Кәсіпорынның тиімділігін арттырудағы ынталандыру

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1 ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ КӘСІПОРЫННЫҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУ ФАКТОРЫ РЕТІНДЕГІ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘНІ, МӘСЕЛЕЛЕРІ ... ... ... ... ... ... .8
1.1 Кәсіпорынның тиімділігін арттырудағы ынталандырудың мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.2 Ынталандырудың кәсіпорынның тиімділігін арттырудағы орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16

2 «БАНУ»ФИРМАСЫНЫҢ ӨНДІРІСТІК.КОММЕРЦИЯЛЫҚ
ҚЫЗМЕТІН ЖӘНЕ ЕҢБЕК ӨНІМІДІЛІГІН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28
2.1 «Бану» фирмасының өндірістік.коммерциялық қызметінің жалпы сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
2.2 «Бану» фирмасының қаржылық.экономикалық көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
2.3 «Бану» фирмасының еңбек өнімділігін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .49

3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА КӘСІПОРЫННЫҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУДАҒЫ ЫНТАЛАНДЫРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .52
3.1 Ынталандыруды кәсіпорынның тиімділігін арттыру факторы ретінде қолдану және оны жетілдіру шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..52
3.2 Ұсынған шаралардың экономикалық тиімділігін негіздеу ... ... ... ... ... ... .64
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...68
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .73
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Қазақстан Республикасының бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарынан нық орын алу жөніндегі стратегиялық міндеттің орындалуы үшін әлемдік экономиканың өсімінен тұрақты түрде асып отыратын экономикалық даму қажет. Еліміздің жоғары деңгейде өзіндік жолы бар мемлекет ретінде танылуы, оның әлеуметтік-экономикалық үстемелеп дамуы, халықтың әл-ауқатын, тұрмыс жағдайын жақсартудың негізі болып табылады. Бұл үшін қаржылық және әлеуметтік тұрақтылықты сақтай отырып шаруашылық жүргізудің қолайлы жолдарын туғызу қажет, халықаралық еңбек бөлінісіне, ел экономикасының өсуіне тиімді жағдай орната отырып, белсене қатысу керек.
Экономикалық өсуді жеделдетудің және кәсіпорынның тиімділігін арттырудың басты факторы - жоғары өнімді еңбекке уәждеме жасау, белсенді еңбекке экономикалық ынталандыру. Қазақстанда экономикалық реформаларды жедел жүргізу нәтижесінде кәсіпорынның барлық факторы ырықтандырылды, тиімділікті көтеруге бағытталған ынталандыру уәждемелері де жүргізіліп келеді. Алайда, бүгінгі кезеңдегі экономикалық ынталандыру біліктілікке, еңбек сапасына, кәсіпорын нәтижелілігіне және макроэкономикалық көрсеткіштер динамикасына тәуелді болмай отығанын атап көрсетуге тура келеді. Мұның ғылыми-техникалық прогреске ынталандырмалық дәрежесі төмен, өнімнің сапасын өсіруге әсері қанағаттандырмайды, жұмысшының интеллектуалдық және функционалдық қабілетінің толық ашылуына, оны кәсіпорынның ішкі резервтерін пайдалануға жеткілікті түрде мүдделендірмейді. Кәсіпорын тиімділігін ынталандырудың оңтайлы жүйесін қалыптастыруға, біздіңше, адамды экономикалық түрлендіруден, еңбектің меншіктен, жеке мүдде мен ұжымдық мүдденің алшақтауы кері әсерін тигізді. Жұмыскерлерді жоғары өнімді еңбекке құлшындыратын уәждемелер мен ынталандырмалардың тиімді жүйесін қалыптастыру, еңбекті жоғары бағалау, жалпы адам факторына байланысты проблемалардың шешілуі мемлекет алдындағы аса маңызды экономикалық және әлеуметтік мәселелердің бірі болуы керек. Кәсіпорынның пәрменділігіне уәждемелер мен ынталандырмалардың тиімді жүйесіне қол жеткізуде мына талаптардың бірінші кезекте орындалуы қажет: бір жағынан, постиндустриалық қоғамның жұмыскерге қоятын міндеттеріне байланысты біліктілік пен кәсібилікке талапты күшейту, ал екінші жағынан, «еңбек» деген ұғымның құнсыздануы және еңбек бағасының төмендеу барысын жеңу.
Бұл аталған проблемаларға теориялық тұрғыдан айрықша мән берілуі тиіс. Қазір, яғни әлеуметтік-экономиканың серпінді даму кезеңінде кәсіпорын тиімділігін экономикалық жағынан ынталандыру, еңбектің сандық және сапалық сипаттамаларын, макроэкономикалық ұдайы кәсіпорын процесіндегі ынталандырудың рөлін айқындау, еңбектің трансформациялануын жалпылау және нақтыланған түрде зерделеу өте маңызды әлеуметтік-экономикалық проблемаға айналып отыр.
1. «Дағдарыстан дамуға» Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә Назарбаевтың жолдауы, Астана 2010ж
2. «Қазақстан өз дамуында жаңа серпіліс жасау қарсаңында »Н.Ә Назарбаев Астана 2006ж
3. Қазақстан Республикасы Президентінің «Дағдарыстан Жаңару мен дамуға» атты халыққа Жолдауы, наурыз, 2009 жыл
4. Бердалиев К.Б. Основы управления экономикой Казахстана. – Алматы: КазГАУ, 2008.
5. Кохно П.А., Микрюков В.А., Комаров С.Е. Менеджмент. – М.: Финансы и статистика, 2006.
6. Кубаев К.Е. Теория построения систем управления. /Ж. «Транзитная Котлер Ф. Управление маркетингом /Сокр.пер. с англ. – М.: Экономика, 2007
7. Кэмпбелл Р. Макконнелл, Стэнли Л. Брю. Экономикс: принципы, проблемы и политика. – М.: Республика, 2007
8. Менеджмент организации /Под ред. З.П.Румянцевой, И.А.Соломатина. – М.: Инфра – М, 2005.
9. Мескон М.Х. и др. Основы менеджмента /Пер.с англ. – М.: Дело, 1992.
10. Сульповар Л.Б., Маннапов Р.Г. Менеджмент: Наука и исскуство управления бизнесом. – Тольятти: Современник, 1992.
11. Менеджмент: теория и практика в России. Учебник / Под ред А.Г.Поршнева, М.Л. Разу – М, 2003
12. Алимбаев Р.Н. «Государственная поддержка малого и среднего бизнеса» Алматы -2004 г.;
13. Гончаров В.В. Руководство для высшего управленческого персонала /Опыт лучших промышленных фирм США, Японии и стран Западной Европы. – М.: «Сувенирң, 2005.
14. Комаров С. Культура современных действий в менеджменте /Ж. «Проблемы теории и практики управленияң, 2006, №5-6.
15. Модульная программа для менеджеров /Под ред. А.М.Зобова, Н.Б.Филинова и др. – М., 2006
16. Рюттингер Рольф. Культура предпринимательства / Пер. с нем. – М.: Экономика, 2006.
17. Поршнева А.Г. и др. Управление организацией – М. 2008
18. Кабушкин Н.И. Основы менеджмента, Финансы, учет, аудит – М; 2007
19. «Перспективы развития фармацевтического сектора здравоохранения с учетом вступления РК» в ВТО, Қаржы-қаражат,№5,2006
20. «Казахстан Достижения, проблемы и перспективы.Видение организации объединенных нацийі » -Алматы 2006
21. «Стратегия развития здравоохранения Республики Казахстана до 2010 года Фармация Казахстана » 2006
22. «Финансовый менеджмент в здравоохранении » Т.К Рахыпбеков Астана 2006
23. Арыстанов Ж.М.«Совершенствование профессиональной подготовки фармацевтов-менеджеров » , учебное пособие, Алматы,2007
24. Туржанов С. «Малый бизнес» Алматы -2007 г.;
25. Ибрагимов Д. «Об утверждении номенклатуры товаров, работ и услуг и их обьемов, государственные закупки которых осуществляются у субъектов малого предпринимательства» // Казахстанская правда 2004, 12 марта;
26. Жиенбаев А. «Эффективны ли государственные прогаммы поддержки малого бизнеса» // Деловой Мир 2005, № 2;
27. Т.И. Есполов, Ж.Ж. Сулейменов. Менеджмент – Алматы, 2006
28. Веснин В.Р. Основы менеджмента – М: Триада ЛТД, 2005
29. Виханский О.С., Наумов А.И. Менеджмент. – М.: Гардарина, 2007
30. Герчикова И.Н. Менеджмент. – М.: Банки-Биржи, 2004.
31. Бердалиев К.Б. и др. Основы менеджмента. – Алматы: КазГАУ, 2006.
32. Бердалиев К.Б. Основы управления экономикой Казахстана. – Алматы: КазГАУ,2007.
33. Кохно П.А., Микрюков В.А., Комаров С.Е. Менеджмент. – М.: Финансы и статистика, 2006.
34. Кубаев К.Е. Теория построения систем управления. /Ж. «Транзитная Котлер Ф. Управление маркетингом /Сокр.пер. с англ. – М.: Экономика, 2005
35. Кэмпбелл Р. Макконнелл, Стэнли Л. Брю. Экономикс: принципы, проблемы и политика. – М.: Республика, 2002
36. Менеджмент организации /Под ред. З.П.Румянцевой, И.А.Соломатина. – М.: Инфра – М, 2005
37. Петров И.К и др. Основы менеджмента /Пер.с англ. – М.: Дело, 2002
38. Сульповар Л.Б., Маннапов Р.Г. Менеджмент: Наука и исскуство управления бизнесом. – Тольятти: Современник, 2002
39. Менеджмент: теория и практика в России. Учебник / Под ред А.Г.Поршнева, М.Л. Разу – М, 2003
40. «Бану» фирмасының жарғысы, 2006
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ.....................................................................
...............................................4
1 ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ КӘСІПОРЫННЫҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУ ФАКТОРЫ РЕТІНДЕГІ
ТЕОРИЯЛЫҚ МӘНІ, МӘСЕЛЕЛЕРІ.........................8
1.1 ... ... ... ... Ынталандырудың кәсіпорынның ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... өндірістік-коммерциялық қызметінің жалпы
сипаттамасы.................................................................
..........................................28
2.2 «Бану» ... ... ... «Бану» ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА КӘСІПОРЫННЫҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУДАҒЫ
ЫНТАЛАНДЫРУДЫ ... ... ... ... ... факторы ретінде қолдану
және оны ... ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының бәсекеге
қабілетті 50 елдің қатарынан нық орын алу жөніндегі стратегиялық міндеттің
орындалуы үшін ... ... ... тұрақты түрде асып отыратын
экономикалық даму қажет. Еліміздің жоғары деңгейде ... жолы ... ... ... оның ... ... ... әл-ауқатын, тұрмыс жағдайын жақсартудың негізі болып табылады. Бұл
үшін қаржылық және әлеуметтік тұрақтылықты сақтай ... ... ... ... туғызу қажет, халықаралық еңбек бөлінісіне, ел
экономикасының өсуіне тиімді ... ... ... ... ... керек.
Экономикалық өсуді жеделдетудің және кәсіпорынның тиімділігін арттырудың
басты факторы - ... ... ... ... ... ... еңбекке
экономикалық ынталандыру. Қазақстанда экономикалық реформаларды жедел
жүргізу нәтижесінде кәсіпорынның барлық факторы ырықтандырылды, ... ... ... ... де ... келеді. Алайда,
бүгінгі кезеңдегі экономикалық ... ... ... ... нәтижелілігіне және макроэкономикалық көрсеткіштер динамикасына
тәуелді болмай ... атап ... тура ... ... ... ... ... төмен, өнімнің сапасын өсіруге әсері
қанағаттандырмайды, ... ... және ... ... ... оны ... ішкі ... пайдалануға
жеткілікті түрде мүдделендірмейді.  Кәсіпорын тиімділігін ... ... ... ... ... ... еңбектің меншіктен, жеке мүдде мен ұжымдық ... кері ... ... ... жоғары өнімді ... ... мен ... ... ... еңбекті жоғары бағалау, жалпы адам факторына байланысты
проблемалардың шешілуі мемлекет ... аса ... ... ... ... бірі болуы керек. Кәсіпорынның пәрменділігіне
уәждемелер мен ынталандырмалардың тиімді ... қол ... ... ... ... орындалуы қажет: бір жағынан, постиндустриалық
қоғамның жұмыскерге қоятын міндеттеріне ... ... ... ... ... ал ... ... «еңбек» деген ұғымның
құнсыздануы және еңбек бағасының төмендеу барысын ... ... ... ... ... ... мән берілуі тиіс.
Қазір, яғни ... ... даму ... кәсіпорын
тиімділігін экономикалық жағынан ынталандыру, еңбектің сандық және сапалық
сипаттамаларын, ... ... ... ... рөлін айқындау, еңбектің трансформациялануын жалпылау және
нақтыланған түрде зерделеу өте маңызды әлеуметтік-экономикалық ... ... ... мәселелердің жиынтығы дипломдық зерттеудің тақырыбының
өзектілігін және зерделеу бағыттарын анықтайды.
Тақырыптың ... ... ... ... ... тиімділігін
көтеруге ынталандыру мәселесіне қызығушылық соңғы жылдары айқынырақ байқала
бастады. Бұл мынадай екі себепке байланысты: біріншіден, 70-ші ... ... ... ... еңбек қатынастары қақтығысқа
толы болды, еңбекті ынталандыру мен ұйымдастырудың «гуманистік» ... ... ... ... ... ... ... дамыған капиталистік елдердің тәжірибесін көбінесе қолданбалы
көзқарас тұрғысынан ... ... ... ... ұзақ ... ... кәсіпорын құралдарымен тікелей ... ... ... ... ... тиімділігін арттыруға ынталандыру
мен уәждеме мәселесі ... ... ... ... мен ... ... келуі автоматты түрде іске асты, бұл қоғамдық меншікке
негізделіп ... ... ... ... ... ... отандық ғалымдар тиімділікті арттыруға ынталандыру
жүйесінің жаңа түрі ... ... ... ... олар ... ... бір ... ретінде қарастыратын теориялық көзқарастан бас тартып,
материалдық және бейматериалдық ынталандыру жүйесіне көшуді ... ... ... ... және ... жалдамалы  жұмысшыға
тән емес жаңа қажеттіліктерді анықтауға талпыныс күшейіп келеді, бұл еңбек
нәтижелерін, шығармашылық ... ... ... кәсіпорындық
қызметтерді күшейтуде, т.б. жағдайларда жүзеге аспақ.
Отандық ... ... ... ... ... еңбек күшінің ұдайы кәсіпорыны, жалдамалы еңбек және
капиталдың ... ... ... ... ... ... қалған.
Зерттеу тақырыбына сәйкес ... ... және ... ... жалпы мәселелері бойынша, мысалы Абалкин Л.И., Гойло В.С.,
Горланов Г.В., ... С.С., ... Н.Д., ... В.В., Ракитский Б.В.,
Рязанов Т.В., Столяров И.И., Черкасов В.Н. және т.б. ... өте ... олар жиі ... ... ... ... ... ғылыми базасын жасауда
мынадай ғалымдар: Смит А., Друкер Г., Маркс К., Мэйо Э., ... ... Г., ... Э.Д., ... Н., ... Ю.П., ... Л.С.,
Рофе А.И., Рудык Э., Слезингер Г.Э., Яковлев Р.А.,  т.б. үлкен үлес қосты.
Қазақстандық ғалымдардан ... ... ... ... ... аспектілерін, кәсіпорын тиімділігі мәселесін, материалды
мүдденің экономикалық қызығушылығын, қажеттіліктері мен ... ... Т.Б., ... О.Б., ... Қ.О., Берішев ... Т.И., ... К.Ә., ... М.Б., Қошанов А.К., Сәбден
О.С., Қадыржанов Е.К., ... К.Б. және т.б. ... ... та, ... тиімділігін арттырудың қазіргі ... ... ... ... ... ... әлі де ... толық
зерделенбей отыр. Зерттелген жұмыстарда еңбекке ынталандырудың табиғатын
айқындау кешенді ... ... ... ... ... даму ... экономикалық ынталандырмалар
мен әдістемелер жасау мәселесін ғылыми жолмен шешу қажет. ... аз ... және ... ... ... ... мәселесінің практикалық мәні осы зерттеудің тақырыбын анықтап
берді.
Зерттеудің мақсаттары мен міндеттері. Дипломдық жұмыстың ... ... ... ... ... ... тиімділікті  экономикалық ынталандырудың ... ... ... сай, ... ... ... ... қойылды:
- қазіргі экономикалық ғылым тұрғысынан кәсіпорын тиімділігін
арттыруды ... ... мен ... ... ... ынталандырудың экономикалық мүддемен, материалдық
мүдделілікпен және еңбек қызметі уәждемесімен өзара ... ... ... басқару жүйесіндегі кәсіпорын
тиімділігін арттырудағы орны мен ... ... ... қоғамға тән экономикалық ынталандырудың тиімді
жүйесін құрудың негізгі әдістемелік принциптерін анықтау;
- экономикалық ынталандыру жүйесінің тиімділігін макро-, ... ... ... постиндустриалық қоғамға өтуде кәсіпорын тиімділігін арттырудың
келешегі бар ... ... ... экономиканың даму талаптарына сай ... ... ... ... ... ... ... ретінде «Бану» ЖШС-нің мәліметтері алынды.
Зерттеу пәні қазіргі постиндустриалық парадигма талабына жауап ... ... ... жүйесінің теориялық және әдістемелік
аспектілерін ... ... ... ... және ... негізі. Зерттеудің теориялық және
әдістемелік негізі мен эмпирикалық базасы ретінде ең әуелі интегративті
(пәнаралық) ... ... ... ... ол ... тарихи, әлеуметтік, мәдени, құқықтық және саяси алғышарттарды
қамтиды. Мұнан өзге, жұмыс барысында ғылыми абстракция, талдау және синтез,
сондай-ақ кешенді ... ... ... ... ... ... ... әдістемелерін жинақтай ... ... ... және тұжырымдамалардың негізділігін қамтамасыз етті.
Зерттеудің ақпараттық негізі. Зерттеудің ақпараттық негізі ... ... ... ... ... ... ... қазіргі отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектері,
мерзімдік баспасөз және ғылыми-тәжірибелік конференциялар мен семинарлардың
материалдары алынды. ... ... ... ... ... ... заң актілері мен басқа да құқықтық-нормативтік құжаттар
пайдаланылды.
1 ... ... ... ... ФАКТОРЫ РЕТІНДЕГІ
ТЕОРИЯЛЫҚ МӘНІ, МӘСЕЛЕЛЕРІ
1.1 Кәсіпорынның тиімділігін арттырудағы ынталандырудың мәні
Кәсіпорын ... ... ... ... ... ... процесінің ... ... ... ... ... басым күштерінің бірінен саналатын
экономикалық мүдделер, кәсіпорын ... ... ... негізделген жүйесін ұтымды қолдану арқылы әсер етеді. ... ... ... ... ... ... ... орталық буын болып табылады.
Еліміздің қазіргі және орта ... ... ... стратегиялық
ұстаным – экономикалық өсуді экстенсивтік ... ... ... ... ... есебінен қамтамасыз ету. Бұл ... ... мен оған ... жаңа ... ... ... ... қажет.
Алайда, экономикалық әдебиетте «еңбекке ынталандыру» мәнін анықтауда
ортақ пікір қалыптаспаған. Ғылыми зерттеулерде ... ... ... ... ... ... ... ұғымдар кеңінен қолданылады. Олардың мәні мен функционалдық ... ... ... және ... ... ... әртүрлі 
түсіндіріледі. Осыған ... біз, ... ... ... ... тән ... тәсілге сүйенуді,  зерттеу
шеңберінде тек экономикалық емес, сонымен ... ... ... және ... алғышарттардың да қамтылуы қажет деп санайтын
экономистерді қолдаймыз.
Қоғамның басты ... ... ең ... адам ... ... ... олардың мүддесіне тікелей қатысты түсінік, яғни еңбекке
талаптандыру уәжі болып табылады. Өз ... ... ... ... ... ... адамдардың іс  қабілетін дамытудың
күшті құралы.
Экономикалық ынталандыру материалдық ынталандыруға қарағанда кең мағыналы
категория. Экономикалық ынталандыру – ... ... әрі ... ... олардың мүдделік   белсенділігін арттырудың әртүрлі үрдістері
мен әдістерін қамтиды. ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін толығымен пайдалану
мақсатында қолданылатын, ... ... және ... нықтайтын материалдық және материалдық емес тетіктердің
жиынтығы.
Нарықтық қатынастар жағдайындағы шаруашылықты ... ... ... ... ... ... талаптандырудың тағы бір тобын
қарастырады, олар әкімшілік және либералды болып жіктеледі.
Экономикалық ... ... ... жағдайында құндық
бағдарлар  мен қажеттіліктер, қызметкерлердің   еңбек ... ... оңды ... ... ... тиіс. Бұлар:
    - материалдық ынтаны тұлғаның өзі іске  асыруы, ... ... ... шығармашылық қабілеттері мен білімін үдету;
    - өнімді еңбек пен мол ... ...... ... мен ... арттыру;
    - барынша көп тұтынудан гөрі, өмір сүру мен еңбек қызметінің әлдеқайда
жоғары сапасын ... ... бой ұру, ... ... жаңа ... өзін-өзі дамытудың басыңқылығына ден беру;
    - сапалы экономикалық өсімге қол ... ... ... ... қызметкердің еңбекке негізделген ... ... ... ... ... ... материалдық
ынталандыруда әлеуметтік фактордың ролі арта түседі.
Қазақстан Республикасының жедел дамуына, ... ... ... ... жағдайы, яғни трансформация (түрлену)
процесі  әсер етіп ... Кез ... ... кезеңнің негізгі белгілері:
бұрынғы және жаңа жүйе элементтерінің қатар жүруі, ... ... – бой ... ... және ... ... мен ... арасындағы сәйкессіздіктер, тұрақсыздық.
Трансформациялық жағдайдың кері әсері, бір ... ... ... кәсіпорындық күрделі өзгерістерге тәуелді болса, екінші жағынан, өз
ішінде қайшылық пен проблемаға толы ... ... ... ... ... көшкен кезімізде әкімшіл-әміршіл жоспарлы  жүйенің
негізі бұзылды, ол жаңа ... ... іске аса ... ... кәсіпорын тиімділігін ынталандырудың жаңа механизмін құрудың
объективті қажеттілігі туындайды. ... ... ... ... экономикалық процестерді реттеуге кері ... ... бірі ... ... өзгеруі. Реформаларда, ғылымға
негізделген концепцияның болмауы кәсіпорынның құлдырауын, экономикалық өсім
шеңберінің тарылуын тудырады. ... ... мен ... ие ... ... ... қоймаған ресурстарды қолға алуға және меншікті өз пайдаларына
қарай бөлісуге ... ... ... ... ... ... құрал
ретінде емес, иеленуге болатын байлық ретінде қабылданады. Осының барлығы,
кәсіпорын тиімділігін ... ... ... Жекешелендіру
нәтижесінде, пайда болған меншіктік құрылым және ... іске ... заң ... ... жетіспеуі, тиімділікті экономикалық
ынталандыру механизмінің мүмкіндігін әлсіретеді.
Экономикадағы түрлендірулер тек меншік құқықтарының қайта ... ... жеке ... негізделген кәсіпорындық қатынастарды
қалыптастыру. Шаруашылықты ... жеке ... ... ... ... ... оның тиімділігін арттырудың қуатты құралы.
Әлеуметтік-экономикалық дамудың қазіргі кезеңінде экономиканы ... ... құру ... ... жедел дамыту  есебінен нақты
іске асырылады. Кәсіпкерлік, дербес, ізденімпаз әрекетке ... мол ... ... ... іскер адамдар қатарының көбеюін қамтамасыз
етеді.
Кәсіпорын тиімділігін ынталандыру механизмі ... ... ... ... топтарының материалдық жағдайын жақсартуға, бәсекеге
қабілеттілікке, ... ... ... ... ... орындауға
бағытталуы қажет.
Біздің ойымызша, кәсіпорын тиімділігін ... ... ... ... ... ... ... тұрақты қарқыны, оның сапалық сипаты;
- өндірілген тауар сапасының артуы және оның отандық, ... ... ... ... халықтың материалдық жағдайы мен әл-ауқатының жақсаруы;
- жаңа технологияларды меңгеру, ғылыми және ... ... ... адам ... ... ... басқару тиімділігін арттыру нәтижесінде кәсіпорындық ... ... ... ... ... қоғамдық өмірдің шешуші саласы – экономикада, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... келеді. Ел экономикасы
2001 ж. бастап жылына орта есеппен 10%-ға өсіп ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорыны да
тұрақты даму үстінде. Егер 1995-2005 жж. ... ... ... өсуі 5%-
ды құраса, соңғы 5 жыл ішінде 11,8%-ға жетті.
Зерттеу жұмыстары атқарылған мерзімде ... ... ... ... ... өзгерістер орын алды. Мәселен, ЖІӨ-
нің жалпы көлеміндегі еңбекақының үлесі 2005 ж. ... 2009 ж. ... ... ... ... құрайтын  таза пайда мен аралас табыс
38,2%-дан 43,5%-ға өсті. Бұл, бірінші жағынан, кәсіпорынның тиімділігінің
өскенін сипаттаса, ... ... ... ... ... көрсету
саласынан түскенін көрсетеді.
Қарастырылып отырған кезеңде кәсіпорын тиімділігінің жалпылама көрсеткіші
- өнеркәсіп кәсіпорындары тиімділігінің, экономикалық қызметтің ... ... ... ... өсуі мен ... ... ... (1-кесте). 
Кесте 1
Қазақстан Республикасы экономикалық салаларының тиімділігі, %
|Көрсеткіш ... |
| |2005 |2006 |2007 |2008 |2009 ... ... ... % |21,6 |14,8 |18,5 |21,6 |25,7 ... ... ... тиімділігі, % |45,1 |37,8 |31,9 |38,8 |67,5 ... ... ... ... % |21,4 |13,8 |19,2 |21,4 |22,8 ... ... тиімділігі, % |5,4 |5,3 |-4,4 |13,8 |1,7 ... ... ... % |4,3 |4,5 |5,2 |5,0 |3,4 ... ... % |4,7 |3,4 |5,8 |9,3 |4,9 ... және ... ... ... % |9,4 |11,8 |18,7 |18,1 |18,9 |
|Қаржылық қызмет саласының тиімділігі, % |3,3 |32,5 |15,6 |9,1 |11,2 ... ... ... ... % |40,1 |-3,2 |13,8 |4,3 |8,3 ... – ҚР ... ... Агенттіктің деректері бойынша ... ... ... кәсіпорындары тиімділіктің жоғары
дәрежесіне ие. Кен өндіру саласы кәсіпорындарының тиімділігі ... ... ... ... ... Дей ... ж. ... залалды кәсіпорындардың 50,7%-ы өнеркәсіп үлесіне тиеді,
соның ішінде 11,5%-ы кен ... ... 21,4%-ы ... саласы. Ал 8,3 %-ы
денсаулық сақтау саласына тиесілі.
Кәсіпорын тиімділігін ынталандыру механизмінің тағы бір маңызды ... ... ... ... қызметтің соңғы 5 жыл ішіндегі
динамикалық өсімі қаржылық емес ... ... өте ... ... ... сайын орта есеппен 20%-ға көбейді. Экспортқа бағытталған салаларға 
инвестициялардың өсуімен қатар, олардың ішкі нарықтағы ... ... ... деңгейін қамтамасыз етудің, яғни қазіргі мемлекеттік
саясаттың басты мақсаты – ... ... ... ... факторы –
еңбек өнімділігі. Демек, еңбек өнімділігін арттыру ұлттық экономиканың
әртараптануының, фирманың, саланың, экономикалық ... ... ...... ... мен құбылыстардың жиынтығын
сипаттайтын, нәтижеге қол жеткізу мен ресурстарды пайдаланумен байланысты
категория. Экономикалық тиімділіктің өсуі, өнім ... ... ... ... ... ... ... сақтай отырып,
тиімділіктің артуымен ... ... ... ... сәйкес
оның ынталандырғыш рөлін де айқындауға болады.
Еліміздің экономикасы мен әлеуметтік әлеуетінің қазіргі даму барысында
жұмысшылар мен ... ... ... ... ... күшейтуге
бағытталған кешенді ... ... ... Мұндай тұжырымның
объективтік себептерінің қатарына мыналарды жатқызуға болады:
- ең аз және ... ... ... мен ... сұраныстың
өскендігіне байланысты еңбекке ақы рөлінің жоғарылауы;
- өнеркәсіптік ұжымдарда «шаруашылық серіктестігін» дамытудың
қажеттілігі, яғни ... ... ... ... бойынша
да тиісті шешім қабылдай алатындығын қамтамасыз ету.
Постиндустриалды, әлемдік технологияның прогресшіл жаңа талаптарына сай
дамып отырған  кәсіпорын жағдайында ... ... ... жүзеге  асырылуы қажет. Басқару ісіне нақты кірісу, ортақ
құндылыққа өзінің ... бар ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның резервтерін бұрынғыдан гөрі толығырақ
пайдалануға ынталандырады. Ұжым ... жеке ... яғни ... ... ... ... сәті (кәсіпорын ... ... ... ... ... және оның ... ... сайып келгенде ең төменгі деңгейдегі әлеуметтік келісімге ... ... ... ... ... ... жыл ... дәстүрлі Жолдауында (6 ақпан
2008 ж.) «қысқа мерзімді және орта мерзімді міндеттерді шешудің бірінші
бағыты - ... ... - деп ... ... ... мен өңірлік
әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациялар тау-кен металлургия саласын тиімді
дамыту мен оның ... ... ... ... ... шаралар
қабылдауы тиіс». Олай болса, ... ... ... ... ... ... мен шарттары айқындалып,
ынталандыру механизмінің ең ұтымды жолдары негізделуі қажет.
Ынталандыру жүйесінің дамуында ... ... ... ынталандыру жүйесінің келешегінде еңбекке ақы төлеуді
жетілдірудің қажеттілігін ерекше бөліп атауға ... ... ... ... ... көпшілігі шетелдік
өндірушілердің тәжірибесін ескере бермейді. Мысалы, тарифтік жүйе ... ... ... үйлесімділігіне негізделген. Қазақстанның тау-кен
өнеркәсібінде бұл жүйенің қолданылу аясы кең, ... оған қол ... ... және ... ... ... мерзімдік төлегенде еңбекті мөлшерлеу жұмысы жүргізіледі,
сондай-ақ тапсырмалардың ... де іске ... ... ... ... кәсіпорындардағы тарифтік жүйені мемлекеттік емес меншіктен
алып ... ... ... ... ... әр ... ... еңбегінің
түпкі нәтижесіне қарай бөлу қажет деген пікір ... ... ... тарифтік жүйенің басты артықшылығы – ол жұмысшының біліктілігіне
әсер етеді. Нарықтық ғылыми-техникалық прогресс ... ... ... жұмысшылардың жоғары біліктілігін қажет етеді және
бұл кәсіпорынның экономикалық тұрақтылығының, еңбек ... ... ... ... ... ... ... Тарифтік жүйенің  тағы
бір артықшылығы, жұмысшы оны әлеуметтік әділдік ретінде қабылдайды, өйткені
ол жұмыстың ... оның ... ... ... ... – кәсіпорындар өздері өз бетінше жұмыс ... ... ... ... саясатқа сай шұғыл бақылап отыруды
қажетсінеді.
Экономикалық ынталандырудың келешегі зор ...... ... ... ... ... өнімді және жоғары сапалы еңбекке
ынталандыру, іс-әрекеттің ... ... ... кәсіпорын
жұмыскерлерінің өмір сапасын көтеру ... ... ... ... үшін ... ... ерекше. Ол ... ... ... ... негізделеді:
    - сыйақы беру даралық сипатта болуы тиіс: жұмысшының аймақ, цех,
кәсіпорын ... ... ... үшін ... ... ... ... сыйақы беру нақты, белгіленген мөлшерлеме мен нормативті орындағаны
үшін емес, еңбектегі ... ... үшін ... ... ... беру – ағымдағы (ай сайын) және жыл ... ... ... беру ... ... ... жұмысшыға түсінікті болуы керек.
Мұнымен қатар сыйақы беру ... ... ... ... ... ... қорғау, жарақаттану болдырмау, бақытсыз жағдай
және еңбек тәртібінің бұзылуын болдырмаулар жатады.
Инновациялық және инвестициялық ... ... ... ... ... ... зиянды әсерін әлсіретіп, кәсіпорындық әлеуеттің
түбегейлі жаңаруын қамтамасыз етеді, ... ... ... ... ... ... ... мүлтіксіз орындауға өнімнің дәстүрлі және
жаңа  түрлерін шығаруға ықпалын ... ... ... ... үшін ... жетік, жоғары білікті мамандар қажет.
Өйткені жаңа технологиялық жетістіктер, ... ... ... өнімінің жоғары сапасы, барған ... ... ... ... ... ... ... деңгейі қаншалық жоғары болса,
кәсіпорын нәтижелері соншалық ... ... ... ... ... ... өсімнің іргелі көзіне айналған. Демек,
экономиканың тиімді дамуын ынталандырудың экономикалық механизмі ғылымға,
жаңа ... жаңа ... адам ... нәтижелі қолдануға
негізделуі қажет.
Сапалық өзгерістердің көрінісі ... ... ... ... ... ... алда болуы; өндірілетін өнім сапасының тез
өзгеруі мен ... ... ... прогресс жылдамдығын
анықтайтын кәсіпорын салаларының өсуі. ... ... ... факторы заттық факторға қарағанда экономикалық өсудің ... ... ... ... ... табылады. Әлемдік тәжірибе көрсетіп
отырғандай, адам ... ... ... мен экономикалық өсім
сабақтас құбылыстар. Сондықтан, экономикалық өсудің басты құралы ... ... ... ... өсімді ынталандыру механизмінің ... ... ... ... ... ... ... критерилері экономикалық өсімнің сапалық
анықтамсын көрсетеді, яғни экономикалық өсім ... ... ... ету ... ... осы баяндалған тиімділік
критерилерін негізге ала отырып, экономика тиімділігін ... мына ... ... ... ... ... дамуды қамтамасыз ету ... ... өсу ... ... өсу ... ... ... өмір сүру сапасының  жақсаруы, халықтың |
|тұрмыс деңгейі бойынша жіктелуінің кемуі ... даму ... ... және ... ... ... білім беруге,  озық технологияларға негізделген ... ... ... ... ... ... критериі ... 1 - ... ... ... ... ... өсімді ынталандыру механизмі қызметінің нәтижелері ... ... ... ... ... де ... бұл өз ... өмір сүру деңгейінің көтерілуіне, өмір ... ... ... ... ... жіктелуінің анағұрлым азаюына серпінді
ықпалын тигізеді.
Экономикалық ... ... ... ... ... ... мемлекеттің есебінен қаржыландыру мәселесі тұр.
Ғылымның жоғары технологиялық өрістеріне ... ... ... дамуына, интеллектуалдық меншіктің қорғалуына тікелей әсер етеді,
инвестицияның ғылыми зерттеу және тәжірибе-конструкторлық ... ... ... ... ... тиімді механизмін қалыптастырудың
маңызды бағыттары – жоғары ... ... ... ету, ... ... реттеу, бағалы қағаздар ... ... және орта ... ... ... іс-тәжірибенің  негізінде  ... ... ... ережелер  арқылы  мақсаттар мен  міндеттерді  дұрыс  қою 
мен  оларды  оңтайлы  шешуге  үйретеді. Бұл  орайда  шығармашылық  ... ... ... ... ... барлық  жаңалықтары 
тосқан   нәтижені  оңай  бере  алмайды.  Шаруашылықты  жүргізудің  жаңа 
шарттары    өндірісті  ұйымдаструда  ... ... ... ... ... ... күшейте  түседі  және  оның  жеке  кәсіби 
қабілетіне  қойылатын  талаптарды  қатаңдатады. Басқарудың тиімді  жүйесін 
құру  үшін,  менеджер  кәсіпкерлік  ... ... ... ... ... ... іс-қызметте  оны  қолдануға  ... ... ... ... ... ... және   жеке 
адамдармен  қалай  жұмыс  істей  алатындығын  да  ... ... ... іске ... ... ... нақты орындалуын
қажет етеді:
    - экономиканың, жоғары технологиялық үрдістері басым құрылымына көшу;
    - іргелі және ... ... ... және жеке меншік
тарапынан қолдау;
    - ғылыми зерттеулерді бюджеттік ... ... ... ... ... қаржы ресурстарын тиімді ... ... адам ... ... ... ... еңбек әрекетін нағыз жандандыратын жұмыстың
сипаты мен мәніне байланысты ... де ... ... ... ... келтірілген, сол аркылы
жұмыскерлер ез жұмысының қаншалықты тартымды екендігіне, қаншалықты ... ... ... бере ... 2
Жұмыскерлердің еңбек өнімділігіне үлес қосу пайызы
|Еңбек өнімділігін арттыру ... ... |Екі жағ- ... ... ... |дың |
| ... ... |да болуы |
| ... |ету | |
| |ету | | ... ... | | | ... ... ... |48 |22 |19 ... ... ... ... |45 |27 |22 ... ... ... ақы төлеу |43 |31 |16 ... ... ... | | | ... және мақұлдау |41 |34 |17 ... ... ... ... | | | ... жұмыс |40 |27 |20 ... әрі киын ... ... |38 |30 |15 |
| ... ойлауға мүмкіндік | | | ... ... |37 |33 |17 ... дәрежелі жауапкершілік |36 |28 |14 ... ... |36 |35 |18 ... ... ... | | | ... ... ... |35 |31 |20 ... ... тартымды |жұмыс- ... |Екі жағ- ... ... ... ... |ты ... |ды жұмыс |дайдың |
| ... ... ық- |да |
| ... |пал ... ... ... ... және ренішсіз | | | ... ... |61 |15 |13 ... ... |56 |12 |12 ... ... ешқандай шу | | | ... ... жоқ |56 |12 |12 ... ... ... | | | ... ... |54 |17 |13 ... ... ... | | | ... болу |52 |19 |12 ... ... ... ... | | | ... ... болу |49 |21 |16 ... ... типі |49 |20 |12 ... ... ... |49 |18 |15 ... ... жеңілдік |45 |27 |18 ... ... әділ ... |45 |24 |18 ... ... ... еңбек  белсенділігін  ынта-
ықыласы   арқылы  көтеріп,  ... ... ... ... ұйғарады.  Ғылымның  бұл  түрін  білу  барысында    басқарудың
мақсаттарын  қою  мен  дәлелдеу  үшін  нақты  білім  ... ... ... ... осы  ... ... ... персоналдың   күш-
қуатын  жинастыруға, ғылыми  дәлелденген  шешімдерді  қабылдауға, кадрлар 
жұмысын  жүйелеуге, кәсіпорындарды  біртұтас  жүйе  түрінде  ... ... ... ... ... ... де  
теориясы болады,  онда  осы  ... тән  ... ... ... ... ... функциялар  және  өзінің  
ізденіс  жолы  қамтылады. Басқару  адамдардың  парасаттылық  нысаналы  іс-
қызметінің  көмегімен    қоршаған  ... ... ... ... ... тұратындығы    бұрыннан  белгілі. Менеджмент
–басқарудың маңызды  құрамдас  бөлігі, оның  пәні  ... ... ... ... Сөйтіп, менеджменттің  ғылым  ретінде 
айналысатын  ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік  іс-қызметтің  түрі 
деп   қарастыруға  да  болады. Осы  көзқарасқа  қарай  менеджментті  алдын-
ала  белгіленген  ... ... ... үшін  адамдардың  күш-
қуатын нысаналы    түрде  шоғырландыруды    ұйғаратын  ... ... деп  ... ...  Әр салада  басқару    іс-қызметтің  жалпы 
қағидаларымен  бірге  өзіне  тән  ерекшелігі  ... ... ... іс-жұмысына  өздерінің  ықпалын  тигізетін    ... ... ... ... ... ... ... болады: халықтың  төлем  қабілеті  бар  сұранысты,
өндірістің, тауарды  ... ... ... оны  шеттен  әкелудің,
бәсекенің, табиғат пен ауа-райының  демографияның  жиі  жағдайын. Сонымен 
қатар, бұл  кәсіпорындардың  ... ... ... ... жердің, техниканың    малдың, материалдық  құралдардың  және 
ақша  қаржысының  болуына  ғана  емес,  сонымен  ... ... ... ... ... адамдардың  барлығына  байланысты. Менеджмент 
стратегиялық  және  тактикалық    мақсаттарға  оңтайлы  жетуде  әрбір 
кәсіпорындардың  және  олардың  ... ... ... ... ... ететін  басқару  іс-қызметіне  ерекше  түрінен 
тұрады. Ал  басқару  ... ... ... ... бағытталған 
дәйекті  түрдегі  істің  жиынтығының  көрінісі.  
1.2 Ынталандырудың кәсіпорынның тиімділігін арттырудағы орны
Ынталандыруды прогрессивті ... ... ... ... ... анықталады. Тейлордың пікірінше, ... ... ... ... да ... әкеледі. Ол үшін қожайынның да,
жұмысшының да психологиясын түбегейлі ... ... Екі жағы да ... ... ... назар аудармай, бар күш-жігерін оны молайтуға жұмсауы
тиіс. ... өз ... ... ... ... ... келді:
«дәстүрлі әдістің орнына ғылым; қарама-қарсылықтың орнына үйлесімділік;
дербес жұмыстың орнына ынтымақтастық; еңбек ... ... ... ... ... ... әрбір жұмысшының еңбек өнімділігін
барынша арттыру,оларға барынша қолайлы жағдай жасау.
Тейлор концепциясының негізгі қағидалары:
1. ... ... ... ... ... ... ... құру,оның әрбір элементін ғылыми тұрғыда зерттеу.Ол былай
деді: басқаруда да ... салу ... ... ... ... ... ғылыми критерий бойынша таңдау,оларды жаттықтыру және
баулу.
3. Еңбекті ұйымдастырудың ғылыми ойластырылған жүйесін практикаға енгізу
әкімшілік пен жұмысшылар ... ... ... ... ... және ... пен ... арасындағы
жауапкершілік.
Еңбек өнімділігін барынша арттыруды басты мақсат етіп ... ... ... мен өндіріс ... мен ... ... ... аспаптарды, жұмыс
операцияларын стандарттауды,жұмыс уақытын дәл ... ... ... ... ... ... процестерін
зерттеуді,әрбір операцияға бақылау ... ... ... т.б.көздеді.
Ф.Тейлор жеке жұмыскерлердің еңбек операцияларын ... ... ... құрамдас бөліктерге жіктеуге және де хронометраж
көмегімен жұмыстың ... ... ... ... ... ... еңбек қарқынының артатындығы
соншалық,жұмысшылардың күш-қуатын ... ... ... ... ... ... ... жоя отырып,Ф.Тейлор «ең қолайлы»жұмыс
тәсілін жасады.Осыған орай жекеленген жұмысшылардың мамандығын ... ... ... ... ... ... үшін жұмысшыларды баулу және жаттықтыру қажеттілігі туды.
Жұмыс уақытын дәл есептеу ... ... ... ... ... ... ... енгізуді және ... ... ... ... өзі ... ... басқаруға
өзгеріс енгізуге,цехтарды басқаруды қайта құруға мүмкіндік берді.Линиядағы
бір мастердің орнын әр түрлі жұмысты атқаратын сегіз мастер ... төрт ... ... ... жөндеу жөніндегі мастер,жұмыс
ырғағын белгілейтін мастер,бригадир.Қалған мастерлер «үйлестіру бюросы»деп
аталатындар маршруттармен,нұсқау әзірлеумен және есеп ... ... ... т.б. шұғылданады.Тейлор еңбек ақы жүйесіне
де түбегейлі өзгеріс енгізді.Оның өзі белгіленген ... ... ... дара жүргізіледі.
Ф.Тейлор жұмысындағы басты жүйе–жекеленген жұмысшылардың еңбегін ... ... және де ... ... басқару процесін
ұйымдастыруды қайта құру болды.Тейлор ... дәл осы жағы ... ... қолданылды.
ХХ ғасырдың 20-жылдары Ф.Тейлордың көрнекті зерттеушілері мен белсенді
насихатшылары Генри Гантт,Фрек ... ... т.б. ... ... ... шығарып, оны микрохронометром деп аталады. Оны
кинокамерамен қоса ... ... бір ... ... ... және де ... әрқайсысы қанша уақыт алатындығын дәл
анықтау үшін ... ... ... ... ... отырып, олар артық өнімсіз қозғалыстарды жою
мақсатында ... ... ... әрі ... ... мен
жабдықтарды пайдаланып жұмыс тиімділігін арттыруға тырысты.
Г.Эммерсон 1953-1931 ж.ж. ойлап шығарған « ... 12 ... ... ... ... ... Мұнда ол кәсіпорынды басқарудың
принциптерін ... әрі ... ... ... мұндай
принциптерге мыналар жатады:
-Дәл тұжырымдалған мақсат, басқарудың барлық деңгейінде бұған жетуге
әрбір басшы мен оның қол астындағылар ұмтылады;
- ... ... ... ... әрбір жаңа процесті талдауға шынайы
дұрыс көңіл ... ... ... беру өндіріске және басқаруға байланысты ... ... және ... ... ... ... ... ғана нәтижелі болады;
- Тәртіп барлық ұжым ... ... ... ... ... әділ ... ... қажетті мәліметтермен қамтамасыз ететін жедел, ... дәл және ... ... Ұжым қызметін мұқият, жедел басқаруды қамтамасыз ететін диспетчерлік
жұмыс;
- Ұйымдастырудағы бүкіл кемшілікті дәл белгілеуге және одан ... ... ... ... ... мен ... ... Ең тәуір нәтижеге жетуге мүмкіндік беретін уақыт, күш- қуат ... ... ... ... ететін жағдайларды қалпына келтіру;
- Уақытты белгілеуді және әрбір операцияның кезегімен орындалуын
ұсынатын операциялар нормасы;
-Атқарылатын жұмыстардың ... ... ... ... ... жазбаша стандартты нұсқаулар;
- әрбір жұмысшылар еңбегін көтермелеу мақсатында еңбек өнімділігі үшін
сыйлыққа ақы төлеу.
Г.Эммерсон өндірісті және басқарманы ... ... ... ... ... ... және тиімділігін тұңғыш рет атап
көрсетті. Әсіресе, тиімділік тұрғысынан рационализациялауды ( ұтымды етуді)
қарастыруды ( ол ... рет ... ... ... көңіл аударарлық.
Тиімділік деп, шығын мен нәтиже арасындағы ең қолайлы ара қатынасты атап
көрсетті.
Өнеркәсіп орындарындағы өндірісті ... ... ... ... ... шұғылданып, Тейлор жүйесін пайдалануды одан ары
жетілдірді.Ол Ф.Тейлор принциптерін негізге ала ... оны ... ... Г.Форд бұйым өңдеу жөніндегі операцияларды қарапайым
қозғалыстарға дейін ( мамандандырылған ... ... ... ... өзі ... ұйымдастырғанда бұйымның бір операциядан
келесі операцияға жылжуы жұмысының біліктілігіне қарай емес, тек ... ... ... ... ... ... ... берді,Жаппай
өндіріс өнімнің өзіндік құнын едәуір кемітуге ... ... ... ... ... ... қолданды:
-барлық өндіріс процесін, ондағы сатыларды, байланыстарды дәл ... ... ... ... есептеу және жоспарлау;
- шикізаттарды, материалдарды, механизмдерді, жұмысшы күштерін әзірлеу;
- өндірісті ... ... ... ... асыру;
- өндірісті жетілдіру жұмыстарын үнемі іздестіру.
Өндірісті ғылыми ... ... ... ... ... ... ... басқару ісі ғылыми зерттеудің дербес саласы ретінде ... мен ... ... мен техникада пайдаланылатын
тәсілдер мен әдістерді практикада ... ... ... тиімді
қолдануға болатындығына тұңғыш рет көздері жетті. Дәл осы кезде « басқару
жөніндегі ... ... « ... ... ... ... ... жаңа мамандықтар пайда болып, тез етек алды, күн өткен
сайын көбейді,жоғары оқу басқару туралы» курстарды оқыту ... ... ... ... проблемасын зерттеуге ғалымдар ... ... ... ... ... жарияланымдар көбейді т.б.с.
«Ғылыми басқару» қозғалысы АҚШ- тан тыс жерлерге қанат ... ... ... Швецияда және басқа да еуропалық елдерде
кеңінен мәлім болды, мұның өзі ... ... ... ... « ... ғылыми ұйымдастыру» т.б. аттарымен жарияланды.
Егер әуелде тек өндіріс табыстарына, бизнеске ғана көніл ... ... ... ... ... саласында бірдей қолданылатын басқаруды
ұйымдастырудың « ғылыми принциптері» концепциясы ...... ... ... Бұл ... ... үшін оның ... берейік. Басқару — бұл ұжымдағы адамдарға
және жекелеген адамдарға, олардың ... ... ... процесінде
мақсатты жүйелі ықпал ету.
Осы анықтамадан бірқатар қорытынды жасауға болады. Басқару ең алдымен,
ықпал ету, ... ... өзі сол ... ... ету ... ... ... Басқару міндетін — ұжымның алдына ... ... ... ... ... Оның ... ... қою да
басқару міндеті.
«Жүйелік» анықтамасы дүркін-дүркін емес жүйелі, үздіксіз ... ... ... ... міндетті бірізділігін басқару процесі деп атайды. Әр
түрлі деңгейде басқару процестерінің күрделілігіне және ... ... Д. Н. ... осы ...... ... ... анықтама береді. Басқару процесі — бұл шешімді ... ... ... ... ... жүмыс барысын
үйлестіруді, кабылданған шешімнің орындалу барысын бақылауды бірізділікпен
жүзеге асыру. Бүл ... ... ... ... да ... ... ... көптеген жүйелері мен салаларында жүзеге ... мен ... ... ... ... ... адамдар еңбек ететін ұжымның барлығында белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... болып саналады. Басқару
процесі мемлекеттік деңгейде де, шаруашылык ұйымында да бірдей жүргізіледі.
Стратегиялык және жедел ... ... ... ол бір ... ... ... ... көбінесе «Стратегиялық басқару»,»Жедел
басқару» секілді терминді ... ... ... мазмұны өзгермейді.
Басқару циклді процесс ретінде қарастырылады, ол «басқару ... ... ... ... ... ... тұрады. Басқару қызметі — басқару
жұмысының накты ... оны ... ... үшін арнайы амалдар мен ... ... ... ... ... басқару кызметі процесс болып саналады, өйткені, бұлар да ... ... ... ... Басқару кызметі барлық қызметтің
жалпы жиынтығы. Басқару қызметіне ғылымның көптеген салаларында ғалымдар
зор көңіл ... ... А. ... ... ... болатын: «Басқару
дегеніміз болжалдау жәнс жоспарлау, ұйымдастыру, жарлық беру, ... ... Бұл ... басқарудьң теориялық категориясы ретінде
әдебиеттерде ... ... ... ... ... — көп ... ... Философияда бүл екі объектінің (топтық) карым-
қатынасы, онда ... ... ... ... ... ...... бір әлеуметтік институт немесе жеке әлеуметтік
процесс жоғары деңгейдегі коғамдық жүйенің,кажетін орындайды.
Функция — бүл ... қоса ... ... ... Бұл ... функция
ұғымы басқару қызметінің категориясын анықтаған кезде Басқару теориясында,
сондай-ақ олардың ұйымдастыру ... ... ...... т. б. ... ... үшін пайдаланылады. Басқару қызметінің
өзіндік өзгешелігі, ... ... ... әрі дербес жүзеге асырылуы
мүмкін. Оларды ... ... ... ... ... ... Шындығында, кез келген салада басқару үшін шешімді
әзірлеу және қабылдау, оның орындалуын үйымдастыру, оның ... ... ... нәтижесін бақылау және де осы деректердің ... ... ... және қабылдау қажет.Басқарудың барлық қызметі ... ... ... ... ... олар бір-бірімен сінісіп кетеді.
Жоғарыда атап керсетілгендей, Басқару қызметіне деген көзқарас және ... ... ... ... ... кітабының авторлары (М. X.
Мескон, М, ... Ф. ... ... ... ... ... шағын
категорияларға бөледі. Мұның өзін ... ... ... ... ... пікірінше, басқару процесі олардын өзара байланысты
қызметтерінен: жоспарлаудан, үйымдастырудан, уәждеме және ... Кез ... ... жүйе ... ... ... өзара
байланысты екі бөліктен тұрады: басқарылатын (басқару объектісі) және
Басқарушы (басқару субъектісі).
Басқарылатын жүйе деп ... ... ... ... ... жүргізуге
арналған объектіні, яғни белгіленген жүйеге жетуге мүмкіндік ... ... ... Оның өзі ... ... ... процесті жүзеге
асырады.
Басқарушы жүйе — бүл техникалық құралдар көмегімен мақсатқа сай ... ... ... ... мен жеке ... жүйе — бұл «нені» немесе «кімді» басқарады, ал басқарылатыны ... ...

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ынталандырудың кәсіпорынның тиімділігін арттыру факторы ретіндегі теориялық мәні, мәселелері14 бет
Өнеркәсіп кәсіпорындарындағы өндіріс тиімділігін арттыруды экономикалық ынталандыру («Қазақмыс корпорациясы» ЖШС материалдары негізінде)24 бет
Іргелі елге – ізгі заңнама5 бет
Іскерлік белсенділікті салықтық ретеу114 бет
"әртүрлі шет елдердегі жұмысшыларды ынталандыру және қызметтерін жетілдіру реформалары"13 бет
Аймақтық жүйені құрудың стратегиялық бағыттары8 бет
Біріккен маркетингтік коммуникация жүйесі37 бет
Басқару ғылымының мазмұны мен әдістері12 бет
Басқарудағы ынталандыру және мотивацияның теориялық аспектілері42 бет
Басқарудың әлеуметтік - экономикалық әдістері16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь