Мұнайды қалдықсыз өңдеу технологиясы

Кіріспе
1. Мұнай өнімдерінің алатын орны
2. Мұнайды тікелей айыру
3. Мұнайды тікелей айыру кондырғыларының негізгі элементтері.
Мұнай өңдеудің негізгі (біріншілікті) процесі (стабилизацияланғаннан, сусыздығыннан және түзсыздандырғаннан кейін) - оны айдау. мұнайды айдау мұнайдан оны құрайтын бөліктерін немесе фракцияларын термиялық айырып алу процесі, оның нәтижесінде қойылған мақсатқа тәуелді келесі мұнай өнімдері алынады: авиациялық және автокөлік бензині, лигроин, реактивті және газтурбинді отындар, керосин, дизельді отын және мазут. Мұнайды осылай айдағаннан кейін қалған қалдықты мазут – майлағыш майлар (дистиллятты жөне қалдықты) парафинді, гудронды, коксті және басқа мұнай өнімдерін өндіруге шикізат ретінде қолданады.
Мұнай айдаудың алынған дистилляттар және қалдықтар мұнай өндеудің екіншілікті процестерінде шикізат ретінде қолданылады. Мұнай өңдеудің екіншілікті процестеріне, оның құрамына кіретін, комірсутектердің құрлымының, өзгеруіне байланысты, термиялық және каталитикалық крекинг, риформинг, гидроформинг, алкилдеу, мұнай өнімдерін ароматтау, изомерлеу, полимерлеу, деструктивті гидрогендеу, пиролиз, коксталар жатады. Мұнай өндеудің біріншілікті жәпе екіншілікті процестерінде алынған мұнай өнімдері тазарту процестерінен өтеді.алынған мұнай өнімдерінің сапаларын әрі қарай көтеру үшін оларға әр түрлі енгізбелер (присадкалар) қосылады.
Мұнайдан алынатын өнімдерді келесі топтарға жіктеуге болады.
1. Жанармай; (отын)
2. Мұнай майлары;
3. Парафиндер, церезиндер. вазелиндер.
4. Мұнай битумдары;
5. Жарықтандырғыш керосиндер;
6. Еріткіштер;
7. Басқа мұнай өнімдері (кокс, кұйе консистентті майлайтын майлар; мұнай кышкылдары және т. б.).
Жанармай:
а) Әуе ұшақ бензиндері Б-100/130, Б-95/130, Ю-91/115 және Б-70: Б-бензин, үстінде октанды сан көрсетілген астында сорты; Б-70-этилденбеген бензин:
б) автокөлік бензиндері А-66; А-72, А-76; АИ-93; AJ-98:А-автокөлік. сандар октанды санды сипаттайды. И-зерттеу әдісі бойынша октанды сан.
в) трактор жанар майы: (лигроиндар және керосиндер)
г) реактивті жанар май Т-1, ТС-1, Т-5; Т-6, Т-7: Т-жанар май,С-күкіртті (сернистая) мүнай, саңдар жанармайдың маркасын сипаттайды.
д) дизельдік жанар май ДА, ДЗ, ДЛ, ДС, ДТ, ДМ: Д — ди зельдік, А — органикалык, 3 — қыстық, Л -жазғы, С-арнайы, Дт және ДМ-баяу жүмыс істейтін қозғалткыштар (двигательдер) үшін.
е) газтурбиналық жанар май; мазутар мен газойдцер
ж) казан жанар майлар Ф5, Ф12, 40, 100, 200, МП; Ф-флоттық мазут, 5 және 12-50оC температурадағы шартты тұтқырлығы 40, 100, 200-жағатын мазут, МП-мартен пештері үшін арналған жанар май.
        
        әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Химия факультеті
Курстық жұмыс
Тақырыбы: Мұнайды қалдықсыз өңдеу технологиясы
Қабылдаған:х.ғ.к Уркимбаева П.И
Орындаған: Тәжу Қ
Тобы: ОЗХТ-304Қ
Алматы,2009 ж
Кіріспе
Мұнай өңдеудің ... ... ... ... және ... ... - оны айдау. мұнайды айдау
мұнайдан оны ... ... ... ... ... айырып алу
процесі, оның нәтижесінде қойылған мақсатқа тәуелді ... ... ... ... және ... ... лигроин, реактивті және
газтурбинді отындар, керосин, дизельді отын және мазут. Мұнайды ... ... ... ... мазут – майлағыш майлар (дистиллятты жөне
қалдықты) парафинді, гудронды, коксті және басқа ... ... ... ... ... ... ... дистилляттар және қалдықтар мұнай өндеудің
екіншілікті процестерінде ... ... ... ... өңдеудің
екіншілікті процестеріне, оның құрамына кіретін, ... ... ... ... және ... ... гидроформинг, алкилдеу, мұнай өнімдерін ароматтау, ... ... ... пиролиз, коксталар жатады. ... ... жәпе ... ... алынған мұнай өнімдері
тазарту процестерінен өтеді.алынған мұнай өнімдерінің сапаларын әрі қарай
көтеру үшін оларға әр түрлі енгізбелер ... ... ... ... ... алынатын өнімдерді келесі топтарға жіктеуге болады.
Жанармай; (отын)
Мұнай майлары;
Парафиндер, церезиндер. вазелиндер.
Мұнай битумдары;
Жарықтандырғыш керосиндер;
Еріткіштер;
Басқа мұнай өнімдері (кокс, кұйе ... ... ... ... және т. ... Әуе ұшақ ... Б-100/130, Б-95/130, Ю-91/115 және Б-70: ... ... ... сан ... ... ... ... автокөлік бензиндері А-66; А-72, А-76; АИ-93; ... ... ... сипаттайды. И-зерттеу әдісі бойынша октанды сан.
в) трактор жанар майы: (лигроиндар және керосиндер)
г) реактивті жанар май Т-1, ТС-1, Т-5; Т-6, Т-7: ... ... ... саңдар жанармайдың маркасын сипаттайды.
д) дизельдік жанар май ДА, ДЗ, ДЛ, ДС, ДТ, ДМ: Д — ... А — ... 3 — ... Л ... ... Дт және ДМ-баяу
жүмыс істейтін қозғалткыштар (двигательдер) үшін.
е) газтурбиналық жанар май; мазутар мен газойдцер
ж) казан ... ... Ф5, Ф12, 40, 100, 200, МП; ... мазут, 5
және 12-50оC температурадағы шартты тұтқырлығы 40, 100, 200-жағатын мазут,
МП-мартен пештері үшін ... ... ... ... ... автокөлік және дизельді қозғалтқыштарды майлау
үшін.
б) ... ... - ... жабдыктарын майлау үшін (машиналары мен
механизмдерін)
в) цилиндрлік — поршенді бу ... ... мен ... ... ... — әр ... ... мен электр тоғының генераторының
подшипниктерін майлау мен суыту үшін ... ...... ауа урлегіш және мұздатқыш
машиналардың цилиндрін, штоғын және клапандарын майлайтын майлар;
с) ...... ... мен механизмдердің тісті
жүйелерін майлайтын ... ...... ... ... ... ... паравоздар
мен тепловоздардың қосақталған дөңгелектерін, темір жол ... ... ... ... ...... конденсаторлы және кабельді майлар.
олар сұйықты суыту және ... ... ... ... майы — ... Тепловоздардың, самолеттердін
басқада түрақты механизмдердін гидравликалық. жүйелерін жүмыс істету үшін
және майлау үшін қолданылады.
к) Акшыл (вазелиңді. ... және ... ... ... ... ... майлар, кремдер дайындалады.
фарафиидер. церезиндер. вазелиндер. Қатты ... ... ... ... ... өндіру үшін шикізат ... Олар өз ... ... ... ... ... ... медицинада тамақ өнеркәсібінде ... ... ... бен ... ... ... шырпы жасауда, свеча
ағаш жіпті плита және т б өнімдерды алуда қолданады.
Петролотум — бүл парафин церзина және май ... ... ... ... ... майлары парафиннен ,айыру кезінде алынады.
Мүнайды өндіру және тасымалдау кезінде мұнайдан бөлінетін ... ... ... ... ... және ... т.с.с ... материалдар
ретіңде; вазелин, крем әртүрлі ... ... ... ... ... парафинді мазуттардан алады. Жасанды вазелинол
минералды май мен ... ... ал ... ... ауыр өнеркәсіп
майы мен парафиннін қоспасы.
Медициналық вазелин — ол ак, церезиннің және мен ... ... ... ... ... қорьтудың ауыр қалдықтарынан ... ... ... ... ... ... ... қажетіне қолданады. .арықтандырғыш
керосиннің сапасы оның ... ... ... Оның ... ... ... көп ... соғүрлым сапасы жоғары болады.
Еріткіштер.
а) БР-1 (БР-бензин-еріткіш, резина косіпшілігінде ... ... және бояу ... ... ... ... -экстракция үрдісінде және т. б.үрдістерде
қоп.қолданылады.
Тағы ... ... ... Мұнай коксы электродтарды, алюминийдің
глиназемнан еркін шығуы үшін қызмет етеді, анау алюминний кәсіпшілігіндегі,
резина кәсіпшілігіндегі — ... ... ... материалдарды,
көішіру кағаздарын, бояуларды және т. б. колданылады.
Консистентты ... ...... қорытудың қою өнімі: антифракциялы
(майлаушы). сакгандырушы және нығыздаушы болып ... ... ... ... ... және т. б. ... ... түздары, сабыннафт, асидол; лак және ... ... ... ... ... сабын жасау кәсіпшілігінде
майды ауыстырушы ... ... ... ... және тері ... ... ... басқа да салаларда қолданылады.
Пиролиз өнімдері —аромат көмірсутектер (бензиңдер. ... ... ... ... оның ... ... максатында қосымша ретінде
қолданады, сол сияқты басқа да ... ... ... пайдаланады.
Бензол. — капрак және нейлон сияқты полиамида талшықтарды, жіптерді, фенол
негізінде пластикалық масса және синтетикалық ... алу үшін ... ... қатар бензолды бояғыштарды, формадециптикалыкқ және
фотографиялық ... алу үшін және ... ... ретінде
қолданады.
Толуолды кейбір пластмассаны шәйір, лак және баспаханалық ... ... ... ... ... алу үшін шикізат ретінде кеңінен
қолданады;
Ксилолды лак, бояу, хош иісті карамай, фармацевтикалық ... ... ... ... ... ... және ... қойлатын талаптар.
Бензиндер. Әуе үшқыш және автокөлік бензиндері — мұііайды өңдеудің, әр
түрлі ... ... ... альнытын комірсутктердың
қоспасы.
бензиндер: сапасының негізгі . көрсеткіштері: ... ... ... ... ... пен қанққан бу қысымы;
Фракциялық құрамы бензиндердін ... ... ... ... ... ... ... үшін өте маңызды.бензин ... ... ... ... ... ... .ол толық буланып, ... бір ... ... жағдайда ғама болады.
Қоспада буланбайтьн бензин бар болған кезде жану тоқталады да.қозғалтқыш
қызып оньң қуаты мен ... ... ... ... белгілі бір шамада қалптасады.ии. ол
шаманың фракциясы мынаңдай: 10,50,90%, әуе ұшқыш бензиндері үшін 97,5%. Әуе
ұшқыш бензиңдерінде ... ... ... 40°С-тан кем болмауы
керек, ал автокөлік бензиндері 35 оС дан. Әуе ұшқыш бензиндерінің 10% -тік
фракциясының,қайнау ... ... ... ... үшін ... ... 97,5% ... соңғы кайнау температурасы
І80оС -ден жоғары болмау ... ... ... қайнау
температурасы 195оС -ден жоғары болмау керек (А-66 бензин үшін 205оС).
бензин буларының серпмділігі, оның ... ... ... ... ... және ... ... ету жүйсіңде газды тығынньң
пайда болу ... ... ... ... ... ... ... буланып кетуіде жоғары болады және ... ... ... болу
мүмкіндігі у үлкен болады. ... ... ... ... ... тең ... одан асып ... жағдайда пайда болады.
Мотор жанар майы ретінде бензиннің маңызды көрсеткішінің бірі ... ... ... ... ... бір ... ... кезінде қозғалтқыш цилиндріндегі
жалын 20-30м/с жылдамдыкпен таралады және поршенды жұлқусыз бір ... ... бір ... ... ... бензин мен ауаның
қоспасы мерзімінен бүрын оттанып ә ... ... ... ... ... ... және поршень өте тез қозғалады. Бүл құбылыс
детанация деп аталады. Ол ... ... мен ... ... ... (жалын. күйе және түтіннің лақтыруымен). Крзғалтқыш
артык, салмақтандырылғанда оның қуаты төмендейді.оның ... ... ... ... және бүзыла бастайды. жанармай шығынын ... ... ... ... температура мен қысымда) қозғалтқыш цилиндрінде жүмысшы
қоспаньщ сығылуы кезінде жоғары температура мен ... ... ... ... негізгі массасында жеңіл жарылғыш коспасып түзее ... ... ... тез тотықтандырылады. Олардың ... ... ... ... етіп ... ... дейін жеткен кезде,
мерзімінен бүрын жарылыс пайда болады.
Жоғары сапалы детонацияланбайтын жанар май ... ... ... түра ... және ... ... неғүрлым жанар майдың детонациялык
түрактылығы ... ... ... ... цилиндріңдегі оның ауамен
қоспасын аз көлемде сығуға болады. Осы кезде сығу ... ... ... тиімділігінің жоғарылауы, оньң қуатының өсуі мен
жанармай шығынының ... ... ... ... ... ... жоғарылауы антидетонациялық касиеттері бар жанар майды ... ... сығу ... ... болған сайын, ... ... ... болу ... ... ... ... қасиеті октан санымен сипатталады.
Ол жоғары болған еайын жанар май қозғалтқьшта төмен детонациялы болады.
Октанды санды сыналып отырған ... ... ... ... оларды
қүрғақ стандартты жағдайларда сығудың ауыспалы дәрежесі мен бір цилиндрлі
іштен жану ... ... ... ... ... аныктайды.
Негізгі эталондық жанармай ретінде парафиндік қатардың екі химиялық таза
көмірсутегі қабылданған: гептан мен ...... ... ... ... және оның октанды саны
шартты түрде нөлге тең деп кабылданған, қарама-қарсы ... ... ... оның ... саны 100 деп ... 100-ден жоғары
октандық саны бар кемірсутектер авиациялық бензиңдер.
Гептан мен изооктаннан әр түрлі пропорциядағы қоспаларыңды дайындайды.
олар ... ... ... ... үшін ... ... табылады.
Мысалы: егер бензиннің детонациялық қасиеті 60% изооктаннан және ... ... ... ... ... ... онда ... октаңдық
саны 60-ка тең.
Бензиннін детонациялык. үрақтылығын жоғарылату үшін біршама молшерде
антидетонаторларды қосады. ... ... (ТЭС) ... ... да ... ... мен ... көрсететін этил
сүйықтығы ретінде қолданады.
Қүрамыша этил спирті бар бензиңдерді этилденген деп ... ... ... этил ... ... 1кг-на 4мл.-ден аспауы
керек, ал автокөлкік бензиндеріңде 1кг-на 1.5мл.-ден аспауы керек. ... улы. ... ... ... ... ... аса
сақтандыру шараларын жүргізуді талап етеді.
Химиялық түрақтылық бензинді ... мен ... ... оның қүрамының
түрақтылығымен сипатталады. Бензиннің қүрамыңда қышқылды және ...... сөзі ... ... ... ... ... факторлардың
әсерімен полимеризацияланатын және тотықтанатын қосылыстары болмауы керек
(температураның, ауа ... ... және ... ... ... қоспалардың бар болуы туралы оның иоңды
санының өлшемі ... ... ... ол ... 100т-на 10-12г-нан
аспауы керек. Автокөлік бензиннің химиялық бір ... ... ... ... ... бір жағдайларда бензин оттегіні
жүтпайды (автоколіктің бензиңдерінің индукциялық ... ... ... керек).
Бензиндерге келесі талаптар қойылады:
Бензиндерді фракциялық қүрамы ... ... ... тез ... ... ... етуі керек. Біліктің аз айналу жиілігінен тез әрі
бір калыпты үлкен айналу жиілігіне өту, ... ... отын ... ... ... ... қаныққан бу қысымы белгілі бір шектен аспауы керек, ұшпалы
көмірсутектердің құрамында бөлуып ... үшін булы ... ... ... өте ... ... қозғалтқыштың оталуы қиындайды.
Қозғалтқьшты от алдырған кезде бензиндер детонация туғызбау керек.
Қозғалткыштың жүмысындағы ... ... ... ... ... болмауы керек.тот басудан сақтаңдыру үшін күкіртті
қосылыстар аз мөлшерде болуы керек.
Дизелді ... май. ... үшін ... ... ... тікелей
айырудың керосин-газойлды фракцияны қолданады (200-350°С аралығында
кайнатылған).
Мұнай құрамында ... ... ... ... майлары аз күкіртті және
күкіртті болып келеді. дизелдің моторының төзімділігі ... үшін ... ... ... тазартып 0.2-0,5%-ке дейін жеткізеді.
Мүнай өңдеу ондірісі екі түрлі дизель жанармайларын шығарады: жеңіл аз
түтқырлы білігінің айналу ... ... тез ... ... үшін және ауыр ... тұтқырлы білігінің айналу жиілігі 600-
800айн/мйн. дейінгі баяу ... ... ... үшін (мотор
жанармайы). .,
Дизель жанармайлары келссі талаптарға сәйкес болуылары керек:
айналадағы ... ... ... ... ... от ... ететін фракциялық кұрылым мен тұткырлығы болуы керек;
төменгі температура кезінде суып және пайдалану температурасы кезінде ... ... ... керек.
өздігінен тез жанып және қозғалтқышта бір қалыпты жануы керек.
қозғалтқыш ... ... тот ... ... керек.
пайдалану кезінде шегінді мен күйдірменің қалыптасуын болдырмау.
Осы көрсетілген талаптарды қамтамасыз ету үшін ... ... ... құрамы, цетан санымен анықталатын оталғыштығы,
тұтқырлығы, қоюлану мен лайлану температурасы, қоспадағы күкірттің ... ... ... ... жанар майды бүріккеннен кейін ол жылдам оталуы керек;
оталудың ... ... ... ... ... әкеліп соғады.
Соның салдарынан қозғалтқыштың моторында тарсыл — дүрсіл пайда болады.
Жанар ... ... ... оның оталуына дейінгі кезеңін иңдукционды
кезең деп атайды. Ол беизиндер үшін ... сан ... әдіс ... ... санмен сипатталады.
Дизель жанармайының цетаңдық саны зерттеліп отырған жанар маймен ... бар ... ... метил-нафталин мен цетанның C16H34
процентті құрамына тең. Егер ... ... ... оталуы 40% цетан
және 60% метилнафталин қоспаларынан ... ... ... ... ... онда оның ... саны 40-қа ... мезгілде дизелдердің әдеттегі және бір қалыпты жұмыс жасауына
цетандық саны 40-45-ке тең жанар маймен ... ... ал ... ... ... ... ... фракциялық кұрамы оның тозаңға айналуына, ... ... ... ... ... ... ... күйесінің
жиналуыла және коюлануына әсәр тигізеді. Құрамында жеңіл фракциялар ... ... жану ... ... яғни ... қатты жұмыс істейді.
Ауырлатылған жанар май нашар бүркіледі, ... ... ... болу жылдамдығы төмендейді, оның бір ... ... ... тиімділігін төмеңдетеді және түтіндетуге әкеліп соғады.
Дизель жанармайында тиімді ара қатынаста мұнайды ... ... және ... болу ... ... ... тұтқырлығы, жақсы бүркілуін және қоспа
пайда болуын аппараттардың сенімді жұмыс жасауын камтамасыз етуі керек.
Жанар майдың ... ... ... ... ... от ... етуі ... яғни, қозгалтқышы пайдалану кезіндегі температурадан
бірнеше градус төмен болуы керек. Жанар майдың ... ... ... ... -10нан 60оС ге дейін өзгереді.
Реактивтік жанармайлар (авиациялық керосиндер)
Реактивті жанармайлар лигроин-керосиңді 120-240оС ... ... ... ... дыбыс жылдамдығына дейінгі ұшушы аппараттардың жанармайы
үшін және ... ... ... ... ... жанармайы үшін
Бірінші топқа мұнайды тікелей айдау жолымен алынатын Т-1, ТС-1, Т-2 маркалы
жанармайлар жатады.
Дыбыс жылдамдығынан жоғары ... ... ... үшін ... ... ... ... ,және үшудың ұзақтығын қамтамасыз
ету үшін жоғары ... және ... ... ... ... ... талаптарды нафтенді мұнайды тікелей айда- ... ... ... ... ... қанағаттандырады.
Мұнайдың қазан жанармайы — мұнайды тікелей ажыратудың қалдық өнімдерінен
тұрады (мазут). Крекинг үрдісінде алынатын ауыр ... май ... ... ... казан жанармайларын алу үшін қалдық өнімдерге 20-25%-
тік дизель фракциясыс ... ... ... ... ... ... жанар майьн кең енгізу оны
қолданудың тимдлігіне себепші болады. Бұл жағар май ... ... ... ... операциясы механиқаландырылған.
текшелеуге аз алаң алады.
Қазан жанар майының сапалык. касиетін ... ... бірі ... ... ... мен ... тиімді бүрку үшін қажетті
қызу дәрежесы болып табылады. Температура жоғарылаған ... ... ... оны ... ... және ... ... от алу
температурасы оны сактайтын жердегі жанар майлардың өртке ... ... ... ... ... табиғатына байланысты болады.
Сүйық қазан майлары негізінде ... ... ... ... ... 1% -тен ... ... бар, күкіртгі және жоғары
күкіртті мазуттарды қолданады.
Құрамында 0,5% -ке дейін күкірті бар сукүкіртті ... ... ... қолданады (мартен пештері, құбыр прокатты және
болат прсжатты зауьптарда және т. б. қыздыру пештерінде).
Қазіргі ... ... ... ... жанармайларының бірнеше
маркасы шығарылады, олар өзара түтқырлығы байынша ерекшеленеді. 40. ... ... жағу ... ... ... үшін -МП; аз ... ... мазуттарды — жүзетін кемелердің қондырғыларыңдағы казандарында
қолданады.
Мұнай ... ... ... ... түрі, үйкелу беттерінің тозуын,
қажалуын болдырмау мен үйкелісті төмендету үшін ... ... ... ... ... тұтқырлығы және
оның төмен температурада жылжымалылығы, ауа оттегімен ... ... ... ... майлаушы кабілеттілігі, сыртқы ортаның
коррозиялық әсерінен ... ... ... ... ... ... айтылғандай әр түрлі күйдегі козғалтқыштарды
майлауға арналған. май өндіру өнеркәсібінде бұл майлардың үлесі шамамен ... ... ... ... негізгі талаптар: ) Майлардың
жоғары температураға және ауа ... ... ... әр ... ... кезінде тұрақтылықтың өзгеруі, козғалтқыштың
жеңіл от алуын және ... ... оның ... ... тұpy
Aуыр өнеркәсіп ... май ... ... ... шамамен 30% кұрайды.
ауыр өнесркпсіп майлары әр түрлі температуралар кезінде
Жылжмалық қасиетін сақтауы қажег, оларда ... мен ... ... ... және ... қарсы қасиеттері болуы керек.
Цилиндірлік маилардың аз буланауы, жоғары түгқырлығы болып, аз кұйе
жиналуы қажет.
Турбиндік майлар ... ... ... ... судан жақсы бөлінуі
керек (олар майлау жүйесіне түсе қалған жағдайда)
Қойуланатын температурасы 10-15°С аралығынан ... ... ... майларына қойылатын негізгі талаптар-қышқылдануға
түрақтылық және ... ... ... керек. Түтқырлық компрессор немесе мүздатқыш машиналардың түр
леріне қарап реттеледі ... ... ... ... және ... ... сәйкес
тұтқырлығы бар жогары қасиеті ... ... ... ... ... жақсартуға байланысты қосатын
қосымшаларды келесі топка жікгеуге ... ... ... ... ... ... ... қасиетгерін жақсартады,— бұл жоғары молекулалы
қосылыстар — полибутилендер, полиметакрилаттар;
2) ...... қату ... ... ... ... және голиметакрилаттар);
3) жуушы (детергентер) — ... ... ... және ... ... болдырмау (фенолидтер,
сульфонаттар);
4) қышқылдарға қарсы — ... ... ... ... фосфорлы,
күкіртті, алкилфенол қосындылары);
5) коррозияға (тоттануға) қарсы-мұнайдың тұрақтылығын ... ... ... ... ... ... ... болатын органикалық
қосылыстар);
6) тозуға және қажалуға ...... ... ... ... ... қажалудан сақтау және майдың майлау қасиетін
жақсарту үшін (фосфор, күкірт және хлорлы ... ... ...... ... ... ... айнальм кезіндегі
майлардың көбіктенуін болдырмау;
8) көп ...... бір ... ... ... ... бірден
жақсарту.
Мұнайды тікелей айыру
Мұнайды бастапқы қайнау температурасы әр ... ... ... ... ... ... ... осы қасиегі оның
айыруына негізделген. Яғни, сатылы булану мен және ... ... ... ... одан ... ең ... ұшпалы көмірсутектер
буланады.
Төмен кайнайтын көмірсутектерді қайнатып алу арқылы мұнай құрамында
салыстырмалы ауырлау, ... ... ... ... Соңғылар булардың
есрпімдідігі гөмен қайнайтындарға карағанда айтарлықтай аз ... осы ... ... ... ... ... ... болып
шығуы мүмкін және мұнай кайнамай қалуы мүмкін. Сондықан аиыру жалғасу үшін
қалған мұнайдым температурасын жоғарылату қажет. Қызу ... ... ... ... және ол ... қысым мәніне жеткенде
мұнай қайтадан қайнайды. Осылайша. мұнайды ... ... ... ... ... булардың бірінші тамшысының бөліну температурасын
фракцияның бастапқы қайнауы деп атайды. ... ... ... ... фракцияның кайнауының соңы деп есептейді,
Төменгі температурадан жоғары температураға ... ... ... деп ... одан арі ... ... ... өнімдерін алады. Мүнайды айыру ... ... ... және т.б. ... ... ... 35-205оС аралығында керосиндер 150-300оС
аралығында, ... ... ... қайнайды.
Бір ғана буланумен. фазалардың жеке ... ... ... ... ... кезінде бір-біріне еритін заттардың ... бірі ... бу ... ... ... ... ғана ... қатар ауырлау компоненттер молекуласының бөлігі де өтеді. Жеңіл
компоненттің молекуласыньң ... ... ... еріп кетуі мүмкін.
Сондықтан сүйық біртекті емес қоспаларды кішкене фракцияларға бөлу үшін
олар қайнау ... ... ... ... ... ... ... негізіне келсек былай. Кіріп келе жатқан бу ... ... ... ... бара жатқан сүйыктың (флегма) арасында жылу және ... ... ... ... ... төмен қайнайтын, ал сүйықтар
жоғары қайнайтьн компоненітермен байиды. егер булар мен ... ... ... ... онда ... ... төмен қайнайтын, ал сүйықтар
жоғары қайнайтын компоненттерден түрады. Ректификация ... ... ... ... ... бу мен ... қоспасынан түратын және
кажетті температураға ... ... ... беріледі. Булар колонна
бойынша жоғарыға көтеріледі де, сүйықтар төмен қарай ағады.
Ректификациялык, колоннаның жоғары жак ... ... ... ... жоғары жак болігінен келетін буды ... ... ... корсетеді. Котсріліп келе жатқан ыстық булармен кездескеіше
колоннаны байыту сүйығы қызып. бірте-бірте ... ... ... ... ... ... флегмент түріңде колоннаның төменгі жағына
ағады. Бұл булану мен ... ... ... тарелкалардан өтеді.
Флегма мен будың фракииялык қүрамы колонна бойымен ... ... ... ... ... ... ауыр ... байытылып,
көтерілетін булар одан тез жеңіл қайнайтын болады.
Жоғары көтеріліп келе ... бу ... ... ... ... және колоннаны томенгі бөлігіндей қалыңдықтан біртіндеп
булануынан болады.
Темен қарай ағатын сұйық ... ... ... ... ... ... ... болады. Колонна ішіндегі темпе-ратура бөлетін
копоненттердің температурасына сәйкес ... ... ... ол
колоннаның жоғары жак. бөлігінде жеңіл кайнайтын компоненттің қайнау
температурасына жақын.
Мұнайды тікелей ... ... ... схемасы V-1 суретте
көлтірілген. Мұнай құбыр тәрізді пештің 3 ... ... оның ... ... жалғанған көптеген құбырлардан түратын змеевик (ирелевдеген
түтікше) орналасқан. Қүбырлардың беті ... ... ... ... ... ... ... жанады.
V-1 сурет. Мүнайды тікелей айыру қондырғысының схемасы.
Осы қүбырлар арқылы айдалатын ... ... ... ... және біртіндеп буға айналады. Мұнай булары буланбаған қалдыкдан
бірге ректификациялық колоннаның 5 ... жақ ... ... сол ... ... да ... ... мүнайдан алынуы керек фракциялар бу түрінде
бөлінеді. Колоннанын жоғары жақ ... ең ... ... фракциялар
кетеді, олар конденсаторда конденсацияланып. мүздаткыш арқылы рзервуарға
бағытталады.
Бензин фракциясының бір бөлігі суытылғаннан кейін суландыру үшін ... ... ... Керосинді және дизелді фракциялар алынады. Берілген
ассортиментке байланысты басқа да фракциялар алынуы мүмкін. тауар өнімдерін
алу үшін мүнайды ... ... ... ... ... ... төменгі жақ бөлігінде мазут-мұиай айыруының калдығы кетеді.
соңғысын берілген мұнайдьң сапасына байланысты термиялық крекинг ... ... ... ... ... алу мақсатында шикізат
ретіңде қопдануға болады. Мазутты өңдеусіз жағу жанармайы ретінде қолдануға
болады.
Мұнайды тікелей айыру кондырғыларының негізгі ... ... ... ... негізгі элементтеріне
ректификациялық колонна, құбырша тәрізді пеш, жылу ... ... ... конденсаторлар және мүздаткыштар жатады.
Ректификациялық колонна — ішінде бірнеше ондаған тарелка деп аталатын
көлденең тесіктері бар, қоршаулары бар ... ... ... ... бу ... ... жоғарыға өтеді. ол
сүйық тарелкадан тарелкаға ағып ... ... ... ... ... ... бумен төмен қарай ағатын сұйық флегма
арасындағы ең тар ... ... ... ... Қоспаның
ректификациясы үшін колонна тарелкаларында өзара әсерлесетін сүйық және бу
фазаларының температурасының әр түрлі ... ... ... ... ... осы ... ағып ... сүйықтың температурасына
қарағанда жоғары болуы керек. Колоннаның асты мен ... ... әр ... қажеттілігін қамтамасыз ету үшін колоннаның
астыңғы жақ бөлігінен жылу беріп және оны үстіңгі жақ бөлігінен алып ... Бүл үшін ... ... жақ ... бу ... ал ... сулану жольмен суытылады.
Ректификациялық колоннаның (V-2 сурет) әр тарелкасыңда жүріп жататын
үрдісті қарастырамыз, Б тарелкасына үстіңгі ... В ... ... ... арқылы сұйық келеді. Ағыңды ... ... ... деңгейінен жоғары
көтерледі, соңдықган онда үнемі сүйықтың қабатшасы болады.
Төменгі А тарелкасынан мұнай булары кітеріледі. олар келге қүбыр арқылы
2 ... ... ... оның төменгі саңылауынан тарелкаға ... ... ... ... жатқтан әр тарелканың температурасы
төмендей беретіндіктен (ең төменгі . температура ең жоғарғы тарелкада, оған
суық флегма беріледі) ... ... ... ... ... сүйық жылуын
осы тарелкаға бере отырып, кондицияланады. нәтижесінде ... оның ... ... ... ... және бу ... жоғарыда
жатқантарелкаға келеді. онда осыған ... ... ... ... жатқан әр тарелкадағы ... ... ... ... жағынан тарелкадан тарелкаға және біртіңдеп қыза отырып флегма
төмен қайнайтын көмір сутегілерін жоғалтады және ... алып ... ... ... ... яғни ... ... істі атқарады.'
Сондықтан сулаңдыру дәрежесін өзгерте отырып. колоннаның жүмысын
реттеуге жәңе колоннаның ... ... ... ... ... тұруға болады. қүбыр тәріздес пештер қызған шикізаттың
ректификациялык колоннаға өтуі кезінде ... ... ... ... ... ... үшін орнаіылған екі радиантты камерадан
түрады; олардан экран қүбырлары жылу алады. Бір конвекциялы камерада ыстық
түтінді ... ... ... өтеді. Конвекциялық камерада су буын
қыздыратын бу ... ... Олар ... ... ... ... ... түтікше пештері үшін тұтас тартылған тігісі жоқ ... Жеке ... ... ... ... ... ... деп аталатын ерекше иіндер көмегімен бекітіледі. Екіншілік
дегеніміз — болат қүйылып кақталған немесе ісірілген бөлшек ... ... ... төрт ... ... ... қондырғылардың жылу айырбастағыштықтарын оңдеуге түскен
берілген шикізат қыздырылады. Ал ... ... ... жылу ... ... ... кызмет атқарады. Жылу кыздыруға шығарыланін
жанармай. сонымен қатар дистиллияттарды суыту үшін беретін суды үнемдеуге
мүмкіндік береді.
Жылу айырбастағыштарда шикізат ... ... ... ... Әрі ... ... түтікше тәріздес пештерде жүзеге асырылады.
Жылу айырбасының екі негізгі сызба схемасын ажыратады —тіке ағатын және
қарсы ағатын. Тіке ағатын ... ... ... ... және сұйытылатын
сұйық бір бағытта қозғалып, жылу айырбасының бір жағынан беріледі (V-3 а-
сурет). Қарсы ағу ... ... ... ... және сұйытылатын
сұйықтың бір-біріне қарсы ... ... ... ... (V-3 б.-сурет), көп жүрісті жылу айырбасына аппараттың ... тіке ағу, ... ... ... ағу жүpeді.
Жылу айырбасының қарсы ағу сызба - нүсқа тиімдірек; бұл ... ... ... ... ... ... ... да бір
калыпты;
Мұмай өңдеу зауыттарына көп жүрісті ең желіндірілген әрі тиімді түтікше
тәрізді жылу айырбасын ... Ол ... ... ... ... диаметрлі түтікшелер бекітілген. Түтікшелердің соңдары екі
құбырлы торға жапсырылған.
Түтікшелер арқылы қыздырылып отырған ... ... ... ... қарама-қарсы бағытта қыздырылған мұнай өнімін айдайды.
Мұнайдан химиялық өңдірісте алынатын негізгі өнімдер.
Синтетикалық каучук (СК)-көмірсутегілерден тұратын жоғарғы полимерлі
өнім. Оның ... ... ... ... ... элементтері де кіруі мүмкін.
Каучуктің негізгі қасиеітерінің бірі ысытқанда резеңкеге айналады. өте
иілімді өнім, бұл ... кең ... ... ... ... каучук сияқты су өткізбейді, электризоляциялық теңдігі жоқ зат.
Қарапайымдап айтсақ, СК-ті алудың технологиялық үрдісі ... ... ... ... этил ... ... Саңылаусыз жабылған
спирпің буының темлературасын арнайы катализатормен реактордың ... ... ... ... ... спирттің молекулалары ажырап,
бір сутегі молекуласын судың екі ... және ... ... ... ... ... ... тазартып. сосын келесі химиялық
операция — каталикалық ... ... ... ... ... құрап-полимер шығады. Оның өзі —каучук деген шикізат болады.
Оны төмен қысымда (газды айыру үшін) ... ... ... кейін
каучукты алады. Оны рулондап зауыттарға жіберіп. одан резеңке дайындайды.
СК-ті бутаннан да алуға болады. Ол үшін бутаннан дегидрлеп сутегінің
екі ... алып ... ... Одан ... екі ... ... ... Дивиниллден кәдімгі тәсілмен каучук алынады.
Пластмассалар. Этиленнің қосылыстары хлормен реакцияға түскенде, ақ
ұнтақ зат пайда болып, ... ... деп ... Оны арі қарай
химиялық өңдеуден өткізсе винилпласт алады. Ол ақ түсті ... ... зат ... шығады. Винипласт — отқа ақбайды, исі жоқ, ... ... ... ... ... азот қышқылына да мыңқ етпейді. Ол арамен
жақсы кесіледі де станокта өнделеді. Винипластан штамттовка ... ... ... ... жүргендей қүбырлардың, штуцерлерді
шланталардың тетіктерін (винтиль), химия өнеркәсібінің ... ... ... ... ... және т. б. Онымен қоса винипласт-
қуысты пенопласт, поропластил-липор материалдарының негізі болып келеді. Ол
тығын сияқты жеңіл ... ... ... жылу ... бар.
Пено және ... ... ... ... винипластаны немесе басқа да ұқсас синтетикалық шәйірлерді,
140-150°С -қа дейін қыздырып, ... ... ... шығаратын порофор
дейтін затгы қосады. Сосын бұл ... ... ... ... ... оны ... ... Порофордан газ шыға бастап,
балқыған масса ... және ... ... ... ... көтеріледі қыздырған винилпастаның түтқырлығы өте
жоғары болғандықтан ... ... ... шығу ... ... ... материалдың көлемі қамыр сияқты көмпиеді. Егерде
порофордан шыққан ... ... ... ... шығып, негізгі бөлігі
заттың ішінде қалса және ... ... ... ... ... пенопласт дайындалады.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Каспий өңірінің экологиялық ахуалы41 бет
Қазақстанның нарық экономикасына өту кезеңіндегі жер қойнауы ресурстарын игерудің жағдайы68 бет
Қазақстанның нарық экономикасына өту кезеңіндегі жер қойнауы ресурстарын игерудің жағдайы туралы47 бет
Қалдықтарды өңдеу жолдары12 бет
Өндірістік қалдықтар46 бет
Мұнай өндеу қалдықтары7 бет
Кеңқияқ мұнай кен орының бу-жылулық өндеу арқылы игеру әдісі57 бет
Мұнай өңдеу кезіндегі химиялық процестерді талдау30 бет
Термиялык процесстер7 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия жайында14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь