Инфляцияның нарықтық экономикадағы әсер ету ерекшеліктері

Мазмұны:

Кіріспе

I Бөлім. Инфляцияның мәні, себептері және түрлері
1.1 Инфляцияның мәні және пайда болу себептері
1.2 Инфляцияның түрлері

II Бөлім. Инфляцияның нарықтық экономикадағы әсер ету ерекшеліктері.
2.1. Инфляцияның әлеуметтік. экономикалық
салдары
2.2. Ақша айналымын тұрақтандыруда қолданылатын
шаралар
2.3. Инфляцияның Қазақстандағы ерекшеліктері

III Бөлім. Мемлекеттің инфляцияға қарсы саясаты

Қорытынды

Қолданған әдебиеттер
КІРІСПЕ.

Қазіргі заманның алдында өз алдына байлық көзі ретінде қаржы, валюта көздері басты орын алады. Бұл жұмыстың басты тақырыбына келетін болсақ, яғни сол байлық көзі ретіндегі табыс мөлшері ақшаның ісінің нәтижесінен құралады. Бұл- ақшадағы инфляция мәселесі. Өзімнің кіріспе нұсқауымды бастар алдында, елбасымыздың «Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді даму стратегиясы»-ндағы жолдауын айта кеткен жөн. Елбасымыз Н.Ә. Назарбаевтың біздің Қазақстанымыздың жақсылап дамуына септігін тигізетін үлкен мәселелерді қозғайды. Әрине бұл мәселенің инфляцияға жол бермеу керек деген ой- пікірі қалыптасқан. Инфляция дегенді ел экономикасына қарсы індет деп атайды.
Еліміздің сан жылдар бойы, яғни тәуелсіздіктен кейінгі кездерде бұқаралық ақпарат құралдарынан шындықтары ашылуда. Сол кезеңде Ресейдің ақшасы құнсызданып, қымбатшылдық орнайды да, біздің елімізге үлкен әсерін тигізеді. Жалпы қарапайым тілде айтатын болсақ, инфляция ол тарихи тұрғыда сонау АҚШ еліндегі үлкен бір дағдарыс есебінен туды дейді. Осы инфляцияның болуына мына себептерді айтады, ол шектен тыс қаржы жұмсау, әрине, өндіріс секторын дамыту мақсатында, соғыс жағдайларында т.с.с.
Бұл курстық жұмыстың маңызы зор, ол- әрине тәуелсіздік алғанымыздан кейін Ресейдің Қазақстанға тигізген мемлекет экономикасы алдында және де біздің алдымызда. Бұлай айтар себебім, қазіргі нарық заманындағы үлкен бір мәселе болып табылады. Сол жылдардағы Н. Назарбаевтың жүргізген саясаты арқасында жеңе білдік, және де алдымызға мақсат қоя білдік.
Курстық жұмысты таңдаған мақсатым Қазақстан Республикасына және де өзге мемлекеттеріне қаржы мәселесінің қандай сипаты тиетінін жақсы танығым келеді.
Курстық жұмыстың мақсаты- инфляцияның мәнін және әлеуметтік- экономикалық салдарын көрсету.
Осы мақсатқа жету үшін мынадай міндеттер орныдалуы керек:
• Инфляцияның мәнін ашып, пайда болу себептерін атап, түрлерін көрсету.
• Инфляцияның нарықтық экономикадағы әсер ету ерекшеліктерін атау және де Қазақсатандағы ерекшеліктерін көрсету.
• Мемлекеттің инфляцияға қарсы саясат жолдарын анықтау.
Қолданған әдебиеттерім.

1. Әкімбеков С, Баймухамедов А.С., Жанайдаров У.А.. Экономикалық теория.Оқу құралы.- Астана 2002.
2. Абрамова М.А., Александрова Л.С. Финансы, денежное обращение и кредит: Учебное пособие.- М.: Инст. межд. Права и экономики, 1996
3. Шеденов Ө.К., Жүнісов Б.А., Байжомартов У.С. Жалпы экономикалық теория.-Алматы.2002.
4. Саниев М.С. Ақша,несие,банктер-Алматы.2001.
5. Общая теория денег и кредита: Учебник для вузов/ Под ред. Е.Ф. Жуков- М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, 1999-622с
6. Курс экономической теории. Учебное пособие\Под общ. Ред. М.Н.Чепурина, Е.А.Киселевой.-Киров, АСА.
7. Ақша, несие, банктер: Оқу құралы/ Алматы: Экономика, 2000-328б
8. Усов В.В. Деньги. Денежное обращение. Инфляция: Учебное пособие для вузов. – М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, 1999- 544с
9. Финансы. Денежное обращение. Кредит: Учебник / Под ред. Л.А. Дробозиной.- М.: Финансы, ЮНИТИ, 1997- 479с
10. Журнал: “Экономика и жизнь” - №5. 1993. 28-31б
11. Журнал : “Іскер жеті күн” газет 1998ж, №9-11.
12. “Іскер жеті күн” журнал-газеті 1996ж, №3-5
13. Журнал : “Қаржы- қаражат”- №9-11, 2000ж.
        
        Мазмұны:
1 Кіріспе
I Бөлім. Инфляцияның мәні, себептері және түрлері
1. Инфляцияның мәні және ... болу ... ... ... Бөлім. Инфляцияның нарықтық ... әсер ... ... ... ... Ақша ... тұрақтандыруда қолданылатын
шаралар
2.3. Инфляцияның Қазақстандағы ерекшеліктері
III Бөлім. Мемлекеттің ... ... ... ... заманның алдында өз алдына байлық көзі ретінде қаржы, валюта
көздері басты орын алады. Бұл жұмыстың ... ... ... болсақ,
яғни сол байлық көзі ретіндегі табыс мөлшері ақшаның ісінің ... Бұл- ... ... ... Өзімнің кіріспе нұсқауымды
бастар алдында, елбасымыздың «Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді даму
стратегиясы»-ндағы жолдауын айта кеткен жөн. ... Н.Ә. ... ... ... дамуына септігін тигізетін үлкен
мәселелерді қозғайды. Әрине бұл ... ... жол ... ... ... ... қалыптасқан. Инфляция дегенді ел экономикасына қарсы ... ... сан ... ... яғни тәуелсіздіктен кейінгі кездерде
бұқаралық ақпарат құралдарынан шындықтары ашылуда. Сол ... ... ... ... орнайды да, біздің елімізге үлкен ... ... ... ... ... ... ... ол тарихи тұрғыда
сонау АҚШ еліндегі үлкен бір дағдарыс есебінен туды ... Осы ... мына ... айтады, ол шектен тыс қаржы жұмсау, әрине, өндіріс
секторын ... ... ... жағдайларында т.с.с.
Бұл курстық жұмыстың маңызы зор, ол- әрине тәуелсіздік алғанымыздан
кейін Ресейдің Қазақстанға тигізген мемлекет ... ... және ... ... ... ... себебім, қазіргі нарық заманындағы үлкен бір
мәселе болып табылады. Сол ... Н. ... ... ... жеңе ... және де ... мақсат қоя білдік.
Курстық жұмысты таңдаған мақсатым Қазақстан Республикасына және де өзге
мемлекеттеріне қаржы ... ... ... ... ... танығым
келеді.
Курстық жұмыстың мақсаты- инфляцияның мәнін және әлеуметтік-
экономикалық ... ... ... жету үшін ... ... ... керек:
• Инфляцияның мәнін ашып, пайда болу ... ... ... ... ... ... әсер ету ерекшеліктерін атау және
де Қазақсатандағы ерекшеліктерін көрсету.
• Мемлекеттің инфляцияға ... ... ... ... ... ... мәні, себептері және түрлері.
1.1.Инфляцияның мәні және пайда болу себептері
Инфляцияның мәні - ол ... мен ... ... өсуі және ... ... мен ... сапасының
төмендеуі салдарынан ақшаның ... оның ... ... ... ... қоғамдық ұдайы ... ... Ол ... табысы мен шығынның үйлеспеуі
салдарынан кездесетін кез ... ... ... ... ... ұлттық табысты экономиканың салдары арасында,
коммерциялық ... ... ... мен ... ... ... арасында қайта бөлуге тірейді.
Инфляция адамзат тарихында жаңа ... ... ... ... бар. ... ... ... Америкада тәуелсіздік
үшін болған соғыс доллардың құнсыздануына ... ... ... ... революция ... ... ... 7 ... 883 есе ... рет “инфляция” деген ұғым ақша айналымына қатысты
АҚШ- та ... ... ... ... ... зор гривналар
ақша орнына қолданылған күміс ... ... ... ... ... бастады, ал оның төлем қабіліеті 2 ... 60 ... ... төмендеді.
Қоғамдық ұдайы өндірістің пропорциясын ... ... ... ... қазына жинау ... ... ... ... ... айналым саласында, алтын монометаллизм
жағдайында инфляцияның созылмалы ауру ... ... ... Еркін бәсеке кезеңіндегі капитализм ... ... ... ... ... ... ... ақшаларының алтынға айырбасталуының тоқтатуы кезде ... ... ... ... ... ... жалпы
созылмалы сатып алып, маңызды әлеуметтік- экономикалық ... ... ... ... не, осы ... ... ашып
алайық. Инфляция латын сөзінен ... ... ... ісу- қағаз
ақшаның құнсыздануына байланысты болатын ... ... ... ... ... ... ... мөлшерінің тауарлар ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілмеген
ақшаның пайда болуы ... ... ... ... ... ... ... Себебі тауар бағасы бірнеше есе ... ... ... ... ... ... тырысады.
Ақшаның құнсыздануы халықтың әл- ... ... ... ... біраз зардап ... ... ... ... ... ... ынта да
бұзылады. ... ... ... ... ... бола ... мен азық- түлікті белгіленген ... ... ... ... ... ... негізінде пайда болады
және оның ... ... ... ... мемлекеттік
бюджеттің тапшылығы, оны азайту мақсатында ... ... ... жай ... ақшалар шығарылады. Тұтыну
игіліктерінің ... ... ... ... ... жол ... ... өндірістік емес шығындары,
әсіресе ... ... ... алшақтататын тауар тапшылығы ... ... ... ... ... ... ... олардың тұтыну сапасын ... ақ ... ... және ... ... тұратын өнім шығаруға ... ... ... ... жалақының өсуінің еңбек
өнімділігінің өсуінен ... және ... ... ... ... ... ... тұрақты ... және жиі- жиі ... ақша ... , ... ақша және бағалы қағаздар шығару жағдай ... ... ... ел ... инфляцияның өту қарқынына байланысты ... ... ... ... ... ... инфляция.
Баяу инфляция кезінде баға жай ... ... 10 %- тен ... ... өз ... ... қалады. Мұндай кезде халықта
да, ... ... ... да тап ... ... ... баға жылына ... ... ... ... Соның
салдарынан жалақы өсіп, ол ... одан әрі ... ... ... елде болып жатқан ... ... осы ... ... Ал ... ... кезінде
ақшаның саны мен баға астрономиялық қарқынмен 1000%- тен ... мен ... ... ... бай адамдардың да тұрмыс
тіршілігі қиындай бастайды.
Шет ел ... ... ... ... ... ... ашық және ... деп бөледі. ... ... ... тән ашық ... ... ... қызметтерге созылмалы артуы түрінде көрінеді. Ашық инфляция
кейбір ... ... ... ... ... ... ... өсуінің байлауымен сыйыса береді, ал ол ашық ... ... ... бұрмалағанымен әйтсе де оны толық ... ... ... деп ... басылыңқы инфляция
реттелмелі ... ... ... тән, ол ... ... ... нашарлауында, амалсыздан ... ... ... ... айырбастың дамуында
көрінеді. ... ... ... жалпылама төлем қабілеті бар
құрал және ... мен ... бөлу ... ... ... ... тауар бағасын сұраным мен ... ... ... төмен ұстап отыруды мемлекетпен қолдау
нәтижесінде ... ... ... жағдай ұзақ уақыттан бері біздің
экономикамызға тән ... ... ... өнім сапасының төмендеуімен,
ақшаның ... ... ... ... , бартерлік
келісімнің дамуымен көрінеді. Басылыңқы ... ... ... сұраным мен ұсыным ... ... ... ... ... ... онда ақшалар жалпы ... ... ... бөлу ... ... ... ... қалады. Егер
біздің осы ... ... ... ... онда ол ... бойы басылыңқы инфляция ... ... Және ... үшін бұл ... ... одан әлі де ... құтылуға
болады.
Шетелдік экономистер сұраным мен ... ... ... бөледі:
а)сұраным инфляциясы;
б)өндіріс шығындарының өсуінің немесе жиынтық ... ... ... ... (ұсыным инфляциясы).
Сұраным инфляциясының мәнін бір ... ... деп ... “Тым көп ақшалар тым аз ... ... ... нарықтық байланыстарды монополизм мен ... ... ... ұзақ ... ... жағдайда да
орын алады. ... ... ... экономиканы алсақ, онда ұзақ
жылдар бойы жасанды ... ... ... ... ... табыссыз жұмыс орнын, ең көп ... ... ... ... ... ... қол ... Ал жалақының еңбексіз табылған
табысқа айналуы, оны ... ... ... ... ... ... мен шығындарды өзгерту
нәтижесінде болуы мүмкін. Ұсыным инфляциясының екі түрі ... өсуі ... ... ... ... механизмінің бұзылуы нәтижесінде ... ... ... ... ... өндірісті дамыту
барысында елеулі түрде ... ... ... ... елдерде орын алатын жергілікті инфляция, барлық ... ... ... ... елде бір ішкі экономикалық
факторлардың әсерінен ... ... ... ... ... инфляция, сыртқы себептерден ... ... және ... ... ... ... ... еместігінен байланысты болатын сатылы ... ... ... ... ... ... мүмкін, яғни
бағаның өсуі баяу және ол ... ... мен ... ... ... ... бағаның жылдық өсуіне сәйкес
ставка проценті ... бұл ... ... ... ... ... ... инфляцияны кенеттен өршитін инфляциядан
ажырата білу ... ... ... ... ... ... оны ... мысал ретінде Ресей Федерациясының,
Қазақстанның 1991жылы ... ... ... ... ... ... бағдарламасын келтіруге болады.
Кенеттен болатын инфляция бағаның ... ... ... ол ақша айналымына, салық салу жүйесіне теріс ... Егер ... ... күтілген болса, халық өз
табысының ... ... ... ... сатып алуға
ұмтылады, қызмет көрсету ... ... тыс ... ... ... ... Қоғамдағы шын қажеттілік
бүркемделенеді, шаруашылықтың ... жайы ... ... ... ... ... одан әрі арандатып, ... ... Егер ... ... өсуі ... ... ... орын алса, онда халықтың бағаның ... ... ... Бағаның күрт өсуі қысқа ... ... ... деген үмітпен , тұтынушылар рынокқа ... ... бар ... ... ғана ақша ... ... сақтап,
жинауға тырысады. Сұраныстың көлемі азайған шақта ... ... ... ... ... ... Экономика тағы да өзінің
тепе- теңдік ... ... Біз ... ... ... оның ... көрсеттім.
1 II бөлім. Инфляцияның нарықтық экономикадағы әсер ету
ерекшеліктері.
2.1. Инфляцияның әлеуметтік- экономикалық ... ... ... қарқыны төмендейді, экономикалық
өсудің пропорциясы бұзылады, ... ... ... және валюта
механизмі бүлінеді, елде ... ... ... ... ... экономикалық қарым- ... ... ... ... ... бұзады, капиталды ... ... ... ... ынталандырады, экономикалық
қылмыстар мен астыртын ... ... ... зардаптары күрделі және көп ... ... ... ... ... баға мен ... ... ... ... ... ... ... инфляция ұдайы өндіріске кедергі ... ... және ... ... ... аттың текіректеп шауып, бой бермеген ... ... ... ... зиян ... ... ... жол ... Бағаның әр ... ... ... арасындағы сәйкестілікті бұзып,
тұтынушылар ... ... ішкі ... ... ... Мұндай инфляция тұтынушының ақшадан тауарға ... бұл ... ... ... тасқынға айналдырып,
тауарға ... ... ақша ... ынтаны жойып, ақша-
несие жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... несие беретін мекемелер зиян ... ... ... бір ... аударады, халықаралық валюта және ... ... ... ... ... ... тән,
яғни ... ... ... ... ... Батыс экономистерінің жобалауынша ... ... ... пен ... ұлттық өнімнің өсуін ынталандыруы
мүмкін. Ал ... ... ... және ... ... ... ... әсер ... ... ... және ... ... ... зардаптарын
жою шаралары да әр елдің ... ... ... болады.
Дамушы елдерді инфляцияның даму жағдайлары мен ... ... ... байланысты төмендегідей жіктеуге
болады.
Бірінші ... ... ... ... ... ... Оларда 80- жылдардың аяғы - 90- ... ... ... ... ... ... ... тұрақты ... ішкі ... ақша ... мен ... ... ... қолданылуы байқалып,
ал ... ... ... ... ... ... валютаның
курсы төмендеді.
Екінші топқа Колумбия, Эквадор, Бирма, ... ... ... Чили ... ... оларда да экономикалық ... ... ... ал ... ... ... және ... экспансияға ... ... Бұл ... ... ... ... бірен- саран
индекстеу жүргізілуде, ... ... ... ... ... ... елдер- Сингапур, Малайзия, Оңтүстік
Корея, ... ... ... ... Сауд ... деңгейде экономикалық ... ... бар ... ... ... сақталуда, бағаға қатал бақылау
енгізілген. ... ... ... ... ... істеуде
инфляцияға қарсы шаралар ... ... ... ... және
шетел валютасының құйылуы зор роль ... ... ... ... ... дамушы мемлекеттер әлеміне теңгерілген
бұрыңғы ... ... ... Бұл ... жоспарлы жүйесінен нарыққа өту ... ... ... ... ... Себебі инфляция
факторлары, ... ... ... ... келе ... ... ... мәселелерінде анықталады;
екіншіден, ... ... ... тез ... болмайтын
ауыр өнеркәсіпке салынатын инвестицияның ... ... ... ... деп ... ауыл ... өнімдерінің
бағасымен салыстырғандығы өнеркәсіп өнімдері ... ... ... ... Құрылым факторлары ... ... ... ... ... жағдай жасап қана
қоймай, ... ... ... ... ... әсерін
тигізеді.
Бұл мемлекеттер өндірістің өсуі мен ішкі ... ... ... ... бір ... зиянды
қаржыландыру ... яғни ақша ... ... ... ... ... займдарын көптеген мөлшерде ... ... ... бұл ... ... ... ішкі және ... инфляциялардың ... ... ... ... ақша ... ... сатып
алу мүмкіншілігінің ... ... және ақша ... ... ... ... ұсақ ... купюралардың
да жойылуы. Сонымен қатар ... ... өсуі ... доллардың немесе басқа ... ... ... ашады. Бұл процесс инфляцияның одан әрі ... ... ... ... ... ... экономикалық зардаптары ... ... ... ... ... ... ... субъектілерінің және ... ... ... ... ... ... мен ... көбеюінен; ұлттық валютасының
сатып алу ... ... мен ... ... оның ... ... ... көлеңкелі
экономиканың белсенді өсуі мен оның ... ... ... ... көлеңкелі процестерден ... ... ... да бар, ол ... қайта бөледі, халыққа салық үстіне ... ... және ... ... өсу ... ... ... бағасының күрт өсуінен ... ... ... ... жалдамалы жұмысшылар, ... ... ... және т.б. ... ... ... ... ақша айналысын
тұрақтандырудың негізгі ... ақша ... ... ... қарсы басқа да саясаттар ... ... Ақша ... ... ... ... ... бұрыңғы КСРО елдеріндегі ең қиын
халық ... ... ... ... ... инфляция “қисыңқы”, “басыңқы” , “жабыңқы” күйде ... ... ... мен өнім сапасының үнемі ... ... ... ... ... ... инфляциялық
процестерді едәуір дәрежеде өршітті. ... ... ... мен ... түгелдей әкімшілік бақылауды күшейту ... ... ... әсер ... 1992жылға дейін бұрыңғы
КСРО елдерінде ... ... жан- ... ... жүргізілген жоқ. Мысалы, Ресей ... ... ... күрделілігі инфляцияға қарсы саясатты
тек жанама ... ... ... ... ... Халық шаруашылығы пропорциясын ... ... ... ... ... ... қалпына
келтіруге болады. Ол үшін әскери өндіріс пен ... ... ... ... ... гөрі ... ... пайдалануға көшу экономикадағы монопольді
құрылымдарды жою ... ... өзі ақша ... ... ... тапшылығын жою, ... ... ... және экономикада ... ... ... ... ... ... қалпына тәуелді ... ақша ... ... формасы болып- ақша ... ... ... ... ... ақша реформасын жүргізудің екі формасы ... жаңа ақша ... ... ол ... ... ... құрғанда, сонымен қатар мемлекеттік құрылым өзгергенде,
яғни ... жүйе ... оның ... отаршылдықтан арылған саяси
тәуелсіз мемлекеттер пайда болғанда және 90- ... ... ның ... ТМД ... ... бұл елдердің даму
ерекшеліктеріне байланысты ... тән жаңа ақша ... ... ақша ... ... ... ... яғни
жаңа ақша өлшемін ... баға ... ақша ... ... және ... ... ... көптеген
мемлекеттер ақша ... ... мен ... ... ең бір қажетті жолы ретінде мына әдістерді ... ... ... және ... ол ... ... жойып, орнына
жаңа валюта ... ... ... ... ... соғыстан
кейінгі ұшқыр ... ... ... құнсызданып,
1924жылы енгізілген жаңа марка 1:1 триллион ескі ... ... ... ескі марка жойылды.
Реставрация- ол ақша өлшемінің ... ... ... ... ... ... Англияда Бірінші
дүниежүзілік соғыстан ... ... ... ақша ... фунт ... ... құралы соғысқа дейінгі қалпына
келтірілді.
Ал ... ... ... ... ... ... доллармен салыстырғанда ... ... ... ... арқылы жүргізілді. Содан кейін Халықаралық
валюта қоры ақша ... ... ... ... өткізді.
Мысалы, ГФР үш револьвация (1961, 1969, ... ... ... ... осы он ... ішінде үш рет жоғарылады.
Девальвация- ақша ... ... ... ... Ол
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ ... ... ... ... ... да, оның алтын құрамын да
төмендету. Долларды екі рет ... ... оның ... 1971ж. ... 7,89%-ке , ал 1973ж. ақпанында ... 1973ж. ... ... ... енгізген соң,
девальвация Еуропа ... ... - ... ... курсы”
топтастығында жүргізілді.
Деноминация- ол ... ... ... яғни ... ірілендіру. Мысалы, КСРО- да 1961жылдың 1 қаңтарынан ... ... 10 есе ... 1988ж. ... ... ақша ... ... бұрыңғы құнсызданған 1000 крузадоға
эквивалентті ... 1998ж. ... де ... ... 1:1000 ... арақатынасымен жүргізілді.
Қорыта айтқанда, қазіргі инфляция сан қилы, көп ... ... ол ... бір ... барлық елдерді қамтиды.
Инфляцияның жоғары қарқыны елдің, ... ... ... зиян ... Инфляциямен күресу әдістері- мемлекеттің
экономиканы реттеудегі ... іс- ... ... ... жағдайындағы ақша ... Бұл әдіс ... ... ... ... ... ... Олар конфискациялы ақша реформасы
түріндегі ... ... ... ... ... ... ... дейін Еуропада осындай ... 24 ... ақша ... 3 ... ... қағаз ақшаны дефляциялық курс бойынша қағаз ақша ... ... ... жаңа ... ... (мыс, 1944
жылы қараша ... ... 1 жаңа ... ескі 1 ... ... ... мен ... банктік салымдарын уақытша
жоғалту.; бұл ... ... (1945ж. ... 1948ж. қаңтар),
Бельгияда (1944ж. октябрь), Австрия (1945ж) және т.б. ... ақша ... ... және ... әдісін қолдану; Бұл әдіс
1948 ... ... ... ... қолданған. Бұл әдістің
тиімділігі белгілі бір деңгейде ... ... ... бір ... оның ... құрылымнан мемлекеттендіру кезеңіне,
әсіресе тәуелсіз ... ... ... ... ... өмір сүру ... ғана
баға қалыптастыпу механизмі ... ... ... Алғашқы
бағаның өсуі тапшылықты ликвидациялайтын ... мен ... ... ... ... ... құрылымда
бағаның өсуі өндірістің дамуына ... Бұл ... ... әдістер қолданады: еңбекақыны төлемеу, өндірістің ... ... ақша ... ... және т.б. Осының
бәрі әлеуметтік- экономикалық шығындарды көбейтеді.
Осыған ... ... ... ... ... ... ... конфискациялы сипатта ... ... қол ... халықтың банктік салымдары 6,5 жаңа ... ... ... ... ... қатынасымен жүргізілді. Реформа
нәтижесінде ... ... ... ... ... банк ... талаптар ликвидацияланған. Осылай, ... ... ... негізгі себептерін жойды.
“Шоковая терапия” ... ... ... ... инициативасы бойынша ... ... ... ... ... атағын алған. Бұл әдіс ... ... және ... ... қолданған. Ал кеңестік
тарихта бұл әдістің ... ... ... ... жаңа экономикалық саясат жүргізу жағдайына ... ... ... ... ... ... ... тез қалпына келуіне ... ... ол ... экономикалық тәсілдермен байланысты болады. Әңгіме ... ... ақша ... ... ... Оны ... мемлекттік бюджет тапшылығын ... ... жаңа ақша ... - ... ... болды. 1924жылы
шаруашылық мемлекеттік ... тез ... ... ... ішкі ... ... ақша бірлігіне айналды :
бөлшек баға 20%- ке ... ... ... 1/3 ... ... 30 ... ... ел экономикасында
нарықтық ... ... ... ұзақ ... ... ... ... диспропорция қалыптасты: өндіріс құралдарын
өндіретін ауыр өнеркәсіптік өсім ... ... ... ... тамақ және жеңіл ... ... ... ... бойынша сала ... ... ... ... 39,5%, 1940ж-61%, 1960ж- 72,5% болды.
Үшіншіден, ... ... ... ... жинаққа
жіберілді.(15-25%). Жиынтық ішкі өнім ... ... ... ... ... ... және ... құралдарына
жіберілді (25-30%).
Төртіншіден, жиынтық ішкі ... ... қор ... 25-30%- ті
құрады. Еңбекақы үлесі төмен ... ол ... ... ... ғана ... сәуір айынан бастап инфляция темп жинай бастады,
ол 1992ж. 2 ... жеке ... - ... ... ... мыналар ... ... ... тез ... ... ... бюджеттегі әскери шығындар үлесінің ... ... ... ... ... қысқаруы,
сонымен бірге Орталық банк әрекеттері ... ... ... ... желтоқсанда өндірістік және ... ... ... ... 2 ... ... Сол уақытта бұл
өсім ... ішкі ... 4,6 %-ке және ... ... 5%-ке ... ... ... қазанына дейін Ресейдің ... ... ... ... ... ... экономикасында
болып жатқан дағдарыспен инфляцияны ... ... ... ... ... Оның үстіне, көрші
елдердің ... ... ... Ресейдің 1961-1992 жылдарда
шығарылған ... ... ... ақша ... салдарынан Қазақстанға жан- ... ... ... жоқ, ... және ... ақша ... ... үкіметі мен рубльдік ... ... ... жүргізілген келіссөздер ешқандай нәтиже бермеді. Олардың
қойған ... ... ... ... іс ... ... ... жоғалтатын болды. Осындай қиын жағдайдан ... ... ... ... ақша - ... айналымға
шығаруды жөн деп ... ... да, бұл ... шығудың
бірден- бір жолы еді. Бір жақсысы, үкімет, ұлттық ақша ... ала ... ... ... ... ... ақшасы
теңге дүниеге келді. Әрине бұл ... ... ... алды. Бірақ, осы кезге дейін, ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, 10 дана жұмыртқа үшін
15000 ... 1 кг ет үшін 40000 ... 1 шыны ... үшін ... ... ... ... 1993 жылдың өткен тоғыз айы бойынша
орташа инфляция 784,1 %-ке ... ал ... бір ... өсу ... 87%-ке ... жағдайда тұрлаулы бағамды ұлттық ... ... өсу ... ... ... әсер етті.
Сонымен қатар Қазақстан Үкіметі ... ... ... ... жағдайында бағаны шектеудің төтенше шараларын ... ... ... ... ... ... бағасына шек
белгіленді. ... ... аз ... ... ... да, баға ... өсуі тоқтатылды.
Бірақ кең өріс алып ... ... ... шаруашылық өнімдеріне және энергия қуатының ... ... ... ... ... ... ... сол сияқты жағымсыз жағдайлар, ... ... ... ... жоққа шығарды.
1994 жылдың бірінші тоқсанында- ақ инфляцияның орташа ... 32,2 % ... ал ... ... 4 ... ... сол ... көкек айында 1- доллар, 19 теңге 94 тиынға
теңелді.
Кейінірек, ... пен ... ... ... монетарлық саясат
жүргізгенінің, қоғамдық меншікті ... және ... ... жұмылдырудың нәтижесінде инфляцияның ... ... Оған әсер ... ... ... ... саясаттың маңызы көбірек. Олай ... сол ... ақша ... ... оның ішінде қолма- қол ... ... ал ... ішкі ... ... салыстырмалы
уақытта 2,2 –ке өсті. Яғни, айналымдағы ақша ... ... ... ... азайып кетті. Осының ... ақша ... ... етілуі сол тұста 9,5 %-
ақ болды.
Ақшаның ... саны ... бір ... ... бір ... ұстап тұруға мүмкіншілік ... ... ... ел ... ... ... бар сұраным
кемиді. Қолда ақша болмаса, ... ... ... ... көбеюі бағаны өсірмейді, ол кей ... ... ... ... ... ... ... болып табылатын, тұтыну қоржынының жиынтық индексі баға
мен ... ... ... ... ... ... ... дұрыстығына күмәндануға болады.
Инфляцияның ... ең ... шегі ... ... жылы ... ... өсуі 1,9% болды. 1999жылы тағы да
жоғарылап 17,8%-ке жетті, ал ... 9,8% ... ... ... ерекшеліктері.
Қазақстандағы инфляция барлық ТМД ... ... ... мемлекеттік- монополияланған жүйеден нарықтық
қатынастарға өту ... ... ... КСРО- ның
халық шаруашылығындағы инфляция көптеген ... бойы ... ... ... ... ... инфляция болу
мүмкін ... ол тек ... ... ... тән деген
үзілді- кесілді тұжырымдар айтылды.
Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... ... факторлардан іздестіру керек.
Олардың ең ... ... ... ... болу
жүйесі. Ол шаруашылықтың шығынды ... ... ... материалды- ақшалық ... ... ... ... ... ... зиян шеккізді.
Әсіресе:
❖ ұлттық өнімді жинақтау ... және ... ... ... ... ... саясат жүргізуде;
❖ құрал- жабдықтарды өндіру және тұтыну тауарларын ... ... баға ... ... ... бюджеттің кірісі мен ... ... және ... ресурстарды қалыптастыруды
байқалды.
Қазіргі ... бір ... ... тапшылығы біздің
экономикада ... ... бері ... оның түпкі
себептері:
біріншіден, бұрыңғы КСРО- ның 20 ... ... ... ... ... жоя ... бұрыңғы КСРО- ның экономикасында көп жылдар бойы
үйлесімсіздік қалыптасты, яғни бір ... ... ... ... ауыр өнеркәсіп жедел қарқынмен дамыса, екінші
жағынан, ... ... ... ... ... жай
дамиды. Ол салалар- ауыл ... ... ... және басқа
өнеркәсіп салалары. Статистика мәліметтері бойынша, барлық ... А ... ... үлесі 1928жылы-39,5%, 1940ж-
61%, 1960ж-72,5% болды.
үшіншіден, бұрыңғы КСРО- ның ... ... ... жуығы
жинақтау қорына ... ал ... ... ... ол 15-25% болды;
төртіншіден, бұрыңғы КСРО- да ұлттық жиынтық ... ... ті ғана ... ... ... ... елдерде ол
көрсеткіш 60-65% ... ... да өте ... яғни ол ұлттық
табыстың 1/3 ... ... ал ... ... ... 2/3 ... болды.
Сөйтіп, біздің елде инфляцияны ... ... ... бойы ... ... жоспарлы- әкімшілік экономика жағдайында
да ... баға ... ... күнделікті ... ... ... ... ... мүмкіндік берді.
Көптеген тауарлар бағасын ... ... пен ... ... ... ... немесе төмен деңгейде ... ... ... мен ... ... ... олардың
құнымен салыстырғанда әлдеқайда көп ауытқуына ... ... ... ... ... ... ... алу бағаларын
қайта қарап, ол бөлшек ... ... ... ... қалдырды. Бұл ... ... ... қоғамдық
шығындары мен өнімнің ... , ... ... ... ... пен ... ара ... көрсеткен жоқ, ол әлемдік
деңгейден біраз ... ... ... ... алу ... мен ... ... арасындағы үйлесімсіздік жылдан- жылға
тереңдей ... Оған ... ... ... беріліп
отырылды. Бұл тауар өндірушілердің көтерме және дара ... ... ... ... күшейтіп, соның әсерінен
кейбір тауарлардың ... және ... ... мен ... ... ... әкеп соқтырды.
Өндірушілердің өнімнің сапасын жақсартып, оның өз ... ... ... ... ... жыл ... тауарлар кем бағамен ... ... ... ... ... бәрі “жабық” инфляцияның айғақ ... 1992 ... ... ... ... ... баға белгілеуді босату шаралары бағаның кенет
көтерілуіне, сонымен ... ... ... ... әсер
етті. 1993 жылы айналымдағы ақша ... 6,3 есе, ал баға ... ... 1994 жылы ақша ... мен ... қарқыны әрқайсысы
1995жылы 216 және 160% ... Ал 1996 жылы ақша ... ... одан әрі ... ... ... ... экономикадағы инфляция деңгейін тұтыну бағасының
индексі ... Ол үй ... ... ... ... ... ... бірсыпыра тауарлар мен көрсетілген
қызмет бағасының өсу ... ... ... ТБИ 1991 жылы ... ... қоржынына”
біздің елде 275 тауарлар мен қызмет түрлері кіреді. ... ... ... ... ... ... ТБИ- ... да әлсін- әлі қайта қаралады. 1995 жылғы әр ... ... ... ... 1996 жылы ... ... қоржынының” төмендегідей құрамы бекітілді:
азық- түлік -62,6,%;
азық- түлік емес тауарлар- ... ... ... 14,2% ... ... ... инфляцияға қарсы күресте
энергоресурстарына, монополді ... ... ... ... баға ... ... ақ өнеркәсіп пен
ауыл шаруашылығы өнімдеріне баға ... ... ... қажеттілігін аңғартты.
III бөлім. Мемлекеттің инфляцияға қарсы саясаты.
Инфляция зардаптарын ... ... ... ... ... ... Мемлекттің инфляцияға қарсы
саясатын экономиканы тұрақтандыру, баға мен ... ... ... несие экспансиясын тежеу, ақшаны эмиссиялауды ... алу ... ... ... іске асыру
арқылы жүргізеді. Ал аса ... ... ақша ... ... экономикалық “аурудың” ... ... Ол бір ... ... сәйкессіздіктің әрі салдары, әрі ... ... Оны ... ... ... емдемей
жеңуге болмайды, яғни, егер инфляциялық ... ... ... жүзеге асуын ... ... ... ... болуы ... ... ... ... экономикадағы сәйкессіздіктерді ... ... ... саясатты құру мүмкін емес.
Антиинфляциялық ... ... ... ... ... және ... шаруашылығын тұрақтандыру, шығыны
көп және ... ... ... ... ... табылады. Бұған халық тұтынатын ... ... ... ... ... ... ... енгізінде
жетуге болады. Сондай- ақ шетелдік ... ... ... ... ел ... ... ... жеңіл
өнеркәсіп және туризмді ... ... ... ... бұл салалардың дамуына айрықша көңіл бөлінуі ... ... ... ... толық өзін- өзі
валюталық ақтауға көріну, ... ақша ... ... қажет.
Бір сөзбен, инфляцияның халықтың әл- ауқатын ... ... ... нәтижелерін азайту керек.
Батыс елдерінде инфляцияны ... ... ... өсу ... өнім өндіру қарқынынан ... ... Оны ... ... қамтумен байланыстырады,
себебі ол ақша ұсынымын ... ал ... көп ... ... ... ... айтқанда, жалақы мөлшерінің
көп болуы ... ... ... ол ... қарқынын баяулатады. Американ ғалымы Мильтон Фридман ... ... ... мектебінің өкілі), инфляцияны “өнімді шығаруға
қарағанда ... ... ... ақша ... ... деп ... елдердің экономикасында кейде мынадай ... ... ... ... өсуі ... ... бір ... болады. Экономиканың мұндай ... деп ... ... ... ... жиынтық ұсынымның
азаюы , яғни өндіріс ... ... ... ... ... ... ... құрылымдық
жетілмегендігімен, ең ... ... ... деңгейінің
болмауымен түсіндіреді. ... ... ... ... ... арзандауына әкеліп ... ... бұл ... баға ... ... етеді. Ал егер
бәсеке ... ... ... онда ... , ... деген “қаттылығын” көреміз, яғни бір тауарға бағаның
өсуі ... ... ... ... ... әкеліп
соқтырмайды. Нәтижесінде тауарларға және ... ... ... жалры деңгейі ұдайы ... ... ... ... ... ... деген де көзқарас бар. Әрине, ... бір ... ... ... ... ... ... арқылы жоғары пайдаға қол жеткізеді. Дегенмен, монополия
жоғары баға ... ... бола ... ... бағаның
өсуінің себебі бола ... ... ... болу ... инфляциялық
күтумен байланыстырады. Сұраным ... ... ... ... ... табыстарының инфляцияға
байланысты азаюының мүмкін ... ... ... өздерінің
қызметтерінің құнын көтере бастайды. Бұл ... ... және ... ... азаюына себеп ... ... тән бір ... ... өсуі ... ... төмендеуі орын алады.
Стогфляция себептері ... ... ... ... мемлекеті үшін де үлкен ... ... ... біз ... терең стогфляция ... өмір ... ... пікірінше, стогфляцияны қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... басқару нысаны, тағы ... ... ... ішкі сандық аймақта төлем ... өнім ... ... ... ... құлдырауына
әкеліп соқтырып отыр. 1992 жылдың шілдесінен бастап тап ... ... ... ... төлем айыруларды ұлттық
банктердің біртұтас ... ... ... ... ... шын ... есеп ... күрт кідіруін туғызды
және іс ... сол ... ... ... ... жағдайда, дағдарыстан шығу ... ... ... ... мен тұрақтылығы, оған деген
сенімді ... ... ... ... ... ... – рубль, барған сайын ... ... ... ... ... ... бар ... ал ... ... ... ... өте ... ... қазіргі таңда жаңа ақша ... , ... ... ... ... ... аса маңызды
экономикалық қажеттілікке ... ... ... бірге, ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Дегенмен, мынаны ... ... оны ... ... ... ... ... байланысты көптеген
қиындықтар тұр. Жаппай ... ... ... ... ... ... салу жүйесі, бәсекелі индустриальды
өндіріс ... ... ... мемлекеттер ... ... ... бұл процесті ... ... ... ақша жүйесін ... ... ... ... яғни бір ... ... асырылатын
экономиканы тұрақтандыру, бейтараптандыру, ... ... ... өте ... ... және ... күшеюіне
соқтыруы мүмкін.
Сондықтан, ұлттық валютаны ... үшін ... ... ... ... ... ішкі республикалық
нарықты орнықтыру ... ... Бұл өте ... міндет, дегенмен
республикада оны жүзеге асырудың ... ... ... ... ... потенциал. Ол үшін ... ... ... ... жасау, шикізат өндіруден тұтынуға
дайын түпкі өнім ... көшу ... ... ... арқылы валюталық ... ... ... ... ... жеткілікті дәрежеде ... ... ... аса ... ... ... ... Өзіміздің
ақша бірлігінің бюджеттің тапшылығы жойылғаннан, ... ... ... ... ғана ... ... беруі мүмкін.
Осы сұраққа байланысты ... ... бар, ... бәрі бірдей жеткілікті дәрежеде негізделмеген. ... ... ... ... ... ... ақшаның көбеюіне, сөйтіп
экономикадағы инфляциялық процестердің күшеюіне ... ... ... ... ... ақша ... қолма- қол ақшасыз есеп ... ... ... ... ... ... рөлін атқаруға ... олар ... ... ... ... ... жасауы қажет ... ... ... ... бұл ... ... , ... қажетті
мөлшердегі шетел валютасын ... алу үшін ... ... ... ... көп ақша ... ... немесе бүкіл алтын
қоры мен едәуір ... ... сату ... ... еді. ... ... экономикалық, қаржы, тіпті саяси тұрғыдан да ... шет ... ... ... ... және
ұлттық валютаға деген сенімнің жоғалуына әкеліп соқтырады.
Ұлттық ... ... ... шын ... қылу ... оны басқа валюталарға айырбастау
қабілеті бар ... ... және ... қорынан асып
түсетін мөлшерде ... ... Оның мәні ... 100% ... ... ... ... валютаға басқа елдің айырбастау
қабілеті бар ... ... ғана ... ... Ал
бұндай шектеулі шетел валютасына ... ... ... ... ... әсер ете алмайды.
Бұндай жағдайда қаржы тепе- теңдігіне , валютамен және ... ... ... ақша ... ... жабу ... қол жеткізуге болады. ... ... ... ... сұранымға ие ... ... ... және ... ... ... бірге тұтыну қаржыны тауарларына
шақтап ... ... ... ғана ... ақша ... массасының
көлемімен қамтамасыз етіледі, демек рубльге қарағанда тұрақты ... ... ал ... ... ... ... келе ... анықтамаларға келеміз:
Инфляция латын сөзінен алғанда inflatio- ... ісу- ... ... ... ... әлеуметтік- экономикалық
құбылыстар жиынтығы, басқаша ... ... ... ... ... ... ... артып
кетіп, осының нәтижесінде тауарлармен ... ... ... ... ... ... зардаптары күрделі және көп ... ... ... ... ... баға мен пайда
нормасын ... ... ... ... ... барысында инфляция ұдайы өндіріске ... ... ... және ... ... тереңдетеді.
Инфляция айтарлықтай зиян ... ... ... жол бермейді. ... әр ... өсуі ... ... ... бұзып, тұтынушылар сұранысын
бүркемелеп, ішкі ... ... ... ... ... ... ақшадан тауарға ауысуын күшейтіп, ... ... ақша ... ... жойып, ақша- ... ... ... ... басқа халықтың ... ... ... беретін мекемелер зиян ... ... ... бір ... ... ... ... және несие ... ... ... ... ... ... ... тудыратын факторлардан іздестіру керек.
Олардың ең ... ... ... жоспарлы болу
жүйесі. Ол ... ... ... ... ... ... ... үйлесімсіздіктің тууына
мүмкіндік жасап, экономиканың ... ... зиян ... ... ... ... ... біртіндеп жоймай инфляцияға қарсы ... ... ... ... ... ... бірі
қаржыны сауықтандыру және халық шаруашылығын тұрақтандыру, шығыны
көп және ... ... ... ... ... ... Бұған халық тұтынатын ... ... ... ... ... тиімділігін арттыру ... ... ... ақ ... ... ... маңызды.
Бірсыпыра шетел ел мамандарының ... ... ... және ... ... ... ... баяулатады.
Сондықтан, бұл салалардың дамуына айрықша көңіл ... ... ... ... кәсіпорындарды толық өзін- өзі
валюталық ақтауға ... ... ақша ... ... ... ... ... халықтың әл- ауқатын деңгейіне теріс ... ... ... ... ... ... С, ... А.С., Жанайдаров У.А.. Экономикалық
теория.Оқу құралы.- Астана 2002.
2. Абрамова М.А., Александрова Л.С. ... ... ... ... Учебное пособие.- М.: Инст. межд. Права и ... ... Ө.К., ... Б.А., ... У.С. Жалпы экономикалық
теория.-Алматы.2002.
4. Саниев М.С. Ақша,несие,банктер-Алматы.2001.
5. Общая теория ... и ... ... для вузов/ Под ред.
Е.Ф. Жуков- М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, ... Курс ... ... ... ... общ. ... Е.А.Киселевой.-Киров, АСА.
7. Ақша, несие, банктер: Оқу құралы/ Алматы: Экономика, 2000-328б
8. Усов В.В. Деньги. ... ... ... ... ... вузов. – М.: Банки и биржи, ... 1999- ... ... ... обращение. Кредит: Учебник / Под ред. Л.А.
Дробозиной.- М.: ... ... 1997- ... ... ... и ... - №5. 1993. ... Журнал : “Іскер жеті күн” газет 1998ж, №9-11.
12. ... жеті ... ... 1996ж, ... Журнал : “Қаржы- қаражат”- №9-11, 2000ж.
-----------------------
34

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инфляция жағдайындағы меншікті капитал131 бет
Іле өзені аңғарының физикалық-географиялық сипаттамасы93 бет
Антисептика7 бет
Аритмияға қарсы негізгі препараттардың жіктелуі, әсер ету механизмдері, қолдану көрсеткіштері мен қарсы көрсеткіштері19 бет
Арысқұм кен орнының мұнай өндіру ұңғымаларының түп аумағына әсер ету әдістерін талдау76 бет
ДЭЕМ қондыру және қамтамасыздандыру бойынша техникалық талаптар8 бет
Магнит өрісі3 бет
Материалдық нүкте динамикасы5 бет
Мұнай өндіруді қарқындыландыру әдістері9 бет
Нан ашытқысын алу технологиясы110 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь