпоративтік БАҚ-ты дамытуды зерттеу. Зерттеу
барысында ... ... ... ... ... ... негізгі дефиницияларын, мәнін талдау,
мәдениеттің негізгі құрамдас бөліктерін зерттеу;
2) экономикасы дамыған елдердегі корпоративтік ... ... ... ... қалыптастыру технологиясын
талдау;
3) Еуропа, Жапония және Ресей елдерінің үлгісімен Корпоративтік
БАҚ-ты ... ... және ... ... зерттеліп отырған мәселе
бойынша менеджмент саласындағы отандық және шетелдік мамандардың ... ... ... ... ... ... ... құрайды. Талдау барысында диалектикалық әдіс, жүйелік тәсіл,
салыстырмалы әдіс, жинақтау және аналогия, контент-талдау қолданылды.
Жұмыстың ... ... ... ... мен ... ... ... монографияларда, жарияланымдарда жарық
көрген, жұмыста талданған және жинақталған деректер құрайды.
Зерттеудің практикалық маңызы. Алынған ... ... ... ... ... ... жүрген ғалымдар, оқытушылар, аспиранттар, студенттер пайдалануға
қызығушылық танытуы мүмкін.
Дипломдық жұмыста тұжырымдалған ережелер мен пайымдаулар ... ... ... ... ... ... зерттеген ғылыми
еңбектерде;
- ұйымдарда мәдениетті дамыту тарихы бойынша ... ... ... ... ... ... ... корпоративтік мәдениеттің қызмет етуін ... ... ... ... ... ... кезінде.
Дипломдық жұмыстың құрылымы. Зерттеудәің мақсаты мен ... ... ... ... Ол ... үш ... және
қорытындыдан тұрады.
1-тарау. Ұйымдағы корпоративті мәдениетті құрудың теоретика-методологиялық
негіздері (аспектілері)
1.1. Корпоративті мәдениеттің жалпы түсінігі және мәні
Ұйымдардағы ... әр ... ... ... ... ... да
өз мәдениеті болады деп санайды. Ұйымдық мәдениетті құру процесі компания
үшін тиімді ... ... ... ұйым үшін ... құндылықтар
жолында (основании) персоналдардың өздерін ұстау ... ... ... шыққан әдебиеттерде «корпоративтік мәдениетке» көптеген
түсініктемелер ... ... да ... терминдер сияқты бұл
да бірегей талдауға ие болмай ... ... ... оқу, ғылыми
әдебиеттерінде «корпоративті мәдениетке» 50 анықтама ... аса кең ... ... болады:
... Корпоративті мәдениет – бұл материалдық және рухани құндылықтар
жүйесі. Компания ... ... ... ... және ... ... өзін ... және ұйымның даралыған көрсететін
құбылыс.
... Корпоративті мәдениет –нақты өндірістік қызмет аясында ... ... ... және ... ... ... ... өзара әрекеттер мен қарым-қатынастар жүйесі[?].
... Корпоративті мәдениет – компаниядағы барлық адамдарына бір бағытта
алдыға ұмтылып ... ... ... болатын принциптер, дәстүр және
құндылықтар жүйесі.
... Корпоративті мәдениет – бұл ұйым ... және ... ... ... мінез-құлқын және іс-әрекетін
байқататын аса маңызды қосымшалар жинағы.
... Корпоративті мәдениет – бұл ... ... ... ... ... Корпоративті мәдениет – бұл ұйымның жалпы әмбебеп психологиясы (П.
Вейл).
... Корпоративті мәдениет – ұйымның барлық мүшелері ... ... ... және ... ... ... К.Дэвис).
... Корпоративті мәдениет – нақты бір ұйымның мүшелерінің дәлелдеусіз
құптаған және ... ... ... ... ... өздерін ұстаудың
(поведение) жалпы шеңберін көрсететін күрделі қосымшалар жиынтығы.басқару
идеологиясы мен философиясында, маңызды бағытында, ... ... ... нормаларында байқалады. Адамның өзін ұстауын тағайындайды
дағдарыс жағдайында олардың ... ... ... ... ... ... – бұл ... арасындағы бөлісетін идеялар,
қызығушылықтар және құндылықтар. Бұған сіздің немесе әріптесіңіздің ... ... ... дәстүр, коммуникация барысы және шешім қабылдау,
мифтер, қорқыныш, ... ... ... ... ... ... ұйымдық
мәдениетіңіз – бұл адамдар сәтті шыққан жұмысқа қалай қарайтындығын, сондай-
ақ персоналдардың ... ... ... ... мүмкіндігін
білдіреді. Бұл өзара байланыстырып тұратын аса ... ... Бұл ... ... аясында әртүрлі жұмыспен айналысуы. Бұл компанияның бір
бөлігі басқа бөліктерін байқай отырып, әр бөлімшелер өздерінің ... ... Оны ... ... ашық ... мен ... ... болады немесе жабық күйде тек өздерінің адамдарына ғана
жариялануы мүмкін. Бұны ұйымда ... ... ... ... ... Корпоративті мәдениет – бұл компания жұмысында қалыптсақан
психологиялық ахуал ... ... ... ...... белгілі дәрежеде
өзара бөлісіп, коллективтің жаңа мүшелерін өздерінің адамдары ... ... бұны ... ... ... ... қабылдауы үшін әдетке,
дәстүрге айналған ойлау және әрекет ету тәсілі».
Д. Элдридж и А. ... « ... ... ... ... қойған
мақсатына жету жолында топтарды және жеке тұлғаларды біріктіру тәсілін
анқытайтын ережелердің, құндылықтардың, ... және т.б. ... ... ... ... и С. Дэвис « Мәдениет... ұйым мүшелері арасындағы байқалатын
сенім, үміт ету жиынтығын байқатады. Бұл ұйымдағы жеке ... ... ... деңгейде мінез-құлқын, жүріс-тұрысын анықтайтын
ережелерді қалыптастырады.
К. Голд «Корпоративтік мәдениет - бұл ... ... өзге ... ... ерекшеліктерінің сипаттамасы.
М. Пакановский и Н. О(Доннел-Тружиллио «Ұйымдасқан мәдениет - ұйымдағы
мәселерердің құрайтындардың бірі ғана емес, бұл ... ... ... ... мәдениет – ұйымның қолында бар нәрсе емес, олардың
түсінігінше ... ... ... Сате «Мәдениет сол немесе басқа қоғам мүшелері арасында ... ... ... ... Шайн ... ... – ішкі бейімделу мен сыртқыы интеграция
мәселелерін шешу үшін ... ... ... және жасалған базалық болжамдар
жинағы. Бұл жинақ ұзақ уақыт ... ... ... ... ... ... қажет. Сондай-ақ ол ұйымның жаңа мүшелерінің дұрыс
ойлау және айтылған мәселелерге қатысты оң ... ... ... ... Морган « Мәдениет» метафоралық маңынада – тіл, фольклор, дәстүр және
басқа ұйым қызметін қажетті ... ... ... құндылық, наным,
идеология арқылы ұйымдасқан қызметті жүзеге ... ... ... ... ... мәдениет адамдардың жүріс-тұрысын басқаратын
және солардың өзін өзі ... ... ... ... анық емес,
көрсетілмеген және формалды емес түсінікті білдіреді»
П. Добсон, А. Уильямс, М. ... (1993 ж.): ... – ұйым ... ... ... ... сендіру, қарым-қатынас және құндылық
Э. Браун «Ұйымдастырылған мәдениет – ұйымның жұмыс істеу барысында және
түрлі материалдық форма мен ұйым ... ... ... нандыру, құндылық және нақты мәселелерді шешу тәсілдерін меңгеру
дің жиынтығы.
М.Х. ... ... ... ... оның ... ... ... ұйымдағы дағды, әдет және көрінісінде байқалады».
С. Мишон и П. Штерн: «Ұйымдастырылған мәдениет кәсіпорынға қатысты
құпталған ... ... ... және ұйым ... ... ... ... беріліп отыратын жүріс-тұрыс, символдар, рәсімдер
мен мифтердің жиынтығы.
Е.Н. Штейн: ... ...... ішкі ... ... интеграцияны шешу тәсілі мен ережесі. Кезінде өзін ақтаған және
актуальдығын дәлелдеген шарттардың ... ... ... ...... барлық мүшелері арасындағы
таратылған символдар, құндылық және жүріс-тұрыс үлгісін көрсететін жүйе.
Байқағанымыздай ұйымдық мәдениетке әртүрлі ... мен ... ... онда бір ... бір ... ... ... біріздендіру үшін ұғыымдарды өзара салыстыруға талпыныс
жасалды. Бұл ... ... ... ... ... осы ... жұмыс істейтін зерттеушілердің жиі қолданған түсінік ... ... ... ... ұйым ... ... ... іс-әркеттерінде ұстанатын базалық болжауларға ... ... ... қоршаған ортаға (топтар, ұйымдар, қоғам, әлем) және
оның өзгерістерін реттеп отыратын ... ... ... ... қарым-қатынас және т.б.) байланысты. Бұл түсінікті ... құру қиын ... ... ұстанатын құндылықтар - авторлардың корпортавті
мәдениет түсінігіне ... ... ... ... ... ... тұлғаның рұқсат етген етілмеген ... ... ... ... ... әрқашанда тұтынушыларының пікірін бірігші
кезекке қояды. Сондықтан ... ұйым ... ... ... жол ... Ал басқаларында мүлде керісінше болуы мүмкін.
Әйткенмен ... ... ... ... құндылық тұлғаға нақты
жағдайларда қалай әрекет жасау керек екендігін түсінуге ... ... ... ... ... ... символика
жатады. Бұл құнды бағыт ұйым мүшелері арқылы ... ... ... құндылық бағдарлар сипаттайтын арнайы, барлық ... ... ... Оны ... ... ... ... талқылайды. Мұның нәтижесінде компанияның жарнамалық
буклетінде жазылған құндылықтардан гөрі ... ... әсер ... үлкен мөлшерде осы феноменді көрсететін ... ... ... жөн. Біздің зерттеуімізде осы термин
қолданылады.
«Корпоративтік мәдениет» түсінігі XIX ғасырда ... ... Оны ... ... ... ... Ол ... ортасында өзара
әрекетті сипаттада пайдаланды. Ол уақытта өзара әрекет жарғымен, сотпен
ғана емес, дуэлмен де ... ... ... ... жазылмаған
түрде ортағасырлар гильдиясында профессионалды сыбайластықтың ішінде
қалыптасты. ... ... ... ... «корпорациясына» жатынын
білдіретін міндетті белгі болып табылды.
Сондықтан ұйымдастырылған мәдениетке байланысты көптеген жалықтырар
сұрақтар жаңалық ... Оған тек ... бір ... ғана терең ғылыми аспект
болып табылатын көптеген ... ... бола ... Сонымен қатар
пәндік зерттеулер, ұйымдық мәдениетке ... ... ... ... ... ... ... хабарлама болады. Соңғы 15-
20 жылда осы кезге дейінгі ... ... ... теориялар мен
үлгілер «корпоративтік мәдениет» ұғымының аясында бір жерге топтастырылды.
Атап өтсек, негізінен ұйымдастыру мәдениеті ... ... ... жатыр. Корнель университетінің (АҚШ) профессоры Хариссон
Трайс Чикагоның Western Electric компаниясындағы 30 ... ... ... ... ... ... ғалым Э. Мэйо
басшылық еткен топ жұмысын корпорация қызметін мәдени қырынан зерттеудегі
алғашқы қадам деп ... Бұл ... 5 жыл бойы 4 ... өтті ... ж.ж.) және ... жұмыстарына арнайы ... ... ... ... ... факторлардың әсерін анықтауды
мақсат етті. Екі кезеңнің нәтижелері менеджмент «классикалық» теориясының
кейбір түсіндірмелерінің дәрменсіздігін алға ... және ... ... келген «жасырын» психологиялық және әлеуметтік фактор кінәлі.
Өз гипотезасын бекіту үшін Э. Мэйо мен ... ... ... адамдардың еңбекке қарым-қатынасын, принцип пен ... ... ... көңіл-күйін айқындайтын 20 мыңға ... ... және ... бақылауларды қажет еткен кең ... ... ... Э. Мэйо ... ... ... ... салысндағы (бұл ұғым мен тұжырым біршама кеш пайда болса да)
зерттеулердің өзіндік ... деп ... ... ... үшін ... өмір ... «топтық қатынастылық сезімінің» демуы
жұмысшылардың қажеттіліктері мен жұріс-тұрысын олардың ұйым ... ... әрі ... ... ... өзіндік серпіліс болып
табылады.
50-жылдардың атақты американдық социологы М. ... ... ... ... ... пен ... табиғи пайда болуы
пәнін зерттеуге АҚШ пен Канаданың ондаған ірі және орта ... ... және ... ... ... ... ... кітабындағы зерттеудің нәтижелерін жалпылайды.
Далтонмен бір кезеңдее десе де болады (одан ... ... ... ... тобы ... ... жүйе ... зерттеулер жүргізіп, бірнеше жұмысшылардың нәтижелерін ... ж. ... Х. Тайс ... ... ... тобы ... түрлі өндірістік әдет пен дәстүрлерге арналған
кітап жарық көрді.
80-90 жылдары ... ... ... феномені үлкен
зерттеулер тобының назарын аударды. 80-ші ... ... ... ... ... ... ... Z» және Томас Питерс пен Роберт
Уотерманның «Тиімді ... ... («В ... эффективного
управление») атты бастамалар кітаптары жарық көрді.
1989 жыылы олардың ішінде ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... сыртқы ортаға бейімделудің
маңызды факторы болып табылаты жөнінде тезис болғанын атап өту ... жылы ... ... ... ... ... Дил мен ... «Корпоративтік мәдениет» атты жарық көрген кітабы танымалдыққа
ие болды. Тек 1983 жылы наурыз бен 1984 ... ... айы ... ... ... ұйымдық мәденет, ұйымдық фольклор мен символизм мәселелері
бойынша 5 маңызды конференция өткізді. Олардың ... ... ... ... ... ... ... мәдениет табиғатын біршама өзгеше қалыптастырды.
Корпоративтік мәдениет – ... ... ... мен жүріс-тұрысына
бағыт-бағдар беретін «ұйым алға қойған құндылықтарда көрініс табатын ... ... аса ... ... ... Бұл құндылықты
бағыттар ұйым мүшелерінее ұйымның рухани және материалдық, символикалық
құралдары арқылы беріледі.
«Деньги» ... ... ... ... тоқталсақ:
коммерциялық банктер, сауда және консалтингтік мәдениет ең ... ... деп ... ... ... ... ... Фирмаға адалдық пен жоғары кәсіби мамандарды қаржылай және
рухани ынталандыру мен марапаттау. Сонымен ... бұл ... ... ... туралы пікірлеріне тоқталсақ:
1) әріптестермен достық қарым-қатынас
2) кәсіби өсу мүмкіншілігі
3) қаржылық ... мен ... ... Л. ... ... ... ... ұғымы аталған фирма жұмыстарының ... ... ... бейнелейді6.
Ал амикандық экономист Р. Пэккейл мен Э. Этос ... ... ... мен ... ... ... Ал ... Жапонияда
дзен-буддизмнен тамыр алады. Тегі жапон американдық У. Оухи МакГрегордың «
«Х» пен «У» теориясының» үлгілерін « «Z» ... ... ... ... ... ұйым мүшелеріне құндықытар мен түсініктер жайында маңызды
көрініс туындайды, ... мен ... ... ... М. Мид ... ... ішінде корпоративтік мәдениеті
ортақ өткені бар адамдар тобының ... жаңа ... ... ... ... деп сипаттайды.
Сөйте тұра көптеген авторлар корпоративтік мәдениет басты ... ... ... ... фирмаған деген адалдығын,
ұйымның ішкі құрылымдарын нығайтатын дәстүрлер жиынтығын ... ... ... ... ерекшеліктерінің шарты болып
табылатын ұйым мүшелеріне ортақ пікірлер, тәртіп эталондары, көңіл-күй,
символ, ... ... ... мен ... кешені ретінде
анықтама беруге болады.
Зерттеушілер алдында корпоративтік мәдениет мәселелерін қарастыруда
корпоративтік мәдениет феноменін зерттеушілерлің ... ... ... ... да бір ... теориялық схемаға деген ... ... және ... ... әрбір ұстанымның тұтастығын ... ... ... еш жол ... ... ... ... мәдениеттердің төрт түрінің ... ... ... ... ... ... ... көп адамдары бар өте достық қарым-
қатынастағы жұмыс орны. Ұйымдар үлкен отбасына ұқсас. Ұйым басшылары
немесе ... ... ... ата-ана ретінде қабылдайды, ұйым
дәстүр мен адалдықтың арқылы жұмыс істейді. Ұйым ... ... ... ... ұзақ ... ... ұжым бірлігі мен
адамгершілік ... ... ... және ... береді.
Табыс тұтынушыға деген мейірімділік сезімі мен адамдарға қамқорлық
терминін анықтайды. Ұйым бригадаларының ... ... ... ... ... ... ... екі түрге бөледі:
1. Келісімгер (пособник) – ... және ... ... ... ... ... айналысатын тұлға. Шешім
қабылдау және мәселе шешуде ... ... оның ... ... ... араласу мен ашықтықтың белсенді түрде қолдайды.
2. Тәлімгер – қамқор және әр іске ... ... Жеке ... ... танытумен және өзгелердің бұны түсінуіне
негіз болатын тұлға. Сыйластық пен сенім оның ... ... ... орындау және іске ... ... ... мәдениет. Дипломатикалық кәсіпкерлік пен шығармашылық
жұмыс орны. Адамдар өз басын ... ... ... ... ... ... және тәуекелшіл болып келеді. Алғы шептегі
қызмет қажеттілігіне ... ... ... ұзақ мерзімді
жоспарларында өсу мен жаңа ресурстарға қол жеткізуге ... ... ... ... жаңа ... ... қызмет көрсетуді ұсынылуы
айқыындалады. Өкім немесе қызмет көрсету нарығында көшбасшы ... Жеке ... пен ... ... бағалайды.
Архократтық мәдениетте көшбасшы – жаңашыл, талантты және
парасатты адам. Өзгерістерді алдын-ала сезе алатын тұлға. Кемел болашақты
болжау мен ... үміт беру оның ... ... ... қай бағытта
бара жатқанына алаңдаушыылық танытатын бүгінгі бағалап, мүмкнідігіне ... ... ... Бұл ... стилініңі белгілері – стратегиялық
бағыт және қалыптасқан қызметті ... ... ... ... Өте ... және ... жұмыс орны.
Адамдар әрекетін процедуралар басқарады. Көшбасшылары ... ... мен ... ... ... ... ... қылыпты жүрісінен танбау аса ... ... ... мен ... ... біріктіреді. Ұйымның ұзақ мерзімді
қам-қаракеттері тұрақтылықты және операцияларды ... ... ... ... ету ... табылады. Табыс жеткізілу
сенімділігімен күнтізбелік кестенің тәртібін төмен шығындар секілді
терминдер сипаттайды.
Иерархиялық мәдениеттегі көшбасшылар рөлі:
- ...... ... ... амаман. Өз ісін
білетін тұлға. Оның ықпалының негізінде ақпаратқа басшылық ету ... және ... ... ... ...... ие әрі ... берік құрылым мен жұмыс легін
демеуші тұлға. Ықпалының ... ... ... білу, күнтізбелік
кестені меңгеру, тапсырмаларды бөлу, ресурстарды орналастыру және т.б.
іздеу керек. Тұрақтылық және бақылау жоғар бағаланады.
4) ... ... Бар бас ... алға ... ... ... болып
табылатын нәтижеге бағытталған ұйым. Адамдар мақсатшыл және бір-
бірімен бәсекелес. ...... ... ... Олар ... ... ... деген күш байланыстырады.
Бедел мен табыс ортақ мәселе. ... ... өту және ... ... ... ... ... баға мен көшбасшылық
маңызды. Ұйым стилі – бәсекеге ... ... ... ... көшбасшы ол – күрескер, қызуқанды және батыл, мақсатты
жетуге талпынған, бәсекелестік жағдайларда күш-қуатқа толы тұлға. ...... ... ...... бәсекелестерде және нарық
ұстанымында. Мұндай лидерлердің Қоюшы типі де ... ... ... және ... шығу ... ... Аса ыждағатты
еңбекпен нәтижеге жететін тұлғалар. Оның ықпалы табандылығында. ... ... ... ... саналы себептерді алға ... ... ... аса жоғары бағаланады.
Корпоративті мәдениет құрамына кіретін нормалар:
Біріктіруші және бөлуші нормалар – аталған ұжым ... ... ... ... «өзіміз» бен «бөгделерді» оңай тануға болады.
Бейімдеййші және бағыттаушы ...... ... «өзімізге»,
«бөгделерге», төмен, тең дәрежелердегілерге ... ... ... мен ... жету жолдарын аталған ұжым жұмысына
қажетті білім, қабілет, қарым кешенін, адамдарға сол ұжымға тән әсер ету
тәсілдерін және т.б. ... Ұйым ... оның ... мүшелерімен
арнайы саналы түрде жасалуы мүмкін немесе ұзақ жылдар бойы ... ... ... ... ... ... Ұйым мәдениеті абстрактылы
сипатқа ие, әйтсе де бөлмедегі ауа секілді ұйымда бәрін қоршап тұр және
бәріне әсер ... ... ұйым даму үшін ... мәдениет түрлі жағдайлармен
айқындалады.
Біріншіден, бұл ұйымдағы тұрақтылық пен ықпалдастықтың маңызды бастауы
бола отырып, ... ішкі ... ... анықтайды, қызметкерлерге
ұйымдық бірегейлік береді. Бұл әлеуметтік қорғаныс сезімін тударады.
Екіншіден, өз ... ... ... ... білу
жаңа қызметкерге ұйымдағы жағдайларды, олардың маздысы мен негізгілерін
анықтай отыра терең түсінуге көмектеседі.
Үшіншіден, ... ... ... ... жауапкершілігі
мен өзін-өзі тануын ынталандырады. Мұндай адамдарды мойындай, марапаттай
отара ұйымдастырушылық мәдениет ... ... ... ... ... ... ұйым ... Әрқайсысының өзінің тарихы, ұйымдық құрылымы, қарым-
қатынас түрлері, міндеттерді анықтау жүйелері мен ... ... ... ... ... ... әдеттер мен
аңыздары бар. Көптеген ұйымдастырушылық мәдениет тарихи тұрғыда аса айқын
болмай келді. Бірақ соңғы уақытта ... ... мен ... ... ... Корпоративтік мәдениет элементтері.
1.2.1. Құндылықтар жүйелері, мінез-құлық стандарттары.
Корпорация мәдениеті екі ұйымдық деңгейден тұрады. Жоғары деңгейіне
киім, нышан, ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... ... деңгейде сыртқы көрінісі, түр-тұлғасы бар мәдениет
дүниелері орналасқан. Тереңірек ... ... ... белгілейтін құндылықтар мен нормалар. Бұл ... ... ... ... әрбір қызметкер қабылданған корпоративтік
құндылықтарды негізге алуға немесе ең аз ... ... ... ... ... екі ... ... бейнелі кодтар, киім үлгісі, нышандар, рәсімдер,
фирмалық стиль, слогандар
Визуалды
Визуалды емес
Құндықытар мен нормалар, мінез-құлық стратегиялары
Ішкі құндылықтар, нормалар, компанияда қабылданған мінез-құлық үлгілері
1. Корпоративтік ... ... ... ... ... ядросы, оның негізінде ұйымдағы
мінез-құлық шарттар мен түрлері жасалады. ... ... ... ... ... ... құндылықтары басым күшке ие болып ... ... ... ... мен ... ... етеді.
Акциология көзқарасы бойынша, құндылықтар қоғамдық заттың ... ... ... ... бір ... қанағаттандыру қасиетін
білдіреді. Құндылықтық қатынас субъект өзі үшін ... ... ... ... ... ... пайда болмайды.
Ұйымдық мәдениетке қолдануға болатын ... ... және ... ретінде анықтауға болады. Өйткені тұлға ... өзін ... ... ... ... ... бағалау позициясында тұрады.
Осы жағдайда құндылықтар кез келген түрдегі ... ... ... ... ... ... ... сол сияқты кез-келген ұйымда болатын әлеуметтік теңсіздік
әсерінен адамдар арасындағы ... ... ... ... осы теңдей бөлінбеуінен билік пен бағыныштылық ... ... ... ... ... әріптестік қарым-
қатынастар және т.б. қалыптасады. Әлеуметтік топта, ... ... ... ... ... ... осы ... ұйымның құндылықтық бейнесі деп атайды. Жекелеген қызметкерді алатын
болсақ, онда ұйым ... ... ... ... ... ... жеке құндылықтық позицияда болады. Құндылықтық бейнелер мен
позциялар ... ... ... пен құндылықтар алмасу кезінде
өзгереді.
Жайлы жағдай құндылығын бөліп көрсетуге болады. Бұл ... ... ... және ... ... ... ... қажетті жағдай
ұғынылады. Белгілі социолог С.С. Фролов бұған мынадай ... ... ... (денсаулық пен қауіпсіздікті қамтиды), ... ... ... мен ... ... ... (белгілі
бір қызмет түрі бойынша кәсіпқойлық), білімділік (білім, ақпараттық ... ... ... құрмет (мәртебені, престижді, атақ пен ... ... ... ... ақкөңілділікті, әділдікті,
қайырымдылықты және басқа да ... ... ... Билік секілді
құндылық ең бір әмбебап және ... ... ... ... ол ... құндылықтарды иеленуге мүмкіндік береді[?].
Басқару және ұйымдық мәдениет жөніндегі кеңесшілердің көзқарасы бойынша
корпоративтік құндылықтар мен ... мына ... де ... ... мақсаты және оның «бет-бейнесі» (технологияның жоғары
деңгейі; жоғары сапа; өз саласындағы көшбасшылығы; ... ... ... және басқалары);
- үлкендік және билік (лауазымға немесе ... тән ... пен ... ... ... ... өлшемі ретінде
және т.б.);
- әртүрлі басқарушы лауазымдар мен ... мәні ... ... ... мен ... ролі ... ... қарым-қатынас жасау (адамдар мен олардың
қажеттіліктері туралы ... ... ... ... ... жеке құқықтарға құрмет; оқу және
біліктілікті арттыру мүмкіндігі; мансап; ақы ... ... ... ынталандыру);
- басқарушы және бақылаушы лауазымдарға таңдау ... ... ... ... ішкі ... ... ресми емес қарым-қатынастар мен топтардың ықпалы
және т.б.);
- жұмысты ұйымдастыру және тәртіп (ерікті немесе мәжбүрлі тәртіп;
рольдерді ауыстырудағы ... ... ... ... пайдалану және басқалары);
- басшылық ету және басқару стилі ... ... ... ... жеке ... ... түрде шешім
қабылдау; келісімнің қажеттігі, ымыраның мүмкіндігі және т.б.);
- ақпарат ... және ... ... хабарлардығы; ақпарат
алмасудың оңайлығы);
- байланысу сипаты (бетпе-бет ... ... ... ... ... ... орныққан ... ... ... ... ... ... мән; жоғары басшылықпен байланысу мүмкіндігі; жиналысты
қолдану; жиналысқа кім шақырылады және қандай жиналысқа; жиналыс
өткізу кезіндегі ... ... ... ... ... ... және жұмыстан кейін кім
кіммен қарым-қатынас жасайды; орын алған кедергілер; ... ... ... тәртібі);
- қақтығыстарды шешу жолдары (қақтығыстан қашу және ымыраға келу
тілегі; ресми немесе ресми емес жолдарды ... ... ... ... қақтығысты жағдайды шешуге қатысуы және т.б.);
- жұмыс тиімділігін бағалау ... ... ... ... ... кім ... ... нәтижелер қалай қолданылады)[?].
Корпоративтік құндылықтардың қандай-да бір ... ... ... ... Өйткені ұйымдық мәдениет қашанда тек сол ұйымға ғана ... ... ... ... дәстүрлердің,
мінез-құлық формалары мен жол-жораларының ерекше қоспасы болып табылады.
Ортақ құндылықтарға ұмтылу алға ... ... ... ... қуат ... ... ... қабілетті. Бұл құндылықтар аспектісі ұйымдық
мәдениетте ... ... ... ... ... алға
қойған мақсатқа жетуге бағыттауға мүмкіндік береді.
Жүргізілген зерттеулер көрсеткендей, қазіргі заманғы біліктілігі жоғары
қызметкер ұйымнан жалақы ғана емес, сонымен бірге одан да ... бір ... ... ... факторлардың тұтастай бір легінің пайда болуы мен
әсері қазіргі заманғы жұмыс күшінің елеулі ... ... ... ... ... ... қызметкерлердің алдыңғы толқынының
талаптарынан мүлдем басқаша болды. Қазіргі ... ... ... ... табысқа жетуді қалап қоймайды, сонымен бірге өзін
ұйымда ... ... ... ... ... ... ... жеке
құндылықтық бағдарларымен сәйкес болуын қалайды.
Әрбір ұйым өз қызметкерлері үшін елеулі мәнге ие болған құндылықтарға
сәйкес өз ... ... ... ... ... ... ... елдің
қоғамдық мұраттары мен мәдени дәстүрлерін де ескеру қажет. Сонымен қатар,
ұйым қызметкерлері құндылықтарды толық ... және ... үшін ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
маңызды. Ұйым мүшелерінің осы құндылықтарды біртіндеп ... ... ... және ... ... жетуіне мүмкіндік береді.
Қазіргі заманғы психологтардың бірі Д.А. Леонтьевтің көзқарастарымен
бөлісе және дамыта отырып, корпоративтік құндылықтардың негізгі үш ... ... ... ...... жасаған және олар бөлісетін ұйым қызметінің әр
түрлі саласында көрінетін ... ... осы ... ұйым ... ... ... мен мінез-
құлықтарында іске асуы;
3) ұйым ... өз ... мен ... ... ... іске асыруларына қозғау салатын
ішкі ынталандырушы тұлғалық ... ... ... ... иерархиялық құрылымына ие және
бірі екіншісіне өтеді: қызметкерлер ұйымдық-мәдени идеалдарды игереді және
олардың «тиісті үлгі» ... ... ... ... осы ... ... іске ... жүзеге асады. Материалдық түрде
іске асырылған құндыдылықтар өз кезегінде ұйымдық идеалдарды қалыптастыруға
негіз болады да ол ары қарай ... ... ... Бұл ... ұйымның
корпоративтік құндылықтарының әрбір жаңа даму кезеңінде үздіксіз ... ... ... ... ... іздеуде (Үздік компаниялардың тәжірибелері)»
деген кітаптың авторлары, американ социологтары ... ... пен ... IBM, Boeing, Dana, ... Behtel секілді компанияларды
зерттеу негізінде табысты фирмалардың мықты құндылықтық ... ... ... ... ... ... кредосын тұжырымдаудан өз көрінісін табады.
Компанияның кредосына оның қызметінің мақсаты, негізгі принциптері, ... ... ... ... ... ... белгіленген міндеттемелері кіреді. Нақты көрсетілген,
тұжырымдалған және ... ... ... бұл ... ... қызметкерлерді біртұтас айқын белгіленген мақсат пен
құндылықтар маңында шоғырландыруға жол ... ... ... – бұл ... ... жариялаған және іске
асырып жатқан және ... ... ... ... ... ... көрінісі[?].
«Хонда Мотор Ко. Лтд» компаниясының қазіргі басшысы Такео Фукуи
компанияның ... ... ... ... мен фирманың бұрынғы вице-
президенті Т. Фудзисаваны еске ала ... ... оның ... берген маңызды заттардың бірі – ... ... Тап ... ... ... де ... ... етуде және «Хонда» қуатты
қаржы-өнеркәсіптік ... ... ... қызметінде көзқарастық база
құрап отыр. Оның үстіне, егер философия компания қызметімен астасып ... ғана сөз ... ... онда ... ... ... ... орнықпайды дейді Т. Фукуи. «Философиясыз әрекет ету – бұл жойылуға
бастайтын қару; әрекетсіз философия – бос сөз» - дейді[?].
Әйтсе де, ... ... ... сезінетін және қабылдайтын
корпоративтік құндылықтардың барлығы бірдей шын мәнінде оның жеке ... ... Осы ... басқа құндылықты түсйсіну және оған оң ... ... жете ... Оның ... бұл ... қажет те емес.
Шындығында бұл трансформация үшін қажетті жағдай ... ... ... іске ... ... ... нақты қосып жібенру болып
табылады.
Корпоративтік құндылықтарға сәйкес күнделікті әрекет ете ... ... ... мен ... ... отырып, қызметкер
компанияның топ ішілік әлеуметтік ... және ... ... ... бола ... ... толықтай тұтасып кетуі оның компанияның
идеалын біліп қана ... ... ... ережелері мен нормаларын
сақтап қана қоймай, сонымен ... ... ... ... ... ... ... Бұл жағдайда ұйымның мәдени құндылықтары
қызметкердің жеке құндылықтарына ... оның ... ... нық ... Уақыт өте келе қызметкер ... осы ұйым ... ... ... ... ... басқа
ұйымда қызмет ететіндігіне қарамастан бөліседі. Сонымен ... ... ... ұйым ... де, сол ... басқа кез келген
фирмада да осы құндылықтар мен ... ... көзі ... және ... ... ... оны қызметкерлердің кейінгі буынына беру
үшін негізгі құндылықтарды жазбаша түрде дайындайды. Мысалы, ... ... ... ... деп ... өз мәдени
тұжырымдамасын жасады. ЗМ компаниясында екі іргелі құндылық қолданылады:
25% ережесі (сатудың ... ... ... бес ... ... ... келуі
тиіс); 15% ережесі (қызметкерлерге аптасына ... ... 15%-ін ... деп ... ... ... мүмкіндік беру. Бұл ретте ол өнім шығаруға
қатысты болуы керек).
Қазіргі ... ... ... ... символдар, әңгімелер,
кейіпкерлер, ұрандар және салтанаттар түрінде ... ... іске ... қабылданады. Кез келген компанияның мәдениеті осы факторлар арқылы
түсіндірілуі мүмкін.
Девиздер, ұрандар, символдар
Негізгі құндылықтар мен ... тек қана ... ... ... ... ... бизнес жүргізу жөніндегі
фирмаішілік стандарттар туралы кітаптарда көрініс ... ... ... ... ... көрінеді. ... ... бірі бола ... олар ... және ... ... осы ... компанияның барынша күшті, елеулі жағын атап көрсетеді:
«IBM – сервисті білдіреді»;
«Дженерал ... - ... ... ... - ... Pont» - ... ... керемет өмірге керемет өнімдер»;
«Samsung» -«Біз жүрген жердің бәрі ... - ... ... bank» - «Біз амал таба ... ... - ... ... қамқорлық».
Корпоративтік мәдениеттің келесі элементі – ... ... ... ... Бұл ... ... ... компаниясының жалпыкорпоративтік құндылықтарын қарастырамыз.
Компания ... ... ... ... символдар ретінде
хинока мен қарағай ағаштарын таңдап алған. Зәулім пирамида тәріздес хиноки
жылына 25 сантитметр өседі және 30 метр ... 120 ... ... ... ... ... ағашы керемет сапаға ие болады және ерекше ... ... ... ... ... ... ... тақтаның өзі
30 000 доллар тұрады. «Самсунг» ұзақ мерзімді дамуын ... ... ие ... символ ретінде алған. Мұнда асығу орынсыз. Бірақ
компания үнемі ұзақ күткізіп ... ... ... тағы ... ... қарағай болып табылады. Ол жылдам өседі, көп күтім мен қомақты
шығынды ... ... ... ... ... ... береді»: міне,
шығыстық көзқарас бойынша даму осылайша ... ... ... ... ... ... – бір-бірінің қолдарын ұстасқан
адамдардан ... бес ... Ол бес ... ... ... мәдениет пен өнер, ғылыми қызмет пен білім, табиғатты қорғау
мен қызметкерлердің ерікті қоғамдық қызметі.
Клиенттердің игілігі мен мүдделері ... ... ... ... пен достық қарым-қатынасты көрсететін, ұзақ мерзімді
ынтымақтастықты білдіретін символдың тағы бір ... ... ... ... Лео ... ... «Қызыл алма салынған табақша
қабылдау бөлмесіндегі үстелге қойылған. Мұның мақсаты – келушілерге: сіздің
келгеніңізге қуаныштымыз, ... ... ... – алма жеңіз немесе оны
кетер кезде өзіңізбен бірге алып кетіңіз және тезірек қайта оралыңыз»[?].
«Мерседестің» ... ... үш ... ... баршаға мәлім. Бірақ
«Даймлер-Бенц» компаниясының негізін қалаушылардың оны «көкте де, ... ... да ... қатарында» деп тұжырымдағанын көпшілік біле бермейді.
Сөйтіп, көптеген компанияның оның ... үшін де, ... үшін де ... мен ... ... ... ие
екендігі түсінікті болады. Отандық бизнес ... ... ... ... анық ... ... ... ұрандар жиі ұшырасады.
Корпоративтік мәдениеттің осы бір элементінің ролін біздің еліміз әлі де
жете ... ... ... әсер ... ... пікірінше,
компанияның философиясын нақты әрі қарапайым түрде бейнелейтін концептуалды
белгі мен ұрансөз корпоративтік мәдениетті ... ... күш ... ... ... ... мәдениеттер сан алуан мифологияны ... ... ... ... айтылып жүретін метафоралық
тарих, анекдот түрінде болады. Әдетте олар кәсіпорынның ... ... ... және ... ... ... көрнекі,
жанды, бейнелі түрде жеткізу үшін шығарылады.
Кәсіпорынның мифологиясында «геройларға» маңызды орын беріледі: «туа
бітті ... ... ... ұзақ ... бойы әсер ... Бұл
компанияның «негізін қалаушы – атасы», сондай-ақ оған барынша табыс
келтірген менеджерлер, ... ... ... - бұл осы ... бір ... ... зор табысқа жеткен қызметкер. Бұл «геройлар»
мінез-құлықтың ықтимал бейнесін жасайды, олар табысқа жету типін, ... ... ... ... ... «Бар ... ... жұмсаушы-герой» секілді геройлар да
кездеседі[?].
Фирмаға мол табыс ... ... де, ... де ... ... Геройлар туралы мифтер, аңыздар, ... ... ... ... ... ... ... түрде жеткізу үшін
шығарылады. Қызметкерлерге күшті эмоционалдық әсер ете ... олар ... ... ... болады, мінез-құлықтың этикалық үлгілеріне, табысқа
жетудің типтері мен нормаларына үлгі ... ... ... ... аңызға айналған герой еліктеу үшін үлгі қызметін атқарады. Мифтер
мен аңыздар қатардағы ... ... ... ... мен
тапқырлығы арқылы ұжымның тоа бастаушысына айналу мүмкіндігі бар екендігін
көрсетуге арналған. Сын, төтенше қиын ... ... ... ... ... ... ... бастысы – фирмаға және оның
құндылықтарына адалдық танытады; ал басшы – ол да ... оған да ... тән ... ... ... ... мен оның геройлары туралы
аңыздар мәдени құндылықтарды сақтауға және ... ... жеке ... ... айналдыруға, оны мүдделі
одақтасқа, ортақ іске берілушіге айналдыруға жол ашады[?].
Өз фирмаларының ... ... қана ... ... ... бизнес пен менеджменттің тарихына енген біәрнеше адамның
есімдерін келтірейін: Томас Уотсон (IBM), Альфред ... ... ... ... (Форд), Эндрю Гроув (Интел), Билл Гейтс (Майкрософт).
Атап айтқанда, 1997 жылы «Таймс» журналы Энди Гроуваны «жыл адамы» деп
атады. Компанияда оның ... ... ... ... кабинетін
ауыстыратын қоршаудың көлемін ұлғайтуды талап еткені туралы аңыз таралған.
Қоршау – «Интелдің» корпоративтік құндылықтарының ... ол ... ... ... сірә, өмірде жоқ есікті жабуға бола ма. ... ... ... ... тең мүмкіндіктер философиясын
бейнелейтін үлкен ... ... ... ... ... ... бір ... «Дженерал Электрик» компаниясы басқаоушыларының бірі
Джек Уэлч өз кабинетіне ... ... ... Оның ... қатардағы
барлық сауда агенттері білді. Егер ... ... ... саудаға қол
жеткізген болса, ол кез келген уақытта басқарушымен байланысып, осы жөнінде
хабардар етуге мүмкіндік алды. Осы әңгіме кезінде Уэлч өз ісін қоя ... ... оның ... бірге қуанды. Содан кейін ол агенттің атына
арнайы өзі құттықтау хатын дайындап, жұртқа жария етті. Осы ... ол ... ғана ... етіп ... жоқ, ... бірге табысты агенттің де
танылуына жағдай жасады, фирманың басқа қызметкерлерінің де табысты әрекет
етуге ... ... ... – бұлар компания фольклорының ... ... ... ... ... ... ... ән, эпиграмма, афоризм, анекдоттар, өсектер, тостар,
«фирмалық» әзілдер секілді формалары шын мәнінде көрініс тапқан жоқ. ... ... ... ... айрықша маңызға ие.
Рәсімдер, дәстүрлер, іс-шаралар
Корпоративтік мәдениеттің көрнекі көрінісі рәсімсдер болып табылады.
Рәсім – кез ... ... ... ... ... қайталанбалы сабақтастығы. Ол мынадай сұрақтарға жауап береді:
«Қойылған мақсаттардың қайсысы барынша маңыздырақ?»; «Ұйымға қандай адамдар
барынша маңызды, ал ... енді ғана ... ... бастады?»[?].
Рәсімдер фирманың құндылықтық бағдарын ... ... ... атқарады, олар қызметкерлерге мінез-құлық стандарттары, олардан
компанияның күтетін ... ... ... нормалары туралы еске
салуға қызмет ... ... ... ... ... ... ... кеңесші Ресейде 1981 ... ... ... істейтін Надя
Крыловтың жарияланымдары қызығушылық тудырады. Ол рәсімдердің ... ... ... рәсімдері» - компанияның корпоративтік мәдени
құндылықтарына сай келетін қандай да бір ... ... ... ... ... ... көрсетуге қызмет етеді. «Адам бойындағы бір
нәрсені мақұлдай отырып немесе соған ... ... ... біз осы қасиетті
көбейтіп, дамытамыз». Бұл жобаны табысты іске асыруға арналған кеш ... ... ... ... ... үшін ұзақ те ... ... жанның құрметіне жайылған дастархан болуы мүмкін. Мысалы, бір
фирмада қалыптасқан дәстүр ... ... ... өз туған күнінде
компания президентінен жарты ... ... ... оған кез-келген сұрақ
қоюға құқығы болған. Мұндай рәсім қызметкердің өз ... ... ... ... ... ... ... өз
бағыныштылары туралы ақпарат алуға ... ... кері ... етеді[?].
«Жоққа шығару рәсімі» - осы корпоративтік мәдениет нормаларына сәйкес
келмейтін адамның ... ... ... ... белгілер.
Жаратпаудың ресми рәсімдері қызметтен босату, қызметін төмендету, жалақысын
азайту болып табылады. Осы ыңғайдағы елеусіз ... бірі ... ... ... ... шақырмай қою болуы да мүмкін. ... ... ... сақтауға көмек береді. Адамдар белгілі-бір
жағымсыз мінез-құлықтың салдары команданың әрбір мүшесіне ... ... ... ... екендігіне көзі жетсе, олардың ұйымға деген
құрметтері арта түседі.
«Интеграция рәсімдері» - ... ... ... ... ... ... байланыс бар екендіктерін сезіндіруге бағытталған іс-
әрекеті. Жұмыс аясында бұл конференциялар, семинарлар, іскерлік ойындар,
және ... ... ... Бұл ... ... ... ... сапарлар, спортпен айналысу секілділер.
Кәсіпорынның күнделікті өмірінде рәсімдер екіұшты роль ойнауы ... ... ... ... ... ал екінші жағынан, жасалатын
әрекеттің шын мәні ... - ... ... жағдайда рәсімдер
шешуші мәнге ие шығарманы сахналау болып ... олар ... ... мәнге ие нанымды бейнелейді. Рәсімдер кәсіпорынның ... және оның ... ... ... мүмкіндік береді.
Ұжымға кіру кезінде орындалатын рәсімдер бастамашы рәсімдер деп
аталады. Олар жаңа қызметкерге фирмада ... шын ... ... бағышталады. Егер элиталық университетті бітірген дипломы бар
маманға бірінші жұмыс күні ... ... ... ... ... оған ... ең ... формальды білім емес, іске жеке қатысуы қымбат
екендігін білдіру ... ... ... саласындағы көптеген
кәсіпорында әрбір ... ... адам ... ... ... ... ... бастайды. Бұл тұтынушының қажеттілігіне бағдар
жасау ... ... ... ... мен ... ... арасындағы
байланыс жоғалады. Сол кезде рәсімдер басы артық және ... ... Ол ... ... «өлтіруге», шешім қабылдаудан
жалтаруға, қақтығыстар мен керістен бой тасалауға тырысады[?].
Л.В. Карташова атап көрсеткендей, мұндай рәсімдердің ... ... ... ... ... ... ... Бірнеше сағатта
келесімге келу - өз беделіңді түсіру деген сөз. Жаңа тарифтік ... түн ... қол ... ... кәсіподақ өкілдері мен ... ... ... ... ... ... көрінеді. Кейде
кәсіпорындардағы рәсімдер көбінесе ... ... ... жоқ бос ... ... ... басты ұстанымды іске асыру ... ... ... ... ... ... ... жағдайын жабу үшін
пайдаланылады (мысалы, бастапқыда бірлесіп шешім іздеу ... ... ... ... шақырып жиналыс өткізу). Пікірталас мақұлдауды білдіреді,
қарсылықтарға ешкім де назар аудармайды, өйткені шешім алдын ала ... ... ... олар да ... ... қатысты деген
түсінікті енгізу көзделеді.
Қорыта отырып, кәсіпорын мәдениетінің аясында рәсімдер ерекше орынға
ие деуге ... ... ол ... шын мәнінде күнделікті тіршілікке
қажетті әрі өзекті құндылықтық бағдарлар беріліп отыр ма ... ... ... аударып отыру керек.
2-ТАРАУ. КОРПОРАТИВТІК МӘДЕНИЕТТІ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ӘЛЕМДІК ТӘЖІРИБЕСІ
2.1. корпоративтік мәдениетті қалыптастырудың әлемдік тәжірибесі
Мамандар ... ... ... ... орнына
корпоративтік құндылықтар жүйесіне негізделген жаңа ... ... деп ... ... ... еркін қалыптасуы» кезеңінде
корпоративтік мәдениет екі ... ... ... ... қалған иерархиялық құрылым және ұйымдық «механизм» туралы қазіргі
заманғы миф. Д. ... ... ... ... ... «осы екі ... ... мәдениетті әміршілдік тізбек бойынша таралатын
бұйрықтар мен орындалуын басшылық алға қойған мақсатқа жетуді ... ... ... бір ... ... деп атап ... ... экономиканың қазіргі жағдайында «біз белгілі бір ингіліктердің
дамуына қолдау көрсететін мәдениетке ие болуға тиіспіз: клиент үшін ... ... және ... ... ... және дербес түрде
командада табысты жұмыс істей алу дағдысы...»[?].
Жаңа ... ... ... ... ... ... ... көзқарастарын қазіргі кездегі табысты компаниялардың
тәжірибесі растайды.
Бизнеске «механизм», ал ... ... ... ... ...... кезеңнің мұрасы деп санайды электронды элита
өкілдері. Олар табыс кілті – адамның жеке тұлғасы екендігін жақсы ... ... ... «Apple» секілді компаниялардың басшылары
«корпорация – машина» тәсіліне қарама-қайшы келетін «корпорация – ... ... ... ... ... Бұл ... Билл Гейтс
өз кәсіпорнында қалыптастырған басқару ... ... ... ... ... мәдениетіміз шығармашылық үшін және әрбір
қызметкердің ... ... ... үшін қолайлы жағдай туғызудан
тұрады. Оның үстіне, Microsoft – ... ... ... үлкен
компания, ол шағын әрі шапшаң қимылдайтын топ ... ... ... ... ... нені ... керек екендігін жақсы біледі. Идеяны
нақты адамдар тудырады, ал Microsoft осы шығармашылық адамдарына істі нақты
нәтижеге ... ... ... ... ең бір ... ... бірі ... Делл «Fortune»
журналының рейтингі бойынша ең үздік американдық компаниялар қатарына
кіретін «Dell» ... ... Ол да ... жету үшін ... маңызы зор деп санайды: «Адамдар компаниядан өзі үшін табысқа
жету орнын көреді, олар үшін бұл орын ... ... ... кететін жер емес,
өмірлік мәселе. Біз қызметкерлердің бойында маңызды бір нәрсеге қажеттілік
сезімін оятуға тырысамыз. Бұған жету үшін ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктер бар. Оларды керемет компания жасап
жатырмыз дегенге сендіріп қана ... ... ... ... ... жағынан зор бөлшек сауда компаниясы «Wal-Mart» ... ... ... ... ... дамуға болатынына үлгі
бола алады.
«Wal-Mart» – ішкі корпоративтік мәдениеті аса ... ... ... ... ... ... осы ... Сэм Уолтонның (Sam Walton) өмірлік жолын, тұлғасы мен
принциптерін ... ... ... ... ... жолы» деп атайды. Сэм Уолтон және компанияның басқа да ... үшін ... ... ... ... ... ұлғайтқыш арқылы
қалжыңдар айту, көңілді әндер мен әуендер, ... деп ... Бұл ... ... ... жол жоқ» деген философиясымен
астасып, осы бір ... ... ... ... ... ... ... басты құндылығы адамның өзі және барша назар оның
өзіне аударылуы керек. ... бір рет ... ... ... өз
клиенттерімен бірге биржалық саудаға қатысуы тиіс. Мысалы, компанияның бас
директоры Дэвид ... (David Glass) ... ... мен ... ... Тұлғаны көтермелеу, үздіксіз өсу, ... ... бұл ... ... сезіну» мәдениетін қалыптастыруға
мүмкіндік береді. Бұл мәдениетті Wal-Mart компаниясының тұрақты ... ... ... оны ... ... ... үшін ... құндылықтарды жазбаша түрде дайындайды. Мысалы, Hewlett-
Packard корпорациясы «Hewlett-Packard жолы» деп аталған өз ... ... ЗМ ... екі ... ... ... ережесі (сатудың ширек бөлігі соңғы бес жылда ... ... ... 15% ... ... аптасына жұмыс уақытының 15%-ін өзі
дұрыс деп ... ... ... ... ... Бұл ... ол өнім ... болуы керек).
«Wal-Mart», «Hewlett-Packard», 3М ... ... ... ... геройлар, ұрандар мен салтанаттар
түріндегі ... ... ... ... Кез ... компанияның
мәдениеті осы факторлар арқылы түсіндірілуі мүмкін.
«Механизмдер» жүйесін емес, қоғамдастық қалыптастыру ... ... ... ... американдық компанияларға табысқа
жетуге мүмкіндік берді.
«Корпорация – машина» басқару тұжырымдамасын жақтаушылар бұған қарама-
қарсы ... ... Д. ... өз ... осы ... тәсіл
көптеген компаниялардың бәсекеге қабілеттілігін жоғалту себебі болды ... ... ...... өзіне тән белгілері мынадар болып
табылады: басқарушылардың кең тараған ... ... ... ... ... мойынсұну, билікті орталықтандыру, адамгершіліктен
кету, бақылаушы және тексеруші аппарат. «Корпорация – машина» тұжырымдамасы
жоғары ... зор ... ... ... ... операторлар
ретінде сезінуге мәжбүрлейді: «мен өзімді әуе кораблінің ... Мен ... ... ... ... бағытқа бұрғым келеді, бірақ
менің нұсқауым орындалады ма, оны тексере алмаймын».
Нақты ... ... ... 1993 жылы американ индустриясы
алыптарының бірі және өз ... топ ... «IBM» ... ... ... ... ... Директорлар кеңесі фирмаға «маккинзи»
компаниясынан сыртқы кеңесші шақырды. Л. Герстнердің ... ... «IBM» ... ... ... керек, ол үшін мыналарды істеуі
керек:
1) нарықты мұқият зерттеу және тұтынушыға бюрократтың ... ... ... ... өз ... ... ... сұранысты қанағаттандыруды
нық ұстануы тиіс;
3) бүкіл басқарушы аппарат біртұтас ... ... ... ... Герстнер сегіз басқару принципін белгіледі. Сөйтіп, «IBM»-нің
корпоративтік ... ... ... компания әлемдік компьютер
нарығындағы пайданың 40%-ін иеленетін еді. Ауқымды бюрократиялық аппарат
қоршаған әлемнің ... ... ... ... Соның салдарынан
компанияның қаржылық жағдайына жылдам қауіп төнді[?].
Сөйтіп, бүгінгі күні корпоративтік мәдениетті қалыптастыруда қатаң
иерархия ... ... оны ... ... ... да ... «Тік
менеджмент» жұмыста шығармашылық араласпайтын, еңбек стандартталған ... ... ... ... жерде қажет», дейді «SAT Media» ЖШС-нің
қоғаммен байланыс жөніндегі маманы Сергей Бондаренко. «Тік ...... ... ... ... ол ... ... жұмыс кезеңінде
табыс немесе құлдырау барлық басқару деңгейінде әрекеттің үйлесімді ... ... ... үшін өте ... ... ... ынтымақтастық
Орталығының жоба менеджері А. Рощин. Ол менеджерге ұсынылған ұсыныстардың
артықтығы да ... ... ... ... тура ... ... Жоғары буындағы менеджерлердің міндеті көлбеу менеджменттегі
ықтимал кері үрдістерді: ықпал ету аясы мен ... үшін ... ... әріптестеріне маңызды ақпаратты жасыруды, «көрпені
өзіне қарай тартуды» болдырмау үшін қатаң субординация мен ... ... ... берудегі «алтын белдеуді» табу. Қазақстандағы «Reebok»
компаниясының өкілдері ... ... тән ішкі ... ... ... ... істеуге және әріптестерімен өзара
қарым-қатынас жасауға үйрете отырып, қашуға болады деп санайды. «ПепсиКо»
компаниясының менеджер-логистигі М. ... бұл ... ... бірі өз ... жеке ... туралы уақтылы және шынайы
түрде хабардар етіп отыру деп біледі.
«Contradesign» дизайн және жарнама агенттігінің коммерциялық директоры
А. Ватушинді тік ... ... ... алмайсыз. Ол мынадай
пікір білдіреді: ...... ... ... ... еркін
суретші. Оны нақты шеңберге қамап қою ... ... ... ол ... ... болар еді. Өйткені жұмыстың мәнінің өзі шығармашылық еркіндік пен
тәжірибелерден ьұрады; ... ал жауапкершілік туралы ... ... ... өз ... өзі жауап береді, егер оны нашар орындаса, онда ақшасын
жоғалтады». Бұл ... ... ... қызметкерлердің бойында өзіндік
тәртіпке деген ынталандырушы бар деп ... ... ... отырғанымыздай, басқару стилі, компания
құрылымы, иерархия мәселелері корпоративтік мәдениеттің жақсы әзірленген
құрамдас ... ... ... Алайда, осы тақырыптың авторлары осы
мәселеге ... ... ... қарайтынына назар аударады. Мысалы,
компанияның құрылымы керемет бола қоймас, сонда да компания ... ... ... әрі ... ... ... ... құрылым ретінде, иерархия ретінде керемет болуы ... ... ... ... деңгейде болғандықтан бұл
жетістіктердің пайдасы шамалы болады. Сондықтан, ... ... ... және ... ... бөліктерімен жұмыс
жүргізген кезде тек экономикалық (процессуалдық) ... қана ... ... ... ... осы мәселеге қызметкерлер тарапынан да барабар
қатынас туралы қам жеу ... деп ... ... ... ... саласы кадрлар жүйесі
болып табылады. Кадрларды іріктеу ... ... ... ... ... ... қойылатын талаптар жүйесі
туралы мол ақпаратқа ... ... ... ие. ... сондай-ақ ресейдің нарығында жұмыс істеп жатқан ірі шетелдік
компаниялардың қызметкерлермен ... ... ... ... ... ... ... заманғы ұйымдардағы корпоративтік
мәдениеттің ролін түсінуге өте пайдалы болып көрінеді. Бұл мамандар ... ... ... ... ... ... үміткердің
психологиялық, имидждік, ... ... да ... ... ... ... ... оның құндылықтық
бағдарының, ұлттық менталитетінің ерекшеліктерінен болып отырған құбылыстар
деп біледі.
Осыған орай қызметкерді іріктеу ... ... ... да өзгерді.
Британдық, неміс және американ компаниялары қызметкерді ... ... ... вакансиялар туралы хабарландырулар арқылы
таңдауды қолайлы көреді немесе жолданған ... ... ... ... ... ... шетелдіктер бірдей өте мұқият
қарайды. Мысалы, ... ... ... ... үш, ал американдық
фирма «ЗМ»-ға алты ... ... ... ... ... ... жоғары білім, шет тілі, әдетте, ... ... ... ... психологиялық типіне белгілі бір талаптар қояды.
Көпшілік американдық компанияларға нарықты ... алу үшін ... тән. ... олар өте ... әрі ... ... ... жөн
көреді. Сонымен қатар, олар үшін адамның нақ осы компанияда жұмыс істегісі
келетіні өте маңызды. Немістер ... ... ... ... ... ... қыңыр кәсіпқойлар маңызды. Француздар мен ... және ... ... Мысалы, «Лореальда» бастысы
– адам пысық және ұжымда жұмыс істей алуы керек. Жапондық және ... ... ... қоса ... ... қақтығыспауды, ұжымшылдықты бағалайды.
Болашақ қызметкердің психологиялық типіне ... ...... ... Жаңа ... осы корпоративтік мәдениетке бейімделіп
кетуі, оның ... және ... ... ... қалыптасуы, ақыр
соңында ол қаншалықты табысты жұмыс істей алады, бұның бәрі тұлғаның ... оның ... ... ... саласындағы фирмаішілік
стандарттарға сәйкестігіне байланысты болады.
Мысалы, американдық компанияларда командалық рух өте ... ... пен ... арасындағы дистанция өте төмен: олар әдетте бір үй-
жайда, көршілес ... ... ... ... Хьюлит Паккард).
Американдықтардың корпоративтік мәдениетінің ... ... олар кез ... ... ... деп ... Сыртқы
демократиялық көріністеріне ... ... ... бастықтың
келісімінсіз шешу қабылданбаған. Сонымен қатар, тек ұсыныстар мен идеялар
айтып қою ... рны іске ... ... болу ... ... да ... тәжірибе қолданылады.
Неміс компанияларында басшының қабылдауына алдын ала жазылу керек, ал
неміс-шефке тек аты-жөнін ғана ... ... ... ... ... қоса ... сөйлесу қажет.
Дәстүрлі түрде фирмалар тек басшылыққа ғана емес, сонымен ... ... ... қарауды ұсынады. «SAT&Company» АҚ-ның қызметкерлерді
басқару және әкімшілік жөніндегі департаментінің директоры Жанғалиева Майра
Бектасова мұны былайшы түсіндіреді: «Біз ... іске және ... ... жасауға үйретеміз. Компания ішінде адамдардың бір-
бірімен қарым-қатынасы «менің Сізге қандай көмегім бар?» деген ... ... ... көп, ... ... жүр» секілді сөздер мұнда ешқашан
айтылмайды. Компания ішінде бір-бірмізге қатысты біздің ... ... кадр ... ... ... ... ресей
нарығында да ... ... ... ... ... ресейліктерге ауыстыру процесі жүруде, өйткені ... ... ... біледі және екі есе арзан түседі (оларға бірқатар
шығыс ... ... және ... үй ... ... жоқ). ... компаниялар рсейлік қызметкерлерді оқытуға қаржы жұмсауда. Мысалы,
«Джонсон и Джонсон» компаниясында бәсекелестеріне ... ... ... қызметкерлері жылына 4-5 оқу тренингісінен өтеді, сондай-ақ фирманың
есебінен МВА ... ... ... ала ... ... ... ... студенттерге қатысты «Проктэр энд Гэмбл» мен «Эрнст и Янг» ... ... ... және ... ... ... ... саясаты Еуропа мен Америка мемлекеттерінің корпоративтік мәдениеті
үшін базистік компонент болып ... ... ол ... ... ... ... компанияның барлық қызметкерлерінің
эмоционалдық әлемінің бір бөлігі болуы тиіс. Қызметкерлер мен басшылар ... осы ... ... ... өздері үшін пайдалылығын нақты әрі
айқын сезінген кезде ғана біз кадр саясатын ... ... ... ... деп айта ... ... ... қалыптастыру технологиясы
Жоғарыда атап көрсетілгендей, корпоративтік мәдениетті қалыптастыру
құндылықтар мен ... ... ... іске ... ... ретінде
ұйымның мақсатына қол жеткізуге әкелетін қызметкерлерді ... ... ... ... ... ... өзі ... формальды
немесе формалды емес позицияда атқаратын ортақ іске қосқан ... ... ... ... ... ... нәтижесімен және өзара
бақылауына байланысты болады. Социология ... ... ... ... ортақ мақсатты, құндылықтар мен нормаларды әрқайсысы қабылдайтын
және бөлісетін, ... бір ... ... бар, ... ұйымның әлеуметтік
құрылымында белгілі бір позиция иеленуі үшін қажетті қасиеттер мен дағдылар
жиынтығына ие болатын және тиісті ... роль ... ... ... ... ... құндылықтары мен принциптерін
бейнелейтін көптеген мысалдар келтірілген. Олар өз шынайылығымен және
ақиқаттығымен, ... ... ... және ұжымдық ауызбіршілікпен айтылуымен,
жоғары жауапкершілікпен және адамдардың мінез-құлық этикасымен, ... ... ... ... тартады.
Менеджерлердің пікірінше, корпоративтік құндылықтар жүйесін жасау ... ... ... беру ... ... Біз не ... Біз неге жарамдымыз?
3. Біз неге қабілеттіміз?
4. Біздің өмірлік ұстанымыз қандай?
5. ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлері, біздің
серіктестеріміз үшін қандай мүдде білдіреді?
7. Жалпы даму жоспарындағы менің орным қайда?
Құндылықтар адамдардың өздері ... ... ... нақты бизнес,
нақты қызмет, жұмыс барысындағы нақты әріптесі, және ... ... ... ... ие екендігіне растама алу сұранасына жауап беруі тиіс[?].
Басқаша айтқанда, ... ... ... тым ... ... фактормен айқындалады: ұйым мүшелерінің компанияның ... ... ... және олардың осы құндылықтарға берілу
дәрежесі. «Procter & Gamble» мен «Coca-Cola» секілді ... ... ... шетелдік компаниялардың өзі үнемі өз мәдени құндылықтарын
дамытып отыруды қажет етеді.
Ұйымдық ... ... ... ... ұстап тұру қиындығы
жаңадан қабылданған қызметкердің өзімен ... жаңа ... ... ... ... жеке тәсілдерін ғана әкеліп қоймай, сонымен
бірге өзінің жеке көзқарастарын, ... ... да ... ... жеке ... ... ұйым ішінде қалыптасқан
мәдени құндылықтарды елеулі түрде қозғалтуы ... ... ... ... ... тұру үшін қызметкерлерді барынша ұйымның
құндылықтарымен өз ... ... ... ... ... ... ету қажет.
Жоғарыда атап көрсетілгендей, адамның топқа қосылу қарқыны ... ... таза ... ... ... ... философиясы мен
құндылықтарын толықтай қабылдауға және саналы түрде ұстануына, онда
қабылданған ... ... ... мен ... ынта ... ... Ұйымдық мәдениетті ұстап тұруға ... ... ... біздің ойымызша, ұйымның мәдени құндылықтарын сыртай
ғана ұстанатындар мен осы ... ... ... әрі өз ... ... ... қызметкерлерді нақты айырудан тұруы тиіс.
Ұйымдық мәдениеттің ... ... ... ... мағынасын бірқатар келісілген өлшемдер бойынша біршама шартты
түрде интеграцияға, дифференциацияға және бейімделуге ... ... ... ішкі ... мен көріністері бойынша күрделі
құрастырылған ағзаға ұқсатуға болады. Бұл жағдайда бөлімшені ... ... ... ... бір ... деп ... ... Тірі ағза
секілді кез-келген ұйым өз «мүшелерінің» келісімді қызметін ... ... ... ... ... ... барысында анықтау бойынша
интеграция ретінде осы ұйымның ... мен ... ... ... ... ... түсінуге болады. Интеграцияның қазіргі
заманғы ... ... ұйым ... шешуден және оның
жұмысының тиімді тәсілдерін іздестіруден тұрады. Бөлімшелердегі адамдар мен
құрылымның интеграциясы бәрібір ... ... және ... ... ... ... ... бақылаусыз өз бетінше болатынын айқын
түсінген жөн. Әсіресе бұл ... ... ... ауызша нұсқауымен
реттелмеген іскерлік қатынастар аспектісіне қатысты.
Өндірістік ұжым ... ... ... негізі ретінде
мүлдем әр алуан факторлар әрекет етуі ... ... ... ... ... жалақы, әлеуметтік проблемалар, кейде қызметкер қол
жеткізу үшін бар күш ... ... ... ... ... мақсат та
болуы мүмкін. Компанияда интеграция процесінің қандай бағыт алатыны ... ... ... ... мәдениетті ұйымның мақсаты ... ... ... ... ... ... ... асырылуы мүмкін.
Коммуникация рәсімдері: коммуникациялар әдістерін анықтау, маңызды
мәселелер бойынша пікірлер алмасу рәсімдерін дамыту.
Дәстүрлі ... ... ... ... ... жалпы
жұмысы аясындағы өз жұмысының нәтижесі үшін функционалдық тәуелсіздігі мен
жауапкершілігі ескерілуі тиіс барынша әр алуан құрылымдар келді.
Бөлімшелер ... ... мүше болу ... ... интеграциялану өлшеміне орындайтын міндеттері мен еңбекті оңтайлы
ұйымдастыруына байланысты бөлімшелерде ұйымды ... ... ... және ... ... пен мәртебені алу, іске асыру және жоғалту
ережесін анықтау.
Бұл жағдайда корпоративтік мәдениеттің даму ... ... ... жауапкершілікті бөлу проблемасын атап өту керек. Барынша
дамыған ұйымдарда жауапкершілікті бөлу ұйымның «интеграциялық қабаттарында»
жүреді, онда осы ... ... ... ... ... барлық
салдарлары анық байқалады. Жауапкершілікті бөлу ... ... да ... ... жөн. ... осы ... ... жоғары дамыған
корпоративтік мәдениетінің ережелеріне ... ... ... ... ... ғана ерекшеленеді. Бұл мінез-құлық
ережесіне ғана емес, сонымен бірге еңбекақы төлеу мәселелеріне де ... ... ақы ... келесі принципін белгілегені үшін ғана ұзақ
уақыт бойы ... ... ... ... ... ... ақы ... шартты белгілері бар, оларды сандық тұрғыдан
толтыру ... ... ... табыстылығына байланысты өзгереді.
Қалған барлық жалақылар осы базалық бірлікке қатынасы бойынша ... ... ... төлеудің бірқатар ережесі ... ол ... ... Мысалы, басшы «бірліктен» үш есе көп болатын соманы ... және ... ... іс үшін ... ... әрекет үшін жазалау жүйесін әзірлеу.
Әрине, интеграцияның осы өлшемін бақылаудың барынша кең тараған
механизмі – ақы ... ... ... қызметкерге өзі кәсіпқойлық тұрғыдан
қамтамасыз етуге дайын өндірістік функциялар көлеміне ақы төлеу қажет.
Бірақ тағы да ... ... ... өз жеке ... ... ... оның ... өндірістік уақыт шеңберінен тыс оны тек өз
тапсырмасын беріле орындауға мәжбүр етуі ... ... ... ретінде қарастыруға болады.
Мұнда адамдар бірге жұмыс істей отырып, өздері өзін жеңіл әрі ... ... ... ... ... ұғымды нақтылау ретінде түсінуге болатын
дифференциация кей ... ... ұйым ... ... ... кеңейте
түседі. Егер ағзамен салыстыратын болсақ, онда белгілі бір мүшелер нақ
өздеріне арналған, ... ... ... ... атап ... ... қайталау режимі де кездеседі, бірақ ... кез ... ... тұтастай қызметінің табыстылығы тұрғысынан алғанда тиімділігі
аз болады. Осы тұрғыдан алғанда өндірістік ... ... ... ... ... айтуға болады. Біз осы тақырып ... ... ... ... кезде басшылық тарапына айтылған алғашқы
«тасқын» іске асырылып жатқан «басқару жыртығын ... ... ... ... облыстық денсаулық сақтау департаменті басшысының жұмыс
уақытының 40% медицинаға мүлдем ... жоқ, таза ... ... ... бұл ... осы жұмысты атқаруы тиіс ... ... ... ... ... ... Мұндай тәсілде жауапкершілік
емес, жұмыс істегісі келмеу бөлініп отыр.
Осыған байланысты жеке ... ... ... қою ... ... адамдарды тартады, олар өзін қалай ұстайды, өзара қалай ... ... ... басшылыққа алынады, іскерлік имидждің қандай
стилі дұрыс деп ... ... ... қатынастартына қандай ереже
негіз болады, кәсіпқойлық тәуекелде жол ... ... шегі қай ... ... ... ... ... қолданылады және т.б. сұрақтарға
жауап іздеу керек. Осы ... ... беру ... ... сіз және сіздің
қызметкерлеріңіз жұмыста қандай принциптерді және ... ... ... ... «бидайды қабығынан аршу» қиындық тудырмайды.
Көптеген тәжірибелер әдетте ақыр соңында ... ... ... ... ... ... гөрі өз адамыңа күш ... деп ... ... ... туралы шешім қабылдағаннан кейін ... ... ... ... яғни осы ... ... ұйым
үшін пайдалы болатындай етіп барынша ашылатындай жағдай туғызатындай етіп
жұмысты ұйымдастыру мәселесі ... ... ... ... ұйымдық
мәдениеттің әлуетін кәсіпқойлық пайдалану кадрлар жөніндегі менеджер
компанияда нені ... ... және нені ... ... көп уақыт бөлген кездің өзінде белгілі болады. Бұл адамның
өмірін ... ... оған «осы ... ... ... мүмкіндік берген болар еді. Жаңа ... ... ... ... ... ... ... жалғастыра
отырып, оларды әдетте тәжірибелі біреудің қасына қосады. Ол ... ... жаңа ... ... ... қызметін атқарады. Компаниядағы бірінші
жұмыс күні дәстүрлі танысудан басталады, яғни «аға» немесе ... ... ... ... ... өмірдің формалды
және формальды емес ... ... Нақ осы ... ... ... түрде бағыттау, оны осы ұйымның кәсіптік қызметіне
сіңістіру жүзеге асады.
Сонымен ... ... ... ... ... кейін қызметкер
«Менің компанияда жұмыс істеген алғашқы жұмыс аптасындағы әсерлерім» ... ... эссе ... Біз ... ... талассыз пайдалы
екендігіне көз жеткіздік, өйткені бұл эссе өзіңе басқа адамның көзімен
қарауға мүмкіндік ... Көп ... ... ... түзетуге немесе
ұжымды тұрақты «спорттық формада» ұстап тұруға жол ашады. Сонымен қатар,
осындай тапсырманы ... өз ... ... ... адам ... қосымша
ақпарат береді, бұл оның жалпы командадағы кәсіптік ролін дифференциациялау
процесін ... ... ... ... фнукциясы ретінде бейімделу
ұйымның нарықта тіршілік етуінің екі маңызды өлшемін қамтамасыз етеді. Бұл,
біріншіден, ұйымның өзгермелі жағдайларда ... ... етуі ... ... ал екіншіден, өзгерістерге жедел жауап беру икемі. Ұйым
қызметі тұрақтылығының кепілі корпорацияішілік процестердің жолға ... ... ... ақпараттық және коммуникациялық жүйелер болып
табылады.
Табысты компаниялардың жұмыс тәжірибесі ақпараттық-коммуникациялық
технологияларды автоматтандыру ... ... ... ... ... оң роль ... ... Мысалы, бізге белгілі ұйымның
бірінде электронды байланыс ... ... осы ... ... ... Ішкі электронды почтаның кәсіпорынның корпоративтік
мәдениетінің ажырамас бөлігі болғаны қашан. Қызметкерлер өз ойларын ... ... ... бұл ойды ... және коммуникация процесін
рационалдауға әсер етеді (жазбаша ... ... және ... нәрсені айту,
хабарланған ақпаратқа жауапкершілік көтеру, оны қайта тексеру жеткілікті;
іскерлік сөйлесуге кететін ... күрт ... ... ... ... уралы тұжырым жасай отырып, оңай ... ... ... бұл қосымша мүмкіндіктер береді: әрбір қызметкер электронды
почта арқылы кез келген дәрежедегі ... ... өз ... ... Егер сіз өз ... ... электрондық құралдар
арқылы реттеуді ... біз ... ... ... Ол шешім қабылдау процесіне байланысты шектеулерге қатысты.
Егер қызметкерде сұрақ болса немесе қандай-да бір ... ... ... ол осы ... ... ... үш нұсқасын міндетті түрде
ұсынуы тиіс. Дұрыс маман әрқашанда ... ... шешу ... біледі,
бірақ ол әрқашан өз бетінше ... ... ... және өзіне
жауапкершілік алуға дайын емес.
Жоғарыда аталған тәсілдерді ... ... ... ... ... келтіруге болады. Ол белгілі бір ұйымның
корпоративтік өмірі ережесінде жазылған және оған ұзақ ... бойы ... ... етіп ... ... даму және жетілу. Бұл принципті іске асыру өзіңді барабар
тұрғыда бағалаудан, өзіңнің күшті және әлсіз жақтарыңды анықтаудан,
жеке ... мен ... сол ... ... дағдыны
жетілдіру тілегінен тұрады. Осы мақала авторларының бірі жұмыс
істейтін компанияда ... ... көп ... ... ... осы ... ... сыртта оқи отырып,
семинарларға жиі жіберіледі, және іште де оқу ... Бұл ... ... өз дамуыңды өзің анықтауға
негізделеді. Идея әрине жаңа емес. Оның мәні осы ұйымның қызметкері
оқу семинарларын өзі әзірлеп, әр ... өзі ... ... ... осындай семинар жалпы ... ... бір ... жол ашуы ... ... ... ... адамдар
қандай жауапкершілікпен және шығармашылықпен келгенін көрсеңіз.
Бұған олар ешқандай материалдық ... ... ... дұрыс ұйымдастыра алғанда қызметкерлер талантын,
тапқырлығы мен ... ... Ақша – ... ... ... ... ... сыйлау талпынысы. Адамдар компанияда
өзін күшті сезінеді, өз жылуын, өзінің оң сезімдерін ... ... ... Олар өздерінде қуатты оң заряд барына сенімді.
Бұл ... ... ... және ... өнім
жеткізушілермен және тіпті бәсекелестермен қарым-қатынасында
көрініп тұрады. ... ... күйі ... сол ... ...... болады. Клиенттерді, дилерлерді, жұмысшылар
мен инженерлерді тыңдаңыздар. Олардың идеялары жеңуге көмектеседі.
Клиенттердің барлық проблемалары дереу шешіледі. ... ... ... ұлттық мінезде беймәлім мұң мен амалсыздық кездеседі ... ол ... ... ... ... Бірақ,
біздің көзқарасымызша, жұмыстың сапасын оған позитивті күймен
қарасап өзгертуге болады. Ал осы ... ... ... шешуге
болмайды. Мынаны есте ұстау керек: механизмдерді басқарады, ал
адамдарды қанаттандыру ... Біз не ... және не ... үшін ... береміз. Егер
қызметкерлер туралы айтсақ, онда соларға қатысты бұл принцип
«басқарудың ашықтығынан» ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Олар өз сөздері мен
істері үшін жауап ... өз ... ... ... ... ... «мен қалай айтсам, солай істе» емес, «мен сияқты істе»
принципі үнемі барынша ... ... ... ... ... мен ... ... бөлісе,
проблемаларды жедел шеше отырып, алдыңғы шепте ... Олар ... ... және өз үлгісімен шабыттандырады. Бұл ретте
лидерлер жеңімпаздар ... ... ... ... ... кез-келген
үздік жұмысты атап өтеді. Триумфтарды тойлаңыздар! Сәтсіздіктерден
үйреніңіздер! Қайтадан рингке шығып, жеңіске ... ... ... ... Осы приципті басшылыққа ала отырып, адамдар
әрқашанда өзі туралы, өз кәсіптік тобы туралы айта ... ... ... ... ... Біз бір отбасымыз. Біз бір-бірімізді
құрметтейміз және қолдау көрсетеміз. Біздің ... ... ... ... бағаланады. Біз «ұжымшылдық» пен командалық
әрекет ету дағдысын айыра аламыз. Осы екі ұғымды ... ... – бұл ... ... ... ... ... жұмыстың барлық өлшемдері туралы айтудың
қажеттігі жоқ. Қызметкерлердің нағыз кәсіпқой команданың ережесін
түсінуінің өзі жеткілікті: «Біз нені істегіміз ... оны ... ... ... Біз құзыреттілікті жоғары бағалаймыз.
Әркім өз тәжірибесі мен табысын бөлісе отырып, өзі басқадан ... ... ... ұйыммен толықтай бірегейленуі үшін ұйымға
жұмысқа қабылдау үшін ... ... ... бастап, тұтастай сабақтас
шаралар кешенін өткізу керек. Үміткермен іріктеу әңгімелесудің ... ... ... ... ... мен ... ... едәуір
дәрежеде ұйымға жауап бермейді ... оған ... ... соны ... ... ... ... қызметкерді жұмысқа ресімдеу кезінде
жасалады. Жаңадан жұмысқа кіріскен қызметкер әртүрлі ... ... олар ... ... және жаңадан келген адамды ... ... ... мен ... ... туралы және оны қабылдай
ала ма, сол ... ... ... мақсат тұтуы тиіс.
Содан соң «мәдени шоктан» өткеннен ... жаңа ... ... жұмысқа қажетті дағдыларды және осы ұйымда ... ... ... ... ... ... кезең қызметкердің еңбегін егжей-тегжейлі талдауға, еңбегінің
нәтижесін бағалауға және әрқайсысын ... ... ... ... ... мен көтермелеу жүйесі баршасын қамтитын және өзара
келісілген болуы ... ... ... ... ... ... ... назар аударылуы керек. Әдетте ұйымдық мәдениеті
күшті компанияларда ортақ ... ... ... ... жазалауға
тартылады (моральдық жазғырудан бастап әкімшілік жазалауға дейін). Бұл
санкциялар жасырын формада да көрсетілуі ... ... ... ... ... ... ауыстыру.
Негізгі корпоративтік құндылықтарды бірегейлендіру қызметкерлерге осы
ұйымның мүшесі бола ... ... ... қоймайтын құрбандықтармен
келісуіне көмектеседі. Олар біртіндеп қабылдай бастайды, содан ... ... ... ... бір ... ... ... құндылықтар жүйесі бар компания өзіне ешқандай зиян келтірмейді
деген сенім қалыптасады.
Ұйым өз ... ... ... ... ... өз
корпоративтік құндылықтарын жасай отырып, осы шығасыларды ақтауға тырысады,
мысалы, өз өнімдерінің ... ... ... жақсарту арқылы қоғамға
қызмет етуді насихаттау.
Қызметкердің ... ... ... ... ... ... қадамы ұйымның басұа мүшелері үшін үлгі ... ... ... ұйым ішінде мойындау және оны ары қарай өсіру
болып табылады. Үлгілі қызметкерлер ретінде осындай адамдарды бөле отырып,
компания ... ... үлгі ... ... ... ... ... мұндай тәсілі корпоративтік ... ең бір ... әрі ... әрекет ететін формасы деп есептеледі.
3-ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ КӘСІПОРЫНДАРЫНДАҒЫ КОРПОРАТИВТІК
БАСЫЛЫМДАР
3.1. Шет елдердегі корпоративтік БАҚ нарығы
Forbes ... ... ... баспа органы ғана болмауы мүмкін.
Дамыған елдерде корпоративтік БАҚ нарығы әр жыл сайын өсуде. Қазіргі кезде
Еуропадағы ... ... ... ... ... ... газеттер мен журналдардың жалпы таралымынан асып ... ... ... ... ... ... немесе басқа мақсатта
шығаратын кез келген бұқаралық ақпараттық құралын атауға болады. Мұндай
басылымдардың тарихы ... екі ... ... ... ... ... ... он жылдықтарда кең қанат жайды. ... осы ... ... ... ... ... шамамен 250%, бүгінгі күні еуропалық
компаниялардың өздерінің жеке корпоративтік басылымын шығаруға ... ... ... БАҚ ... ... ... ... бойынша 4,3 – 4,6 $ млрд. Жылдам өсуді корпоративтік
БАҚ-тың маркетингтік тиімділігін ... ... ... ... идеясын дамыту, клиенттер тартудың жаңа жолдарын
іздестіру, компанияның бейнесін жасау – корпоративтік БАҚ осы ... тұр. ... ХХ ... соңында осындай басылымдар 550-ге,
Ұлыбританияда - 2000-ға жетті, Францияда ... ... өз ... бар. ... ... БАҚ жүйесінде қазіргі кезде баспасөздің ең
көп қырлы категориясы корпоративтік басылым болып ... ... ... осы тектес таралымы көп еуропалық басылым
«Lufthansa-magazine» ... 2001 жылы оның ... ... Media ... Survey деректері бойынша 1, 4 млн. дана) маркетологтарды таң
қалдырды. Уақыт өткен ... ... ... таң ... қалды, ал 2006
жылы ADAC ... ... ... ... ... ... ... Германияның корпоративтік басылымдар одағының (FCP)
деректері бойынша 16,5 млн. ... ... ... талассыз әлемдік көшбасшы – Жапония. Ірі ... 95%-ке ... ... 6000 ... жеке ... ... ... басылымдардың жалпы жылдық таралымы әртүрлі
бағалаулар бойынша, ондаған млн. ... ... ... 1999 ... ... отандық нарығы дамыса, қазіргі кезде нағыз дүмпу
пайда болды» - бұл ой корпоративтік баспасөздің Бірінші ... ... ... «Мир ... ... ... шықты («Вымпелтелеком»
холдингі): Менеджерлер қауымдастығының деректері бойынша оның таралымы 3
млн. ... 2005 ... ... ... осы ... ... газет
шығуын тоқтатып, қызметкерлерге арналған «Би-Лайф» ... ... ... ... ... ... ... директоры Джемир
Дегтяренко ресейлік компаниялардың өздерінің жеке баспа БАҚ-тарын ... ... ... ... 250 млн. ... деп ... ... үшін мұндай көрсеткіш – 30 млрд. доллар).
Ресейде корпоративтік басылымдардың ... ... 2004 жылы ... үйлестіретін екі бірдей ұйымның бірден құрылу фактісі ... ... ... ... және ... ... медиа
России». «Корпоративтік» сегментті кеңейтуге бірнеше ... ... ... ... ... күшеюі, бұл корпоративтік ... ... ... ... соң ... ... ... өсуі.
Көпшілік компаниялар бизнес-әріптестеріне арналған өз жарнама
проспектілерін біржолғы ... ... ... Онда ... ... ... жаңартылған таралымы шығарылады. Осы жағынан алғанда
олар тапсырысты жарияланымнан шамалы ғана ерекшеленеді: ... ... осы ... ... ... Өз корпоративтік БАҚ-ын
шығаратын компаниялар оның екі нұсқасын шығарады: «өзі үшін» және ... ... ... мен клиенттер бір мақсатты топта болады. ... ... ... ... ... ... ... соншалықты кең тарала қоймаған.
Клиенттік журнал немесе газет – бұл ... және ... ... ... бір ... Осы ... алғанда клиенттік басылым шешімі
имидждік жарнаманың соңғы үрдістерімен үндеседі, оның ... ... ... ... ... ... және ... көрсету.
Барынша хабардар ету, тауардың немесе қызметтің сатылу көлемін
ұлғайту – тағы бір ... ... егер ... ... қоймайтын
принципімен» жұмыс істейтін болса (көшелердегі билбордтарды байқамау ... бес ... ... ... ... ... тастау мүмкін емес),
онда «корпоративтік жағдайда» клиентті қызықтыру ... ... ... басылымы көрсетуге тұрарлық.
«Сити центр» супермаркеттерінде таратылатын журнал (1998 жылдан бастап).
Материалдар ретінде ... осы ... ... ... ... ақпарат
ұсынылады. Сауда желісі туралы жаңалықтарға тек соңғы беті ғана арналған.
Жеке корпоративтік ... ... ... ... ... ... сезінеді. Олар ірі медиаларда жарнама бере алмайды.
Мұндай жағдайда корпоративтік газет промоушн үшін ... ... ... ... ... БАҚ ... оның қызметерлерін шоғырландыру
арқылы компанияның тиімділігін арттыруды көздеуден туған. ... ... Сэм Блэк ... ... ... ... ... сезімін
қалыптастыру, басшылыққа деген сенімді нығайту, ұйымның саясатын түсіндіру,
қызметкерлерді әкімшілікпен ынтымақтастыққа шақыру» үшін ... ... ... ... кері ... ... ... сәтте Ресейде бірнеше баспа үйі бар, ... ... БАҚ ... арнайы департаменттер ашылған. Нарықтың
корифейіне – «Mercury» компаниясының журналын шығарушы HFS және көп ... Media» ... ... - ... ...... жылы ... БҮ қосылды. Санкт-Петербургте
«Корпоративтік басылымдар ... ... ... ... Ол ... ... айналысады. Жаңа үрдісті байқаған ... ... және ... ... ... ... ... Сонымен,
бұл салада сапа секілді амплитуда да, баға да жоғары.
«Твой Мегафон» корпоративтік басылымы
Контент: «МегаФон-Москва» желісінің ... өз ...... ... ... Жаңа басылым бүкілресейлік ... ... ... ... ... ... және оның ... міндеті –
ұялы телефонның иелеріне жаңа акциялар, пайдалы ... ... ... айту – бір ... ... ... ... МегаФон Мәскеу аймағының
тұрғындарына қандай қызғылықты нәрсе ұсынады, солар туралы хабардар ету.
«Твой МегаФон-Москва» басылымы мәскеулік МегаФонның қызметі ... ... және ... ... ... ... басылым клиенттерге ұялы
әлемнің жаңалықтарынан хабардар ... ... жол ... ... ... ... INFLIGHT REVIEW - ... авиакәсіпорнының ресми журналы.
Бұл классикалық борттық журнал, ол жолаушылар креслосының қалтасында болады
және ұшу ... ... ... ... тақырыптағы материалдары бар: мәдениет, спорт, сән, әйгілі
адамдар өмірі, елдер мен саяхаттар ... ... ... мен ... сән ... ... мен ... жаңалықтары, сондай-
ақ «Пулково» АП қызметтері туралы ... ... ... ... ... ұшу карталары және т.б. Журналда мәскеу
мен санкт-Петербург журналистері ... ... ... ... ... ... ААҚ-ның корпоративтік басылымы» холдингтің
корпорацияішілік ... ... ... ... ... ... компаниясы тобы үшін холдингтің бүгінгі және ертеңгі күні
туралы маңызды ақпараттар ... ... ... ... ... ... ... мәселелерді де, сол сияқты саланың жалпы мәселелерін
де сөз ... ... ... мен ... ... ААҚ ... ... тобынің топ-менеджерлері
оқырмандарды компания қызметінің ... ... ... ... ... заңдық және т.б.
3.2. Қазақстан Республикасының корпоративтік басылымдары
Қазақстанда ... ... ролі ... Бұл ... үшін ... ... коммуникация құралы және ... көзі ... ... ... ... ірі ... компаниялар
өздерінің фирмаішілік БАҚ-ын шығару ... ... ... ... ... бір ... ірі кәсіпорынға (10 мың адамдық штаты
бар) айына 1-2 доллардан келеді, бұған барлық ... ... ... 10 мың дана таралымы бар басылымның жылдық бюджеті 120-240
мың доллар болады. Төрт ... А3 ... ... ... ... 3 ... ең төменгі таралымы шамамен 2,5 мың доллардан келеді. Көлемі 56
беттік А4 форматты бір ... ... ... басу үшін 15 мың ... тура ... ... қоса бұл басылымның мерзімдік екендігін және
бағаны жылдағы санға қосу керек екендігін түсінген ... ... ... АҚ ... ... ... жөніндегі кеңесшісі: Қазақстанда корпоративтік БАҚ соншалықты
дамымағандықтан мұндай коммуникацияның нақты нәтижесін бағалау ... ... ... ... қажеттігін түсіндіру өте қиын. Нарықтың
қалыптасу шамасына орай тиісті ... ... ... Мен ... ... маркетингтік, PR және НR- коммуникациялардың ... бола ... ... ... Бұл өз кезегінде көптеген
компанияның корпоративтік ... ... ... ... қарауына алып
келеді. Мұндай өлшемдер дамудың тағы бір маңызды факторын анықтауы тиіс:
корпоративтік БАҚ-тың тиімді ... ... болу ... ... компанияға өз басылымына кеткен шығыстардың едәуір бөлігін өз БАҚ-
ынабасқа жақтан жарнама тарту ... жабу ... ... Ең ... ... мол ... ... тіпті b2р-басылымдар да күмәнсіз
өз жарнама берушілерін табады. Сондықтан ... ... және ... аудитория табу өте қиын. Тек баға мәселесі қалады. Қазірдің ... ... ... өз беттерінде жарнамаларды табысты
орналастырып жүр («Іске ... ... ... ... News»
газеттері). Сонымен бірге, мысалға, табысты ... ... ... ғана ... ... сонымен бірге компанияның өзіне
де пайдалы. Қызметкерлерге ... ...... да ірі компанияның
еншісі. Оған деген қажеттілік штатты басқару жеке қатынастар негізінде іске
асырылу қиын болған кезде ғана ... ... ... ... басылымы.
Кәсіпорын-меншік иесі: «Аксуский завод ферросплавов».
Редакторы: Татьяна Горшелева.
Редакция құрамы: редактор, корреспондент.
Анықтама: Бір жылдан кейін отыз жылдығын атап ... ... ... ... ақпарттарын ғана емес, сонымен бірге қалалық жарнама ... да ... Ақсу ... зауыты – қала құраушы
кәсіпорын, қаланың әрбір тұрғыны ... ... бар. ... корпоративтік
газетті металлургия алыбынан тыс тұрған адамдар да оқиды.
Басылым деректері: 1977 жылдан бастап шығады. Форматы – А3, 6 ... күні – ... ... – апта ... ... ... ... таралымы - 4500 дана. Материалдары зауыттың сайтында
қайталанбайды.
Контент: «классикалық» - ... ... ... цех ... мерейтоймен құттықтаулар, өрт қауіпсіздігі
туралы ескертпелер, кәсчіподақ өмірі мен зауыт ... ... ... ... ... ... ... мен қос
фотосурет басылған. Екі бетінде мемлееттік тілдегі хабарларға орын ... ... ... хабарларға, тілдік деңгейдегі емес). Әрбір бетте 5-6
хабар болғанымен, жалпы материалдарға иллюстрациялар берілмеген.
Беттеген: «FUD PAK» ЖШС.
Типография: «Эко-принт» ЖШС.
 
2. ... ... ... ... ... ... ... Галина Рязанова.
Редакция құрамы: редактор, екі корреспондент, фотограф.
Анықтама: Келесі жылы ескі көп таралымды басылымдардың бірі – ... ... ... 40 жыл толады. Бірінші редакторы аңызға
айналған тұлға, облыстың қарт журналисі – Петр ... ... 1967 ... бастап шығады. Форматы – А3, 4-6 ... күні – ... ... – апта ... ... ... газеттік, таралымы – 1000 ... ... ... ... ... ... ... – беттелуі бойынша да, мазмұны
бойынша да:бірдей ... ... ... технология
жаңалықтары. Мол фотографиялар, тым көлемді материалдар (орташа жолға 1-2-
ден келеді).
Беттеген: «Дом печати».
Типография: ... ... ... ... ... ... ... нефтехимический завод» АҚ.
Редакторы: Ярослава Науменко
Редакция құрамы: редактор, газет және радио ... ЭВМ ... ... ... ... ... «Әрине, номерден кейін номерді кесте бойынша шығару оңай болған
жоқ, - ... ... ... ... және бірінші редакторы
Анатолий Федорович Алистратенко. – Зауыттағы авторлар көп қол ұшын ... ... ... ... Цехта жаңа газетті асыға күтті. Әсіресе
ұйымдық ... құру ... ... ... ... ... ... орынбасарларының және зауыт директорының өзінің тағдырын
шешкен күндер де болды».
Газеттің соншалықты ұзақ ... ... 17 ... асығыста ойлап
табылды, бірақ оны жоғарыдан бекітті. Кейіннен жаңа ... ... гөрі ... әрі ... ... ойластыруға талпынғанымен,
«Нефтепереработчик» 20 жылдан бері сол ... ... ... қала ... ... ... Анатолий Алистратенко зейнетке шықты, оның орнын Татьяна
Бусыгина басты. Ол ... ... ... ... зауытының газетіне
(айтпақшы, газет жазылу бойынша таралды) ... ... ... облысы)
ауысып кетті. Тіпті бұған «Хабар» телеарнасының ... ... ... да ... ... ... етті.
Басылым деректері: 1987 жылдан бастап шығады. Форматы – А3, 4 жолды,
шығатын күні – сәрсенбі, кезеңділігі – ... 2 рет, ... ... ... ... – 1100 ... Материалдары зауыт сайтында
http://www.pnhz.kz/ қайталанады.
Контент: Жолда ... ... бар 3-4 ... ... Фотокроларының
жартысы қысқарған, фотосуретпен журналистердің өзі айналысады. Бірінші жол
толықтай дерлік «Номердің қонағына» ... - ... ... Соңғы төртінші жол қала өміріне берілген: ... ... ... арадағы сұхбатпен, мәдениет тақырыбына жазылған суреттемелермен
танысуға ... ...... ... ... ... ... деген мүлдем болмаған еді. Бірақ банктер мен зейнетақы
қорлары осында ... ... ... ... ... құны – ... цех №28 (редакция) «ПНХЗ» АҚ.
Типография: «Эко-принт» ЖШС.
 
1. «Энергетик» ... ... ... «Павлодарэнерго» АҚ.
Редакторы: Светлана Волкова.
Редакция құрамы: редактор, корреспондент, ... ... 1978 ... ... жарық көреді. Форматы – А3, 4
жолды, шығатын күні – жұма, кезеңділігі – айына 2 рет, ... ... ... ... - 1000 ... «Өндіріс және адамдар», «Мерейтой», «Адамдар тағдыры», «Өз
ісінің шебері» ...... ... мен ... ... ... – жолда 3), фотографиялары мол.
Беттеген: «Павлодарэнерго» АҚ АТД.
Типография: «Эко-принт» ЖШС.[?]
5. «Іске Сәт» корпоративтік басылымы.
Кәсіпорын-меншік иесі: «SAT&Company» АҚ.
Редакторы: ... ... ... редактор, 3 корреспондент, дизайнер-беттеуші.
Басылым деректері: 2005 жылдың 20 қыркүйегінен бастап шығады. Форматы
- кесілген А3, 8 ... ...... бір рет, ... ... қағазы ақ, таралымы - 2000 дана.
Контент: мұнай химиясы жаңалықтары, негізгі назар қызметкерлерге
аударылады. Корпоративтік іс-шаралар ... ... жиі ... (туған
күндер, спорттық жарыстар, мерекелер, ... және ... ... ... машинажасау, мұнай химия
жаңалықтары және заңдар, жаңа ... жаңа ... ... ... ... 8-жолға пиар мақалалар мен ... де ... «SAT Media» ... ... ... ... Контакт» корпоративтік басылымы.
Кәсіпорын-меншік иесі: «Контакт Управления» компаниялар тобы.
Редакторы: Татьяна Лян.
Редакция ... ... 3 ... дизайнер- беттеуші.
Басылым деректері: 2007 жылдың ақпанынан бастап шығады. Форматы -
кесілген А4. 4 ... ...... бір рет, ... ... полиграфия,
қағазы ақ, таралымы - 3000 дана.
Контент: холдингте болған оқиғаларды көрсету. Табысты қызметкерлермен
сұхбат ... ... ... және ... ... бар ... ... сұхбат номер, айдың оқиғасы.
Беттеген: «SAT Media» ЖШС.
Типография: «Герона» ЖШС.
7. «Казкоммерц News» ... ... ... ... ... Виктория Герасимчук.
Редакция құрамы: редактор, 3 корреспондент, дизайнер- ... ... 2003 ... шілдесінен ығады. Форматы - кесілген
А4. 16 жолды, кезеңділігі, толық түсті полиграфия, қағазы ақ, ... - ... ... ... хабаршы банк саласындағы әртүрлі жаңалықтар
секілді ... ... ... ... ... ... мақалалар шығады. Айдарлары: шағын және орта бизнес, әріптестер,
корпоративтік бизнес, жаңа ... ... ақша ... ... ... ... ... ақтай алады. Өйткені ақпараттық хабаршының
жарнама орындары жарнама берушілер тарапынан сұранысқа ... ... ... Ренат Дауранов.
Типография: «Intell Service» ЖШС.
ҚОРЫТЫНДЫ
Осы жұмысты дайындау ... ... ... мен ... ... ... 100-ге жуық ... көзі қарастырылды. Ақпараттар
корпоративтік мәдениет пен корпоративтік басылымның барынша іс ... бар ... ... алу ... ... жинақталды,
қазақстандық, ресейлік және шетелдік компаниялардың тәжірибесінен алынған
мысалдармен дәйектелді, ... ... ... ... ... ... ... маңызы жоғары,
компанияны басқарудың тиімді ... ... ... ... зерттеушілер, теоретиктер де, сол секілді практиктер де
компанияның табыстылығы мен оның ... ... даму ... ... ... бар екендігін атап көрсетеді.
СІЛТЕМЕ ӘДЕБИЕТТЕР
[?] Управление персоналом. /Под ред. Базарова Т.Ю., Еремина Б.Л. - ... 1998. - ... ... А. А. ... К. А. ... в ... ... организаций
и управления. - Воронеж, 1995. - С.86
3 Собчик Е. ... ... ... ли это ... Из опыта работы с
крупными коммерческими организациями.
http://www.ug.m/ug_pril/ol/97/39/t4_l.htm
4 Спивак В. А. Корпоративная культура: ... и ... - М.: ... - С.32
5 Формирование и развитие корпоративной культуры предприятия.
http://www.emd.ru/consulting/same/same_corp_6.html
6 Шадрин А.Е. Сетевая модель организации. - М.: ... 1997. - ... См.: ... А. А. ... К. А. ... в ... социология
организаций и управления. - Воронеж, 1995. - С.81
8 Там же. С.82
9 См. Спивак В. А. ... ... ... и ... - М.: ... - С.42
10 См. Спивак В. А. Корпоративная культура: теория и практика. - М.: Питер,
2001. - С.43
11 См.: ... Р. Л. Если Вы - ... ... ... в ... ... - М.: Дело, 1993. - С.66
12 Сухорукова М. Ценности как ключевой элемент организационной культуры
//'Управление персоналом №11, 2000.
http://www.hrm.ru/db/hrm/E982CF37C7F7FAA0C3256AAB00406A4A/category.html
13 Козлов В.В., Козлова А.А. ... ... ... ... В.В. ... ... и ... /Учебное
пособие. - СПб.: СПбУЭФ, 1994. - С.68
15 Там же . С. 68
16 Там же С. 69
17 Маркетинг и культура ... ... ... Т. 1, 2. - СПб.: ... 1996. - ... ... менеджменту. XX. Искусство управления персоналом - недостижимая
мечта или дерево строгих нормативов? //Деловой экспресс, №168, 13.5.1997.
19 Учись менеджменту. XX. Искусство управления ... - ... или ... ... нормативов? //Деловой экспресс, №168, 13.5.1997.
20 Радугин А. А. Радугин К. А. Введение в ... ... и ... - ... 1995. -С. ... ... организации.
http://panorama.irk.ru/~chuck/_tmp/rentex.old/develop/Konspekt/num10/pp2.htm
; Культура организации. http://src.nsu.ru/psych/konspekt/k20/k20-6.htm;
Кучерова О. №issan запретил сотрудникам быть вежливыми. У компании не
хватает на это средств. // Русский ... №074, ... ... ... Intel. ... Лапицкий М. Предпринимательская культура.
http://www.transport.ru/2_period/min_ekon/№296/pred.htm
24 Карташова Л.В., Никонова Т.В., Соломонидина Т.О. ... - ... 2000. - ... ... Крылов Н. Поощрение и порицание - это вам ни хухры-мухры, это ... ... №6, 1997, 5 ... ... Л.В., ... Т.В., ... Т.О. Организационное
поведение. - М.:Инфра-М, 2000. - С.200-201
28 Как ... ... ... и ... с ... больших прибылей.
// Капитал (Москва), №57, 6.3.1996.
29 http//www.E-xecutive.ru
30 Черкизова А. Как сделать компанию культурной?
http://www.7st.ru/articles.phtm
[1] Собчик Е. Корпоративная ... ... ли это ... Из ... ... крупными коммерческими организациями.
http://www.ug.m/ug_pril/ol/97/39/t4_l.htm
[2] Формирование и развитие корпоративной культуры предприятия.
http://www.emd.ru/consulting/same/same_corp_6.html
[3]Сухорукова М. Ценности как ключевой элемент организационной культуры
//'Управление ... №11, ... ... В.В., Козлова А.А. Корпоративная культура: костюм успешного
бизнеса.
http://www.hrm.ru/db/hrm/411AAEF9519592B9C3256AAB004273B4/category.html
Томилов В.В. ... ... и ... ... - СПб.: ... 1994. - ... ... . С. 68
[6] Сонда С. 69
[7] Маркетинг и культура предпринимательства /Тезисы международной
конференции. Т. 1, 2. - СПб.: СПбГУЭФ, 1996. - ... ... ... XX. ... управления персоналом - недостижимая
мечта или дерево строгих нормативов? //Деловой экспресс, №168, 13.5.1997.
[9] Учись менеджменту. XX. Искусство управления ... - ... или ... ... ... //Деловой экспресс, №168, 13.5.1997.
[10] Радугин А. А. Радугин К. А. ... в ... ... и ... - ... 1995. -С. ... Культура организации.
http://panorama.irk.ru/~chuck/_tmp/rentex.old/develop/Konspekt/num10/pp2.htm
; Культура организации. http://src.nsu.ru/psych/konspekt/k20/k20-6.htm;
Кучерова О. №issan ... ... быть ... У ... ... на это средств. // Русский телеграф, №074, 25.4.1998.
[12] Корпоративная культура Intel.
http://www.mtel.ru/mtel/30th/cn71898c.htm
[13] Лапицкий М. Предпринимательская культура.
http://www.transport.ru/2_period/min_ekon/№296/pred.htm
[14] Карташова Л.В., Никонова Т.В., Соломонидина Т.О. ... - ... 2000. - ... ... ... Н. Поощрение и порицание - это вам ни хухры-мухры, это ритуалы.
//Капитал (Москва), №6, 1997, 5 ... ... Л.В., ... Т.В., ... Т.О. ... - ... 2000. - ... Как можно совместить мораль и демократию с получением больших
прибылей. // Капитал (Москва), №57, ... ... Б. ... со ... ... - М.: ... 2001. - С.231
[20] Сообщества добиваются успеха скорее, чем «машины» //Управление
персоналом, 2001. №6 - ... ... ... А. Как ... ... ... ...

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорында персоналдың мінез-құлқын басқаруға талдау («эйр астана» ақ мысалында)33 бет
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
Кәсіпорында корпоративтік мәдениетті қалыптастырудың теориялық-әдістемелік аспектілері15 бет
1920-1930 жж. Қазақстандағы мәдениеттің дамуы17 бет
«корпоративтік табыс салығы және Қазақстан Республикасында компаниялар қызметіне оның әсері (ауезов ауданының салық басқармасы мысалында)»85 бет
«Сайтта интро-роликтер құру. интро-роликтер құрудың негізгі принциптері» оқыту әдістемесі22 бет
Адам капиталы теориясының методологиялық аспектiлерi13 бет
Аймақтық жүйені құрудың стратегиялық бағыттары8 бет
Аймақтық жүйені құрудың стратегиялық бағыттары. Стратегиялық жоспарлау4 бет
Ақпараттық мәдениетті қалыптастыру факторлары aқпараттық мәдениетті дамытуға қойылатын талаптар9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь