Құқықтық қатынастар туралы

Кіріспе
1. Құқыктық қатынастың түсінігі мен мазмұны
2. Құқықтық қатынастың құрамының бөлшектері
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Құқықтық қатынастар – адамдардың өзара әлеуметтік байланысы, қарым-қатынасы. Адамдар өмір сүру үшін, ұрпақты жалғастыру үшін т.б. басқа себептермен бір-бірімен қарым-қатынаста болады. Бұл объективтік процесс. Қоғамның диалектикалық даму процесіне сәйкес қарым-қатынастар да ескіріп, жаңарып жатады. Бұл процесс әртүрлі жолмен дамиды, адамдардың бостандығының, іс-әрекетінің шеңбері кеңиді. Ғылым мен техниканың дамуы қоғамдағы қарым-қатынастардың түрін шексіз көбейтіп, қарқынды деңгейде дамытты. Бірақ бұл қарқынды даму процесі адамды қоршаған ортаның экологиясын нашарлатты, табиғи ресурстарды, байлықтарды азайтты. Сондықтан адамдардың және қоғамның мүдде-мақсаттары тұрғысынан бостандықты дамыта отырып, кейбір қарым-қатынастарға шектеу қойылды.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995 ж.
2. Қазақстан Республикасы Конституциясының түсіндірме сөздігі.
3. Бейсенова А., Біржанова К. Қазақстан Республикасы мемлекет және құқық негіздерін оқып үйренушілерге көмек. Алматы: Жеті Жарғы, 1997.
4. Сапаргалиев Г.С. Основы государства и права Казахстана. Алматы, 1994.
5. Сапаргалиев Г.С. Заң терминдерінің сөздігі. Алматы: Жеті Жарғы, 1996.
6. Ибраева А.С. Заң терминдерінің қазақша-орысша және орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. Алматы: Жеті Жарғы, 1996.
7. Теория государства и права. /Под ред. Профессора М.Н.Марченко. МГУ, 1996.
8. Сапаргалиев Г.С., Ибраева А.С. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы: Жеті Жарғы, 1997.
9. Сапаргалиев Г.С. Основы государства и права. Учебное пособие. Алматы: Жеті Жарғы, 1997.
10. Сапаргалиев Г.С., Ибраева А.С. Мемлекет пен құқық теориясы. Алматы: Жеті Жарғы, 1998.
        
        ҚҰҚЫҚТЫҚ ҚАТЫНАСТАР
Жоспары
Кіріспе
1. Құқыктық қатынастың түсінігі мен мазмұны
2. Құқықтық қатынастың құрамының бөлшектері
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Құқықтық ...... ... ... байланысы, қарым-
қатынасы. Адамдар өмір сүру үшін, ... ... үшін т.б. ... ... қарым-қатынаста болады. Бұл объективтік процесс.
Қоғамның диалектикалық даму процесіне сәйкес ... да ... ... Бұл процесс әртүрлі жолмен дамиды, адамдардың
бостандығының, ... ... ... Ғылым мен техниканың дамуы
қоғамдағы қарым-қатынастардың түрін шексіз көбейтіп, ... ... ... бұл ... даму ... ... ... ортаның
экологиясын нашарлатты, табиғи ресурстарды, байлықтарды азайтты. Сондықтан
адамдардың және қоғамның мүдде-мақсаттары ... ... ... ... ... шектеу қойылды.
1 Құқыктық қатынастың түсінігі мен мазмұны
Қоғамдық қатынастар – белгілі бір өндіріс тәсілі негізінде өндірісте
және өмірде ... ... ... ... де сан қилы ... ... ... тұрғыдан қоғамдық қатынастарды материалдық
және идеологиялық деп екіге ... ... ... ... ... ... мен ... байланысты емес. Материалдық
қоғамдық катынас ішіндегі ең бастысы әрі ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық өндіріс
процесіндегі адамдар арасындағы материалдык экономикалық ... ... ... ... ... қажетті жағы. Жеке адам
материалдық игіліктерді ... ... ... үшін ... ... мен қатынастар жасайды, сөйтіп осы қоғамдық байланыстар мен
қатынастар арқылы ғана олардың ... ... ... ... ... ... ... санасына байланысты болады. Оның ең
маңыздылары – саяси, құқықтық, моральдық, ... діни т.б. ... ... ... ...... ... байланысқан реттелген
бұлжымас бір ізді жүйе. Қоғамдық ... ... ... ... табу, оның ең бастысын, негізін анықтау. ... ... ... ... ... ашу – ... зор ... өмірде қарым-қатынастар әртүрлі әлеуметтік топтар арасындағы
қатынастар ретінде және сол ұжым ... ... ... де ... ... ... жиынтығы адамдар ұжымдары үшін олардың өмір
сүретін белгілі бір әлеуметтік ортасы ... ... ... ... және ... емес ... ... Антагонистік қоғамдық қатынастар жеке меншікке және адамды
қанауға негізделген қоғамдық-экономикалық формацияда ... ... ... ... қанаушылық жоқ қоғамда болады. Мәселен, алғашқы
қауымдық қоғам Марксизм болашақ ... ... да ... тиіс ... ... ... кез ... түбірлі өзгеріс тек
өндірістік қатынастардың өзгеруіне байланысты.
Қоғамдық қатынастардың ... ... ... ... арқылы
реттеліп, басқарылып жатады. Қоғамның мүдде-мақсаттары, саясат, мемлекеттік
билік т.б. күрделі ... ... ... ... ... Өйткені бұл бағытта қоғамдық қатынастардың ең маңыздысы, ең
күрделі түрлері топтасып, мемлекет пен ... ең ... ... қатынастар әртүрлі болады: саяси, моральдық, экономикалық,
әлеуметтік, ұлттық, діни т.б. ... Бұл ...... ... ... құқықтық нор-малармен реттеледі. Мысалы,
отбасы қатынастардың көпшілігі дәстүр, діни нормалармен реттеліп жатады.
Қоғамдағы ... ... ... нормалармен реттелмейді, тек
әлеуметтік, қоғамдық мүдде-мақсаттарды ... ... ... ... қатынас дегеніміз – мемлекеттік кепілдіктегі екі жақты
құқықтары мен міндеттері бар ... ... ... ... ...... қатынастар тек нормативтік актілер арқылы ... ... ... Нормативтік актілерде қатынастың
мазмұны, субъектілердің құқықтары мен міндеттері, ... ... ... ... Құқықтық қатынастар арқылы
нормативтік актілер іске асады, орындалады.
Екінші – ... ... екі ... құқықтары мен
міндеттерінің толық ... Бір ... ... ... ... сәйкес, тең келеді. Субъектілердің бостандығы тең болады.
Үшінші – ... өз ... өз ... іске ... ... ... жасайды.
Төртінші – егер қатынаста нормативтік актінің мазмұны бұзылса немесе
субъектілер өз міндеттерін ... ... ... ... бұл ... ... ... түрін анықтауға
тиіс.
Құқықтық қатынастардың түрлері:
1. Қоғамдағы барлық қатынастар және нормативтік актілер құқықтың жүйе-
саласына сәйкес бірнеше түрге бөлінеді: ... ... ... ... ... т.б. ... Құқықтық норманың атқаратын ісіне қарай катынастар екіге бөлінеді:
реттеуші және қорғаушы. Реттеуші ... ... ... ... отырады. Қорғаушы нормалар қарым-қатынастардың дұрыс, заңға сәйкес
орындалуын қамтамасыз етеді.
3. Құқықтық қатынастар мазмұнына қарай екіге ... ... ... ... ... ... ... мемлекет пен жеке азаматтардың
арасында болады. Нақты түрдегі қатынастар заңды себептер, фактілер болғанда
басталады. Мысалы, сауда-сату шарты, ... ... ... т.б. ... ... қатынастардың субъектілерінің жағдайларына ... ... ... және ... ... түрде қатынастан туатын
құқық бір жағындағы субъектіде болады, ал екінші жағындағы субъектісінде
тек міндеттер болады. Бұл ... ... ... анық ... жеке меншіктің иесі құқықтық қатынаста болса, оның құқығын ешкім
бұза алмайды және ол меншікке ... ... ... келтірмеуге
міндетті. Салыстырмалы түрдегі қатынастардың субъектілерінің құқығы мен
міндеттері бірдей болады.
Құқықтық қатынастар ... ... ... ең ... ... ... ... бұл қатынастар толығымен құқықтық нормалар арқылы
реттеліп, басқарылып, мемлекеттік статус, кепілдік ... ... ... ... дамуын қамтамасыз етеді.
2. Құқықтық қатынастың құрамының бөлшектері
Құқықтық қатынастар – құқыққа байланысты, ... ... ... ... ... тек қана ... мінез-құлқына құқықтық норма
әсер еткенде пайда болады. Құқықтық қатынас – бұл ... ... ... ... ... ... болатын адамдар, ұйымдар, мемлекеттік органдар
арасындағы байланыс. Құқықтық ... ... ... ... ете ... ... ... заңдылық пен тәртіптіде
жақсартуға мүмкіншілік жасайды.
Құқықтық қатынастың құрылымы төрт элементтен тұрады: ... ... ... ... ... ... қатынастың субъектісі – жеке адам және ... ... ... және басқа елдердің азаматтары ... жоқ ... жеке ... ... ұғынылады (КРАК, 12 б.).
Қатынастың субъектісі болу үшін олардың құқықтық қабілеті және әрекеттілігі
қалыптасуы керек. Құқықтық ...... ... мен міндеттерге
ие болу қабілеті. Құқықтық қабілет адам туған сәттен басталып, ... ... ... ... кодексі азаматтардың
құқықтық қабілетінің негізгі мазмұнын анықтайды: меншігінде ... ... ... ... ... ие ... мүлікті мұрагерлікке не өсиет
етіп қалдыру; ... ... өзі ... алу; шет ... ... ... ... шаруашылық құруға, қарым-қатынас жасауға т.б. құқықтары бар
(кодекстің 14-бабы).
Әрекеттілік (дееспособность) – адамның өз әрекетімен құқығын пайдалана
алу және оны ... ... өзі үшін ... ... ... орындау
қабілеті. Әрекеттіктің басты шарты кәмелеттік немесе ... ... ... толу ... ... ... (әрекеттіліктің) адамның тәртіп бұзғаны үшін
заңдылық жауапқа тартылу жағдайына байланысты ... ... ... (деликтоспособность) деп аталады. Бұл мүмкіндік Республиканың
қылмысты істер заңы ... он алты ... ... ... Ал, ... (кісі өлтіру, зорлау...) жасаған ... он төрт ... ... ... ... ... ... да
келісімдер жүргізуге негіз болатын мүмкіндігі келісім қабілеттілігі ... ... ... жоқ адамдар шектеулі келісім қабілетіне ие
болады. Кәмелетке толмаған он төрт жасқа дейінгілер үшін ... ... ... ... ... не қамқоршылары жасайды.
Құқықтық қабілеттілік пен әрекеттілікке заң актілерінде қарастырылған
тәртіп пен жағдайларда ғана болмаса, ешкімге шектеу қойылмайды. ... ... ... ... ... ... ... адамдардың, үйленуге (жанұя кұруға),
қылмыстық жауапкершілікке тартылуына, жұмысқа орналасуына, әскер қатарына
шақырылуына шектеулер бар. ... ... ... ... ... ... ... нашар болуы;
- туысқандық-қандас болу;
- егерде азамат сотталған ... діни ... ... ... ... толық құқықты, тек олар ... ... ... қатарына шақырылуға құқығы жоқ.
Заңды тұлғалар: мемлекет, мемлекеттік аппарат-мекемелер, лауазымды
тұлғалар, қоғамдық бірлестіктер, ... ... ... заңды түрде
құрылып, бекітілсе, тіркелсе толық түрде құқықтық қабілеті мен әрекеттілігі
бар деп саналады, оның шеңбері ... ... мен ... ... ... ... сәйкес олар жұмыс жасайды. «Оқшау мүлкі бар және
сол мүлікпен өз міндеттемелері бойынша жауап беретін, өз ... ... ... емес жеке ... мен ... ие болатын, оларды жүзеге
асыра алатын, сотта талапкер және жауапкер бола алатын ұйым заңды тұлға деп
танылады». (АК -33 ... ... ... – қоғамдағы көп түрлі, көп салалы саяси,
экономикалық, әлеуметтік, мәдениеттік, ... ... ... т.б. ... Материалдық дүние-заттар, рухани-
шығармашылықтың өнімдері, жеке мүліктік емес ... ... ... және ... ... ... – құқық
қатынастарының объектілері.
Құқық қатынастың объектісі – тек қоғамдық және жеке тұлғалар ... ... ... ... ... ... Осы мүдде-
мақсаттарды орындаудағы субъектілердің ... ... ... ... ... ... ... объектілері
Субъективтік құқық – құқықтық қатынастардағы субъектілердің екі жақты
мүдде-мақсаттарының орындалуы. ... ... пен ... ... қатынастың ең негізгі мазмұнын құрайды.
Субъективтік құқықтың алдындағы негізгі мүдде-мақсаттар: ... ... ... ... толық орындау; екінші – көрсетілген іс-әрекетті
дұрыс ... ...... ... ... ... ету; төртінші – егерде дұрыс орындалмаса, сот арқылы орындату.
Бұл әрекет екі жақты субъектілердің ... Оған ... ... алмайды.
Субъективтік құқықтың орындалу әдіс-тәсілдері: 1) құқықтың алдында
қойылатын өз ... ... 2) ... ... ... ... ... тәртіпті қатаң орындау.
Құқықтық қатынастың субъектілерінің кұқығы мен міндеттері
Заңды міндеттер. Субъективтік құқық бар жерде сонымен бірге ... ... Бұл ... ... бола алмайды. Себебі қатынастардың
көпшілігінде екі жақты субъектілердің құқықтары бар және соған сәйкес екі
жақты субъектілердің міндеттері бар. ... ... ... ... ... өздерінің іс-әрекетіне, жұмысына байланысты. Егерде әр
субъект өзінің тиісті міндеттерін ... ... ... онда сөз ... та ... ... орындалады деуге болады.
Құқықтық қатынастың заңды міндеттерінің орындалуының екі түрі ...... бір ... басқа субъектілердің мүдде-мақсаты үшін
міндетті түрде іс-әрекет немесе бір ... ... ... тиіс; екінші –
оның іс-әрекетіне шектеу қою. Сонда ғана қатынас дұрыс орындалып, нәтижелі
болады.
Заңды себептер. Қоғамдағы ... ... неше ... неше ... ... өмірге келіп, ескіріп, жаңарып жатады. Оның заңды себептері мен
негіздері бар. Бұл ... ... ... себептер құқықтық
қатынастардың, пайда болуы өзгеруі, ескіруі және ... ... ... ... екі түрі ... ... және ... себептер – табиғаттың объективтік даму процесінен пайда болатын
жағдайлар (өрт, жер сілкінуі, су тасқыны т.б.).
Оқиға құқықта – азаматтық ... мен ... ... ... бір ... ... деп – адамның тууын, өлуін, стихиялық апатты,
уақыттың өтуін т.б. табиғи ... ... ... ... пен
міндеттемелерге оқиға заңда көрсетілген реттерде ғана негіз бола алады.
Мысалы, ... ұйым ... ... тиісті ақшаны
оның мүлкі заңда көрсетілген оқиғадан (жер сілкіну, өрт) ... ... ... ... ... ... ... ұйымның кінәсінсіз пайда
болатын кейбір оқиғаларға арнаулы мән беріледі. Мысалы, ... ... ... қауіп туғызатын ұйымдар мен заттар (транспорт
ұйымдары, өнеркәсіп орындары, құрылыстар, автомобиль ... т.б.) ... ... бой бермейтін күштің салдарынан немесе жәбірленушінің
қасақана іс-әрекеттен ... ... ... өтеуге міндетті. Азаматтық
құқықта мүліктің кездейсоқ апатқа ұшырауы немесе бұліну ... ... ... өткізген жақ көтереді. Адамдардың және заңды тұлғалардың іс-
әрекеттері арқылы қалыптасатын себептер – ... ... ... ... болатын жағдайлар. Бұл себептер заңды және заңсыз іс-
әрекеттер болып екіге ... ... ... ... ... ... тиіс. Құқықтық қатынастардың өмірге келуінің,
өзгеруінің, ескіруінің, жаңаруының, дамуының заңды себептерінен басқа ... ... ... ... нормативтік актілер, заңды себептер,
субъективтік құқық. Осы күрделі үш ... ... ... ... ... ... ... даму процесін реттеп, басқарып отырады.
ҚҰҚЫҚТЫҚ ҚАТЫНАС
Құқықтық қатынастың құрылымы
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. ... ... ... ... 1995 ж.
2. Қазақстан Республикасы Конституциясының түсіндірме сөздігі.
3. Бейсенова А., Біржанова К. Қазақстан Республикасы мемлекет ... ... оқып ... ... ... Жеті ... 1997.
4. Сапаргалиев Г.С. Основы государства и права ... ... ... Г.С. Заң ... ... ... Жеті ... Ибраева А.С. Заң терминдерінің қазақша-орысша және орысша-қазақша
түсіндірме сөздігі. ... Жеті ... ... Теория государства и права. /Под ред. Профессора М.Н.Марченко. МГУ,
1996.
8. Сапаргалиев Г.С., Ибраева А.С. ... және ... ... ... Жарғы, 1997.
9. Сапаргалиев Г.С. Основы государства и права. ... ... Жеті ... 1997.
10. Сапаргалиев Г.С., Ибраева А.С. Мемлекет пен құқық теориясы. Алматы:
Жеті Жарғы, 1998.
-----------------------
Құқықтық қатынас – ... ... ... ... арқылы басталатын екі
жақты құқығы мен міндеті бар қоғамдық қатынас
Құқықтық қатынастың ... ... ... қабілет және әрекеттілік
Заңды шарттар, себептер
Қоғамдық қатынастың тек құқықтық нормамен реттелуі
Субъектілер қоғамдық қатынасты өз еріктерімен бастауы
Қоғамдық қатынастың ... екі ... ... мен ... ... ... ... бақылауында болуы және ерікті орындалмаса,
еріксіз орындатылуы
Құқықтық қатынастың белгілері
Құқықтық қатынастың объектісі
Қоғамдық қатынаста
субъектілердің өздерінің
құқығымен міндеттерін орындау барысындағы іс-әрекеттері
Затпен байланысты қарым-қатынас
Субъектілердің өз ... ... ... ... барысындағы іс-
әрекеті, жұмыстары т.б.
Затсыз құқықтық қатынас
басқару органдардың,
бірлестіктердің, адамдардың т.б. қоғамдық қатынаста өздерінің құқығы ... ... ... ... ... ... мақсат-мүддесі
Адамдардың, ұйымдардың материалдық, рухани, саяси, әлеуметтік т.б. заңды
мүдде-мақсаттарын орындау, дамыту, нығайту
Құқықтық қатынастың субъектілерінің құқықтары
Қатынасты өз
еркімен бастау
құқығы
Екінші субъектіден
міндетін дүрыс
орындауды ... ... ... дұрыс орындалмаса, мемлекет-тік органнан жәрдем
сұрауға құқылы
Құқықтық қатынастың субъектілерінің міндеттері
Белсенді міндеттер: құқықтық қатынасты, нормативтік актіде ... ... ... ... көрсетілген
шектеу-тыйымдарды болдырмауға
тырысу
Құқықтық қатынастың субъектілері өздерінің құқығын
және міндеттерін орындау барысында басқа
азаматтардың құқығымен бостандығына ... ... ... ... ... ... ... адам
Әрекеттіліктің шектеулері
Арнаулы әрекеттілік
Жалпылама әрекеттілік
Діншілдік
Әрекеттілік – адамның қолынан іс ... ... ... ... ... мен ... өзі жауапты болуы
Құқықтық қабілет – адамның туған күннен бастап құқығы мен ... ... ... азаматтар, жеке тұлғалар
Заңды тұлға: мемлекет, мемлекеттік органдар, заңды тіркелген бірлестіктер,
одақтар, ұйымдар, ұжымдар
Объект
Субъективтік құқық
Субъект
Құқықтық қатынастың құрылымы төрт ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«қазақ әдет-ғұрып құқығы бойынша мүліктік қатынастарды құқықтық реттеудің ерекшеліктері»103 бет
«Қазақстан Республикасында көші-қон қатынастарын реттеудің мемлекеттік-құқықтық негізі» тақырыбына69 бет
Азаматтық іс жүргізудегі құқықтық қатынастар3 бет
Азаматтық іс жүргізушілік құқықтық қатынастар және олардың субъектілері6 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар41 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар жайлы22 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар туралы22 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы мәмілелер64 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы субъектілердің алатын орны мен өзара байланысы107 бет
Ата-аналар мен балалардың құқықтық қарым-қатынастар.32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь