Валюталық операциялардың экономикалық мазмұны

Кіріспе

I . Бөлім. Валюталық операциялардың экономикалық мазмұны
1.1 Коммерциялық банктердің валюталық операцияларды жүргізу тәртібі
1.2 Валюталық операциялардың жіктелуі

II . Бөлім. Коммерциялық банктердің валюталық опе.рациялар бойынша негізгі қызметтері
2.1 Қолма . қол валюталық операциялар
2.2 Конверсиондық операциялар

III . Бөлім. Валюталық бақылау туралы заңнамалар
3.1 Ұлттық Банк тарапынан валюталық бақылау
3.2 Коммерциялық банктегі валюталық бақылау

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
ҚР нарықтық қатынастарының дамуы сыртқы экномикалық дамудың қажеттігін және маңыздылығын анықтыды. Оның ішіне қаржы – валюталық қамтамасыздандыру, валюталық несиені алу, валютаны сатып алу, оның бағалы қағаздарға салынуы, валюталық тәуекелдерден сақтандыру және т.б. қажеттігі мен маңыздылығын жатқызуға болады.
Сыртқы экономикалық қызмет жуйесінде кәсіпорындар нарықтық шаруашылық әдістерімен байланымады. Атап айтсақ әлемдік валюталық нарық құралдарымен: шетел валютасы, валюталық курс, маржа, трансферт, есептік ставка, факторинг, форвард, курстық тәуекелдер және т.б. ҚР территориясында қызмет ететін қазіргі таңдағы валюталық механизм нарықтық экономика принциптеріне негізделген.
Нарықтық экономика сыртқы экономикалық кәсіпорындардың қызметін орындайтын үлкен мүмкіндіктер туғызды. Бұл клиентке валюталық қызмет көрсететін коммерциялық банктер санының көбеюіне әкелді. 1998 жылы 1 желтоқсанда Қазақстан Республикасында 77 екінші деңгейлі банктер тіркелген, оның 41 сыртқы және ішкі валюталық нарықтарда операциялар жүргізуге лицензиясы бар банктер. ҚР Ұлттық Банкінің шетел валютасымен операция жүргізуге лицензиясы бар коммерциялық банктердің пайда болуы валюталық нарықта валюталық бақталастарды құрды және валюталық механизмнің қызмет ету аясын кеңейтті. Айтып кету керек 1992 жылы Қазақстан өзінің жеке ШЕТЕЛ ВАЛЮТАСЫ АУКЦИОНЫН ашты. Ол 1996 жылы  AFINEX болды. Коммерциялық банктердің сыртқы экономикалық қызметі тауар және қызметтердің экспорт\ импорт бойынша шетел валютасынмен және ҚР территориясында, шетелдерде шетел валютасының іске асырылуымен байланысты болды.
Валюталық операцияларды біздің елімізде шетел валютасымен банктік операциялар жүргізуге ҚР Ұлттық банкінен алған лицензиясы бар өкілетті банктер ғана орындай алады. Сонымен қатар, ҚР Ұлттық банк валюталық реттеуді және валюталық бақылауды жүргізеді.
Валюталық реттеу  мемлекеттік халықаралық есеп айырысу және валюталық құндылықтармен байланысты мәміле жасау тәртібін реттеуге бағытталған қызметі. Нормативтік актілермен және халықаралық валюталық келісімдермен реттеледі. Сондай – ақ ұлттық заңдар негізінде елдің аумағында шетел валютасының пайдаланылуын тәртіптеу де валюталық реттеуге жатады.
Валюталық реттеу  нормативтік құқықтық актілерді жасау және бекіту, ақпараттарды жинау, валюталық заңдылықтардың орындалуына бақылау жасау, заңмен көзделген санкцияларды қолдану шараларын білдіреді.
1. Мақыш С.Б «Банк ісі» «ИздатМаркет» 2007ж

2.Мақыш С.Б. «Валюталық операциялар және валюталық мәмілелер», Хабаршы– № 1-2009,19 б.

3.Найманбаева С. «Валюталық құқықтың жүйесі», Заң және заман, №9-2009ж

4.Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша. Несие. Банктер», Алматы -2001ж

5.Найманбаева С. «Валюталық құқықтың жүйесі», Заң және заман, №9-2005

6.МиржакыповаС.Т. «Банковский учет в Республике Казахстан»

7 «Қазақстан Республикасының банкі және банкілік қызметтері туралы» Заңы

8. Қазақстан Республикасының Заңы «Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы», Заң –№7-2009ж
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
I - Бөлім. Валюталық операциялардың экономикалық мазмұны
1.1 Коммерциялық банктердің валюталық операцияларды жүргізу ... ... ... ... - Бөлім. Коммерциялық банктердің валюталық опе-рациялар бойынша
негізгі қызметтері
2.1 Қолма – қол валюталық операциялар
2.2 Конверсиондық операциялар
III – ... ... ... ... ... Ұлттық Банк тарапынан валюталық бақылау
3.2 Коммерциялық банктегі ... ... ... нарықтық қатынастарының дамуы сыртқы ... ... және ... ... Оның ... ... – валюталық
қамтамасыздандыру, валюталық несиені алу, валютаны сатып алу, оның ... ... ... ... сақтандыру және т.б. қажеттігі
мен маңыздылығын жатқызуға болады.
Сыртқы экономикалық қызмет жуйесінде ... ... ... ... Атап ... әлемдік валюталық нарық
құралдарымен: шетел валютасы, валюталық ... ... ... ... ... ... курстық тәуекелдер және т.б. ҚР территориясында
қызмет ететін қазіргі таңдағы валюталық ... ... ... негізделген.
Нарықтық экономика сыртқы экономикалық кәсіпорындардың қызметін
орындайтын үлкен мүмкіндіктер туғызды. Бұл ... ... ... коммерциялық банктер санының көбеюіне ... 1998 жылы ... ... ... 77 ... ... банктер тіркелген,
оның 41 сыртқы және ішкі валюталық нарықтарда операциялар жүргізуге
лицензиясы бар ... ҚР ... ... ... ... ... лицензиясы бар коммерциялық банктердің пайда ... ... ... ... ... және валюталық механизмнің қызмет ету
аясын кеңейтті. Айтып кету керек 1992 жылы Қазақстан өзінің жеке ... ... ... Ол 1996 жылы  AFINEX ... ... сыртқы экономикалық қызметі тауар және ... ... ... ... ... және ҚР территориясында, шетелдерде
шетел валютасының іске асырылуымен байланысты болды.
Валюталық операцияларды ... ... ... валютасымен банктік
операциялар жүргізуге ҚР Ұлттық банкінен алған лицензиясы бар өкілетті
банктер ғана ... ... ... ... ҚР Ұлттық банк валюталық
реттеуді және валюталық бақылауды жүргізеді.
Валюталық ...... ... есеп ... ... құндылықтармен байланысты мәміле жасау тәртібін ... ... ... актілермен және халықаралық валюталық
келісімдермен реттеледі. Сондай – ақ ... ... ... ... шетел валютасының пайдаланылуын тәртіптеу де валюталық реттеуге
жатады.
Валюталық реттеу  нормативтік құқықтық актілерді жасау ... ... ... ... ... ... ... заңмен көзделген санкцияларды қолдану шараларын білдіреді.
I - Бөлім. Валюталық операциялардың экономикалық ... ... ... ... операцияларды жүргізу тәртібі
Қазақстан Республикасының «Валюталық ... ... ... ж.) ... ...... ... құралы ретінде
қабылданған ақша ... ... ... ... ... ... ... ішінде қымбат металдардан ... ... ... ... ... ... айналымда жүрген ақша белгісімен
айырбастауға жататынын қоса алғанда) түріндегі қолма – қол және ... ... ... спандарттары, сондай – ақ шоттардағы, соның
ішінде, халықаралық ақша ... есеп ... ... қаражаттары».
Осы заңда «валюталық операцияларға» мынадай түсінік берілген:
1) меншік құқығының және өзге де ... ... ... байланысты операциялар, соның ішінде, төлем құралы ретінде шетел
валютасын және ... ... өзге де ... ... пайдаланумен
байланысты мәмілелер;
2) валюталық құндылықтарды кез келген тәсілмен ... ... және ... ... – ақ ... Республикасынан
әкету және жөнелту.
Мұндағы валюталық құндылықтарға мыналар жатады:
1) шетел валютасы;
2) ... ... ... ... ... қағаздар және төлем
құралдары;
3) тазартылған құйма алтын;
4) ұлттық валюта; резиденттер мен ... ... ... ... ... құны ұлттық валютамен көрсетілген ... және ... ... резиденттерге жататындар:
 ҚР– ның тұрақты тұрғыны, соның ішінде, уақытша шетелде ... ... ... ... ... жүрген жеке тұлға;
 ҚР– ның заңдылықтарына сәйкес құрылған барлық заңды тұлғалар, олардың
республика ішіндегі немесе одан тысқары жерлерде ... ... ... ҚР– нан ... ... ... дипломатиялық, сауда және өзге де
өкілеттіліктер жатады.
Ал ... ... ... ... ҚР– ... ... және жеке тұлғалары немесе одан тысқары жерлердегі олардың
филиалдары мен ... ... ... ... валюталық құндылықтар қатарына
бағалы металдар (алтыннан басқа да) мен табиғи асыл тастарды (алмаз, рубин,
изумруд, ... ... және ... ... ... ... ... және капитал қозғалысымен
байланысты операцияларға бөлінеді.
1. Ағымдық операцияларға жататындар:
• тауарлар, жұмыстар және ... үшін ... не ... ... 180 ... аспайтын мерзімге ұзартуды көздейтін экспорт-импорт
мәмілелері бойынша есеп айырысуларды жүзеге асыруға арналған ... 180 ... ... ... ... беру және алу;
• салымдар (депозиттер), инвестициялар, заем және өзге операциялар
бойынша дивиденттерді, сыйақыларды және өзге де ... алу және ... ... қоса ... ... ... ... аударымдар,
мұрагерлік соманы, жалақыны, зейнетақыны, алименттерді және басқа сомаларды
аудару;
• осы заңмен капитал қозғалысына ... ... ... өзге де ... операциялар.
2. Капитал қозғалысына байланысты операцияларға жататындар:
• инвестициялврды жүзеге асыру;
• интеллектуалдық меншік обьектілеріне ерекше ... ... ... ... ... есеп ... ... арналған
аударымдар;
• мүліктік құқыққа және өзге де ... ... ... ... ... ... және ... үшін төлемнің не аванс төлемінің
мерзімін 180 күннен асатын ... ... ... ... бойынша есеп айырысуларды жүзеге асыруға арналған аударымдар;
• өздері тіркелген мемлекеттердің заңдары ... банк ... ... ... бар ... ... және өзге де ... салымдарды (депозиттерді) жүзеге асыру;
• зейнетақы активтерін жинақтауға байланысты ... ... ... ... ... ... және ... сақтандыру шарттары
бойынша халықаралық аударымдар.
Валюталық операцияларды біздің елімізде шетел валютасымен банктік
операциялар ... ҚР ... ... ... ... бар өкілетті
банктер ғана орындай алады. Сонымен қатар, ҚР Ұлттық банк ... және ... ... ... ...... ... есеп айырысу және валюталық
құндылықтармен байланысты мәміле жасау тәртібін реттеуге ... ... ... және ... ... келісімдермен
реттеледі. Сондай – ақ ұлттық ... ... ... ... ... пайдаланылуын тәртіптеу де валюталық реттеуге жатады.
1.2 Валюталық операциялардың жіктелуі
2.2 Валюталық операциялардың жіктелуі
Экономикалық ... де ... ... ... өзіндік белгілеріне байланысты жіктелуін көрсетеді.
1. Клиенттердің шоттарын ашу және жүргізу
Бұл ... ... ... ... ... және жеке ... (резиденттер мен бейрезиденттерге)
валюталық шот ашу;
... ... ... ... ... овердрафт (банктің жетекшілерінің шешімімен ерекше ... ... ... ... қарай шоттың көшірмелерін беру;
 кез келген уақыт аралығына шот архивін рәсімдеу;
 клиенттердің тапсырмалары бойынша операцияларды орындау ... ... ... ... алу және ... ... ... бақылау жасау.
2. Сауда емес операциялар.
Сауда емес операцияларға клиенттерге тауарлар және қызметтер экспорты
мен импорты және ... ... ... ... ... үшін ... байланыссыз операциялар жатады.
Өкілетті банктер сауда емес сипатта ... ... ... қолма қол шетел ... және ... ... ... ... алу және ... шетел валютасын және ... ... ... ... ... ... жол чектерін сатып алу(төлеу);
 ақшалай аккредетивтерді төлеу;
3. ... ... ... қатынас орнату
Халықаралық есеп айырысуларды жүзеге асыру үшін банктер ... ... ... ... ашады. Ондай шоттар екі
түрлі болып келеді:
1.НОСТРО шоты ... ... ...... ... атына ашылған ағымдық шот.
2.ЛОРО шоты (сіздің шотыңыз бізде) ... ... ... ... ағымдық шот.
Шетел валютасымен есеп айырысу үшін валюталық шот ашу керек.
Егер заңды тұлғаның ... ... шоты ... онда бұл ... ... ... ... куәландырылған, ұйымдастырушы құжаттар көшірмесі;
• заңды тұлғаның валюталық шот ашатындығы туралы өтініші;
• Қазақстан Республикасының өкілетті органының ... ... ... ... және онда ... шарттардың,
келісімдердің көшірмелері бар банкте заңды іс жүргізіледі;
Кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке тұлға банкте ... ... үшін ... ... шот ... ... жеке куәлік көшірмесі;
• салық органы ... ... ... ... ... дәлел болатын белгіленген формадағы құжат;
• өкілетті органмен берілген, мемлекеттік ... ... факт ... ... тең ... құжат көшірмесі (лицензия мен
патент).
Шотқа түскен валюталық қаражаттың шығу тегі ашық, яғни заңды ... ... ... ... ... ... ... түсімдер, валюта, ішкі валюталық нарықта өкілетті банктен
теңгемен алынған.
Клиент валюталық ... ... ... ... ...... іске асыруды, банкке сәйкес келісімді, мәмілені немесе ... ... ... ... ... шот ашқанда оған тоғыз санынан
тұратын нөмір беріледі:
000 000 ... 2 ... 1 - ... ... - ... баланстық көшірмесі;
3 -клиеттің жеке номері;
Валюталық шоттарды тіркеу кітабы жүргізіледі, онда ... ... аты, ... ... және ... ... жазылады. Бірмезгілде
клиенттерге папка ашылады:жеке шот. Жеке шотта ... ... ... ... материал жинақталады.
Айтып кеткендей шетел валютасымен операциялар жасау үшін банк
лицензия алуы қажет. ... ... ... ... ... Банкімен іске асырылады. Қазіргі таңда бөлшек сауданы іске асырумен
және қолма – қол шетел валютасын беру ... ... – ақ ... ... ... жасау қызметі лицензияланады. Капитал
қозғалысымен байланысты қаражаттардың ... ... ... ... ... ... келесі валюталық операцияларды
тіркеу тәртібі анықталған. Барлық Қазақстан Республикасының жеке ... ... ... ... ҚР ... Банктің Қазақстан
Респубдикасының Қаржы Мининстрлігімен келісе ... және ... ... ... ... ... ... есептеу
формасы мен есептілігі белгіленеді. ... жеке және ... ... ... реттеу заңына сәйкес ҚР Ұлттық Банкіне және
өкілетті банкке олардың жүйелі ... ... ... ... ... міндетті. Банк валюталық операцияларды жүргізгенде түрлі
тәуекелдіктерге ... ... ... ... ұзын позициядағы жеке
валютадағы мәмілелердің ... ... ... позиция –
талаптар мен шетел валютасындағы бактің міндеттемелердің арақатынасын
көрсетеді. Егер олар ... ... ... тең болса валюталық позиция
юабық деп ... ал ... ... – ашық ... ... ... позиция боыйнша банк шетел валютасын сатып алуға келісім жасайды
және оны сол ... ... сату ... ... ... жабады. Ұлттық
банк жабық валюталық позицияның мөлшеріне шектеулер қоймайды.
II - ... ... ... валюталық опе-рациялар бойынша
негізгі қызметтері
2.1 Қолма – қол валюталық операциялар
2.1 Қолма – қол валюталық операциялар.
Ұлттық ... ... ... пен әрбір мемлекеттің саяси
егемендігінің белгісі.
Халықаралық айналым ретінде қолдануға мүмкін болатын бірыңғай ... ... ... валютаснының қадеттігін анықтайды, ал ол ... ... ... пайда болуы мен жүргізілуі әкеледі. Әлемнің
көптеген мемлекеттерінде сатып алу және сату ауқымы бойынша түрлі қаржылық
корпорациялармен, инвестициялық және ... ... ... ... ... ... ... шетел валютасын айырбастау
нарығын құратын банктермен іске ... ... ... ... ... ... мемлекет экономикасының
макроэкономикалық көрсеткіштеріне әсер етеді және ... ... ... ... ... ... ... банкаралық валюталық тәртәп ереже бойынша валюталық нарықтың
сыйымдылығы мен ... ... ... ... қызметінің
ерекшелігі- шетел валютасымен операциялары бойынша орталық банктердің
талаптары мен ... ... ... ... ... ... жете меңгеруіне қажетті болып табылады. Халықаралық
іскерлік ... өсуі ... ... ... ... әсер етті. Банктер өзара және банкаралық нарықта 85-95% дейін
валюталық операцияларды жасайды, ... ақ епті ... бұл ... ... 60-65% - ға ... ... ... мүмкін. Бірақ валюталық
операцияларды жүргізу ғылыми жүйелуді, ғылыми зерттеуді және ... ... ... бөліміндегі анализді, әлемдік валюталық
нарықтың қатысушылары ... ... және ... ... ... талап етеді.
Тарихи тұрғыдан халықаралық айналымда төлемнің екі ... ... ... ... енсиегер қарызгерге оның валютасында ... және ... ... ... ... ... бактік курсы
бойынша сатады. Трассирлеуде несиегер активті жақ болады:өзінің валюталық
нарығында қарызгер валютасында вексельді ... ... ... жақ: сатушы курсы бойынша өзінің валюталық нарығында ... ... ... Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін халықаралық
айналымда қолданылған төлемнің түрлі формалары ... ... ... ... ... ретінде көрсетті.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін валюталық операциялардың түрлері
кеңінен ... ... ... ... ... ... кезеңінде
50- ші жылдардың аяғына дейін өнеркәсібі дамыған елдерде валютаны дереу
жеткізу бойынша валюталық ... және ... ... ... болды. Еске сала кететіні соңғылары валюталық реттеудің ... 50-60 ... ... ... ... ... ... дамуына әкелді.
70-жылдардан бастап биржа қатарында фьючерстік келісімдер
(бірақ олар банкаралық нарықтың қалыпты операциясы болған жоқ), ... жаңа ... ... ... ... ... тәуекелділіктерден хеджерлеу, тәуекелділітерді жасау, әсіресе
тауар ... ... ... - қол ... ... ... ... ол жедел
валюталық операциялармен “своп” операцияларын негізінен ірі ... ал ... ... ... - әлемдік басқарушы қаржы
орталықтарының ірі банктері жүзеге асырады.
Сонымен валюталық келісімдерді қысқаша төмендегідей ... ... ... ... ... ... ... ол бір қарағанда оңай болғанымен аналитикалық зерттеуді қажет етеді,
себебі барлық көрсетілген валюталық операциялар ең көп ... және ... ... ... ... шақаларды және шетелдік
валюта түрінде жазылған төлем құжаттарын сатып алу – сату ...... ... ... ... – қол ... ... қарастырайық. Мәмілені
ресімдеу сәтінде не ... ... ... – қол шетелдік ... ... – қол ... ... ... – қол валюталық операциялар
кеңінен таралған және валюталық мәміле ... 90% -ын ... ... ... – қол ... операцияларды дереу жеткізу мәмілелері деп
атайды және оған валюталық операция ... ... ... spot - ... төленуге тиіс қолма – қол ... ... және ... ... ... ... үшін ... төлеу жөніндегі мәміле
түрі. Мысалы, своп шартына ... ... ... үшін бір ... екі ... күні ... жеткізіледі; тауар дереу ақысы төленіп
сатылатын баға; кеме жалдаушының талаптарына сай келетін тоннаждағы ... мен ... ... ... ... ... – тауар дереу жеткізілген жағдайда қолма – қол есеп
айырысу жолымен сатылатын ... ... ... ... ... болуға
тиіс. “Спот” мәмілесі бойынша ... ... ... банктермен
көрсетілген шоттарда іске асырылады. Келісілген ... ... ... екі ... мерзімі бұрында обьективті қиындықтармен өте қысқа
мерзімде іске ... ... ... ... ... ... ... операцияның компьютерлік өңдеулерінің
кеңінен таралуы операцияларды айтарлықтай тез орындайды.
Көптеген әлемдік қаржылық ортаоықтар мен ... ... спот ... ... Спот ... ... келісімдердің есеп айырысу мерзіміне байланысты спот ... ... ... ... – “кэш” немесе ... ... ... ... ... ... қолма – қол мәмілелер
тек қана сыртқы сауда айналымын қажетті
валютамен қамтамасыз етіп қана қоймай, бактің ... ... ... табыс алу мақсатында да қолданылады.Бірақ әрқашан зиянды мәмілелер
қаупі бар.
2.3 Конверсиондық операциялар
Конверсиондық операциялар сол ... ... қол және ... ... ... ... -қол және ... қолсыз шетел валюталарын сатып
алу және сату мәмілелері.
Конверсиондық ... ... ... ... СПОТ ...  бір ... қарсы екінші валютаны сатып алу
және ... ... ... жасалған күннен кейінгі екінші банктік ... ... күні ... ... ФОРВАРД (мерзімді, аутрайт) мәмілесі  бір ... ... ... алу және ... ... ... жасалға күннен кейінгі
екі банктік жұмыс күніндегі валюталау күні ... ... СВОП ...  бір ... ... екінші валютаны сатып алу
және сатуға байланысты осы валютаны болашақта қайта сатып алу және сатуға
сәйкес, яғни екі ... ... ... ... ... мәміле.
Аутрайтпен жасалатын мәміле  белгілі бір күнге валютамен жабдықтау
шартын ... ... ...... ... күні
белгіленбеген шартын сипатайды.
Халықаралық есеп айырысу бойынша операциялар
Сыртқы саудада есеп ... ... ... ... аккредетив, құжатталған инкассо, банктік аударым.
Құжатталған аккредетив  аккредетивте ... ... ... ... ... ... ... клиентінің
(импортердің) өтініші бойынша жасайтын аккредетив ... ... ... мідеттемесін білдіреді.
Құжатталған инкассо  эмитент банктің, сенім білдірушінің берген
құжаттарын төлеушіге (импортерға) ... үшін ... ... ... ... ... ... міндеттемесін бідіреді.
Банктік аударым  бактік аударым жасаушының жасаған тапсырмасы
негізінде барлық есеп айырысудағы валюталық ... ... ... ... ... ... ... тарту және орналастыру операциялары.
Мұндай операцияларға мыналар жатады:
1) депозиттерді тарту:
• жеке ... ... ... соның ішінде, банкаралық депозиттер;
2) несиелер беру:
• жеке тұлғаларға;
• заңды тұлғаларға;
3) банкаралық ... ... ... ... ... ... ... валютасымен банктік
операциялар жүргізуге ҚР Ұлттық банкінен ... ... бар ... ғана орындй алады. Сонымен қатар, ҚР Ұлттық банк ... ... ... ... ...... Валюталық бақылау туралы заңнамалар
3.1 Ұлттық Банк тарапынан валюталық бақылау
2009 жылғы 11 ... ... ... ... ... ... реттеу және валюталық бақылау мәселелері бойынша
өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ... ... ... 4 ... № 167-IV Заңы ... әрі – Заң) қолданысқа енгізілді.
Валюталық реттеу және бақылау саласындағы ... ... ... ... ... ... ... валюталық режимді
ырықтандыру жөніндегі шараларды одан әрі іске ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі Басқармасының Қазақстан
Республикасы Әділет министрлігінде 2009 жылғы 16 қазанда № 5823 ... ... ... ... ... ... валюталық операцияларды жүзеге асыру ережесін ... 2006 ... 11 ... № 129 ... ... мен
толықтырулар енгізу туралы» 2009 жылғы 24 тамыздағы № 76 қаулысы (бұдан әрі
– № 76 ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы Әділет министрлігінде 2009 жылғы 16 қазанда № 5824 тіркелген
«Қазақстан ... ... ... Басқармасының «Қазақстан
Республикасында экспорт-импорт валюта бақылауын жүзеге ... ... ... 2006 ... 17 ... № 86 ... ... мен
толықтырулар енгізу туралы» 2009 жылғы 24 тамыздағы № 77 қаулысы (бұдан әрі
– № 77 қаулы).
Көрсетілген қаулылар 2009 жылғы 1 ... ... ... ... нормаларын іске асыру мақсатында № 76 қаулымен Қазақстан
Республикасының ... ... ... 2006 ... 11 ... ... ... бекітілген Қазақстан Республикасында валюталық операцияларды
жүзеге асыру ережесіне (бұдан әрі - № 129 Ереже) мынадай өзгерістер ... ... жеке ... ... ... ... ашу ... хабарлау
талаптарының жойылуына байланысты жеке тұлға шетелдік банктегі шоттан/шотқа
қаражат ... банк үшін ... ... ... ... ... қызмет көрсету, жұмыс ... ... ... ... бойынша тіркеу режимінің талабын алып тастауға
байланысты осындай төлемдерге қызмет ... ... үшін ... ... ... (импорты) бойынша есеп айырысуды жүзеге асырған
кезде резиденттер мен ... ... ... төлемдер туралы
хабарламаның нысаны белгіленді;
4) капитал қозғалысы операцияларының тізбесі нақтыланды:
- тізбеден ... ... ... ... ... ... алу алып ... тізбе ақшаны және өзге мүлікті сенімгерлік басқаруға беру ... ... ... ... ... шараларды одан әрі іске асыру
мақсатында № 76 қаулымен төмендегілер көзделді:
1) капитал қозғалысының валюталық ... үшін ... ... одан ... ... ... тіркелуі не хабарлануы тиіс.
Капиталдың әкетілуі бойынша операциялар үшін шекті мән 50 мың АҚШ ... 100 мың АҚШ ... ... ... әкелінуі бойынша
операциялар үшін 300 мың АҚШ доллары баламасынан 500 мың АҚШ ... ... ... ... және ... ... ресімдеу талаптары
қолданылмайтын валюталық операциялар бойынша төлемдер жүргізуді бақылаудың
жеңілдетілген нысандарын енгізу. Сомасы 10 мың АҚШ ... ... ... уәкілетті банктер клиент валюта шартын ұсынбай-ақ
жүргізеді. Осы жағдайларда бақылау төлем құжатында ... ... ... ... ... жеке тұлғалар үшін туыстық дәрежесін растайтын құжаттар ұсынған
кезде (бұрын ақша жіберуші және төлемді жүзеге ... ... ... ... сипаттарын айқындайтын шарт ұсыну талап етілетін)
жұбайы және жақын туыстары үшін валюта ... ... ... арналған,
жылжымайтын мүлікті жалдау және т.б. шарттар) бойынша төлемдерді ... ... ... ... алып ... байланысты («Қазақстан
Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне ақша ... мен ... ... ... есебі мен қаржылық есептілігі, банк қызметі
және Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... ... заңнамасын жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер ... ... ... 2009 ... 11 ... ... № 185-IV ... төлем карточкасын пайдаланумен және
интернет-банкингті ... және сол ... ... әкеп ... банк шоттарынан валюталық операциялар бойынша аударымдарды
бірыңғай реттеуді қамтамасыз ететін өзгерістер ... ... ... ... ... мен толықтырулар
енгізілді.
№ 76 қаулының және № 129 ереженің мәтіндері (2009 жылғы 16 ... ... ... ... ... ... ... база» айдарында орналастырылды.
Заңның нормаларын іске асыру мақсатында № 77 ... ... ... ... ... 2006 ... 17 ... № 86
қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасында экспорт-импорт валюта
бақылауын жүзеге асыру ... ... әрі - № 86 ... ... ... ... 77 ... экспорт-импорт валюталық бақылау рәсімдерін одан ... ... атап ... ... ... мәміле паспортын ресімдеу қажет болатын ... 10 мың АҚШ ... ... 50 мың АҚШ доллары баламасына дейін
ұлғайту. Нәтижесінде «паспортизациялауға» жататын экспорттық және импорттық
келісімшарттар санының үштен ... ... ... отыр ... және орта ... ... ... алып тастау
есебінен);
2) экспортердің немесе импортердің ... ... ... ... ... ... ең ұзақ ... негізінде
айқындау;
3) экспортердің немесе импортердің мәлімдеуінсіз, «автоматты түрде»
мәміле паспортын жабуға арналған негіздерді кеңейту;
4) шетелдік ... ... ... ... «Қызмет көрсетуші
банктің деректемелері», «Лицензия», «Тіркеу куәлігі» және «Хабарлама туралы
куәлік» сияқты бағандарды алып тастау арқылы мәміле паспортының ... әрі ... ... ... ... ... сауда операциялары
көлемінің ұлғаюы және тиісінше орташа келісімшарт сомаларының ұлғаюы
себепші ... және ... ... ... үшін нақты маңызды болып
табылатын мәмілелерді қамтуды ... ... Бұл ... ... ... және ... ... қысқарады және жеке кәсіпкерлік субъектілеріне – екінші деңгейдегі
банктерге және олардың клиенттеріне жүктеме төмендейді.
Мәміле паспортының нысанындағы ... ... алып ... ... ... қатысушылардың мәміле паспортын толтыру тәртібін
жеңілдетуге мүмкіндік жасайды.
№ 77 ... және № 86 ... ... (2009 жылғы 16 қазандағы
редакциядағы) Қазақстан ... ... ... интернет-ресурсындағы
«Нормативтік құқықтық база» айдарында орналастырылды.
Осылайша, қолданылып ... ... ... ... ... талаптарын жұмсартуға және әкімшілік рәсімдерді
жеңілдетуге ... және ... ... арналған талаптарды
қатаңдатуды болжамайды.
3.2 Коммерциялық банктегі валюталық бақылау
“Валюталық реттеу және ... ... ... ... ... ... әрі - Заң) сәйкес жеке тұлға Қазақстан
Республикасының уәкілетті банктері ... ... ... (ақша
аударымдарын) жүзеге асыру үшін жеке тұлғаға –ақша ... ... және ... ... ... ... жасайтын құжаттар
ұсынады:
Қазақстан Республикасында валюталық операцияларды ... ... ... әрі - ... ... ... ... болып табылады:
• жеке басын куәландыратын құжат;
• салық төлеушіге тіркеу нөмірінің берілгендігі туралы куәлік, не осы
тұлғаның ... ... ... ... ... ... ... құжаты. Осы құжат егер бұрын уәкілетті
банкке ұсынылмаған жағдайда;
... ... ақша ... ... ... ... ... жеке тұлғалар үшін – жеке тұлғаның операцияларына ... ... ... ... ... ... ... куәлік,
тіркеу куәлігі;
• резидент жеке тұлғалар үшін – мәміле паспортын ресімдеуді Заңға
сәйкес талап ... ... ... ... тәртіппен тіркелген жеке кәсіпкердің экспорт ... ... ... үшін ... ... ... ... және азаматтығы жоқ адамдар Қазақстан
Республикасында тұрақты тұру құқығын ... ... ... ... құжатты осындай жеке тұлғалар ... ... ... резиденті ретінде айқындау үшін ұсынады.
Жүзеге асырылған төлемдердің ... ... ... ... ... жеке тұлға заңды және жеке тұлғалармен жасасқан шарттарды,
есеп ... ... ... лицензиялық төлемдерді,
айыппұлдардың, алименттердің төленген квитанцияларын ... ... ... үшін ... ... ... белгісіз тұлғаға оферттер ұсынуға жол
беріледі (баспа және электронды басылымдарына жазылу, ақпараттық ... алу және ... ... мен ... ... ... ... ретінде құжат қабылдау үшін міндетті талап онда бенефициардың жүзеге
асырған төлемінің ... және ... ... бар ... ... жеке тұлғалардың карт-шоттардан жүзеге асырылатын
ақша төлемдері (аударымдары)
Уәкілетті банктерде жеке тұлғалардың ... ... ... ... ... (аударымдарын) жүргізу үшін
жоғарыда көрсетілген құжаттарды ұсыну талап етілмейді.
Егер күнтізбелік ай ішінде осы ... ... ... ... ... ... үшін ... ақша алуды қосқанда,
елу мың АҚШ доллары баламасынан асқан жағдайда, уәкілетті банк ... жеке ... ... ... ... ақша ... ... ақпарат бар есеп ұсынады.
Ұлттық Банкке ұсынылған есепке жеке ... ... ... ... тұлғаның уәкілетті банктегі жеке ... ... ... ... ... ... қосылмайды. Тиісінше мұндай аударымдардың
сомасы Ұлттық Банкке жеке тұлғалар жөнінде мәлімет беру ... ... АҚШ ... ... ... ... банк ... бақылау агенті ретінде жеке ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін
құжаттар талап етуге құқылы.
Уәкілетті банктерде жеке тұлғалардың ағымдағы шотты пайдалана отырып
жүзеге асыратын ақша ... ... ... ... ... ... (тіркеу және хабарлама)
қолданылатын не ол бойынша мәміле ... ... ... етілетін
валюталық операциялар бойынша ақша төлемдерін (аударымдарын) жүргізу үшін
валюта ... ... ... ... үшін жеке ... ... ... ұсыну мүмкіндігі
болмаған жағдайда кіріс/шығыс төлемдері (ақша аударымдары) жеке ... ... ... ... ... банк:
- төлемнің (ақша аударымының) мақсатын көрсеткенде;
- уәкілетті банкке осы ақша ... және ... ... ... құқық қорғау органдарына және Ұлттық Банкке олардың ... ... ... ... ақша ... ... алуға) тапсырмада (өтініште)
жазбалар болғанда;
- осы ақша ... және ... ... жеке ... тіркеу
куәлігін, хабарлама туралы куәлік алуды, мәміле паспортын ресімдеуді талап
ететін валюталық операцияларды ... ... ... ... ... (өтініште) жазбалар болғанда жүзеге асырады.
Ақша аударымына (ақша алуға) тапсырмада (өтініште) көрсетілген шынайы
емес ... ... үшін ... ақша ... ... банктерде шот ашпай-ақ жеке тұлғалардың жүзеге асыратын
ақша ... ... ... ... ... шот ... валюталық операциялар
бойынша мынадай кіріс/шығыс төлемдерін (ақша аударымдарын) жүзеге асыруға
құқылы:
- Қазақстан Республикасының ... ... жеке ... ... ... ... ... қызметтерін жүзеге асыруға
бағытталған заңды тұлғалардың ... ... ... ... Қазақстан Республикасынан салыққа, лицензиялық ... ... және т.б. ... аударымдарды қоса алғанда,
Қазақстан Республикасынан, Қазақстан Республикасына өтеусіз аударымдары;
- Қазақстан Республикасынан жеке тұлғаның кәсіпкерлік қызметін ... ... емес және ... ... ... және ... ... өзге ақша аударымдары;
Жеке тұлғада жүзеге асырылатын аударымның ... ... ... ... ... ... жағдайда уәкілетті банк ақша аударымын
жеке тұлға мынадай іс-әрекеттер атқарғанда:
- төлемнің ... ... ... ... ... ... осы ақша төлемі және (немесе) аударымы ... ... ... ... және ... ... олардың талап етуі
бойынша рұқсат ететін ақша аударуға ... ... ... ... болғанда;
- осы ақша төлемі және ... ... жеке ... ... ... туралы куәлік алуды, мәміле паспортын ресімдеуді талап
ететін валюталық операцияларды жүзеге ... ... ... ... ... ... болғанда жүзеге асырады.
Резидент емес жеке тұлғада салық төлеушіге тіркеу ... ... ... не осы ... Қазақстан Республикасының
салық органында тіркеу есебінде ... ... ... ... жағдайда,
уәкілетті банкке осы ақша төлемі және (немесе) аударымы туралы ақпаратты
құқық ... ... және ... Банкке олардың талап етуі ... ... ақша ... ... ... ... (өтініште) жазбалар
болған жағдайда аударым жүзеге асырылады.
Ақша аударымына ... ... ... ... ... ... ... ұсынғаны үшін жауапкершілік ақша жіберушіге (алушыға)
жүктеледі.
Егер күнтізбелік ай ішінде жеке ... ... ... бір ... банк ... жеке ... ... шотын пайдаланып
және (немесе) шот ашпай-ақ жүргізген төлемдерінің ... ... елу мың АҚШ ... ... асып ... уәкілетті банк Ұлттық
Банкке жеке тұлғаның деректемелерін көрсете отырып, осындай төлемдер (ақша
аударымдары) туралы ... бар есеп ... ... ... ... жеке ... ... Республикасының
ішіндегі аударымдары мен резидент жеке тұлғаның шетелдік банктегі жеке
шоттарынан/жеке шоттарына ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалар бойынша мәлімет беру
қажеттігін айқындау үшін АҚШ ... ... ... ... ... ... ... қатынастарын
дамытуда орталықтандырылған валюта қорларын қалыптастыру және пайдалану
арқылы сыртқы экономикалық ... ... ... ... ... Сыртқы экономикалық қызметтің ырықтануы жағдайында валюта
түсімдерінің негізгі ... ... ... ... ... ... ... қатысуы және ұлттық валюта – теңгені
нығайту үшін бүкіл ел ауқымында да, ... – ақ ... ... ...... ... ... де
орталықтандырылған валюта ... ... ... ... ... сыртқы экономикалық қызметі тауар және қызметтердің
экспорт\ импорт бойынша шетел ... және ҚР ... ... ... іске ... байланысты.
Қазақстан Республикасының «Валюталық реттеу туралы» заңы 1996
жылы 24 желтоқсан айында қабылданды. Осы заңға сәйкес валюталық ... бұл ... ... және өзге де ... ... ... ... соның ішінде шетел ... ... мен ... төлем құралдарын қаражат ретінде пайдалануға байланысты
мәмілелер.
Мен курстық ... ...... ... ... қызметіне, қолма қол валюталық ... ... ... ... ... – қол валюталық операциялар кеңінен таралған және
валюталық мәміле көлемінің 90% -ын құрайды. Кей ... ...... операцияларды дереу жеткізу мәмілелері деп атайды және оған
валюталық операция “спот” жатқызылады. Ал ... ... ... – бұл
валюталық мәміле, алдын ала келісімге отырғанда белгіленген курс ... ... ... ... бір ... ... соң мәмілеге
отырушы екі жақ шетел ... ... ... ... келіседі.
Кең тараған жедел ... ... ... және ... ... ... ... операциялардың ішіндегі ... ... ... ... ... ... ... үшін банк
лицензия алуы қажет. Лицензиялау заңға сәйкес Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкімен іске ... ... ... бөлшек сауданы іске асырумен
және қолма – қол шетел валютасын беру ... ... – ақ ... байланысты операцияларды жасау қызметі лицензияланады. Капитал
қозғалысымен ... ... ... резиденттер
пайдасына өтуін қарайтын Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының жеке және
заңды ... ... ... ҚР ... ... Қазақстан
Респубдикасының Қаржы Мининстрлігімен келісе ... және ... ... ... ... ... тәртібі, есептеу
формасы мен ... ... Банк ... ... ... ... ... Қазақстанның 2030 жылға дейін
дамуының стратегиялық жоспарындағы ең маңызды мақсаттардың бірі – ... ... ... шешу және кедейлік, жұмыссыздықпен күресу. Осыған
сәйкес көптеген банктер валюталық операциялар жасай ... өз ... ... ... қолма қол ақша беру, сату, аударымдар,
чектермен жұмыс жасайды. Түрлі төлем карточкаларын шығарады және ... ... да ... ... де ажыратылады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Мақыш С.Б «Банк ісі» «ИздатМаркет» 2007ж
2.Мақыш С.Б. «Валюталық операциялар және валюталық ... ... ... ... С. «Валюталық құқықтың жүйесі», Заң және заман, №9-2009ж
4.Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша. Несие. Банктер», Алматы -2001ж
5.Найманбаева С. ... ... ... Заң және ... ... ... учет в ... Казахстан»
7 «Қазақстан Республикасының банкі және банкілік қызметтері туралы» Заңы
8. Қазақстан Республикасының Заңы «Валюталық реттеу және ... ... Заң ... ... ... және ... көрсету
БАНКТІК АУДАРЫМ
ИНКАССО
Банктің валюталық позициясы
Клиенттердің валюталық шоттарын жүргізу
Халықаралық есеп ... ... ... банк ... кор-респондентік қатынастар
ВАЛЮТАЛЫҚ ОПЕРАЦИЯЛАР
Конверсиондық операциялар
Валюталық ақшаны ... және ... ... ... ... емес ... чектерін сату алу(төлеу)
Ақшалай аккредетивті төлеу
Шетел валютасын инкассациялау
Қолма қол шетел валютасын сатып алу(сату)
ВАЛЮТАЛЫҚ ОПЕРАЦИЯЛАР
ЖЕДЕЛ
ФОРВАРД,
ФЬЮЧЕРС
ҚОЛМА ҚОЛ
СПОТ

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кассадағы нақты ақша есебі бойынша операцияларды аудиттеудің теориялық негіздері31 бет
“Аймар” ЖШС-ң ұйымдық-экономикалық сипаттамасы, есеп және қаржы жұмысын ұйымдастыру73 бет
Банктің қысқаша сипаттамасы мен қысқаша тарихи анықтамасы42 бет
Валюталық нарықтар12 бет
Коммерциялық банктердің жеке тұлғаларды несиелеу ерекшеліктері48 бет
Төлем балансының ұғымы және оның маңыздылығы36 бет
Қазақстан Республикасында валюта нарығын реттеу24 бет
Қазақстан Республикасындағы валюталық нарықтың қалыптасуы мен дамуы4 бет
Қазақстан Республикасының валюта нарығының қалыптасу кезеңдері7 бет
ҚР валюта жүйесінің экономикаға әсер етуші факторлары46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь