Дүниежүзілік экономикалық байланыстағы Қазақстанның орны

1. Қазіргі заманғы шаруашылық байланыстары
2. Қазақстанның сыртқы саудасы
3. Қазақстанның халықаралық экономикалық қатынастары
4.Қазақстанның таяу және алыс шетелдермен сыртқы экономикалық байланыстары
Қолданылған әдебиеттер
Халықаралық экономикалық байланыстардың түрлері. Дүниежүзілік экономиканы құрайтын ұлттық шаруашылықтар бір бірімен халықаралық экономикалық байланыстар жүйесімен тығыз байланысқан. Бұл байланыстар халықаралық географиялық еңбек бөлінісі негізінде дамиды.
Алғашқы мемлекеттер арасында халықаралық экономикалық қарым – қатынастардың ең байырғы түрі – сыртқы сауда қатынастары орнай бастады. Дамыған елдер жаппай өнім өндіре бастаған индустриялық кезеңде сыртқы сауданың маңызы күрт артты. Қазіргі заманда кез келген ел экономикасының ажырамас бөлігіне айналған сыртқы экономикалық байланыстардың құрылымы күрделеніп, аясы кеңейе түсті. Соған қарамастан, сыртқы сауда халықаралық экономикалық байланыстардың негізгі түрі болып табылады. Халықаралық экономикалық байланыс жүйесі сыртқы саудадан басқа несие – қаржылық қатынастар, халықаралық туризм, экономикалық және ғылыми – техникалық ынтымақтастықты қамтиды.
Сыртқы тауар саудасы. Елдер арасындағы экономикалық қарым – қатынастардың сипаты мен құрылымдық өзгерістері, ең алдымен, сыртқы тауар саудасынан көрінеді. Ұлы географиялық ашылулар кезеңіне дейін халықаралық тауар саудасына санаулы елдер ғана қатысты, тіпті қазіргі кезде дүние жүзіндегі басты сауда орталықтарының біріне айналған Еуропа елдерінің де сауда жасау аумағы шектеулі сипат алды. Бұған елдер мен дүние бөліктері арасындағы көлік қатынасының нашарлығы, саяси жағдайдың тұрақсыздығы, басқа елдер жөнінде нақты ақпардың жетіспеуі себепші болды. Көбінесе басқа елдерден өте қымбат және сирек кездесетін тауар түрлері әкелініп, саудаға салынатын. Құрлықтағы негізгі халықаралық сауда жолдары қатарына Азия мен Еуропаны жалғастырған Ұлы Жібек жолы мен Еуропаның солтүстігі мен оңтүстігін байланыстырған сауда жолы жатады. Орта ғасырларда арабтар Сахара арқылы өтетін сауда маршрутын жасады; бұл жол Арабияны Солтүстік Африкамен, одан әрі Оңтүстік Еуропамен жалғастырды.
        
        Қазіргі заманғы шаруашылық
байланыстары
Халықаралық экономикалық байланыстардың түрлері. ... ... ... шаруашылықтар бір бірімен халықаралық
экономикалық байланыстар жүйесімен тығыз ... Бұл ... ... ... бөлінісі негізінде дамиды.
Алғашқы мемлекеттер арасында халықаралық экономикалық қарым ... ең ... түрі – ... ... ... орнай бастады.
Дамыған елдер жаппай өнім өндіре бастаған индустриялық кезеңде сыртқы
сауданың маңызы күрт ... ... ... кез ... ел ... ... ... сыртқы экономикалық байланыстардың құрылымы
күрделеніп, аясы кеңейе ... ... ... ... ... ... ... негізгі түрі болып табылады. ... ... ... сыртқы саудадан басқа несие – ... ... ... ... және ... – техникалық
ынтымақтастықты қамтиды.
Сыртқы тауар ... ... ... ... ...
қатынастардың сипаты мен құрылымдық өзгерістері, ең ... ... ... көрінеді. Ұлы географиялық ашылулар кезеңіне дейін халықаралық
тауар саудасына санаулы елдер ғана ... ... ... ... дүние
жүзіндегі басты сауда орталықтарының біріне айналған Еуропа елдерінің де
сауда жасау аумағы ... ... ... ... ... мен ... бөліктері
арасындағы көлік қатынасының нашарлығы, саяси жағдайдың тұрақсыздығы, басқа
елдер жөнінде нақты ақпардың ... ... ... ... ... өте ... және ... кездесетін тауар түрлері әкелініп, саудаға
салынатын. Құрлықтағы негізгі ... ... ... қатарына Азия мен
Еуропаны жалғастырған Ұлы Жібек жолы мен Еуропаның ... ... ... ... жолы ... Орта ғасырларда арабтар Сахара
арқылы өтетін сауда маршрутын жасады; бұл жол Арабияны Солтүстік ... әрі ... ... жалғастырды.
Көлік құралдарының жетілуі Еуропада ... ... ... ... дүниежүзілік сауда қатынастарының ауқымын кеңейтті. Көп
жүк көтеретін ірі ... легі Жаңа ... ... ... пен ... ... ... XVIII ғасырда сауда көлемі бес есе артты. ХХ
ғасырдың ... ... ... ... ... ... ... үлесі 50 % - ға жетсе, Солтүстік Америка елдерінің үлесі 20 % -
ды құрады. ХХ ғасырдың ... ... ... сыртқы сауда көлемі ғасыр
басындағымен салыстырғанда 14 еседей ... ... ... ... халықаралық сауда жүйесіне неғұрлым жедел тартылуына
қарамастан, дүниежүзілік тауар айналымының шоғырлану дәрежесі ... ... ... пен ... географиялық құрылымынан айқын көруге
болады. ХХ ғасырдың соңына қарай дүниежүзілік ... ... 72 % - ... ... мен Азия елдеріне, ал Солтүстік Америка үлесіне 17 % - ... ... ... ... тән ... ... елдердің үлесі бар
болғаны 4 % - ды ... ... ... ... Азияның жаңа
индустриялық елдерінің үлесі артып келеді, оларға әлемдік экспорттың 10% -
ға жуығы тиесілі. Корея ... ... ... ... ... 2,9 % болса, импорты – 2,6 %; Сингапурдың үлесі тиісінше 2,3 және ... - ға ... ... соңына қарай дүниежүзілік сыртқы саудада дамыған 25 ел
жетекші орын ... ... ... ... 84 % - ы, импорттың 82 % - ... ... ... ... өзара тауар айналымы жөнінен де жетекші орынға
ие; АҚШ пен Канада арасындағы тауар ағыны дүниежүзілік көрсеткіштің 3,2 % ... ... ... ... ... ... географиялық еңбек
бөлінісіне, өндірістік және тұтыну тауарларына деген сұраныстың ... ... ... ... ... ҒТР әсерінен үлкен өзгеріске
түсті. Сыртқы саудадағы тауар құрылымы ... ... ... Отын Таяу және Орта ... ... (3/4 ... мен ... (45%)
экспортында басым болса, Латын Америкасы елдерінде минералды шикізат ... ... ... ... 2/3 ... құрайды. Жалпы алғанда,
дүние жүзі бойынша тауар ... ... ... үлесі артуда.
Ел экономикасын ықпал ететін маңызды көрсеткіштің бірі – сыртқы
сауда сальдосы, оны ... пен ... ... ... ... сыртқы саудасына тұрақты оң сальдо (экспорт көлемі импорттан
артық) тән болса, АҚШ – тың ... ... ... ... мәнге ие (1 кесте).
Жеке елдердің сыртқы сауда айналымы, 2000 жыл (млн АҚШ ... ... | ... ... |Импорт көлемі | Сальдо |
|1 |Қазақстан (2004) |20 096 |12 781 |7 315 |
|2 ... ... |497 902 |51 784 |
|3 ... |281 550 ... |- 52 816 |
|4 |Ресей |103 093 |33 879 |69 214 |
|5 ... |479 227 |379 491 |99 736 |
|6 ... |249 297 |206 132 |43 165 |
|7 |АҚШ |781 125 |1257 640 |- 476 515 |
|8 |ОАР |29 267 |28 980 |287 |
|9 ... |55 086 |58 532 |- 3 446 ... ... |64 898 |71 537 |- 6 639 ... ... ... ... сипатын отарлық кезеңде ... бір ... ... ... ... бұл ... экспортқа
отын мен шикізат, ауыл шаруашылық өнімдерін шығарып дайын ... мен ... ... ... ... ... ... сатылатын мұнайдың 4/5 бөлігі,
табиғи каучуктың барлығы дерлік және кофенің 9/10 ... ... 80 % - ... ... ... ... тиеді. Әлемдік нарықта шикізат бағасының ұдайы
төмендеуі дамушы елдерді экспортқа шығарылатын шикізат ... ... ... ... ... Бұл өз ... бағаның одан әрі төмендеуіне,
сондай – ақ елдегі әлеуметтік – ... және ... ... ... ... ... ... экономикасының жай – күйі
экспорттық
шикізаттың әлемдік нарықтағы бағасының өзгерістеріне тікелей ... ... ... дәрежеде реттеу бағытында 1947 ... мен ... ... Бас келісім деп аталатын халықаралық ұйым
пайда болды. Бұл ... ... 1995 жылы ... сауда ұйымы
құрылды. Қазіргі кезде құрамында 132 ел бар бұл ұйым ... ... ... ... ... көрсету, инвестиция және ақыл – ... ... ... ... ... ететін үйлестіруші құрылым болып
табылады. Бұл ұйым құрамына кіруге Қазақстанда да ұйымдық ... БҰҰ ... ... мен даму ... ... (UNCTAD) жұмыс
істейді.
Қазақстанның сыртқы саудасы
2004 жылы Қазақстанның сыртқы сауда көлемі 32 877 млн АҚШ ... Оның 61% - ы ... ... ... Еліміздің сыртқы саудасының
географиялық құрылымы соңғы онжылдықта едәуір ... ... ... ... ... ТМД ... үлесі артты, экспортта Еуропа
елдері жетекші орын алады
(4 сызбанұсқа)
Қазақстанның сыртқы саудасының географиялық құрылымы
| ... ... |
| |% |% |
| |0,1 |0,2 ... | | ... | | |
| |6,6 |7,0 ... | | |
| Азия |18,3 |15,8 |
| |54,6 |29,0 ... | | ... |20,4 |48,0 ... ... ... ... жеңілдіктерге ие
оффшорлық зоналардың үлесі артуда. Өйткені Қазақстанның мұнай мен ... ... ... ірі ... кейбіреулері осындай аумақтарда
тіркелген. Бермуд аралдарының Қазақстан экспортындағы үлесі 1998 жылы 1,6 ... 2003 жылы 17 % - ға ... ... ... сауда айналымындағы
жеке елдердің үлесі 2 кестеде көрсетілген.
2 кестеде Қазақстанның сыртқы ... жеке ... ... ... ... ... мәліметтері бойынша)
|Экспорт ... ... ... % ... |Үлесі, % ... |18,7 ... |37,7 ... |15,5 ... |8,2 ... |14,0 ... |5,9 ... |9,8 ... |5,7 ... ... |42,0 ... ... |42,5 ... ... ... ... ... ... ... экспорт
пен импорттағы жеке тауарлар үлесінің артуына немесе кемуіне ... ... ... ... ... өнім – мұнай мен газ конденсаты
1995 жылы 793 млн АҚШ доллар көлемінде ... ... 2004 жылы ... 11 417 млн АҚШ ... ... Керісінше, осы уақыт аралығында
көмірді сыртқа сату көлемі екі еседей қысқарды. Соңғы бес жылда машиналар
мен ... ... ... ... ... жұмсалған қаржы қысқарды.
Қазақстанның халықаралық экономикалық қатынастары
Қазақстан – дүниежүзілік қауымдастықта болып жатқан саяси процестерге
белсене араласып, ... ... ... саяси және экономикалық
байланыстар ... ... ел. Ол ... ұйымдарға толық мүше.
Егемендік алған Қазақстан мемлекеті Біріккен Ұлттар Ұйымына 1992 жылы
2 наурызда мүше болып ... ... ... 120 ... 100 – ден аса ... ... қарм – ... орнады. Қазір
елімізде 60 – қа жуық мемлекет өз елшіліктерін ашты. ... ...... ... ... және экономикалық қатынастарды дұрыс жолға
қою болып табылады. Қазақстан нарықтық ... ... ... күш – ... ... мақсатында дүние жүзі елдерімен ғылыми –
техникалық, сауда – ... ...... ... ... ... ... алған жылдан бастап халықаралық ұйымдарға
мүше ... ... ...... ... ... 1992 жылдың қазан айында
Қазақстан экономикалық ынтымақтастық ұйымына мүше ... Оның ... ... ... Азия ... ... ... Түркия
мемлекеттері кіреді. Қазақстан 1992 жылы Еуропа Одағымен ... ... ... қол қойды. Қазір Еуропа ... ... ... ... істейді. «Үлкен жетілік» ... ... ... ... елдерімен екі жақты ынтымақтастық нығаюда.
Сонымен қатар Еуропалық ... және ... ... валюта қорының, Халықаралық және Еуропа қайта құру және ... Азия даму ... т.б. ... ... ... мүшесі
болып отыр. Халықаралық экономикалық қатынастардың даму кезеңі ХХ ғасырдың
екінші жартысына сәйкес келеді. Әлеуметтік ... әр ... ... ... және ... – техникалық байланыстар кең сипат ала бастады.
Халықаралық экономикалық қатынас (ХЭҚ) – ... ... ... және жеке ... ... ... шаруашылық жүйелері
арасында құрылатын қатынас. Бұл қатынастың дамуы табиғи және өнеркәсіптік
факторларға, сонымен қатар ... ... ... саяси және
адамгершілі – құқықтық жағдайларға тәуелді. Ал жұмыс ... ... мен оны ... ... ... ... келісімдер, кодекстер
т.б.) арқылы орындалады.
Халықаралық экономикалық қатынастар ... ... Оның ... еңбек бөлінісі, халықаралық сауда, қаражат пен несие, шетелдік
инвестиция, ғылыми – ... ... ... ... және
ғаламдық мәселелерді шешудегі халықаралық қатынастар т.б. кіреді.
Халықаралық географиялық еңбек бөлінісі дегеніміз – жеке ... ... ... ... және даяр ... ... және ... мамандануы.
Қаражат және несие – халықаралық экономикалық байланыстардың ең жаңа
түрі. Негізгі ... – заем және ... ... Оның ... ... банк пен
коммерциялық банктерден тұратын қос деңгейлі банк жүйесі.
Шетелдік ... – ішкі ... ... өте ... ... экономиканы тұрақтандыруға, реформаларды тереңдету
мен құрылымдық өзгерістерді жүзеге асыруға бағытталған.
Қазақстанның Таяу және алыс шетелдермен сыртқы ... ... ... ... ... ... көрші елдермен
және әлемнің басқа мемлекеттерімен өзара тиімді ... және ... үшін ... ... туғызады.
Қазақстанның сыртқы саясатында Ресеймен қарым – қатынасына маңызды мән
беріліп отыр. 1992 жылы 2 шілдеде ... ... ... Федерациясы
арасындағы Достық ынтымақтастық және өзара көмек туралы шартқа қол қойылды.
Сондықтан Қазақстанның ең ірі сауда әріптесі – ... ... ... мен ... ... ... құбырлары арқылы сыртқа шығарады. Соколов –
Сарыбай тау – кен ... ... ... ... ... тікелей экономикалық байланыс орнатқан. 1996 жылы 29 наурызда
Қазақстан, Ресей, Беларусь, ... ... ... ... ... ... және кедендік одақ құру жайлы
келісімге қол қойылды. ... ... ... ... ... кедендік
және сауда бөгеті болмайды, яғни кедендік баж салығының төмендеуі бұл ... ... ... ... 31 % ... Беларусь мемлекетінен өзіне қажетті машина, құрал – жабдық,
минералдық ... ... ... бұйымдарын, тоқыма өнімдерін алуға
мүмкіндік алды.
Украина мен Қазақстан арасында экономикалық байланыстар ... ... ... ... мұнай, химия өнімдерін, қара және ... ... ... мал ... мен жүн шикізаттарын берсе, өз
кезегінде ол ... ауыл ... ... ... ... ... және ... өнеркәсіп шикізаттарын алды.
1993 жылдың шілде айынан бастап Қазақстан Грузия арасында ... ... ... ...... ... Онда ... өзара
қорғау, жүк тасуға кең жол ашқан транзит тәртібі туралы т.б. маңызды
келісімдер ... және ... ... ... ... және
қорғаныс саласы қарым – қатынасының маңызы зор. Қазақстан – ... ... ... ... ... – бір ел, ... ... салына бастаған қуаты 360 МВт су электр станциясының құрылысын екі
ел бірігіп ... АҚШ – пен ...... ... мән ... 1992 жылы ... «Қазақстан Республикасы мен Америка Құрама Штаттары арасындағы
сауда қарым – ... ... ... ... ... ... ... инвестицияларды үкіметіміз өндіріске тікелей пайдалануға
мүмкіндік туғызды. Соның ... ... ... Америка
инвестицияларын тікелей немесе бірлесіп басқаруға көшті. «Рахат» ... ... ... ...... (РБФ) компаниясы атты
мекеме құрды. Жұмысының негізгі ...... ... ... қаржы ұйымдарымен байланыстыру.
1992 жылдан бастап ... - ... ... ... ... орнады. Қазіргі таңда біздің елімізде Италияның 18
фирмасы және 40 – тан аса біріккен компаниялары жұмыс істеуде.
1 диаграмма. ... ... ... ... ... импорт
құрылымы 2003 ж есеп бойынша ... 2003 ж ... жылы ... мен ... арасында үкіметаралық сауда қатынасы
туралы шартқа қол ... ... ... ... ... мұнай
өнімі, фосфор, химия өнеркәсібі тауарларын берсе, өз кезегінде ол ...... ... ... құбырлар, тамақ өнімдерін алады.
Қытай Халық Республикасы мен Қазақстан Республикасы арасындағы сауда ... ... 1992 жылы ... Екі ел ... 50 – ге ... қол ... ... мен Қазақстан арасындағы экономикалық
серіктестік ... ... ... ... ... ... қатысып, «Ақтөбемұнай» акционерлік қоғамының акциясын сатып алды.
Ақтөбе кенін өндіретін жабдықтар қайта өңдеуден өтіп, мұнай өндіру ... ел үшін ... ... ... – қатынастың маңызы зор.
Қазақстан Түркияға мыс, мырыш, қара металл прокатын, тыңайтқыш, мал терісі
мен жүн ... ... ... ... ... ... тамақ өнімдерін, дәрі – дәрмек, автомобиль, автобустар, құрал –
жабдықтар алады. ... ... ... ... ... жыл ... бой көтеруде. Өзара келісімшартқа сәйкес түрік
фирмалары құрылысқа млрд – ... ... ... ... ... ... ішінде Оман сұлтанаты мен ... ...... ...... ... ... құбырын салу,
Оман сұлтанатының бір портын Қазақстанның жүк таситын ... ... ... сауда экономикалық, ғылыми – технологиялық, мәдени қатынастар
орнату.
Қазақстанның осындай таяу және алыс ... ... ... ... ... ... және сыртқы экономикалық қызмет
мәселелерін өз бетінше дербес шешуге мүмкіндік береді.
«Дүниежүзілік экономикалық байланыстағы Қазақстанның орны»
Жоспар
1. Қазіргі заманғы шаруашылық байланыстары
2. ... ... ... ... ... экономикалық қатынастары
4.Қазақстанның таяу және алыс шетелдермен сыртқы экономикалық байланыстары
Қолданылған әдебиеттер

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аймақ экономикасы дамуының кластерлік принципі9 бет
Экономикалық интеграция туралы26 бет
Қонақ үй кешенінің сервистік құрылымы және кәсіпорынның тұтынушылық сегментін таңдау22 бет
Валюта жүйесі66 бет
Дүниежүзілік валюта жүйесі туралы мәлімет42 бет
Дүниежүзілік сауда ұйымы (ДСҰ)88 бет
Дүниежүзілік экономикалық қатнастар13 бет
Халықаралық валюталық жүйе және валюталық бағам29 бет
Халықаралық сауда жайлы72 бет
Халықаралық экономикалық қатынастар жайлы41 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь