Қазақстанда кәсіпкерліктің даму жағдайы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 ҚАЗАҚСТАНДА КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ДАМУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.1 Кәсіпкерліктің мәні.мазмұны, түрлері, нысандары ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Қазақстан Республикасында кәсіпкерліктің қалыптасу кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.3 ҚР.да кәсіпкерлікті трансформациялау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11

2 ҚАЗАҚСТАНДА КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ДАМУЫНЫҢ ЖАҒДАЙЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
2.1 Қазақстанда кәсіпкерлікті дамытудың қазіргі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2.2 Кәсіпкерліктің даму жағдайындағы трансформацияның қазіргі таңдағы ахуалы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16

3 КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ДАМУ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ТРАНСФОРМАЦИЯНЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
3. Кәсіпкерліктің дамуының әлеуметтік.экономикалық және ұйымдық басқару қатынастарын жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
3.2 Кәсіпкерліктің ҚР.дағы трансформациялануының негіздерін нығайту жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
3.3 Кәсіпкерлікті трансформациялаудың шетелдік даму тәжірибесі (АҚШ,Ұлыбритания) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Рынокты экономика еркін кәсіпкерлікті меншіктің әртүрлі нысандары (формалар) негізінде өндірістің барлық саласында кең дамуын қамтамасыз етеді. Кәсіпкерлік барлық уақытта елдің экономикалық дамуының негізгі факторы болып табылады. Әсіресе, бүгінде республика экономикасын қайта құру ісіне, оның деңгейін көтеруге кәсіпкерліктің қай түрі болса да олардың қосар үлесінің қомақты екені белгілі. Сонымен қатар, рыноктың өрлеп өркендеуі жеке кәсіпкерлердің қызметтеріне де айтарлықтай дәрежеде тәуелді болады.
Қазақстан Елбасының жыл сайынғы Қазақстан халқына жолдауында ұсынылған және қоғамды одан әрі демократияландырып, аса маңызды экономикалық міндеттерді шешуге бағытталған бастамалары арқасында оңтайлы экономикалық жағдайлар қалыптасып, кез-келген тұлғаның кез-келген экономикалық тұрғыда негізделген бастамасы өмір сүруге, жүзеге асырылуға, адамдарға материалдық және рухани игіліктер әкелуге мүмкіндіктер пайда бола бастады. Басқаша айтсақ, қоғамда кәсіпкерлік рухты арттыру және жеке меншікті қорғау жөнінде үлкен жұмыстар жүргізіліп отыр.
Дүниежүзі тәжірибесінен көріп отырғанымыздай, рынокты экономикаға өту жеке меншік қатынасының дамуымен байланысты болып отыр. Сонымен қатар, еліміздің экономикасын демократияландыру қазіргі таңда жалпы теориялық мәселелерді ғылыми түрде зерттеуді талап етеді. Және де рынокты қатынастарға сатылы жолмен өтудің өзі де, соның ішінде жаңаша жеке меншік қатынасының қалыптасуының өз сатысы бар екендігін көрсетеді. Сондықтан да меншік көптүрлілігінің болмысын зерттей отырып, оларға шынайы теориялық тұжырым жасау – теориялық экономика ғылымының басты міндеттері болып есептеледі. Дәлірек айтсақ, жеке кәсіпкерліктің теориялық негізін, оның еліміздегі қазіргі жағдайын, мәселелерін және оны дамыту жолдарын қарастыру болып табылады. Рынокты экономикасына өтпелі кезеңдегі алуан түрлі меншік қатынастарын, кәсіпкерліктің даму жолдарын объективті тұрғыдан зерделеу негізгі ғылыми мәселеге айналып отыр.
Қазіргі таңда жүзеге асырылып жатқан жеке кәсіпкерлік мәселелері жалпы әлемдік дамудың бағыты ретінде республикамызда орын алған рынокты экономиканың басты ерекшелігімен айқындалады.Осыған орай,жеке кәсіпкерліктің ерекше бір түрі болып табылатын жеке дара кәсіпкерлік теориясы мкн тәжірибесін терең зерттеп, оның жүзеге асырылуындағы ұстанымдары (принциптері) мен бағыттарына талдау жасау тақырыптың өзетілігін аша түседі.
Қазақстанның ұлттық экономикасының ерекшеліктерін ескере отырып, өтпелі қоғам экономикалық реформа шартында жеке кәсіпкерліктің қалыптасып даму мәселелері әлде болса толыққанды шешімін тапқан жоқ. Бұған себеп жеке кәсіпкерік біздің елімізде біраз уақыт зерттеліп қаралған жоқ.
1. « Еңбек туралы» Қазақстан Республикасының заңы 2005 жыл
2. Жакупова Б.А. Кәсіпкерліктің Қазақстан Республикасындағы нормативтік құқықтық негіздері 2003 жыл
3. Кәсіпкерлікті қорғау және қолдау туралы Қазақстан Республикасының заңы 2004жыл
4. Ниязбекова Р.К. « Кәсіпорын экономикасы» 2008 жыл
5. Бисенғазиев М.Б. « Кәсіпкерлік негіздері» Орал-2001жыл
6. Интернет «Google» сайты.
7. Қазақстан Республикасында кәсіпкерлікті трансформациялау «Егемен Қазақстан» газеті
8. А.Н.Токсанова «Основы предпринимательской деятельности», Астана, 2007 жыл.
9. О.Сәбден «Бәсекелестік экономика», Алматы, 2007 жыл.
10. «Қазақстан Республикасында шағын және орта кәсіпкерлiкті дамыту жөнiндегi жеделдетілген шаралардың 2005-2007 жылдарға арналған бағдарламасы».
11. Ғаламтор: www.google.kz сайты.
12. Грибов В.Д. Основы бизнеса-Масква: Финансы и статистика 2006г.
13. Шейнин Э.Я. Предпринимательство и бизнес.Феникс 2006г.
14. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 2000жыл.
15. Жеке кәсіпкерлік туралы ҚР-ң заңы 2006жыл.
        
        Мазмұны
КІРІСПЕ……………………………………………………...…………………..…3
1 ҚАЗАҚСТАНДА ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... ... даму ... трансформацияның қазіргі таңдағы
ахуалы......................................................................
................................................16
3 кәсіпкерліктің Даму жағдайындағы ... ... ... ... ... ... және ұйымдық басқару
қатынастарын ... ... ... ... негіздерін нығайту
жолдары.....................................................................
..............................................22
3.3 Кәсіпкерлікті трансформациялаудың ... даму ... ... ... ... ... экономика еркін
кәсіпкерлікті меншіктің әртүрлі нысандары (формалар) негізінде өндірістің
барлық ... кең ... ... етеді. Кәсіпкерлік барлық уақытта
елдің экономикалық ... ... ... ... табылады. Әсіресе,
бүгінде республика экономикасын қайта құру ... оның ... ... қай түрі ... да ... қосар үлесінің қомақты ... ... ... ... ... өркендеуі жеке кәсіпкерлердің
қызметтеріне де айтарлықтай дәрежеде ... ... ... жыл ... ... ... жолдауында ұсынылған
және қоғамды одан әрі демократияландырып, аса маңызды ... ... ... ... арқасында оңтайлы экономикалық
жағдайлар қалыптасып, кез-келген тұлғаның кез-келген экономикалық тұрғыда
негізделген ... өмір ... ... асырылуға, адамдарға материалдық
және рухани игіліктер әкелуге мүмкіндіктер пайда бола ... ... ... ... рухты арттыру және жеке меншікті қорғау жөнінде
үлкен жұмыстар жүргізіліп отыр.
Дүниежүзі тәжірибесінен көріп отырғанымыздай, ... ... ... ... қатынасының дамуымен байланысты болып отыр. ... ... ... демократияландыру қазіргі таңда жалпы теориялық
мәселелерді ғылыми түрде ... ... ... Және де ... ... ... ... өзі де, соның ішінде жаңаша жеке ... ... өз ... бар екендігін көрсетеді. Сондықтан да
меншік көптүрлілігінің болмысын зерттей отырып, ... ... ... жасау – теориялық экономика ғылымының басты міндеттері болып
есептеледі. Дәлірек айтсақ, жеке ... ... ... оның
еліміздегі қазіргі жағдайын, мәселелерін және оны дамыту жолдарын қарастыру
болып табылады. Рынокты ... ... ... алуан түрлі меншік
қатынастарын, кәсіпкерліктің даму ... ... ... зерделеу
негізгі ғылыми мәселеге айналып отыр.
Қазіргі таңда ... ... ... жеке ... ... ... дамудың бағыты ретінде республикамызда орын алған рынокты
экономиканың ... ... ... ... ерекше бір түрі болып табылатын жеке дара кәсіпкерлік
теориясы мкн ... ... ... оның ... асырылуындағы
ұстанымдары (принциптері) мен ... ... ... ... аша ... ... ... ерекшеліктерін ескере отырып,
өтпелі қоғам экономикалық реформа ... жеке ... ... ... әлде ... ... шешімін тапқан жоқ. Бұған себеп жеке
кәсіпкерік біздің елімізде біраз уақыт зерттеліп ... жоқ. ... ... ... ... ... ... категориялардың құрамдас
бір бөлігі жеке-дара кәсіпкерліктің ғылыми теориялық және практикалық
маңыздылығы курстық жұмыс ... ... ... алынуы арқылы өзінің
өзектілігін айшықтай түседі. Және де оның мақсат-міндеті ... ... ... ... асыруда кездесетін қиыншылықтарды
болдырмау шараларын ... ... ... оның ... ... ... мен ұстанымдарын да ғылыми ... ... ... мен ... арта ... зерттеу деңгейі. Кәсіпкерлік жайлы ғалымдар мен зерттеушілер
әр уақытта өздерінің әр-алуан түсініктерін ... ол ... ... ... ... мақсаты – Қазақстандағы дара кәсіпкерліктің маңызын
ашып көрсету және оны ... ... ... ұсыну. Ашық
заңдық негіздер құру, әкімшілік тосқауылдарды жою.
Анықталған мақсатқа сәйкес ... ... ... ... ... ... ... түрлерін, нысандарын
анықтау.
- Қазақстан Республикасында жеке-дара кәсіпкерліктің қалыптасу
кезеңдерін сипаттау.
- ... дара ... даму ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық және ұйымдық
басқару қатынастарын жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... жолдарын ұсыну.
-Жеке-дара кәсіпкерліктің шет ... даму ... ... ... негіздері:
ҚР-ң заңдары, Қр-ң Президентінің жарлықтары, ҚР-ң Үкіметінің
қаулылары және өзге де ... ... ... ҚР-ң ... мәліметтері, отандық және шетелдік экономикалық ... оқу ... ... ... жұмыстың құрылымы – кіріспеден, теориялық бөлімнен, талдау
бөлімінен, жетілдіру бөлімінен, ... ... ... ... ҚАЗАҚСТАНДА КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ДАМУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ
1.1 Кәсіпкерліктің ... ... ... ... және ... ... ретінде ғылыми
тұрғыдан талдау жасау арқылы ғана кәсіпкерікті рынокты экономиканың
ажырамас ... ... ... ... Бірақ, алдымен жалпы
кәсіпкеріктің талай ғасырларды қамтитын тарихына және ... ... ... ... ... ... ... экономикалық
әдебиеттерде көзқарастар әртүрлі болғанымен олар ... ... де ... байланысты анықтамалардың ... ... оның ... ... қызметіне байланысты көрсетілген.
Алғашқы кезеңде көрсетілген «кәсіпкерік – адамның қандай да бір іс-
әрекетпен ... ... ... ... ... «кәсіпкерлікке»
берілген анықтамалардан біршама өзгеше мән-мазмұнға ие ... ... ... ... ... екі ... IX-X ... өмір сүрген
орта ғасырлық араб ойшылдарыдының еншісінде.
Кәсіпкерлік осы уақытқа дейін қалыптасқан «батыстық дәстүр» тұрғысынан
алғанда ол пайда ... ... ... да бір қызметтің белгілі бір
түрін ресурстарды тиімді пайдалана отырып, ақыл-ой, зерделік меншікті ... ... да ... ... ... ... асыру болып
табылады. Ал, кәсіпкерлік қызмет – бұл ... ... әр ... ... ... белгілі бір әрекет.
Сонымен «кәсіпкерлік» ұғымының мәні мен ол туралы әр ... ... ... тарихи шолу ... келе ... ... ... кең ... ... ... Басқаша
айтсақ, кәсіпкерлікпен кез-келген халық, кез-келген адам, ... ... ... бола ... әдебиеттерде, әр заманда, әр халықтың,
тіпті әр адамның ... ... ішкі ... мен ... әр түлі
болуы хақ. Баса айтатын нәрсе, «кәсіпкерлік» туралы осы ... ... ... ... «дәстүрлі»,яғни «батыстық» көзқарастан түбегейлі
бөлекше кең тұрғылы тұжырымдама Қазақстан зерттеушілердің еншісінде. ... ... ... ... үш ... тегінен
(түрінен,нысанынан), яғни «мемлекеттік», «жеке», «дара» және «аралас»
тектерінен (түрлерінен, нысандарынан) ... айту ... ... айтылған нысандарын жүзеге асыратын меншіктің классикалық және
классикалық емес ... ... ... ... болады.
Алдымен, меншіктің классиклық емес түрлеріне келетін болсақ,
ұжымдық меншік дегеніміз-бір ... ... ... ... бір ... жетуге байланысты бірігіп,ортақ меншік құруы. ... ... ... ... қосу ... осы меншікті
қалыптастырады. Ал аралас меншік дегеніміз- мемлекеттік, ұжымдық, жеке және
дара меншік тектерінің ортақ ... ... әр ... ... ... ... ... меншік-мемлекеттік-жеке, мемлекеттік-ұжымдық,
мемлекеттік-дара, дара-ұжымдық (мемлекеттік-шет елдік, жеке-шет елдік, дара-
шет елдік) ... ... ... ... енді меншіктің классикалық түрлеріне тоқталайық. Мемлекеттік
меншікке елдің, ... ... ... ... ... негізінде мемлекеттік кәсіпкерлік құрылып, ол мемлекеттік органдар
мен мемлекеттік кәсіпорындар арқылы жүзеге ... жеке ... ...... ... емес жеке ... тұлғалардың немесе отбасының, сонымен қатар жеке ... ... ... және осы ... ... ... ... 2-ге бөлінеді:
а)белгілі бір топтың меншігіне негізделіп құрылған жеке – топтық
меншік (заңды тұлға ... ... және ... Бұл – ... жеке акционерлік, жеке бірлескен, жеке шағын кәсіпорындар.
Жеке тектегі кәсіпорындардың бұл ... ... ... ... ... ... немесе отбасы меншігіне негізделіп құрылған жеке-
дара меншік (жеке тұлға меншігі), жеке-дара кәсіпорын және ... Бұл – ... ... және ... ... шаруашылығы арқылы
жүзеге асырылады.
Жеке топтың меншігі, сәйкесінше, ... ... ... ... ... ... ... жеке-топтық меншік субъектілеріне осы топты
ұйымдастырушы меншік иелері жатады. Ал ... ... ... ... ... ... (2 адам) немесе отбасы толығымен бола алады.
Дара кәсіпкерлік туралы пікірді біз ... ... ... ... ... ... ... дара меншік. 2-сі-кооперацияға және
жер мен ... ... ... негізделген дара меншік.
Дара меншік дегеніміз – қоғамның барлық мүшелерінің (әр пенденің)
қоғамның байлығының бір бөлігін үлестік пайы ... ... ... ... жеке ... айырмашылығы қоғамның әрбір мүшесінің әрқайсысының
қоғамдық байлыққа дара ... ... өз ... ... ... үлестік жарнасы қоғамдық байлықтың (мысалы, ұлттық қордың) әрбір
адамға тиесілі ... ... ... ... дара ... әрбір адам
дүниеге келгеннен бастап қалыптасуы шарт. Басқа сөзбен айтқанда, қоғамда
(дүниеде) қанша адам болса, ... дара ... бар ... Дара ... ... ... және оны ... асыру арқылы қалыптасады.
Дара кәсіпкерлікті жүзеге асыратын дара ... ... ... ... «Дара кәсіпкер – кәсіпкерлікті өз қаржысымен
және бизнесті өзі ... ... ... өзі ... ... ... қабылдайтын адам».
Енді өзіндік меншікке тоқталайық. Осы уақытқа ... ... ... ... дара ... қанағаттандыратын тұтыну
заттары мен кейбір өндіріс құралдары» - деген анықтама беріп ... ... ... ... ... ... меншік иесі өндіріс
құралдары арқылы өндірілген ... өзі ... ... онда ... өзіндік меншік нысанына жатқызады. Қосалқы шаруашылық пен үй
шаруашылығы осы өзіндік меншік ... ... ... ... ... шаруашылыққа жеке тұтынуға немесе тауарлардың бір ... ... ... ... ... отбасы кәсібін
жатқызады. Бұл шаруашылықтардың өндірілген өнімдерінің бір ... ... Ал, ... ... ... б/ша ... меншікке тек қана
тұтыну заттары жатады.Бұл шаруашылықтар осы өзіндік ... ... ... ... айтылған анықтамаға қарама-қайшы келеді.
Негізінен, жеке кәсіпкерліктің осы жеке өзара өндіру ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік негіздерінің бірі болып
табылатын дара меншікке, өзіндік меншікке тоқталып кеттік. Дара меншік
дегеніміз не және ол ... ... ... ... сұрақтарға тоқталып өттік.
1-сурет. Меншік типтерінің құрылымы.
Жеке кәсіпкерлік-жеке кәсіпкерлік субъектілерінің кіріс ... жеке ... ... ... ... және жеке ... ... атынан олардың
тәуекелімен және мүліктік жауапкершілігімен жүжеге асырылатын бастамашылық
қызмет. ... - ... ... ... және қарыз құралдарын
пайдалана отырып табыс табуға бағытталған тәуекелді ... ... ... даму ... «үшке бөлінеді».
Біріншісі – 8 ғасырдың пайда ... бұл ... ... аса мін ... ...... ... кәсіпкерліктің негізгі ерекше қасиеті
ретінде инновацияны қолданумен байланысты.
Үшіншісі – кәсіпкердің жекелеген ерекше сапалық қасиеттеріне (қоғамдық
және экономикалық ... ... ... ... ... ... ... да басқарушылық қабілеттері) және бір қалыпты
экономикалық жүйені реттеуші кәсіпорындағы рөліне ерекше көңіл ... ... ... ретінде нарықтық экономикалық
(сұраныс пен ... ... құн, тағы ... ... ... ... өндірістің айналымының барлау құралдары ретінде кәсіпкердің басқа
шаруашылық субъектілері мен қатынастардың ... ... ... ... ... ... ... ерікті инициативаға
негізделген экономикалық белсенділіктің ерекше түрі. ...... ... ... ... түрін және өзі мен
жанұясының өмірін қамтамасыз етуге қаражат алу ... ... ... негізгі субъектісі кәсіпкер болып
табылады.Бірақ ... ... ... ... ... ... көмекші н/се қарсылас ретінде болатын мемлекетпен байланыста
болу керек. Тұтышушы да ... те ... ... мен бизнестегі серігі
сияқты кәсіпкерлік белсенділіктің субъектілері категорияына жатады.
Кәсіпкерлік түрлері. Кәсіпкерлік қыметтің әр түрлі міндеттемелері ... ... ... ... ... мен ... келесі
белгілері бойынша классификациясы қалыптасқан; меншік формасы ... ... ... ... аймақтарға таралуы, құрушылар құрамы,
айналым көлемі, персонал саны, табыстылық деңгейі мен өсу қарқыны және ... ... ... жататындар:
1. Өзіндік кәсіпкерлік. Өзіндік кәсіпкерлікті бір жеке тұлға өзіне
меншік құқығымен тиесілі ... ... ... мүлікті пайдалануға
және оған билік етуге жол ... өзге де ... орай ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті жеке тұлғалар (дара
кәсіпкерлер) тобы өздеріне ортақ меншік құқығымен тиесілі мүлік негізінде,
сондай-ақ мүлікті бірлесіп пайдалануға және оған ... ... жол ... де ... орай жүзеге асырады.
Меншік формасына келетін болсақ нарықтық экономикада кәсіпкерлік
негізінен 2 ... ... Жеке ... ... ... ... ... бойынша кәсіпкерлік:
- заңды;
- заңсыз;
- алдамшы кәсіпкерлік болып бөлінеді.
Алғашқы түрлері бойынша ... ... бар, ал ... ... ... ... Бұл кәсіпкерлік түрі азаматтарға,
ұйымдарға, мемлекетке залалын тигізетін, кәсіпкерлік және банктік ... ... жоқ, ... ... алу, ... босатылу, басқа да
мүліктік пайда алуды және заңсыз қызмет ... ... үшін ... ... ... аймақтарға таратылу бойынша:
- Жергілікті, ұлттық, халықаралық,әлемдік, аймақтық болып бөлінеді.
Құрылтайшылар құрамы бойынша:
- әйелдер,
- жасөспірімдер кәсіпкерлігі болып бөлінеді.
Көптеген елдерде ... және ... ... дамуына
қолдау көрсетумен айналысатын ассоциациялар қызмет етуде. Мысалы, Ресейде
Ресей кәсіпкер әйелдер ассоциациясы ... ... мен ... ... және ... ... ұйымдарды:
- қарқынды өспелі;
- даму қарқыны бәсең;
- жоғары табысты;
- рентабелділігі төмен ұйымдар деп ... ... ... ... ... ... өндіру мүмкіншіліктерін әрдайым іздестіру,
жұмыстарды атқару, қызмет көрсету, жаңа өткізу нарықтарын жаулау, өндіріс
факторларын ... ... ... жаңа ... пен ұсыныстың
қалыптасуы, өнімді белгілі әдістер мен ... ... ... ... ... және т.б. ... ісінің құрылтайшылар көлеміне байланысты:
- жеке кәсіпкерлік;
- коллективті кәсіпкерлік ... ... ... ... ... дара ... бір-бірімен тығыз
байланысты. Олардың иемдену нысандарының өндіруші, тұтынушы ... ... 2- ... көруге болады.
2-сурет. Өзіндік,жеке-дара, дара меншік нысандарының
өндіруші,тұтынушы нышандары
Қорыта айтсақ, өндіріс құралдары ... ... өнім ... ... оны өзі ... онда ол ... тұтыну нысаны болып
табылады. Ал егер өндіріс құралдары арқылы ... өнім ... ... ... ... онда оны жеке – дара өндіру нысанына жатқызамыз.
1.2 Қазақстан ... ... ... ... ... ... түсіну үшін алдымен оның даму
тенденцияларын,басқа құбылыс, процестермен байланысын анықтау ... ... ... ... ... ... кешті және осы уақытқа дейін ... ... ... ... Қазақстанда жеке-дара кәсіпкерліктің
дамуын осы уақытқа дейін, негізінен,төрт кезеңге бөлуге ... ...... ... ... ... ... 1917
жылға дейінгі аралық. Бұл кезеңде кәсіпкерлік ісі өз ... ... сол ... ... сай болып отырады.
Екінші кезең ел басына Октябрь революциясының келуімен 1986 жылға
дейінгі аралықты қамтиды. Бұл кезеңде ( ... ... ... ... елде ... ... орын алуы және оны ... көзқарастарына байланысты тәуелсіз меншік иелерінің әрекетіне
жан-жақты қысымшылық жасалынып, ... ... ... ... кезеңге 1986 жыл, яғни КСРО- ның «Жеке еңбек қызметі туралы»
заңы шыққанынан ... 1991 ... ... жатқызуға болады. Бұл уақыт
аралығында жеке-дара ... ... және ... ... ... еңбегі арқылы жүзеге асырылды.
Ал төртінші кезең 1991 жылдан ... ... ... дейінгі аралықты
қамтиды. Яғни, егемендік алғаннан кейінгі еліміздің өз бетінше тәуелсіз
Республика болып қалыптасқан уақыттан ... осы ... ... ... 1988 ... ... қабылданған қаулысында мектеп
жасындағы балалардың сабақтан брс уақытында ... ... ... ... жұмыс жасай алатындағы туралы және де «КСРО- дағы кооперация
туралы» КСРО-ның заңында ... ... 16 ... ер балалар мен
қыздар бола алатындығы ... ... ... ... балаларға жеке
кәсіпкерлікке қарағанда ... ... ... ... Мұны сол кездегі орын алған мемлекеттік ... жеке ... ... ... бағаламауы деп айтуға болады. Сол сияқты «Жеке
еңбек қызметінде» жалдамалы жұмыс күшін қолдануға заңның 1- бабымен ... ... ... түрлерімен ( мысалы, тұрғын үй, саяжай
үйлері құрылысын салу, науқастардың түрлері бойынша дәрігерлік ... ... тағы ... бір ... ... ... емес. Кәсіпкерліктің
осындай қызмет түрлерімен айналысу мақсатында екі немесе одан да көп ... ... ... ... сол ... ... емес ... жеке өндірушілердің қызметі өзінің «шектелген» мүмкіндіктеріне
қарамастан ... ... және оның ... сай ... етті.
«Жеке еңбек қызметі» мемлекеттік мекемелер қамтамасыз етпеген тауарлар мен
қызметтерді ұсынды. Яғни, сұранымға,сән ... ... ... ... мен ... ... қатысты. Ал олардың ұсынған
қызметтері мен ... ... ... ... жоғары бағаланады.
Мысалы, халық көркем ... – жеке ... ... ... оны ... ... және де тағы ... Сонымен қатар
жеке-дара кәсіпкерліктегі атқарылатын қызметтер көмегімен жеке ... ... ... ... ... ерекше жігерін жүзеге
асыруға жол ашыла бастады.
Жеке кәсіпкерлік қызметін ... ... ... ... кәсіпкерліктің осы нысанының әрәкет етуіне
кедергі болатындай әртүрлі қөзқарастармен ... ... ... ... ... ... жағымсыз әлеуметтік-
экономикалық орта қалыптасты. ... осы ... ... ... беру ... (23 наурыз,1987 жыл), кооперативте және жеке ... ... ... өткізуді ұйымдастыру шараларын жақсарту
туралы (24 ... жыл), жеке ... ... ... жабдықтау және шикізатпен қамтамасыз ету туралы (17
шілде,1987) жарлықтар қабылданды. ... ... ... заң қабылданғанмен
жеке кәсіпкерлікпен айналысушылар өз ... ... ... ... ... атап айтсақ бюрократиялық және ... ... ету осы ... да өз ... ... ... ... асыруда тыйым салынған қызметтер түрімен жергілікті
Кеңестің атқарушы комитеттерінің рұқсатымен ғана айналысуға болады.
Осы ... ... ... мекемелері,құқық қорғау орғандары жеке
кәсіпкерліктің өндірілген өнімдері мен көрсетілген қызметтер туралы ... ... ... Ал мына ... ... социалистік зерттеулер
мен экономикалық есеп нәтижесінде алынған.
Қорыта айтатын болсақ, Қазақстан экономикасындағы жеке-дара қалыптасу
жәге даму эволюциясына талдау ... оның 1998 ... ... ... ... ... жеке-дара кәсіпкерлік қазіргі таңда қарқынды даму
үстінде, біздер оған куәміз.
1.3 ... ... ... ... - ... ... ... тіркеу (қайта
тіркеу) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.
Заңды тұлға құрмай жеке кәсіпкерлікті жүзеге ... жеке ... ... келіп тіркелуі сипатында болады және дара кәсіпкер
ретінде мемлекеттік тіркелу кезінде ... ... жері ... ... ... (бұдан әрі - тіркеу органы) дара кәсіпкер ретінде
есепке қою болып ... ... ... сай ... тұрақты негізде жалдамалы жұмыскерлердің еңбегін пайдаланатын;
2) жеке ... ... ... заңдарында жеке тұлғалар
үшін белгіленген салық салынбайтын жылдық жиынтық ... ... ... Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес
есептелген жылдық жиынтық табысы бар дара ... ... ... ... Республикасының салық заңнамасында көзделген жағдайларды
қоспағанда, мемлекеттік тіркеусіз аталған дара кәсіпкерлердің ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалар
Қазақстан Республикасының салық ... ... ... ... ... ... ... мүлік табыстарын;
3) өзге де табыстарды алу кезінде дара кәсіпкер ретінде тіркелмеуге құқылы.
Дара кәсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы куәлік мерзімсіз беріледі.
Дара ... ... ... ... куәліктің нысанын Қазақстан
Республикасының Үкіметі бекітеді.
Дара кәсіпкер мемлекеттік тіркеу үшін:
1) тіркеу органы белгілеген нысан бойынша өтінішін;
2) дара ... ... ... үшін алым сомасын бюджетке
төлегенін растайтын құжатын;
3) түпнұсқасы ұсыныла отырып, жеке басын ... ... ... 3,5 х 4,5 ... ... ... дара кәсіпкердің орналасқан ... ... ... ... ... тіркеу кітабы немесе жылжымайтын мүлікке жекеменшік немесе оны
пайдалану құқығын ... ... дара ... ... ... құжат болып табылады.
Егер өтініш беруші кәмелет жасына толмаса, жоғарыда аталған құжаттарға ... ... ... немесе қамқоршының келісімі, ал мұндай келісу
болмаса, кәмелет жасына толмағанды ... ... ... ... туралы сот шешімі қоса беріледі.
Өзге құжаттарды талап етуге тыйым салынады.
1. Жеке кәсіпкерлік субъектілерін мемлекеттік тіркегені ... ... алым ... ... ... ... салық заңнамасында
айқындалады.
2. Мемлекеттік тіркеу туралы куәлік беруге ... ... ... ... дара кәсіпкер өзгерістер туралы осы орган белгілеген нысан
бойынша тіркеу органына он ... ... ... ... ... тіркеу туралы куәлікте көрсетілген деректер өзгерген кезде дара
кәсіпкер қайта ... ... ... және жаңа ... алуға міндетті.
3. Дара кәсіпкер мемлекеттік тіркеу туралы куәлікті жоғалтқан ... ... ... оған ... ... ... құжаттың
телнұсқасы беріледі.
Мемлекеттік тіркеуді куәландыратын құжаттың телнұсқасын беру үшін дара
кәсіпкерден ... ... ... заңнамасында айқындалған
тәртіппен алым алынады.
4. Бірлескен дара ... ... ... өтінішті үшінші тұлғалармен
және мемлекеттік органдармен қатынастарда мүдделерін білдіретін уәкілетті
тұлға береді.
Мемлекеттік тіркеу туралы ... ... ... жазылады. Куәлікке
тіркеу органының басшысы куәландырған бірлескен дара ... ... қоса ... ... ... ... ... Қазақстанда кәсіпкерлікті дамытудың қазіргі жағдайы
1-кесте Қазақстан Республикасында кәсіпкерлердің ... және ... ... |2007 |2008 |2009 ... |
| | | | | ... | | | | |
| ... |Тіркел-|Нақты |Тіркел-|Нақты |Тіркел-|Нақты |
| ... ... ... ... |гені |жұмыс |гені ... |
| | ... ... ... ... | |і | |і | |і | |і ... | | | | | | | | ... ... |247688 |394672 |297234 |469648 |358583 |145 |144 ... ... | | | | | | | | ... өсіру |807 |494 |817 |529 |893 |548 |110 |110 |
| | | | | | | | | ... |6043 |4819 |8169 |6715 |10012 |8043 |165 |166 ... ... | | | | | | | | ... |12 |7 |19 |11 |26 |18 |216 |257 ... | | | | | | | | ... |5847 |4672 |7923 |6540 |9725 |7854 |166 |168 ... | | | | | | | | ... газ | | | | | | | | ... су ... |184 |140 |227 |164 |261 |171 |141 |122 ... бөлу | | | | | | | | |
| | | | | | | | | ... |2765 |1933 |3704 |2945 |5295 |4129 |191 |213 ... | | | | | | | | ... | | | | | | | |
|, ... |189487 |147237 |226158 |166777 |262835 |198041 |138 |134 ... мен | | | | | | | | ... | | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... ... мен| | | | | | | | ... |15011 |12065 |15526 |13071 |18193 |14577 |121 |120 ... және | | | | | | | | ... |38716 |28575 |48238 |36105 |57966 |45040 |149 |157 ... ... ... ... дара кәсіпкерлердің 2007,
2008, 2009 жылдардағы тіркелгені және нақты жұмыс жасағандары көрсетілген.
Олардың саны Республика ... 2009 жылы 2007 ... ... саны 1,4 ... нақты жұмыс жасағандар саны 1,4 есеге артқан,
соның ішінде жеке ... ... атап ... ... ... 1,1; ... ... 1,6; 1,6 есе, кен өндіру 2,1; 2,5 есе, өңдеу өнеркәсібі 1,6;
1,6 есе, электро энергиясы 1,4; 1,6 есе, ... 1,9; 2,1 есе, ... ... ... ... мен ... заттарды жөндеу 1,3;
1,3 есе, қонақ үйлер мен мейрамханалар 1,2; 1,2 есе, көлік және ... 1,5 есе ге ... ... ... ... дара ... және ... жұмыс істегендер санының айтарлықтай дәрежеде артып
келе жатқанын көрсетеді.
2-кесте Кәсіпкерліктің шығарған өнімдері
|Салалар |2007 |2008 |2009 ... |
| | | | |% ... | | | | ... барлығы|155030,6 |222993,1 |302715,3 |135 ... ... | | | | ... ... |193,6 |561,4 |386,6 |68 |
| | | | | ... |5355,8 |7706,7 |9170,8 |118 ... ... | | | | ... |17,1 |88,2 |28,5 |32,3 |
| | | | | ... |5004,7 |7089,4 |8810,2 |124 ... | | | | ... | | | | ... газ | | | | ... су өндіру |334,0 |529,1 |332,1 |62,7 ... бөлу | | | | |
| | | | | ... |3260,1 |4151,8 |7446,2 |179 ... | | | | ... | | | |
|, ... |83381,1 ... ... |153 ... мен | | | | ... | | | | ... ... | | | ... ... мен| | | | ... |6775,4 |11208,5 |12991,7 |115 ... және | | | | ... |10667,0 |15579,6 |21207,3 |136 ... ... ... ... дара ... ... 2009 жылдардағы шығарған өнімдерінің көрсеткіштері көрсетілген.
Олардың саны Республика бойынша 2009жылы 2007жылмен ... 1,3 ... ... ... жеке ... атап айтқанда, өнеркәсіпте 1,1 есе,
өңдеу өнеркәсібінде 1,2 есе, құрылыста 1,7 есе, сауда мен ... ... мен ... ... ... 1,5 есе, ... үйлер
мен мейрамханаларда 1,1 есе, көлік және ... 1,3 ... ... ... ... ... көруге болады.
Бұл кестеден Қазақстан Республикасында дара кәсіпкерлердің шығарған
өнімдерінің көрсеткіштері орташа ... ... ... болады.
3-кесте Кәсіпкерлікте жұмыспен қамтылғандар саны
|Салалар |2007 |2008 |2009 ... ... | | | | ... барлығы|474,5 |571,6 |675,0 |142 ... ... | | | | ... ... |1,1 |1,0 |0,8 |72 ... | | | | |
| |14,9 |17,7 |21,6 |144 ... ... | | | | ... |- |- |- |- |
| | | | | ... |14,3 |17,2 |21,0 |146 ... | | | | ... | | | | ... газ |0,6 |0,5 |0,5 |83 ... су ... | | | | ... бөлу | | | | |
| | | | | ... |6,2 |9,7 |12,5 |201 ... | | | | ... | | | |
|, ... | | | | ... мен |279,0 |332,8 |388,5 |139 ... | | | | ... жөндеу| | | | ... ... мен| | | | ... |32,9 |39,4 |43,3 |131 ... және | | | | ... |43,5 |51,2 |63,8 |146 ... ... ... ... дара кәсіпкерлердің 2007,
2008, 2009 жеке кәсіпкерлікте жұмыспен қамтылғандар саны ... саны ... ... 2009жылы 2007жылмен салыстырғанда жеке
кәсіпкерлікте жұмыспен қамтылғандар саны 1,4 ... ... ... ... ... ... атап ... өнеркәсіп 1,4; есе, өңдеу
өнеркәсібі 1,4 есе, құрылыс 2 есе, сауда мен ... ... мен ... ... ... 1,3 есе, ... ... мен
мейрамханалар 1,3 есе, көлік және байланыс 1,4 есе ге артқан.
Бұл көрсеткіштер Қазақстан Республикасында жеке ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
2.2 Кәсіпкерліктің даму жағдайындағы трансформацияның қазіргі таңдағы
ахуалы
Кәсiпкерлiкті трансформациялау мақсаттары жеке ... ... және ... ... ... өмiрi мен ... ... мүліктік мүдделерін қорғауды, қоршаған ... ... ... ... ... ... мемлекеттің мүліктік мүдделерін қорғау болып табылады.
Жеке кәсіпкерлікті мемлекеттiк реттеудің түрлерi:
1) Қазақстан Республикасының заңдарымен жеке кәсiпкерлiктің субъектілеріне,
сондай-ақ өнiмдерiне, процестерiне талаптар ... ... ... ... және ... зертханаларын (орталықтарын)
растау жөнiндегi органдарды аккредиттеу;
3) өнiмнiң, процестердің жекелеген түрлерiнiң ... ... ... ... ... ... жеке кәсiпкерлiктi мемлекеттiк бақылау;
5) лицензиялау, сертификаттау, ... және ... өзге ... ... ... ... заңдарына сәйкес жеке кәсiпкерлiк
субъектiлерiнiң азаматтық-құқықтық жауапкершілігін мiндеттi сақтандыру;
7) Қазақстан Республикасының ... жеке ... ... ... және ... ... ... жауапкершілігін
белгiлеу.
Жеке кәсiпкерлiктi мемлекеттiк бақылау, өнiмдерге, процестерге Қазақстан
Республикасының ... және ... ... ... ... ... және ... жекелеген түрлерiнiң,
процестердiң сәйкестiгiн растау жөнiндегi талаптардың орындалуы мемлекеттiк
әкiмшiлiк ету мақсаттарына қол ... үшiн ... ... ... ... субъектілерінің қызметін мемлекеттік бақылау:
1) ұйымдастырылу және жүргізілу ... осы ... ... ... ... және жүргізілу тәртібі Қазақстан Республикасының
заңдарымен айқындалатын алдын ... ... бар ... де нысандарында жүзеге асырылады.
Егер Қазақстан Республикасының салық заңнамасында өзгеше белгіленбесе,
мемлекеттік бақылаудың өзге де ... ... және ... ... жүзеге асыруға уәкілетті органдар ... ... ... ... ... жүйесінің бекітілген
критерийлерін ескере отырып, қажеттілік пен жеткіліктілік ... ... ... өзге де нысандарын жүргізген кезде жеке
кәсіпкерлік субъектісін алдын ала хабардар ету және өз ... ... ... және ... есеп ... ... ... асыратын
мемлекеттік органда (бұдан әрі – құқықтық статистика органы) тіркеу талап
етілмейді.
Мемлекеттік бақылаудың өзге де ... ... ... ... ... ... анықталған жағдайда жеке ... ... ... ... істі ... ... ... жою тәртібін міндетті түрде түсіндіре отырып, қорытынды
материалдар (анықтама, нұсқама және ... да) ... ... ... Даму жағдайындағы трансформацияны ... ... ... ... ... және ... басқару
қатынастарын жетілдіру жолдары
Әлеуметтік-экономикалық дамуды жеделдету қоғамдық өндірістің тиімді
қызмет атқарып, әрі қарай өсуіне тек оның жаңа ... көшу ... ... ... Яғни, бұл қоғамдық ресурстарды ұтымды пайдалану негізінде
өндірістің түкпілікті нәтижелер көрсеткіштерінің ... ... әсер ... ... іске қосу ... сөз. ... ... әртүрлі
бағыттағы факторлар әсер етеді. Соңғылардың қатарына елімізде дамып ... ... ... оның ... ... ... ... елдердің дамуының негізгі осы кісіпкерлік қызметті жүзеге
асыру болып табылады. Жеке ... ... ... кәсіпкерлік қызметке
қолайлы әлеуметтік – экономикалық орта құрылған және де олар экономикалық
жетістіктерге жетіп, тұрғындардың өмір сүру ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің жедел дамуына 1970-1980
жылдардағы ... ... ... ... жетістіктері себепші
болды. Осыған байланысты қоғамда сол елдерде кадрлар сапасы артып, елдер
мен аймақтар ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік өзгерістер енді.
Кәсіпкер – қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... қоғамдағы біздің басты бағытымыз –
көзделген әлеуметтік-экономикалық шараларды жүзеге асыру. Осыған ... ... ... ... дамытудың өзекті мәселелерін
шешу жолдарына ерекше көңіл бөліп, оларды айшықтап отыруға мән беріп ... бұл – ... ... ... ... ... – экономикалық ахуалдағы үлесі мол екеніне көзіміз жеткендіктің
айғағы. Енді осы ... ... ... олар ... ... ... орындау арқылы жоғары дәрежеге жетуге болатындығын айта
кетуіміз керек:
- кәсіпкерлікке мемлекет ... ... ... ... ... ... ... көрсету арқылы;
- қолайлы әлеуметтік ортаны қалыптастыру және қоғамдық ... ... ... ... ... ... ережесі арқылы;
- жеке және ақыл-ой, зерделік меншікті қорғаудың ... ... ... ... ... тиімді инфрақұрылымын қалыптастыру (оқу
орталықтары, кеңестік ... және тағы ... ... арқылы.
Мемлекеттіміздің әлеуметтік – экономикалық міндеттерінің бірі –
адамдардың әл-ауқатын одан әрі ... ... ... және тұрмыс
жағдайларын жақсартуға, денсаулығын сақтауға, білім алуына, жеке ... ... ... өмір ... ... жағдай жасау. Ал
осы аталған жәйттерге жеке-дара кәсіпкерлердің қосатын үлесі зор деп айтуға
болады. Жеке-дара ...... ... ... мен өнеркәсіп
өнімдерін және басқа қызметтер жөніндегі қоғамдағы, мемлекетіміздегі
сұраныстар мен ... ... ала ... ... асыратын іскерліктің
бір түрі. Демек, ол тек кәсіпкерге ғана емес ... да ... ... ... ... ... ... тұрғындарға
қызмет көрсету, делдалдық қызмет, тауарлар өндірісі (ауыл ... ... ... және ... ... шаруашылықтары жатады. Қызмет
көрсету саласындағы кәсіпкерлікті, яғни кеңес беру, білім беру, ақпараттық
қызметті, ... ... ... техникалық қызметті, және тұрмыстық
қызметті дамыту республикамыздағы халыққа әлеуметтік – ... ... ... және де тұтынушы сұранымының өзгеруіне байланысты
оларға сапалы ... ... ... ету ірі ... ... ... ... жүзеге асыру тиімді және ... ... ... кәсіпкерлік аясында жүзеге асырылатын ұқсас қолөнер
шаруашылығына келетін болсақ, ол – ... ... ... қалыптпстырудың алғашқы нышаны. Сонымен қатар, бұл шаруашылық
тұтынушылардың ... ... ... жүзеге асырылады. Жеке-дара
кәсіпкерлік қызметті төменде көрсетілген ... ... ... ... ... ... өндіру және тез өзгертуге бейімді
өнеркәсіп өнімдеріне сұранымды ... ... ... ... ... ... және сонымен қатар жергілікті аймақтың, өңірдің
сұраныстарына байланысты);
- ... ... ... ... ... ... ... көрсету жүйесін ұлғайту, басқаша ... ... ... ... жаңа түрлерін енгізу;
- бөлшек және көтерме ... ... бұл ... жеке – ... ... ... рөл ... қайсыбір нышаны болмасын оның қалыптасып дамуы рынокты
экономикалық ортаның маңызды ... ... ... Кәсіпкер өзінің
табысын жоғарлату арқылы қоғамға қажетті тауарлар өндіреді және қызметтер
ұсынады. Сонымен ... ... ... ... ... ... мен қызметтерін пайдаланып, олардың да дамуына мүмкіндік ... де ... ... ... ... ... мемлекеттік және жергілікті
бюджетке өз үлестерін қосады. Салықтардың бюджетке келіп түсу ... ... ... ... Демек, жеке-дара меншік негізінде
жүзеге асырылатын кәсіпкерліктің дамуы қоғам байлығының ұлғаюына ... ... ... ... ... ... басқарудың негізгі бағыты
әлеуметтік-экономикалық мәселелерді шешумен байланысты. Бұл бағыт халықтың
экономикалық жағдайын жақсартуда ... ... ... ... ... ... ... жеке кәсіпкерліктің әрекет етуінің ... ... ... ... ... ... және ... жеке меншік нышанында жұмыс жасауын ... ... ... ... ... ... мемлекеттің әлеуметтік деңгейін
жоғарылатады. Жеке-дара кәсіпкерліктің ... ... ... ... асыру
үшін мемлекеттік қолдаулар арқылы олардың дамуына ... ... ... оның ... ... жасауын реттейтін нормативті-құқықтық базасын
қалыптастыру қажет.
Жеке-дара кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлердің тұрмыс жағдайларын
жақсартумен қатар, республикамыздағы бос еңбек күшін жұмыспен ... ... ... басқаша айтқанда жаңа жұмыс орындарын
қалыптастырады. Ал тұрғындардың бір ... ... ... етуі ... ... тұрғылықтануына мүмкіндік береді және жеке-дара ... ... ... да ... ... ... кеткеніміздей, жеке-дара кәсіпкерлік тұлға кәсіпкерлігі
мен бірлескен кәсіпкерліктен тұрады. Ал бірлескен кәсіпкерліктің екі түрі
бар; отбасы меншігіне ... ... және ... жеке ... ... ... жетуіне байланысты «жәй серіктестік» құрып
бірігуі.
Жеке-дара ... ... ... ... ... ... іскерлікті өз атынан жүргізеді және ... өзі ... ... ... өзі ... және ... ... өзі
мойнына алады. Ал бірлескен кәсіпкерлік нышанын ... ... ... яғни ... ... ... меншігіне және «жай
серіктестіктің» ... қоры ... ... ... ... меншігіне негізделіп құрылған отбасы бизнесі қазіргі таңда, шет
елдердің тәжірибесінен көріп отырғанымыздай, ел ... ... ... өз ... ... ... Ұлыбританиядағы барлық әрекет
ететін фирмалардың 75%-ын отбасылық бизнес және де ... ... ... ... ... тұрғындардың жартысын құрайды. Еуропалық
Одақтастыққа кіретін елдердің отбасылық ... ... ... ... ... ал АҚШ-та бұл көрсеткіш 90% -ын ... ... ... бөлшек саудада, қоғамдық ... ... ... ... көрсету саласында қызмет атқарады.
Жеке-дара кәсіпорынның ұйымдық құрылымы, біріншіден, кәсіпорын
құрылтайшыларының санымен (меншік ... ... ... ... мөлшерімен және кәсіпорында еңбек ететін жұмысшылармен анықталады.
Кәсіпкерліктің осы түрінің ұйымдық-экономикалық ... ... ... ... болады. Яғни, жеке – дара кәсіпкерліктің ұйымдық-
экономикалық нышаны меншік ... ... ... кәсіпкерлік кәсіпорынның нақты тәжірибесімен, яғни
шаруашылық есеппен, ... және ... ... ... және оларға төленетін жалақымен анықталады. Оны келесі ... ... ... ... ... ... ... нышаны.
Қорыта айтатын болсақ – бұл мемлекет алдында олардың ... ... ... ... ... жүзеге асырылады, екіншіден,
осындай құрылымдар ... ... ... ... ... ... ... еткен жағдайда бизнес қауымдастықтары, кәсіпкерлердің аудандық
кеңестері мен үкіметтің бизнесті дамытуға ... ... ... ... шараларды жүзеге асыруға, заңды актілердің дұрыс құрылуына
байланысты және тағы да басқа ... ие болу ... ... ... пен кәсіпкерлер арасында тең құқықты келіссөз жүргізу
маңызды ... ... және ... ... ... ... өзгеруіне тосқауыл болады, әрі кәсіпкерліктің қазіргі
жағдайы туралы нақты мониторинг ... ... ... ... ... біз, осы ... ... әрекетін жүзеге
асыруды қамтитын оның нормативті-құқықтық негіздерін ... ... ... ... негіздерін нығайту
жолдары
Кәсіпкерліктің тиімді қызметі олардың іскерлігін реттейтін нормативті-
құқықтық ... ... ... ... ... ... Еуропа және
Азия елдерінің көпжылдық тәжірибесінен көріп отырғанымыздай, өркениетті
рынок өзінің тәжірибесінен көріп отырғанымыздай, ... ... ... ... ... ететін жағдайларды реттеуді қажет етеді. Сондықтан
да қазіргі уақытта жүзеге асырылып ... ... ... ... ... ... ... атқаратын рөлі зор екені өзімізге
белгілі. Дамыған елдердің бірсыпырасы ... ... ... ... ... ... ... мәлім.
Бүгінде республикамызда кәсіпкерлік қатынасты дамыту және олардың
мемлекеттік-құқықтық ... ... ... күн ... ... бірінші кезекте тұр. Және де кәсіпкерлікті мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... алға ... ықпалын тигізетінін
де айта кетуіміз керек.
Жеке-дара кәсіпкерлікті дамытудың құқықтық ... ... ... ... ... және ... келтірілген
заңдар тізімі жатады. Атап айтсақ, ... ... ... ... ... «Шағын кәсіпкерлікті дамытуға мемлекеттік қолдауды күшейту
және оны жандандыру жөніндегі шаралар ... ... ... Жарлығы; «Азаматтар мен заңды тұлғалардың кәсіпкерлік қызмет
екендігіне құқығын қорғау туралы» Қазақстан ... ... ... ... қамтуға жәрдемдесу қорының қаражатынан жаңа
жұмыс орындарын құру және жеке ... ... ... ... ... жатады.
Кәсіпкерліктің дамуына мемлекеттің жүргізетін саясатының ықпалы ... ... ... – өз ... ... ... күш ... есептеледі.
Кәсіпкерліктің дамуының алғышарттарына – мемлекетіміздегі ... ... ... ... ... ... ... қызмет
еркіндігі кәсіпкер мен мемлекет арасындағы өзара қарым-қатынасы арқылы
жүргізіледі.
Кәсіпкерлік қызметпен ... ... ... ... ... сәйкес мемлекеттік тіркеуден өткен кезден бастап
беріледі. Яғни, жеке-дара кәсіпкерлікпен айналысуға ... ... ... құқылы. Патент – белгілі бір уақыт аралығында азаматтың кәсіпкер
ретінде тіркелгені ... ... Және де ... ... жүзеге
асыруға құқық беретін лицензия болып табылады. Демек, ... ... ... ... ... ... ... есептеледі. Яғни, патенті бар
жеке тұлғалар кез-келген меншік иесі жеке-дара кәсіпкер бола ... ... ... ... патенттің керегі жоқ. Патент тек жеке-дара
меншіктің жеке-дара өндіруші ... ... ... ... ... ... ... құлшынысы болса ғана тиесілі болады. Және
де айтылып отырған Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінің аталған
бабының 4 ... ... ... ... осы ... ... асыратын шаруа қожалығына және шарт ... бір ... ... ... ... ... қажет
емес. Яғни, «кәсіпкер» атанбай-ақ кәсіпкерлікпен айналысуға ... ... ... ... ... ... ... заң жүзінде
белгілейтін ережелер қалыптасқан жоқ.
Осы жерде «кәсіпкерлік» ұғымына қатысты өз пікірімізді ... ... ... ... «кәсіпкерлік» ұғымына (мысалы
Азаматтық Кодексте) анықтама берілген де, ал «кәсіпкер» ұғымына анықтама
бермеген. ... ... ... заң тұрғысынан мердігерлік шарт және өзге
де азаматтық-құқықтық шарттар негізінде бір жолғы (бір рет) жұмыс ... ... ... ... ма жоқ па, ол ... Ал ... (заңды тұлға құрмай-ақ) адамды Азаматтық Кодекс (19 бап, 5 тармақ)
«кәсіпкер» ретінде ... ... ... ... ... ... ... қайта қарастырып, толықтырулар мен түзетулер ... ... ... ... оның ... және құқықтық
мазмұнын бір-бірімен барынша сәйкестендіріп берсе орынды ... еді ... ... өз ... ... ... мақсатында жалдамалы
жұмыс күшін пайдаланса, онда кәсіпорынды ... ... ... 9-бабына сәйкес мемлекеттік тіркеу міндетті түрде
қажет етеді. Жеке-дара ... мен онда ... ... ... ... ... реттейтін қағидалар не еңбек туралы
заңдарда, не кәсіпкерлікке қатысты заңдарда орын алуы ... ... ... ... әрбір адаммен міндетті түрде шарт жасалады және
ол жергілікті атқарушы органдарда ... Егер адам ... ... ... бос ... ... болса, онда еңбек
кітапшасы рәсімделмейді және оған бұл ... ... жазу ... кәсіпкер жалдамалы жұмыс күшін пайдаланған уақытта заңның 12-
бабына сәйкес еңбек шартын ... ... ... Жеке ... шарт ... ... ... қажет еткен жағдайда өзара құқықтық қатынасының
қалыптасу ... ... ... ... ...... ... сату мен сатып
алуды қамтамасыз ететін екі жақты ұйғарым.
Жеке-дара кәсіпкерліктің нормативті-құқықтық базасын ... ... ... кәсіпкерлікті қолдау және қорғау туралы», «Шағын
кәсіпкерлікті ... ... ... заңдарда кездесетін ... ... сөз ... «жеке-дара кәсіпкерлік» деген сөз
тіркесімен өзгерту керек.
Екіншіден, ... ... ... ... ... ... қабілеттің өсуін қамтамасыз ету үшін кәсіпкер
мәртебесін белгілейтін анықтаманы енгізген дұрыс.
Үшіншіден, жеке-дара ... ... ... ... ... ... жеке-дара кәсіпкер мен жалданып еңбек ететін жұмысшылар арасындағы
қатынастарды реттейтін:
- ... ... иесі мен осы ... ... ... ... қатынастарды, яғни олардың ... және ... ... болу ... ... қарастырылған жеке-дара кәсіпкерлік
субъектілерін тексеру-бақылау тәртібін, ережесін бір жүйеге түсіріп, оны ... ... ... ... ... ... ... керек.
Қарастырылып отырған мәселе бойынша қорытынды ойымызды ортаға салсақ
ол мынадай: жеке кәсіпкерлік ... ... ... ... ... жарлықтары бар. Сондықтан да ... ... оның ... жеке ал оның ... ... ... реттеп, олардың қызметтерінің оң нәтижелігін қамтамасыз етуге
құқықтық ... ... ... заңнамаларын логистикалық және мазмұндық
бірізділкке түсіретін уақыт келді деп ... ... ... ... даму тәжірибесі
(АҚШ,Ұлыбритания)
Кез келген елдегі жеке кәсіпкерлік ... өсу ... көп ... сол елдегі жалпы әлеуметтік-экономикалық және саяси
жағдайларға, қаржы рыногының сыйымдылығына және ... жеке ... ... ... ... ... дүние жүзінде елдің басқару жүйесіне байланысты
үш топқа бөлуге болады: дамыған капиталистік ... жеке ... ... ... жеке меншік қатынасы, дамушы елдердегі жеке
меншәк ... ... ... ... ... ... ... жағдайында жеке меншік ... ... ... ... зор. ... ... елдердің арасынан жеке меншікке алғаш
болып көңіл аударған Ұлыбритания мемлекеті ... ... ... жеке ... ... қызметі үкіметке де, жеке меншік
иелеріне де пайдалы болып отыр. Олар елдегі барлық ... ... ... ... ... ... адамдардың 1/8-і жеке меншік
бизнесін ұйымдастырған.
Мемлекеттің көмегінсіз жеке-дара кәсіпкерліктің дамуы мүмкін ... ... ... Бұл ... ... ... ... М.Тэтчердің
жеке кәсіпкерлікке қатысты қолдауын айта кету керек. Яғни, ... бір ...... орнынан айрылып қалғандарға немесе өз
іскерлігін жүзеге асырам деушілерге ... ... ... ... ... жүз ... ... шағын кәсіпкерлікпен айналысуларына
мүмкіндік тудырады. Тэтчердің пайымдауынша ... ... ... жеке-дара кәсіпорындар ашуларына себеп болған.
АҚШ-тағы жеке кәсіпкерлікке тоқталатын болсақ, жеке фирмалар ... ... ... ... табылады. Негізінен, олар
ұйымдастырылуы бойынша үш ... ... ... адам ... ... ... фирмалар және корпарация АҚШ-та ірі компанияларға
қарағанда жеке кәсіпкерлікте екі есе артық адам жұмыс істейді.
Жалғыз адам ... ... ... бір адам ... және ... ... Кәсіпорны банкротқа ұшыраған уақытта
шығындарды меншік иесінің өзі өтейді. Яғни, ... өтеу ... ... жеке ... ... де айырылып қалуы мүмкін. Мұндай
кәсіпорындар АҚШ-та көп тараған. Кәсіпорынның мұндай түрін кез келген ... ... және ... кәсіпкер жауапкершілігі шектелмеген. Жалғыз
адам иеленетін кәсіпорынды ашу үшін штаттық әкімшілік органдарынан ... ... ... ... ... ... алу ... Ал
қаржы жөніндегі құжаттарды жүргізу салық салу ... ... ... ... кәсіпорын бөлшек және ұсақ-көтерме сауда орталығында, ... ... ... жасайды. АҚШ-тың шағын бизнес әкімшілігінің
мәліметтері бойынша 2007 жылы елде 31,1 ... ... ... ... адам иеленетін компаниялар тіркелген.
Қорыта келе айтсақ, жеке-дара кәсіпкерліктің шет елдік ... ... ... ... ... Ұлыбританияда жаңадан ашылған
және бұрыннан жұмыс жасайтын кәсіпорындарға қаржылық ... ... ... ... кепілдікпен қарыздар беру және тағы басқа ... ... ... даму ... ... ... Және де ... ішкі саудасын реттейтін бюро арқылы жеке-
дара кәсіпкерліктің экспорттық ... ... ... ... Ал Америка
Құрама Штатында жеке-дара кәсіпкерлікті жүзеге асыру үшін оның мемлекеттік
тіркелу рәсімінің қарапайым жолы ... ... ... ... ... төмендету мақсатында кейбір өнімдерді (немесе
бөлшектерді) жеке-дара өндірісте өндіруге, басқаша айтсақ ірі және ... ... ... ... ... кең орын ... АҚШ пен
Ұлыбританияда жеке-дара кәсіпкерлерге еңбекшілер қауымдастығы мен қоғамдық
өндіріс кеңесі, кәсіпкер ... ... ... ... ... ақпараттармен қамтамасыз ету және тағы басқа да көмектер көрсетіледі.
Қорытынды
Қазіргі таңда Қазақстан Республикасының қоғамдық дамуы өтпелі кезеңнің
ерекшеліктерімен айқындалады. Ол ... ... ... ... байланысты. Жеке меншік қалыптасуының алғашқы бес
жылында жеке ... ... ... одақ кезінде қалыптасқан
идеологияның іздерін көтеріп жүрді.
Жүргізілген реформа ... ... ... ... жеке ... ... қалыптасып, дамуымен ұштасады. Қазіргі
таңда кәсіпкерлік дамуының, екпіні, ... ... ... ... сүріп жатқан елдердегідей экономикамыздың ... ... ... ... ... ... ... көңіл аудару Қазақстан
экономикасы дамуының маңызды шарттарының бірі болып ... ... ... ... ... үшін ... кәсіпкер мен мемлекеттік
сектор арасында белгілі байланыс ... ... ... ол ... ... тікелей емес жанама түрде ғана араласумен байланысты
және кәсіпкерлерді ынталандыруға ... ... ... ... ету ... ұзақ емес ... қарамастан жеке-дара
кәсіпкерлік ұлттық экономиканың маңызды секторы болып есетеледі. Жеке-дара
кәсіпкерліктің әрекет етуіне толық ... ... ... оның ... ... ... ... одан әрі жақсартуға, атап айтсақ сұраным мен
ұсынымды ... ... ... ... ... тауар өндіру
мен қызмет көрсетудің сапалық және сандық көрсеткіштерінің артуына және ... өмір сүру ... ... ... ... мол, - ... болады. Жеке-дара кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруда кәсіпкер өз
мақсаттарын орындай отырып, қоғам мүддесіне де ... ... ... ... ... дамуындағы жеке-дара кәсіпкерліктің қазіргі
орны мен қосқан үлесінің жылдан-жылға өсуін ... ... ... тиімділігі оған салған капиталдың тез ... өз ... ... ... ... ... өзгеруіне тез
арада әсер етуі және де ... бір ... ... қамту болып
табылады. Яғни, жеке-дара кәсіпкерлікті дамыту әлеуметтік көзқарас бойынша
тұрғындардың табыстарын, өмір сүру ... ... және ... ... ... өз үлестерін қосады. Жеке-дара кәсіпкерліктің
шет елдік тәжірибесіне сүйенетін болсақ, мысалға келтірсек Британияның
ішкі саудасын ... бюро ... ... ... ... жүзеге асырды. Ал Америка Құрама Штатында ... ... ... оның ... тіркелу рәсімінің қарапайым жолы қарастырылған. Құдай
қалап, біздің де мемлекетіміз осындай көмектерді өз ... ... әлде ... қателіктер бар. Бірақ болашақта біздің елімізде жеке-дара
кәсіпкерліктің болашақта қарқынды, мықты дамитынына күмәнім ... ... ... « ... туралы» Қазақстан Республикасының заңы 2005 жыл
2. Жакупова Б.А. Кәсіпкерліктің Қазақстан Республикасындағы ... ... 2003 ... ... ... және ... туралы Қазақстан Республикасының заңы
2004жыл
4. Ниязбекова Р.К. « Кәсіпорын экономикасы» 2008 жыл
5. ... М.Б. « ... ... Орал-2001жыл
6. Интернет «Google» сайты.
7. Қазақстан ... ... ... «Егемен
Қазақстан» газеті
8. А.Н.Токсанова «Основы предпринимательской деятельности», Астана, ... ... ... ... ... 2007 жыл.
10. «Қазақстан Республикасында шағын және орта кәсіпкерлiкті дамыту
жөнiндегi жеделдетілген  ... ... ... ... ... ... ... Грибов В.Д. Основы бизнеса-Масква: Финансы и статистика ... ... Э.Я. ... и бизнес.Феникс 2006г.
14. Қазақстан Республикасының Конституциясы. ... ... Жеке ... ... ҚР-ң заңы 2006жыл.
-----------------------
Дара меншік
Жеке меншік
Мемлекеттік меншік
Жеке-дара кәсіпкерлік(ж.т.)
Жеке топ кәсіпкерлігі ... ... ... ... меншік
Өзіндік меншік нысандары
Дара меншік нысандары
Жеке-дара меншік нысандары
өндіруші нышаны
Қоғамдық тұтыну қорлары, чектер, ваучерлер, купондар
тұтынушы нышаны
Тұрғын үй, бау-бақша, саяжай, үй шаруашылық ... ... ... ... ... ... акциялар, облигациялар,т.б. табыстар, өнд.құралы
Меншік иелерінің санына байланысты
Көрсетілетін кәсіпкерлік ... ... ... ... ... байланысты
Тұлға меншігі
Кәсіпкерлік қызметтің бір түрімен ғана айналысады (бір бағытты)
Кәсіпкердің өз ... ... ... ... ... пайдаланбайды)
Бірлескен меншік
Кәсіпкерлік қызметтің бірнеше түрімен айналысады (көп бағытты)
Кәсіпкерлік ... ... ... күші арқылы жүзеге асырылады
Отбасы меншігі
«Жай серіктестік» меншігі

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерліктің түрі"13 бет
«Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің дамуы және тиімділігін арттыру» (ЖШС «АРЫС» мысалында )77 бет
Банктер нарықтық қатынастар жағдайындағы өзіндік ерекшелігі бар кәсіпкерліктің дербес түрі31 бет
Венчурлық кәсіпкерліктің теориялық және ғылыми-тәжірибелік проблемаларын зерттеу, Қазақстан экономикасындағы ұлттық инновациялық жүйенің басымдықтарын анықтау, елімізде венчурлық кәсіпкерліктің дамуы мен кәсіпорынның инновациялық қызметіне талдау жасау99 бет
Дамыған елдердегі кәсіпкерліктің ұжымдық, құқықтық түрлері, құрылымы5 бет
Дамыған елдердегі кәсіпкерліктің ұйымдық-құқықтық түрлері және құрылымдары9 бет
Жеке кәсіпкерлік. Кәсіпкерліктің түсінігі7 бет
Жеке кәсіпкерліктің құқықтық мәртебесі және жеке кәсіпкерлікті бақылау13 бет
Жеке – дара кәсіпкерліктің ғылыми теориялық және практикалық маңыздылығы95 бет
Кәсiпкерлiктiң түсiнiгi, негiзгi белгiлерi және түрлерi40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь