Мемлекет қаржысы туралы

І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Мемлекет қаржысының жалпы сипаттамасы
2.2 Мемлекеттің экономикалық қызметі
2.3 Қоғамдық тауарлар, игіліктер және қызметтер көрсету
2.4 Мемлекет қаржысының ұғымы және құрымы
ІІІ ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Қаржыны басқару — бұл қаржыны және шектесуші экономикалық және әлеуметтік жүйелерге оларды жетілдіру және дамыту мақсатымен ықпал жасау процесі және қаржы қатынастарының бүкіл жиынтығының тиімді жүмыс істеуіне жетуді және мұның негізінде тиісті қаржы саясатын жүргізуді қамтамасыз ету жөніндегі мемлекет (қаржы органдары арқылы) шараларының жиынтығі Сөйтіп, қаржыны басқару — бұл тиісті қаржы саясатына жетудің мақсаты; қаржы механизмі— бұл мақсатқа жетудің құралы; қаржы саясаты — қаржыны басқарудың тиісті процесінің түпкілікті қорытынды нәтижесі. Бұл орайда қажетті нәтижеге жету үшін объектіге мақсатты ықпал жасаудың әдістерімен тәсілдері пайдаланылады. Қаржы жүйесінде оны басқаруды арнаулы аппарат ерекше тәсілдер мен әдістердің, соның ішінде әр түрлі ынталандырмалардың және санкциялардың көмегімен жүзеге асырады.
Қаржыны басқарудың мақсаты макроэкономикалық теңгерілімдікте, бюджет профицитінде, мемлекетгік борыштың азаюында, ұлттық валютаның беріктігінде, ақырында, мемлекет пен қоғамның барлық мүшелерінің экономикалық мүдделерінің үйлесуінде (ұштасуында) көрінетін қаржының тұрақтылығы мен қаржының тәуелсіздігі болып табылады.
Қаржыны басқарудың негізіне мына қағидаттар қойылған:
басқарудағы демократизм;
қаржы мәселелеріне саяси тәсілдеме (көзқарас);
басқарудағы экономикалық және әкімшілік әдістердің оңтайлы үйлесуі (ұштасуы);
басқарудың ғылымилығы;
орталықтандырылған, салалық және аумақтық басқарудағы келісушілік;
басқарудағы жауапкершілік;
шаруашылық шешімдерінің сабақтастығы.
Қаржыны басқарудыц екі аспектісін ажырата білген жөн: біріншіден, мемлекет қаржыны, оның нысандарын экономика мен әлеуметтік сфераны басқарудың тетігі, тұтқасы ретінде пайдаланады және сөйтіп, қоғамдық өндірістің бүкіл процесіне ықпал жасайды; екіншіден, қаржының өзі басқарудың объектісі болып табылады: қаржы қатынастарының нысандары, ақша қорлары, қаржы аппараты, яғни қаржы мекемелерінің жүйесі басқарылады.
Қаржыны басқаруға ғылыми көзқарас қаржы қатынастарының әрбір сферасында, олардың әрбір буынында оны басқаруға көп жоспарлы сипат пен жүйелі көзқарасты айқындайды. Заңи заңдарда, қаржылық болжамдар мен жоспарларда, қаулыларда және басқаларда ресімделетін қаржылық сипаттағы басқару шешімдерін әзірлеген кезде экономикалық және заңи зандардың талаптарын, өткен шаруашылық кезеңнің қорытындыларының ғана емес, сонымен бірге келешекті экономикалық талдаудың нәтижелерін, экономикалық-математикалық әдістер мен қаржыны басқарудың автоматтандырылған жүйесін, басқарудың экономикалық және әкімшілік әдістерінің ұтымды үйлесуін ескерген жөн. Қаржыны ғылыми басқару іс-қимылға жаңа қаржы әдістері мен тұтқаларын енгізу немесе ескілерінің күшін жою жолымен келеңсіз құбылыстарды уақтылы жеңіп отыруды қажет етеді. Сонымен бірге айқын және уақтылы экономикалық ақпарат, ғылыми негізделген көрсеткіштер, жоғары сапалы перспективалық және ағымдағы қар-ылық жоспарлау талап етіледі.
1. Оқулық «Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері» Алматы – 2003
2. Сапарғалиев Ғ.Н. оқулық «Құқық негіздері» 9-сынып Алматы – 2000
        
        Жоспары
І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
2.1 Мемлекет қаржысының жалпы сипаттамасы
2.2 Мемлекеттің экономикалық қызметі
2.3 Қоғамдық тауарлар, игіліктер және қызметтер ... ... ... ... және ... ... ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ
Қаржыны басқару — бұл қаржыны және шектесуші экономикалық және әлеуметтік
жүйелерге оларды жетілдіру және дамыту ... ... ... ... және
қаржы қатынастарының бүкіл жиынтығының тиімді жүмыс істеуіне жетуді және
мұның негізінде тиісті ... ... ... ... ету жөніндегі
мемлекет (қаржы органдары арқылы) шараларының жиынтығі Сөйтіп, қаржыны
басқару — бұл ... ... ... жетудің мақсаты; қаржы механизмі— бұл
мақсатқа жетудің құралы; ... ...... ... ... түпкілікті қорытынды нәтижесі. Бұл орайда қажетті нәтижеге жету
үшін объектіге мақсатты ықпал жасаудың әдістерімен тәсілдері пайдаланылады.
Қаржы ... оны ... ... ... ... тәсілдер мен
әдістердің, соның ішінде әр ... ... және ... жүзеге асырады.
Қаржыны басқарудың мақсаты макроэкономикалық теңгерілімдікте, бюджет
профицитінде, мемлекетгік борыштың азаюында, ұлттық ... ... ... пен ... ... мүшелерінің экономикалық
мүдделерінің үйлесуінде (ұштасуында) көрінетін қаржының тұрақтылығы мен
қаржының ... ... ... ... ... мына ... қойылған:
басқарудағы демократизм;
қаржы мәселелеріне саяси тәсілдеме (көзқарас);
басқарудағы экономикалық және әкімшілік әдістердің оңтайлы ... ... ... және ... ... ... жауапкершілік;
шаруашылық шешімдерінің сабақтастығы.
Қаржыны басқарудыц екі аспектісін ажырата білген жөн: біріншіден, мемлекет
қаржыны, оның нысандарын экономика мен ... ... ... ... ретінде пайдаланады және сөйтіп, қоғамдық өндірістің бүкіл
процесіне ықпал жасайды; ... ... өзі ... ... ... қаржы қатынастарының нысандары, ақша қорлары, қаржы аппараты,
яғни қаржы мекемелерінің жүйесі басқарылады.
Қаржыны басқаруға ғылыми көзқарас ... ... ... ... әрбір буынында оны басқаруға көп жоспарлы сипат пен ... ... Заңи ... ... ... мен ... және ... ресімделетін қаржылық сипаттағы ... ... ... ... және заңи ... ... шаруашылық кезеңнің қорытындыларының ғана емес, сонымен бірге
келешекті экономикалық талдаудың ... ... мен ... ... ... жүйесін, басқарудың
экономикалық және әкімшілік әдістерінің ұтымды үйлесуін ескерген жөн.
Қаржыны ... ... ... жаңа ... ... мен ... ... ескілерінің күшін жою жолымен келеңсіз құбылыстарды уақтылы жеңіп
отыруды қажет етеді. Сонымен бірге айқын және ... ... ... ... ... ... сапалы перспективалық және ағымдағы
қар-ылық жоспарлау талап етіледі.
Қаржы қатынастарының әрбір ... мен ... ... басқару
субъектілері қаржыға мақсатты ықпал етудің өзіндік ... мен ... ... ... ... ... бірнеше өзара байланысты
нақтылы функциялық элементтерді бөледі: ... ... ... реттеу, бақылау.
Қаржылық ақпараттық ғьлыми негізделген жоспарлау мақсаты үшін де, сондай-
ақ бүкіл қаржы процесін ... ... үшін де зор ... бар.
Жоспарлау процесіндегі басқару шешімдері қаржы ... ... ... ... ол ... ... жеткілікті толық өріс ақиқат
болуы тиіс. Ақпаратты алудың ақиқаттығы мен ... ... ... ... ... Қаржылық ақпарат бухгалтерлік,
статистикалық және оперативтік есеп беруге негізделеді.
Жоспарлау (болжау) қаржыны басқарудың жүйесінде ... орын ... ... ... ... ... қажетті ақша қаражаттарының мөлшерін
және оның көздерін анықтау; ... және ... ... ... ұлттық шаруашылықтың салалары мен әкмшілік-аумақтық
бірліктері арасында ... ... ... ... ... ресурстарды пайдаланудың нақты бағыттарын анықтау және т.б.
Ұйымдастыру — ... ... ... ... ... қаржы ақпаратының ... ... ... ... мен ... білдіреді.
Қаржыны басқаруды дұрыс үйымдастырудың маңызы зор. Көбінесе ... ... ... қаржы субъектілерінің — қаржы органдарының,
салық комитеттері мен қаржы полициясының және ... ... ... ... ... ... ... жұмысының қалай
үйымдастырылып отырғанына байланысты ... ... ... ... ... болуы тиіс. Бұл қаржы құрылымдарының барлық
қызметкерлерінің біліктілігі мен жеке ... ... ... ... ... — бұл ... тапсырмалардың орындалуы үшін қаржы
ресурстарын икемді, шебер жұмсау, ... ... ... ... ... ... ... және жоюға бағытталған; мұның өзі резервтік
(сақтық) қорлары, жоспардан тыс ... ... ... ... ... ... ... арақатынас пен үйлесімділікті
қамтамасыз етуді білдіреді.
Мемлекет қаржысының жалпы сипаттамасы
Мемлекеттің экономикалық қызметі
Кез келген қоғамда мемлекет ... ... ... ... ... ... ... құрылысына, қалыптасқан дәстүрлерге, сыртқы
факторларға ... ... ... ... ... мемлекеттің
қоғамдағы экономикалық қызметі оның мына функцияларында білінеді:
1) экономикалық дамудың қалыпты дамуына құқықтық базаны анықтау;
2) ... ... ... және ... қорғау;
3)табыстар мен байлықты қайта бөлу;
4) экономиканы тұрақтандыру;
5) ресурстарды қайта бөлу.
Аталған функциялардың іс-әрекеті тікелей немесе жанама түрде "қаржы"
категориясын пайдаланумен ... ... ... ... ... ... мемлекеттің үшінші, төртінші және бесінші функцияларында көрінеді.
Нарықтық жүйе табыстар мен ... ... ... ... тудыратындықтан мемлекет оларды қайта бөледі. ... (үй ... ... ... үшін ... трансферттердің, жалақыны реттеудің, ... ... ... ... жөніндегі іс-қимылы экономикалық
жағдаяттың ауытқуларын туғызатын жұмыспен қамтылуы және ... ... ... ... ... ынталандыру жөніндегі шараларды
қамтиды.
Экономикалық, ресурстарды қайта бөлу екі жағдаятта нарықтық жүйенің
жетілмегендігінен ... ... ... ... өндірудің тепе-теңдік көлемінің олардың оңтайлы
колемінен ауытқуы;
2) ресурстарды бөлуден рыноктың бас тартуы немесе қоғамдық тауарларды,
игіліктерді және ... ... ... мен ... үшін оларды
жеткілікті бөлмеу.
Бірінші жағдаятта тауарлар мен қызметтер ... ... ... ... бұл ... тікелей өндіруші немесе тұтынушылар болып
табылмайтын субъектілерде шығын тудырады ... ... ... Бұл
құбылыс "жанама нәтижелер" ... ... деп ... және бұл
шаруашылық процестердің қатысушылары емес адамдардың немесе топтардың
пайдалары немесе ... ... ... ... ... ... ... шудың,
тербелістердің, түрлі қолайсыздықтардың болуымен байланысты шығындар
жатады. Бұл ... ... ... шығындарының бір бөлігін халыққа
аударып салады және өндірушілердің ... ... ... ... ... көлемі болуы мүмкін, демек, бұл ... үшін ... ... ... ... ... шығындарын теңестіру үшін мемлекет ұсынымды шалатын мынадай
реттеуші шараларды жүргізеді:
1) ... ... ... ... оны ... әсер болмайтын
жағдайларға жеткізу талабы; мұндай қызметтің ... мен ... ... ... және тепе-тең және ... ... ... құйылым шығындарына тең немесе жақын арнаулы салықтарды енгізу, бұл
шаруашылық жүргізуші субъектілердің ... ... ... және ... жай күйін қамтамасыз етеді.
Екі жағдайда да өнімге немесе қызмет көрсетуге ресурстарды тым ... ... ... пайдаларын: білім беру, санитарлық-профилактикалық шаралар,
медициналық көмек, ауа райын болжау, өрттен ... және ... ... көрсету жасайды, бұлардан пайданы бұл ... ... ғана ... ... бірге жалпы қоғам да алады. Бұл қызметтер
көрсетуді нақты пайдаланушылар тек нарықтық сұранымды қалыптастырады, ... ... ... ... дейін сұранымды толықтырады және
қызмет көрсетудің қажетті көлемін ... Бұл ... ... ... ... ... жеткіліксіздігін сипаттайды.
Құйылымдар пайдалары кезіндегі мемлекетгін реттеуші ... мен ... ... ... ... ... ... тудыратын тауарлар немесе қызметтер көрсетуді сатып алу ... ... ... ... қамтамасыз ету жолымен арттырылады.
Ұсыным өңдірушілерді қаражаттаңдыру жолымен ... бұл ... ... және ... кеңейтуге мүмкіндік береді.
Құйылым шығындарының іс-әрекет процесі сызбаларда көрсетілген. Бұл
шығындардың болуының нәтижесінде (10.1 сызба) ұсыным сызығы S ! ... яғни ... ... ... шығындардың бөлігінен кәсіпорын
босатылады. Барлық шығындарды қосқан жағдайда ұсыным сызығы ... бұл ... ... көлем 0,-ден Q2-гe төмендейді, ал тепе-тең баға
Р,-ден Р,-ге көбейеді. Ұсыным сызығының сапырылысуына ... ... ... қол ... сызба. Құйылым шығындары
Құйылым пайдаларының іс-әрекеті (10.2 сызба) D, сұраным сызығы тек
оның нарықтық жағынан қамтып ... және Q2 ... ... ... ... мөлшерін төмендететінін білдіреді, яғни нарықтық ... ... және ... ... қамтамасыз етумен және
оларды тұтынумен байланысты ... ... ... қамтып керсетпейді
Сұранымның нарықтық мөлшері оңтайлы мөлшерінен аз болып шығады, ал бұл
мақсаттарға жұмсалатын ресурстар жеткіліксіз колемде түседі.
2 сызба. Құйылым пайдалары.
Сұранымға ... ... ... ... ... 10.3 сызбада кескінделген: "а" жайғасымында
бұған ... ... ... ... қаражаттандыруы
жолымен, ал "Q" жайғасымында өндірушілерді қаражаттандыру жолымен Dl ... ... қол ... Екі ... бұл ... ... ... көбейеді, бірақ екінші жағдайда бұдан басқа оларға ... қол ... ... ... ... реттеу
а) сұранымды реттеу
ә) ұсынымды реттеу
Қоғамдық тауарлар, игіліктер және қызметтер көрсету.
Өндіріске және тиісінше белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... саларды қаржыландыруға
мемлекет сондай-ақ тікелей қатыса алады. Олар қоғамдық және ... ... ... ... кәдулгі рыноктық тауарлардан қағидалы
айырмашылығы сол, олар ... жөне ... ... ... ... ... жеке сатып алушының тауарға қол жетушілігін, оның тап
өзіне қажетті нақтылы ... ... алу ... қажет етеді, мұның
өзі сатып алушының ... ... ... ... ... егер ол ... нарықтық бағасын
төлей алмаса немесе төлегісі келмесе осы тауардан болатын ... ... ... ... ... олар жеке ... алушыларға
бөлшектеніп сатылмайды және ... ... ... аластатуға болмайды, яғни бұл жерде шығарып тастау қағидаты іс-
әрекет етпейді. Рыноктық тауарлардан алынған ... ... ... алу
кезінде, ал қоғамдық тауарлардан алынған пайда өндіру кезінде ажыратылады.
Елеулі сипаттағы қоғамдық тауарларға ... мен елді ... ... құрылысы мен оларды: көше ... ... жөне ... ... ... ... - ... тәртіпті қорғау жөніндегі қызметтер, ... қол ... ... ... ... қызметтері жатады.
Бірқатар қызметтер көрсету шығарып тастау қағидатының ықпалына түсіп
кетеді, яғни оларға баға ... және ... ... ... ... ... ... біқатар медициналық қызмсттер, білім
деңгейін көтеру, қағида бойынша, бұл қызметтер көрсету мемлекет ... ... ... ... ... Бұл қатарда мұражайлардың,
кітапханалардың, қоғамдық теледидар мен радиохабарын тарату қызметтері, жол
желісі және басқалары. ... ... ... ... ... ... мұның нәтижесінде жекеменшік ... ... ... ... ... Сондықтан ресурстарды бөлудегі
үйлесімсіздікті болдырмау үшін мемлекет ... ... ... ... мен
қаржыландыруды қамтамасыз етеді; бұл — ... ... ... ... ... ... (мемлекеттік сыңайлы) тауалар (10.4
сызбаны қараңыз).
Кез келген жағдайда нарықтық жүйе не қоғамдық тауарларға ("таза"
қоғамдық тауарлар мен ... ... ... ... ... ... жеткіліксіз көлемде ("аралық" қоғамдық қызметтер көрсету үшін)
бөледі. Сондықтан мемлекеттің қаржы механизмі арқылы мұндай тауарларды,
игіліктерді және ... ... ... және ... ... белгілі
бір көлемімен қамтамасыз ету туралы мемлекет шешім қабылдауы тиіс.
Экономикалық ресурстарды қайта ... ... ... ... ... және ... міндетті төлемдер арқылы, жекеше сектор дара, нарықтық
тауарларды өндіруде, ал халық оларды тұтынуда шектелінеді. ... бір ... ... ... ... керекті
қажеттіліктерді, қоғамдық мүдделерді қанағаттандыруды қамтамасыз етуші
салалар, өндіріс қаржыландырылады.
4 сызба.Тауар әлеміндегі қоғамдық ... ... ... игіліктер.
Теориялық айкындамалар түрғысынан қоғамдық тауарлардың оңтайлы саны
тұтынушы таңдауының теориясына, ... ... ... ... ... әзір ... яғни оның бағасы қоғамдық тауардың бұл
өлшемінің шекті шығындарымен теңестірілгенде шекті пайданың шекті
шығындарға ... ... ... ... ... ... баға
мен өндіріс көлемінің есептелуіне сәйкес анықталады. Алайда практикалық
тұрғыда қоғамдық тауарларды пайдаланудан болатын өндіріс шығындары мен
пайданы ... ... ... ... ... ... жағдайда құйылымның
қосымша шығындарының болуы мүмкін, ал пайда көптеген тұтынушылар арасында
«ыдырап тарап кетеді». Сондықтан қоғамдық тауарлардың санын «шығын пайданы»
талдау әдісімен анықтау ... ... ... толықтырылады.
Және жалпы қоғамдық тауарлармен қамтамасыз ету, оларды өндіру үшін
экономикалық ресурстарды бөлу проблемалары мемлекеттік әлеуметтік-
экономикалық саясаттың, соның ішінде ... ... да ... ... Мұндай шешімдер демократиялық жолмен ел азаматтарының өз еркін
білдірумен қабылдануы тиіс, бұл саяси дауыс беру ... ... ... ... ... мен ... асқан дәрежеде
қанағаттандыратын бағдарламалар мен олардың сыртында түрган партияларды,
саяси жетекшілерді тандайды. Және, керісінше, ... ... ... және ... ... ішінара орындаған саяси жетекшілерді
орындарынан кері шақырып алады. Сөйтіп, экономикалық ресурстарды қайта бөлу
проблемасы ... ... ... ... ... ... каржы саясаты шараларының аспектісіне ауысады және қоғам
дамуының бұл кезеңінің мемлекеттік қаржы саясатының тиімділігі мен мақсатқа
сайлығының мән-мағынасын ... ... ... ... және құрымы
Мемлекеттің қаржысы мемлекеттің экономикалық, әлеуметтік, саяси
функцияларын орындау үшін оны қажетті ақша ... ... ... ... жүйесінің маңызды сферасы болып табылады және олар экономика
мен социумдағы сан алуан өзара байланыстарды қамтитын мемлекеттік сектордың
өндірістік және әлеуметтік қатынастардағы ... ... мәні ... мемлекеттің қаржысы мемлекеттің, оның
кәсіпорындарының қаржы ресурстарын қалыптастырып, алынған қаражаттарды
мемлекет пен оның ... лат. socium ... ... ... бір типтің
адами ортақтығы, мысалы: тайпа, ұлт кәсіпорындарының функцияларын орындауға
пайдалану үшін қоғамдық өнімнің құны мен ұлттық байлықтың бір бөлігін бөлу
және ... ... ... ... ақша ... ... (өзінің билік пен басқару органдары арқылы), бір жағынан,
жеке кәсіпорындар, ұйымдар, мекемелер, азаматтар, басқа жағынан, бұл
сферадағы ақша ... ... ... табылады.
Ішкі ұлттық өнімнің өсуімен салыстырғанда мемлекеттің шығыстары
көлемінің озыңқы қарқынмен өсуі мемлекеттің қаржыларына тон сипат болып
табылады. Бұл құбылыс XIX ғасырдағы ... ... ... заңы — ... ... белсенділікті" ретінде белгілі. Бұл заңға сәйкес
өнеркәсіп саласы дамыған елдерде мемлекеттің шығындары өндіріс көлеміне
қарағанда ... өсуі ... А. ... ... ... есуін
үш фактормен байланыстырады:
1) экономика дамуының нәтижесінде экономикалық тірліктің күрделенуімен
және ... ... ... бұл ... ... тиімді және
ұтымды экономиканы, құқық тәртібін, заң қызметтерін кеңейтуді қолдаудың
қажеттігіне жеткізеді;
2) техника мен технологая ... ... ... ... ... етеді, бұл капиталды майда фирмалардың алдында
артықшылықтары бар акционерлік компаниялар немесе мемлекттік корпорациялар
қамтамасыз ете ... ... ... ... реттеу үшін
техникалық шарттар бойынша олар құрылатын өндірістерге қатысуы ... ... ... ... ... ... ... білім беру және денсаулық сақтау сфераларында мемлекет
белсенділікті күшейтеді.
Сөйтіп, Вагнердің заңы ... ... ... ... жөне ... ... ... реттеудің
қажеттігін дәлелдейді.
Мемлекет қаржысының функциялары экономикалық категория болып келеді:
бұл — бөлумен бақылау ... (1.2 ... ... ... ... ... ... толық сипаттау үшін
мемлекеттің реттеуші іс-қималдарының қажеттігінен туындайтын құрамдас
қосалқы функцияларды бөліп көрсеткеннен (10.1 ... ... ... ... ... ... тұрақтандыру қосалқы функциялары.
Орналастыру қосалқы функциясы қоғамдық тауарлар, игіліктер және
қызметтер көрсету нарықтық жүйе арқылы қамтамасыз етілуі мүмкін
еместігінде, ... ... ... және ... ... ету ... бөлуі және орналастыруы қажет екендігінде көрінеді. Мәселе
шектеулі экономикалық ресурстарды «жекеше» және «қоғамдық» тауарлар
арасында оңтайлы бөлуде және олардың құрылымы мен ... ... ... Қоғамдық тауарлардың ресурстары көбінесе салықтардың есебінен
қалыптасатындықтан, жекеше, рыноктық тауарларды өндірудің мүмкіндіктері
шектелінеді, ... ... ... ... үшін қиын ... ... фискалдық құралдар арасында бөлініс көбінесе тікелей мыналар
арқылы орындалады:
1) табысы төмен үй шаруашылығын қаражаттандыруды ... ... ... салумен ұштастыратын салықтық -трансферттік тәсілі арқылы;
2) баламалы түрдегі ... ... ... ... ... ... сықылды қоғамдық шаруашылықты қаржыландыру үшін пайдаланылатын
прогрессивті салықтар арқылы ... ... ... қайта бөлуге табысы төмен тұтынушылар пайдаланатын басқа
тауарларды қаражаттандыруды көбінесе жоғары табысты тұтынушылар сатып
алатын тауарларға салынатын салықтармен ұштастыру арқылы жету мүмкін.
Саясаттың ... ... ... ... ... тандауға араласуы болғанда көтерілетін толық нәтижеленетін
ысыраптар немесе тиімділік шығындары есепке алынуы тиіс. Салықтық -
трансферттік механизм арқылы қайта бөлудің жеке тұтыну ... ... ... ... ... болады. Алайда тіпті бұл механизм
де «тиімділік шығындарынсыз» емес, ... ... ... пен ... ... табу ... ... оңтайлы саясат мүдделердің
екеуіне қолданылуы тиіс.
Тұрақтандырудың қосалқы жуйесінің іс-әрекеті сыртқы сауда мен төлем
балансының жай-күйінің нәтижелерін ескере отырып, жоғары ... ... ... мен экономикалық һсудің қолайлы дәрежесін қамтамасыз
етуге саяды. Сонымен бірге мемлекеттік бюджеттің шығыстары және салық салу-
дағы өзгерістер бойынша қатаң не ... ... ... отырып,
мемлекет жиынтық сұранымға ықпал жасайды.
Мемлекет қаржыларының экономикалық мазмұны бірыңғай емес: олардың
құрамында жеке оқшауланған буындар бөлінеді, олардың әрқайсысы ... ... ... ... және ... ... ... етеді және мемлекеттік бюджетті, бюджеттен тыс қорларды, мемлекеттік
кредитті, мемлекеттік жоне муниципалдык, кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... ... мемлекет экономикалық, әлеуметтік, саяси процестердің үлкен
спектріне, салалық және ... ... ... ықпал етеді.
Экономикалық және әлеуметтік сфераға мемлекеттік басшылықтың деңгейіне
қарай мемлекеттің қаржысы жалпы мемлекеттік (республикалық} және ... ... ... ... ... ... мұндай сан алуан каржылық байланыстардың
арқасында мемлекет аумақтық, сондай-ақ ... ... ... және ... ... ... ... алады.
Егер қаржы қатынастарын топтастыру кезінде мемлекеттің экономика мен
әлсуметтік процестерге басшылық жасау ... ... ... онда
Қазақстан Республикасындағы мемлекет қаржысының құрылымын шамамен мынадай
түрде көрсетуге болады (10.5 ... ... ... ... ... ... ... құрамында республикалық және жсргілікті
деңгейлерде қалыптасатын бюджеттік қатынастар мен өзара байланыстар маңызды
рөл атқарады. ... ... ... ... ... ... ... қайта болінетін ұлттық табыстың едәуір бөлігі
жұмылдырылады. Түрлі деңгейдің бюджеттері — республикалық, жергілікті
бюджеттер тиісінше өкімет пен басқарудың республикалық және жергілікті
органдары үшін ... ... ... болып табылады.
Қазақстан Республикасы аумағында жалпы функцияларды орындау үшін
республикалық, (орталық) бюджет қалыптастырылады. Оның ресурстары
мемлекеттік мақсатты кешенді бағдарламаларды қаржыландыруға, республикалық,
функцияларды ... ... ... ... мен ... ... ... мемлекеттің шығыстарын қамтамасыз етуге арналған.
Бюджеттік қатынастар жүйесінде жергілікті бюджеттерге маңызды орын
беріледі. Жергілікті бюджеттер көбінесе экономикалық ... ... ... ... ... орналастыруға ықпал етеді, жергілікті
кәсіпорындар шығаратын өнімінің бәсекелестік қабілетін арттыруға, аумақтық
инфроқұрылымды жасауға, еңбек ресурстарының ұдайы өсуі ... ... ... ... ... әлеуметтік
бағдарламаларды жүзеге асыруда зор рөл атқарады.
Бюджеттен тыс қорлардың" арналымы — арнаулы ... ... ... ... ... жеке ... ... қаржыландыру. Бюджеттерде
қаражаттар иесізденеді, ал бюджеттен тыс қорлардың құқықтық мәртебесі
қаражаттарды қатаң мақсатты арналым бойынша пайдалануға мүмкіндік ... ... ... ... және ... ... дербес басқаруды қажет етеді, мұның өзі бюджеттен тыс қорлардың
қаражаттарын неғұрлым жедел пайдалануға ... ... ... ... құрайтын ақша қатынастары мемлекет
қаржысының өзгеше бөлігі болып табылады. Мемлекеттік кредит қатынастары
кәсіпорындардың, ұйымдар мен ... ... бос ... ... ... мемлекеттің шығыстарын қаржыландыруды қамтамасыз ету үшін билік
органдарына уақытша беруге байланысты пайда болады.
Заңи және жеке ... ... бос ... ... ... ... ... қазынашылық міндеттемелерді және
мемлекеттік бағалы қағаздардың басқа түрлерін сату арқылы жүзеге асады.
Халықаралық кредитте ... ... ... олардың
Қазақстан Республикасында мемлекеттік бюджеттен тыс қорлар 1998
жылдан бері ... ... ... ... ... ... халықаралық және мем-лекетаралық
қаржы мекемелері кіріседі.
Мемлекеттік сектордың жұмыс істеуі мемлекеттік меншіктің болуына
негізделген. Меншікті жіктеу тұрғысынан мемлекеттік заңи ұйымдардың мүлкі
және ... ... ... ажыратылады.
Мемлекеттік заңи тұлгалардың мүлкі заңмен бөлектелген және мемлекеттік
кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері "Шаруашылық жүргізуші субъектілердің
қаржысы" бөлімінде баяндалған, өйткені мемлекеттік сектор кәсіпорындарының
өзіндік ... ... бұл ... барлық субъектілері үшін ұқсас және
басқарудың біртұтас қағидаттарына бағынады.
Мемлекеттік қазына республикалық және жергілікті қазына болып
бөлінеді. Республикалық ... ... ... ... ... ... ... алтын-валюта қаражаттары;
3) мемлекеттік меншіктің айрықша құқығының мүлкі (жер, оның қойнауы,
өсімдік және жануарлар әлемі, басқа табиғи ресурстар);
4) республикалық меншікке жататын оқушауландырылмаған ... ... ... ... иесіз мүлік, тәркіленген, мұралану құқығы бойынша
мемлекетке берілген өлген адамнан қалған мүлік (иесіз мүлік), мемлекетке —
қазынаға өткізуге немесе ... ... ... ... қазыналық бола
бастайды.
Жвргілікті қазына мыналарды қамтиды:
1) жергілікті бюджеттің қаражаттары;
2) коммуналдық меншікке жататын оқушауландырылмаған мүлік.
Меншікті пайдаланудың үқсас саналуан нысандары мемлекетке икемді ... ... және ... саясатын жүргізуге, экономикалық және
әлеуметтік процестерге, оларды керекті арнаға бағыттай отырып, ықпал етудің
қаржы механизмін белсенді қолдануға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... өмір сүруінің әр
кезеңінде оның мақсаттары мен міндеттерін жүзеге асырудың негіздері ретінде
"мемлекеттің қаржысы" категориясының рөлі мен маңызы білінеді.
Қорытынды
Басқару адам ... ... ... ... ішінде қаржы қызметіне де тән
нәрсе. Ол белгілі бір нәтижеге жету үшін ... ... ... ... ... мен әдістерінің жиынтығы.
Адамдардың саналы, мақсатты қызметі ретіндегі басқару экономикалық
заңдардың ... ... мен ... ... ... ... ... білуге сүйене отырып және оларды пайдаланудың
нысандары мен әдістерін жасай отырып, мемлекеттік, шаруашылық жөне қоғамдық
органдар арқылы қоғам ... ... ... және тағы ... ... қатынастардың нысандарын саналы түрде басқарады.
Қаржыны басқару — бұл ... және ... және ... ... ... жетілдіру және дамыту
мақсатымен ықпал жасау процесі және қаржы қатынастарының бүкіл жиынтығының
тиімді жұмыс істеуіне жетуді және мұның негізінде тиісті ... ... ... ету ... мемлекет (қаржы органдары арқылы)
шараларының жиынтығы
• Қаржылық бақылау - қаржы жүйесінің барлық буындарының ресурстарын
жасау, бөлу және ... ... ... ... бағытталған
айрықшалық қызмет.
Қаржылық бақылау каржыны баскарудың функциялық элементтерінің бірі. Ол
басқарудың каржылық жоспарлау, қаржыны ... ... ... ... тығыз байланысты және бір мезгілде жүзеге асырылады.
Қаржылық бақылаудың болуы экономикалық категория ретіндегі қаржыға ... тән ... ... ... ... Бұл функция арқылы
қаржы бөлудің қалыптасып отырған үйлесімі, қорлардың ара салмағы, оларды
қалыптастырудың көздері, пайдаланылуы туралы ескертіп отырады. ... ... ... ... ... айырбастау, бөлу және
тұтыну процесіне коғам, ең алдымен мемлекет тарапынан ықпал жасауға
мүмкіндік береді. Бірақ бұл мүмкіндік тек ... ... ... қатысуымен, мынадай белгілі бір шарттардың кезінде: бақылаудың
айрықша органдарын ... ... ... ... ... ... кұқықтарын реттемелегенде шындыкка айналады.
Сөйтіп, бақылау функциясы каржыны бақылаудың құралы ретінде пайдалану үшін
объективті жағдай жасайды, ал оны саналы түрде ... ... ... ... ету ... жүзеге асырылады. Егер қаржы экономикалық
базистік қатынастарды, яғни өндірістік қатынастардың бір бөлігін білдірсе,
қаржыны басқару ... бірі ... ... ... ... болып табылады. Практикада қаржының бақылау функциясы қаржылық
бақылау нысанында жүзеге асырылады, бірақ бұл ұғымдарды бірдей деуге
болмайды.
Пайдаланылған ... ... ... Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері»
Алматы – 2003
2. Сапарғалиев Ғ.Н. оқулық «Құқық негіздері» ... ... – 2000

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«АБДИ» компаниясының қаржысын басқаруды талдау және оның тиімділігін арттырудың кейбір жолдарын ұсыну77 бет
«Мерей» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің қаржысын жоспарлау43 бет
Айналым қаржысын нормалау әдістері. Айналым қаржыны тиімді қолдану жолдары10 бет
Акционерлік қоғамның қаржысы24 бет
АҚШ-тың мемлекеттік каржысын ұйымдастыруын, қаржы несиелік жүйесін талдау22 бет
Бизнес-жоспар кәсіпорын қаржысын стратегиялық жоспарлау мен басқарудың құралы ретінде75 бет
Коммерциялық банк қаржысын банктік баланс негізінде талдау76 бет
Коммерциялық емес ұйымдар мен мекемелердің қаржысы28 бет
Коммерциялық емес ұйымдар мен мекемелердің қаржысы туралы13 бет
Коммерциялық негізде жұмыс істейтін шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысы30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь