Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік жағдайы

Кіріспе.

I . тарау. Кәсіпкерлік теориясы және кәсіпкерліктің жалпы сипаттамасы.

1.1 Кәсіпкерлік теориясының эволюциясы және кәсіпкерлік қызметтің сипаттамасы.

1.2 Кәсіпкерліктің ұйымдық . құқықтық нысаны.

1.3 Кәсіпкерлікті дамытудың шетелдік тәжірибесі.

II . тарау. Кәсіпкерліктің Қазақстан Республикасындағы даму жағдайы.

2.1 Қазақстандағы кәсіпкерліктің дамуын талдау.

2.2 ҚР.да кәсіпкерлікті қолдаудың мемлекеттік жүйесі.

Қорытынды.

Пайдаланылған әдебиеттер.

Қосымша.
Нарықтық экономикаға көшу бәсекелестікті дамыту мен монополизмді жоюға бағытталған өндіріс құрылымын түбегейлі қайта құруды талап етеді. Бұл мәселені әлемдік тәжірибе көрсеткендей, меншіктің әртүрлі нысанына негізделген кәсіпкерліктің дамуынсыз шешу мүмкін емес. Бүгінгі күні адамдар өндірістің, нарықтың, жалпы қоғамның дамуы кәсіпкерлікпен байланысты екенін түсіне бастады. Шетел мемлекеттері кәсіпкерлердің арқасында гүлденуде, ал кәсіпкерлердің өзі өз мемлекетінің қолдауымен дамып отыр.
Кәсіпкерлік – іскер адамдардың коммерциялық нәтижелерге жету энергиясы. Ал кәсіпкерлер – коммерциялық мүмкіндіктерді көре білетін, қажетті капиталды жинау қабілеті бар, сәйкес операцияларды жүргізу жолын білетін, өз мойнына жауапкершілікті ала отырып, тәуеклдікке бел бууға дайын адамдар.
Бүгінгі таңда әлемде кәсіпкерліктің жалпыға бірдей анықтамасы жоқ. Американдық ғалым, профессор Роберт Хизрич: “Кәсіпкерлік – құнды иелене отырып, жаңа бір нәрсе құру процесі, ал кәсіпкер – бұған өзінің барлық уақыты мен күшін жұмсайтын, өз мойнына қаржылық, психологиялық және әлеуметтік тәуекелдікті алатын, осының нәтижесінде өз еңбегі үшін марапатталатын жеке субъект”, – деп анықтаған.
Мысалы, ағылшын профессоры Алан Хоскинг: “Жеке кәсіпкер – істі өзі жүргізетін, бизнестің басқарылуымен өзі айналысатын, қажетті құралдармен қамтамасыз етуде жауапкер, өз бетінше шешім қабылдайтын жеке тұлға”, – деп қарастырады.
1. Предпринимательство. / Бусыгин А.В. – Москва, 1997.
2. Предпринимательство: Учебник. /Муравьев А.И., Игнатьев А.М., Крупник А.Б. – Санк-Петербург: “Лань”, 2001.
3. ҚР Азаматтық Кодексі (жалпы бөлім).
4. Предпринимательство в РК. / Окаев К.О, Смагулова Н.Т, Яновская О.А, Даирова Р. – Алматы: Экономика, 1999.
5. Малое предпринимательство: теория, мировой опыт и Казакстан. /Под ред. профессора Жатканбаева Е.Б. – Алматы: Қазақ университеті, 2001.
6. Қазақстан экономикасын басқару негіздері. /Бердалиев К.Б. – Алматы: Экономика, 2001.
7. Формирование частного предпринимательства в условиях перехода к рынку. /Кошанов А.К. – Алматы,1995.
8. Статистический ежегодник 1992-2001г.г
8. Статистический ежегодник 2003г.
9. Шағын кәсіпкерлік. /Н.Райханұлы – Ақиқат журналы.
10. Егемен Қазақстан газеті, 2002ж 31-қазан.
11. Вестник предпринимателя 2004.01.01.
12. ҚР “Жеке кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау және қорғау туралы” 1992ж. 4 маусымдағы Заңы.
13. ҚР “Акционерлік қоғамдар туралы” 2003ж. 13 мамырдағы Заңы.
14.Правовое обеспечение индивидуального предпринимательства: проблемы теории и практики. /Амирханова И.В, Романкова В.А. – Алматы: Қазақ университеті, 2003
        
        Мазмұны
Кіріспе.
I – тарау. Кәсіпкерлік теориясы және кәсіпкерліктің жалпы сипаттамасы.
1. Кәсіпкерлік теориясының эволюциясы және ... ... ... ұйымдық – құқықтық нысаны.
3. Кәсіпкерлікті дамытудың шетелдік тәжірибесі.
II – ... ... ... ... даму жағдайы.
1. Қазақстандағы кәсіпкерліктің дамуын талдау.
2. ҚР-да кәсіпкерлікті қолдаудың мемлекеттік жүйесі.
Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер.
Қосымша.
КІРІСПЕ.
Нарықтық экономикаға көшу бәсекелестікті дамыту мен ... ... ... ... ... ... құруды талап етеді. ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің дамуынсыз шешу мүмкін емес. Бүгінгі күні адамдар
өндірістің, нарықтың, жалпы қоғамның дамуы кәсіпкерлікпен байланысты ... ... ... ... ... ... ... ал
кәсіпкерлердің өзі өз мемлекетінің қолдауымен дамып отыр.
Кәсіпкерлік – ... ... ... ... жету ... кәсіпкерлер – коммерциялық мүмкіндіктерді көре білетін, ... ... ... бар, ... ... ... жолын білетін,
өз мойнына жауапкершілікті ала отырып, тәуеклдікке бел бууға дайын адамдар.
Бүгінгі таңда әлемде кәсіпкерліктің жалпыға ... ... ... ... ... ... Хизрич: “Кәсіпкерлік – құнды иелене
отырып, жаңа бір ... құру ... ал ...... ... барлық
уақыты мен күшін жұмсайтын, өз мойнына қаржылық, ... ... ... алатын, осының нәтижесінде өз ... ... жеке ... – деп ... ағылшын профессоры Алан Хоскинг: “Жеке кәсіпкер – істі өзі
жүргізетін, бизнестің басқарылуымен өзі ... ... ... етуде жауапкер, өз бетінше шешім қабылдайтын жеке ......... ... ... ЖӘНЕ ... ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ.
1. КӘСІПКЕРЛІКТЕОРИЯСЫНЫҢ ЭВОЛЮЦИЯСЫ ЖӘНЕ КӘСІПКЕРЛІК ҚЫЗМЕТТІҢ
СИПАТТАМАСЫ.
Кәсіпкерлік теориясының дамуы “Үш ағым” арқылы сипатталады.
“Бірінші ағым”. Бұл ағым XVIII ... ... ... ... өмір ... ағылшын экономисі Р. Контильон есімімен ... Ол ... және ... ... ең алғаш
пайдаланып, ғылымға енгізген. Контильон бойынша, кәсіпкерлік – ... ... ... ... пен ... арасындағы тепе-теңдік
жағдайы реттеліп отыратын экономикалық ... Ал ...... ... ... ... оны капиталға айналдыратын адам. Осы
ағымды әрі ... ... Й. ... ... Г.Мангольдт.
“Екінші ағым”. Бұл ағымда негізгі ерекше қасиет ретінде инновациялық
қызмет ... ... ... ... ... Сэй (1767-1832жж)
кәсіпкерлікті Контильонға қарағанда ... ... ... ... ... ... шығармашылық құрамымен өндіріс
факторларының екі ... яғни ... пен ... үйлесімділігін
қарастырды. Ж.Б. Сэй кәсіпкер (бизнесмен) мен ... ... ... ... көрсетеді. Сэй бойынша кәсіпкер
еңбегі шығармашылық болып табылса, ... ... бір ... ... ағымның” негізін қалаған - әлемдік экономикалық ойдың ірі
өкілдерінің бірі американ экономисті Йозеф Шумпетер. Ол ... ... жаңа ... жасалынатын жаңашылдық іс-әрекеті”, - ... Й. ... ... іс-әрекетінің үш мақсатын бөліп көрсетті:
1) үстемдікті, билікті, ықпалдылықты ... ... және ... ... қол ... ... ... тырысушылық;
3) өз ісінің жемісін көру. /1/
Кәсіпкерлік қызмет теориясының дамуының “Бірінші және екінші ағымдары”
монофункционалдыққа негізделіп ... ... тек ... ... ... кәсіпкерлердің ерекше қасиеттеріне, әлеуметтік-
экономикалық жағдайларына өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... өкілдері – неоавстриялық мектептің
жалғастырушылары Л. Мизес пен Ф. ... ... ... ... жаңа технологиялық әдістер мен ... ... қана ... ... ... ең ... ... таңдап алуға міндетті.
Кәсіпкерлік қызметтің даму ... ... ... ... ... ... ... тек іс жүргізу әдісі ретінде ғана
емес, сол сияқты фирма ішілік кәсіпкерлікке немесе ... ... ... терминін ғылымға енгізіп, алғаш рет ... ... ... Ең алғаш “интракапитал” терминін зерттеген де
Г.Пиншо. /1/ Интрапренерліктің дамуы ірі өндірістік құрылымдардың өндіріс
ұйымдарының кәсіпкерлік формасына өтуімен ... ... ... ... ... – фирма ішілік кәсіпкерлік негізінде
жатқан идеяларды іске асыруға қажетті капитал.
Қазіргі экономикада осы айтылған ойлар бір жүйеге келтіріліп,
кәсіпкерлікке жаңа ... ... – жеке ... ... және ... идеяларға
негізделген экономикалық іс-әрекеттің ерекше түрі. /2/
Кәсіпкерлік қызмет дегеніміз – ... ... ... ... ... қарамастан өз мүлкімен және жауапкершілігімен пайда табуға
бағытталған тауарға және ... ... ... ... ... қызметі. /3/
Кәсіпкерлік қатынастарды қараудың алғашқы нүктесі – ... ... ... ... ... Кәсіперліктің субъектісіне – ... ... ... ... яғни ... ... ... азаматтары
мен олардың бірігуі жатса, ал объектісіне - кәсіпорынның негізгі қызметі
мен экономикалық ресурстарын қалыптастыру кіреді.
Кейбір ... ... ... ... оның ... жатқызады. Бірақ нарықтық экономиканың жалпы ережесі бойынша
мемлекет бизнесті ұйымдастыру жолын ... және оны ... ... ... бола ... ... субьектілерін
(тұлғаларын) келесі суреттен көруге болады. (1-сурет).
Сондай-ақ кәсіпкерлік әр уақытта белгілі бағыттарда ұйымдастырылады
және ... ... бар. ... ... ... ... ретінде
бірнеше белгілірі бар. Оның ... ең ...... ... мен тәуелсіздігі. Кәсіпкердің тәуелсіздігі оған
экономикалық ресурстарды алуға, сол ... өз ... ... ... өндіру процесін ұйымдастыру және өнімін нарықта ... сату ... ... екінші белгісі – барынша көп пайда табу. Кәсіпкер ... ... ... оны әрі ... жүргізу барысында оған өзгерістер
мен жаңалықтар ... ... ... ... ...... табуға
жетеді.
Кәсіпкерлікке тән тағы бір сипат – ... ... ... ... Жаңа ... мен ... пайдаланғанда бастапқыда қауіп-қатері көп,
ал оларды өне бойы ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметтің шеңберіне шаруашылық
белсенділіктің жаңа ... ... ... ... ... қаржылық және басқа ресурстарын қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметтің мәні – өндіріс құрал-жабдықтарын шаруашылық
объектісі ретінде ... және ... алу ... ... тиімді пайдалану.
Кәсіпкерлікті өркендетудің шарттары:
– меншік қатынастарын персонификациялау (адамдық келбеті);
– мүліктерді қолдану жөніндегі өз еркі, ... мен ... ... ... ... мен ... ... де осындай мүмкіндіктердің берілуі;
– қабілеттері мен ... ... ... ... ... мен ... экономикалық қызметтері мен
тауарлардың, капиталдың, информация мен жұмыс ... ... ... ... ... бағамен сатып алу мүмкіндігінің болуы;
– азаматтардың өз құқығын қоғамның, оның ішінде заң шығарушы ... ... ... ... иесі мен ... ... басымдылықтары.
Сонымен бірге кәсіпкерліктің дамуы үшін қажетті 3 жағдайы бар:
1. Экономикалық жағдайлар;
а) Сұраныс, ұсыныс, қаржы.
б) Еңбек ресурстары, инфрақұрылым.
2. ... ... ... ... ... ... түрі мен ... жіктеуге болады:
Өндірістік кәсіпкерлік – кәсіпкерліктің жетекші түрі ретінде тауарлар,
жұмыстар, өнімдер ... ... ... қызмет көрсетіледі және
белгілі бір рухани құндылықтар жасалады. Нарыққа өту кезеңінде осы сала көп
зиян шекті. ... ... ... ... ... бұзылды, тауар өткізудің кенет төмендеуінен өнеркәсіптің
қаржы жағдайы нашарлады.
Коммерциялық кәсіпкерлік – нарыққа өту кезеңімен, ... ... сату және ... алу операцияларымен сипатталады. Кәсіпкерліктің
бұл ерекше түрінде тауар-ақша, сауда-айырбас қатынастары белсенді жүреді.
Коммерциялық мәміле бағдарламасына мыналар кіреді:
– сатып алу ... ... ... ... сату, жарнамалық
жұмыстарды жүргізу мақсатында жұмысшыларды жалдау;
– келесі сатуға дейін тауарларды сату, сатып ... ... ... мен ... үшін қоймаларды, сауда орындарын
жалдау;
– мәмілеге тікелей қатыспайтын, бірақ өзінің ақылы қызметтерін ұсынатын
ұйымдар мен жеке ... ... ... ... ... ... үшін несиеге ақша құралдарын тарту ... ... ... ... шарттың орындалуы үшін қажетті ақпараттар алу;
– сатылған ... ... ... ... ... және ... төлеу.
Қаржылық кәсіпкерліктің сату және сатып алу объектісі – ... яғни ... ... және ... ... ... ... құбылыс: кәсіпкердің бағалы қағаз шығарушы ретінде болуы. Кәсіпкер
бағалы қағаз шығарушы және қаржы-несие ... ... ... ... ... ... ... талдау мен потенциялды сатып
алушыларды табу және тартумен байланысты ... ... ... ... кәсіпкерлік – қаржылық кәсіпкерліктің ақпарат алуды
талап етуінен ... Бұл ... ... ... қағаздардың потенциалды
сатып алушылары жайлы, қаржы-несие операцияларының орындалу шарттары мен
оларды құру тәртібі жайлы, ... ... ... ... ... ақпараттар.
Кәсіпкерлікті негізі 4 сатыдан тұратын процесс деп қарастыруға болады:
. жаңа ... ... және ... бизнес план жасау;
. қажетті ресурстарды іздеу;
. құрылған кәсіпорынды басқару. /4/.
Бірінші кезеңде жаңа ... ... ... осы идеялардың пайда болуын
қажет ... ... ... ... өзектілігі мен потенциалды
бағалылығын анықтауды, тәуекелдікке баға беру мен ... ... ... табысы мен пайдасын болжауды, жаңа идеяның кәсіпкердің
мүддесі мен жеке қасиеттеріне сай келуіне баға ... ... ... ... сатысы күрделірек. Бұнда бизнес-жоспарды
құру әдістемесі қарастырылады. Бизнес-жоспарға: ... ... ... мен ... ... ... өндіріс жоспары, қаржылық
жоспар және қаржылық қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... асыру құралы ғана емес, сол сияқты қажетті
ресурстарға баға беру және басқару стратегиясын дұрыс ... ... ... ... ... ... ... мақсатында не қажет екенін
нақты бағалау, қолданылған ресурсты қолданылмаған ресурстан ажырату алдыңғы
орынға қойылған. Сонымен ... ... ... бір ... байланысты жағымсыз салдырларды анықтай білу керек.
Құрылған кәсіпорынды басқару– кәсіпкерлік процестің ... ... ... ... ... бір ... ... ұжымдық құрылымды құру;
. мақсатқа жетудің шешуші факторларын анықтау;
. әлсіз жақтарын тауып, оны жоюдың жолдары.
Жалпы кәсіпкерлікті ... ... ... ... жеке және ... деп қарастырады. Бірақ мемлекеттік
кәсіпкерлік болғанымен мемлекет ... қоя ... ... ... ... ... да, мемлекеттік тәртіппен шектелмейді.
Меншік иелерінің санына байланысты кәсіпкерлік жеке және ұжымдық ... Жеке ... тек бір ... ... ... ... кәсіпкерлік
– бір мезгілде бірнеше субъектілерге тиісті меншік. Бұл ... ... үлес тең ... ... ... үлес ... ... мүмкін.
Ұжымдық меншікте иелігіндегі құндылықтарды қолдану ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметтің ҚР-ғы түрлері мен
нысаны келесі суретпен сипатталынады. (2- сурет).
2. КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ҰЙЫМДЫҚ-ҚҰҚЫҚТЫҚ НЫСАНЫ.
Кәсіпкерлік шаруашылықты жүргізу ... ... жаңа іске ... ... мен ... ... ... да оның мақсаты мен
нәтижелілігі жағынан жеке құралы – ... ... ... ... барынша ойластыруды талап етеді. Мұндағы кәсіпкерлік әрекеттің ең
бастысы – таңдаудың ... ... ... ... ... ... сай келуі.
Осыған байланысты кәсіпкерліктің келесідей ұйымдық-құқықтық нысандары
бар:
1. ... ... ... ... ... Жеке-дара кәсіпкерлік деп – азаматтардың табыс алуы үшін бағытталған
өз меншігіне негізделген, өз атынан өзінің ... және ... ... ... ... ... қызметі. Жеке меншіктегі
кәсіпорын иесі оны басқарып, пайданы түгелдей өзі иемденеді, бірақ
барлық міндеттемелерге өзі ... ... ... жағдайда істі
тиімді жүргізуге құштарлық пайда болады, себебі, алатын ... ... ... жемістілігіне тікелей байланысты. Бұл
бизнес кәсіпкердің барлық тілектерін: авторлық, шығармашылық және ... ... істі бұл ... ... келесі кемшіліктер кездеседі:
- өз мүлкімен жауапкершілік тәуекелдігін көтереді;
- несие алу мүмкіндігі шектелген;
- қызмет дамуының мүмкіндігі шектелген.
2. Серіктестік деп – істе ... ... ... екі не одан да ... ... айтады. Кәсіпкерлікті ұйымдастырудың мұндай
түрінің пайда болуы негізінен жеке кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... ... Толық серіктестік – серіктестіктің мүлкі жеткіліксіз болған жағдайда
қатысушылары оның ... ... ... ... ... ... ... беретін шаруашылық серіктестік түрі.
а) серіктестер жауапкершілігі шектеусіз
ә) әр серіктес (қатысушысы) жетекші және өкіл болып табылады
Сенім серіктестікте тұлғалардың 2 түрі ... ... ...... жауапкершілікті жетекші және өкіл болып
табылады. Егер толық серіктес сенім серіктестіктің ... ... ... ... ... онда сенім серіктестік қайта құру немесе ... ... ... ...... ... ... салымы бойынша жауапты.
Командиттер сенім серіктестікке ... ... одан ... ... ... тіркеу не қайта құру рәсімінен өтпейді
2) Жауапкершілігі шектеулі серіктестік – ... ... ... ... ... және ... ... өздері енгізген салымдары құнының шегінде шығын шегуге
тәуекел еткен шаруашылық серіктестік.
3) Қосымша ... бар ...... серіктестік
міндеттері бойынша өздерінің жарғылық қорға енгізген салымдары шегінде
жауап беретін, ал бұл сома ... ... ... ... ... енгізген салымының еселенген мөлшерінде өздеріне
тиесілі мүлкімен жауап беретін ... ... ... ... 1995 ... 2-мамырдағы
“Шаруашылық серіктестіктер туралы” ҚР Президентінің заңды күші ... ... ...... тартып, қызмет жасау үшін акция
шығаратын заңды тұлға.
Акционерлік ... ... ... ... ... болады және акционерлер
қоғамның міндеттеріне жауапты болмайды. Олар тек өздеріне ... ... ... ... ... АҚ 2 және 3 ... басқару
құрылымынан тұрады:
1. 2 буынды – акционерлердің жалпы жиналысы, директорлар ... 3 ...... жалпы жиналысы, директорлар кеңесі,
қадағалау кеңесі – бақылау, байқау функцияларын атқарады.
Акционерлік қоғамдардың артықшылықтары:
- акция шығару арқылы ... ... ... ... ... ... тәуекелді төмендету мүмкіндігі;
- бұрыннан қалыптасқан механизмінің бар болуы.
АҚ-дың ең ... ... қоры 50000 ... кем ... тиіс.Сондай-ақ
акционерлік қоғамның ашық және жабық түрлері болды.
Ашық ... ...... ... ... және ... алынатын
қоғам түрі.
Жабық акционерлік қоғам – акциялары құрылтайшылары арасында тарайтын
қоғам.
Бірақ қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... ... сәйкес акционерлік қоғамдардың ашық
және жабық түрлері қарастырылмайды.
4.Өндірістік кооператив дегеніміз – азаматтардың бірлескен ... үшін ... ... ... жеке ... ... және
мүшелік мүліктік жарналарын біріктіруіне ... ... ... кооперативтер коммерциялық ұйым және заңды тұлға болып ... де ... ... 1995 ... 5-қазандағы “Өндірістік кооператив
туралы” ҚР-сы ... заң күші бар ... ... қатар кәсіпкерліктің ұйымдық-экономикалық ... ... ... Концерн немесе холдинг – көп салалық акционерлік қоғам.
2. Ассоциация – экономикалық дербес кәсіпорындардың, ұйымдардың ... ... ... ... – ірі қаржылық операцияны іске ... үшін ... ... Синдикат – бір сала кәсіпкерлерінің арасындағы бәсекелестікті жою үшін
құрылған өнім өткізу ... ... – бір ... ... ... ... өнімнің бағасы
туралы және өткізу нарығын бөлу туралы ... ... ... ...... және құқықтық ... ... ... ... ... тобы ФПП – ол ... ... банк сақтандыру
капиталының бірлестігі.
8. Корпорация – ортақ ... жету және бір ... ... ... бірнеше фирмалардың басын біріктіретін АҚ. Заңды тұлға ретінде
корпорация өзінің барлық мүлкімен ... ... ... барлық
кәсіпкерлер үшін жауап береді. Корпорация басым жағдайда ірі бизнесті
ұйымдастыру тәсілі болып табылады.
Бүгінгі таңда ... ... ... ... ірі, орта ... ... бөлінеді. Кәсіпорындардың мөлшері салалардың және ... ... ... әсер ету дәрежесіне байланысты.
Қазақстан үшін осылардың ішінде шағын және орта кәсіпкерліктің маңызы зор.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... құрайды. Оның әдеттегі формалары ... ... ... және венчурлық (venture – тәуекел ету) кәсіпкерлік жүйелері бар.
Франчайзинг – ірі ... ... ... ... құқық алу
үшін және белгілі бір сферада, территорияда өз ... ... ... келісім-шарт жасайтын ұсақ жеке фирмалар ... ... ... ... жеткізуге, құрал-жабдықтарды сатып алуға, несие алуға
кқмек түрлерінде жеңілдіктері бар. ... ... ірі ... бөлшек сатушылары болып қалыптасады. Бұндай келісімдер екі
жаққа да пайдалы: ... ... ірі ... сауда қорын,
несие алады және олардың қамқорлығына енеді, ал корпорациялар өз ... ... ... ... ... ... ... алып
отырады.
Венчурлық фирма – ғылыми ... ... ... ... Олар ұдайы жаңалықтар ашумен бизнесін ұйымдастырады.
Жаңа өнімнің рынок талаптарына сай ... ... ... ... “зиян шегуге” тәуекел етеді. Сондықтан да венчурлық фирмалар ... ... ... ... ... тез ... отырады. Мұндай
фирмалардың отаны – АҚШ болып табылады және ол ... ... ... ... ... кәсіпкерлік экономикада елеулі роль ... ... ... ірі және ... ... ... тура келеді де, ол ірі
кәсіпкерлікке айналады немесе мүлдем жұмысын тоқтатады.
Ірі кәсіпкерлік нарықта тұтынушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыруға
есептелген жаппай және ... өнім ... ... ... ... ДАМЫТУДЫҢ ШЕТЕЛДІК ТӘЖІРИБЕСІ.
Кейінгі онжылдықтарда экономикасы Батыс ... ... ... ... және орта ... ролі арта ... ... басты себебі –
экономикалық сектордың кәсіпорындарына тән артықшылықтар.
Дамыған елдерде шағын кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... құрылыс
- қызмет көрсету.
Қазір шағын кәсіпорындар жоғарғы технологиялық ... ... ... ... ... өнеркәсіп, транспорттық
қызмет, информатика, микроэлектроника, телекоммуникация салаларына
әртараптандырылып ... ... және орта ... ірі кәсіпорындармен қатар қызмет
көрсетуі – дамыған елдер экономикасына тән белгі. Бұл ... ... бет ... ... үшін ... ... ... дамыту
тәжірибесінің үлкен маңызы бар. Себебі, АҚШ-ғы тіркелген кәсіпорындардың 97
%-на жуығы шағын кәсіпорындар. Бұл ... ... ... ... ... ... сауданың 64%-не, бөлшек сауданың 72%-не, қызмет саласының
57%-не ие ... ... ... тұрақты түрде мемлекеттік қолдауға ие. Ондағы шағын
бизнесті қолдаудың мемлекеттік жүйесі:
. бюджеттен тікелей дотациялау;
. мемлекеттік ... бір ... ... кәсіпорындарда
орналастыру;
. шағын бизнеске несие беру ... ... ... ... ... бизнеске салықтық жеңілдіктер беріледі.
Шағын және орта бизнесті дамыту жөнінде ... ... де ... ие болып отыр. Жапонияда шағын бизнеске ерекше назар аударады.
Себебі, шағын бизнесті дамыту арқылы ... ... ... елден жоғары
технологиялы дамыған елге айналды. Дәстүр бойынша әрбір ірі корпорация өз
жанында бірнеше шағын кәсіпорындар ... Бұл ... бас ... және ... ... ... жасап, жаңа өнімдерін шығара
бастайды. Жапонияда ... ... ... ... ... ... ... 60%, бөлшек сауданың 80% тиеді. Жапонияның ... ... ... басты ерекшелігі – басымды бағыттарды
дамытудағы уақыт мерзімі. Сондай-ақ бұл елде ... ... ... ... ... қайта құру үшін шағын бизнесті дамыту – маңызды
мәселе. Ресей Федерациясында экономиканың бұл секторын дамыту ... ... ... ... ... ... ... бизнеске қатысушылардың жалпы жұмысқа қамтылғандар санындағы
әр елдегі үлесі.
|Ел атаулары ... % ... |80 ... |76 ... |73 ... |72 ... |69 ... |64 ... |53 ... |27 ... |24 ... |23 ... |23 ... |10 ... |6 ... |22 ... жылы ... Федерациясында “Шағын бизнесті ... ... Заң ... Бұл заң бойынша жаңадан құрылған кәсіпорындар екі
жылға дейін табыс салығын төлеуден босатылады.
1994-1995 жылдары “Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік ... ... ... ... ... кейін Ресейде шағын кәсіпкерлікті
қолдаудың ... ... ... ... бастады. Бұл жүйеге РФ-ның шағын
кәсіпкерлікті қолдау мен дамытудың ... ... ... қорлары
мен орталықтары кіреді. Шағын бизнесті ... ... ... ... ... аймақтарда құрылған. Шағын кәсіпкерлік федералдық және
жергілікті бюджеттерден қаржылық көмек алады, жергілікті ... ... ... ... ... ... ... есептегенде Ресейде 900000-нан аса шағын
кәсіпорындар жұмыс істеп тұрды. Бұл ... ... ... ... ... ... да шағын бизнеске көп көңіл бөлінеді. Онда шағын ... ... ... айналымы 2 млн. фунт стерлингтен аспайтын,
активтер ... 1 млн. фунт ... және жыл бойы 50 ... ... ... ... Бұл елде мемлекеттік консультациялық ... ... ... ... ... береді.
Франциядағы тұрақты түрде дамып жатқан іскерлік қызметтің негізінде
мемлекеттің ... ... ... ... саясаты жатыр. Басты маңызды
қызметтер орта және шағын кәсіпкерлік салаларында. ... ...... саны ... аспайтын кәсіпорындар кіреді.Ресми
деректер бойынша бұл елде шағын және орта кәсіпорындарда – 16500000 адам
жұмыспен ... ... ... бір кәсіпорында 7 адам жұмыс істейді.
Францияда шағын бизнесті несиелеу ... ... ... ... ... – бұл ... ... орталық бюджет арқылы
шағын және орта ... ... ... да қаржыландырады. Яғни, еңбек
пен әлеуметтік ... ... ... ... Елде ... өз
кәсіпорнын ашу үшін мемлекет көмегіне сүйене алады.
Шетелдік тәжірибеге ... ... ... іс-шаралардың әлі де
көп екенін байқауға болады. “Кәсіпкерлікті ... ... Заң ... бастамасы ғана, экономиканың бұл секторын көтеру үшін жүйелі
түрде ... ... ... ... шағын және орта кәсіпкерлікке
қағаз жүзінде ғана емес, шет елдердегі сияқты нақты көмек қажет.
II-тарау. КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ... ... ДАМУ ... ... ... ... ТАЛДАУ.
Экономикасы нарықтық бағытта дамуға бет алған Қазақстан Республикасы
үшін кәсіпкерлікті дамыту ... - ... ... бірі.
Кәсіпкерлікті дамыту – нарықтық экономиканы дамытудың кепілі. Сондықтан да
кәсіпкерлік ... ... ... көтерілуі де оның
экономикадағы маңыздылығын дәлелдейді.
ҚР-ның Конституциясында былай делінген: “Әркімнің ... ... өз ... кез келген заңды кәсіпкерлік қызмет үшін ... ... ... ... ... болу ... 4 ... бөлуге болады./7/
Бірінші кезең комсомол ұйымдары жастарының ғылыми-техникалық
шығармашылығының ... ... ... мен қызмет етуі негізінде
қалыптасты. Олардың қызметі ... ... ... ... ... ... ... капиталдың қорлануын алды. ... жеке ... ... Заң ... ... жеке
кәсіпкерлік бөлшектеп жария етілді.
Екінші кезеңді 1988 жылы маусымда ... ... ... ... болады.
Үшінші кезең іскерлік белсенділік сферасын кеңейтуге, кәсіпкерліктің
ұйымдық-құқықтық формаларын орасан ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар, шағын бизнестің дамуы
туралы қабылданған заңды актілерді қолданумен байланысты.
Төртінші кезең Кеңес Одағы тарағаннан кейінгі және егменді ... ... мен ... өздерінің кәсіпкерлік туралы заңдарын қабылдауымен
байланысты.
Біздің мемлекетімізде 90-жылдардың ... ... ... ... жүргізілуі шағын және орта кәсіпкерліктің пайда болуы мен
дамуына жол ... ... ... кәсіпкерліктің дамуы экономиканы
қалыптастырудағы оңтацлы индикаторлардың бірі болып табылады.
1993 жылы ... ... ... ... ... – 32,5%,
халық тұтынатын тауарларды өндіру – 11,1%, тұрмыстық ... ... ... ... ... болды. Шағын кәсіпорындар тамақ өнеркәсібі және сауда
қызметімен 26,7%, құрылыспен 14,1%, өнеркәсіппен 12,9% ... ... ... жеке ... да ... ... өнеркәсібі мен
сауда- 37,8%, құрылыс- 13,3%, өнеркәсіп- 9,9%./8/
Шағын кәсіпкерлік экономиканың белсенді факторы ... ... ... ... ... үлесі жұмысбасты халықтың 50-60%,
жаңа жұмыс орындарының 70-80%, ал өнім өндірісі мен қызмет ... ... 50%-ын ... ... ... ... 360 мыңнан астам шағын
кәсіпкерлік субъектілері ресми тіркелсе, оның ... ... ... ... ... саны – 77398, оның 39590 ... ... асырушылары болып табылады. Бұл ... ... ... бойынша тіркелген кәсіпорындар санын келесі ... ... ... ... ... ... барлық кешенді шаруашылық
салалары мен аймақтарында жүзеге асады, әсіресе олар еліміздің халқы көп
шоғырланған және ... ... ... ... Мысалы, Алматы
және Астана қалалары, Шығыс Қазақстан, Оңтүстік Қазақстан және Қарағанды
облыстары.
Шағын кәсіпкерлік тұлғаларының басым бөлігі ... ... ... ... ... ... салаларында көптеп шоғырланған. Мәселен,
белсенді жұмыс істейтін кәсіпорындардың 49%-і осы аталған салаларда, 12,4%
- өнеркәсіп, 12,6% - ... ... ... ... ... көрсету т.б салаларда әрекет етеді. /8/ (3-кесте)
Сондай –ақ кәсіпкерлікті ... ... ...... ... ету. ... Статистикалық Агенттігінің нақты мәліметі
бойынша 2002 жылдың 1-қаңтарында шағын ... ... саны ... адамды құраған. Көптеген жұмыспен қамтылғандар саны ... ... және ... заттарды жасау салаларында – 25%,
кәсіпорындардың ... ... ... беру және ... ... жұмыс саласында – 17,1%, өңдеуші өнеркәсіпте – 14,2%, құрылыс
саласында –14,2%. 2001жылы осы ... бір ... ... ... 11426 ... ... ... төлеу деңгейі әр сала бойынша ең
жоғарғы жалақы тау-кен өнеркәсібінде – 27745 теңге, байланыс – 26395 ... ... – 20001 ... ... – 14721 теңге, жылжымайтын мүлік,
қызмет көрсету операциялары – 13325 ... ал ең ... ... саласында - 5504 теңге, балық шаруашылығында – 4505 теңгені
құрайды. Ал, республикамыздың әрбір ... ... ең ... ... ... ... ... (21582; 11912 теңге) қамтылған да, ең
төменгі ... ... ... ... оның ... Жамбыл облысы
тұр. Осылармен бірге жоғарғы орташа ... ... ... ... және де ... ... мәдени орталығы Алматы мен елордасы
Астана қалаларында көрсетіледі. 2003 ... ... ... ... орташа айлық жалақы – 13785 теңгені құрайды. /8/
Қоғамдық қажеттіліктердің біресе пайда ... ... ... ... ... жүйесінің белгілі қиыншылықтарын туғызады. Осындай
қиыншылықтар мен тосқауылдарды анықтап, кейбір қазақстандық мамандар оларды
жеңу жолдарын ұсынған. ... ... ... ... ... ... қаражаттың
жетіспеушіліктерін жеңу әдістері:
. ақшалай жекешелендіруге, мемлекеттік меншікті жекешелендірудің
соңғы кезеңіне қатысу;
. жер мен ... ... ... ... жекешелендірілген ғимараттар, аяқталмаған ... жер ... ... ... ... ... ... кәсіпкер ақпаратымен анықталған пайдаланылмайтын объектілерді
келешекте сату мақсатымен жалға беру;
. Қазақстанда лизингтің ... мен іске ... ... ... және ... бойынша Оттава конвенциясна қосылу,
. халықаралық қаржы займдарын, экономикалық, ... ... ... гранттар, қайырымдылық қорларды тарту;
. шағын кәсіпкерлік субъектілерін несиелеуде екінші деңгейлі банктерді
ынталандыру шараларын жасау;
. шағын кәсіпкерліктің басым салаларын тікелей Даму ... ... ... ... микронесиелеуді дамыту;
. шағын бизнестің жобаларын несиелеу кезінде болатын тәуекелдікті
сақтандыру механизмдерін енгізу;
II. Институционалды: ... ... жете ... нарықтық инфрақұрылым.
. Қазақстанда кәсіпкерлік институтын енгізу;
. Қазақстанның кәсіпкерлік Кодексін әзірлеу;
. ... ... ... кадастрын әзірлеу;
. заңдық, кеңестік, аудиторлық фирмалардың желісінің кеңеюі үшін
жағдайлар жасау;
. сауда ... мен ... ... ... және ... бизнес орталықтар, бизнес инкубаторлар, ақпараттық-аналитикалық,
ақпараттық ... ... ... және ... беру ... ұйымдастыру және қолдау.
III. Білімділік, білімнің жетіспеушілігі, бизнесті басқару ... ... ... ... негіздерін оқыту бағдарламаларын енгізу және зерттеу, жаңа
талаптарға икемдеу – бастапқы, орта және ... ... ... қайта даярлау жылдық бағдарламаларын жетілдіру;
. донор – мемлекеттің техникалық көмегін пайдалану тиімділігін ... ... ... оқып ... үшін ... жүйе мен алған
білімдерін тарату міндеттерін енгізу;
. инновациялық кластерлер, ... ... және ... ... ... ... ... дамыту;
. әр облыстық және ... ... ... ... ... беру ... ашу;
Мемлекеттік бюрократизм, сыбайласқан жемқорлық (коррупция).
. мемлекеттік қызметті реформалауды тереңдету;
. ҚР-сы Жоғарғы тәртіптілік кеңесінің жұмысын ... ... ... мен ... сақталуын талап ету, шағын кәсіпкерлік
субъектілері үшін тіркеу, сақтандыру, лицензиялау, ... есеп ... ... ... ... шағын жіне орта бизнес сфераларында қызмет етеьін ... ... ... ... ... ... ... заң шығару
органдарымен қарастырылмаған жеке мемлекеттік органдардың ... ... ... ... ... ... органдарда, банктерде, сақтандыру, нотариалды,
заңдық фирмаларда шағын бизнес субъектілеріне қызмет ету жүйесін жеңілдету;
. меншік пен ... ... ... ... ... ... құралдарында тәжірибенің таратылуы мен
мәселелерді көрсету деңгейінің төмендігі.
. электрондық ақпарат желілерінде және БАҚ-да шағын бизнестің ... ... ... ... ... ақпараттық парақтар, дайджестерді
басылымнан шығару, Интернет желісінде шағын ... ... ... радио және теледидарларда бағдарламаның арнайы циклдарын ұйымдастыру.
Сөйтіп, қиыншылықтар мен кейбір қайшылықтардың нарықтық қатынастардың
дамымағандығынан пайда болатынын ... ... ... ... ойластырып, кәсіпкерлер кәсібінің сол аймаққа орындылығын,
материалдық шикізат ресурстары туралы дұрыс мәліметсіз, білікті ... ... ... зиян шегеді. Экономиканы тұрақтандыруда,
өндірістік құлдырауды ... ... ... кәсіпкерлік құрылымның
маңызы айтарлықтай емес. Құрылатын ... ... ... ... ... ... тез қамтамасыз етілетін делдалдық, банктік қызметтер
сферасына, сауда салаларына бағытталған.
Сонымен қатар, республикамыздың тиімді нарықтық экономикасын дамытуда
ерекше құрылымдық факторы ... ... ... етілуі тиіс:
- халықты толықтай жұмыспен қамтамасыз ету;
- бәсекелік ортаны дамыту;
- халықтық өндірісті қайта жандандыру және рынокты ... ... ... ... алу;
- жергілікті билік органдарының экономикалық базаны нығайтуы;
- ауыл, орта және шағын қалалардың дамытылуы.
3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА КӘСІПКЕРЛІКТІ ҚОЛДАУДЫҢ ... ... ... ... қай қайсысын алсақ та өздерінің әлеуметтік-
экономикалық мәселелерін шешуде ... арқа ... ... ... ... арттырумен қатар, қосымша жұмыс орындарының
ашылуларына себебін тигізеді. Кәсіпкерліктің ... және ... ... ... оны ... ... маңызды
мемлекеттік міндеттер қатарына жатқызуға және экономиканы реформалаудың
ажырамас бөлігі деп қарастыруға негіз ... ... ... өзара тиімді ынтымақтастық құруы
келешегі зор бағыт. Шағын кәсіпорындар ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... ... оңай
бейімделеді. Сондай-ақ ірі кәсіпорындар тауар жеткізу мен қызмет көрсету
құқығы үшін өзара бәсекеге барады, ... өзі ... ... ... ... Олар ірі кәсіпорындардың орнықтылығын және ... ... ... ... ... қарсы әрекет етеді.
Кәсіпкерлік нарықта консалтингтік, маклерлік, брокерлік, делдалдық,
жарнама, қолданбалы ... ... ... қызмет көрсетуде белсенді
роль атқарады.
Кәсіпкерлікті дамыту кез келген деңгейдегі ... ... ... ... ... ... сұраққа жауап іздеуі керек: “Геосаяттық
өзгерістер іскерлік ... ... әсер ... ”. Кез келген
экономиканың бүгіні мен ертеңінде ... ... ... ... ... үшін оның ... базасы, әлеуметтік-экономикалық
шарттары қалануы тиіс және тиімді мемлекеттік қолдау болуға ... ... ... ... ... түсінуге 1990
жылғы 11-желтоқсандағы “ҚазССР-дегі шаруашылық қызмет еркіндігі және
кәсіпкерлікті дамыту ... ... ... ... жол ... ... азаматтар мен тұлғалардың кәсіпкерлік қызметінің еркіндігін қамтамасыз
ететін негізгі құқықтық, ... ... ... мен
кепілдіктерді анықтап берді.
Республикамызда бүгінгі таңда кәсіпкерлікті қолдау мен қорғау ... ... ... кезеңде 20-ға жуық ... ... мен әр ... ... ... және ... бағдарламалар
қабылданған. Мысалы, 1992-1994 жылдарға, ... ... ... ... ... арналған. Атап айтқанда, алғашқы құжаттардың
бірі болып “Жеке кәсіпкерлікті ... мен ... ... Заңы 1992 ... ... ... Жеке ... мемлекеттік қолдау жүйесі
негізінен келесідей болады. (3-сурет)
Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау мен ...... ... ... ... және ... ... мемлекетте жаңа экономикалық құрылымдар орнату. Республикада
“ Кәсіпкерлікті қолдау мен ... ... Қоры ... ... 1994 ... сәуір айынан осы жөніндегі мемлекеттік комиссия өз
қызметін бастады.Жалпы бағыттық іс-әрекеттерді жүйелі орындау мақсатында ... ... ... ... мен ... 1994-1996 ж.ж арналған
бағдарламасы жасалынды. Аталған бағдарламаның басты мақсаты – ... ... ... ... мен ... ... ... Осылармен қатар прогрессивті кәсіпкерлік өз партияларын құрып
саяси ... ... ... жүр. ... ... ... ... Конгресінің қызметін айтуға болады. Бір жағынан Конгресс
альтернативті заң жобаларын әзірлеу арқылы республиканың ... ... ... және сот ... ... ... білдіреді және қорғайды. Екіншіден, экономикалық және әлеуметтік
бағдарламаларды кәсіпкерлік ... ... ... асыруға атсалысады.
Сондай-ақ ҚР-ның Кәсіпкерлерінің Конгресі қызметінің негізгі мәселелеріне
халықтың ең аз ... ... ... көрсету бағдарламаларын іске
асыруға атсалысу, ... және ... ... ... ... ... тартуға қатысу, ҚР-сы территориясында еркін ... құру және ... 1993 жылы ... ... ... ... ... жобаларының ашылуы туралы” жариялады. Оның іске
асырылуын Дания технологиялық институтының ... ... ... ... ... ... тобы мен ... Конгресі қолға алды. Қызмет байланыстары орталығы қызметінің
негізгі ...... ... ... қауымдастығындағы
әріптестерімен байланыстарын дамыту және қолдау.
Ел Президентінің “Азаматтар мен ... ... ... еріктілігі жөніндегі құқығын қорғау ... ... мен 1992 ... ... ... ... қатысуымен өткізілетін
кәсіпкерлердің Форумы мемлекеттің кәсіпкерлікті дамыту ... ... ... ... жылы ... ... қаласында өткен Кәсіпкерлер Форумында
отандық шағын бизнестің белсенді дамуы 1992-1993 жылдардан ... 10 ... тек қана ... мен ... ... саласында 121 000 астам және 110
000 аса шағын кәсіпорындар жұмыс ... 2002 жылы ... ... ... ... 11%-ын, ал ЖІӨ-гі үлесі 17%-ды ... айта ... ... ... ... ... ... Индустрия және сауда
министрлігі айналысатындығын хабарлаған. Мұның себебі: ... ... ... ... еніп, өзінің сапалы өнімін шығаруға тиіс.
Осылармен қатар Елбасы ... ... ... ... ... бекіткен болатын. /10/ Олар:
1. Ең таяу уақыттарда кәсіпкерлік ... ... ... ... ісін шешу ... Бұл ... ... Министрлігі мен
Индустрия және сауда Министрлігіне жүктелген.
2. Осы кезеңге ... ... ... салу ... ... “көлеңкеге” кетуі проблемасы қиын болып
отыр. Сондықтан да Үкіметке – 2003 ... ... ... “көлеңкеден” шағын кәсіпкерлікті барынша шығаратындай
салық тәртібінде жұмыс істеуге мүмкіндік беретін ... ... ... берілді.
3. Кәсіпорындарды мемлекеттік тіркеу жүйесін қарапайым ету. Заңнамалық
тұрғыда тіркеуді бір ресімнің шегінде 10 ... ... ... түрлі орындарға жүгіріссіз бір орында ... яғни ... ... енгізу.
4. Үкіметке жыл аяғына дейін шағын кәсіпорындар үшін меншікті ... заң ... ... ... және ... ... ... және орта бизнесті қоса алғанда, экономикалық өсудің 25-35%-
ға дейін активтері мен ресурстары ... ... ... ҰБ пен ... жыл аяғына дейін шағын бизнес секторын дамытудың
арзан халықаралық бағдарламалық заемдарына қызмет ... ... ... ... ... ... ... сондай-
ақ екінші деңгейлі банктерді басқа көздерден несиелеу ставкаларын
төмендетуге ынталандыру жөніндегі шараларды қалыптастыру бизнеске
берілетін несиелер бойынша ... ... – 16-18% және ...
20-24% болуын қадағалау.
6. 2003 жылдың басынан 9 ай мерзімге шағын бизнесті тексерудің барлық
түрлеріне мораторий ... ... ... салық және құқық қорғау
органдарының тарапынан артық тексерулерді шектеу.
7. Қазақстан экономикасын өсіруді жеделдету, көбірек жұмыс ... ... ... ... және ... алмастыру мен айналысу үшін
жаңа өнеркәсіптерде кәсіпорындар ашу.
8. Шағын кәсіпкерлік саласындағы экономикалық реформаларды жергілікті
органдарға көшіру тиіс және ... ... ... ... ... ... ... роль атқаруы тиіс.
9. Шағын кәсіпкерліктің саяси жүйеге шығуы, яғни ... ... ... ... палатасын құру туралы заң
қабылдануы тиіс. Сонда ғана ... ... сол ... тіркеліп,
туындаған мәселелер сонда шешіледі.
Бұл тапсырмалар бойынша атқарылған ... мен ... ... Шағын бизнесті қолдау жөніндегі ... ... ... ... және ... ... 84 ... кәсіпкерлікті тексеру актісін тіркеген. Бұл өткен ... 42%-ға ... және де осы ... ... ... мың болған. 1 жыл ішінде кәсіпкерлікпен айналысатындар саны 28,5%-ға
өсіп отыр. Сонымен ... тек ... ... ... 52783 ... ... ... мораторий жариялау кәсіпкерлерге тиімді болғанымен
ол экономикаға екі жақты әсер етеді. Мәселен, осы ... ... ішкі ... ... ... ... ... едәуір
артқан.
Сондай-ақ 2003 жылы 31-қазанда Кәсіпкерлердің XI- Форумы болып өтті.
Бұл форумда Қазақстандағы кәсіпкерліктің ICS ... ... ... органдарының әрекеттерінің әлі де көптеп
жарыса жүргізіліп отырғандығы мен ... ... ... ... ... мәселесі талқыланды./11/ Осыған байланысты
Президент Үкіметке:
Айлық мерзімге:
1) ҚР-ның заңдылықтарына сәйкес тәуелсіз кеден ... ... ... ... ... ... ... жасау;
3ай мерзімге:
2) Мемлекеттік бақылау және қадағалау ... ... және ... ... ... ... мен ... азайту үшін шешім қабылдау; нормативтік-құқықтық ... ... ... ... ... мен ... енгізу;
3) өндіріс және сауда салаларында техникалық нормалар, тәртіптер мен
стандарттарды жүйелендіру сияқты тапсырмалар жүктелді.
Сонымен қатар, кәсіпкерлікті ... ... ... ауылшаруашылығы
кәсіпорындарын жандандыру үшін де қарастырылуда. 2000-2002 жылдарға
“Ауылшаруашылық өндірісті ... ... ... ... ... арналғант “ҚР Аграрлық азық-түлік бағдарламасы” қабылданды. Бұл
бағдарламалар бойынша ауылшаруашылығы кәсіпкерлігі үшін ... ... және де ... ... ... ... кеңес беру
қызметтерімен қамтамасыз ету көзделген. Сондай-ақ ҚР-ның 2003 жылғы Салық
Кодексі ... ... ... жер ... ... кәсіпкерлер үшін
корпоративтік табыс салығы 10%-бен төлену және аграрлық сала ... ... ... беруді Президент коммерциялық банктерге жүктеді.
Осы және басқа бәсекеге қабілетті ... ... ... 2004 жылы 19-наурыздағы ... ... ... ... ... ... қатар, мемлекеттік билік органдары
кәсіпкерлерге экономикалық әсер ету ... әр ... ... ... ... ... жүргізеді. Ол тұтқалар:
- салық және ... ... ... ... ... ... мөлшерлемелері, несие бойынша пайыз) шаралары;
- баға белгілеу саясатын реттеу;
- монополияға ... ... ... ... және ... жүйесі, лицензия, патент т.б;
- сыртқы сауда және валюта саясаты;
- мемлекеттік тапсырыстар;
- ғылыми-техникалық, әлеуметтік-экономикалық бағдарламалар.
ҚОРЫТЫНДЫ.
Егеменді елімізде жүзеге ... ... ... ... және ... ... ... қол жеткізген
табыстарымызды есепке ала отырып, кәсіпкерлікті дамыту, кәсіпкерлік құқықты
қалыптастыру, кәсіпкерлік қатынастарды ... ... ... ... ... ... осы ... мәселелері бойынша жинақталған
тәжірибесіне, ғылыми жетістіктеріне сүйену қажет. ... алға ... ... ой түйініміз еліміздің заңдары, оның ішінде
азаматтық ... пен ... ... ... ... ... ... қағидаларға негізделуі тиіс:
1. Жеке меншікті жан-жақты қорғау;
2. Мүліктік қатынасқа ... ... ... Шарт ... ... ... ... бар көңілі мен ынтасын белгілі бір нақты
нәтижеге бағыттау.
Осы соңғы қағида келесі сипатты белгілерге ие ... ... ... өз ... ... ... икемді болуы;
. бизнеске белсенді қатысуы;
. жаңалық Қазіргі ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметті дамытудың негізгі мәселері мыналар болмақшы:
1) инвестициялық кәсіпкерлік қызметті қалыптастыру мен үйлестіру;
2) кәсіпкерлікті қолдау шаралары ... ... ... де ... ... ... жеткізу;
3) құрылған және құрылып жатқан бизнес салаларына қажетті кадрлар
даярлау ауқымын кеңейту;
4) кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... атсалысу;
5) кәсіпкерлік саласындағы менеджменттің деңгейін жоғарылату жөніндегі
шараларды жан-жақты қолдау мен жүзеге ... ... ... әлсіз жақтарына мыналарды жатқызуға
болады: қаржылық және материалдық ресурстардың жеткіліксіздігі, көптеген
фирмалардың ... ... ... ... ... ... атқарылуы, мол, пайдалы нәтижеге “тез ... ... ... ... мен ... нашар есепке алуы, рынокқа
тез жоғары ... ... мен ... ... ... қатынастарда тез туындайтын жағдайларға байланысты дер кезінде
бизнестерін жаңаша бағыттай ... ... ... ... тұра ... және “көлеңкелі” ... мен ... ... ... ... кәсіпкерлік
қызметтің бастамасы да, оның қоғамдағы ерекше құқықтық ... да ... ... ... Ал, кәсіпкерліктің дамуына тауар-ақша
қатынастарын білдіретін объективті экономикалық заңдар мен ... ... ... ... ... ... ... субъектілері
| ... |
| | | | | ... | ... | ... ... ... ... кәсіпкерліктің түрлері мен нысандары”
Кәсіпкерлік қызмет
Мемлекеттік кәсіпкерлік Жеке ... ... ... ... кәсіпкерлік
Шаруашылық басқару ... ... ... ... ... да мемлекеттік коммер- ... және ... ... ... ... ... .жай ... емес ... ... ... тұлға Коммерциялық емес ... ... ... Діни ... ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау жүйесі.
Нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... мамандарды даярлау
тиімді институттарын ... ... ... ... ... Ақпаратпен
көрсету ... ... ... ... ... 2-3 ... құру ... ... ... ... шетел несиесіне жол ашу
Кәсіпкерліктің сыртқы эконо- ... ... ... ... қолдау. іс ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік саясатты жасауда қатысатын шағын және орта бизнес
кәсіпорындарын біріктіретін ұйымдарды құруға ... ... ... бюрократияға қарсы ... ... ... ... ... ... ... шағын кәсіпкерлік кәсіпорындарының саны.
|Атауы ... ... ... ... ... ... ... |
| |бойынша | |
| |1995ж. |1996ж |1997ж. |1998ж. |1999ж. |2000ж. |2002ж. |
| | | | | | | ... |
| | | | ... ... ... |белсенді |нақты |белсенді | |ҚР |21260
|17539 |21907 |31145 |63422 |32587 |67059 |33778 |77398 |39590 | ... |2259 |1678 |425 |526 |2431 |1739 |2445 |2018 |2872 |2297 | ... ... |784 |696 |2040 |3124 |1306 |3586 |1721 |3853 |1926 | ... ... |523 |928 |1329 |817 |1438 |571 |1670 |609 | ... Шығ. ... ... |2115 |2962 |4697 |2958 |4803 |3015 |5462 |3065 | ... |536 |496
|876 |1393 |2553 |991 |2488 |1056 |2701 |1036 | ... ... |665 |432 ... |1395 |731 |1408 |890 |1831 |967 | ... |2283 |1670 |2400 ... |1376 |5339 |2615 |5797 |2874 | |Қызылорда |121 |254 |273 |699 ... |1839 |1680 |1711 |989 | ... |1534 |1326 |1491 |1761 |3368 ... |1563 |3486 |1952 | ... |283 |201 |773 |728 |1552 |740 ... |2247 |1021 | ... |1074 |1122 |1127 |2077 |3404 |2867 |3683
|2115 |4177 |2234 | |Солт. ... |1108 |695 |1210 |1530 |2074 |998 ... |2107 |1176 | |Оңт. ... |1507 |1292 |1426 |1820 |6732 |3247 ... |7679 |3044 | ... ... |- |- |1379 |1738 |3311 |2177 ... |5733 |3188 | |Алматы қаласы |4629 |4375 |5955 |8086 |18338 |9290
|19607 |8683 |23082 |11826 | ... ... ... / ... А.В. – Москва, 1997.
2. Предпринимательство: Учебник. /Муравьев А.И., ... А.М., ...... “Лань”, 2001.
3. ҚР Азаматтық Кодексі (жалпы бөлім).
4. Предпринимательство в РК. / Окаев К.О, ... Н.Т, ... ... Р. – Алматы: Экономика, 1999.
5. Малое предпринимательство: теория, ... опыт и ... /Под ... Жатканбаева Е.Б. – Алматы: Қазақ университеті, 2001.
6. Қазақстан ... ... ... ... К.Б. – ... 2001.
7. Формирование частного предпринимательства в условиях перехода к рынку.
/Кошанов А.К. – Алматы,1995.
8. Статистический ежегодник 1992-2001г.г
8. ... ... ... ... ... ... – Ақиқат журналы.
10. Егемен Қазақстан газеті, 2002ж 31-қазан.
11. Вестник предпринимателя 2004.01.01.
12. ҚР ... ... ... ... және қорғау туралы” 1992ж.
4 маусымдағы Заңы.
13. ҚР “Акционерлік ... ... 2003ж. 13 ... ... ... индивидуального предпринимательства: проблемы
теории и практики. /Амирханова И.В, Романкова В.А. – ... ... 2003

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерліктің түрі"13 бет
Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметі жайлы58 бет
Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерлік54 бет
Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің даму жағдайы23 бет
Кәсіпкерлердің конституциялық құқықтары мен кепілдіктері43 бет
Экономика саласындағы нобель сыйлық лауреаттары. ҚР жекешелендіру процесі және ерекшеліктері. Қазақстан Республикасының кәсіпкерлік қызметінің дамуы және оның ерекшеліктері. Қазақстан Республикасының нарықтық экономика қалыптастыру10 бет
«Қазақстан Республикасының мұнайгаз секторындағы шетел инвестициялары»105 бет
Ақша айналымын тұрақтандыру әдістері мен нышандары34 бет
Жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік жағдайына әсері 26 бет
Зейнетақы жүйесі қалыптасуының теориялық сұрақтары28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь