Мемлекет пен құқықтың пайда болуы туралы теориялар


Жоспар

1. Мемлекет пен құқықтың пайда болуы туралы теориялар.
2. Мемлекеттің функциясы басқару түрі.
3. ҚР.ның конституциясы туралы ұғым.
4. Конституциялық мәртебе
5. Азаматтық құқықтың басқа құқық салаларымен байланысы.
6. Азаматтық құқықтың қатынастары объектілері, субъектілері.
7. Мідеттілік мазмұны.
8. Шарттың жасалу тәртібі, шарттың түрлері.
9. Ата.аналық құқықтың қалпына келтірілуі.
10. Бала құқығы.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге


Жоспар
1. Мемлекет пен құқықтың пайда болуы туралы теориялар.
2. Мемлекеттің функциясы басқару түрі.
3. ҚР-ның конституциясы туралы ұғым.
4. Конституциялық мәртебе
5. Азаматтық құқықтың басқа құқық салаларымен байланысы.
6. Азаматтық құқықтың қатынастары объектілері, субъектілері.
7. Мідеттілік мазмұны.
8. Шарттың жасалу тәртібі, шарттың түрлері.
9. Ата-аналық құқықтың қалпына келтірілуі.
10. Бала құқығы.
1. Адам қоғамы мындаған жылдар өмір сүріп келеді. Жеке адамдар тиісті
мемлекеттің азаматы болып, сол мемлекеттің билігіне, құқықттық тәртібіне
бағынып, өзінің іс-әрекетін, мінезін, төртібін қоғамдық мүдде-мақсатты
орындауға жұмсайды. Көне заманнан адамдар мемлекет пен құқық қашан пайда
болды, қалай дамып келеді - деген мәселелермен шұғылданып, ғылыми зерттеу
жасап келді. Енді мемлекеттің пайда болуы туралы теориялардың мазмұнына
қысқаша тоқталып өтейік.
Теологиялық теория - мемлекет пен құқық Алланың әмірімен қалыптасып,
дамып келеді деп түсіндіреді. Бұл теория дұрыс — бұрыс деуге болмайды.
Мәселені дінмен бірге зерттеу керек. Себебі бұл теория адамдардың сенімі,
иманы ретінде қалыптасқан ұғым, көне заманнан дамып, нығайып келеді. Бұл
теорияны ғылыми түрде уағыздаған Фома Аквинский, Жак Маритен т.б.
Патриархалдық теория — мемлекет адамдардың отбасы тәжірибесінен қалыптасқан
азаматтардың саналы түрде өздерінің мүдде-мақсаттарын іске асыру үшін
біріккен одақ деп түсіндіреді. Күрделі ірі патриархалдық отбасы басшысы
бірте-бірте мемлекеттің басшысына айналған. Отбасы басшысы - әке,
мемлекеттің басшысы — монарх. Бұл теорияның өкілі және дамытқан зерттеушісі
Аристотель, оны жақтаушылар орта, жаңа ғасырларда болды (Фильмер,
Михайловский т.б.).
Органикалық теория - бұл пікірді Платон көне дәуірде уағыздаған (б.з. I V -
III ғ.). Бірақ теория толық түрде XIX ғасырда қалыптасты. Өкілдері:
Блюнчли, Г. Спенсер, Вормс, Прейс т.б.
XIX ғасырдағы ғылымның жетістіктеріне сүйене отырып, бұл теория — адам
қоғамында табиғаттың объективтік даму заңдарына сәйкес эволюциялы жолмен
мемлекетті құрады. Мемлекеттің Үкіметі — адамның басымы сияқты қоғамды
басқарады. Қанаушы тап қоғамның экономикасын дамытады. Ол қоғамды қорғайды
деп түсіндіреді.
Табиғи құқықтық теория - XVII — ХVII ғғ. қалыптасқан теория. Өкілдері:
Г. Гроцкий, Т. Гоббс, Д. Локк, Ж.Ж Руссо, Б. Спиноза, А.И.Радищев т.б.
Теорияның мазмұны: адамдардың өздерінің табиғи құқықтары болады (бостандық,
тендік, еңбек жасау т.б.)- Оны ешкім жоя алмайды, оған зиян келтіре
алмайды. Қоғамның тарихи даму процесінде адамдардың ара қатынасында
кайшылықтар басталды. Сондықтан қоғамда бостандықты, еділеттілікті,
тендікті сақтау үшін адамдар өзара шарт жасап мемлекетті құрды. Бұл шарттың
мазмұны көп елдің Конституциясына кірді деп түсіндіреді.
Психологиялық теория — XIX ғ. бұл теорияны уағыздаған: Ч.Тард, Л.И.
Петражицкий. Коғам мен мемлекетті бұл теория адамдардың психологиялық
біріккен көзқарасы, іс-әрекеті, мінезі, тәртібі — бәрі келісіп ұжымдық
түрде басқаруы. Коғам мен мемлекет адамдардың табиғи психологиялық даму
заңдылық процесінің нәтижесінде пайда болды деп түсіндіреді.
Күштеу теориясы — XIX ғ. қалыптаскдн пікір. Өкілдері: Л. Гум-плович,
К. Каутский, Е.. Дюринг т.б. Мазмұны: күшті рулар, тайпалар өздерімен
шектес әлсіз руларды, тайпаларды күштеп, зорлық озбырлық жасап өзіне
бағындырып, бақылауды жақсарту үшін мемлекет құрады — деп түсіндіреді.
Жоғарыда көрсетілген теориялардың бәрінде де кемшіліктер мен жетістіктері
бар. Оны ғалымдар пайдаланады. Мемлекет және құқықтың пайда болуын, ғылыми
тұрғыдан дұрысырақ түсіндіретін — тарихи материалистік теория. Бұл теория
мемлекет және құқық тарихи туынды-қоғамның антагонистік тапқа бөлінуінің
нәтижесі болып табылады деп түсіндіреді. Ол дұрыс.
Кемшілігі — мемлекет пен құқықгы тек экономикалық базис пен шектеуі, жалпы
теорияның атқаратын жұмысын бір жақты түсінуі (қоғамдық маңызын шектеуі)
және олардың келешегін болжаудағы жіберген қателіктер
2. Мемлекет функциясының түсінігі, оның белгілері
Өткен тақырыптарда мемлекеттің пайда болуын, оның мазмұнын,
типологиясын, нысанын, әкімшілік-аймақтар құрылысын, саяси, әкімшілік
басқаруын жан-жақты қарастырып өттік. Бұның бәрі мемлекеттің статистикалық
көрінісі. Енді мемлекеттің динамикалық процесінің дамуына, жаңаруына,
нығаюына, оның өзінің саяси, экономикалық, әлеуметтік міндетгерін қалай
орындауына, қандай қызмет атқаруына назар аударайық. Осыларға толығырақ
тоқтап, түсінуіміз керек. Міне осы мәселелердің бәрі бірігіп мемлекеттің
функциясын құрады.
Функция — заң ғылымында мемлекет пен құқықтың алдында тұрған мүдде-
мақсатгарды, міндеттерді орындау кызметінің негізгі бағыттарын және оның
әдіс-тәсілдерін анықтап, іске асыруды біріктіреді. Осы тұрғыдан
мемлекеттің, үкіметтің, мемлекет аппаратының функциясы деген занды ұғым
қалыптасады.
Мемлекеттің функциясы Кеңестік дәуірде өте кең түрде пайдаланылды. Функция
мемлекеттің таптық мазмұнына сәйкес өзгеріп, ескіріп, жаңарып отырады.
Қазіргі кезеңде Кеңес Одағы ыдырап, республикалар дүниежүзілік
қауымдастыққа бет бүрып, либерал-демократиялық даму процесіне көшкенде
мемлекеттің функциясын тек қоғамның таптық мазмұнына сәйкес қарастыру дұрыс
болмады. Себебі, функцияның дамуына таптармен бірге халықтың рухани сана-
сезімі, мәдениеті, глобалдық мәселелері зор өсер етеді. Бұл дүниежүзілік
саяси көзқарас.
Мемлекеттік қызмет — азаматтардың мемлекеттік мекемелерде қызмет
атқаруы, жұмыс істеуі. Бұл қызмет қоғамдағы еңбектің ерекше түрі. Бұл
туралы заң, инструкция болады. Мемлекеттік аппарат тиісті мамандармен,
іскер, сенімді азаматтармен толықгырылып құрылады. Мемлекеттік қызмет
бірнеше категорияға бөлінеді:
а). Мемлекеттік билік органдарының қызметкерлері: (заң шығару, заңды
орындау, занды қорғау органдары).
б). Жұмыстың сипатына қарай қызметкерлер үшке бөлінеді: басшылар, мамандар,
техникалық персонал.
в). Мамандығының сипатына қарай қызметкерлер екіге бөлінеді: мемлекеттік —
билік өкілеттігі бар қызметкерлер және өкілеттігі жоқ қызметкерлер.
Мемлекеттік өкілеттігі бар лауазымды тұлғалар 3 топка бөлінеді: категория
«а» Президент, Премьер-Министр, Палаталардың басшылары, Министрлер, т.б.
Жоғарғы мемлекеттік аппараттың басшылары; категория «б» бірінші топтағы
лауазымды тұлғалардың кеңесшілері, көмекшілері, орынбасарлары; категория
«в» екінші топтағы лауазымды тұлғалардың орынбасарлары, көмекшілері.
Мемлекеттік қызметтегі лауазымды тұлғалар әкімшілік жауапкершілікке
тартылады. Егер қызметінде мекемеге шығын келтірсе, оны төлейді, қылмыс
жасаса, қылмыстық жауапкершілікке тартылады. Мемлекет қызметінің негізгі
мүдде-мақсаты - адамның әлеуметтік, моральдық, материалдық, рухани, мәдени,
экологиялық тілектерінің толық орындалуын қамтамасыз ету. Жеке тұлғалардың
мүдделерін орындау арқылы мемлекет қоғамды жақсы дамытып нығайтады, қарым-
қатынастарды дұрыс реттеп, басқарады.
Сонымен, мемлекеттің функциясы - қоғамды әлеуметтік басқа-рудағы
мемлекеттің атқаратын жұмыстарының негізгі бағыттары мен әдістері.
Шет мемлекеттердің кебінде функция деген занды түрде ұғым жоқ. Оларда
функцияны мемлекеттің міндеттері мен мүдде-мақсаттарына қосып түсінік
береді. Ал, функция деген жеке түсінік бар мемлекеттерде бұл мәселені оқып,
білуде өзгешілік кездеседі.
Біздің пікіріміз - функциянын өзін жеке оқып, білген дұрыс. Оны
мемлекеттің мүдде-мақсаттары мен міндеттеріне қосып, біріктіріп қарау
дұрысқа жатпайды. Себебі, бүл үшеуі үш түрлі мәселені қамтиды, олардың
мазмұны да, орындалу жолдары да, тәсіддері де түгелімен басқа. Дамыған
елдердің біразы мемлекеттің функциясын ішкі-сыртқы деп бөлмейді.Өйткені
олардың шекарасын анықтау қиынға соғады. Олар жалпылама түрде қарастырады.
Біздіңше, белген дұрыс, функцияның басым көшшлігінің шекарасы белгілі.
3. . Бұл аумақ бөлінбейді және оған ешкім қол сұға алмайды деп жариялаңды.
Барлық ұлттардың азаматтары енді біртұтас Қазақ-стан халқы болып табылады.
Мемлекеттік өкімет Қазақстан халқының еркіне негізделеді. Заң, барлық
азаматтардың ұлтына, шыққан тегіне, қызмет түріне, тұрғылықты мекеніне
қарамастан, тең құқықтар мен бостандықтарға ие болатынын жариялады. Заңда
Қазақстан мемлекетінің құрылысы туралы айтылды. Мемлекеттік өкімет
билігінің заң шығарушылық, атқарушылық және сот тармақтарына бөліну
принципі тұңғыш рет танылды. 1993 жылы 28-ақпанда Қазақстан Республикасының
Жоғарғы Кеңесі дербес, тәуелсіз мемлекеттің тұңғыш Конституциясын
қабылдады. Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігін нығайтуда, халыққа қызмет
ететін, азаматтардың кең көлемді құқықтары мен бостандықтарын т.б.
жариялаудағы халықтын еркін білдіретін мемлекеттік жаңа органдар құруға бұл
Конституцияның зор маңызы болды. Сонымен бірге Қазақстан Республикасының
1993 жылғы Конституциясы жаңа мемлекетте пайда болған проблемаларды білдіре
алмады. Ондайлар қатарына мемлекеттік, экономикалық өмірдің, адам құқығы
мен бостандықтарының мәселелері т.б. жататын еді. Басқару жүйесі туралы
мәселе де тиянақты шешілген жоқ. Жоғарғы Кеңестің өкілдігіне шек қойылмады.
Ал мұның өзі оны Президенттің, Үкіметтің істеріне араласуына әкеліп соқты.
Президеңттің құқықтары шектеулі болып, соның салдарынан ол реформаны жүзеге
асыру жөнінде өз бетінше дербес саясат жүргізе алмады. Конституция
экономикалық реформаны жүргізу жөніндегі т.б. жұмыстарда кідіріс туғызды.
Сондықтан қоғамдық өмірдің өзі Конституцияны кайта қарау туралы мәселені
алға тартты. Президент Н.Ә. Назарбаевтың басшылығымен жаңа Конституцияның
жобасы әзірленіп, бүкілхалықтық талқыға салу үшін баспасөзде жарияланды.
Талқылау барысында жоба бойынша көптеген ескертулер айтылды. Олардың ең
елеулі дегендері ескеріліп, жоба тағдырын шешу үшін халыққа ұсынылды.
Бүкілхалықтық дауыс берудін (референдум) нәтижесінде 1995 жылы 30-тамызда
Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы қабылданды.
4. Ең бірінші конституция дүние жүзінде 1787 жылы қабылданып, осы күнге
дейін қолданылып келе жатқан АҚШ-тың Конституциясы болып табылады. Еуропада
бірінші конституциялар 1791 жылы Франция мен Польшада қабылданған.
Конституцияның басқа құқықтык нормативтік келсімдерден мыңадай
ерекшеліктері бар екенін айта кету керек:
- қоғамдық қатынастардың негізін қалайды;
- құқықтың негізгі бастауы болып табылады;
- ең жоғарғы заңдылық күші бар;
- оның ерекше тәртіппен қабылдануы;
- тұрақтылығы.
1991 жылдың желтоқсан айында КСРО ыдырап, құрамына кірген одақтас
республикалар егемен, тәуелсіз әрі дербес мемлекеттер құрды. Қазақ Кеңестік
Социалистік Республикасы жойылды. Оның аумағында Қазақстан Республикасы деп
аталатын жаңа мемлекет пайда болды.
Қазақстан Республикасы құрылған кезден бастап бірталай құқықтық актілер
қабылданып, жаңа мемлекеттің заңды негізін қалай бастады. Оларға
жататындар:
1. Қазақ ССР-нің мемлекеттік егемендігі туралы декларациясы.
2. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы Заңы.
3. 1993 жылғы және 1995 жылғы Қазақстан Республикасының Конституциялары.
Аталған конституциялық келісімдер Қазақстанның тәуелсіздігін, дербестігін
жариялап, демократиялық, құқықтық мемлекет құрудың негіздерін қалады.
Қазіргі уақытта негізгі құқықтық құжат - Қазақстан Республикасының 1995
жылғы 30 тамызда өткен республикалық референдумында қабылданған
Конституциясы. Ол тәуелсіздік кезіндегі Конституциялық заңдардың
қағидаларын тұжырымдап, бір арнаға келтірді.
Бұрынғы конституциялар социалистік мемлекеттің негізгі заңдары деп саналса,
жаңа Конституция демократиялық мемлекеттің Ата Заңы деп жарияланды. Бұл
мақсат Конституцияның алғы сөзінен-ақ байқалады:
"Біз, ортақ тағдыр біріктірген Қазақстан халқы, байырғы қазақ жерінде
мемлекеттік құра отырып, өзімізді еркіндік, теңдік және татулық мұраттарына
берілген бейбітшіл азаматтық қоғам деп ұғына отырып, дүниежүзілік
қоғамдастыққа лайықты орын алуды тілей отырып, қазіргі және болашақ
ұрпақтар алдындағы жоғары жауапкершілігімізді сезіне отырып, өзіміздің
егемендік құқығымызды негізге ала отырып, осы Конституцияны қабылдаймыз", -
делінген. Оның жоғары заңдық күші бар және еліміздегі барлық іс-қимыл мен
қалыптасушы жүйелердің норма-тивті базасы болып табылады.
Өйткені, Қазақстан Республикасында соттардан басқа құқық қорғау
органдары жүйесінен мемлекеттік прокуратура ғана конституциялық органдары
жатады. Оның мәртебесі Конституциялық 83,84-баптарда бөліммен
прокуратура аумағында заңдардың ҚР президенттік жарияларының және әрі
де нормативтік құқықтық актілердің дәлме-дәл әрі біркелкі қолданулуын
қадағалауды жүзеге асырады. Прокуратура органдарының жүйесін ҚР-ның
бас прокуроры басқарады. Прокуратура органдары тәуелсіз және тек Р
президентіне ғана есеп береді. Бас Прокуратура бас жыл мерзімге
Праламент Сенатының келісімімен Президент тағайындалды.
5. Азаматтық құқықтық қатынастар
Азаматтық заңдармен тауар-ақша қатынастары және қатысушылардың
теңдігіне негізделген өзге де мүліктік қатынастар, сондай-ақ мүліктік
қатынастарға байланысты мүліктік емес жеке қатынастар реттеледі. Азаматтық
заңдар өздері реттейтін қатынастарға қатысушылардың теңдігін, меншікке қол
сұқпаушылықты, шарт еркіндігін, жеке істерге кімнің болса да озбырлықпен
араласуына жол беруге болмайтындығын, азаматтық құқықтарды кедергісіз
жүзеге асыру, нұқсан келтірілген құқықтардың қалпына келтірілуін, оларды
соттың қорғауын қамтамасыз ету қажеттігін тануға негізделеді.
Азаматтық құқықтық қатынастардың элементтері субъектілері, объектілері мен
мазмұны, ал негізгі бастаулары Қазақстан Республикасының Конституциясы,
Азаматтық Кодексі, оған сәйкес қабылданған өзге де заңдар және заңға
тәуелді кесімдер болып табылады.
Азаматтық кұкықтың субъектілері
Азаматтық заңдармен реттелетін катынастардың субъектілеріне: жеке және
заңды тұлғалар, мемлекет, сондай-ақ әкімшілік-аумақтың, бөліністер жатады.
Жеке тулға - Қазақстан Республикасының азаматтары, басқа мемлекеттің
азаматтары, сондай-ақ азаматтығы жоқ адамдар. Азаматтарда өз құқықтары мен
іс-әрекетін жүзеге асыру үшін құқықтық және әрекет қабілеттілігі болуы
тиіс. Азаматтың кұқықтың қабілеттілігі - бұл азаматтық құқық
пен азаматтық міндеттемелерге ие болу қабілеттілігі. Ол адам туылғанда
пайда болып және адам өлгенде барып тоқтатылады. Құқықтың кабілеттілігінің
негізде азаматтар:
өзінің меншігіндегі мүлікке ие бола алады;
мүлікті мұрагерлікке беріп және өсиет ете алады;
заңмен шектелмеген кез келген кәсіпкерлік пен шұғылдана алады;
заңды тұлға құра алады;
заңмен тыйым салынбаған кез келген мәмілелер жасап міндеттемелерге қатыса
алады;
тұрғылықты тұратын жер таңдап ала алады;
әдебиет пен өнер, ғылыми еңбектердің авторы, өнертапқыштық және басқа да
заңмен қорғалатын интеллектуалдық қызметке авторлық құқығы болуға;
басқа да мүліктік және мүліктік емес құқықтарға ие бола алады.
Жүйке ауруы немесе ақыл-есінің кемдігі салдарынан өз әрекеттерінің
мәнін түсіне алмайтын немесе не істегенін білмейтін азаматты сот әрекет
қабілеттілігі жоқ деп тануы мүмкін, соған байланысты оған қамқоршылық
белгіленеді.
Спирт ішімдіктеріне немесе есірткі заттарға салыну салдарынан өзінің
отбасын материалдық жағынан ауыр жағдайға ұшыратқан азаматтың әрекет
кабілеттілігін сот заңда көрсетілген тәртіппен шектеуі мүмкін. Оған да
қамқоршы белгіленеді. Бірақ, ол тұрмыстық ұсақ мәмілелерді өз бетінше
жасауға құқылы.
Заңды тұлға құрмай-ақ мемлекеттік тіркеуге түрған кезден бастап, азаматтар
кәсіпкерлік қызметпен айналысуға және де осы кезден жеке кәсіпкерліктің
субъектілері болып табылады. Түрлері: өзіндік, бірлескен кәсіпкерлік.
Өзіндік кисіпкерлікті бір азамат меншік құқығы бойынша өзіне тиесілі мүлік
негізінде, сондай-ақ мүлікті пайдалануға немесе оған билік етуге жол
беретін өзге де құқыққа, ал бірлескен кәсіпкерлікті жеке кәсіпкерлер ортақ
меншік құқығы бойынша өздеріне тиесілі мүлік негізінде, сондай-ақ мүлікті
бірлесіп пайдалануға немесе оған билік етуге жол беретін өзге де құқықтарға
байланысты жүзеге асырады.
Түрлері:
ерлі-зайыптылардың бірлескен ортақ меншігі негізінде жүзге асырылатын ерлі-
зайыптылар кәсіп-керлігі;
шаруа /фермерлік/ шаруашылығының ортақ меншігі немесе жекешелендірілген
тұрғын үйге бірлескен ортақ меншік негізінде жүзеге асырылатын отбасылық
кәсіпкерлік; кәсіпкерлік қызмет үлестік ортақ меншік негізінде жүзеге
асырылатын жай серіктестік.
Заңды тұлға құрмастан кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырушы азаматтарды
мемлекеттік тіркеу, өзі барып тіркелетін сипатта, оның тұрғылықты жері
бойынша аумақтық салық органында (тіркеуші орган) есепке алынуы арқылы
жүзеге асырылады. ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекет пен құқықтың пайда болуы туралы теориялар. Азаматтық құқықтың қатынастары объектілері, субъектілері10 бет
Күн жүйесі эволюциясы3 бет
Мемлекеттік тіл28 бет
Отбасы тәрбиесінің ерекшеліктері4 бет
Электрлік жетек, электрлік жетек түсінігі, негізгі ұғымдар13 бет
Мемлекет пен құқықтың пайда болуы және дамуы11 бет
Қазіргі кездегі мемлекеттік функцияның түсінігі және жіктелуі27 бет
Аграрлық саланы дамытуға байланысты туындаған экономикадағы теориялар7 бет
Азаматтық қоғам және құқықгық мемлекет туралы теориялар17 бет
Ауыл шаруашылығын несиелеудің экономикалық мәні және оның теориялары77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь