Нарық жағдайындағы қаржы-несие жүйесі

КІРІСПЕ 3
1. ҚАРЖЫНЫҢ МӘНІ, ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ 4
2. МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТ. БЮДЖЕТ ТАПШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ МЕМЛЕКЕТТІК ҚАРЫЗ 7
3. НЕСИЕ.БАНК ЖҮЙЕСІ 9
4. БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР ЖӘНЕ ОНЫҢ АЙНАЛУ МӘСЕЛЕЛЕРІ. ҚОР БИРЖАСЫ 14
ҚОРЫТЫНДЫ 23
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТТЕР 24
Қаржы белгілі бір коғамнын акша ресурстары. Ол экономиканың дамуы мен ұдайы өндіріс процесін қамтамасыз етуге бағытталған. Кез келген мемлекетте коғамдағы акша ресурстарының қүрамына мемлекеттік каржы, шаруашылық жуйесінін каржысы, кәсіпорынның және тұрғындардын каржысы енеді.
Мемлекеттін каржысы — ақша каражатынан турады. Ол каражат түрғындардьщ әлеуметтік кепілдігін камтамасыз етуде, зандылық пен кукьікты сақтауға, корғаныс пен коғамдық шаруашылыкты басқаруға жүмсалады. Мемлекеттік қаржы қүрамына: мемлекеттік бюджет, банктік және мемлекетгік несие, экономиканы тұрактандыру коры, зейнеткерлік, түрғьшдарды жүмыспен қамтукоры, әлеуметгік және іиедициналық сақтандыру коры, валюталық қор, мемлекетгік коғамдык ұйымдардьщ қаржысы, мемлекетгік салалық министрлік пен ведомствоньщ қорлары енеді.
Шаруашылык жуйесівдегі каржыны (мемлекеттік және мемлекеттік емес) - компания, концерн, ходдинг, акционерлік қоғам, ассоциация, трест, бірлестіктердің ақшалай каржысы курайды.
Кәсіпорынньщ каржысын (мемлекеттік, мемлекеттік емес) -меншіктегі және заемдағы каржылар, ғылым мен техника қорының акшалай каражаты, әлеуметтік-мәдени да.му мен материалдык ынталантыру қоры, амортизациялык кор, резервті және сактавдыру коры енеді.
Тұрғындардың каржысы - шаруашылық, еңбек кызметгерінің (жалақы, акция дивиденті, пай жарнасы мен банк салымының проценті т.б.) негізінде, коммерциялык және халықтык банктегі сақталған қаржылардың, зейнеткерлік қорды мемлекеттің іске қосуының нәтижесінде акшалай каражатты құрайды.
        
        НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ҚАРЖЫ-НЕСИЕ ЖҮЙЕСІ КУРСОВАЯ
ЖОСПАРЫ
КІРІСПЕ 3
1. ҚАРЖЫНЫҢ МӘНІ, ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ 4
2. ... ... ... ... ЖӘНЕ МЕМЛЕКЕТТІК ҚАРЫЗ 7
3. НЕСИЕ-БАНК ЖҮЙЕСІ 9
4. БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... ҚОР ... ... ... ... ... ҚАРЖЫНЫҢ МӘНІ, ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ
Қаржы белгілі бір коғамнын акша ... Ол ... ... ... ... процесін қамтамасыз етуге бағытталған. Кез келген мемлекетте
коғамдағы акша ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның және тұрғындардын каржысы енеді.
Мемлекеттін каржысы — ақша каражатынан турады. Ол каражат түрғындардьщ
әлеуметтік кепілдігін камтамасыз ... ... пен ... сақтауға,
корғаныс пен коғамдық шаруашылыкты басқаруға жүмсалады. Мемлекеттік ... ... ... ... және ... несие, экономиканы
тұрактандыру коры, зейнеткерлік, түрғьшдарды жүмыспен қамтукоры, әлеуметгік
және іиедициналық сақтандыру коры, валюталық қор, ... ... ... ... салалық министрлік пен ведомствоньщ қорлары
енеді.
Шаруашылык жуйесівдегі каржыны (мемлекеттік және мемлекеттік ... ... ... ... акционерлік қоғам, ... ... ... ... ... каржысын (мемлекеттік, мемлекеттік емес) -меншіктегі және
заемдағы каржылар, ғылым мен техника қорының акшалай каражаты, әлеуметтік-
мәдени да.му мен материалдык ынталантыру ... ... кор, ... ... коры ... ... - шаруашылық, еңбек кызметгерінің (жалақы, акция
дивиденті, пай жарнасы мен банк ... ... т.б.) ... және ... банктегі сақталған қаржылардың, зейнеткерлік
қорды мемлекеттің іске қосуының нәтижесінде акшалай каражатты құрайды.
Аталған ... ... ... ... Бұл ... ... қатынастар жиынтығын турғызып, ақша каражатын ұлғаймалы ұдайы
өндірісте құру, бөлу, пайдалануды жүзеге асырады. Және ... ... ... ... ... жайғдайында қаржы негізіңде торт ... ... ... ... және ... үлттық табыстың едәуір бөлігін қоғамдық ...... ... мемлекетгі басқару мен корғанысты дамытуға
бағыттауын қаржынының бөлу ... ... ... ... ... ... реттеуді мемлекеттің
сырттай тәсілімен жүргізгенінде пайда болады. Мемлекет оны салык салғанда,
несие саясатында, ... ... ... мен дотация кезінде
жүзеге асырады.
Қаржының ынталандыру қызметі кәсіпорынның экономикалық дамуын ... ... ... ... ... ... ... мақсатты пайдалануьш
жүйелі түрде тек сүру арқылы жүзеге асады.
Қаржы нарығы — нарықтық экономиканыың қальштасқан ... ... ... ... ... валюта нарығын ғана емес және бағалы ... ... Бүл ... өз қүрамына енгізудің мақсаты — ... ақша ... ... ... және ... ... ... Әкімшілдік-әміршіддікжүйеде каржы нарығының
қызмегін мемлекетгік ... ... ... ... министрліктің қаржы
жоспары т.б. тетіктер арқылы жүргізілген.
Экономикалық реформа кезінде ... өз ... жаңа ... ... ... ... тәсілмен бөліп, қолдануға барынша
шектеу қойылды. Ресурстардьщ министрліктер арқылы ішкі сала ... ... ... ... ... ... ... кажетгілігі
пайда бодды. Оның экономикалық негізі - кәсіпкерлердің ... ... ... оны беру мүмкіндігін қысқараы.
Қаржы нарығы — өзінің инфрақүрылымымен ... ... ... жаңа ... ағымдармен ерекшеленеді. Қаржы нарығын қүру үшін
кешенді мәселелерді меңгеру қажет. Оған бағалы ... ... және ... ... ... мен ... қамтамасыз етуді жатқызамыз.
Нарықгык, экономикаға өтуде қаржы нарығьш дамыту несие-қаржы ... ... ... ... ... ... нарықгык экономикаға екі түрлі қаржылық
қатынастар әсер етеді — ... және ... ... ... ... бюджеттер және бюджетгік
353емес орталык қаржы корларының калыптасуы, әдетте кәсіпкерлер
табысынын қайтарылмайтын бір бөлігінен және ... ... ... ... ... ... міндеттері мен мақсаттарына қайтарылмайтын
бюджеттік қаржыландыру жолымен колданылады.
Акша ... ... ... нарыкден толықгырылып отырылуы
қажет. Қаржы нарығыіда ақша толықканда тауар ретінде жұмыс атқарады. ... ... ... саньша сәйкес сүраным мен ұсыным негізінде
белгіленеді. Қаржы ... ... ... ... ... ... ... табысты калыптастырып, оны алуға ұмтылыс ... ... ... ... ... ... ие ... Мұндай капитал
нарығынсыз кәсшорындарды езін-өзі қаржыландыру мүмкін емес. ... ... тек ... құрал-жабдыктарында шектеліп,
басқадай толтыру көздері жоқгың касы.
Біздің шаруашьшык ... ... ... пайдалануда бюджеттік
әдіс кеңірек белең алып, қаржы нарығы тіпті болғанда жоқ. ... ... ... ... ... ... бюджет арқьшы ұлттық табыстың
үштен екісі бөлінді. Несие жүйесінде тек қана мемлекеттік банктер ... ... ... кәсіпкерлік бастамаға шек қойыдды. Бюджетгік кор
мен несие ресурстары «жоспарға негізделіп» бөлініп, ... ... және ... ... ... Рентабельдігі төмен және
шығындары көп ... ... құн ... ... белең алып,
мемлекетгік бюджет тапшылығы пайда болды. Жүзеге асырылған ... (1965 ... ... ... ... ... біршама
өсгі. Ал, оларды пайдалану катан бақылауда болды. ... ... ... мен тұрғындардың, кәсіпорын мен банктердің қорларды
өзара бөле-белісуіне тиым ... ... ... қорыньщ (каржысы)
есеп шотгары процентсіз сақтадцы.
Каржы нарығын қалыптастырудың ... ... бар. ... ... ... кұру ... және ... нарығы инфрақүрылымын дамыту
абзал.
2. МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТ. БЮДЖЕТ ТАПШЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ МЕМЛЕКЕТТІК ҚАРЫЗ
Қаржы жүйесінің негізгі буыны мемлекеттік бюджет ... ... ... ... ... келді. Оған барлық Одақгас республикалардьщ ... ... ... ... ... ел ... соң, республика үкіметі өзінің ұлтгык
мемлекетгік бюджетін жасауға кірісіп кетті.
Одақтық бюджет 1984-ші жылдан бастап тапшылык ... кеше ... ... кешу ... баланыстылығына катты әсер етті. Ол жылма-
жыл қарыздар ... ... мен ауыл ... салмақты
дотацияларды бюджет иығына артуымен түсіндіріледі. ... ... ... ... мен ауыл ... ... сату ... тепе-тендігінің
бұзылуы нәтижесінде де бодды. Күрделі әлеуметтік бағдарлама мен қорғаныскд
кеткен шығындарды мемлекет дотациялап отырды.
Мемлекеттік ...... ... қаржылық жоспары. Ол
мемлекеттің шығын мен табыстарының балансы. Бюджет ұғымы француздың ... ... пен ... бөлу. Бюджет табысы мен шығын қүрылымы және
нарықтық экономикада елдің мемлекетгік ... жеке ... ... ара
салмағы төмендегідей:
Кесте -1.
|Табыстар |Жеке ... ... ... |
| ... | | ... ... баж салығы|75-80 |Халық шаруашылығы |30-40 ... ... |5-8 ... ... |25-30 ... меншіктен | ... ... ... | ... | ... органдарға | |
| | ... | ... ... |10-12 ... мен ... |20-10 ... ... | ... ... | ... ... ... | ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | |
| | ... қорғау органын |10-15 |
| | ... мен оған ... |-5 |
| | ... ... | |
| | ... ... төлемі | |
|Барлығы |100,0 ... |100,0 ... ... ... асып ... бюджет тапшылығы пайда болады.
Бюджет тапшылығы жою ұшін табыс бөлігін ... ... ... мемлекеттік
бюджеттің шығын бөлігін қысқартқан жөн. Бюджеттің ... пен ... жабу ... ... қиыстыруымған вариантына көшеді. Демек
мемлекет ұлттық банк ... ... ... ... ... сақтандыру коғамдары қорының, белгіленген бөлігін алып отырады.
Осы сомалар ... ... ... Бұл ... ішкі қарызы.
Мемлекеттіц ішкі қарызынан басқа сыртқы қарызы да ... ... ... ұшін ... тек қана ішкі ... ғана
шектелмей, қайтару мақсатымен сыртқы займдар мүмкіндіктерін де пайдаланады.
Міне, осылай мемлекеттің сырткы ... да ... ... ... ... ... ... пайналымы кезінде кәсіпорын, бірлестік,
акционерлік коғам, холдинг, трест, ... мен ... және орта ... өндіріс уақыты мен өнім айналысы ... ... ... кейбір бөлімшелерінде уақытша ақша
қорының пайда болғандығын байқаймыз. Ал, қалған белімшелерде ақша ... туып ... Осы ... ... ... өмір ... ... Сондай-ақ тұрғындар мен әртүрлі үйымдарда уақытша ... ақша ... ... ... ... нарықтық экономикада қарыз нарығы
қалыптасады. Ол ... ... ... енген.
Қарыз нарығы - каржы нарығыіың бір бөлігі. Ұдайы өндіріс процесіне
уақытша қатысуға пайдалану үшін еркін ... ақша ... ... ... міндетін атқарады. Қарыз нарығы еркін қалған акша ... ... ... ақша ... ... Бүл жаңа ... жедеддігіне,
төлем қабілеттіаіне және қайтарымдылығына жағдай жасалады.
Банк ұсынатын несиелер — қысқа мерзімді, орта мерзімді, үзак ... ... ... ... несие бір жылға беріліп, айналым ... ... Орта ... ... екі-үш жылға жаңа қүрылысқа,
өндірісті техникалық қайта қаруландыру және жаңғыртуға, жаңа техника ... ... ... үш ... қайтарымы болуы міндетті.
Үзақ мерзімді несие он жылға және одан да көп ... ... ... ... ... жүмсалады. Бүл несие тұрғындардың,
жеке үй, пәтер соңына және оны ... алуы ... ... ... ... бар: а) ... ә) ... б) коммерциялық,
в) тұтыну, г) халықаралық. Банктік несиеде клиент ... ... ... ... ... дисконталған вексельдің қүны салынады.
Чектік несиеде банк қарыз сомасын үсынады. Осы сала ... ... өтеу үшін чек ... ... Белгіленген уақыт мерзімде қарыз
өтелуі ... ... ... төлемдерді төлеуді созу үшін үсыньшады.
Бүл несиені банк кәсіпорынға уакытша мүктаждығы үшін береді. Түгыну несиесі
... ... мен ... ... соза ... үшін ... ... сыртқы экономикалык байланыстарға қызмет жасайды.
Несие өзінің қызметін банк арқылы жүргізеді. Экономикалық көзқарас
түрғысынан, ...... ... Банктың негізгі қызметі
түрғындар мен ... ... ... ақша қорларын тартып,
қорландыруды жүзеге асыру.
Банк жүйесіне әлемдік тәжірибе көрсеткендей үлттык банк, басқада ... ... және ... осы сала ... де жатады. Мондай-ақ,
коммерциялық, сақгандыру, инвестициялық ... мен кей ... ... те ... ... ... ... өз қызметін атқарады. Үлтгық
банк акдіа эмиссиясымен, мемлекеттік бағалы қағаздарды ... алу ... ... ... және ... ... несие резервтерін
реттейді.
Коммерциялық банктер кәсіпорын мен компаниялар ... ... ... ... ... банкгің коммерциялық кысқа, орташа
несие беруін жүзеге асырады. Жинақтық банкілер ... ... ... ... қорларының денін мемлекетіік бағалы
кағаздарға салады. Инвестициялык банктер бағалы ... ... ... ... үшін ... беру қызметін жасайды.
Біздің елімізде банкжүйесіне:
а) ұлттык банк те енеді. Оның мекемелері - бөлім, конторлары
- барлық облыста, аймак мен ... да бар. ... ... ақша өлшемі
«теңгеге» негізделіп, олар біркелкі банкжұйесін қүрап, резервтік жүйесі
қызметін ... ... ... жеке және ... ... ... қызмет жасай
отырып, келісім негізінде несие — есепті де жүзеге асырады.
Коммерциялык банктер әртүрлі ... ... ... Олар ... ... шетел банк капитальшьщ қосылуымен жеке банк де
болуы ... ... ... ... алғашқы капитал немесе онын бір
бөлігі мемлекетке жатады. Банктің кейінгі атқаратьш кызметі тәуелсіз ... ... үшін ... ... ... ... банк ресурстарды тарту жағынан коммерциялық банкпен бәсекелесе
алмайды, себебі оның депозиттік пайыз бойынша епті әдіс жасау ... ... ... ... вексельдік айналымға
негізделген. ТМД ... бұл ... 30-шы ... ... Казақстан
Республикасында 1997-ші жылы 28-ші сәуірден бастап «Векселвдік айналым
туралы» заңын ... ... ... ... ... ... ... қазіргі алатын үлес салмағы ... ... ... ... ... ... ... айналым бакылау
жасауды камтамасыз етеді.
Банк мекемесінің басты табыс көзі больш берген ... ... ... ... ... да бар. ... ... арендасы
немесе оны сатып алу, кызметтерді жаддау, басқа ... ... акы ... ақша капиталы мен сақтандыру қорларын ... ... ... және т.б. ... ... карыз бойынша
алынған пайыз жиынтығы, басқада жүргізген операциялар ... ... ... банк шығынын алып тастағандағы калдык банк пайдасы болады. Банк
ііайдасының аты ... деп ... ... ... ... активті (қарқынды); ал ақша
капиталын косу ... ... ...... деп ... Казіргі
несие —банк жүйесіндегі мекемелер бірнеше шартгы түрден күралған. Олардың
өзара айырмашылығы активті және ... ... ... 27-2 ... ... — өз ... және клиентгер салымы немесе
депозитгері құрайды. Банк ресурстарының көп ... ... ... ... ... және ... ету бойьшша депозитгер болады.
Жедел депозиттер банктерде белгілі мерзімге кабылданып, сол уақыты
біткен соң ... Ал, ... ету ... депозитті салушы алғысы келгенде
алуьша болады. Бүл ... ... есеп ... ... ... ... чектік кітапшаны алады. Сол кітапшаны пайдалана отырып,
салушы салым мөлшері ... кез ... ... ... ... ... ... (қарқынды) |Пассивті (карқынсыз) |
| ... ... ... ... пен ... ... ... |
|банктер ... ... ... ... |
| ... қарыздар. Мемле- |қағаздарды сату |
| ... ... ... | |
| ... алу. | ... ... жөне орта мерзімге |Тұрғындар мен кәсіп- |
|банктер ... ... ... ... ... |
| ... ... алу. |салымдары. |
| ... ... ... | ... ... мен акцияны |Банк несиелері. ... ... ... | |
| ... ... | |
| ... | ... |Үзак мерзімге қарыздарды ... ... мен ... ... Жеке ... ... сактан- |
| |ды ... алу. ... ... ... |
| ... алу. | ... ... ... ... қарыздарды |Тұрғындардын ақшалай |
| ... ... ... ... ... мен |Тұрғындарға өз ... ... ... алу. ... ... |
|Зейнеткерлік ... ... мен ... мен ... ... сатып алу. |қызметкерлердін |
| | ... ... ... ... ... ... ... қорлық
(қаржылық) және баланстык операция болып бөлінеді. Қолында векселі бар
кәсіпкер, әдетге, ... оның ... ... ... нақты ақшаға
ауыстыруға мәжбүр болады. Осы істі банктер вексельдік операция ... ... ...... ... мен ... ... беру болып табылады. Бірінші жағдайда вексельді банк оньщ иесінен
сатып алады.
Вексель иесіне онда көрсетіп акша ... ... ... ... ... береді. Екінші жағдайда вексель банкке уакытша өтіп,
берілген қарыздарды қамтамасыз етеді. Вексельдін мерзімі ... соң, ... ... алуы ... ... ... ... операциясы тауар
документті немесе тауар қою (залог) ... оның ... ... ... ... ... қағаздар-акция, облигация арқылы
жүзеге асады. Бұл операцияларға бағалы кағаздар кепіддігі мен ... ... ... ... Банк ... қамтамасыз етілген -вексель,
тауарлар, бағалы қағаздар — қарыздарынан өз ерекшілігі бар. ... ... ... ... жатады.
Соңғы 10-15 жылда банк қызметінде операцияның жаңа түрлері белең ала
бастады. Олар: лизинг, факторинг, қаржы-трастық операциялар.
Лизинг (ағылшын сезі) мүліктерді ... ірі ... ... ... алу ... ... ... мерзімді прокаттан (1 жылға
дейін) ерекшелігі сол, лизингтік компания ірі қүрал-жабдықтарды сатып алып,
фирма-арендаторға 5-8 ... ... ... ... ... ... ... қарызын жайлап, мерзіміне қарай етейді. Лизингтік
контрактның мерзімі біткен соң, ... ... ... ірі ... ... ... бағамен сатып алуы; ... ...... ... — лизингтік компанияларға материалдық
бағалылықтарды (қүнды) қайтаруы. ... мен ... ... ... ... ... — қаржы лизингі және оперативтік
лизингжатады.
Қаржы лизингтік контрактсына — арендаға ... ... ... ... белгіленген мерзімі кезінде төленетін ... ... ... ... ... ету ... ... (қаржы лизингіне енбеген) содан қалған аренданың
ірі ... ... Бүл ... арендаға алған мүлік аренданың
келісілген мерзіміңце толық амортизацияланбайды.
Соңғы кезде ... ... ... ... ... ... ... банк екі түрді таңцайды: тікелей және жанама.
Егер банк машина және ірі қүрал-жабдыкгарды уакытша пайдалануға берсе,
ол тікелей қатысу болады. Ал, банк ... ... ... ... ... ... ... қатысуда америка банктері ... ... мына ... ... 70-шы ... әрбір бесінші американ банкі 100
млн.доллардан астам активімен тікелей лизинкге қатысқан. ... ... ... санының 500 астам банк қүраған. ... ... осы түрі ... ғана ... ... келе ... - ... коммерциялық қызметтің бір түрі. Сондай-ак. банк өз
клиентінен құқықты сатып алып, оған ... ... ... ... жеткізілген тауарға ақы телеу және атқарылған жүмыс пен ... ... ... жеткізілуіне қарай банктың ақы төлеуін
қамтамасыз ... және ... ... ... ... ... сатып алушьшардан қарызды факторингтік қызметті көрсеткен
үйым (банк) алады. Егер ... ... ... ... (мысалы,
сатып алушылар алғанда, тауар сапасы жасалған контрактға сай болмаса), ... алу ... ... ... көшеді. Факторинг клиентке
тиімді, ... ... ... ... ... ... ақы ... несие процентін алуға байланысты шығындарын
қысқартьш, банкпен арақатынасты барынша ынғайлы етеді. Банк факторинггік
қызмет ... үшін ... ... ... алып ... ... жүзеге асырғандағы шығындарды жабады. Бүған несие ресурстарын
пайдалынған процент ставкасы да ... ... ... ... банк табыстарының негізгі көзі болып табьшады.
Коммерциялық банктің жеке және ... ... ... ...... операция дейміз. Клиештердің тапсыруы бойынша сенімге ие
болып, әртүрлі істерді солардың мүдделерді үшін атқаруды да жаткызамыз. ... ... ... асыруда банк формалді агент болып, коммисиондық
түрде табыс ... ... ... банк өз ... қаржысын
басқарады. Бүл қаржылар акция, ... ... ... ... Қазіргі кезде Қазақстан Республикасыңца коммерциялық банктер
қаржы-трастық операцияны жасауға енді-енді ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ АЙНАЛУ МӘСЕЛЕЛЕРІ. ҚОР БИРЖАСЫ
Бағалы кағаздар — иесіне табыс әкелетін, оның ... ... ... ... куәлаі ідыратын коммерциялық документ. Бағалы
кағаздар табысты иелеріне дивидент түрінде әкеленеді.
Казакстан Республикасы Президентінің «Бағалы қағаздар және қор ... 1996 ... 21-ші ... жарлығына байланысты елімізде бағалы
қағаздар нарығы айналымына акция, облигация, ... ... ... пен ... ... және ... жіберіледі.
Бағалы қағаздар ережесі бойынша оларды нарыққа еркін сату ҚР-ы 1997
—ші жылғы 15-ші наурыздағы ... ... ... ... ... ... ... сенімділігіне, табыс әкелудің түрақтылығына тек
облигация ие бола ... ... (ол) ... ақша ... Сондай-ак номинальды құнның толтырылу міндеттілігін куаттап,
оның белгіленген уақытта мөлшерлі ... ... ... Пайыз
салымның белгіленген мерзімінде тен порциямен ... ... ... ... ... ... жабу ... сатып
алынған бағасы мен иесіне сатылған баға айырмасы ретінде төленеді.
Облигацияның бірнеше түрі бар: мемлекеттің ішкі және ... ... ... ... ... аймақтық облигация және
кәсіпорын (фирма) облигациясы. Облигация әртұрлі боп шығарылады: өзіндік
және ... ... ... және ... ... ... айналыста
және шекті айналыс шенберінде. Бұдан басқа ... ... ... ... ... Бүл тұрғындардың ез еркімен мемлекеттік
бағалы қағаздарды салу ... ... және ... ... ... ... ... Куәландырған құжат нақгы табысты ... ... ... мерзімде алып түру құқына ие ... ... мына ... бар: ... ... ... қысқа мерзімді. Үсақ мерзімді казыналық міндетгемелерді алушылар
үшін ... 5-ден 25 ... ... ... Бұл қазыналык міндеттемелер
бойынша табысты жыл сайын купонмен төлейді ... ... ... ... ... ... ... төлеу арқылы жабуды көздейді. Орта
мерзімді қазыналык міндеттемелер 1 жылдан 5 жылға дейін
шығарылып, купонға ие ... ... ... міндеттемелер иелеріна
3 және 6, 12 айға шығарылады. Бұл міндеттемелер ... ие емес ... ... (жойылуы), оған жазылған пайыз көлемінде қосып, сатып алу
жолымен жүргізіледі.
Бағалы қағаздардың келесі түрі акция ... ... ... ... ... мүлкіне белгілі пайды салғанын куатгайтын бағалы ... оның ... ... ... бір ... ... ... алу
құқын береді. Акцияны акционерлік қоғам, кәсіпорьш, ұйымдар, коммерциялық
банк, кооперативтер мен басқада ... ... Олар ... ... ... толык мемлекетгік меншік шаруашылығында болады. ... ... ... — қор ... ... және ... алынады. Акция
бұл процесті биржалық емес сауда негізінде де жүзеге ... ... құны мен ... ... бар. Акцияның нақты бағасы (нарықтық
курсы) акционерлік қоғам пайдасынын мөлшеріне тікелей байланысты өзгереді.
Сондай-ақ ... ... ... мен ... ... деңгейіне байланысты
да өзгереді.
Шетел тәжірибесінде акцияның әртүрлі: есімді (ірі купюрлы) және окілді
(ұсақ купюрлы), жай, ... ... бір ... көп дауысты,
дауыссыз болып колданылады. Біздің ... жай ... ... ... ... ... ... салған капиталы үшін
айқындалған процент түрінде қатты табысты алуларына құқық береді. ... ... ... ... ... ... және белгілі
уақыттан соң, акционерлік қоғам оны ... Ал, ... ... қоғам жұмысын басқаруда ешқандай дауысқа ие ... ... ... акционерлік қоғамның жарғылық ... ... сома ... ғана шығарылады.
Акция категория бойынша былай бөлінеді: ... ... ... ... және ... ... акциясы. Еңбек ұжымының акциясын
мемлекеттік кәсіпорындар ... ... ... ... және ... ұйымдарға жататын кәсіпорындар шығаруға құқылы.
Еңбек ұжымының акциясы сол кәсіпорында жұмыс істейтіндерге ғана
таратьшады. Оған ... ... ... ... ... ... екі пайдалылықты көздейді:
біршшіден, көбірек пайда табу үшін, тұрғындарды қосымша қаржы ... ... ... ... ... процесіне барынша
тарту. Себебі кәсіпорынның жетістігі оның табысына тікелей әсер етеді.
Акционерлік коғамның акциясы кәсіпорын мүлігінің барлық сомасына немес
жарғы ... ... ... ... ... ... түрге өзгереді. Бұл коғамның акциясы оған еркін жазылу арқылы
таратылады. Кейде барлық акцияны құрылтайшылар ... ... ... ... және ... ... та ... Бір қолдағы қорлардың кеп
болмауы үшін және акционерлік қоғамнан ... ... үшін ... ... ... бұдда сенімсіз, себебі оған катысы жоқ адамдар
болуыда ... ... ... ... ... карсы өте тиімді тәсіл
белгілі. мысалы, АҚШ-да бір компанияның 5 %-тік акциясына иесі оған ... оның ... алу- сату ... есеп ... ... ... акцияның қозғалысы акцияның тіркеу кітабында белгіленеді.
Акция бланксінде есімді акция үстаушының ... ... ... ... ... оны ұстаушының аты-жөні ... ... ... ... ... ... көрсетушіге қатыстысы ғана
белгіленеді.
Акционерлік коғам — ... ұйым мен ... ... ... түрі. Ол акциясын айналымға шығару аркылы өзінің босаған қаржы
ресурстары мен ... ... ... ... ... ... өз ... негізінде жұмыс жасап, кез келген шаруашылық
саласында қүрыла алады. Сондай-ақ, қаржы мен ... ... ... ... да ... бола ... Бұған
жетекшілікжасау басқарма, директордың бақылау кеңесі және басқада үжым
түрлері ... ... ... ең ... түрі - ... болып табылады. Акция мөлшеріне қарай пропорционалды түрде әрбір
акционердің жиналыста алатьш ез ... бар. ... ... өз ... ... ... көп мөлшеріне ие болуы қажет. Егер үстаушы акцияның
50% - дан астамын иеленсе, онда ол ... ... ... ие ... коғамы басқаруға және толық бакылауға 20% мелшердегі акция ... ... ... ... — уақытша босаған ақша корын
өндірісті үйымдастыру мен көптеген жүмыс ... ... ... Акционерлік қоғам акцияны әртүрлі номинальды қүнмен шығарады және
дауыс саны да әртүрлі болады. ... иесі ... ... пайшигі, ал
облигация иесі -оньщ кредиторы (несиегері) больш табылады. Акционерлік
коғамньщ пайдасы акционерлер ... ... ... ... бөлінеді.
Акция иесі акционерлік коғамнан өзінің салған капиталын талап етуге күқығы
жоқ. Қоғам жабылғанда иегер акцияға салынған ... ... ... ... ... екі түрі бар. ... қүрьшташьшарда болып, еркін
нарыкта сатылмайтын түрін «жабық» ... ... ... ... және
сатып алынатын түрін «ашық» дейміз. Қазақстан республикасының ... ... ... ... ... бар.
Қазақстанда акционерлік қоғам ХІХ-шы ғасырдың аяғы мен ХХ-шы ғасырдың
басында пайда бодды. Бүл ... ... ... өте нашар дамьщы.
Тек ғана тау-кен өнеркәсібі алғашқы қадамдарын бастап, шетел ... ... ... ... ... байлығы 1886-шы жылы француздардың қолына өтіп
«Зырян тау-кен ... ... ... ... Американдықтар
«Спасс қоғамы», «Орыс-азият корпорациясы» акцияларын үстап , ... ... ... ... ... ... ... қазба
байлығы («Риддер акционерлік қоғамы») және Екібастүз көмір аумағы. Ағылшын
кәсішсерлеріне жататын — «Батыс-Орал мүнай қоғамы», ... ... да ... ... Сондай-ақ шетел капиталыньщ негізінде
күрылған «Нобель серікгестігі», «Колхида», «Қырғыз тау ... ... т.б. ... ... 1899-шы жылы бай Копес Деров ... ... ... ... қүрылды. Бүл бірінші ірі тау-кен өнеркәсібінің кәсіпорны
орыс капиталының негізінде ... ... ... ... тас көмір мен күміс-қорғасын рудасы бар көп жерді жалға алды.
Сондай-ак ХІХ-шы ғасырдың 90-шы ... ... ... ... ... ... ... оған отставкадағы штабс-капитан Ясман ... Орыс ... ... және ... ... ... ... «Орал-Каспий мүнай өнеркәсібі қоғамы» мен «Орал-Каспий мүнай
корпорациясын» бақылады.
Большевиктердің 1917-шы жылы өкімет ... ... орай және ... ... ... ... түрі жойылды. Алайда жаңа
экономикалық саясатқа көшуге байланысты акционерлік ... ... ... Қыска мерзімде 1922-24-ші жылдары — 120-дан астам сауда, ... ... ... ... ... ... ... арқасында
мемлекет жеке капиталды экономиканын кажетті саласына ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттін
экономикадағы нарықтык қатынастардан толық бас тартуына әкелді. Нәтижесінде
акционерлік қоғамның ... ... ... ... ... жүргізудің және
әлеуметгік-экономикалық қатынастар жүйесін қайта қүрудың ... ... ... ... ... қолға алына бастады. Дағдарыстың күшеюіне
қарай бұл процесс өте ауыр өтеді. Сондай-ак онын ... ... ... ... ... ... Ең бастысы ассоциация құрылтайшылардың
катысу үлесіне карай ірі кәсіпорындардан қалыптасады. Ең ... ... ... бақылау пакет акциясы қалады.
Акционерлік ұйымнын, мүндай бірлестігі ірі өндірістік кешеннің жүмысын
кенілдікпен аткарады. Бүлай ... өз ... ... ... ... ... шикізатпен қамтамасыз ететін кәсіпорындар,
конструкторлық және ... ... ... ... т.б. ... ... ... асады.
Казақстан Республикасында 1996-шы жылға дейін 48 ходдинггік компания
бодды. Өте ... ...... (Қазақ мемлекеттік
автосервис пен сауда ... ... ... ... ... мен автосервис акционерлік холдинг компаниясы),
«Интеркаспий», «Каратау», «Монтажспецстрой». ... ... ... ... кәдімгі және жеңілдетілген болып белінеді. Соңғы
түрі ... ... ... ... ... ... (жеңілдік
пайдаланатын) акция дивидентгі акция ... ... ... ... ... ... ... төленеді, ал оның жетіспеген кезінде
резервтік қор есебінен алынады. Кәсіпорынның жойылған кезінде жеңілдетілген
акция иесі пайданың бір ... ... ... ... ... қағаздар
иерархиясында компания акииясы облигациядан төмен болады, бірак кәдімгі
дауысқа түсетін ... ... ... жеңілдетілген (жеңілдік
пайдаланатын) акция акционерлердің жалпы жиналысында дауысқа түсу ... ... Олар ... ... ... Сондықтан оның иесі акционерлік
қоғамның басқару процесіне қатыспайды. Мүндай ... жаңа ... ... жасайды.
Жетілген акция иесі қатгы проценті төлеуден қалған ... ... ... акцияны үстаушылардың арасьшда дивидент түрінде ... ... ... бола ... Олар бір ... ... ... ие болуы
мүмкін. Оған дивиденд ... ... ... ... төленеді және
мелшері тез ауыткып отыруы мүмкін.
Акиияныц сатылу және сатып алу бағасын акция ... ... Егер ол ... онда ... те ... боп төленеді. Алайда, ақша капиталының иесі
акцияны ... ... одан ... ... ... ... Себебі банкке ақшаны сала отырып кепіддікпен алатынына толық
сенімді. Процент деңгейі ... ... ... курсы төмен болады және
керісінше. Ол былайша анықталады:
Дивиденд деңгейі ауытқысы, оның көлемін анықтайтын ... ... ... ... болмауы қажет, себебі ол банктегі салымдар арқылы
төленеді. Банк проценті ... ол ... ... ... ... ... салым салуға ыңғайланар еді. Дивиденд
деңгейінде инфляция индексі мен тәуекел дәрежесі ... ... ... беру қиын, соңдықганда оньщ негізіне акционерлік қоғам
тәуекелділік қорынын жіберген пайызын есепке алады. Егер ... ... ... 5% деп ... ... иңцексі 7%, ал тәукелділік дәрежесі
5% болады. Онда дивидеңд акцияның номиналъдык, қүнының 17%-тей шамасын
қүрайды.
Бағалы ... ... ... қор биржасы болады. Бұл
тұрақты жұмыс істейтін, тәртіптілікті катаң сақтайтын қаржы мекемесі немесе
сатушы мен ... ... ... ... ... ... ... орын.
Биржалық комиссия тексеруден
мұкият өткен, айналымға шығарылып, оны ... ... ... ... ... кор ... ... аталатьщ бағалы қағаздар нарығына
кызмет жасайды. Қор биржасы нарықгық экономиканың ... ... ... уақытша босаған ақша корларын бағалы қағаздар арқылы сатуға
мүмкіндік туғызады. ... ... ... мен облигациясына
нарықтық кұнды белгілейді. Бағалы кағаздарды биржада сату мен ... ... курс ... жүзеге асады.
Биржалык курс дегеніміз - қор биржасы ... ... ... ... ... курс ... көлеміне тікелей, ал карыз пайызыныц
мелшеріне кері байланысты болады. Биржалық курстың ... ... мен ... ... ... көп болады. Оньщ табыс
деңгейі аддын-ала ... ... ... конъюктураньщ тербелісіне ұшыраған.
Тіркелгек биржалық курс биржалык бюллетеньде жарык ... ... ... ... ... курс ... мен ұсынымға байланысты және
оған төленетін дивиденд мөлшерінін әсері де ықпалы етеді.
Бағалы қағаздар курсы қозғалысыныц ... ... ... ... ... ... табылады. Бұл АҚШ-ғы ірі компаниялары тобы ... ... ... Осы ... ... ... бастап «Доу-Джонс
эңд компани» фирмасы шығарып отырған. Бүл индекс ... қор ... ... ... ... ... (30 ... корпорациясы,
15 қоғамдық қолдану кәсіпорыны, 20 ... жол ...... ... ... орташа арифметикалық котировкасын қүрайды. Осывдай
орташа есептеу жүйесі облигацияның алты тобыңда да жүргізіледі.
Қор биржасы көп жағдайда жабық ... ... қор ... ... ғана ... ... Қор мүшелері маклер (брокер) мен диллерге
бөледі. Олар табысының бір бөлігін ... ... ... ... операция жасау арқылы табады. Биржа мүшелерінің құрамынан биржа
комитеті сайланып, ... ... ... Комиссия бағалы
қағаздарды биржа операциясына жіберу туралы шешім кабыддайды.
Қазіргі ... ... ... ... елде 200-ге жуық қор ... Олардьщ ішіндегі ең ірілері: Нью-Йорк (1023,2 МЛН.ДОЛЛ.), Ловдон (76,4
млн. долл.), Токио (392,3 ... ... (19,3 ... ... ... ... кор ... кұру прсжеи енді кана басгалуда. Бүл
процесс меншіктін кдлыптасуы ... ... ... ... 1995 ... ... «Бағалы кағаздар және кор биржасы» туралы Заң кабыдданды. Онда
жалпы күкііктың үйымдык жағдайлар ... оны ... мен ... ... к.ор ... кызметінін негізгі принципі карастырылған.
Алғашісы кор биржасы 1991 жылы сәуір айында Алматы орталык кор ... ... ... ... қор ... ... тиімді деп айта
алмаймыз. Қазакстан ... қор ... тек ... сауда-
саттыкка ғана бағалы кдғаздар операциясын жаткызамыз.
Сондай-ақ баскада бағалы ... ... бар. Бүл ... ... ... ... — банк шығарған ақша нарығынын инструменті.
Жедел депозиттік акша нарығынын түскен мерзімін белгілейді және ... да бар. Оны ... ... ... ... колданылады.
Себебі сертификат женіл ауысатын (алмасатын) кыска ... ... ... табылады. Депозиттік сертификат банкте сақталады және
каржылык емес корпорациялар уакытша бос. ... кор ... ... ... сертификат несие мекемесінін акша корын депозитке салу жайлы
куәлік. Депозиттін белгіленген мерзімі өткен сон. пайызбен к.оса салушыға
алу үмпн ... ... ... ... ... банк ... ... банк
береді Бүл кезле сертификат белгілі уакьпта алынатын ... ... ... Жинактык сертификаттар атаулы (есімді) және талап етушіге
жіктеліп беріледі. Атаулы (есімді) ... ... ... және
оларды сату жарамсыз боп габылады
Чек — қайта түрде бекітілген ... Онда ... ... ... ... ... ... жайлы банкке нүскау жасайды. Чекті ақшалай
және есептесу деп бөледі. Акліалай чекпен банктен нақты ақша алады. Есептеу
чекі арнайы ... ... ... ... ... ... ... есеп-шотынан чек үстаушы есеп-шотына ақшалай төлемді жүргізу және
нақты емес есептесу ретінде де қодданылады.
Чекті бірнеше түрлері бар: ... ... және ... және ... ... кітапшалар.
Олармен төлем жүргізгенде үнемі қалдык лимит керсетіліп, чекті
қолдануға бақылау ... ... ... ... ... ... чек берілмейді. Соңғы кезде ішкі шаруашылық чекі кең етек ... ... ... ... ішкі бөлімімен өзара есеп жүргізу.
Казіргі кезде Батыс елдерінде чектен баска несие ... ... ... ... ... атауымен АКДІ-та 1915-ші
жылы «Дайнерс-клаб» фирмасы шығарды. Олар айналым құралы ретінді кызмет
жасады және ... ... ... ... және т.б. ... ... ... аркылы есептесу жүйесі қалай жүзеге асады?
Пластикадан жасалған карточка тертбұрышты ... ... ... ... Бұл карточканы клиентгерге арнайы банктер немесе
компаниялар береді. Онда ... тегі ... ... ... үлгісі
турады. Тауарды оларды, қызмет көрсетуде оларға ... акы ... ... де ... ... ... өзінін несие карточкасын көрсетсе жетеді.
Сатушы есеп-шотқа карточка нөмерін жазады, сонан соң онда ... ... ... ... ... ... табылады.
ЭВМ-ның, жеке компъютердщ пайда болуы несие карточкасынын жаңа кезенін
калыптастырып, «электронды акшалар» - дебет-карточка ... ... ... Бұл ... ... ... ... кең көлемде тарадды.
Бұл жүйе көбінесе үйдін қабырғасына орналастырылған ... ... ... ... ... ... ... акшаны есептеуші кұрылымға
пластикалык карточка салынған соң ... ... ... кең ... ... иегерінің керекті реквизиттері жазылған. Онда компьютер клиентті
идентификациялайды және команданы орындайды. Берілген сома дебеттін есептеу
есеп-шоты ... ... ... ... мұндай карточкалар банк пен
олардың клиентінде өзара есептеу операциясында ... ... ... қытырлаған купюрдың орнына гшастикалық
карточка ендіру жобасы жасадды. Бұл төлемнің ақшасыз жүйесін ... еді. ... ... ... ... ... ... еліміздің
барлық облыстық орталықтарынан бастау жүзеге асырылмақшы.
Бағалы кағаздардың ерекше түріне вексель де жатады. ... ... ... ... ... жазбашы қарыз міндеттілігі және
белгіленген мерзімнен сон, ... ... ... ... ... төлеу. Вексель катан белгіленген түрде күралады. Ол озіиін ... ... акша ... талап етуіне күкык бередік. Вексельдік
міндеттемелер кыска мерзімге беріледі. Әдетте бір ... ... ... бір рет болады. Вексель кобіпе коммерциялық несиеге кызмет жасайды, ал
вексельдік айналым кезінде ақшаны ауыстьфады. Вексельды басқа ... ... ... - жай және ... векселдерді табыстау
формасы) түрінде қол хат арқылы жүргізіледі. Вексель езінің түрі жағынан
жай және ... ... ... Жай ... - бір ... ... жазбаша міндеттілігі және белгілі ақша сомасын ... ... Жай ... ... жауапкершіілікпен бірнеше адамға
берілуі мүмкін.
Аудармалы вексель (тратта) - бір адамның екіншіге берген ... ... және ... ... белгілі акша сомасын көрсетілген
мерзіадде төлеуі. Аудармалы вексель уакыты көрсетілмесе, талап ... ... ... ... вексель көп мөлшерде тараған. Вексельдін түрі
шығаратын еддің зандарымен айқындалады. Вексель ... ... ... ... ... іске асыру қүралы түрінде кеңірек қолданылады. Банк
займдар бергендегі ... ... ... ... ... Банк акцептері банкке койылған (аудармалы вексель және оның
акцептелгені) кең көлемде тарауы белен ала ... Банк ... ие ... ... ... ... ролін дүрыс атқаруға ықпал
жасады. Вексельдік айналым нарык ... ... кең ... ... Ол кезде тауар ендіруші ... ... ... тіпті оған
тауарды қарызға беруге дайын.
Үлтгык банк 1994-ші жылы сәуірде қазыналык. ... ... ... оны үш ай ... ... ... ... бағамен еткерілді немесе номинальды ... ... ... ... алу ... ... қатысушылар өз ұйғарымымен
аныктайды. Мүндай аукционнын мән-мағынасын ... өте ... ... ... міндеттемелерді шығару - Қазакстан үкіметі
тәжірибесінде бірінші ірі еркениеттілік кадам боп ... ... ... жана ... ... ... гәсілімен емес. жеке және
кұкыктык ... заем ... ... ... ... ... векселдер
аукционы ¥лттык банк тәжірибесінде акша-несие саясатының жаңа инструментін
— екінші бағалы кағаздар нарығы операциясын — ... ... ... ... ... ... нарығы операциясы акша массасының көлеміне әсер
етеді. Екінші бағалы ... ... ... ... кез ... уакытта
өзінін акшасын кайтарып бере алады және үш ай ... ... ... ... МЕН ... ... каржы. шаруашылык жүйесіндегі каржы, кәсіпорын
каржысы. гүрғындар каржысы, мемлекеттік бюджет, ... ... ... ішкі және ... мемлекеттік карьгз. банк несиесі. чектік несие.
түтынушы несие. чплыкаралык ... ... ... ... ... банк,
коммерциялык банк. жинакбанка. инвестициялыкбанк, ипотекті банк. активті
операция. ... ... ... ... ... ... ... векседді операция, тауар арқылы операция. кор операииясы, ... ... ... каржы-трасттық операция, қаржы лизингі,
операциялык лизинг, бағалы қағаздар, акция, ... ... ... ... ... акция, бір дауысты акция, көп дауысты акция,
дауыссыз акция, енбек үжымының акциясы, ... ... ... ... акционерлік коғам, акция бакылау пакеті, холдинг, дивиденд,
акция курсы, қор биржасы, биржалық ... ... ... ... чек, ... карточкасы, жай вексель, аудармалы векселъ.
САБАКТЫҢ ҮЛГІ РЕТІНДЕГІ ЖОСПАРЫ
I Каржының мәні мен кызметі.
2. Мемлекеттік ... ... ... ... себептері мен
мемлекеттік карыз.
3. Банктер: олардын ролі мен түрлері.
4. ... ... және оның ... ... МЕН ... ... Корбиржасы: Оның Казакстан Республикасындағы дамуының
іСіәселесі мен перспективасы.
2. Қаржы несие қатынастарын жетілдіру: жолдары және мәселелері.
ӘҢГІМЕ ӨТКІЗУГЕ ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... ... не? Онын к,үрылымы кандай?
2. Бюджет тапшылығы дегеніміз не және оны жоюдын жолдары?
3. Мемлекеттік карыз дегеніміз не және оның ... болу ... ... ... ... ... ... және онын күрылымы
кандай?
5. Бағалы қағаздар дегеніміз не және онын аиналымдағы кджеттілігі
неде?
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТТЕР

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктер нарықтық қатынастар жағдайындағы өзіндік ерекшелігі бар кәсіпкерліктің дербес түрі31 бет
Бизнес - жоспарды жасау дәне оның нарық жағдайындағы қажеттілігі18 бет
Бәсекеге жарамды нарық жағдайындағы қызмет көрсету6 бет
Еңбекақы төлеу системасын ұйымдастыру және оның нарықтық экономика жағдайындағы ерекшеліктер51 бет
Кәсіпкерліктің нарық жағдайындағы дамуының теориялық аспектілері15 бет
Нарық жағдайындағы аймақтық әлеуметтік-экономикалық жүйені басқару ерекшеліктері32 бет
Нарық жағдайындағы банк жүйесі14 бет
Нарық жағдайындағы еңбек мотивациясы42 бет
Нарық жағдайындағы еңбекақы төлеудің теориялық негіздері68 бет
Нарық жағдайындағы ипотекалық несиелендіру67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь