Египет және Таяу Шығыста қалыптасқан геосаяси жағдай

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

I ТАРАУ. ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ЖҮЙЕСІНДЕГІ ЕГИПЕТ ЖӘНЕ ТАЯУ ШЫҒЫСТА ҚАЛЫПТАСҚАН ГЕОСАЯСИ ЖАҒДАЙ

1.1 ХХ ғ. 50 жылдарында Таяу шығыстағы аймақтық геосаясат ... ... ... .11
1.2 Египеттің сыртқы саясатындағы бағыттық өзгерістер ... ... ... ... ... ... .16
1.3 Египет.АҚШ қарым.қатынасындағы ерекшеліктер ... ... ... ... ... ... ... .23

II ТАРАУ. ЕГИПЕТТІҢ СЫРТҚЫ САЯСАТЫНДА ТАЯУ ШЫҒЫС АЙМАҚТЫҚ МӘСЕЛЕЛЕР

2.1 Египет және Араб әлемі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
2.2 Араб.Израил қақтығысы және Египет ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...40
2.3 Қазіргі кездегі Таяу Шығыстағы қауіпсіздік мәселесіндегі
Египет ұстанымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .48

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...57

СІЛТЕМЕЛЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .62

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .67.71
Тақырыптың өзектілігі. Жұмыста ХХ ғасырдың үшінші жартысында Таяу Шығыста орын алған араб-израиль соғыстарына және шиеленістегі Египеттің саясатына тарихи талдау жасалынады. Таяу Шығыс шиеленісін реттестірудегі араб елдерінің ішіндегі жетекші ел Египеттің ұстанымы кешенді түрде зерттелінеді. Таяу Шығыс шиеленісінің тарихи дамуы мен оны реттестіру жолдары қарастырылады. ХХ ғасырдың соңы Таяу Шығыста орын алған араб-израиль соғыстарына тарихи талдау жасалынады. Таяу Шығыс шиеленісінің тарихи дамуы мен оны реттестіру жолдары қарастырылады. Таяу Шығыстағы араб-израиль соғыстарын аймақтағы “қырғи-қабақ соғыс” салдарының әсерлері негізінде зерделеп, Таяу шығысынтағы жетекші ел Египеттің шиеленістегі алған орны мен саяси ұстанымының халықаралық қатынастарға ықпалын зерттеу. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауында біздің еліміздің сыртқы саясаттағы басымдықтары атты бөлімінде Азия мен Таяу Шығыстың негізгі елдерімен өзара іс-қимылға зор маңыз беріледі деп атап көрсетілген [1]. Сондықтан зерттеліп отырған тақырыптың өзектілігі Таяу Шығыстағы аймақтық саясатқа және араб-израиль қақтығыстарының жүрісіне араб әлемі ішінде жетекші орынға ие Египет жоғары дәрежеде ықпал еттуі. Египеттің араб-израиль соғыстарына тікелей тартылуы аймақтағы елдердің саяси көшбасшысы ретінде қалыптасуына ықпал етті. Египеттің аймақтағы бейбіт,бітімгершілік саясаттың қолдаушысы болуы, Египеттің халықаралық қатынастардағы зор ықпалы мен беделінің қалыптасуына себепкер болды. Таяу Шығыс шиеленісінің қазіргі таңға дейін дұрыс шешімін таппай отырғандығымен айқындалады. 2008 жылы Израиль мемлекеті өз тәуелсіздігінің 60 жылдық торқалы тойын атап өтті, ал Палестина халқы өз тәуелсіздігі жолында босқындар тағдыры мен жер дауының 60 жылдық күресімен келісуге мәжбүр болып отыр. 1947 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы Палестина жерінде екі тәуелсіз араб және еврей мемлекетінің құрылуы туралы шешім қабылдады. Аймақтағы өз мүдделерін көздеген алып державалардың қитұрқы саясатының қолдауымен құрылған Израиль мемлекеті Таяу Шығыс халықтарының өміріне түбегейлі өзгерістер енгізді. Адамзат пайда болғалы берлі әлем халықтарының діни, рухани өркениетінің ошағы болған қасиетті жер қанды қырғын соғыстың алаңына айналды. ХХ ғасырдағы дүниежүзілік тарихтың ең өзекті мәселелерінің бірі – Таяу Шығыста орын алған араб-израиль соғыстары. «Қырғи-қабақ соғыстың» салдарынан өрши түскен Таяу Шығыс шиеленісінің түйткілді мәселелері әлемдік тарихта кеңінен зерттеліп жүргенімен, қазақстандық зерттеулерден шеттетіліп қалған тың дүние. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауында біздің еліміздің сыртқы саясаттағы басымдықтары атты бөлімінде Азия мен Таяу Шығыстың негізгі елдерімен өзара іс-қимылға зор маңыз беріледі деп атап көрсетілген [2]. Қазақстанның сыртқы саясатында араб елдерімен байланысының күннен-күнге артып келе жатқан тұсында Таяу Шығыстағы елдердің тарихы мен саясатын жетік зерттеудің маңыздылығы да артып отыр.
1. Н.Ә. Назарбаев. Сындарлы он жыл. Алматы, 2003
2. Н.Ә. Назарбаев. Ғасырлар тоғысында. Алматы, 1996
3. Қ. Тоқаев. Беласу. Алматы, 2003
4. Abdel Magid Farid. Nasser: The Final Years. Reading, U.K.: Ithaca Press, 1994. Pp. 231.
5. Тума Э. Национально-освободительное движение и проблема арабского единства. М.:Наука, 1977. – с.432
6. Мұхаммад Хафиз. Мухадарат ‘ан жама’а ад-дәула әл-‘арабия. Қаһира, 1966. – 450 б.
7. Хатиб Мұхаммад Фатхаллах. Жамия ад-даула әл-‘арабия уа дауруху фил-мужтамаа. Мустанадат. Қаһира, 1997. – 565 б.
8. Abdel Safty. From Camp David to the Gulf: Negotiations, Language and Propaganda, and War. New York: Black Rose Books, 1992. Pp. 281
9. Khasan Hilal. Arabs at the Crossroads: Political Identity and Nationalism. University Press of Florida, 2000
10. محمود رياض: مذكرات محمود رياض 1948- 1978، مؤسسة العربية للدراسات و النش بيروت 1981م
11. حسين شريف الحرب و السلام 1981م الجزء الثالث الهيئة المصرية العامة للكتاب 1997م
عبد العظيم رمضان مصر من عصر السادات
12. محمد حسنين حيكل .خريف الغضب مركز الاهرام للترجمة والنشر الطبعة الاولي (في مصر) 1988م-
13. محمد حسنين حيكل حديث المبادرة النشر شركة المطبوعات للتوزيع والنشر 1986م
14. محمد حسنين هيكل. خرب اكتوبر. بيروت، 1978 م. ص 294
15. بطرس بطرس غالي. سياسة مصر الخارجية بعد السادات. السياية الدولية، العدد 29 يوليو 1983م.
16. Heykal M. The Road to Ramadan. N.Y., 1975 p. 368
17. Alpher J. Israel: the Challenges of Peace//Foreing Policy. New York, 2003 p
18. Macdonald R.W. The League of Arab States. A study in the dynamics of regional organization. Princeton, 1965. – 178 p.
19. Kerr Malcolm. The Arab Cold War 1958-1964. London, 1965. – 274 p.
20. Медведко Л.И. Мины под оливами: американо-израильский разбой на Ближнем Востоке. – М.: Воен.издат., 1984. – с. 176
21. Медведко Л.И. К востоку и западу от Суэца. М.: Политиздат, 1980. – с.368
22. Медведко Л.И. ...Этот ближний бурлящий Восток. М.:Политиздат, 1985. –с.335
23. Киселев В.И. Палестинская проблема в международных отношениях: региональный аспект. – М.: 1988. С. 210.
24. Примаков Е.М. Конфеденциально: Ближний Восток на сцене и за кулисами. М.:ИИК “Российская газета”, 2006. –с. 384
25. Примаков Е. История одного сговора. М.: Политиздат, 1985. – с. 319
26. Примаков Е.М. Анатомия ближневосточного конфликта. – М.:Мысль, 1978. с. 374
27. Захаров А.М., Фомин О.И. Кэмп-Дэвид: политика обреченная на провал. М.:Межд.отношения, 1982. – с. 271
28. Малашенко А.В. В поисках альтернативы: Арабские концепции путей развития. /АН СССР/. Институт востоковедения. М.: Наука, 1991. – с.206
29. Егорин З. Египет нашего времени. М., 2001. –с.
30. Сатановский Е. Большая игра – ХХІ век // Международная жизнь. 2006 №3 с. 13
31. Пырлин Е. Р. 100 лет противоборства. Генезис, эволюция современного состояния и перспективы решения палестинской проблемы. М.: Росс. полит. энциклопедия, 2001. – с.480
32. Добрынин А. Сугубо доверительно. М., 1998. – с.620
33. Тарик Али. Столкновение цивилизации. М., 2003 с.
34. Млечин Л. Особая папка. Зачем Сталин создал Израиль? М., 2005.
35. Млечин Л. Моссад. Тайная война. М., 2005. – с.488
36. Речь министра иностранных дел РК Касымжомарта Токаева на 59-ой сессии Генеральной Ассамблеи ООН. 24 сентября 2004 г. // Дипломатический курьер. ІІІ-ІҮ квартал 2004. с.129
37. Қасымжомарт Тоқаев. Қазақстан Республикасының дипломатиясы. Алматы: ГӨ Пбк “Gauhar”, 2002. -568 б.
38. Кожахметов К.К. Движение солидарности и борьба арабских народов за свободу и независимость (сер. 50-х – начало 80-х гг). – Алматы: Оралман, 1999
39. Кожахметов К.К. Страны Ближнего и Среднего Востока в современных международных отношениях// Вестник КазНУ 2005. 12 декабрь.
40. Кожахметов К. К. Движение афро-азиатской солидарности и алжирская революция.// Тезисы докл. Ш. Всес. Конф. Африканистов «Африка в современном мире». Вып.2.-М.: Инст-т Африки, 1979.
41. Жүніс Қ.Ә. Мұнайды экспортқа шығаратын елдер ұйымы (МЭШЕҰ) және араб елдерінің мұнай саясаты. –Алматы: ТОО «Издательство LEM», 2006. – 198 б.
42. Жүніс Қ. Ә. Иран-Ирақ соғысы//ҚазҰУ . Шығыстану хабаршысы.
43. Шынгысбаев А.М. Историческая роль АРЕ в решении проблем на Среднем Востоке.// Международная научно-практическая конференция «Казахстан в начале ХХІ века: проблемы образование, науки и культуры ». 18 мая 2005 г. – Алматы: Печатный Дом «МерСал», 2005. С. 44-47.
44. А.И. Ансюхин, Э.А. Али–Заде и др. Сирийская арабская республика.
М., 1997
45. В.П. Цуканов. Проблемы развитие стран современного Ближнего и
Среднего Востока (Египет, Пакистан, Турция). М., 1981
46. П.П. Моисеев. Актуальные проблемы стран Ближнего и Среднего
Востока. часть I. М., 1988
47. П.П. Моисеев. Актуальные проблемы стран Ближнего и Среднего
Востока. часть II. М., 1988
48. В. Гусейнов, А. Денисов, Н. Савкин, С. Демиденко. Большой Ближний
Восток. М., 2007
49. Е.М. Примаков. Ближний Восток на сцене и за кулисами. М., 2006
50. З.Бжезинский. Великая шахматная доска. М., 1998.
51. З.Бжезинский. Выбор. Мировое господство или глобальное лидерство.
М., 2007
52. Новейшая история стран Азии и Африки ХХ век (1900–1945). часть I.
М., 2003
53. Новейшая история стран Азии и Африки ХХ век (1945–2000). часть III.
М., 2004
54. К.И. Байзакова. История международных отношений в новое время
1640–1918. часть I. Алматы. 2006
55. К.И. Байзакова. История международных отношений в новейшее время
56. 1918–2005. часть II. Алматы. 2006
57. Л.С. Васильев. История востока. М., 1998
58. М.Т. Лаумулин. Центральная Азия в зарубежной политологии и мировой
59. геополитике. Алматы. 2006
60. Мадлен Олбрайт. Религия и мировая политика. Пер. с англ. М., 2007
61. Г. Киссинджер. Дипломатия. М., 1997
62. В.Е.Титоренко. Становление внешней политики Египта после Насыра (1970-1993 г.г.) М.1995, 105 с
63. Р.С.Абдулмаджидов. Основные тенденции внешней политики Египта в эпоху Хосни Мубарака. //Арабские страны Западной Азии и Северной Африки. М.2002, 37-41 с.с
64. Ахмед Махер эль-Саед. Главные приоритеты в политике Египта.// Азия и Африка сегодня.1992-7, 8-12 с.с
65. Фуад Закария. Могут ли исламисты остоновить историю.// Азия и Африка сегодня.1992-7, 29-32 с.с
66. Н.Медянцев. Хосни Мубарак. Политико-биографическая справка. //Горячие комментарии.27.04.2001./ www.hot.com.ru

ДИПЛМАТИЯЛЫҚ ҚҰЖАТТАР ЖӘНЕ СҰҚБАТТАР
67. The Search for Peace in the Middle East. Documents and Statements. 1967-1979. Report Subcomittee on Europe and the Middle East of the Committee on forieng affairs. US House of Presentatives. GPO. Washington, 1979. p. 292-300
68. The Arab Peace Initiative. Official translation of the full of a Saudi-inspired peace plan adopted by the Arab Summit in Beirut, 2002
69. Stein, L.J., The Balfour Declaration (1961) p.
70. Foreing Relations of the United States, 1942 (Washington D.C.U.S. Government Printing Office) Vol. I, p. 530
71. أنوار السادات. البحث عن الذات. قصة حياتى. القاهرة، 1978 م
72. Архив президентов. Часть четвертая. Джеральд Форд, ближневосточное урегулирование. http//www.svoboda.org/programs/ep//2004/ep.020404.asp
73. Палестинская проблема: Документы ООН, международных организации и конференции. – М.,1984
74. Ближневосточный конфликт: из документов архива внешней политики РФ. Т.1. 1947-1956. М., 2003. – с.600
75. Ближневосточный конфликт: из документов архива внешней политики РФ. Т.2. 1956-1967. М., 2003. – с.700
76. СССР и ближневосточное урегулирование 1967-1988. Документы и материалы. /МИД СССР/ - М.,1989. – с.
77. Внешняя политика Советского Союза и международные отношения. Сб. Документов. 1979-1980 гг. М.: Международные отношения, 1981. – с.263
78. За мир и безопасность народов. Документы внешней политики СССР. М.:Политиздат, 1985. – с.333
79. Документы из архивов. // Международная жизнь. 1998 с. 83-97
80. Устав Лиги Арабских Государств. Миссия Лиги Арабских Государств в Москве, 1997 г.
81. Proclamation of the Independence by the Higher Arab Committee and the Representatives of Palestine Meeting in Congress. October 1, 1948 // Khalil Muhammad. The Arab States and The Arab League: A Documentary Record. Vol. 2: International Affairs. Beirut, 1962, p.579
82. Декларация независимости Израиля 1948 г. http//www.inosmi.ru
83. «Палестинская хартия» из документов архива внешней политики РФ. Т.1. 1947-1956. М., 2003. – с.600
84. «Қазан құжаты». Египет. – 1974. مصريةوعربية ودولية عممت عبد المجيد. زمن الانكسار والانتصار مزكرات دبلوماسي عن احداث
85. Sadat Anwar. Speeches and Intervieews of President Anwar El-Sadat, january-june, 1976. Cairo, 1979
86. Насер Г.А. Проблемы египетской революции 1952-1970. сборник речей. М.,1979 с.

МЕРЗІМДІК БАСЫЛЫМДАР
87. Кирпиченко В. В ожидании войны// Азия и Африка сегодня. 1993 № 1
88. Марака Рами Абдель Хамид Рабиа. Резолюция замедленного действия. Было ли возможным создание двух государств в Палестине в конце 1940-х гг? // Азия и Африка сегодня. 2007. № 10. 75-77
89. Rami Ginat. British Concoction or Bilateral Decision? Revisiting the Genesis of Soviet – Egyptian Diplomatic Relations. // International Journal of Middle East Studies. Vol. 31. February 1999. No.1. Рр. 39-61
90. David Tal. Israel’s Road to the 1956 War. // International Journal of Middle East Studies. Vol. 28. February 1996. No.1. Рр. 59-81
91. Сатановский Е. Большая игра – ХХІ век // Международная жизнь. 2006 №3 с. 13
92. Рабаджинов М. От аль-Джихада до аль-Каиды //Азия и Африка сегодня. 2003. №5
93. Аш-Шарқ әл-Аусат. 1998 ж. №3. 15-21 б.
94. Ад-Дублумасия 2002 ж. № 8. 45-48 б.
95. Волкова Д.М. Кэмп-Дэвид 60 лет в строю// Подписная научно-популярная серия “Международная” 1985 № 5
96. Сурков Н. За кулисами Кэмп-Дэвида. Неизвестные страницы арабо-израильского диалога// Азия и Африка сегодня. 2005 №3 c.
97. Жүніс Қ. Ә. Иран-Ирақ соғысы//ҚазҰУ . Шығыстану хабаршысы.
98. Әл-Гумһурия. 19.12.77.
99. Әл-Мужахид. 19.03.76.
100. Әл-Ахрам. 20.06.1974.
101. Алек Эпштейн и Михаил Урицкий. Шестидневная война и современная политическая динамика на Ближнем Востоке // Восток 2003 №2 с.72-83
102. Горелик М. Восемь дней и полвека. Взгляд на Суэцкий кризис из наших дней // Новое время № 4, 2004.
103. Мирский Г.И. Ближний Восток: три десятилетия-четыре войны. МЭИМО, 1978. №7. с.150
104. Кирпиченко В. В ожидании войны// Азия и Африка сегодня. 1993 № 1
105. Abdel Magid Farid. Nasser: The Final Years. Reading, U.K.: Ithaca Press, 1994. Pp. 231.
106. Африка сегодня. №4 (597). 2007. с.30-35
107. Востока // Азия и Африка сегодня. №3 (584). 2006. с.30-36
108. А. Бакланов. Ближневосточный мирный процесс как восстановить динамику // Азия и Африка сегодня. №6 (587). 2006. с.32-50
109. И. Мохова, А. Ткаченко, Н. Петров. Большой Ближний и Средний Восток // Азия и Африка сегодня. №12 (605). 2007. с.11-24

ИНТЕРНЕТ РЕСУРСТАР
110. http://www.iimes.ru
111. http://www.kisi.kz
112. http://www.un.org
113. http://www.egypt.ru
114. http://www.middle east.com
115. http://www.continent.kz
116. http://www.bbc.com
117. http://www.east.com
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.....................................3
I ТАРАУ. ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ... ... ... ... ... ГЕОСАЯСИ ЖАҒДАЙ
1. ХХ ғ. 50 жылдарында Таяу шығыстағы аймақтық геосаясат.............11
2. ... ... ... ... ... ... ... ... СЫРТҚЫ САЯСАТЫНДА ТАЯУ ШЫҒЫС АЙМАҚТЫҚ МӘСЕЛЕЛЕР
2.1 ... және ... ... ... ... ... ... Таяу ... қауіпсіздік мәселесіндегі
Египет
ұстанымы....................................................................
.................48
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
............................57
СІЛТЕМЕЛЕР..................................................................
...............................62
ПАЙДАЛАНҒАН ... ... ... ХХ ... ... жартысында Таяу
Шығыста орын алған араб-израиль ... және ... ... ... ... ... Таяу Шығыс шиеленісін реттестірудегі
араб елдерінің ішіндегі ... ел ... ... ... түрде
зерттелінеді. Таяу Шығыс шиеленісінің ... ... мен оны ... ... ХХ ғасырдың соңы Таяу Шығыста орын алған араб-
израиль соғыстарына ... ... ... Таяу Шығыс шиеленісінің
тарихи дамуы мен оны реттестіру жолдары қарастырылады. Таяу Шығыстағы араб-
израиль соғыстарын аймақтағы ... ... ... ... ... Таяу шығысынтағы жетекші ел ... ... орны мен ... ... ... ... ... зерттеу.
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан
халқына жолдауында біздің еліміздің сыртқы ... ... ... Азия мен Таяу ... ... ... өзара іс-қимылға зор
маңыз беріледі деп атап көрсетілген [1]. ... ... ... ... Таяу ... ... саясатқа және араб-
израиль қақтығыстарының жүрісіне араб әлемі ішінде жетекші орынға ие ... ... ... ... ... араб-израиль соғыстарына тікелей
тартылуы аймақтағы елдердің ... ... ... ... ықпал
етті. Египеттің аймақтағы бейбіт,бітімгершілік саясаттың қолдаушысы болуы,
Египеттің халықаралық қатынастардағы зор ... мен ... ... ... Таяу ... ... ... таңға дейін дұрыс
шешімін таппай отырғандығымен айқындалады. 2008 жылы Израиль мемлекеті өз
тәуелсіздігінің 60 ... ... ... атап өтті, ал Палестина халқы өз
тәуелсіздігі жолында босқындар тағдыры мен жер дауының 60 жылдық ... ... ... ... 1947 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы Палестина
жерінде екі тәуелсіз араб және ... ... ... ... ... Аймақтағы өз мүдделерін көздеген алып ... ... ... ... ... ... Таяу ... халықтарының
өміріне түбегейлі өзгерістер енгізді. Адамзат пайда болғалы берлі әлем
халықтарының діни, рухани ... ... ... қасиетті жер қанды
қырғын соғыстың алаңына айналды. ХХ ғасырдағы ... ... ... ... бірі – Таяу Шығыста орын алған араб-израиль соғыстары.
«Қырғи-қабақ соғыстың» ... өрши ... Таяу ... шиеленісінің
түйткілді мәселелері әлемдік тарихта ... ... ... ... ... ... тың ... Қазақстан
Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан ... ... ... сыртқы саясаттағы басымдықтары атты бөлімінде
Азия мен Таяу Шығыстың негізгі елдерімен ... ... зор ... деп атап ... [2]. Қазақстанның сыртқы саясатында араб
елдерімен байланысының күннен-күнге артып келе ... ... ... ... ... мен саясатын жетік зерттеудің маңыздылығы да
артып отыр. Таяу ... ... ... ... елінің ұстанымы
Қасымжомарт Тоқаевтың “Қазақстан ... ... ... ... ... ... Араб-Израиль жанжалының ... ... ... ... ... ... мен ... Ливанның басып алынған жерлерінің жағдайы) аталған
аймақта мүдделер тепе-теңдігін мейлінше ескеруді және қолдауды талап ... ... ... ... ... ... ... ұстанымы БҰҰ
Қауіпсіздік Кеңесінің тиісті қарарларын, атап айтқанда № 181, 242 және ... ... ... ... ... біздің еліміз сыртқы саяси басымдықтар жүйесінде
маңызды орын береді. Бұл үш ірі ... ... Азия және ... ... осы аймақтың бірегей геосаяси жағдайымен байланысты. Бұл жерде
көмірсутегі ... ... ... ... ... жатқанын қоса
алғанда, адамдық және экономикалық ... ... ... ... ... ... ... Таяу Шығыстың
барған сайын артып отырған заңды рөлін қамтамасыз етеді [3, 186 ... зор ... ... ... халықтар тарихының күрделі тұстарын
қайта қарау және жаңаша түсіндіру қажеттігі ... ... ... ... ... түседі.Таяу Шығыс шиеленісі тарихындағы араб-
израиль қақтығыстары оның салдарларынан осы күнге дейін зардап ... ... ... ... ... ... ... саясатқа және араб-израиль қақтығыстарының жүрісіне араб
әлемі ішінде жетекші орынға ие ... ... ... ... ... Египеттің
араб-израиль соғыстарына тікелей тартылуы аймақтағы елдердің ... ... ... ... етті. Гамаль Абд Насыр ... ... ... ... қолдаушысы болды, Египеттің халықаралық
қатынастардағы зор ықпалы мен беделінің қалыптасуына себепкер болды. Ануар
ас-Садаттың билікке ... ... ... ... ұстанымы мен
сыртқы саяси ... да ... ... Таяу ... ... біржақты кеңестік жақтастықтан бас тартқан Ануар ас-Садат
сыртқы саясатта батыстық бағытқа бет бұрып, араб елдерінің ... ... ... ... ... араб ... ... бірінші болып
Израильмен бейбіт бітімге қол қойды. Бұл бітімгершілік ... араб ... КСРО ... ... ... ... ... ретінде танылып, Египеттің
араб әлемінен оқшауланып қалуына себеп болды. Бірақ, кезінде бұл ... ... ... ... берілген пайымдаулар мен
тұжырымдар бүгінгі таңда тарих ... ... ... ... ... ... зерттеушілердің алдына аталмыш кезең ... ... ... ... ... ... Қазіргі таңда
шиеленісті реттестірудің бір ғана тиімді жолы бейбіт ... ... ... ... ... отыр. Бірақ, өкінішке орай әлі де болса
жекелеген мемлекеттік басшылар мен ... ... ... жағдай әлі де қарулы қақтығыстарға ... ... ... ... ... ... халықтар арасындағы
қарым-қатынастарда жаңа, сапалы өлшемдер қалыптаса ... ... ... ... басымдылығынан гөрі экономикалық қуаттылық көбірек тартып
отыр. Ал, Таяу Шығыстағы мемлекеттер өмірінің өлшем ... ... ... де қарулы қақтығыстар, қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін қарулану болып
отыр. Таяу Шығыс шиеленісінің көпқырлылығы, ... ... ... ... үшін үлкен қауіп төндірерлік дағдарысқа жетуі,
соғыстың мұсылман мемлекеттерінің саяси-әлеуметтік ахуалына кері әсер ... ... ... ... ... әсерін зерделеу
маңыздылығы зерттеу жұмысының ... ... ... ... ... ХХ ... екінші жартысындағы халықаралық
қатынастардағы Таяу Шығыс ... және ... ... Египеттің
саясатының тарихын ашып көрсету, әр кезеңдегі заңдылықтарын зерттеу болып
табылады.
Зерттеу пәні. Египеттің сыртқы саясатының ... ... ... ... ... ... ... маңыздылығына көңіл бөле отырып, оның осы
аймақтағы мәселелерді шешу ... ... ... ... ... мақсаты дипломдық жұмыстың практикалық және
ғылыми-теориялық өзектілігінен туындайды. ... жж. ... ... шиеленісінің түйінді мәселелері мен ... ... ... ашып ... және ... ... ... сәйкес
келесідей міндеттерді шешуді басты назарға алдық:
- Таяу Шығыс аймағындағы ірі ... ... ... ... ... ... Таяу ... мәселесінің пайда болуын және
дамуын зерттеу;
- Таяу Шығыстағы араб-израиль қақтығыстарының себеп-салдарларына әсер
етуші факторларды ... ХХ ғ. ... ... сыртқы саясатының негізгі бағыттарын
айқындау;
- Египет-АҚШ қарым-қатынастарына ... ... ... Таяу ... аймағындағы қауіпсіздік мәселесінде мақсаттарын
зерделеу ;
Зерттеу жұмысының хронологиялық шеңбері. ХХ ғасырдың үшінші жартысынан
ХХІ ... ... ... ... саясатының негізгі бағыттарын,
Египеттің 1960-1990 жылдар аралығында АҚШ пен ... ... ... ... ... Араб-Израиль мәселесінің пайда болу тарихи
аралықтарын қамтиды.
Бітіру жұмысының деректік негіздері болып алға ... ... ... жету үшін Таяу ... ... бойынша анықталған құжаттар мен
материалдардан тұратын ... ... ... Олар ... деңгейлері
бойынша төмендегідей сараланады. ... ... ... мұрағат құжаттары, біржақты және көпжақты сипаттағы ресми
және дипломатиялық құжаттар ... ... ... ... ... ... ... Египет Араб Республикасының мұрағат құжаттарынан
алынған Таяу Шығыс шиеленісіне қатысты ... ... ... Египет-Израиль екі жақты қарым-қатынастарын реттестіретін келісім-
шарттары, келісімдері, Таяу ... ... ... БҰҰ ... ... ... т. б. негізгі дипломатиялық құжаттар құрайды.
Деректер Таяу ... ... ... болу мен даму ... ... ... қарастырылды [4-16]. Деректердің екінші ... ... ... ... ... Араб Елдері Лигасының қабылдаған
қарарлары, Араб елдері ... ... ... ... ... конференция қарарлары мен шешімдері, келіссөздер
мен араб-израиль қайшылықтарының мәселелері ... ... ... ... ... мен қозғалыстар шешімдері кіреді
[17-18]. ... ... ... сыртқы және ішкі саясат жөніндегі
кейбір аса маңызды мемлекеттік бағдарламалар мен заң ... ... ... араб ... мен ... ... декларациясы[19],
«Палестина хартиясы» [20], 1958 жылы ... Араб ... ... 1974 ... ... құжаты» [21] т. б. кіреді.
Деректердің бұл тобы кейбір мемлекеттердің таяушығыстық саясатқа ... және ... ... ... ... ... төртінші тобына ... ... ... ... ... сөздері және мемуарлық еңбектері кіреді.
Деректердің бұл аталған тобы ... ... ... ... ... ... бағыттар жөнінде пайымдаулар жасауға мүмкіндік береді. Осы
деректердің ішінде араб елдерінің басшылары: Г. А. ... ... ... ... Иордания мәлігі Абдалла Хусейн, Сауд Арабиясы мәлігі Абд ... бен ... [22-24] т. б., ... ... ... М. ... Меир [25-27] ... ерекше атап өту керек. Израиль басшыларының
еңбектері ... ... ... ... ... ... Таяу Шығысқа қатысты ірі державалар саясатының бағыт-
бағдарларын айқындауда мемлекет ... ... ... ... орын ... ... қатарындағы АҚШ президенттері мен
мемлекеттік хатшыларының [28-29], КСРО дипломаттарының [30-34] еңбектері
араб-израиль соғыстарының ... ... мен ... ... ... ықпалы тұрғысынан қарастырады. Сонымен ... ... ... ас-Садаттың мемуарлық естелігі ... елі ... ... ... ... ... ... тануға мүмкіндік береді.Тарихта орын алған Таяу Шығыс
шиеленісіндегі сан ... ... ... мен ... ... Президенті Н.Ә. Назарбаевтың салиқалы ойын басшылыққа алып
қарастырдық [35-38]. ... ... ... Тақырыпты зерттеу кезінде Таяу Шығыс шиеленісінің
пайда болу мен даму ... ... пен ... ... ... ... ... көрнекті ғалымдардың ой-желістері мен
қорытындылары, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... шетелдік – араб, батыс, Ресей ... деп ... ... Араб ... әдебиеттерге келер
болсақ, зерттеуші өз еңбегінде Г.А. Насыр тұсындағы ... ... ... идеологияның ықпалын, сонымен қатар палестиндік-
иорданиялық қақтығыстарды реттестірудегі Насырдың іс-әрекетін толық ... Абд ... ... [39]. ХХ ... араб елдерінің
саяси өміріне талдау жасау Эмиль Тума монографиясында аса үлкен орын ... ... 1970 ... дейінгі араб елдеріндегі жағдайға жан-жақты талдау
жасайды, әсіресе екінші ... араб ... ... ... ... ... туралы зерттеулер аса құнды. Таяу Шығыстағы
жағдайға, ... мүше араб ... ... ... ... жасауда араб
ғылыми және публицистикалық әдебиетінің алатын орны зор. ... ... ... Хатиб Мұхаммад Фатхаллаһ [41-42] еңбектерін атаймыз. Бұл
авторлар Араб елдері лигасының Таяу ... ... ... ... ... мол ... берді. Араб тарихнамасы Палестина
мәселесін қарастыруда өте бай. Оған көптеген ... ... ... ... ... ... ... тұрғыда бола
қоймады. Палестина мәселесінің түйткілді мәселелерін нақтылауда Абд әл-
Сафти [43], Хасан ... [44] ... ... шынайы және мазмұнды
деректермен қамтылған. Абд ... ... ... ... ... туралы дипломаттар естеліктері [45] қарастырылып
отырған кезеңдегі таяушығыстық саясат туралы ... ... және ... араб ... дағдарыс кезеңдегі ұстанымын ашып көрсетуге
көмек берді. Сонымен қатар Махмуд Риадтың [46], ... ... ... ... ... сыртқы саясатындағы Египет-АҚШ, Египет-КСРО,
Египет-Израиль, АҚШ-Израиль қатынастарына және әрбір араб-израиль соғысына
жан-жақты талдау жасаған. ... ... ... ... Египеттің АҚШ-пен,
КСРО-мен және Израильмен байланыстарын зерттеуде сыртқы күштердің әсерін,
Египет, Израиль басшыларының жеке ... ... орын ... ... Египет президенті Ануар ас-Садаттың және басқа да араб
елдері мемлекет ... ... ... ұстанымын, жеке
пайымдауларын нақтылауда, соғыстың барысына әсер етуші сыртқы одақтастардың
ықпалын ... Абд ... ... [48] еңбектерінің үлкен маңызы
бар. Автор өз жұмыстарын палестина-израиль, араб-израиль ... ... ... шығу ... мен халықаралық
қатынастарға арнаған. Таяу Шығыс шиеленісін осы ... ... ... ... ... ... ... редакторы
қызметін атқарған, белгілі публицист – М. Хасанейн Хейкалдың [49-50]
еңбектері ... үлес ... ... топқа батыс
зезттеушілерінің еңбектерін ... ... ... ... ұстанымдарын анықтауда Дж. Альфердің зерттеуінде ... ... ... шиеленісті реттестіруге қатысты ұстанымдары
мен мемлекеттік қайраткерлердің жүргізген саясаты жан-жақты сипатталады.
Араб Елдері Лигасының ... ... ... ... ... еңбектерінде қарастырылған [52-53]. Жұмысты жетілдіруге Ресей
зерттеушілерінің еңбектері маңызды үлес қосты. ... ... ... ... ... [54-56], ... [57], ... [58-
60] еңбектері де елеулі маңызға ие екендігін ескергеніміз жөн. ... және ... ... Е.М.Примаковтың еңбектері кейбір ... ... ... өзі де ... араб әлемінің даму үрдісіне
арналады. Таяу Шығыстағы қақтығыстардың әлемдегі және аймақтағы халықаралық
жағдайға әсеріне кең ... ... ... бұл ... ... антисемиттік және кеңестік үгіт-насихат сипатында жазылғанын да айта
кеткеніміз жөн. Олардың қатарына А.М.Захаров, ... ... ... ... еңбегін жатқызуға болады [61]. Палестина
мәселесінің туындау себептері және шиеленістегі ірі ... ... ... ашып ... ... ... [62] де пайдаланылды.
Араб елдерінің даму жолдарына ықпал етуші факторлар, аймақтағы араб бірлігі
мәселесінің үдерісі ... ... ... де ... ... ... берілген. Зерттеу жұмысының тақырыбына сәйкес
мәселелерді ашып зерделеуде көптеген ... ... ... ... [64] ... зерттеу жұмысымызға үлкен үлес қосты.
Е.Я.Сатановскийдің баспасөз бетінде жарық көрген зерттеулері Таяу ... ... ... ұстанымын айқындап, оның халықаралық саясаттағы
орнын ашып көрсетеді. Шығыстанушы ғалым Е.Д.Пырлин [65] еңбектерінде автор
Таяу Шығыс мәселелерін, тарихи даму ... ... ... ... алты ... тұсында Вашингтонда КСРО елшісі болған
А.Ф.Добрыниннің мемуарлық еңбегі ... ... [66]. ... Таяу ... ... ... КСРО ... бірлескен күштеріне аса мән береді. Еңбекте саяси диалог барысындағы
Кеңес Одағы мен АҚШ басшыларының алмасуларына байланысты аса көп ... бар. ... ... ... ... жарық көрген Тариқ Али [67],
Л.Млечин [68-69] зерттеулерінде Таяу Шығыс тарихының пайда болуы мен ... ... жаңа ... көп ... ұтымды пікірлер
мен түйіндер келтірілген. Бұл Таяу Шығыс ... ... күн ... ... көп ... ... ... Таяу Шығыс мәселесі қалыптасу
үрдісі үстінде. Таяу Шығыс шиеленісіне ... ... ... ... ... ресми іс-құжаттары мен Қ. К. Тоқаевтың
еңбектері [70-71] көмек болды. Бұл еңбегінде Қасымжомарт Кемелұлы ... Таяу ... ... қатысты ұстанымының асқан байыппен
жүргізілетіндігін көрсетеді. Тақырыптың зерттелуі отандық зерттеушілердің
еңбегінде де ... өз ... ... ... ... қазақстандық
ғалым К.Қ.Қожахметовтың [72-74] еңбектері және ғылымдағы жас буын өкілдері
Қ.Ә.Жүніс [75-76], А.М.Шыңғысбаевтың [77] ғылыми мақалалары мен ... ... араб ... ... тарихын зерттеуді
қолға алған қазақ ғалымы Қ.К.Қожахметовтың еңбегінде Таяу Шығыс шиеленісін
реттестіруге қатысты Азия, ... ... ... Ұйымының
ұстанымдары мен жекелеген араб елдерінің ... және ... ... ... ... ... ... Отандық
зерттеуші Таяу Шығыс соғыстарының мәселесін ... ... ... ... сыртқы саясаты және осы аймақтағы ... ... және ... ... орны мен рөлі ... ... терең ой елегінен өткізіп қарастырады [72].
Зерттеудің ғылыми жаңалығы. Қазақстандық тарих ғылымына ХХ ғасырдың
үшінші жартысындағы Таяу ... ... ... ... сыртқы
саясатымен ұштастығы, өзара байланыстылығы дәлелденіп, зерттелінді. Египет
Араб Республикасының саясаты және ірі ... ... ... және халықаралық жағдайдың қалыптасуына ықпалы ... ... ... ... ... Египеттің сыртқы саяси ұстанымдарының
аймақтағы жағдайға және Таяу ... ... ... қатысты араб елдерінің
саясатына әсері ... ... ... ... Таяу Шығыс
аймағындағы қауіпсіздік мәселесіне тигізген әсерлерін ... ... ... ... және
әдістемелік негізі. Таяу Шығыс шиеленісі мен ... ... ... ... ... ... ... және шетелдік ғалымдардың
іргелі теориялық пікірлері ... ... Ал ... зерттеліп отырған
тақырыптың теориялық негізін қалыптастыруда отандық және шетел ғалымдарының
еңбектері қолданылды. ... ... мен ... ... тұрғыдан қарастыруда және ... ... ... мен ... көзқарастар пайдаланылды. Сондай-ақ, жиналған
деректерге талдау жасай ... ... ... ... ... әдістер қолданыс ... ... ... ... ... ... мен ғылыми зерттеулер Таяу Шығыс
шиеленісінің дамуын болжауға мүмкіндік береді. Зерттеу жұмысындағы ... ... оқу ... жүргізілетін тарих, халықаралық
қатынастар пәндері, Таяу Шығыс елдерінің тарихы бойынша ... ... ... ... пайдалануға тиімді болып табылады. Сонымен қатар,
зерттеу жұмысы халықаралық қатынастар, саясаттану, шығыстану мәселелерімен
айналысатын ... мен ... ... ... ... үміттеміз.
Қорғалуға ұсынылатын тұжырымдамалар:- ХХ ғасырдың үшінші ... ... ... ұлы держава Ресей мен АҚШ-тың Таяу ... ... ... ... ... ... ... Араб-израил қақтығыстарының шығу тарихының себептері мен маңыздылығы
ашылып қарастырылды.
- ХХ ... ... ... батыстық бағытының ерекшелігіне талдау
жасалынған.
- АҚШ- тың Таяу ... ... ... мақсатында Египетті серіктес табуы,
Египеттің АҚШ көмегімен Таяу шығыста маңызды елге ... ашып ... ... ... ... мәселелерді реттеудегі маңызы
анықталып,оның аймақтағы ... ... ... ... ... ... ... екі бөлімді қамтитын негізгі
мазмұнынан, қорытындыдан, сілтемеден, пайдаланылған ... ... ... ... ... ... КЕЗДЕГІ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ЖҮЙЕСІНДЕГІ ЕГИПЕТ ЖӘНЕ
ТАЯУ ШЫҒЫСТА ҚАЛЫПТАСҚАН ГЕОСАЯСИ ЖАҒДАЙ
1.1. ХХ ғ. 50 жылдарында Таяу ... ... ... және Орта ... ... - ... аймақтары бұрыннан бері алдыңғы
қатарлы әлем державаларының ... ... ... ... ... ... Түркияда, Иракта, Иранда, Әзірбайжанда күшті
еді; Ұлыбританияныкі – Пакистанда, Ауғанстанда, Орталық Азияда, ... ... ... ... ... ... ... ол Мағриб елдерінде
де күшті еді. Кейінгі кезде, әсіресе үлкен мұнай қорлары табылған соң ... ... ... ... арта ... «Қырғи қабақ соғысынан» кейін,
әсіресе соңғы онжылдықта бұл аса ... ... ... ... ... аумағы ғана емес, әлемдік күш орталықтарының
сыртқы ... ... ... ... айналды, әлемдік геосаясаттың
аталмыш «жүйке жүйелі бауына» айналды. Қазіргі таңдағы әлемнің ... ... ... ... ... ғана екі ... және саяси жүйелердің және әскери-саяси мемлекеттер
одақтарының (Солтүстік атлантикалық одақ пен ... ... ... ... «майдан сызығы» болған, ҮТШ территориясына ... ... ... ... аймаққа өз бақылауын орнату сөзсіз
әлемдік көшбасшылыққа қол жеткізу мақсатын ... ... ... ... ... бірнеше геосаяси деңгейдегі мәселені шешуге мүмкіндік
тудырушы еді: энергетикалық ... ... ету - ... ... «алтын миллиард» ... ... ... ... әлем ... ... жою және ... ең бастысы халықаралық лаңкестік; жаңа
азиялық экономикаларды ұстап тұру, олардың қарқынды түрде дамуы ... және қуат ... ... ... қол ... мүмкіндігін
талап етеді және тікелей олардың ықпал ету ... ... ... ... АҚШ үшін өзін ... ... жаңа ең қауіпті бәсекелесі
Қытайдан сақтанып қалуға мүмкіндік беруші еді. ... жол ... ... «өз ... алу» ... ... қол жеткізуге болатын
еді, оны тек Таяу мен Орта ... ... ғана ... оның ... ... қызығушылықтары әлі де болса маңызды болып табылады, сонымен қатар
бұрынғы ... ... және ... ... ... ... ... Кавказ, Орталық Азия, Қара ... ... ... ... ... аса ... геосаяси деңгейдегі мәселенің шешілуіне әкелетін еді,
Ресей Федерациясы айналасында аталмыш «Балтық - қара ... - ... ... белдеуін» құру, Вашингтон стратегтерінің есептеулері бойынша Мәскеудің
«Ресейлік Империяны» қандай да болмасын ... ... ... ... ... кеудемсоқтығын» толығыменен жоя алады, сонымен
қатар Ресей үшін сенімді тәртіпті «басқарылатын оқшаулану» қамтамсыз ететін
еді [79]. ... ... ... ... ... ... және
геоэкономикалық, олар әлемдік энергетикамен байланысты. Әлемдік саясаттағы
және экономикадағы жаһандық өзгерістер нәтижесінде қуат ... ... ... емес жоқ болуына әкелуі мүмкін, ал олардың ... ... ... деңгейде азаюы (тіптен 5-10 %) ... ... ... жоғарылаған жағдайда бастапқы қуат көздерінің және
оларды қайта өндеу құралдарының бағасы артады. Бұл ... ... ... және қайтарымсыз түрде өтеді. Олардың салдарлары да сондай
болады, дүниежүзілік өндірістің қуат «жетіспеушілігінен» кейін ... ... Қуат ... ... бағаның өзгерістері де айтарлықтай
қауіпті, олар уақытша болса да, ... ... ... ... ... ... ... бағалардың тез артуының себептерінің
бастысы, бірақ жалғызы емес, соңғы онжылдықтардың ... ... ... ... ... Мысалға, араб - израиль соғысы мұнайға
деген бағаның күрт өсуіне әкелді, екінші артуы 4 еселенді. Ол 1979 ... ... ... ... ... да энергетикалық
қауіпсіздік халықаралық қатынастардағы, көптеген елдерде ішкі саясаттарында
бірінші маңызға ие, көбінесе дамыған және ... тез ... ... ... ... ... мемлекеттер де, олардың көбісі ҮТШ аймағында
орналасқан. ... ... ... ... нарықта құрылымында
ауқымды өзгерістер жүруде. Оның ... ... ХХ ... ... ... ... ... жұмыс істемейді деп айтуға келеді. Бір
жағынан алғанда бұған әсер еткен жайт бастапқы қуат көздерін тұтынудың жаңа
ірі ... ... ... ... ... ... ... бірқатар
мемлекеттері, Латын Америкасының да). Ал басқа жағынан – 1970-1980 жылдары
жоғары ... ... ... ... басталған дамыған елдерге жақын
орналасқан кен орындар қазіргі таңда бітуге жақын ... ... ... аймақтарға кең ауқымды инвестицияларға қажеттілік туындады – Орталық
Азияда, Каспийде, ... ... ... ... ... да, - олар
аяқталуға жақын ... қуат ... ... алмастыруы мүмкін. Жер шары
бойынша мұнай газ ... ... ... ... отырса да,
алайда ҮТШ аймағы жақын арадағы онжылдықтарда басты жабдықтаушысы болып
қалады, оның қайта ... ... ... ... қуат ... ... балансында салыстырмалы салмағы тіптен артуы да мүмкін.
Сонда кең ауқымды инвестициялық құюлар тек жаңа ғана емес, ... ... және газ ... ... мен мұнай газ өндіруді қарқындату
үшін қазіргі кезде бар кен ... да ... ... Ал энергетикалық
нарықтағы басты қатысушылардың жүріс-тұрыстарының мүмкін ... ... ... онда қазіргі таңдағы басты қайшылық болып
отырған мәселе көмірсутек шикізатының басты ... ... ... мен ... ... ... мен Азияның қарқынды ... ... ... ал ... ... ... ... салыстырмалы түрде кішігірім дамушы, не болмаса тіптен артта қалған
және ауыспалы жағдайдағы экономикалы елдердің меншігінде шоғырланған. Оған
қоса ... ... ішкі ... ... ... ... табылады, және АҚШ
пен «алтын миллиардтың» басқа да ... ... ... ... ... тіптен ашық қарсыласуға дейін ақ. ... ... ... ... ... дамыған тұтынушы –
мемлекеттерде өздерінің болашақ аман-саулықтарына деген қауіп өсуде, осының
нәтижесінде ... да қуат ... ... ... ... аса
бір кең ... және жылы ... ... ... ... деген тәуелділіктен құтылу керек, не болмаса он ... ... ең ... ... ... басымдылық көрсетеді: Иран президенті
Махмұд Ахмадинежад, Сауд Арабиясының болашақ ... ... ... Бір де бір ... жоқ. Егер олар ... ... ... онда біз
өзіміздің өмірімізді осындай ләззат қылатын нәрселердің барлықтарынан бас
тартуымызға тура келеді»[81]. ... ... ... ... жазушысы Фредерик Форсайтпен айтылған осындай пікір соншалықты
өзіндік ерекшеліктері бар және қоғамдық ... мен ... ... елдердің
саяси санаттылар ортасында жақтаушылардың таппайды деп те айта алмаймыз.
Біз қаласақ та, қаламасақ та, осы ... ... ... ... ... ... мүмкін болашақ жаһандық энергетикалық сілкінулерге, сәйкесінше
әлем экономикасының және саясатының да құлдырауына ... ... де бұл ... ... ... саладағы геосаяси және геоэкономикалық
бәсекелестіктің күшеюіне әсер етеді: тұтынушылар мен жеткізушілер арасында,
тұтынушылар «қауымының» ішінде, басты ... ... ... ... ... ... таңда әлемде жаңа гео энергетикалық шындық қалыптасып ... деп ... өте ... ... бар, оның ... ... ... «барлығының барлықтармен» атты бәсекелестік үдеуі ере жүреді,
геосаяси және ... ... ... мен ... ... ... ... нақты өсуімен сипатталады, оған
қоса оның ең жоғарғы көрсеткіші күтетіндей ҮТШ аймағында болуы мүмкін,соңғы
жылдары ... ... ... ... рөлі ... ... ... ... ... тарихқа жүгіну пайдалы.
Тек осы тарих қана шындықтың сақтаушысы болып ... ол ... ... түрлі біркелкі емес үрдістерге әділ жауап бере алады АҚШ—тың алдында
ІІ дүниежүзілік соғыстан кейін қандай мәселелер ... ... бір ғана ... ... ол ... үшін ... ... ие
болатын, яғни Таяу Шығыс аймағындағы үлкен ... ... бай ... ... алу ... ... ... отаршылдық
қанауынан құтылуға талпыныстары, табиғи түрде араб әлемін өзгертетін араб
ұлтшылдығы туралы идеялар әсерінің өсуі және ... да ... ... жылы Эйзенхауэр доктринасын жариялауға итермеледі. Бұл ... ... ... ... коммунизм идеяларының кірмеуі жайлы талпыныстар
болатын, бұл өз ... ... өте алыс ... ... АҚШ үшін
біршама мәселе бойынша жауап табылды. Олардың арасында: араб монархияларын
өсір келе жатқан «коммунисттік қауіппен» ... және ... ... ... ... ... ... ойыншыларды әлсірету – Франция
мен Ұлыбританияны, және әрине Таяу Шығыста өзінің монополиясын орнату ... ... ... ... аймақтың негізгі мұнай табушы елдерінде –
араб монархиялары мен ... Дәл сол ... АҚШ пен ... ... ... ... мен одақтастық байланыс орнату кезеңі басталды.
Египет
Вашингтонның стратегиялық серіктесі ретінде аталған ... және ... ... ... маңызды орынға ие бола бастады.
Вашингтонның жаңа империялық саясатымен ғана ... ... ... ... ... ерекшеліктерімен де. Ерекшеліктер айта кетерлік жайт ... ... олар бұл ... аймақты екі жарты шардың басқа аймақтарымен
салыстырғанда бөлек етеді және аймақ ... және ... ... ... ... қамтиды – геосаясат, экономика, әскери
стратегия, таратпау тәртібі, халықаралық лаңкестікпен және қылмыспен ... ... ... және ... ... ... үшін ... және тағы басқа[83]. ... ... ... ... ... ... басты факторларының біріне
айналған болатын, а ХХІ ғасырда тек ... қана ... ... ... одан әрі ... және жаһандық, аймақтық пен ... ... ... және ... саясатқа барған сайын үлкен
ықпал етеді, әсіресе ... ... ... елдерде – басты қуат көздерін
тұтынушы мемлекеттер, және ... ... ... ...... ... ... аймағына тікелей тиесілі. АҚШ энергетикалық ... ... ... дейін Сауд Аравиясы құраған болатын, олар 2001 жылдың қыркүйегінен
кейін нашарлап ... ... ХХ ... ... ... мұнай
дағдарыстарымен салыстырғанда, ол кезде АҚШ «мұнай ойын картасын» ... ... ел - Сауд ... ... ... ғана ... ... бүгінгі күні Эр-Рияд АҚШ-тан ... ... ... ... ... да, айта кететін жайт, өзінің әсер ету
шеңберінде сақтап қалу мақсатында таяушығыс серіктестеріне қысым ... АҚШ ... бір ... ... нәтижесінде бүкіл Таяу Шығыстық
аймақта антиамерикандық көңіл-күйдің ... ... ... ХХ ... ... ... Таяу ... да өте күрделі жағдай қалыптасты. Шешімсіз
қалған Палестина арабтарының ... араб ... ... салып келген.
Босқын палестиндіктер арасынан көптеген ұйымдар құрылып, ... ... әлек ... ... ... ... ... күрес бастап,
Израильдің қасындағы Иордания, Сирия, ... ... ... ... ... палестиндіктердің қимылдарына қарсы тұрып, артынан қуғын
ұйымдастырып, көршілес ... ... ... ... ... Соған қарай 1966-1967жж Израиль әскерлері ... және ... ... ... кенттерді қиратып жүрді сылайша
біртіндеп жағдай қыза түскен[84]. ... сол ... ... ... ... жақындатуға алып мемлекеттер құштар болған. Сауд ... ... ... ... араб ... ... батысқа қарай ауысып
отырған, ал «прогрессивті» саясат ұстаған Мысыр, Сирия, ... ... ... Бірақ КСРО мен Қытай арасы бұзылып, бұл ... ... ... ... тек өз ... ... ашық күресіп, бір-бірін
жамандап та, әшкерелеп-те отырған. Сөйтіп 60-шы жылдары Араб ... ... лебі ... берді. Оған араб елдерінің өзара
тартыстары қосылып, бұл аймақ бітпейтін ... ... ... ... да ... ... бойынша әр араб елі оны
қолдаудан бас тартпайтын. Ал бүкіл араб ... өзін ... ... және оның елі ... ... қамқоршысы ретінде
саналып, әр сайын Израильді айыптап, оның таяғы батқан Сирия мен ... 1967 жылы ... ... ... Мысыр қарулы күштері Синай
түбегіне, Израильге жақын ... ... ... ... Кеңес Одағы Таяу Шығысқа
тау-тау қару жөнелткені мәлім. Оның көбі ... ... және ... Ирак, Алжир армиялары қатты күшейген, әсіресе салтанатты шерулерде
жаңа боялған танкілер, ... ... ... автоматын асқан
жауынгерлер қарапайым жұртқа қатты әсер тигізетін. Бір ... ... ... Мысыр президенті Насыр 1967 жылы мамырда қатаң түрде
Израильдің әрекеттеріне жауап ... ... одан әрі ... алды.
Насыр шекарада орналасқан БҰҰ әскери бөлімдерін кетірткізді, Тиран бұғазын
жауып, еврей кемелеріне жол ... ... ... ... ... ол тек ... ... келген деген лақабты таратып,
кейбір журналистер мен зерттеушілер Мысырды, оны сол кезде ... ... ... ... ... Ол ... ... шындықты ашпайтыны күмәнсіз. 5
маусымда таңертең Израиль ұшақтары Египеттің басты әуежайларын бомбалады.
Оның танктері Синай ... ... ... ... күні Суэц ... ... ... Соғыстың үшінші, бесінші күндері Сирия мен
Иордания ... ... ... ... Газа, Иорданның Батыс
жағалауы, ... ... ... ... Алты ... ... ... үшін апатты
жағдаймен аяқталды. Суэц каналы істен шығып, бүкіл дүниежүзіне үлкен ... ... ... ... ... рет ... ... болды[85].
Содан бастап халықаралық қатынастарда Таяу Шығыс жанжалы, оның
салдары, Палестина тағдыры, арабтар – ... ...... ... күн ... ... ... 1967-1968жж БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі
таласып жатқан 242 және 338 санды қарарлар қабылдаған. Олар Таяу Шығыстағы
жағдайды ... ... ... ... ... ... ... орындау осы күнге дейін шешілмей келеді. Рас, 1977-1978жж және 90жж
басында Мысыр мен Иордания ... ... ... Мысырға қайтарылды. Ал
Сирия-Израиль бітім шарты әлі жоқ. Негізгі мәселе – ... ... ... ... ... дамуы туралы мәселе 90жж біраз алға жылжып,
Палестина автономиясына жол ашып берген. Бірақ бұл үрдіс 2001-2002жж ... ... ... ... ... қимылдар өршіп, адам шығыны өсіп,
жағдай күйіп тұр.
1.2. Египеттің ... ... ... ... ... ... саясатқа және араб-израиль қақтығыстарының жүрісіне
араб әлемі ішінде жетекші орынға ие Египет жоғары дәрежеде ... ... ... ... ... тартылуы аймақтағы елдердің
саяси көшбасшысы ... ... ... ... Гамаль Абд Насыр (Жамал
Абд Насыр) тұсындағы Египет аймақтағы кеңестік саясаттың ... ... ... қатынастардағы зор ықпалы мен беделінің қалыптасуына
себепкер болды. ХХ ... ... ... Таяу ... ... орын алды. Г. Н. Насыр қайтыс болғаннан кейін, Ануар Садат (1970ж
қыркүйек) Мысыр президенті болды. 1971 жылы 27 ... күні Каир ... және ЕАР ... ... және бірлестік келісімге қол қойылды. Бұл
қадам КСРО ... ... мен ... ... ... мен тәуелсіздігі жолындағы екі ел арасындағы бірлескен ой-
пікірден туындаған іс”,-деп бағаланды [86]. Ануар ... ... ... ... ... ... мен Египет арасындағы достық қарым-
қатынас туралы келісім, алдағы 20 жыл бойына ... ... ... ... ... ... жеңіске жетуіне көмектесіп келе ... ... ... ... ... ... ... экономикамызды
көтеруге, жаңа тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасуымызға көмектесушілермен
достығымыз - ... ... ... - ... ... ... ... алғашқы жылдарында КСРО-Египет қарым-қатынасы тұрғысындағы осы
сияқты сөздер жиі айтылатын. Алайда, Ануар ас-Садат кейіннен ... ... атты ... бұл ... ... ... деп ... «Келісімге қол
қойған мақсатым Кеңес Одағын ... ... [87]. ... 1972-1974 жж. жаңа президент Насыр ... ... ... ... мен ... мұсылмандар” мүшелеріне рақымшылық жасады.
Билік басына 1967 жылы соғыста кінәлі деп танылған ... ... ... ... Ол ... ... ... достық және ынтымақтастық
туралы ... ... ... көп ... ... әскери-саяси
байланыстарын бұрмалап, кеңестік әскерлерді өз ... ... ... ... ... ... кеңестік қару-жарақпен қаруланған
болатын. Ануар ас-Садаттың билікке келуімен Египеттің ... ... мен ... ... бағыты да өзгеріске ұшырады. ... ... ... және ... КСРО-ның мамандары қатысқан. Ануар ас-Садат
саясатына баға бере отырып, оның алдында тұрған таңдаудың шектеулі ... ... Ішкі ... ... ең қиыны, уакыт күттірмесі ... ... мен күн ... ... саны ... келе ... тұрғындарды
асырауды қамтамасыз ету болды. Ануар ас-Садаттың Египеттегі бетбұрысты,
өзгерістерді іске асыруына түрткі ... ... ... да осы ... ... жағдайы мен демографиялық өсімі болды. Дағдарыстан
шығарар бір жол – американдық қолдауға ие болу деп ... ... ... әлемдегі ең күшті мемлекет және оның Кеңес Одағынан гөрі әлемдегі рөлі
жоғары, Египет үшін ... ... ... ... көрсете алады
деген тұжырымға келді. Сонымен қатар, АҚШ Израильге әсер ете алатын бірден-
бір күш және ... ... ... ... ... араб жерлерін,
Мысыр жерлерін босатуға қатысты Израильге қысым ... ... ... деп ұйғарды. Мұндай шешімге келуге Ануар ... ... ... ... ... да итермеледі [88]. ... ... өту ... мен қайшылықтарға толы болды. ... ... ... ... сезінгенімен, мемлекет үшін ең басты қауіп
- Израильмен соғыс екенін түсінді, әрдайым орасан зор ... ... ... шығындар мемлекетті күйреуге ұшырататын еді. Тоқтаусыз соғысты
Египет экономикасы да, халқы да көтермейтін ... ... да ... ... өмір сүру ... ... шығарар жол ретінде есептелді.
Ануар ас-Садат бұл ... іске ... өте қиын ... де ... ел ... ... ... араб әлеміндегі
соғысуға даяр тұрған көңіл-күйлер, сонымен қатар ... ...... да қарсы болды [89]. Осы кездердегі Таяу ... АҚШ және ... ... араб ... ірі мемлекеттер арасында бөлініске
салынуына, әр араб мемлекетінің ішінде өзіндік саяси ... ... ... ... ... ... ... болды. Ал, ұлт-
азаттық көтерілістер нәтижесінде бірқатар саяси-экономикалық, идеологиялық
факторлардың әсер етуімен Таяу ... 1970 жылы ... ... ... ... Оның ... ... Сирия, Сауд Арабиясы болды. Бірақ, Таяу ... ... ... бұл ... үш ... ... ... түскен Иордания мен Ливан да тығыз араласты. Сондықтан да ... ... ... ... бұл ... ... орын ... . 1973 жылы ... ... ... ... ... ... қимылдарын бастады. Мысырлықтар Суэц каналын ... ... ... 20-30 ... жылжыды. Бұл арабтардың қуатының өсіп
келе жатқанын көрсетті. Соғысқа Египетпен бірге Сирия да ... ... ... ... оған қарсы соққы беріп, Дамаск пен ... ... ... 1973 жылы 6-22 ... ... ... ... шабуылға
шығып, Суэц каналының шығыс жағалауын ... ... Бұл ... ... әсері зор болды. Египет-Израиль келіссөздері басталып, Батыс
елдерімен жақындасу күшейе түсті. Таяу ... ... ... кеңестік жақтастықтан бас тартқан Ануар ас-Садат сыртқы ... ... бет ... Осы жолы АҚШ пен КСРО ... ... ... соғысты тоқтатуға қолдарын жеткізді. Осыдан кейін ... ... ... ... ... ... деп есептей келе, Мәскеудің
ықпалынан шықты. Келесі жылы Мысырда «ашық есік» саясаты ... ... мен ... бизнесіне еркіндік берді. Содан кейін Садат Иерусалимге
барып, еврейлермен бітім келіссөздерін бастауға даяр ... ... ... парламентінде сөз сөйледі. Араб елдерінің Израильді үзілді-
кесілді мойындамау шарттарынан алшақтап, араб әлемі ішінде ... ... ... ... қол ... Бұл ... 1977 жылы қараша айында
Ануар Садаттың Иерусалимге баруымен және 1978 жылы Кэмп-Дэвид ... жылы ... ... ... келісімі жасалуымен жалғасты.
Нәтижесінде ... ... араб ... оқшауланып қалды. 1978 жылы
қыркүйекте Вашингтон түбегіндегі американдық президенттер резиденциясы Кэмп-
Дэвидте Дж.Картердің, ... және ... ... ... ... қол ... ... мәселелерді бейбіт түрде
реттеу келешегіне жол ашып берді, Кэмп-Дэвид үдерісі осылай басталды. ... ... ... ұзақ ... нәтижесінде 1979 жылы 29
наурызда ... пен ... ... ... ... қол ... Шығыстағы бейбіт өмірге алғашқы қадам
арабтық Шығыстың экстремистік топтарының ... ... ... ... ... ... ... ал Садатты сатқын деп айыптады.1980 жылдар
басында Египет шиеленіскен ... ... ... ... дағдарысқа ұшырады, халық санының қарқынды өсумен бірге сыртқы
қарыздар да өсе ... Оған оның араб ... ... ... да ... Өзі ... ... соңғы жылдары Ә.Садат барлық қоғамдық
күштерді – солшыл-оңшыл оппозицияны, мұсылман-фундаменталистерін, ... ... ... ... ... мен буржуазияның едәуір бөлігін өзіне
қарсы қойып алғандықтан шаруашылықтағы ... ... ... ... ... және ... ... АҚШ-қа
тәуелділік нәтижесінде балама саясат ұстану үшін ... мен ... ... шектеулі ғана болды. КСРО Кэмп-Дэвид үдерісін сепараттық
және арабқа қарсы бағыт деп ... оны ... Бұл қате ... Араб
Шығысында бір топ елдер қошеметтеп, оны өзгертеміз деп, бірнеше ... ... ... ... ... атып ... қарамастан, оның
бастамасы 90 жылдары жалғаса түсіп, ... мен ... азат ету ... келіссөздерге барды. Бұл бітімгершілік саясат араб елдері мен
КСРО тарапынан үлкен сынға ұшырап, ... ... ... ... әлемінен оқшауланып қалуына себеп болды. Бірақ, кезінде бұл келісімге
кеңестік саяси-идеологиялық ... ... ... ... ... ... ... тарих ғылымының түрлі ... ... ... ... ... ... аталмыш кезең тарихын
жаңа айқындамалар тұрғысынан ... ... ... ... ... ... ғана ... жолы бейбіт келісім екенін аймақтағы барлық ... ... ... өкінішке орай әлі де болса жекелеген мемлекеттік басшылар мен
саяси ұйымдардың ... ... ... әлі де ... ... мемлекеттердің қауіпсіздігі қамтамасыздандырылмай
отыр. КСРО үшін ... ... Таяу ... ... ... ... ... соңғы саяси қадам болды. Таяу Шығыс
шиеленісін ... ... ... ... тең төрағалық ету құқығына
тек 90-шы жылдардың ортасында ... ... жаңа ... ... ... Египеттің Қазан соғысынан кейінгі сыртқы сясатындағы батыстық
бағытқа ... ... ... үзілуіне итермеледі. 1976 жылы
Египеттің КСРО-мен дипломатиялық қарым-қатынасын үзуі Таяу Шығыстағы ... ... АҚШ ... ... ... Осы ... ... Ануар ас-Садаттың билік басына келуімен байланысты мемлекеттің ішкі,
сыртқы ... ... ... ... ... ... деп
тұжырымдаймыз. Өзгеріске басты себептерді төрт ... ... ... ... ішкі ... ... ас-Садат билік басында тұрақтап
қалуы үшін ... ... ... ... ... ... ... арылудан бастады. Бұл қадамы халықтың қарсылығына
ұшырамас үшін ол өз ... ... ... ... Бұл жөнінде президент өз арнауларында: “Насыр ... ...... ... ал ол құдайсыз социализм”, - деп ... ... ... ... Египет қоғамын Кеңес Одағынан алшақтатқысы
келгендігін дәлелдейді. Екіншіден, 1967 жылы соғыстан ... ... ... ... мен ... ... өсімі себеп болды.
Дағдарыстан шығарар бір жол – американдық қолдауға ие болу деген ... ... ... АҚШ - ... ең ... ... және оның ... гөрі әлемдегі рөлі жоғары, Египет үшін дағдарыстан ... ... ... ... деген тұжырымға келді. Ел ... үшін ... ... ... ... ... ... Оның бұл бастамалары 1974 жылы «инфитах» яғни ... ... орын ... ... араб-израиль қақтығысына қатысты
ұстанымындағы өзгерістер. Ануар ас-Садат Египет үшін ... ... ... аз, ал египеттіктер ол үшін ... тыс ... ... ... бұл мәселені жаңа тұрғыда қарастыру қажет деп шешті.
Ол біріншіден Мысыр перғауындар елі, сосын барып Мысыр араб ... ... ... ... Әрине, мұндай бетбұрысқа қатысты мемлекет ішіндегі
қарсылықтарды сезінгенімен, Ануар ас-Садат мемлекет үшін ең ... ... ... ... екенін түсінді. Әрдайым орасан зор ... ... ... ... мемлекетті күйреуге ұшырататын еді. ... ... ... да, ... да көтермейтін болды. Бұл дағдарыстан құтқарар
бір жол «шектеулі түрдегі, саяси соғыс» ... деп ... ... ... ... реттестірудегі өзгерістер. 1967 жылы жаулап алынған
жерлерді босату туралы ... ... ... ... ... ... бұл мәселені шешуде КСРО-дан гөрі АҚШ-тың беделі жоғары, ол
Израильге әсер ете алатын бірден-бір күш және ... ... ... ... араб жерлерін босатуға қатысты Израильге қысым көрсете
алатын бірден-бір мемлекет ... ... ... Осы ... де Ануар ас-
Садат шиеленісті реттестіруде Кеңес Одағымен бұрынғы ... ... ... Оған 1972 жылы ... Кеңес Одағының мамандарын шығару
туралы шешімі дәлел бола алады. Бұл шара Таяу ... КСРО ... ... ... оның ... идеологиясының өміршеңдігіне күман
тудырды.1970-ші жылдардың басындағы Египеттің ішкі, сыртқы ... ... Таяу ... ... ... ... жаңа кезеңіне жол
ашты. Бұл шиеленіске тікелей тартылушы елдердің де оны ... да ... ... ... ... ... қажеттілігін тудырды.1970-ші жылдардың басындағы Египеттің ішкі,
сыртқы саясаттың өзгере бастауы Таяу ... ... ... жаңа ... жол ... Бұл ... тікелей тартылушы елдердің
де оны реттестіруші тараптардың да өздерінің аймақтағы саясаттарындағы
ұстанымдарын ... ... ... ... Таяу ... ... әрекеті, Египет
президентінің елдің ішкі, сыртқы ... ... ... ... ... ... әрекеттерін жаңа арнаға бұрды. Египет ... ... ... ... ... ... ас-Садаттың 1973-1977 жж. іс-
қимылдарының нәтижесі, елдегі ... ... ... сұраныстар
Израильмен жеке сепараттық ... ... Іс екі ... ... ... ... ... Хосни Мүбарак президент болып сайланғаннан
кейін Египет Араб әлемінде ... өз ... ... ... ... Араб әлеміне қатысты және халықаралық ... ... үшін ... ... «сабырлы режим» деген ат ... ... ... ... ... аса араб ... ... қарым-қатынастарын қайта қалпына келтірді.1980
жылдардағы Египеттің ... ... ... араб әлемі мен әлемдік
қауымдастық елдері ... ... ... ... ... қайтарып
алуға бағытталған. Ол ең алдымен, Мысырдың араб-израиль жанжалын ... ... рөл ... ... талпынысынан байқалады. Хосни
Мүбарактың сыртқы саясатта табысқа жетуінің негізгі себептерінің бірі –оның
Израильге қатысты батыл да, бір ... ... ... Ол ... ... орнату маңызды стратегиялық мақсат ... ... ... ... ... ... ... мәселесін
шешумен тікелей байланысты екендігін атап көрсетті. ... ... ... ғана ... ... ... Құрама Штаттарға да біршама дәрежеде
ықпал етуге мүмкіндік берді. Таяу Шығыс мәселесін ... ... ... ... ... ... оның ... да Таяу Шығыстағы
алдыңғы қатарлы маңызды мемлекеттердің бірі болу ... ... ... ... ... араб елдерімен татуласқаннан кейін
аймақта үстемдік орнатуда ... ... ... ... жақсы
түсінді. Екінші жағынан, еврей мемлекеті өз «көршілерімен» қарым-
қатынастарын ... ... ... ... ... оған ... ... қаржылай көмек тоқтатылып, оның ... араб ... ... ... өз ... ... ... де есеп болды. Сондықтан
да Египет тұтастай ... ... ... көп ... ... ... ... қарулануға бақылау орнату және
аймақтық ... ... ... ден ... Тиісті комиссия
құрамында бұл мәселеде Египет Израиль көзқарасынан түбегейлі ... ... ... ... ... ... сөздерінде басты
басымдықтар ретінде төмендегі шараларды жүзеге асыру ұсынылды: Таяу Шығысты
жаппай қырып-жою ... ... ; ... ... арасында
жаппай қарулануға жол бермеу ; әскери салада ... ... ... Каир қандай ... ... ... ... ... белсенділігінен айырылып қалмауға тырысады. Осыған
байланысты Египет аймақтағы ... ... сөз ... жоғары деңгейдегі
кездесулердің дәстүрлі орнына айналды. Мәселен, 1996 жылғы наурыз айында
Шарм аш-Шейхта « бітімгерлер ... ... Оған ... үрдістерге
қатер төндірген Израильдегі бірқатар террорлық әрекеттер түрткі ... ... 29 ... ... оның ішінде Ресей президенті
Б.Н.Ельцин де қатысты. Кездесудің басты тақырыбы халықаралық терроризмге
қарсы ... ... ... ... ... ... Сирия
Ливан, Иордания және Палестинаны азат ету ұйымы ... ... ... ... ... ... ... бар елдер арасындағы
кездесулердің бірде бірінен қалыс ... жоқ. ... ... ұшып ... арада өткізілетін әрбір келіссөз алдында Хосни Мүбаракпен арнайы
кеңесетін. Египет басқа араб ... ... ... сараптамалық
қызмет көрсетіп отырды, ал келіссөздер үрдісінің әр кезеңдерінде Палестина
делегациясының құрамына кеңесшілер ретінде кезінде Израильмен ... ... ... ... Египеттің тәжірибелі дипломаттары
жұмыс жасады. Египет президенті «бейбітшілік –бұл ... ... ... табылады, оған негізінен Палестина мәселесін шеше отырып, ... ету ... және ... жеке ... ... ... орната
отырып, қол жеткізуге болады деп бірнеше рет мәлімдеген болатын. ... осы ... ... ... ... ... күйінде
қалып отырды, тек қана Израильдің кезекті басқыншылық әрекеттері тұрғындар
арасында оның беделін көтере түсті. Хосни Мүбарак « егер ... ... ... ... бір ... ... онда Таяу ... түсініп
болмайтын жағдай қалыптасып, дүрбелең басталуы мүмкін, бұл жағдай аймақтағы
хал-ахуалдың одан әрі шиеленісіп, Израильға ... ... ... үшін қасіретке айналуы мүмкін» деп атап көрсетті. Египет Таяу
Шығыстағы бейбіт үрдістерді тығырықтан шығарып, ... ... ... ... ұсынуын тоқтатқан жоқ. 1998 жылғы 19 мамырда Хосни Мүбарак пен
Жак ... ... ... Таяу ... ... үрдістерді құтқаруға
қатысты халықаралық конференция шақыруды ұсынды. Біріккен мәлімдемеде бұл
форумның Осло мен ... ... ... ... ... оның ... кезде ұсынылып отырған шаралар мен АҚШ-тың
бейбіт бастамасын алмастырмайтындығы ... ... ... ... Әли Махердің айтуынша , Египет пен Франция президенттері
бастамасының негізгі мақсаты –бейбіт келіссөздерді ... ... ... ... және оны ... ... үшін халықаралық
ынтымақтастықтың қажет екендігін айқын көрсетеді. Ол, ... ... яғни ... ... ... және Ливан конференцияның бірінші
кезеңіне қатыспайтындығын атап көрсетті. Сонымен қатар ... ... ... ... ... екі жақ ... ... болмайтындығын да ескертті. Бұл бастаманың бейбіт үрдіске Еуропа
Одағын барынша қатыстыру-Каирдың белгілі бір ... ... ... ... ... атап ... жөн. ... қатар бұл мәселеде
Египет дипломатиясы екі ... ... ... ... ... ... өзара іс-қимылдарды дамыту, екіншіден, еуропалық қауымдастықтың
беделді өкілдерімен бірлесіп, ынтымақтаса жұмыс істеу. ... ... ... жиі ... ... жасайды, жоғарыда айтылған
мысыр-француз бастамасы ... ... ... ... ... ... ... Палестинаны Азат ету Ұйымы мен Құрама Штаттар арасындағы
саяси ... ... ... ... ... оның бітімгерлік
әрекетін де жатқызуға болады, өкінішке орай ол екі жақтың Таяу ... ... ... көзқарасының қайшылыққа толы болуы салдарынан
ешқандай нәтиже берген жоқ. Осы ... ... ... Таяу ... ... палестиналықтар мен израильдықтар арасында тікелей
келіссөздер жүргізуге қадам жасау бойынша халықаралық ... ... ... ... ... қатысатын Палестина
делегациясына тоқталатын болсақ, оның басып алынған аймақтармен қатар, одан
тыс жерлерді мекендейтіндер, оның ... ... Азат ету ... де ... ... ... реттеудің негізгі қағидасы «жерді
бейбітшілікке ... ... ... ... ... ... өз
мүдделерін қорғайтын түрлі себептерді басшылыққа ала отырып, Палестина-
Израиль ... ... аз ... үлес ... Бұл іске ... жоқ. Ішкі ... құру кезеңін бастан кешіріп отырған және сонымен
қатар ... ... ... ... ерекшеліктерін қорғап отырған Сирия
мен Сауд Арабиясы үшін ... мен ... ... барысында туындаған
аймақтық шиеленіс көп қиындық келтірген жоқ. Қазіргі жағдайдың әсер ету
деңгейі ішкі ... ... ... ... ... болуына байланысты
А.Шарон үкіметіне қарсы наразылық науқанының ... ... ... ... да осы аймақтағы мемлекеттер ... ... ... яғни ... ... мен ... Одақтың тиімді мәмілегер рөліне
үміт артып отыр. Жетекші араб мемлекеттерінің, атап айтсақ ... ... ... және ішкі ... ... мен қауіпсіздік
деңгейіне байланысты айқындалады. Египет шетелден түрлі ... алу ... ... ... ... ... ... алушы елдердің ырқына
қарсы өзіне қолайлы саясат жүргізіп отыр. Осылайша, Египеттің Таяу Шығыс
шиеленісін шешу ... ... ... жоқ ... ... болады. Уақыт шиеленісті шешуге мүмкіндік беріп отыр. Араб әлемінің
көшбасшысы саналатын Египет бұл ... ... іске ... ... отыр ... ... ... қарым-қатынасындағы ерекшеліктер
Қазіргі таңда АҚШ-тың аймақтағы демократияны енгізу бойынша саясатының
американдық тәртіптегі мемлекеттер арасында басты обьектілері Египет болып
табылады. ... ... үшін ... ... ие ел, ол ... басты серіктесі болып табылады, әсіресе халықаралық лаңкестікпен
күрес және ... ... ... ... ... ... ... Мысырды Иран мен Сирияға қарсы мүмкін күш ... ... ... ... ... ... ... ауысып отыруы АҚШ мүдделері үшін өте ... ... ... деп ... ... айтқанда саяси көшбасшылардың ауысып
отыруы бүкіл ... Таяу ... үшін ... ... ... ... ... саясаттың мазмұны мен маңыздылығы басқа әлем аймақтарымен
салыстырғанда көбінесе ... бір ... ... мен ... болып келеді, олардың істері қоғамдық пікірмен де, басқа саяси
институттармен де реттелініп, бақылануы мүмкін ... ... Таяу ... ... ... ... ... 1970-80 жылдары келді,
қазіргі кезде саяси беделділердің ауысуы байқалуда, көптеген ... ... ... ... ... бойынша кетуімен тікелей байланысты.
Мысалға, 1999 жылы жаңадан басшылар билікке Алжирде, Бахрейнде, Иорданияда
және Мароккода ... 2000 жылы - ... 2004 жылы – ... ... 2005 жылы – Сауд Арабиясында және ... ... ... ... пен саяси биліктің мүмкін ауысу қаупі Мысыр
үшін де өте маңызды ... ... ... 77 ... ... ... билік басында 1981 жылдан бері отырған ол елдің саяси сахнасынан
уақытынан ерте кету ... ... ... ... ... ... белгілі болғандай Х.Мүбәрәктің денсаулығымен айтарлықтай
қиындықтары бар. Мысыр президентінің басшылығындағы істеп ... ... ... мен мақсаттары қоғамның басым бөлігі мен оппозицияның
қызығушылықтарымен ... ... орай ... ... ... ... және ... саясаттың түп тамырлы өзгеруіне әкелуі әбден ... бұл Каир мен ... ... ... ... ... ... басшылары АҚШ-пен тығыз қарым-қатынастардың
нәтижелерін өте жақсы деп бағаласа, Мысыр ... ... ... ... өте
сенімсіз қарауы АҚШ Израильге көмек көрсетуімен, ... ... ... ... ... Иракта жүргізіп жатқан саясатымен байланысты. Араб
маманы айтуы бойынша, «егерде Мысырда ... ... ... ... ол ... ... ... мүдделерін қорғайтын болса, бірініші
кезекте ол Израильмен барлық келісімдерді жоққа шығарады да ... ... ... ... қатар, бұндай тәртіп ... ... ... Есте ... тағы да бір ... жұмыс істеп жатқан тәртібіне қарсы жалғыз ұйымдастырылған
оппозициялық күш – ... ... ... олар ... мысырлық
халықтың кедей табының арасында өте әйгілі және жоғары беделге ... ... ашық және ... ... ... нақ ... өздері үшін барынша пайда табулары мүмкін. Жаңа ... ... ... ... ... ... ... түсіне отырып
(тек израиль-палестина қақтығысын реттеу үрдісінде ғана ... ... ... өздерінің анағұрлым зор мүдделері үшін де), Вашингтон аталмыш
аймақты өзгерту саясатына ... ... ... ... ... ... ... және либерализациялануына жол бере алмайды.
Осының салдарынан, бұл мемлекетке қатысты АҚШ ... ... ... АҚШ ... өз ... тәртіптерін қолдау қажеттілігінің ... ... мен ... ... ... ұзақ мерзімді
басымдылығы арасында арасалмақты ұстап тұруда. ... ... ... ... ... бар ... қарамастан, жалпы
алғанда бұл мемлекет өзінің тарихи өмір ... ... ... Бұл өз ... ... ... ... соқты, ол туралы
Вашингтон өте жақсы біледі, мемлекетте істегі президентке нақты саяси ... ... ... ... 2005 жылы көктемінде президент
Х.Мүбәрәктің ұсынысымен жасалған конституциялық өзгерістер, АҚШ-тың белгілі
бір деңгейдегі ... ... ... ... ... ... ... негізделген альтернативті тікелей сайлау өткізуді
қарастырады. Осылайша, ... ... ... ... ... ... парламентпен қолдау тапқанды жалпы ұлттық референдумға шығарудың ... бері ... ... ... ... жойылды. Бұл өзгерістер
мемлкеттің саяси жүйесін демократияландыруға бағытталған маңызды ... ... ... ... ... ... ... шындығына келетін болсақ, олар тек қағаз жүзіндегі реформалар ... олар өз ... АҚШ ... және ... ... ... мемлекеттің сайлау жүйесімен ішкі және ... ... ... ... ... ... жұмыс істеп жатқан тәртіпті оппозицияның күшпен қулату мүмкіндігін
алдын алуға мүмкіндік тудыруда. Жалпы бұл ... ... пен оның ... ... ... ... ... қажетті жағдай ... ... ... ... ... рет 2005 жылы 7 ... альтернативті президенттік сайлауда
Х.Мүбәрәк 9 үміткерлерді озып, 88,6% ... ... ... келу көрсеткіші тек 23% құрады. Оған қоса, бұрыңғыдай
мысырлық бейүкіметтік ұйымдардың өкілдері мен ... ... ... жіберілмеді. Сонымен қатар Каирге АҚШ конгрессінің өкілеттігі
келгеннен кейін бұл жағдай дауыс берудің ... кір ... ... ... жаңа ... ... ... президенттігінің бесінші мерзімін ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету керек, әрине оның ... ... ... адам болу ... Тағы да айта ... ... ... болашақта нақты демократиялық өзгерістерді соңғы болып өткізуі
үшін ... ... ... ... және аймақта ... ... ... ғана. Хосни Мүбарак елдің ішкі және
сыртқы саясатында Әнуар Садат ... ... ... ... ... болып сайланды. Египеттің халқының саны 40 миллионды құрап,
оның 90 пайызға жуығы кедейшілікте өмір сүруде еді. ... ... ... оған ... ... ... бас тартты. АҚШ-тың және басқа да батыс
елдерінің саяси және экономикалық қолдауы тығырықтан шығара ... ... ... Насер қайтыс болғаннан кейін үкімет басына Ануар Садат келген
еді. Елдің ... ... күрт ... ... президенттің жақтастары
қуғынға ұшырады. 1971 жылы ... ... ... ... ... жаңа ... қабылданды.(1971 жылы, қыркүйек). Шет ... ... ... ... ... ... ... дін болып жарияланды.1973 жылы 6-22 ... ... ... ... ... Суэц ... шығыс жағалауын қайтарып алды.
Бұл оқиға ... ... ... зор ... ... ... Батыс елдерімен жақындасу күшейе ... ... 1977 жылы ... ... Ануар Садаттың Иерусалимге баруымен ... жылы ... ... 1979 жылы ... ... ... ... жалғасты. Нәтижесінде Египет басқа араб елдерінен
оқшауланып ... 1980 ... ... ... ... ... әлеуметтік
–экономикалық және конфессиялық дағдарысқа ұшырады, халық санының ... ... ... қарыздар да өсе берді. Оған оның араб әлемінен жасанды
оқшаулануы да әсерін тигізді. Өзі ... ... ... ... ... ... күштерді солшыл – ... ... ... –коптыларды, зиялы қауым өкілдері ... ... ... ... ... ... алғандықтан шаруашылықтағы
қалыптасып отырған елеулі қиындықтар, қаржы-экономикалық, ... және ... ... ... ... балама саясат ұстану ... мен ... ... кеңістік шектеулі ғана ... ... ... ... соң ... айыпталып, түрмеге
жабылғандардың барлығын босатты. Садатты өлтірген ... ... ... ... ... жабылды немесе өлім жазасына кесілді. Көптеген
жасырын экстремистік исламдық топтар ашылды. Оның бірі - ... ... жылы ... оның ... өлім ... ... Мүбарак он екі ай
ішінде 4 мың ислам белсенділерін ... ... ... ... біле тұра дін ... ірі іс ... ... бас тартты.
Радикалды ислам фундаментализмі мәселесі күн тәртібінде ... ... ... ... ... ... келген президент олардың
белсенділерімен келісім ... ... ... ... ... партияның қызметіне және олардың ... ... да ... берді. Сонымен қатар оппозициялық ... да ... ... ... ... ... және саяси, экономикалық өмірде үлкен қызметтерін ... ... ... ... ... ... жаңа ... біртіндеп
«десадаттандыруды» бастады. Оның тікелей бұйрығы бойынша жұртты алдап тонау
операцияларын басқарған бұрынғы президент Садаттың інісі ... ... ... ... ... ... Бұл ... Мүбарактың египет қоғамында
коррупцияны ... ... ... ... ... ... бақылағандардың көпшілігі ол өзін «жаңа типті» қайраткер ретінде
көрсетті деп атап ... ... ... ... ... ... ... бе, әлде Садаттың ба» деген сұрағанда, ол «Өзімнің жеке
жолыммен ... деп ... ... Оның ... төрт ... ... ... ашықтық, адалдық, экономикалық
мәселелерді шешу. Мүбарак Садаттың ... ... ... ... ... жоқ. Тек ... ... еркіндікті кеңейтті. Мүбарак
еңбектің өнімділігін арттыруға, жауапкершілікті ... ... ... шақырып отырды.Садаттан ерекшелігі жаңа басшы уәде беруден
бас тартты, бірақ экономикалық саясатқа жаңа ... ... ... ... жәй ... да демократияны дұрыс дамытты. Сонымен бірге ол халыққа
үкіметтің барлық мәселені шешуге күші ... ашық ... ... ... ... ғана ... болады,-дегенді президент
қайталап айтуды ұнатты. Садаттың ашық есік саясатының дұрыстығын, оның
өмірде ... ... ... болғанын, оған елдегі коррупцияның да зияны
болғанын ... ... ... ... ... ... пайдалануға тырысты. АҚШ-пен қарым-қатынасы Израилмен
арадағы дипломатиялық қарым-қатынасына салқындығын тигізетініне ... ... Таяу ... ... ... ... қол ... Жыл
сайын АҚШ-тан қайтарымсыз сыйлықтар, заемдар, әскери несиелер түрінде
миллиардтаған долларлар алып отырды. ... бәрі ... ... ... үшін ... еді. ... барлық жағдайда АҚШ-пен келісім бола берген
жоқ. Мәселен, қызыл теңізде әскери база ... ... ... сұраған АҚШ
ұсынысынан Египет президенті бас тартты. Ол ... ... өзі ... өзі ... ... деп ... берді. Оны американдықтар ... ... ... ... ғана пайдалана алады деді[98].
Экономикалық мәселелер қанша күрделі болғанымен, ... ... ... ... қарым-қатынастар басым бағыт болып қала берді.
Израильмен бейбіт ... ... қол ... ... ... ... ... саяси рөлін қайта қалпына келтіруді президент өзінің басты
мақсаты деп санады. Бұл міндет шешілмейтіндей ... ... ел әлі ... ... еді, ал араб ... ... болса, өздерінің дұрыс
көзқарастарын білдіре бермеді. Дегенмен тығырықтан шығу мүмкіндіктері де
жоқ емес еді, ... ... ... ... ... ... ... білді. Президент Хосни Мүбарактың ... ... ... ... негізделеді:
- басты мақсат ретінде ... ... ... араб ... қол ... ... мүддесін бәрінен
де жоғары қою; ... ... үшін ... жол ... араб ... қол ... барысында Мысырдың
атқаратын ... ... ... араб ... іс-қимылдарын әрдайым өзара
үйлестіріп отыру, ... ... пен ... ... үшін нақты
мәселелерде пікір алмасу және оларды нақты ... ... ... ... бір ... ... ... пікір алшақтығы кезінде де
ескеріп ... ... ... ішкі ... ... ... ... -
барлық араб мемлекеттерінің аумағында ғылым саласында жоғары ... ... және жаңа ... ... баса назар аудару; - сыртқы
дүниемен қарым-қатынас тұрақтылықпен сипатталуы тиіс, ... ... ... ... ... ... отырған бірқатар достық қарым-қатынастағы
мемлекеттермен ынтымақтастықты дамыту. Араб ... ... ... тұратын қарама-қайшылықтарда
қолданылатын өткір қару. Осыған ... ... ... ... ... араб елдерінде кездесіп отыратын арандатушылық айқын ... үшін аса ... ... ... ... ... Біз жеке дара
күресе алмаймыз, керісінше, халқымыз ... ... ... жету үшін ... ... ... ... Араб елдерінің арасындағы
қарама-қайшылықтар мен көзқарастар алшақтығы тек пайдалы ... ... бұл іс ... ... ... пен ... түрдегі байсалды
сұхбат арқылы дау-жанжалдарды реттеуге шақырады». Шын ... ... ... ... ХХІ ... ... де ... тату-
тәтті қадам басудың салдары.Осыған байланысты президент Хосни Мүбарак былай
деп атап көрсетеді: «Бізде уақыт тезіне ... тұра ... күш бар, ол ... өз ... ... үшін ... ... береді. Ең бастысы
– біз өз майданымызды нығайтып, ұлттық күштеріміз бен әлеуетімізді дамытуды
жалғастырамыз». ... ... ... де, ... ... ... 1980 жылдардың бірінші жартысында Израильмен арадағы
келісім-шартты сақтай отырып, белгілі бір дәрежеде араб ... ... ... ... ... ... 1987 ... қараша айында
Амманда өткен ... ... ... Араб ... Лигасында
мүшелігін қалпына келтіру, ал Араб ... ... ... Египетпен
ресми қарым-қатынас орнатуына мүмкіндік беретін қарар қабылданды. Араб
әлеміне қатысты Египеттің саясаты «Мүбарактың ... ... деп ... «он жыл ... ... оның ... ... қана қоймай, өзінің
жетекші орнына ие болды». 1990 жылы Араб ... ... ... ... ... ... ... осының дәлелі. Египет
-Америка қарым-қатынастарына келсек, ... жаңа ... ... тығыз
байланысты сақтай отырып, оған тәуелділікті азайтуға күш салды.1982-1983
жылдары Египет АҚШ-тан экономикалық ... ... ... 1 млрд ... ... ... -1,3 млрд доллар қаржы алды. 1984 жылдың аяғына ... ... ... 8,5 ... доллардан асты. 1985-1987 жылдары жәрдем
көлемі сол деңгейде қалып отырды [99]. АҚШ ... бері ... ... ... ... келеді. 1979 жылы израиль-египет
бейбіт келісімне қол қойылғаннан бері ... ... жыл ... өтемсіз 1,3
млрд АҚШ доллары көлемінде әскери көмек және 535 млн ... ... алып ... уақыт ішінде АҚШ Египетке әскери заем түрінде 4,6
млрд ... , ... ... 12,6 млрд доллар және халықаралық әскери оқу
бағдарламасы бойынша 20 млн-ға жуық доллар берді. АҚШ-тың ... ... ... 1970 жылдың аяғында туған еді. Ол ... АҚШ ... және Наг ... ... ... ... пайдалануға
қызығыушылық білдірді. 1980 жылы Ирандағы тұтқындарды ... үшін ... ... ... ... ... жоққа шығарды. 1981 жылы
Египет АҚШ-қа Рас Банас базасын пайдалануына ... ... АҚШ ... ... ... түрде сатуда. Хосни Мүбарак Ауғанстанға шабуылды
жария түрде қолдаған бірінші араб лидері болды. 2001 жылы ... ... ... АҚШ әскери самолеттерінің ұшуына 6250 рет және әскери
теңіз кемелерінің ... 53 ... ... 2002 ... ... ... ... штаб бастықтарының Біріккен комитетінің төрағасы Ричард
Майерс терроризмге қарсы күресте Египетпен ынтымақтастықты жоғары ... ... АҚШ ... ... ... ... атты ... Египет үкіметінің терроризммен
күрестегі аймақтық жетекшілік күші және ... ... ... жоғары бағаланды. АҚШ Иракқа қарсы операцияны бастайтыны
белгілі ... ... ... ... ... ... ... Махер АҚШ-тың
Иракқа қарсы әскери акциясы үлкен қателік болып табылады және ... ... ... ... ... деді. Алайда екі
жақты ынтымақтастық арта түсті. Терроризмге қарсы күрес ... ... ... ... бірінші кездесуі 2003 жылдың шілдесінде
Вашингтонда болды. Египет үкіметі 2004 ... ... ... ... ... ... білдірді.Сонымен қатар египет үкіметі,
орталық банкі терроризмді қаржыландыруға ... ... ... тастады.Сонымен бірге Египет АҚШ азаматтарына ... ... ... ... ... ... алды. 2003 ... ... ... ... мен ... қарсы
шабуыл ұйымдастырмақ болған «Гунд Аллах» (Құдайдың солдаттары) тобының 43
мүшесін ... 2003 жылы ... ... Ал-Хиджра тобының 12 мүшесі
және Ал-Гамаа Аль-Исламия тобының мүшелері тұтқындалды. Лондондағы 2005
жылдың 7 шілдесінде ... ... бір апта ... осы ... қатысы
бар деген күдікпен бір адам Египет ... ... ... ... және өте ... ... саясат жүргізуді жақтады.
Египет басшылығына ең қажетті нәрсе-Израильмен белгілі бір ара қашықтықты
сақтау ... ... ... ... «Израиль» деген сөз
кездеспеді. Ол Египет экономикасының ... баса ... ... ... ... ... ... Египетке
инвесторлар мен басқа да өкілдерді тартуды көздеді. Кейбір сарапшылардың
пікірінше, бұрын Израиль осы ... ... ... ... ... келіспейді. Израильмен экономикалық қарым-қатынас мәселесі жөнінде
Египетте екі түрлі пікір қалыптасып отыр. Оның бірі ... ... ... ... ... ... айтуынша , аймақта
23 ел бар, оның 22-сі араб елдері. Егер осылардың бесеуі өз экономикасын
біріктіре алса , онда араб ... ... деп ... болады. Егер
Израиль оған қосылып жатса, тіптен жақсы. Арабтарды аймақтық экономикалық
біріктіруден ... жөн, ал ... өзін ... ... сай ... білсе, онда оған «рақым ... деп ... ... ... ... аймақтағы елдердің белгілі бір
өзегі бар деп айтуға болады. Ол өзінің қатарына өзге де елдердің ... ... ... 1987 жылы қазанда Египеттің Халық жиналысы
Хосни Мүбаракты екінші алты ... ... етіп ... Сол жылдың
қараша айында араб елдерінің Лигасы оның мүшелері қаласа ... ... ... ... ... ... ... қабылдады.
Сауд Аравиясын қосқанда тоғыз ел өздерінің елшілерін дереу ... ... Сол ... ... Каирда Палестинаны азат ету
Ұйымының ... ... ту ... Мүбарак Палестинаны азат ету
Ұйымы мен АҚШ, Иордания мен Израиль араларында Таяу ... ... ... ... келісіміне ықпал ететін рөл ойнауға
Египеттің дайын ... ... ... ... ... ... ... ТАЯУ ШЫҒЫСТАҒЫ АЙМАҚТЫҚ МӘСЕЛЕЛЕР
2.1. Египет және Араб ... Араб ... ... ... мен ... түбегінде орналасқан мемлекет. Израиль, Палестина автономиясы, Судан,
Ливия сияқты елдермен шектеседі. Жер көлемі 1001,4 мың ... ... ... ... ... ... қалалық тұрғындар. ... ... ... ... ... жаңа салынған қалалар мен ... ... ... қарай қоныстандыру шараларын қолға алып
келеді. Бұған қоса 3,5 млн египеттіктер шет ... ... ... ... пайызы –арабтар. Ресми тілі араб ... ... ... дінін
ұстанады.(көпшілігі мұсылман -сунниттер) Астанасы Каир қаласы.Басқа да ірі
қалалары: Александрия, Порт-Саид, Мансур, т.б. Ел ... 27-ге ... олар ... ... ... ... бөлінеді. Елді
президент басқарады. Президент 6 жылға сайланады. (қайтадан сайлануға құқы
бар). ... ... 1971 жылы 11 ... қабылданып, 1980 жылы 22
мамыр күні өткен жалпы ... ... ... ... ... ... референдум нәтижесінде қазіргі президент Хосни
Мүбарак үкімет ... ... 1987 жылы және 1993 жылы ... ... ... ... ... палаталы Халық жиналысы 5 жыл сайын қайта сайланып
отырады. Ондағы 454 ... 10-ын ... ... ... ... ... ... өтеді. Бұған қоса Консультативтік кеңес те
мемлекеттегі ең жоғарғы органның бірі болып табылады. Ондағы 210 ... ... ... 140-ы ... ... ... ақша бірлігі-египет
фунты. Ұлттық мерекесі-Революция күні. (23 шілде ,1952 жыл). ... арқа ... ... Суэц соғысынан кейінгі саяси-әлеуметтік ... араб ... ... ықпал етті. Араб елдерінің тәуелсіздік үшін ұлт-
азаттық күресі, ... ... ... жолы арабаралық қатынастарды
күрделендірді. Аймақтағы бұл ... ... ірі ... ... да ... ... Араб ... қозғалыстар нәтижесіндегі билік басына
келген революциялық ұлтшылдардың жалпы араб ... ... әр ... ... болды. Араб әлемінің бірлігін сақтау және оны
қорғауға дайынбыз деген мәлімдеулеріне қарамастан, отарлық тәуелділіктен
құтылған араб ... ... ... ... ... Іс ... ұлтшылдық” “жалпыарабтық ұлтшылдықтан” жоғары тұрды. Бұған
Египеттегі Насырдың алғашқы билік кезеңіндегі жүргізген саясаты да ... ... ... ... саясаттан алшақтай түсті. Империализмге қарсы
күрес жетекшісі ретінде Насыр беделі өсе ... оның ... ... ... қолдамады. Араб бірлігі үндеуінің негізін 1943 ... ... араб ... ... ... ... БААС-тың барлық
бағдарламалары араб әлемі мен араб ұлтының бірлігіне сүйенді. 60-шы ... екі ... ... – Сирия және Ирақ БААС партиясы болып ... ... ... бір ... ... ... пен араб-израиль
қақтығысының өршуі жағдайында араб ... ... ... ... ... ... да отаршылдықтан кейінгі араб әлемінде
біртұтас араб ... ... ... туды және ... ... мемлекеттік дәрежеде де қарастырылды. Екінші дүниежүзілік
соғыстан кейін тәуелсіздік алған бірқатар араб ... ... ... фактор-мұнай болып табылады. Таяу Шығыс аймағындағы ... ішкі және ... ... ... ... бір ... фактор,
ол-Ислам діні. Аймақтағы саяси ахуалды анықтайтын үшінші фактор-ұлтаралық
және конфессияаралық қарама-қайшылықтар болып ... Осы ... ... ... ... ... шешімі қиын да күрделі,
қантөгісті дағдарыстарының бірі-араб-израиль шиеленісімен тығыз байланысты»-
деп атап өтті. Азия мен Африка құрлықтарының түйісінде ... Таяу ... ... ... арасындағы экономикасы біршама дамыған, өзіндік орны бар
беделді мемлекеттердің бірі - ... Араб ... ... ... қаңтар айында Сирияның БААС партиясының панарабтық ... бір ... ... ... ... пен Сирияны біріктіріп басқаруға өтініш
жасады. 1958 жылы ақпанда Сирия мен Египеттің бірігуі нәтижесінде Біріккен
Араб Республикасы (БАР) ... ... ... ... ... наурыз айында Йемен қосылды. Насыр Сирия коммунистік партиясы мен
Египеттегі ... ... ... күшейтті, мұның өзі Кеңес Одағымен
байланыста ... ... ... ... ... болмады. Одаққа жауап ретінде
ағылшындар ... ... мен Ирақ ... Араб ... ... бұл одақ ... ... 1958 жылы Ирақтағы монархиялық ... ... ... ... ... ... аса ықпал етті.
Ирақтағы шілде төңкерісінде ... ... және Арeф ... мәлік
Фейсал ІІ және Нури Са'ид өлтірілді. ... ... ... ... ... ... ... Ливанға,
ағылшындар Иорданияға әскерлерін енгізді. Ливан мен Иорданиядағы ішкі
жағдай шетелдік араласуды тұрақтандыру ... ... ... ... ... ... пактісіне наразылығы, қару-жарақ келісімі, Асуан
су бөгетін қаржыландыру, 1957 жылы ... ... ... ... ... ... сапарынан кейін Ирақ төңкерісі Кеңес
Одағының Таяу Шығыстағы ықпалының артуының тағы бір ... ... ... Ирақ 1959 жылы ... пактісінен шығып, Кеңес Одағымен
дипломатиялық қатынас орнатқанымен бейтараптық бағыттағы ел болып ... ... ... ... ... Ирақ ... жылдар
әскери билік пен азаматтық саяси қоғам бір-бірімен жауласқан тұрақсыз
мемлекет болды. 1961 жылы 28 ... ... ... ... ... ... БАР-дан бөлініп шықты. Сирия мен Египетте ортақ шекараның
болмауы Насыр мен БААС ... ... ... ... ... реформаны жүргізу саясаты және барлық саяси партияларды ортақ
партияға, ортақ қозғалысқа айналдыру ... ... ... ... болды. БААС партиясының басшысы Мишель Афляк Египет-Сирия
одағының тұрақтылығы жолында көп ... ... ... мен ... өз идеяларын табандылықпен қорғауы, өзара ... ... ... ал ... ... ... ... Бұл жағдайлар БАР-дың ... ... ... ... ... ... Бұл жолы ... араб ұлтшылдығынан “елдік ұлтшылдық”
басымдылық көрсетті. Сирия ұлтшылдары ... ... ... ... күш ... Коммунистік партия жетекшісі Халед Багдаш: “Египет пен
Насыр Сирияны “ішкі отар елге” айналдыруды ... және сол ... ... ... ... ... кедейшілікке ұшыратты” ... ... ... Х. ... ... пен ... ... – араб
бірлігінің құлауы емес, бұл демократияға қарсы саясаттың күйреуі” –деді.
1962 жылы 27 ... ... ... ... ... мақсатында
төңкеріс жасалып, елдегі имамат билігі ... ... араб ... ... ... бірі ... онда ... тәртіп орын алды. Қыркүйек оқиғасы жай ғана ... ... орта ... ХХ ... ... ... жол ашқан төңкеріс болды.
Империалистік күштер мен араб реакциясы бірден Йемен ... ... ... АҚШ пен ... ... ... Сауд ... Йемендегі
монархиялық тәртіпті қайта орнату үшін соғысса, ... ... ... ... 10 ... Йеменге әскерлерін енгізді. Осылайша
Йемендегі азамат соғысы екі ірі араб елінің қақтығысуына ұласты. ... ... ... ... Йеменге Египет әскерлерін түсіру үшін Мәскеуден
АН-12 әскери-транспорт ұшақтарын сұрады. 1962 жылы 11 қарашада КОКП ... ... ... ... ... бомбалаушы ТУ-16 ұшақтарын беру
өтініші қаралды. Н.С.Хрущев египеттіктердің өтінішін орындамағанымен,
кейіннен рұқсат берді. 1963 жылы ... ... ... ... жаңа ... ... Енді Египет екі брондытанк дивизиясы мен Т-54
танктерін, авиация - ... ... және ... ТУ-16 ұшақтарын алды. Насырдың Йеменге 50-60 мыңға дейін әскер
енгізуі, Египеттің өзінің қорғанысы мен ... ... аса ... мен ... ... ... ... мемлекетіне көп кері әсерін
тигізді. Осы ... ... ... ... Египетті мүмкіндігінше
Йемендегі істерге көбірек ... осы ... оны ... ... араб
елдері күресінен оқшауландыру болды. АҚШ Египеттегі “шілде төңкерісінің”
ықпалын Арабия түбегіндегі ... да ... ... ... ... ... көтерілістер нәтижесінде араб елдерінің социалистік
бағыт ... ... ... ... ... ... ғасырдың екінші жартысында өз тәуелсіздіктерін алған
бірқатар араб елдерінің өзіндік социалистік бағытта даму ... ... ... ... ... ... пікірінше, бұл:
біріншіден, ХХ ғасырдың екінші жартысындағы араб ұлтшылдығының мәні ... ... ... азат ету ... болғанымен, оның ұлттық
мемлекеттік ... ... ... Екіншіден, бұл кемшілік
отаршылықтан құтылған кезде ауыртпалық ... ... ... ... қатты білінді. Үшіншіден, осы кезде әлемде күш ... ... ... ... ... араб ... бір ... араб
социализмі Насыр және басқа да араб ... ... ... де ... ... ” де ... жоққа шығарумен” де
қатысты болған жоқ. Араб елдеріндегі социалистік таңдау “біртұтас ... ... ... ... іске ... жлы 14 ... ... Египет одағының себеп-салдарлары ескеріле отырып, Каирде Біріккен Араб
Республикасы, ... Араб ... Ирақ ... ... ... декларациясына қол қойылды. Алайда араб коммунистерінің
Ирақ тәртібін демократиялық негіздерге қайшы деп кінәлауы, Ирақ және ... ... ... бір бола ... ... ... ... араб федерациясының құрылуын ... ... араб ... іске асыруға бағытталған тағы бір ... ... 1965 жылы ... ... мәлік Фейсалмен кездесіп,
араб әлеміндегі қарама-қайшылықты, ... және ... ... ... жол ашты. Мұндай араб бірлігі мәселесінің қайта
туындауына себеп Израильдің Иордан өзенінің суын бұруы мен ... ... ... 1955 жылы американдықтардың Иордан өзенінің суын ... ... ... ... ... қабылданбады. Израиль Иордан
өзенінен алынатын су 1955 жылы ... ... ... ... және ... ... ... мөлшерден тыс
тұзданбайтындығына ... ... ... ... ауданынан Негев
шөліне су жеткізу мақсатында ... ... сала ... бұл ... 1964 жылы іске ... мүмкін екендігін ескере
отырып, сол жылы қаңтар айында қайтарымды шаралар қабылдау ... ... ... Бұл ... ... ... екі тармағы – Ливандағы
Хасбани мен Сириядағы ... су ... ... ... Сонымен қатар
конференцияда біріккен араб жоғарғы әскери басшылығын құру жоспарланды,
мұндағы мақсат – ... ... ... ... ... ... ... және Сирияның қандай да бір өзіндік қадамдар жасауына жол ... Араб ... тағы бірі – ... ... ... беруді қарастырулары болды. Араб бірлігі бұл ... де ... Сауд ... ... ... ... ... мемлекетіне
қауіп тудырады деп сескенсе, Сирия, Ливан, Иордания өз жерлерінде Египет
әскерлерінің орналасуынан шошыды. ... Иран ... ... ... ірі ... қару алуға келісті. Осылайша 1964 ... 1965 жылы ... ... ... бұл ... араб бірлігі мен Насыр беделінің төмендеу жылдары
болды [104]. Араб ... ... ... ... ... ... БҰҰ ... ыждаһаттылықпен
бақылады. Пікір-таластар мен кеңестер барысында Палестина ... ... араб және ... ... ... ішкі саяси қайшылықтар ғана емес
екенін ... Араб ... ... ... Александриядағы бас қосуда
Англия үкіметі кеткеннен кейін ... қай ... ... ... ... ... Араб ... Палестина мәселесін ... ... ... 1963 жылы ... ... ... негізделді. Араб әлемі палестиндіктердің заңды құқықтарын
орнатудың тиімді ... ... ... ... ... ... ... бірігіп күшеюінің қажеттілігін түсінді. Сонымен ... ... ... ... Египет, Сирия, Иордания мұндай бірігудің
салдарларын түсіне отырып, жалпыпалестиндік ұйымды құру ... ... ... қарсыласу қозғалысын өздерінің саяси-идеологиялық ықпал
ету аясына ... үшін ... ... ... ... ... мұндай
екі жақтылық “Палестина құрылуы” жобасында да көрінді [105]. “Палестиндік
құрылу” жобасы Палестина араб ... ... ... ... көрсеткенімен, онда нақты территориялық негіз болмады. Өзінің
егемендігін ешқандай бұрынғы мандаттық Палестина ... ... ... ... ... ... ... қарсыласудың саяси және қарулы
күрес үрдісінің өзіне байлаулы болды. Бұл күрес Иордания және ... ... ... араб ... ... ... іске ... тиіс
болды. “Палестина құрылуының” мұндай жағдайы оның бақылауда болу мазмұнын
көрсетті. ... араб ... бұл ... ... ... ... ... ішкі-сыртқы саяси міндеттерінің мазмұны мен
бағыттарына, атап ... ... ... Израильмен қақтығысы
мәселесіндегі нақты ұстанымдарына қарай отырып, олардың қарулы ... мен ... ... ... ұмтылды. 1964 жылы 28 мамырда ... ... ... ... (ПҰК) 1-ші сессиясы шақырылды.
Кеңеске Египет, Иордания, Сирия, Ливан, ... ... ... ... жергілікті комитеттерінен жіберілген барлығы 388 делегат қатысты.
Осы кеңесте Палестинаны Азат Ету Ұйымының ... ... ... ... ... құжатына айналған Палестина ... ... ... ... ... ... ... Палестина халқы - осы ұйымның тірегі”. Хартияның 26-бабында: “ПАЕҰ
- ... ... ... ... қозғалысына жауапты, Палестинаны
азат ету күресін арабтық және ... ... ... ... ... оны ... және оған жауапты болады”,- делінді. Кеңес ПАЕҰ-ның
әскери таралымы – ... Азат Ету ... ... құру шешімін
қабылдады. Насыр ықпалымен құрылған ПАЕҰ-ға Иордан өзеніне ... ... ... тұру ... ... да ... ... палестиналық қарсыласу қозғалысы өзінің тәжірибелік қызметі мен
дамуында неғұрлым сапалы жаңа ... ... ... ... ... ... қолдағанымен, оларды араб жетекшілерінің ... баса ... ... ПАЕҰ-ның араб-израиль қатынастарындағы статус-
кво жағдайын бұзуға жол бермеу ... араб ... ... ... ... ... ПАЕҰ-ны құра отырып, Египет өзінің
ұстанымына жауапкершілікті палестиндік саяси ұйыммен ... ... бұл ... ... араб ... ... тоқтатып, қарсыласу
қозғалысында тәуелсіз ықпалды ұйым - қарулы күресті қолдайтын – ФАТХ ... ... ... ... ... ... ірі ... ашуды
авантюристік әрекетке балап, экономикалық және саяси күрес әдісін ұсынды.
Ол ... ... ... ... ... ... ... шешу емес, Израильдің Палестинаға байланысты БҰҰ қарарын орындауы
маңызды” деп атап көрсетті[106]. ... ... ... ... ... ... келісім берудегі мақсаты ... ... ... жол бермеу, сонымен қатар Египет ұстанымын радикалды
талаптарға қарсы қоя отырып, Египет ... ... ... ... ... ... ұсынуда ұстамдылық бағыттағыларды күшейте
отырып, Хусейн өзі үшін екі маңызды мәселені шешті. Біріншіден, ұстамдылық
бағытындағы ... ... ... қарсыласу ұйымдарына қарсы қоя
отырып, өзі билеп отырған тәртіпке ... ... ... ... ... үрдісіне кедергі келтірді. Екіншіден, Египет-Сирия
алауыздығына байланысты Палестина факторында Египет беделінің өсуі ... ... ... ... ПАЕҰ-ның алғашқы төрағасы А.
Шуқейри: “ПАЕҰ өзінің алдына Иордан өзенінің Батыс жағалауын Иорданиядан
бөлу ... ... ПАЕҰ ... ... ... ... азат
етуді қамтамасыз етеді” деп мәлімдеді. Мұның өзі ... ... ... мен ... ... ... ... егемендігін
орнатуды қалаған сириялықтар ... ... ... ... ... Сирия ПАЕҰ-мен тығыз байланыс орнату және Палестина қарсыласу
қозғалысына өзінің идеологиялық және ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарға қолдау көрсету ... ... ... ... ФАТХ ... бас тартты. ФАТХ -ты құрушылар өздерінің бастамасын іске ... ... жоқ. ... ... қозғалысының алғашқы ұйымдары 1948
жылы соғыс кезінде құрылды. Олардың ішіндегі ең ірілері - ... ... және ... ... ... болды. Алғашқыда ұйым мүшелері аймақтағы
сионистік топтарға ... ... ... ... ... қалыптасқан
жағдайға байланысты олардың міндеттері өзгерді. 1950-ші жылдарда алғашқы
партизандық топтар ... Араб ... ... партизандарды
көбінесе федаиндар деп атайды, яғни олар өзін-өзі ... ... ... ... білдіреді. Осы кезде палестиналық босқындардың ең аз санын
қабылдаған Египетте Палестина ұлттық қозғалысының дамуына қолайлы ... 1950 жылы ... 7-10 ... ... ... өмір ... 1952
жылы шілде төңкерісінен кейін Египет ... ... ... ... жұмыс істеуіне және университетте ... ... ... ... ... төңкерісі, Ирақ революциясы, БААС
партиясының ықпалы араб әлемінде қайтадан ... азат ету ... ... бере бастаған еді. Алайда палестиндіктердің Египетке
қарап бағыт ұстануы 1961 жылы кейін ... ... Араб ... ... ... ... ... Бірлестігі ыдырады. Бұл араб
бірлігі идеясының өміршеңдігін жоққа ... Араб ... ... ... ... ... қолдаған Алжирдің көп ... ... үшін ... Алжир халқының өзінің тікелей күресінің нәтижесінде
жеңіспен аяқталды. Осы оқиғалар, әлем оқиғалары қайтадан ... ... ... ... ... ... қозғалысты
дамытуға ұмтылдырды. ПАЕҰ Араб елдері Лигасына тәуелді болды, АЕЛ оның іс
қимылын бақылап ... ... ұйым ... ... ... ... ... шешім мен саяси қадам алдында ол Насырмен ақылдасуға тиіс
болды”. Ғаза аймағының палестиндіктерге ... ... ... ... әрекеттер арқылы да өз мақсаттарына пайдалана отырып күн өткен
сайын Ғаза ... ... ... өршітті. Баспасөз
беттеріндегі палестиндіктердің құқықтарын орнату ... жиі ... ... ... ... деген шынайы қатынасын көрсетті. ФАТХ
ПАЕҰ-ны Насыр мүдделеріне қызмет ететін Египет ... ... ... ... өздерінің олардан тәуелсіз екендігін көрсетуге тырысты. Екі
ұйымды мұндай салыстыру Насыр ықпалының ... ... ... ... және ... ... көмек берді.
Палестина қарсыласу қозғалысының қозғаушы күштері ... азат ... ... ... сол ... неғұрлым беделді болған насырлық
және араб ұлтшылдығынан да ... ... ... ... ... көсемдерін өздерінің күшіне сенуге, жоспарларын өзгертіп отыруға
итермеледі. Жаңа азат ету топтары ... ... бұл ... ... ... ... болмауы оларды көп ... ... ... және ... ... туындап отырған
қарсылықтарға қарамастан палестиналық қарсыласу қозғалысы өзінің ... таба ... ... және басқа да күш салу арқылы Таяу Шығыстағы ... ... ... жеке ... ... ... бастады және
уақыт өткен сайын бұл ... ... ... ... мәселесіне қатысты араб
елдерінің ұстанымына Египеттің әсерін ... ... ... ... 1956 – 1965 ... ... қақтығысында салыстырмалы түрде
тыныштық кезеңдері деп саналғанымен араб әлеміндегі жағдай ... ... ... Суэц ... кейінгі араб мемлекеттері мен ... ... ... Таяу ... ... саяси ахуалға ықпал
етті. Г.А.Насырдың араб ... ... араб ... ... ... әсер етті. Палестина қарсыласу қозғалысының қалыптасуына
ықпал ете отырып, араб елдері оны өз ... ... етіп ... оның ... болуына ұмтылды. 1950-1960-шы жылдар әлемнің АҚШ пен
КСРО үстемдік еткен екі әскери саяси топқа (НАТО және ... ... ... қырғи қабақ соғыс рухындағы қақтығыстар мен әлемдік ... ... ... ... шешу ... ... ... аймағын өз ықпалды аймағына айналдыруға тырысқан екі жүйе оларды
тәуелділікке ... ... мен ... ... ... күресі осы аймақта одақтастарды,
достарды іріктеп таңдау бағытында ... Бұл ... АҚШ ... ... әскери одақтасы етуге тырысса, КСРО барлық Таяу ... ... ... ... ... насырлық Египетке үлкен үміт
артты. Хосни Мүбарак президент болып ... ... ... ... ... өз ұстанымдарын біртіндеп қайтарып ала бастады. Араб
әлеміне қатысты және халықаралық мәселелерде ... ... ... ... ... режим» деген ат берілді. ХХ ғасырдың 80-жылдары
аяғында ... аса араб ... ... ... қарым-қатынастарын
қайта қалпына келтірді.1980 жылдардағы Египеттің сыртқы саясаты өзінің араб
әлемі мен ... ... ... ... ... ... рөлін қайтарып алуға бағытталған. Ол ең алдымен, ... ... ... реттеуде қайтадан негізгі рөл атқаруға жасаған
талпынысынан ... ... ... саясатта табысқа жетуінің негізгі себептерінің бірі –
оның ... ... ... да, бір ... ... ... Ол Таяу
Шығыста бейбітшілік орнату маңызды стратегиялық мақсат болып табылатыны
және Израильмен ... ... ... Палестина мәселесін
шешумен тікелей байланысты екендігін атап ... ... ... тек
Израильге ғана емес, сонымен қатар АҚШ–қа да біршама дәрежеде ықпал етуге
мүмкіндік берді. Ирак пен Сауд ... ... ... осы аймақтағы
басқыншылық саясатына қарсы тұратын күш ретінде ... ... ... ... ... ... ... пен АҚШ арасында қалыптасқан ерекше
ынтымақтастықты есепке ала отырып, Израиль ... ... ... биіктігін
қайтарып алу үшін оған қысым көрсетуден үмітті ... ... ... ... ... ... ... қайта оралды. Бұл жерде Сирия мен ... ... ... рөл ... Олар ... мен ... ... сапасы жағынан Египеттен басып озды, олардың арсеналында жетілдірілген
ракеталық және көздеу жүйелері сонымен қатар химиялық және бактериологиялық
қарулардың айтарлықтай қоры ... Тағы бір «күш ... - ... ... ... Сауд ... болды. Осылайша араб әлемінің
көп қырлы сипаты ... ... Азат ету ... ... ... ... құру ... күресінде Израильмен бейбіт келісім
жасағандықтан және ... ... ... ... ... ... ... екендігін ескеріп, көбінесе Ирактың қолдауына
сүйенді. Сондықтан да Египет өзінің ... ... ... жағдайын жақсартып, өз әскерін жаңа қару-жарақпен жабдықтау
мақсатында Құрама Штаттармен тығыз ... ... ... Бұл ... Ирак әскерінің Кувейтке басып кіру мәселесіне қатысты Египет
басшылығының айқындамасына да ... әсер ... ... азат ... аяқталғаннан соң 1991 жылы 6 наурызда өткен Египет, Сирия және
Сауд Арабиясы ... ... ... пен ... ... қамтамасыз ету мақсатында Парсы шығанағы мемлекеттерімен
ынтымақтастық орнататыны жайлы жария ... Ирак ... ... ... ... негізгі қауіпті Иран ... ... Осы ... ... ... ... ... мен Египет әскерлері
орналасатын болды. Бірақ көп кешікпей, Египет пен Сирия Сауд ... ... ... ... ... ... жағынан бейтарап саналатын Америка
әскерлері алмастырды. Таяу ... ... ... реттеу үрдісіндегі Египеттің белсенді қызметі оның болашақта
да Таяу Шығыстағы алдыңғы қатарлы маңызды мемлекеттердің бірі болу ... ... ... ... Израильдің араб елдерімен
татуласқаннан кейін аймақта үстемдік орнатуда Египеттің ... ... ... ... ... жағынан, еврей ... ... ... қалпына келтіргеннен кейін, ... оған ... ... ... ... ... тоқтатылып, оның
орнына араб әлеміне, соның ішінде Египетке өз назарын аударады деген де
есеп болды. ... да ... ... ... ... ... ... келіссөздерге ... ... ... ... ... және аймақтық
қауіпсіздік мәселелеріне мұқият ден қойды. Тиісті комиссия құрамында бұл
мәселеде Египет ... ... ... ... қатаң айқындама
ұстанды. Египет өкілдерінің ... ... ... ... ретінде
төмендегі шараларды жүзеге асыру ұсынылды: Таяу Шығысты жаппай қырып-жою
қару-жарағынан тазарту; ... ... ... ... ... бермеу; әскери салада барынша жариялылыққа қол ... Каир ... ... ... ... ... үрдісіндегі белсенділігінен айырылып
қалмауға тырысады. Осыған байланысты Египет аймақтағы өзекті мәселелер сөз
болатын жоғары деңгейдегі ... ... ... ... ... ... ... айында Шарм аш-Шейхта « бітімгерлер саммиті» өткізілді.
Оған бейбіт үрдістерге қатер ... ... ... ... ... болды. Саммитке әлемнің 29 мемлекетінің басшылары, оның
ішінде Ресей президенті Б.Н.Ельцин де қатысты. ... ... ... ... ... күрес стратегиясын жасауға шоғырланды.
Египет басшылығының
Сирия, ... ... және ... азат ету ұйымы басшыларымен
байланысы тұрақты сипатта болды. ... ... ... бар елдер
арасындағы кездесулердің бірде бірінен қалыс қалған жоқ. ... ... ... ... ... ... әрбір келіссөз алдында Хосни
Мүбаракпен арнайы кеңесетін. ... ... араб ... ... ... ... көрсетіп отырды, ал ... ... ... ... ... ... ... ретінде кезінде
Израильмен келіссөздер жүргізіп, келісім-шарт жасауға қатысқан Египеттің
тәжірибелі дипломаттары жұмыс ... ... ... «бейбітшілік –бұл
баршаға арналған таңдау» болып табылады, оған негізінен Палестина мәселесін
шеше ... Азат ету ... және ... жеке ... ... ... отырып, қол жеткізуге болады деп бірнеше рет
мәлімдеген болатын. Соған қарамастан осы ... ... ... ... ... ... ... тек қана Израильдің кезекті
басқыншылық әрекеттері тұрғындар арасында оның беделін көтере түсті. ... « егер ... ... ... ... ... бір қатерге
ұрынса, онда Таяу Шығыста ... ... ... ... ... ... бұл жағдай аймақтағы хал-ахуалдың одан әрі шиеленісіп,
Израильға ... ... ... ... үшін ... ... деп атап ... Экономикалық мәселелер қанша күрделі болғанымен,
сыртқы саясатта,ең алдымен арабаралық қарым-қатынастар басым бағыт болып
қала берді. ... ... ... шартқа қол қойылған кезде, Египеттің
жоғалтып алған жетекші ... ... ... ... ... ... басты мақсаты деп санады. Бұл міндет шешілмейтіндей болып көрінді:
ел әлі де оқшауланып тұрған еді, ал араб ... ... ... ... ... білдіре бермеді. Дегенмен тығырықтан ... де жоқ емес еді, ... ... ... ... ... шебер қолдана білді. Президент Хосни ... ... ... ұғымы мыналарға ... ... ... ... ... барысында араб ынтымақтастығына қол жеткізу; бейбітшілік мүддесін
бәрінен де ... қою; ... ... үшін соғысқа жол ... ... қол ... ... ... ... ... ... араб ... ... өзара үйлестіріп отыру, өзара түсіністік пен пікірлер ... ... ... ... ... және оларды нақты ... ... ... ... бір ... немесе саяси пікір ... де ... ... ... ішкі істеріне араласпау принципін ұстану;-
барлық араб мемлекеттерінің аумағында ғылым ... ... ... ... және жаңа ... игеруге баса ... ... ... ... ... ... тиіс, сонымен қатар
Мысырға өзара тиімді серіктес болып отырған бірқатар достық ... ... ... ... ... ... мемлекеттерінде болып тұратын қарама-
қайшылықтарда қолданылатын өткір ... ... ... ... ... ... «Барлық араб елдерінде кездесіп отыратын арандатушылық айқын
мақсатты ... үшін аса ... ... аямауды талап етеді. Біз
жеке дара ... ... ... ... ... ... мақсатқа жету үшін бейбіт, ынтымақты болуы қажет. Араб ... ... мен ... ... тек ... жұмсалуы қажет, бұл іс ... ... ... пен ... ... сұхбат арқылы дау-жанжалдарды реттеуге шақырады.» Араб
әлеміне қатысты Египеттің саясаты «Мүбарактың нағыз ... деп ... «он жыл ... ... оның қатарына қосылып қана қоймай , ... ... ие ... 1990 жылы Араб елдері ... ... ... ... ... оралуы осының дәлелі[109].
2.2 ... ... және ... ғ. екінші жартысында басталған қайта отарлау саясаты барысында ... Таяу ... ... араласуы мен аймақты өз бақылауында
ұстау үшін күресі күшейіп кетті. Үш құрлықтың жол торабында орналасқан ... ... ... ... ... ... қорының 60 пайызы
шоғырланған Таяу Шығыс Батыс елдерінің жоспарлары мен экономикасында үлкен
маңызға ие ... бұл ... одан әрі ... 1947 ж. 29 ... БҰҰ
Бас Ассамблеясы Арнайы комитеттің баяндамасын тыңдап, болашақ Палестинаның
мемлекеттік құрылымы ... № 181/11 ... ... Қарарда араб
мемлекетіне Палестинаның 43 % жер аумағы, яғни 11,1 мың ... ... араб ... ... үш ... елдің орталық және шығыс
бөлігі, Батыс Галилея және ... мен ... ... ... ... ... ... қоса Яффа қаласы кірді. Еврей мемлекетіне берілетін
14,1 мың шаршы шақырым (56%) аумағына үш бөлік кірді: Шығыс ... ... ... ... ... ... ... Эздрелон жазығы
және Негев шөлінің көп бөлігі. Иерусалим қаласы және Вифлеем ... ... ... аймақ болып жарияланды. Екі
мемлекеттің құрылуы Палестинадан ... ... ... ... ... соң жариялануға тиіс болып, мемлекеттердің демократиялық дамуын
демократиялық конституция қамтамасыз ету керек болды.КСРО, ... ... ... ... ... ... ... жобасын 33 мемлекет
қолдады, ал 13 мемлекет қарсы шықты және 10 ел ... ... оның бірі ... ... шыққан 13 мемлекеттің құрамына Египет, ... ... ... Арабиясы, Йемен, Түркия Иран, Пәкістан, Ауғанстан, Греция және Куба
кірді. Египеттік, ирақтық, саудтық, сириялық ... ... ... ... қатты күйзелмегенімен, олардың әрқайсысы үшін бұл жерден
айрылудың өзіндік әсері болды. Бұл ... араб ... ... ... ауыртпалық, апат, үмітсіздік, рухы сөну ... ... ... 1948 жылы 15 ... күні ... ... араб ... Иордания 6 мың, Ирақ 9 мың, Египет 5 мың, ... 1 мың , ... 3 мың ... ... ... ... ... да араб елдерінен 3 мың
еріктілер болды. Шекарада Иорданияның 4 мың, ... 1 мың, ... ... ... 1500, ... 1800 ... күші және 3 мың ... әскері
тұрды. Барлық араб күштері 46 мың адам болды. Израиль қарулы ... саны 97800 адам ... ... ... ... араб әскерлері
жеңіске жеткенімен, соғыс барысы тез өзгерді. ... ... ... Иордания әскерлерінің алға жылжушылығын тоқтатты және араб
әскерінің қатарында ... ... ... ... ... ... 22
мамырда Ұлыбритания БҰҰ-ға соғысушы екі тараптың өзара ... ... ... ішінде әскери қимылдарды тоқтатуы туралы ұсыныс жасады. 25 мамырда
Египет өзінің бір егеменді мемлекетпен соғыс жүргізіп ... ... ... ... тұрғындарды қорғау мақсатында ... ... ... оқ ... ... ... ... 27 мамыр
күні Араб жоғарғы саяси комитеті де осы мазмұндағы ... ... ... ... ... ... дағдарысты шешу үшін
тиісті шаралар қабылдауды ... ... 29 ... БҰҰ ... Кеңесі
уақытша оқ атуды тоқтату туралы шешім қабылдады. Швед корольдігі жанұясының
мүшесі, БҰҰ-дағы арнайы елшісі граф Фольк ... 27 ... ... ... өзінің ұсыныстарын қойды. Бұл жобада еврей және араб ... ... Араб ... ... ... және Негев
шөлінің бөлігі, ал Израильге Батыс Галилея және басқа да еврей ... ... ... ... ... ... ... еврей аумағын
құру қарастырылды. Лиддадағы әуежай және ... ... мен қоса ... еркін аудан болуы тиіс еді. Иммиграция мәселелерін екі мемлекет
өздері шешуге тиіс болды. Бұл ... ... ... тікті, ол 1948
жылы 17 қыркүйекте террористер қолынан қаза тапты. Террористік ... ... ... ұйымы алды. Екі тарап та - Араб Лигасы
және еврейлер ... ... ... ... үшін ... 1948 жылы 11 мамырдан 1949 жылы ... ... ... Араб ... Палестинада жеңіліске ұшырады. 24
ақпан күні ... одан ... ... Сирия, Иордания елдері Израильмен
уақытша бітімге қол қойды. Ең басты мәселе – ... ... ... БҰҰ-ның делдалдық етуімен қақтығысушы екі жақтың бірнеше рет бітімге
келулерінен кейін екі жылдық соғыс аяқталды. 1949 жылы 12 ... күні ... ... қойған шарттармен келісіп, хаттамаға қол қойды. Нәтижесінде
арабтардың әскери жолмен ... ... ... ... ... ... ... Соғыс нәтижесінде Израиль Палестинадағы
араб мемлекетіне ұйғарылған жердің 6,7 мың шаршы шақырымын тартып алды. ... ... ... Бен-Гурионның: “Еврей мемлекетінің жер
көлемі тек соғыс нәтижесінде айқындалмақ”,-деген сөзі ... ... бұл ... ғана ... анық көрсеткендей. Бен-
Гурион және басқа да ымыраға келмейтін Израиль басшылары Израильді тануға
ниет білдірген ... ... ... ... қабыл алмай тек
соғыстағы әскери басымдылығынан ұтыс іздеді. Бірақ Израильдің ... оның ... мен ... тану ... жеткізбеді.
Соғыстың ең басты қорытындысы палестиналық араб халқының ұлттық ... ... ... және ... мемлекет құру іске асырылмады, өз
жерлерін тастап, босып кеткен 750 мың ... ... саны ... 1,25 ... жетті. Израиль мемлекетінің ... ... ... ... араб ... ... нәсілдік
кемсітушіліктерге ұшырады. Араб елдері ... ... бас ... ... олар ... ... жауы болып қала берді. Израильге
жалпы экономикалық бойкот жариялады. Израиль мен араб ... ... тиым ... Израиль үшін әуе және шекара кеңістігі жабылды. Бұл
бойкотты жеңуге ұмтылған Израильге АҚШ пен ... ... ... ... ... Палестина мәселесінің тууы – Дүниежүзілік сионистік ұйым ... ... ... ... ... ұстанған саясаттарының нәтижесі
деген тұжырым жасаймыз. Таяу Шығыс ... ... ... орны ... ... ... ... державалар саясатында ерекше орын алды. Өз
кезегінде Таяу Шығыстағы арабтық отарларынан айрылғысы ... ... ... ие ... көздеген АҚШ, коммунистік ... ... ... ... ... және ең ... АҚШ-пен арадағы
қауіпсіздік шекара сызығын айқындау, оған қарсы ... ... ... ... ... көздеген КСРО-ның қитұрқы саясаты аймақта әлі күнге
жалғасып ... Таяу ... ... туындатты.
Таяу Шығыстағы өз мүдделерін көздеген мемлекеттер аймақтағы ... ... ... ала отырып, әрбір дін өкілдерінің жер, діни наным-
сенімі мен ұстанымдарына әсер ететін факторларды есепке ала отырып, ... ... ... ... Жер үшін ... ... ... және оның заңдылығын дәлелдеу үшін құрылған ұйымдар, аймақтағы
халықтың қоғамдық ой-санасына ... ... ... ... ... ... аймақта өз кезегінде діни радикалистік, ... ... ... жүзеге асыруына мүмкіндік туғызды. 1948-
1949 жылдарында Палестина ... ... ... ... кеңи ... еді. Ол өзінің бастапқы екі ... ... ... мен ... араб ... қақтығысынан гөрі кеңірек негіздегі
араб-израиль шиеленісіне ұласты. 1948-1949 жылғы ... ... ... ... ... мәселесі т.б. бір сөзбен айтар
болсақ, бірінші араб-израиль соғысынан бастап, уақыт өте ... ... ... жиынтығы қазіргі кездегі “Таяу ... ... ... ... ұласты. Дәл осы кезде Насыр арабтармен ... ... ... ... ... ... орнатуға
ұмтылды. Бен-Гурион Насырдан жоғары дәрежедегі кездесу өткізуді талап етті,
бірақ Насыр оған дайын ... 1954 жылы ... ... ... ... Моше ... Израильдің Таяу Шығыс аймағының тіршілік
кеңістігіне етене ... ... үшін ... байланыс орнатудың
маңыздылығын түсінді. ... мен ... ... хат алмасулар басталды.
Шарет Насырдың Суэц каналы мен ... ... ... ... ... ... тосқауылды алуын қалады, ал Насыр палестиндік босқындар мәселесін
шешуге тырысты. “Палестина соғысынан” кейінгі ... рет ... ... ... ат салысуымен Вашингтонда өтті.
Кездесуде Израиль тарапынан Хаим ... және ... ... ... тарапынан – Абд әл-Хамит Галеб өкілдік ... ... ... еш ... ... ... ... египет-израиль
шекарасынада қақтығыстар болмағанымен де, Насыр мен Иерусалим мүфтиі,
Жоғарғы араб комитетінің ... - ... ... ... ... Францияның 1950 ж. “үштік декларация” ... ... ... ... ... келісім беруі Египетті қатты
алаңдатты. Француздардың Израильмен келісімге ... ... ... болды: Египеттің 1954 жылы Алжир көтерілісшілерін қолдауы француз
үкіметінің наразылығын туғызды; А.Иденнің Насырды Гитлер ... ... ... ... мен ... ... қарым-қатынасқа ықпал етті;
Француз үкіметі Насырға ... ... ... беру ... ... шешуге
мүмкіндік береді деп болжады, сонымен қатар, екінші ... ... ... геноцид саясаты үшін еуропалықтардың белгілі-бір
дәрежеде өздерін кінәлі сезінуі және жаңадан құрылған Израиль ... ... мен ... сияқты қоғамдық идеология қосымша
факторлар болды. Франция 1954 жылы ... ... ... беруге
келісім берді. 1956–1965 жж. аралығын салыстырмалы ... ... ... кезеңдері деп саналғанымен араб әлеміндегі жағдай
тұрақсыз болып қала берді. Суэц дағдарысынан кейінгі араб ... ... ... ... ... Таяу ... ... саяси
ахуалға ықпал етті. 1960-шы ... ... ... ... ... ... ХХ ... 50-ші жылдары ортасынан
қалыптасқан әлемдегі биполярлық жүйе АҚШ пен КСРО үстемдік еткен екі ... ... ... және ... ... ... қырғи-қабақ соғыс
рухындағы қақтығыстар мен әлемдік саясаттағы дағдарыстарды әскери саяси
тәсілмен шешу ... ... Таяу ... ... ... ... идеологияның халықаралық қатынастарға ... ... да зор ... ... Осы тұрғыда Таяу ... ... мен араб ... ... ... ... көрінісі
ретінде бағаланып, Израиль империализм қолындағы қару деп танылды[112].
Египеттің Кеңес Одағынан ... ... ... алу араб ... ... ... ... көрсете отырып, Таяу Шығыста түпкілікті
орнығуда оларды тірек етті. АҚШ та өз одақтасы – ... ... ... ұстанды. Алты күндік соғыс екі ... ... ... ... күресі ғана емес, екі ұлы державаның қырғи-қабақ
қатынасының «сенімді» ... ... ... тұрғысында қарастырылады.
Бірақ, «сенімді жақтастарының» өздерінің жеке мүдделері мен ... ... ... ... ... санасқанымен, өз мақсат-
мүдделеріне қарай ... ... ... олар ... тәуелсіз күш бола
алмады. Өзінің өмір сүруінің ... ... ... ... ... ... оларды араб елдерінің тәуелсіздігі жолындағы
күрестеріне қарсы тұрар Таяу Шығыстағы батыстық ... ... ... ... ... Израиль экономикасы ірі ... ... ... ... ... Израиль Сирия мен Египетке
жасалар агрессия ... ... ... ... және ... қолдау
табатынына сенімді болды және олар ... Ақ Үй және ... ... ... келер араб тәртіптеріне өздерінің жеке
себептеріне байланысты қарсы ... ... ... білді. Кеңес Одағының
АҚШ-қа қарсы күресі арасында осы аймақта одақтастарды, ... ... ... ... Бұл ... сол кездегі партиялық және
мемлекеттік ... үшін ... ... – араб жетекшілерінің империализмге
қарсы бағыт ұстанулары, олардың «империализмнің тіміскі әрекеттерімен» ашық
күрес жариялауы болды. Бұл жоспарда ... ... Таяу ... ... ... ... ... насырлық Египетке үлкен үміт артылды. Екі
жүйе күресі шеңберіндегі өзінің ... ... ... Одағы басты
қарсыласы АҚШ-қа саяси ... беру үшін ... ... ... ... кеңес басшылығының АҚШ-ты Вьетнам соғысы сияқты тағы бір
қақтығысқа ... Таяу ... ... ... ... ... ... шығаруға болмайды. Араб ... ... ... осы ... АҚШ-тың Вьетнам соғысында тұйыққа тірелуі мен
халықаралық жағдайлар да қолайлы болып көрінді. Халықаралық саяси жағдайды
бұлай қабылдау қателікке ұрындырды. ... ... ... ... араб ... мен батысқа қарсы тәртіптерді және Египеттің беделін
түсіретін американдық мүдденің күшін ... ... ... ... ... АҚШ-тың қолшоқпары деп біліп, оны дербес ойыншы ретінде
санамады. Екіншіден, болуы мүмкін соғыстың барлық ауыртпалығын ... ... ... Египет соғыстың болуына аса мүдделі болмағанымен оны
әскери қарымта қайтаруды аңсаған араб ... ... ... дипломатиялық көмек көрсете отырып, Кеңес Одағы араб
елдерінің Израильмен ... ... ... ... ... ... болып бастауға қарсылық білдірді. Нәтижесінде Израильдің
тұтқиылдан жасалған шабуылы арабтарды осы соғыста жеңіліске әкелді. Израиль
Қарулы Күштерінің ... шек ... КСРО ... ... ... талқандамаған күнде де өзінің және Кеңестік қарудың күшін
көрсетеді, ал бұл Кеңес Одағының Таяу ... ... мен ... деп есептеді. Соғыстың басталуына Кеңес ... ... ... ... ... алты ... ... қарулы әскери
қақтығысқа ұласуына Насырдың Синайдан БҰҰ әскерін шығару, Тиран ... ... ... ірі ... ашу ... ... ретіндегі
әлемдік қауымдастықтың реакциясы себеп болды. ... ... ... соғысы 1967 жылы 5 маусымында Израильдің
Египет әскери әуежайларын тұтқиылдан шабуылдауымен басталды. ... ... ... ... шыққаннан кейін Израиль әскері Синай шөліне ... ... ... мен жаяу ... ... ... әуе күштеріне оңай нысанаға айналды.
Израильдіктердің әскери күшінің соғыстың алғашқы күндерінде-ақ басымдылыққа
жетуі ... ... әуе ... ... ... ... ... шаруалардан, яғни заманға сай техниканы толық пайдалана ... ... ... Таза ... ... ... мен БАР-ды
салыстырғанда Египет әскері күрделі техникамен жұмыс істеу, тылдағы нақты
жұмыстар ... ... ... да ... қалды. Египет әуе күштерінің
талқандалуына қарамастан арабтық майдан шебінде Египет ... ... ... ақпарат таратылды. Бұл хабарлар Сирия, Иордания, Ирақ
әскерлерінің соғысқа араласып, көп ... ... ... болды.
Соғыс нәтижесінде Израиль
Египеттің Синай түбегін ( аумағы 60000 шаршы км), Газа аумағын (1200 ... ... ... Батыс жағалауын (6000 шаршы км) Суэц каналының шығыс
жағалауын, Сирияның Голан қыраттары мен ... ... ... ... Израиль көршілес араб мемлекеттерінің есебінен жалпы аумағы
68,7 мың шаршы ... ... ... ... Егер ... ... соғысының нәтижесінде Израиль күшпен Палестина араб мемлекетіне
бөлінген жерді бөліске салған болса, 1967 жылы ... ... ... ... ... ... басып алды. 1967 жылы 28 маусымда
Иерусалим Израильдің біртұтас астанасы болып жарияланды[113]. Алты ... ... ... ... Таяу ... ... баланстың түбегейлі
өзгеруі болды. Алайда Израильдің әскери жеңісі оған аймақта ... ... ... ... ... ... жеңісті саяси жеңіске
айналдыру мүмкіндігіне және жаулап алған жерлер орнына бейбітшілік алуға
жете алмады. Алты ... ... бір ... ... ... ПАЕҰ ... артуы болды, соғыстан кейін Палестина халқының бірден-
бір заңды өкілі ... ... ПАЕҰ Таяу ... ... дербес ойыншыға
айналды. Сонымен бір мезгілде Израильде діни және саяси пайымдаулармен алға
шыққан 1967 жылы ... ... ... ... қарсы күштер өздерінің
ықпалын күшейтті. Егер 1967 жылы ... ... ... ... ... баға ... соғыс бір
жағынан американдықтардың израильдіктерге деген жаңа ... ... ... стратегиялық міндеттерді дербес, өздігінше шеше
алатындығын көрсетті. Маусым соғысы араб қоғамдық ... ... ... ... ... «империалистік басқыншылық» мағынасында қабылданды.
Кеңес Одағының араб елдерімен ... ... ... ... ... ... кезіндегі жүргізілген дипломатиялық күрестерден
көрінді. ... ... бір ... ... ... мен ... ... қолдауына сүйенген КСРО, екінші жағында Израильді қолдаушы батыс
елдері мен АҚШ тұрды. ... сол ... ... ... – екі ... ... қырғи-қабақ соғыс жағдайымен
байланысты БҰҰ-дағы қарама – ... ... ... ... ... ... шешімдері араб-израиль қақтығысын реттестіруде
мықты халықаралық – құқықтық ... ... ... ... қауымдастықтың
жоғарғы саяси форумы ретінде мән бергендіктен де ... бұл ... көп үлес ... Оған ... ... БҰҰ ... ... он
бес шақырылымы Кеңес Одағының өтініші бойынша оқ атуды тоқтату қарарлары
кеңес өкілдерінің ... ... ... ... соғыс
кезіндегі БҰҰ-дағы кеңес дипломатиясының тактикасын аса жетісті деп
мойындау қиын. ... ... КСРО ... ... ... үзу ... әрекет етті. Екіншіден, Мәскеуден алынған нұсқау
бойынша Кеңес ... ... ... ... ... ... ... соғыс араб-израиль қатынастарының жаңа кезеңінің
басталуымен ғана айқындалмайды, бұл ... таяу ... ... ұзақ та қиын ... ... көрсетті. Бұл кезеңде араб-
израиль қақтығысына әр деңгейде тартылған ... ... ... ... ... ... ... өзінің
серіктестерімен Таяу Шығыстағы одақтастарына бұл аймақта Мәскеумен достық
қатынастардағы тәртіптердің құлауына жол бермейтінін және бұл ... ... ... ... ... ... соңынан жүргізілген іс
жүзіндегі ... ... ... ... Египет пен Сирияға соғыстан кейінгі
жағдайын қалпына келтіру ғана емес, әскери күшті арттыру мақсатында да ... ... ... ... Бұл үдерістің екінші жағы аймақта
қаруландыруды арттырған АҚШ-тың Израильді ... ... ... ... ... ынтымақтастықтан басқа экономика, саясат,
мәдениет саласында да ... ... ... ... ... су ... Асуан су бөгеті, Хелуан ... ... ірі ... салынды, көптеген египеттіктер, ... ... ... ... алды. Алайда, сол кездегі Кеңес саясатының
жағымсыз түрде сипатталған сәттері де болды. Алты күндік соғыстан ... ... ... ... антисионистік, антисемиттік күрес
жүргізді. Ғылыми айналымға «халықаралық сионизм» сөз тіркесі ... ... ... ... ... ... мойындауға асықпады. Соғыс ... араб ... ... ... Египет Таяу Шығыс мемлекеттеріне
қатысты сыртқы саяси бағыттарындағы дұрыс, ... ... ... КСРО араб ... ... ... тұтқиылдан шабуыл
жасауынан, Израильге АҚШ-тың көрсеткен көмегінен, «әлемдік империализмнен»
іздеді [114].
Маусым соғысынан кейінгі ... Таяу ... ... ... ... үш негізгі ережені қамтыған, неғұрлым теңдестіруге негізделді.
Біріншіден, 1967 жылы маусым соғысы барысында Израиль әскерлерінің ... ... ... ... ... Бұл ... ... 242-ші қарарының да
мазмұнында болды. Екіншіден, Палестина араб халқының өзін-өзі анықтау ... ... ... туралы талаптарын қоюы болды. Үшіншіден, КСРО
болашақ Палестина ... мен ... ... қоса ... Таяу ... тәуелсіз өмір сүруі мен дамуын қолдауы болды. Ол ... мен араб ... ... соғыс жағдайын тоқтату, олардың
арасында өзара құрмет, теңдік, ... тату ... ... ... ... мақсатында батыл қадамдар жасау ... ... мен ... ... Кеңестік бейбіт
бастамалар мен ұсыныстар суық соғыс ... ... ... ... сәйкес Израиль мен батыс державаларының қарсы ұсыныстары
Кеңес бастамаларының нәтижелерін ... ... ... ... ... ... басты талабы араб елдерінің Израильді тануын
қамтамасыз ететін және ... да екі ... ... қол ... ... ... жүргізу болды. Египет мұндай келіссөздер
болған жағдайда Израиль соғыстан ... ... ... пайдаланып,
басқа да белгілі бір саяси артықшылықтарға қол жеткізеді деп ... ... ... Таяу ... ... жеткізер күш деп есептегендіктен,
Египет басшыларының пайымдауынша мұндай келіссөздерден АҚШ пайда көретін
болды. ... да ол ... мен араб ... арасындағы тікелей, оңаша
келіссөздерге қол жеткізді. Мұндай қадамды ... ... ... ... ... араб ... да ... араб-
израиль қатынастарының американдық көмек және шарттермен реттестірілуінің
Кеңес Одағын Таяу Шығыстағы ықпалынан ... ... еді. ... Израильмен дипломатиялық қатынасының болмауы да КСРО-ны шиеленісті
реттестіруде ... ету ... ... ... араб-израиль қақтығыстарын реттестіру
саясаты Таяу Шығыста бейбітшілік пен ... ... аса ... ... ... – Таяу ... сол кездегі жалпы алғанда
«үшінші әлемде» өзінің ықпал етуін кеңейтуде ... ... Сол ... және ... ... түсінігі бойынша мемлекеттік мүдде Кеңес
Одағының «үшінші әлемде» шығысеуропалық халықтық ... ... ... ... емес даму ... ... ... ұдайы
өсіру жолымен байланыстырылды. Мұның өзі Кеңес Одағының БҰҰ-дағы, жалпы
әлемдегі ерекше статусын ... ... ... ... БҰҰ ... ... бейбітшілікке қол жеткізу жолдарын талқылауға кірісті және
бұл мақсатта Бас Ассамблея мен БҰҰ Қауіпсіздік ... 1967 жылы ... ... ... ... ... ... кең консенсусқа қол
жеткізді. Қалыптасқан жағдайда Израиль басшылығы уақыт өте ... ... ... ... ... ... жерлерін сақтап қалуға тырысты.
Сондықтан реттестіру ... ... ... ... ал ... мен АҚШ ... ... ұйымдастыруда келісімді саясат жүргізуге дайын
болмады. 1967 жылы соғыстан кейінгі айлар ... ... да ... ... емес екендігін көрсетті. Араб елдері
Израильді танудан бас ... ... өз ... осы ... ... ... 1967 жылы маусым соғысына дейінгі жерлердің статусын
анықтаудағы жекелеген араб ... мен ... ... ... Таяу ... ... реттестірілуіне қазіргі күнге
дейін кедергі келтіріп отыр[115].
2.3 Қазіргі кездегі Таяу Шығыстағы қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... саяси географиясы және оған қоса
оның мәдениеті дағдарысты жағдайда. Қазіргі таңда барлық елдер ... ... ... бұл ... ... жүйесінде қалып отыруда. Тауар
айналымы, еңбек күші және капитал ... ... өз ... ... Таяу ... ... ... тауар байкоттары және ... тән ... ... ... - геосаяси, геостратегиялық ... ... аса ... ... ... таңда халықаралық
қауіпсіздіктің мәселелері мен қауіптердің ... ... көзі ... ... ... ... ... таралу қаупі, халықаралық лаңкестіктің қаупі,
аймақта аталмыш «қалыптасып бітпеген» мемлекеттердің бар болуы, ... ... ... ... ... Таяу ... ... таңдағы әлемнің жарылыс болуы қаупі ең жоғары мүмкін нүктесіне
айналдырды. Әлем қазіргі уақытта тек даму ... және ... ... ... ұмтылушылықпен алға жүріп, қарапайымдылықтан әл - ... ... ... жүйе ... ... Таяу Шығыс елі қанша жыл
өтсе де әлі сол баяғы қарама – қайшылық, ... және ... ... ... ол ... ... адамзаттың көңіл аударатын объектісіне
айналып отыр.Таяу ... ... одан әрі ... бүкіл әлемдегі
ахуалды тұрақсыздандыруы мүмкін. Таяу Шығыстың дағдарыстан ... ... ... ... ... сенімі, оның басшылары, мен халқының
өзіне–өзі сенімі, халықаралық ... ... ... ... ... ... пен дамуға деген сенім қажет. Таяу ... ... пен ... ... ... Ал ол ... деген
сенім аймағы болуы тиіс. Жылдан – жылға созылып келе жатқан қақтығыстар
аймақты әлсіретті, оның ... ... оның ... және ... ... ... Қақтығыстар өзінен кейін мұраға көп қиыншылықтар мен
қантөгісті қалдырды. Тез ... ... ... ... ... ... ... Ол келісім аймақты жағдайда реттеуге, қақтығыстарды
бейбіт түрде шешуге, халық шаруашылығын ... алып ... ... ... ... ... тиіс[116].
Әрине, соңғы кезде емес, бастапқы рөл энергетикалық қауіпсіздікте,
себебі Таяу ... ... ... нарыққа көмірсутек ресурстардың
экспортына қауіп төндіреді. ... ... ... жорамалды күшеюі әлем қауымдастығының Таяу Шығыс мәселесінің
кешенді түрде шешуге деген ... ... ... ... ... ... және ... өзгертулерді жүзеге асыру
қажеттілігі қазіргі таңда аймақтың дағдарыстық жағдайдан ... ... ... қарастырылуда. Сонымен қатар, бүгінгі күнге дейін-ақ аймақты
реформалау ... ... ... ... ... Мүбарак президент болып сайланғаннан ... ... Араб ... өз ... ... ... ала бастады. Араб әлеміне
қатысты және халықаралық мәселелерде бірқалыпты көзқарасы үшін ... ... ... деген ат берілді. ХХ ... ... ... аса араб ... ... ... қарым-қатынастарын
қайта қалпына келтірді. 1980 жылдардағы ... ... ... өзінің
араб әлемі мен әлемдік қауымдастық елдері арасындағы мәмілегер ... ... ... алуға бағытталған. Ол ең алдымен, Мысырдың ... ... ... ... негізгі рөл атқаруға ... ... ... ... ... саясатта табысқа жетуінің
негізгі себептерінің бірі –оның Израильге қатысты батыл да, бір ... ... Ол Таяу ... ... орнату маңызды стратегиялық
мақсат болып табылатыны және ... ... ... ... ... ... тікелей байланысты екендігін атап көрсетті.
Мұндай ұстаным тек Израильге ғана емес, сонымен қатар Құрама ... ... ... ... ... мүмкіндік берді. Ирак пен Сауд Арабиясына
Египет Иранның осы ... ... ... ... ... ... қажет болды. Сирия КСРО тарапынан жасалатын белсенді Египет пен АҚШ
арасында қалыптасқан ерекше ынтымақтастықты есепке ала ... ... ... ... биіктігін қайтарып алу үшін оған қысым көрсетуден үмітті
болды. Египет күштер ара салмағы өзгерген аймақтық ... ... ... Бұл
жерде Сирия мен Ирак сияқты мемлекеттер жетекші рөл атқарды. Олар ... ... саны және ... ... ... ... ... олардың
арсеналында жетілдірілген ракеталық және көздеу ... ... ... және ... ... ... қоры болды. Тағы бір
«күш орталығы» ... ... ... ... Сауд ... Осылайша араб әлемінің көп қырлы сипаты болды. Палестинаны Азат ету
Ұйымының басшылары ... ... ... құру ... ... бейбіт келісім жасағандықтан және Құрама Штаттармен жақын қарым-
қатынаста болғандықтан Египеттің іс-әрекеті ... ... ... Ирактың қолдауына сүйенді. Сондықтан да Египет өзінің аймақтық
мәртебесін көтеруде, ... ... ... өз ... жаңа ... жабдықтау мақсатында Құрама Штаттармен тығыз ынтымақтастық орната
бастады[117]. Бұл сол ... ... ... ... кіру ... ... ... басшылығының
айқындамасына да біршама әсер етті. Кувейтті азат ету ... соң 1991 жылы 6 ... ... Египет, Сирия және Сауд
Арабиясы басшыларының кездесуінде Египет пен Сирия ... ... ету ... ... ... мемлекеттерімен ынтымақтастық
орнататыны жайлы жария етті. Ирак халықаралық одақ күштерінен жеңілгеннен
кейін, негізгі қауіпті Иран төндіре ... ... Осы ... ... ... ... мен ... әскерлері орналасатын болды. Бірақ көп
кешікпей, Египет пен Сирия Сауд арабиясынан өз әскерлерін шығарды, ... ... ... бейтарап саналатын Америка әскерлері алмастырды.Таяу
Шығыс мәселесін бейбіт жолмен реттеу үрдісіндегі Египеттің белсенді қызметі
оның ... да Таяу ... ... ... ... ... болу ниетімен тікелей байланысты. ... ... араб ... татуласқаннан кейін аймақта үстемдік орнатуда
Египеттің басты қарсыласы ... ... ... ... ... ... өз ... қарым-қатынастарын қалпына келтіргеннен кейін,
Құрама Штаттардың оған деген көзқарасы өзгеріп, қаржылай көмек ... ... араб ... ... ... ... өз назарын аударады деген
де есеп болды. Сондықтан да Египет тұтастай аймақ мәселелері ... ... ... ... ... ... ... бақылау
орнату және аймақтық қауіпсіздік мәселелеріне мұқият ден қойды. Тиісті
комиссия құрамында бұл ... ... ... ... ... қатаң айқындама ұстанды. Египет өкілдерінің сөйлеген ... ... ... ... шараларды жүзеге асыру ұсынылды: Таяу
Шығысты жаппай қырып-жою ... ... ... ... ... ... жол ... әскери салада барынша жариялылыққа
қол жеткізу. Каир қандай жағдайда болмасын өзінің бейбіт ... ... ... ... ... Осыған байланысты Египет
аймақтағы өзекті мәселелер сөз ... ... ... ... ... ... Мәселен, 1996 жылғы наурыз айында Шарм аш-Шейхта «
бітімгерлер саммиті» ... Оған ... ... қатер төндірген
Израильдегі бірқатар террорлық әрекеттер түрткі болды. Саммитке әлемнің 29
мемлекетінің басшылары, оның ішінде ... ... ... де ... ... ... ... терроризмге қарсы күрес стратегиясын
жасауға шоғырланды. ... ... , ... , ... және Палестинаны азат ету ... ... ... ... ... ... ... қатысы бар елдер
арасындағы кездесулердің бірде бірінен қалыс қалған жоқ. ... ... ... ... арада өткізілетін әрбір келіссөз алдында Хосни
Мүбаракпен арнайы кеңесетін. Египет басқа араб елдеріне әртүрлі ... ... ... ... ал ... үрдісінің әр
кезеңдерінде Палестина делегациясының құрамына кеңесшілер ... ... ... ... ... ... ... Египеттің
тәжірибелі дипломаттары жұмыс жасады. Египет президенті «бейбітшілік –бұл
баршаға арналған таңдау» болып табылады, оған негізінен ... ... ... Азат ету ... және ... жеке өзімен
өзара байланыстар орната отырып, қол жеткізуге болады деп ... ... ... ... ... осы уақыттарда Палестина көсемінің
жағдайы тұрақсыз ... ... ... тек қана Израильдің кезекті
басқыншылық әрекеттері тұрғындар арасында оның беделін көтере ... ... « егер ... ... ... ... қандай-да бір қатерге
ұрынса, онда Таяу Шығыста түсініп болмайтын жағдай қалыптасып, дүрбелең
басталуы ... бұл ... ... ... одан әрі ... қолдау көрсетіп отырған мемлекеттер үшін қасіретке ... деп атап ... ... Таяу Шығыстағы бейбіт ... ... ... ... жолында жаңа бастамаларды ұсынуын
тоқтатқан жоқ. 1998 жылғы 19 мамырда Хосни ... пен Жак ... ... Таяу ... ... ... ... қатысты халықаралық
конференция шақыруды ұсынды. Біріккен мәлімдемеде бұл форумның Осло ... ... ... ... негізінде өткізілетінін оның қазіргі
кезде ұсынылып отырған шаралар мен ... ... ... ... ... Египеттің Франциядағы елшісі Әли
Махердің айтуынша, Египет пен Франция президенттері ... ... ... ... ... ... орасан қауіптің алдын-
алу және оны тығырықтан шығару үшін ... ... ... ... ... Ол, ... қатысушы тараптар, яғни Израиль,
Палестина, Сирия және Ливан ... ... ... атап ... ... ... ... бұл конференцияның
келіссөздер бастамасы немесе екі жақ ... ... ... да ... Бұл ... бейбіт үрдіске Еуропа Одағын
барынша қатыстыру-Каирдың белгілі бір мақсатта жүргізген ... ... атап ... жөн. ... ... бұл ... Египет
дипломатиясы екі бағыт ... ... ... ұжымдық негізде
Еуроодақпен өзара іс-қимылдарды дамыту, екіншіден, еуропалық қауымдастықтың
беделді ... ... ... ... істеу. Әсіресе Египет
Франция басшылығымен жиі тығыз қарым-қатынас жасайды, ... ... ... ... ... болып отыр[118].
Египеттің ... ... ... Азат ету ... мен Құрама Штаттар арасындағы саяси ... ... ... ... оның бітімгерлік әрекетін де жатқызуға
болады, өкінішке орай ол екі ... Таяу ... ... ... көзқарасының қайшылыққа толы болуы салдарынан ешқандай нәтиже берген
жоқ. Осы кезде Египеттің көзқарасы Таяу ... ... ... мен ... арасында тікелей келіссөздер жүргізуге
қадам жасау бойынша халықаралық ... ... ... ... ... ... ... делегациясына
тоқталатын болсақ, оның басып алынған аймақтармен қатар, одан тыс ... оның ... ... Азат ету Ұйымының өкілдерінен
де құралуы көзделді. ... ... ... ... – «жерді
бейбітшілікке айырбастау» болды. Араб әлемінің аймақтық ... ... ... түрлі себептерді басшылыққа ала отырып, Палестина-
Израиль шиеленісін шешуге аз ... үлес ... Бұл іске ... жоқ. Ішкі қайта құру кезеңін бастан кешіріп отырған және ... ... ... ... ... ... қорғап отырған Сирия
мен Сауд Арабиясы үшін интифада мен А.Шаронды ... ... ... ... көп қиындық келтірген жоқ. Қазіргі жағдайдың әсер ... ішкі ... ... алғанда, биліктің тұрақты болуына байланысты
А.Шарон үкіметіне қарсы наразылық науқанының шеңберінен ... ... ... да осы аймақтағы мемлекеттер биліктің мүдделі ... яғни ... ... мен ... ... ... ... рөліне
үміт артып отыр. Жетекші араб ... атап ... ... ... ... және ішкі ... ... мен қауіпсіздік
деңгейіне байланысты айқындалады. Египет шетелден түрлі ... алу ... ... ... ... «бейбіт дивиденттер» алушы елдердің ырқына
қарсы өзіне қолайлы саясат жүргізіп отыр. ... ... Таяу ... шешу ... ... ... жоқ деген тұжырым
жасауға болады. Уақыт шиеленісті шешуге мүмкіндік беріп отыр. Араб әлемінің
көшбасшысы саналатын Египет бұл ... ... іске ... ... отыр және
қоса береді. 1993 жылы Ослодағы келіссөздерден кейін араб ... ... пен ... ... барлығы бейбітшілік процессті
жоққа шығарды ... – ақ, ... ... бас тартты.
«Аймақтық жүйе» араб елдерінің бір – бірімен байланысқан ... ... ... ... арабтық әлем ... ... ... ... ... ... ... бір – біріне кедергі
тигізгенге дейін еді. Оған дәлел ретінде араб елдерінің лидерлері соңғы ... ... ... ... тек бір – ақ рет ... жылы ... ... болған конференцияда, 2001 жылы ... ... ... ... ... ... ... бейбітшілікке
қарсы елдердің, соның іщінде Ирак және Ливан, ... және ... ал ... ... Израиль мемлекетімен дипломатиялық достық қарым – қатынасын
орнатып қойған болатын, оған қоса енді ғана қарым – қатынас ... ... ... ... және ... ... кездесуі өтті. Сирия және
оған қарасты Ливан басқа категориядағы елдер қатырана жатты. Конференцияға
жиналған ... ... ... ... ...... ... бірінші талқылау мәселесіне қойды. Бұл мәселені
шешуде әр ел ... ... ... және өз көзқарастарын қорғап
ұсынды.Конференция аяғында аймақтық араб елдерінің жүйесі елдердің ... ... ... әрекетсіздік танытып отырғандығын байқауға болатын еді.
Конференцияларға қатысушылар палестиналықтарға ... ... екі ... ... ... – ақ, оқиғаның ары қарай дамуын қадағалайтын сыртқы
істер ... ... ... ... ... Осыған қоса араб
мемлекеттері, Египет пен Иорданияны қоспағанда, Израилмен бейбіт келісімге
қойған мемлекеттерді ... олар ... ...... ... ... араб ... лидерлері конференциясы осы бағытты
ұстанды. Араб елдерінің негізгі субьектілері: Египет, Сауд Аравиясы ... ... – ақ ... бұл ... ... ... жеке мақсаттарын
көздеді, ал олар палестиналықтардың көзқарасына ... ... ... отырды.
«Маңызды араб мемлекеттерінің» одағының негізгі проблемасы олардың
әрқайсысының ... ... ... және ... ... бір ... еді. Бұл одақ ... шығыс арабтық держава – Иракқа БҰҰ –
ның ... ... ... өмір ... Египет бейбітшілік процессті
жүзеге асыруда делдал ... ... келе ... мемлекет. MENA
жиналысында – Таяу ... және ... ... ... ...... ... орындарды алып, бұрынғы көзқарасына қарсы
бағытты ұстана бастады. MENA Египеттің екі ... ... ... ... араб – ... ...... мәселесін жою арқылы американдық
«бейбітшілік дивиденттерінен», ал оның көлемі 2,1 млрд. АҚШ доллары жылына
құрады, ... ... еді. Ал ... ... 1979 ... ... келе
жатқан «бейбітшіліктің пионері» Израиль мәселесіне ... өз ... ... еді. ... ... Египет өзінің экономикалық
жағдайының төмендігіне байланысты Таяу Шығыс елдері аймақтық зонасына
шектетіліп ... деп ... ... ... сыртқы істер минситрі
Амра ... және ... ... ... ... – ақ ... Израилмен бейбіт қарым – қатынас түскісі келген мемлекеттерді
қатты сынға алып, айыптап ... ... ... ... жасап отырды. Соның арқасында Арафатты Барканың ұсынысын қабылдамай,
Кэмп – ... ... ... ... ... қарсы болуды
үгіттегісі келді. Шаронның сайлауда ... ... ... ... орнатуға сылтау ретінде қолданғысы келді. Қазіргі таңда Таяу
Шығыста ... ... пен ... ... ... пайда болуда. Әрбір мемлекет ешкімге тәуелді ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылық және
дамуды қойып, әріптестікке бой беруі қажет. Бұл мәселені шешуде ... «Terra media». Оны ... ... ... жалғыз болған жоқ: онда
халықаралыө Құрама Штаттар ұйымдары, Европаның Одақ, Жапония және ... ... – ақ, оған ... және ... Жерорта мемлекеттері және
Парсы ... ... ... ... Бұл жерде араб – израил
қақтығысы – тек үлкен мәселенің бір ұшы ... ... ... Таяу ... қару – жарақты орналастыру, әлеуметтік – ... араб ... ... күш ... және ішкі ... ... ... қантөгістер мәселені қиындатып отыр. Аймақта жаңа
тәртіпті орнату үшін ... ... ... ... ... ... ... болады. Таяу Шығыс елдерінде осы механизмді бастауға
барлығы құлақ түретін орталық жоқ. Бұл ... ... ... бері ... ... ... бұл аймақта жаңа әріптестіктерді туғызуы мүмкін.
Бұл әріптестіктер халықарылық ... да, Таяу ... ... ... ... пен ... деген сенім әкелетіні рас. Бұл
механизмдер дұрыс ойластыру үшін уақыт және обьективтік ... Ол ... ой – ... ... сол аймақтың, яғни Таяу Шығыстың пікіріне
жүктелуі қажет. ... бұл ... ... ... қиын да ... ... үстелге қақтығыстары бар жау мемлекеттерді отырғызып, қойып, мәселені
тез шешу қиын. ... ... бірі ол – ...... Бұл ... ол үміт пен ... бірге әкеледі.
Қарсыластар өкінішке орай діни және ұлттық тұрғыда экстремистер, екі ... ... ... ... ... өте көп. ... ... сыртқы келісімдерге қарағанда, ішкі келісімдер көп жүруде. Сенім
мен Қауіпсіздік ... ... ... ... ... Яғни ... жіне ... да қару - жарақтарды ... ... ... ... ... ... шығанағы Соғыстан кейін парсы шығанағы 300
млрд. АҚШ доллары қаражатынан айрылды. Бұл ... ... қару ... ... ... ... – ең қиын ... – мәселелердің біріне айналып
отыр, себебі жаппай қыру қарулары үлкен аймақтағы талқылаулары қажет етеді.
Таяу Шығыс аймағының ... ... ... үшін он жыл ішінде 30
млрд. АҚШ доллары қажет деп қазіргі ... ... ... ... «Terra media» тек жаңа ... ... ғана жүзеге асуы мүмкін. Бұл механизм тек уақыт өте ... ... ... ... ... асуы ... Бұл ... резолюциялар тең құқықты және тәуелсіз болуы қажет. Келісімге ... ... екі ... дұрыс және уақтылы орындауы тиіс. Олар ... ... ... ... созылмағаны дұрыс.
Жоарыда атап өткен сенім, бейбітшілік, тұрақтылық, қауіпсіздік және
даму тек алға қойған мақсат дұрыс болған жағдайда ғана ... ... мен ... ... достастық 2001 жылы 1маусымда ЦРУ
басшылығы Джордж Генстің қатысуымен жүзеге асты. Бірақ бұл ... ... өте қиын ... ... 2000 ... ... ... және дағдарыс
күшеюде. Сол кезде президент Билл Клинтон, премьер - ... Эхуд ... ООП ... Ясир Арафат келісімге келе алады деп ойлады. ...... ... ... жүзеге асыруда бақылаушылар тағайындалып,
шешілуде. Таяу Шығыс елдері АҚШ – тың ... ... да ... ... ... Палестина мен Израил арасындағы кикілжіңдер ... Деп ... ... ... ол ... ... жүзеге аспады.Осыған
қоса палестиналықтар БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 242 резолюциясын көрсетіп,
онда Кеңесі араб – ... ... ... ... ... 1967 жылы ... алған жерлерді босату, тұрақты және сенімді ... ... ... су ... тең ... ... ... қашқындар
мәселесін дұрыс шешу және тағы басқа міселелерді көтерген. Тікелей ... ... ... аталмайды. Резолюцияда тек мемлекеттердің
шекаралық ... ... ... ФАТХ пен ... ... ... қақтығыстардың алдын алу үшiн өз әскерiн Газа ... әзiр ... ... ... ... бұл ... ... Аббас пен
палестиналық үкiмет басшысы Исмаил Хания ... ... Екi ... ... алмай жатқанда, еврейлер жақтан тағы да ши шығып кетуi бек
мүмкiн: Израильдiң Қорғаныс министрлiгi Иордан ... сол ... 4 ... елдi ... ... ... шешiм қабылдаған болатын.
Алайда жаңадан тағайындалған Қорғаныс ... Амир ... ... ... бұл ... ... ... ұйғарыпты. Өйткенi, «Жол картасы» деп
аталатын халықаралық жоспарға елдi мекендердiң кеңейтудiң ... ... ... de jure ... ... егемендігін
мойындады. Көптеген мемелекеттер және БҰҰ шығыс ... ... ... деп ... ... тағы да ... ... дейін бұл аймақ талай қанды
қақтығыстарды бастан өткергені белгілі. Арыға бармай-ақ ... ... ... бері ... ... ... – Египет қақтығысы (Египет
тас-талқан болып жеңілгені белгілі), ...... ... ... ... алдында тізе бүккен), Израиль – Ливан ... ... ... ... мәлім), одан кейінгі Израильдің бүгінгі ... ... ... жасап келуі. Аймақтағы кез келген қақтығыста Тель-
Авивтің ... ... ... ... ... ... ... талдау институтының директоры Галл Люфттің пікірінше АҚШ
«мұсылман әлемімен қарым-қатынасты жақсартуға» тырысу ... араб ... ... табу, «араб әлемін демократияландырумен айналысу, және
радикалды исламмен сәтті түрде күресу».Тіптен ҮТШ демократияландыру бойынша
ресми американдық ... ... ... дерлік деп те айтуға болады.
Халықаралық лаңкестік – бүкіл адамзатқа ортақ қауіпке айналды, ... ... және ... ... ... ХХІ
ғасырдың осындай зұлымдығымен күрес бүкіл әлемдік мақсатқа айналды. ҮТШ
реформалау бойынша кең ... ... ... бірі ... ... ... күмәнсіз. Оған қоса, дәл осы ... және ... ... ... ең ... ... пайда болып, ... ... ... ... ... түрде
қолдаған бірінші араб лидері болды. 2001 жылы ... ... ... АҚШ ... ... ... 6250 рет және әскери теңіз
кемелерінің ... 53 ... ... 2002 ... қаңтарында АҚШ қарулы
күштерінің штаб бастықтарының Біріккен комитетінің төрағасы ... ... ... ... ... ... жоғары бағалады.2003
жылғы АҚШ мемлекеттік департаментінің «Дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... ... аймақтық
жетекшілік күші және құқық ... ... ... ... АҚШ ... ... операцияны бастайтыны белгілі болған ... ... ... ... ... ... АҚШ-тың Иракқа қарсы әскери
акциясы үлкен қателік ... ... және ... ... ... ... ... деді. Алайда екі жақты
ынтымақтастық арта түсті.Терроризмге ... ... ... ... ... жұмысшы тобының бірінші кездесуі 2003 жылдың ... ... ... ... 2004 ... жазында террористерге сот жүргізуге АҚШ-
қа көмектесетінін білдірді.Сонымен қатар египет ... ... ... қаржыландыруға күдікті ұйымдардың ... ... ... ... АҚШ ... қарсы терроризмге
күдіктілерді белсенді түрде түрмеге қамауға алды. 2003 жылдың қаңтарында
Египет ... ... мен ... ... шабуыл
ұйымдастырмақ болған «Гунд Аллах» ( Құдайдың солдаттары) тобының 43 мүшесін
тұтқындады. 2003 жылы ... ... ... ... 12 ... және ... ... тобының мүшелері тұтқындалды. Лондондағы 2005 жылдың 7
шілдесінде ... ... бір апта ... осы ... қатысы бар
деген күдікпен бір адам Египет территориясында тұтқындалды.Соңғы жылдары
АҚШ «қырғи ... ... ... ... ... жаңа ... және әскери - стратегиялық шарттарды ескере отырып ... ... ... жаңадан топтастыруды жүргізуде, өздерінің
әскери доктриналарын және қарулы ... ... ... ... Кең ... пікір бойынша алдын ала соғыстар туралы
американдық жаңа ... ... жаңа ... ... ЖҚҚ (ОМУ) ... және ... өсіп келе жатқан қаупімен
түсіндіріледі. ҮТШ - әлемнің ең саяси тұрақсыз аймақтарының бірі, және ... ... АҚШ ... оның энергетикалық қауіпсіздігіне
және бүкіл американдық экономикасына қауіп төндіруде. Өз ... ... ... ... ... ... ... күрес шеңберінде АҚШ Таяу Шығыс мемлекеттерінде қоғамдық
құрылысты «бүкіл ... ... ... ... айтты, бұл үшін олар бірінші кезекте ... ... ... ... өзгерту қажет». Сондықтан да бірінші қадам ретінде
аймақтағы ішкі ... ... ... ... қақтығыстардың
шешілуіне қол жеткізіп, бұл аймақты ... ... қылу ... түзу және ... бір ... АҚШ ... ... қылу
қажет[121].
ҚОРЫТЫНДЫ
Бітіру жұмысы ХХ ғасырдың 60-90 ші ... ... Таяу ... мен Египеттің саясатын зерттеуге арналды. ... ... ... ... ... Шығыс–геосаяси, геостратегиялық және экономикалық тұрғылардан аса
маңызды аймақ, қазіргі таңда халықаралық ... ... ... ... ... көзі ... табылады. Жаппай қырып жоятын қарудың
таралу қаупі, халықаралық лаңкестіктің қаупі, аймақта аталмыш «қалыптасып
бітпеген» мемлекеттердің бар ... ... ... ... ... Таяу Шығыс аймағын қазіргі таңдағы әлемнің
жарылыс болуы қаупі ең ... ... ... айналдырды. Таяу Шығыс
аймағының маңызды ... орны осы ... ... ... ... ... ... орын алды. Өз кезегінде Таяу Шығыстағы арабтық
отарларынан айрылғысы ... ... ... ... ие ... ... ... лагерьге жаңадан тәуелсіздік алған мемлекеттерді тарту және ең
бастысы АҚШ-пен арадағы қауіпсіздік шекара ... ... оған ... ... ... ... ... шешуді көздеген КСРО-ның қитұрқы
саясаты аймақта әлі ... ... ... Таяу ... шиеленісін туындатты.
ХХ ғасырдың 60 жылдарындағы Палестина соғысының
нәтижесінде Палестина мәселесінің шектері кеңіді. Ол ... ... ... ... ... Израиль мен Палестина араб халықтарының қақтығысынан
гөрі кеңірек негіздегі араб-израиль шиеленісіне ұласты. ... ... ... ... шекара мәселесі т.б. бір сөзбен айтар
болсақ, бірінші араб-израиль соғысынан ... ... өте ... ... ... ... ... кездегі “Таяу Шығыс шиеленісі” деп
аталатын шиеленіске ұласты.1950-1960-шы жылдар әлемнің АҚШ пен ... ... екі ... ... ... (НАТО және Варшава шарты ұйымы)
бөлінуімен, қырғи қабақ соғыс рухындағы қақтығыстар мен ... ... ... ... ... шешу ... ... Таяу
шығыс аймағын өз ықпалды аймағына айналдыруға ... екі жүйе ... ... ... ... мен АҚШ-тың өзара бәсекелестік күресі осы
аймақта одақтастарды, достарды іріктеп ... ... ... ... ... ... Таяу Шығыс аймағын өз ықпалында ұстап, осы ... ... ... үшін ... ... ... ... қарулы қақтығыстар жүргізіп, аймақ елдерінің тұрақты ... ... ... ... Аймақтағы халықтардың діни
сенімдерін, әрбір дін өкілдерінің жер, діни ... мен ... ... ... ... ала отырып, бақталас державалар аймақта
бітіспес ... ... ... Таяу ... ... ... ... ету үшін діни құқықтарын негізге ала отырып
қасиетті ... ... ... ... ұйымдар аймақтағы бейбіт
халықтардың өмірін ... ... ... ... ... ... ... саясаты тұтас әлем бейбітшілігіне ... ... Таяу ... ... ... ... ұстады. 1967жылы «алты күндік»
маусым соғысы екі ұлы ... ... ... ... ... ... 1967 жылы соғыстан кейінгі елдің әлсіз
экономикалық ... мен ... ... ... ... ... шешудің маңыздылығы мемлекеттің ішкі, сыртқы саясатын
қайта құру ... ... ... үшін ... шығуда кеңестік
достастықтан гөрі экономикалық ... ... ... ... ... көп үміт ... Бұл ... 1974 жылы «инфитах» яғни
«ашық есік» саясатында орын ... ... ... сыртқы
саясаттағы батысқа бетбұрыс бағыты Таяу ... ... ... жаңа арнаға бұрды. Египет пен Израиль мемлекеттерінің тікелей
байланыстары жолға қойылды. Ануар ас-Садат ... ... ... ... ... ... ... Египетті Израильмен жеке
шарттасуға апарды.Таяу Шығыс шиеленісін реттестіруде жекелеген араб елдері
мен Израильді бітімдестіруге ... ... ... ... жылы Кэмп-Дэвид келісімімен бекіді. ... ... ... мен ... шиеленісті реттестірудегі рөлі Таяу Шығыс шиеленісін
бейбіт жолмен реттестірудегі кейінгі ... ... ... ... ... екі ... ... – Египет-Израиль бейбіт
бітімі жүзеге асты және уақыт өте оның дұрыстығы дәлелденді. ... ... ... ... оның Араб ... Лигасынан шығарылуына,
араб әлемі ішіндегі лидерлік позициясын жоғалтуына әкеп соқтырды. Бұл өз
кезегінде ... ... ... ... ... ... Ол ... көрініс берді: Аймақтағы басты одақтасынан қол үзген КСРО енді
Египеттің орнын Сириямен, Ирақпен алмастырды. КСРО тарапынан құйылған ... ... ... ... ... ... ... қарсы аймақтағы
қарсы тұрар қаруына ... ... араб ... ... ... ... баланып, араб-израиль соғысынан зардап шеккендердің көсеміне
айналды. Палестиндік босқындар Батыс саясатынан қысым ... ... т.б. ... ... ... барынша қолдау көрсетті.
1980-ші жылдардың басында Таяу Шығыс аймағындағы ... ... ... Иран-Ирақ соғысы, Израильдің Ливанға агрессиясы, КСРО-
ның Ауғанстанға әскер ... ... ... жаңа ... ... Араб-израиль шиеленісін реттестіруде ... ... оның Таяу ... ... ... ... Біздің пікірімізше бұған
басты себеп – аймақтағы ... ... ... ғана ... ... ... артқан басты араб одақтасы – Египеттің кеңестік қолдаудан
бас тартуында болды. Ал, осыдан кейін болған ... ... ... ... ... жалпы халықаралық қауымдастық беделін ... ... ... ... үйлесімсіздік 90-шы жылдардағы КСРО-ның ыдырап,
әлемдік саясат алаңынан біржола жойылуына әкеп ... ... ... бір ғана ... жолы ... ... ... аймақтағы барлық
елдер мойындап отыр. Бірақ, өкінішке орай әлі де ... ... ... мен ... ... ... аймақтағы жағдай
әлі де қарулы қақтығыстарға ... ... ... ... ... араб-израиль қақтығыстарын реттестіру
саясаты Таяу Шығыста ... пен ... ... аса ... ... ... – Таяу ... сол кездегі жалпы алғанда
«үшінші әлемде» ... ... ... ... ... болды. Сол кездегі
кеңестік және партиялық басшылар түсінігі бойынша мемлекеттік мүдде ... ... ... ... ... ... ... теңестірілген капиталистік емес даму жолындағы елдер санын ұдайы
өсіру жолымен байланыстырылды. Мұның өзі ... ... ... жалпы
әлемдегі ерекше статусын бекітудің құралы болды. Египеттің жаңа басшылығы
АҚШ-пен тығыз байланысты сақтай ... оған ... ... күш
салды.1982-1983 жылдары Египет АҚШ-тан экономикалық көмек ретінде ... ... ... және әскери көмекке -1,3 млрд доллар қаржы ... 1984 ... ... ... АҚШ-қа қарызы 8,5 млрд. доллардан асты. 1985-1987
жылдары жәрдем көлемі сол деңгейде қалып отырды. АҚШ ұзақ ... ... ... ... ... келеді. 1979 жылы израиль-египет бейбіт
келісімне қол қойылғаннан бері ... ... жыл ... ... 1,3 млрд
АҚШ доллары көлемінде әскери көмек және 535 млн доллар экономикалық ... ... ... ... АҚШ ... әскери заем түрінде 4,6 млрд
доллар, әскери грантқа 12,6 млрд доллар және ... ... ... ... 20 ... жуық ... берді.Таяу Шығыс шиеленісін
реттестіруде Египет-Израиль бейбіт келісімнің арқасында араб ... ... ... ... Мубарак тұсында қайтадан
аймақтағы көшбасшы елге айналды. 1989 жылы Египеттің АЕЛ-ға мүшелігі ... Таяу ... ... ... ... ... ... араб
әлеміндегі Израильмен дипломатиялық қатынас ұстаушы ... ... ... ... ... мен ... ... келіссөздерді
қалыптастыруда дәнекерге айналды. ХХ ... ... ... ... аса араб ... Египетпен дипломатиялық қарым-
қатынастарын ... ... ... 1980 ... ... сыртқы
саясаты өзінің араб әлемі мен ... ... ... ... ... ... рөлін қайтарып алуға бағытталған. Ол ең
алдымен, Мысырдың араб-израиль ... ... ... ... ... ... талпынысынан байқалады. Хосни Мүбарактың сыртқы саясатта
табысқа жетуінің негізгі себептерінің бірі–оның Израильге ... ... ... ... ... жүргізуінде. Ол Таяу Шығыста бейбітшілік орнату маңызды
стратегиялық мақсат болып табылатыны және ... ... ... ... мәселесін шешумен тікелей байланысты екендігін
атап көрсетті. Мұндай ұстаным тек Израильге ғана емес, сонымен қатар ... да ... ... ықпал етуге ... ... ... ... ... ... үрдісіндегі Египеттің белсенді қызметі оның болашақта
да Таяу Шығыстағы алдыңғы қатарлы маңызды мемлекеттердің бірі болу ... ... ... ... ... араб ... ... аймақта үстемдік орнатуда Египеттің басты қарсыласы
болатындығын жақсы түсінді. ... ... ... ... ... ... қалпына келтіргеннен кейін, ... оған ... ... ... ... ... тоқтатылып, оның
орнына араб әлеміне, соның ішінде Египетке өз ... ... ... де
есеп болды. Сондықтан да Египет тұтастай аймақ мәселелері ... ... ... ... ... ... өкілдерінің сөйлеген
сөздерінде басты басымдықтар ... ... ... ... ... Таяу Шығысты жаппай қырып-жою қару-жарағынан тазарту; аймақтағы
мемлекеттер арасында ... ... жол ... ... ... ... қол ... Каир қандай жағдайда болмасын өзінің ... ... ... ... ... ... Осыған
байланысты Египет аймақтағы өзекті мәселелер сөз ... ... ... дәстүрлі орнына айналды. Мәселен, 1996 жылғы ... ... ... « ... ... өткізілді. Оған бейбіт үрдістерге
қатер төндірген Израильдегі ... ... ... ... ... ... 29 мемлекетінің басшылары, оның ішінде Ресей президенті
Б.Н.Ельцин де қатысты. Кездесудің басты тақырыбы ... ... ... ... жасауға шоғырланды. Египет басшылығының Сирия,
Ливан, Иордания және Палестинаны азат ету ... ... ... сипатта болды. Египет шиеленіске қатысы бар ... ... ... ... ... қалған жоқ. Я.Арафат Каирға ұшып келіп,
Израильмен арада өткізілетін ... ... ... ... Мүбаракпен арнайы
кеңесетін. Египет басқа араб елдеріне ... ... ... ... ... ал ... ... әр кезеңдерінде Палестина
делегациясының құрамына кеңесшілер ... ... ... ... ... ... қатысқан Египеттің тәжірибелі дипломаттары
жұмыс жасады. Египет президенті «бейбітшілік –бұл баршаға арналған таңдау»
болып табылады, оған ... ... ... шеше отырып,
Палестинаны Азат ету ... және ... жеке ... ... ... ... қол жеткізуге болады деп бірнеше рет мәлімдеген
болатын. Соған қарамастан осы уақыттарда ... ... ... күйінде қалып отырды, тек қана Израильдің кезекті басқыншылық
әрекеттері тұрғындар ... оның ... ... ... . ... ... «
егер Палестина көсемі Я.Арафат аяқ-асты қандай-да бір қатерге ұрынса, онда
Таяу Шығыста түсініп болмайтын жағдай қалыптасып, дүрбелең ... ... ... ... ... одан әрі ... ... қолдау
көрсетіп отырған мемлекеттер үшін қасіретке айналуы мүмкін» деп атап
көрсетті. 2003 ... АҚШ ... ... ... ... атты баяндамасында Египет
үкіметінің терроризммен күрестегі аймақтық жетекшілік күші және ... ... ... ... ... АҚШ ... қарсы
операцияны бастайтыны белгілі болған кезде Египеттің шетел істер министрі
Ахмет Махер АҚШ-тың ... ... ... ... ... ... ... және халықаралық антитеррористік коалициялардың ыдырауына апарып
соқтырады деді. Алайда екі жақты ынтымақтастық арта түсті. ... ... ... ... американ-египет жұмысшы тобының ... 2003 ... ... ... ... ... үкіметі 2004
жылдың жазында террористерге сот жүргізуге АҚШ-қа көмектесетінін ... ... ... ... ... ... терроризмді қаржыландыруға
күдікті ұйымдардың активтерін тоқтатып тастады.
СІЛТЕМЕЛЕР
1. Назарбаев Н.Ә. ... он жыл. ... ... 2003. – 240 ... ... Республикасының Президенті ... ... ... ... ... ... Речь ... иностранных дел РК Касымжомарта Токаева на 59-ой сессии
Генеральной Ассамблеи ООН. 24 сентября 2004 г. // ... ... ... 2004. ... The Search for Peace in the Middle East. ... and ... ... Report Subcomittee on Europe and the Middle East of ... on forieng affairs. US House of ... ... 1979. –p. ... The Arab Peace Initiative. Official translation of the full of a Saudi-
inspired peace plan adopted by the Arab Summit in Beirut, ... Stein, L.J., The Balfour ... (1961) ... Foreing ... of the United States, 1942 ... ... Printing Office) Vol. I, –p. ... أنوار السادات. البحث عن الذات. قصة حياتى. ... 1978 ... ... ... ... ... ... Форд, ближневосточное
урегулирование. http//www.svoboda.org/programs/ep//2004/ep.020404.asp
10. Палестинская проблема: Документы ООН, международных ... ...... Ближневосточный конфликт: из документов архива внешней политики ... ... М., 2003. – ... ... ... из ... ... внешней политики РФ.
Т.2. 1956-1967. М., 2003. – с.700
13. СССР и ... ... ... ... и материалы.
/МИД СССР/ - М.,1989. с.
14. Внешняя политика Советского Союза и международные ... ... ... гг. М.: Международные отношения, 1981. – с.263
15. За мир и безопасность народов. ... ... ... ... 1985. – ... ... из архивов. // Международная жизнь. 1998. – с. ... ... Лиги ... ... Миссия Лиги Арабских Государств в
Москве, 1997 г.
18. Proclamation of the ... by the Higher Arab ... and ... of ... Meeting in ... October 1, 1948 ... Muhammad. The Arab States and The Arab League: A ... Vol. 2: ... Affairs. Beirut, 1962, ... Декларация независимости Израиля 1948 г. http//www.inosmi.ru
20. «Палестинская хартия» из документов архива внешней политики РФ. ... М., 2003. – ... ... ... Египет. – 1974. مصريةوعربية ودولية عممت ... زمن ... ... ... ... عن ... Sadat Anwar. Speeches and ... of President Anwar El-Sadat,
january-june, 1976. Cairo, 1979
23. Насер Г.А. ... ... ... ... сборник речей.
М.,1979 с.
24. Хусейн. Моя профессия – король. – М.: 1995. 162-163
25. Dayan M. Moshe Dayan: Story of My Life. N.Y., 1977 ... Меир Г. Моя ... /Пер. c ... Р. Зернова. – Алматы: Соц. инвест.М.:
Горизонт. 1993. – с.415
27. أحمد الشقيري، ذكريات عن مؤتمر القمة في الخرطوم. في ... شؤون ... ... مركز ... ... ... ... بيروت، العدد، 4. 1967م.
ص
28. Никсон Р.М. На арене: Воспоминания о победах, поражениях и ... ... 1992. ... ... Г. ... Пер. с ... В.В. Львова /Послесл. Г.А.
Арбатова. М., ... 1997. – ... ... Зб. ... ... или ... ... /Пер. С
англ. – М.: Международные отношения, 2005. –288 ... ... А. ... ... М., 1998. – с.620
32. Кирпиченко В. В ... ... Азия и ... ... 1993 № ... ... К.Н. Тридцать лет на Старой площади. Мемуары. – М.: ... 1998. – 568 с.: ... ... В.М. ... Люди и ... (из ... посла)
М.:Рос.полит.энциклопедия, 1998. –с.496
35. Назарбаев Н.Ә. ... ... ... ел Президентінің
Жолдауы. - Алматы: Юрист, 2003. - 131 б.
36. Назарбаев Н.Ә. Сындарлы он жыл. –Алматы: Атамұра, 2003. – 240 ... ... ... ... ... ... ... жолдауы. Алматы, 2005
38. Назарбаев Н.Ә. «Жаңа әлемдегі Жаңа Қазақстан»–Алматы: Атамұра, 2003. –
–240 б.
39. Abdel Magid Farid. Nasser: The Final Years. Reading, U.K.: ... 1994. Pp. ... Тума Э. ... движение и проблема ... ... 1977. – ... ... ... ... ‘ан ... ад-дәула әл-‘арабия. Қаһира, 1966.
– 450 б.
42. Хатиб Мұхаммад Фатхаллах. Жамия ад-даула әл-‘арабия уа ... ... ... Қаһира, 1997. – 565 б.
43. Abdel Safty. From Camp David to the Gulf: ... Language ... and War. New York: Black Rose Books, 1992. Pp. ... Khasan Hilal. Arabs at the ... ... Identity and
Nationalism. University Press of Florida, 2000
45. مصريةوعربية ودولية عممت عبد ... زمن ... ... ... عن ... نصف قرن ... ... ... دار ... دار ... ... 1996م
46. محمود رياض: مذكرات محمود رياض 1948- 1978، مؤسسة العربية للدراسات و
النشر، بيروت ... حسين شريف ... و ... 1981م ... الثالث الهيئة المصرية العامة
للكتاب 1997م عبد العظيم رمضان مصر من عصر ... محمد ... حيكل ... ... مركز ... ... والنشر الطبعة الاولي
(في مصر) 1988م-
49. محمد حسنين حيكل حديث المبادرة النشر شركة ... ... ... ... محمد ... هيكل. خرب اكتوبر. بيروت، 1978 م. ص 294 بطرس بطرس ... مصر ... بعد ... السياية الدولية، العدد 29 يوليو
1983م.Heykal M. The Road to Ramadan. N.Y., 1975. –p. ... Alpher J. Israel: the ... of ... Policy. New ... p
52. Macdonald R.W. The League of Arab States. A study in the dynamics ... ... ... 1965. – 178 ... Kerr Malcolm. The Arab Cold War ... London, 1965. – 274 ... ... Л.И. Мины под оливами: американо-израильский разбой на ... – М.: ... 1984. – с. ... Медведко Л.И. К востоку и западу от Суэца. М.: ... 1980. ... ... Л.И. ... ... бурлящий Восток. М.:Политиздат, 1985.
–с.335
57. Киселев В.И. Палестинская проблема в ... ... ... – М.: 1988. С. ... Примаков Е.М. Конфеденциально: Ближний Восток на сцене и за ... ... ... 2006. –с. ... ... Е. ... ... сговора. М.: Политиздат, 1985. – с. 319
60. Примаков Е.М. ... ... ... – М.:Мысль, 1978. –
с. 374
61. Захаров А.М., Фомин О.И. Кэмп-Дэвид: ... ... на ... 1982. – с. ... Малашенко А.В. В поисках альтернативы: Арабские концепции путей
развития. /АН ... ... ... М.: ... 1991. – ... ... З. ... нашего времени. М., 2001. –с.233
64. Сатановский Е. Большая игра – ХХІ век // Международная ... 2006 ... ... Пырлин Е. Р. 100 лет противоборства. ... ... ... и ... ... палестинской проблемы. М.: Росс. полит.
энциклопедия, 2001. – с.480
66. Добрынин А. ... ... М., 1998. – ... ... Али. ... ... М., 2003 с.49
68. Млечин Л. Особая папка. Зачем Сталин создал Израиль? М., 2005.
69. Млечин Л. Моссад. Тайная война. М., 2005. – ... Речь ... ... дел РК ... ... на 59-ой сессии
Генеральной Ассамблеи ООН. 24 сентября 2004 г. // ... ... ... 2004. ... ... ... ... Республикасының дипломатиясы. Алматы: ГӨ
Пбк “Gauhar”, 2002. -568 б.
72. Кожахметов К.К. Движение солидарности и борьба ... ... ... и ... (сер. 50-х – начало 80-х гг). – ... ... ... К.К. ... Ближнего и Среднего Востока в современных
международных отношениях// Вестник ... 2005. 12 ... ... К. К. ... афро-азиатской солидарности и алжирская
революция.// Тезисы докл. Ш. Всес. Конф. ... ... ... ... ... ... ... 1979.
75. Жүніс Қ.Ә. Мұнайды экспортқа шығаратын елдер ұйымы (МЭШЕҰ) және араб
елдерінің мұнай саясаты. –Алматы: ТОО ... LEM», 2006. – 198 ... ... Қ. Ә. ... ... . Шығыстану хабаршысы.
77. Шынгысбаев А.М. Историческая роль АРЕ в решении проблем на ... ... ... ... «Казахстан в
начале ХХІ века: проблемы образование, науки и культуры ». 18 мая ...... ... Дом ... 2005. –С. ... В. ... А. Денисов, Н. Савкин, С. Демиденко. Большой Ближний
Восток. М., ... В. ... А. ... Н. Савкин, С. Демиденко. Большой Ближний
Восток. М., 2007. –с.382
80. З.Бжезинский. Великая ... ... М., ... ... ... ... господство или глобальное лидерство.
М., 2007
82. Новейшая история стран Азии и Африки ХХ век (1900–1945). часть ... 2003. ... ... ... история стран Азии и Африки ХХ век (1945–2000). часть III.
М., 2004
85. К.И. Байзакова. ... ... ... в ... ... ... I. ... 2006
86. К.И. Байзакова. История международных отношений в новейшее время
1918–2005. часть II. Алматы. 2006
87. Сонда, 145 с.
88. Сонда, 230 ... Л.С. ... ... ... М., ... М.Т. Лаумулин. Центральная Азия в зарубежной политологии и мировой
геополитике. Алматы. 2006
91. Сонда, 332 с.
92. Сонда, 267 с.
93. Мадлен ... ... и ... политика. Пер. с англ. М., 2007
94. Сонда, 266 с.
95. Г. Киссинджер. Дипломатия. М., ... ... 397 ... ... ... ... политики Египта после Насыра (1970-
1993 г.г.) М.1995, –105.с.
98. Сонда, 128 с.
99. Р.С.Абдулмаджидов. Основные тенденции внешней политики ... в ... ... ... ... ... Азии и Северной Африки.
М.2002, 37-41 с.с
100. ... ... ... с.
102. Сонда,56 с.
103. Ахмед Махер эль-Саед. Главные приоритеты в политике Египта.// Азия ... ... 8-12 ... Сонда,28 с.
105. Сонда,34 с.
106. Фуад Закария. Могут ли исламисты остоновить историю.// Азия и ... 29-32 ... ... ... ... 56 ... ... Хосни Мубарак. Политико-биографическая справка. //Горячие
комментарии.27.04.2001./ www hot com ru
110. Киселев В.И. ... ... в ... отношениях:
региональный аспект. – М.: 1988. С. ... ... 256 ... ... 236 ... ... З. ... нашего времени. М., 2001. –с.120
114. Сонда, 144 с.
115. Сонда, 167 с.
116. Тарик Али. Столкновение цивилизации. М., 2003 с.
117. Медведко Л.И. Мины под ... ... ... ... ... – М.: Воен.издат., 1984. – с. 176
118. Кожахметов К.К. Страны Ближнего и Среднего ... в ... ... Вестник КазНУ 2005. 12 декабрь.
119. Шынгысбаев А.М. Историческая роль АРЕ в ... ... на ... ... научно-практическая конференция «Казахстан в
начале ХХІ века: проблемы ... ... и ... ». 18 мая ... – Алматы: Печатный Дом «МерСал», 2005. С. 44-47.
120. В. Гусейнов, А. Денисов, Н. Савкин, С. ... ... ... М., 2007.312 с ... ... ... ... ТІЗІМІ
1. Н.Ә. Назарбаев. Сындарлы он жыл. Алматы, 2003
2. Н.Ә. Назарбаев. Ғасырлар тоғысында. ... ... Қ. ... ... Алматы, 2003
4. Abdel Magid Farid. Nasser: The Final Years. Reading, U.K.: Ithaca Press,
1994. Pp. 231.
5. Тума Э. ... ... и ... ... ... 1977. – ... Мұхаммад Хафиз. Мухадарат ‘ан жама’а ад-дәула әл-‘арабия. Қаһира, ... 450 ... ... ... ... Жамия ад-даула әл-‘арабия уа ... ... ... ... 1997. – 565 ... Abdel Safty. From Camp David to the Gulf: ... Language and
Propaganda, and War. New York: Black Rose Books, 1992. Pp. 281
9. Khasan Hilal. Arabs at the ... ... Identity ... ... Press of Florida, ... محمود رياض: مذكرات محمود رياض 1948- 1978، مؤسسة العربية للدراسات و النش
بيروت 1981م
11. حسين شريف ... و ... 1981م ... ... ... ... ... 1997م
عبد العظيم رمضان
مصر من عصر السادات
12. محمد ... حيكل ... ... مركز ... ... ... الاولي (في مصر) 1988م-
13. محمد ... حيكل حديث ... ... شركة ... ... ... محمد حسنين هيكل. خرب اكتوبر. بيروت، 1978 م. ص 294
15. بطرس بطرس غالي. سياسة مصر الخارجية بعد السادات. السياية ... ... ... ... Heykal M. The Road to Ramadan. N.Y., 1975 p. ... Alpher J. Israel: the ... of ... Policy. New York,
2003 p
18. Macdonald R.W. The League of Arab States. A study in the dynamics ... ... ... 1965. – 178 p.
19. Kerr Malcolm. The Arab Cold War ... London, 1965. – 274 ... ... Л.И. Мины под ... ... разбой на Ближнем
Востоке. – М.: Воен.издат., 1984. – с. 176
21. Медведко Л.И. К востоку и западу от ... М.: ... 1980. ... ... Л.И. ... ... ... Восток. М.:Политиздат, 1985.
–с.335
23. ... В.И. ... ... в ... ... аспект. – М.: 1988. С. 210.
24. Примаков Е.М. Конфеденциально: Ближний Восток на сцене и за ... ... ... 2006. –с. ... Примаков Е. История одного сговора. М.: Политиздат, 1985. – с. ... ... Е.М. ... ... конфликта. – М.:Мысль, 1978. с.
374
27. Захаров А.М., Фомин О.И. ... ... ... на провал.
М.:Межд.отношения, 1982. – с. 271
28. Малашенко А.В. В ... ... ... концепции путей
развития. /АН СССР/. Институт востоковедения. М.: Наука, 1991. – с.206
29. ... З. ... ... ... М., 2001. ... ... Е. Большая игра – ХХІ век // Международная жизнь. 2006 ... ... ... Е. Р. 100 лет ... Генезис, эволюция современного
состояния и перспективы решения палестинской проблемы. М.: Росс. полит.
энциклопедия, 2001. – ... ... А. ... ... М., 1998. – ... Тарик Али. Столкновение цивилизации. М., 2003 с.
34. Млечин Л. Особая ... ... ... ... ... М., ... ... Л. Моссад. Тайная война. М., 2005. – с.488
36. Речь министра иностранных дел РК Касымжомарта Токаева на 59-ой ... ... ООН. 24 ... 2004 г. // ... ... ... 2004. ... Қасымжомарт Тоқаев. Қазақстан Республикасының дипломатиясы. Алматы: ... ... 2002. -568 ... ... К.К. Движение солидарности и борьба арабских ... ... и ... (сер. 50-х – ... 80-х гг). – Алматы: Оралман,
1999
39. Кожахметов К.К. ... ... и ... ... в ... ... ... КазНУ 2005. 12 декабрь.
40. Кожахметов К. К. Движение афро-азиатской солидарности и ... ... ... Ш. ... ... ... «Африка в
современном мире». Вып.2.-М.: Инст-т Африки, 1979.
41. ... Қ.Ә. ... ... шығаратын елдер ұйымы (МЭШЕҰ) және араб
елдерінің мұнай ... ... ТОО ... LEM», 2006. – 198 ... ... Қ. Ә. Иран-Ирақ соғысы//ҚазҰУ . Шығыстану хабаршысы.
43. ... А.М. ... роль АРЕ в ... ... на Среднем
Востоке.// Международная научно-практическая конференция «Казахстан в
начале ХХІ ... ... ... ... и ... ». 18 мая ...... Печатный Дом «МерСал», 2005. С. 44-47.
44. А.И. Ансюхин, Э.А. Али–Заде и др. ... ... ... 1997
45. В.П. Цуканов. Проблемы развитие стран современного Ближнего и
Среднего Востока (Египет, Пакистан, Турция). М., 1981
46. П.П. Моисеев. ... ... ... ... и Среднего
Востока. часть I. М., 1988
47. П.П. Моисеев. Актуальные проблемы стран Ближнего и Среднего
Востока. часть II. М., 1988
48. В. ... А. ... Н. ... С. ... ... Ближний
Восток. М., 2007
49. Е.М. Примаков. Ближний Восток на ... и за ... М., ... ... ... ... доска. М., 1998.
51. З.Бжезинский. Выбор. Мировое господство или глобальное лидерство.
М., 2007
52. Новейшая ... ... Азии и ... ХХ век ... ... ... 2003
53. Новейшая история стран Азии и Африки ХХ век (1945–2000). часть III.
М., 2004
54. К.И. Байзакова. История ... ... в ... ... ... I. ... 2006
55. К.И. Байзакова. История международных отношений в новейшее время
56. 1918–2005. часть II. Алматы. ... Л.С. ... ... ... М., ... М.Т. ... ... Азия в зарубежной политологии и мировой
59. геополитике. Алматы. 2006
60. Мадлен Олбрайт. Религия и мировая политика. Пер. с ... М., ... Г. ... ... М., 1997
62. В.Е.Титоренко. Становление внешней политики Египта после ... ... г.г.) М.1995, 105 ... ... ... ... внешней политики Египта в эпоху
Хосни Мубарака. //Арабские страны ... Азии и ... ... 37-41 ... ... ... эль-Саед. Главные приоритеты в политике Египта.// Азия и
Африка сегодня.1992-7, 8-12 с.с
65. Фуад Закария. Могут ли ... ... ... Азия и Африка
сегодня.1992-7, 29-32 с.с
66. Н.Медянцев. Хосни Мубарак. Политико-биографическая справка. ... ... ... ЖӘНЕ ... The Search for Peace in the Middle East. Documents and Statements. 1967-
1979. Report Subcomittee on Europe and the Middle East of the ... forieng affairs. US House of ... GPO. ... 1979. ... The Arab Peace Initiative. Official translation of the full of a ... peace plan adopted by the Arab Summit in Beirut, ... Stein, L.J., The Balfour ... (1961) ... Foreing Relations of the United States, 1942 (Washington D.C.U.S.
Government Printing Office) Vol. I, p. ... ... ... البحث عن الذات. قصة حياتى. ... 1978 ... ... ... Часть четвертая. Джеральд Форд, ... ... ... ... ... ООН, ... ... и
конференции. – М.,1984
74. Ближневосточный конфликт: из документов архива внешней политики РФ.
Т.1. 1947-1956. М., 2003. – ... ... ... из ... архива внешней политики РФ.
Т.2. 1956-1967. М., 2003. – ... СССР и ... ... ... ... и ... СССР/ - М.,1989. – с.
77. Внешняя ... ... ... и ... отношения. Сб.
Документов. 1979-1980 гг. М.: Международные отношения, 1981. – ... За мир и ... ... Документы внешней политики СССР.
М.:Политиздат, 1985. – ... ... из ... // ... жизнь. 1998 с. 83-97
80. Устав Лиги Арабских Государств. Миссия Лиги Арабских ... ... 1997 ... ... of the ... by the Higher Arab ... and ... of Palestine Meeting in Congress. October 1, 1948 //
Khalil Muhammad. The Arab States and The Arab League: A ... Vol. 2: ... Affairs. Beirut, 1962, ... ... ... ... 1948 г. ... «Палестинская хартия» из документов архива внешней политики РФ. ... М., 2003. – ... ... ... Египет. – 1974. مصريةوعربية ودولية عممت ... زمن ... ... ... دبلوماسي عن احداث
85. Sadat Anwar. Speeches and Intervieews of President Anwar ... 1976. Cairo, ... ... Г.А. ... ... революции 1952-1970. сборник речей.
М.,1979 с.
МЕРЗІМДІК БАСЫЛЫМДАР
87. Кирпиченко В. В ... ... Азия и ... ... 1993 № ... ... Рами Абдель Хамид Рабиа. Резолюция замедленного действия. ... ... ... двух ... в ... в конце 1940-х гг? //
Азия и Африка сегодня. 2007. № 10. 75-77
89. Rami Ginat. British Concoction or Bilateral ... ... ... of Soviet – Egyptian ... ... // International
Journal of Middle East Studies. Vol. 31. February 1999. No.1. Рр. ... David Tal. ... Road to the 1956 War. // ... Journal of
Middle East Studies. Vol. 28. February 1996. No.1. Рр. ... ... Е. ... игра – ХХІ век // ... ... 2006 ... ... Рабаджинов М. От аль-Джихада до аль-Каиды //Азия и Африка сегодня.
2003. №5
93. Аш-Шарқ ... 1998 ж. №3. 15-21 ... ... 2002 ж. № 8. 45-48 ... Волкова Д.М. Кэмп-Дэвид 60 лет в строю// Подписная научно-популярная
серия “Международная” 1985 № ... ... Н. За ... ... ... страницы арабо-
израильского диалога// Азия и Африка сегодня. 2005 №3 c.
97. Жүніс Қ. Ә. Иран-Ирақ ... . ... ... ... ... Әл-Мужахид. 19.03.76.
100. Әл-Ахрам. 20.06.1974.
101. Алек Эпштейн и ... ... ... ... и ... динамика на Ближнем Востоке // Восток 2003 №2 с.72-83
102. Горелик М. Восемь дней и полвека. Взгляд на ... ... из ... // ... время № 4, 2004.
103. Мирский Г.И. Ближний Восток: три десятилетия-четыре войны. ... №7. ... ... В. В ... ... Азия и Африка сегодня. 1993 № 1
105. Abdel Magid Farid. Nasser: The Final Years. Reading, U.K.: ... 1994. Pp. ... ... ... №4 (597). 2007. с.30-35
107. Востока // Азия и Африка сегодня. №3 (584). 2006. с.30-36
108. А. ... ... ... ... как восстановить динамику
// Азия и Африка сегодня. №6 (587). 2006. с.32-50
109. И. ... А. ... Н. ... Большой Ближний и Средний Восток
// Азия и Африка сегодня. №12 (605). 2007. с.11-24
ИНТЕРНЕТ РЕСУРСТАР
110. http://www.iimes.ru
111. http://www.kisi.kz
112. ... ... ... ... ... ... ...

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 96 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Таяу Шығыстағы Британ Француз үкіметінің отарлық саясатының дағдарысы31 бет
II дүниежүзілік соғыстан кейінгі халықаралық қатынастағы Таяу және Орта Шығыс9 бет
Ірі шығыстанушы В.В.Бартольдтың еңбектері8 бет
Батыс Азия немесе Таяушығыс елдеріне жалпы шолу14 бет
Бюджет шығыстарын жіктеу3 бет
Бюджеттің кірістері, шығыстары және бюджеттік құқықтық қатынастар 7 3. Мемлекеттік борыш 1311 бет
Бюджеттің экономикалық маңызы және оның кірістері мен шығыстары35 бет
Дүниежүзілік геосаяси циклдер5 бет
Египет5 бет
Египет Араб Республикасы мен Қазақстан Республикасы арасындағы қарым қатынастың даму тарихы (1992-2003 жылдар)46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь