Жұмысшы күшінің халықаралық миграциясы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
Тарау I
Әлемдік қауымдастықтағы миграциялық үрдістер
1.1. Миграциялық үрдістердің жалпы түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2. Посткеңестік кезеңіндегі Орталық Азиядағы миграциялық жүйенің қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.3. Қазіргі кездегі халықаралық миграцияның өзгеру сипаты ... ... 8
Тарау II
Жұмысшы күшінің Қазақстандағы халықаралық миграциялық үрдістері
2.1.Халықаралық көші.қон ұйымының Қазақстанда көші.қон құқықтары және еңбек миграциясы мәселесі жайлы ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
2.2 Орталық Азиядағы көпұлтты Қазақстанның оралмандар мәселесіндегі атқарған іс.шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
2.3.Қазақстанның 2001.2010жж. арналған көші.қон саясат бағдарламасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16
Тарау ІІІ
Миграция жөнінде халықаралық ұйымдардың аймақтық қауіпсіздік әсері.
3.1. Еуропалық Одақтың Орталық Азия аймағындағы миграциялық реттеу жобасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
3.2. Орталық Азияның халықаралық ұйымдарымен және ұлттық құқық қорғау мекемелерімен ынтымақтастығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
3.3 Орталық Азиядағы заңсыз еңбек мигранттары жайлы айтқан эксперттердің пікірлер жинағы және шешімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28
Курстық жұмыстың өзектілігі өзгермелі әлемдегі жұмысшы күшінің Қазақстан мен Орталық Азияның халықаралық миграция үрдістерімен түсіндіріледі, өйткені бұл үрдіс қазіргі кезде маңызды мәселеге айналып отыр. Бүгінгі таңдағы жұмысшы күшінің миграциялық үрдістердегі статистикалық жағдайы әрдайым өзгеруде.
Әлемдік қауымдастықтағы халықтың орын ауыстыруы, көші-қон үрдісі бұрынғы заманнан бастау алады. Бұл заңдылықты миграциялық үрдістер деп атайды. Әсіресе ХХ ғасырдың 90-жылдарынан бастап аймақтағы халық өкілдерінің көші-қон үрдісі қарыштап дамыды.
Орталық Азияда миграциялық үрдістер 1990ж. бастап орын алады. Халық көші-қон статистикасы бойынша 1939 ж. бастап-1959 ж. –І период, 1959-79-ІІ период, ІІІ период-1979-89 анықталған.
Қазақстан Республикасы тәуелсіздік жылдары ішінде келу-кету және транзит елі бола тұра әлемдік көші-қон үрдісінің белсенді қатысушысына айналды.Қазіргі уақытта белгілеген көші-қон саясатына сәйкес көші-қонның оң сальдосына қол жетті және ол өсе түсуде.Еліміздің 2001-2010 жылдарға арналған көші-қон саясатының салалық бағдарламасына сәйкес Қазақстан Республикасының әлеуметтік және еңбек заңнамасы қолданылатын мигранттарды әлеуметтік корғауды ұйымдастыру жөнінде шаралар жүзеге асырылуда.
Ұлттық көші-қон саясатының басым мақсаттарын жүзеге асырумен бірге, Қазақстан мәртебесінің жылдан жылға артып келе жатқанын ескере отырып, шетелде тұратын отандастарымыздың миграциялық әрекеттеріне неғұрлым белсенді түрде әсер ету қажет. Шетелдік өкілдіктер мен елшіліктердің республиканың тиісті органдарымен және меке- мелерімен өзара әрекеттестігін жандандыру қажет, сондай-ақ әлеуетті иммигранттармен жүргізілетін жұмысты ақпараттық тұрғыдан қамтамасыз етудің қарапайым және осы заманға сай түрлерін жүзеге асыру қажет.
Адамдардың ұлттық шекаралар арқылы көшіп-қонуы мен қоныс аударуына байланысты мәселелер бір жақты негізде шешім табуы мүмкін емес. Көші-қон елдер арасындағы ынтымақтастық негізінде басқарылуы тиіс.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасында еңбек көші-қоны мәселелерін көптарапты форматта реттейтін нақты халықаралық келісімдік база құрылды,атап айтқанда, ТМД елдерімен, Еуразиялық экономикалық қауымдастық (ЕурАзЭҚ), Орталық Азия экономикалық қауымдастық және Шанхай ынтымақтастық ұйымы шеңберінде ынтымақтастық дамуда.
Қазақстан Республикасы үшін еңбек миграциясы мәселелерін екітарапты форматта реттеу өзекті болып қалады. Бұған қатысты Қырғыз Республикасымен, Ресей Федерациясымен және өзге де шекаралас мемлекеттермен қатынастарды айта кеткен жөн және олар одан әрі дамытуды қажет етеді.
        
        
Жоспар:
КІРІСПЕ ...............................................................
............................................................3
Тарау I
Әлемдік қауымдастықтағы миграциялық үрдістер
1.1. Миграциялық үрдістердің жалпы
түсінігі......................................6
1.2. Посткеңестік кезеңіндегі Орталық Азиядағы миграциялық ... ... ... ... ... ... күшінің Қазақстандағы халықаралық миграциялық үрдістері
 
2.1.Халықаралық көші-қон ұйымының Қазақстанда көші-қон құқықтары
және еңбек миграциясы мәселесі жайлы...................................9
2.2 Орталық Азиядағы көпұлтты Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... ІІІ
Миграция жөнінде халықаралық ұйымдардың аймақтық қауіпсіздік әсері.
3.1. Еуропалық Одақтың Орталық Азия аймағындағы миграциялық реттеу
жобасы......................................................................
......18
3.2. Орталық ... ... ... және ... ... қорғау
мекемелерімен ынтымақтастығы.........................................19
3.3 Орталық Азиядағы заңсыз еңбек мигранттары жайлы айтқан
эксперттердің пікірлер жинағы және
шешімі................................................21
 ҚОРЫТЫНДЫ.............................................................
................................................25
 ПАЙДАЛАНҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР..................................................................
...........28
Кіріспе
Курстық жұмыстың өзектілігі өзгермелі әлемдегі жұмысшы күшінің
Қазақстан мен Орталық ... ... ... ... ... бұл үрдіс қазіргі кезде маңызды мәселеге айналып
отыр. Бүгінгі таңдағы жұмысшы күшінің ... ... ... ... ... ... ... орын ауыстыруы, көші-қон үрдісі
бұрынғы заманнан бастау алады. Бұл заңдылықты миграциялық үрдістер деп
атайды. Әсіресе ХХ ғасырдың 90-жылдарынан бастап аймақтағы халық
өкілдерінің көші-қон ... ... ... ... ... үрдістер 1990ж. бастап орын алады. Халық
көші-қон статистикасы бойынша 1939 ж. бастап-1959 ж. –І период, 1959-79-ІІ
период, ІІІ период-1979-89 анықталған.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... елі бола тұра ... көші-қон үрдісінің белсенді қатысушысына
айналды.Қазіргі уақытта белгілеген көші-қон саясатына сәйкес көші-қонның оң
сальдосына қол жетті және ол өсе ... ... ... көші-қон саясатының салалық бағдарламасына сәйкес Қазақстан
Республикасының әлеуметтік және еңбек заңнамасы қолданылатын мигранттарды
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... саясатының басым мақсаттарын жүзеге асырумен бірге,
Қазақстан мәртебесінің ... ... ... келе ... ... отырып,
шетелде тұратын отандастарымыздың миграциялық әрекеттеріне неғұрлым
белсенді түрде әсер ету қажет. Шетелдік өкілдіктер мен елшіліктердің
республиканың ... ... және ... ... ... ... қажет, сондай-ақ әлеуетті иммигранттармен жүргізілетін жұмысты
ақпараттық тұрғыдан қамтамасыз етудің қарапайым және осы заманға сай
түрлерін ... ... ... ... ... арқылы көшіп-қонуы мен қоныс аударуына
байланысты мәселелер бір жақты негізде шешім табуы мүмкін емес. ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында еңбек көші-қоны мәселелерін
көптарапты форматта реттейтін нақты халықаралық келісімдік база
құрылды,атап айтқанда, ТМД елдерімен, Еуразиялық экономикалық қауымдастық
(ЕурАзЭҚ), Орталық Азия ... ... және ... ... ... ... дамуда.
Қазақстан Республикасы үшін еңбек миграциясы мәселелерін екітарапты
форматта реттеу өзекті болып қалады. ... ... ... ... ... және өзге де ... мемлекеттермен қатынастарды
айта кеткен жөн және олар одан әрі дамытуды қажет етеді.
Қазақстан Орта Азиядағы өзге көршілерінен экономикалық жағынан ілгері
елге айналғалы мұнда осы ... ... ... ... ... де ... мигранттары көптеп келе бастағанымен, әлі күнге дейін
олардың мұндағы жұмыстары ешқандай заңмен реттелмегені әртүрлі ... ... ... ... құқықтары жөніндегі уәкілеттінің шет елдердің омбудсмендері
мекемелерімен ынтымақтастығына тарту тәжірибе алмасу және ең жақсы
тәжірибені үйрену көзқарасынан ғана ... шет ... ... және ... шет ел ... бұзылған құқықтары
мен бостандықтарын қайта қалпына келтіруге жәрдемдесу де болып табылады.
Еңбек миграциясы бөлімінде біліктілігі ... ... ... ... ... елге жоғары білікті мамандардың, сондай-ақ инвестициялауға
мүдделі, ұлттық жұмыс күшінің сапасына тікелей немесе ... ... ... ... ... ... келуін қосымша ынталандыру
көзделуде.
Қазіргі кезде және болашақ уақытта азаматтардың лайықты еңбекке қол
жеткізу мүмкіндіктерін кеңейту; кәсіпкерлікті қолдау және түрлі ... ... ... ... ... ... ... ету және арттыру; тұрғын үй кұрылысын дамыту және
тұрғын үйге қол ... ... ету ... ... ... ... ... қолданылмақ.
Тарау І
Әлемдік қауымдастықтағы миграциялық үрдістер
1.1. Миграциялық үрдістердің жалпы түсінігі
Әлемдік ... ... орын ... ... ... заманнан бастау алады. Бұл заңдылықты миграциялық үрдістер деп
атайды. Әсіресе ХХ ғасырдың 90-жылдарынан ... ... ... ... ... ... дамыды. Оған себеп болған мәселелер:
этникааралық қақтығыстар, соғыстар, ашаршылық, түрлі табиғи апаттар және
т.б. (70-80 ... ... (лат. ... ... ... территорияға шекара арқылы біраз уақытқа немесе түпкілікті қоныс
аудару.
Миграциялық қозғалыстың ... ... ... ... әлемнің
көпполюстік жүйеге ауысуы, әлемдік саясаттың, экономиканың, әлеумет пен
мәдениеттің жаһандану үрдісі әсер ... ... ... ... ... ... қоғамдық ұйымдастырылған
• ұйымдастырылмаған
• Себеп-салдар бойынша сұрыптау:
• экономикалық
• әлеуметтік
• мәдени
• саяси
• әскери
• Деңгейлер бойынша сұрыптау:
• шешімдерді ... ... ... ... ... күші ... ... бөлінеді:
1) Ішкі миграция (бір мемлекетің ішіндегі жұмысшы күші миграция
қозғалысы)
2) Сыртқы ... ... ... ... күші ... қозғалысы)
Иммиграция – жұмысшы күші бір елге келуі;
Эммиграция – жұмысшы күші бір елден екінші елге кетуі:
Миграциялық сальдо - бұл ... мен ... ... ... ... Орталық Азиядағы миграциялық жүйенің
қалыптасуы
Орталық Азияда миграциялық үрдістер 1990ж. бастап орын алады. Халық
көші-қон статистикасы ... 1939 ж. ... ж. –І ... ... ІІІ ... ... ... - Қазақстан мен Қырғызстанда 1939-1959 жж. орыстар көптеп
қоныстандырылды.Өзбекстанда өз ұлттарының жоқтылығы байқалды.
ІІ период - Қырғызстан, Түрікменстан, ... 20 жыл ... ... орыс ... саны ... ... ... Өзбекстан мен Қазақстанда
орыстар саны азая бастады.
ІІІ период – Орталық Азиядағы барлық елдерде орыстар саны ... ... ... -4,4% ... ... бұл ... мен Қырғызстанда қатты байқалды. Ал Түрікменстанда орыстар саны
әлдеқайда көп болды. Жалпы мына кесте бойынша анық көруге болады:
| ... өсу ... ... ... ... | ... |
|Өзбекстан ... % ... % ... |36-39,7 % ... % ... |48-52,4 % ... % ... ... % ... % ... |69,5-72 % ... % ... өз ұлттарынан басқа тәжік, қазақ, қырғыз, түрікмен тұрды.
Ал Тәжікстан, Қырғызстан, Түрікменстан мен Оңтүстік Қазақстанда көптеп
өзбектер қоныс тепті.
Осы ... ... ... ... ... ... ... әрі мәдениеті мен дәстүрі, өмір салтының ұқсастығы
айқындалады.[2]
1.3. ... ... ... ... ... ... кездегі халықаралық миграцияның өзгеру сипаты мынадай:
• Заңсыз миграцияның өсу қарқыны ... ... ... ... ... төлейді, алайда әлеуметтік жеңілдік жоқ)
• Шарасыз миграцияның өсуі (көбіне Африкадан келгендер, әлемдегі
қарулы ... ... ... ... шиеленісуі, 80% босқындар дамушы елдерге ағылады)
• Халықаралық миграцияның демографиялық көбеюі (халықаралық
миграциядағы маңызды орын ... ... ... Әлемдегі миграциялық ағымдардың жаһандануы (бүкіл елдерді
қамтиды)
• Миграциялық ағымның сапалық өзгеруі (маманданған кадрлардың
көптеп келуі, осы мамандар қалу үшін арнайы бағдарлама
қабылданған-АҚШ, ... ... ... ... ... 2 ... ... (миграциялық
саясатты айқындаушы-иммиграция және эммиграция) [3]
Таяу Шығыстағы мұнай-экспорттаушы елдерде мигранттардың көпшілігі
шоғырланған., оның ішінде жұмысшы күшінің 70% -ы шетелдіктер құрайды.
Сонымен қатар ... ... ...... ... ... ... Азия – Сингапур, Гонконг, Жапония; Африка (ОАР) елдерінде
миграциялық сальдо көрсеткіші жоғары. Ал Израиль елінде орыс мигранттары
көп таралған.
Қазіргі таңда әлемдік рынокта ... ... ... ... ... Пакистан. Вьетнам, Алжир, Мексика, Ирландия, Түркия, ТМД.
Тарау ІІ
Жұмысшы күшінің ... ... ... ... ... көші-қон ұйымының Қазақстанда көші-қон құқықтары және
еңбек миграциясы мәселесі жайлы
Бұрынғы Кеңес одағы ыдырағаннан ... ... ... ... мемлекет өз
бетінше тірішілік етіп жатқан осы кезеңде экономикасы әлсіз елдерден
Қазақстанға қарай еңбек миграциясының ағылуын мамандар қалыпты жағдай деп
көреді. ... ... ... ... болса, Қазақстанда еңбек
мигранттарын қабылдап алуға дайын заң жоқ болуы себепті жыл сайын
Қазақстанға ... ... яғни ... ... ... ... 10 мыңнан
астам мамандардан тыс одан ондаған есе артық заңсыз мигранттардың
келетіндігін де ... ... ... сол ... ... көп ... кейде келеңсіз жағдайларға тап болып жатады дейді Халқаралық көші-
қон ұйымының Қазақстандағы өкілдігінің басшысы Майкл ... ... ... ... ... көршілес Қырғызстан,Өзбекстан және
Тәжікстаннан ағылып келіп жатқан еңбек мигранттарына қарсы қысымды азайтып,
сәл жеңілдікпен қараған саясат жүргізе бастаған. Алайда, еңбек миграциясы
мәселесі Қазақстанда әлі ... ... ... ... таба ... отыр дейді
осы мәселемен шұғылданып жүрген халықаралық ұйым өкілі.
ТМД елдеріндегі еңбек миграциясы мәселесін зерттеп жүрген сарапшы маман
Елена Садовскаяның ... ... мен ... секілді экономикасы
көршілерінен жоғарырақ елдерге ТМД-ның басқа елдерінен жылына 300-500 мың
аралығында еңбек мигранттары келетін көрінеді.
Бұрынғы кеңес елдері арасындағы шекараның ашық ... ... ... ... және ... ... ... олардың осы елдерге
ағылуына оң ықпал етіп отыр. Қазақстанның еңбек және ... ... ... ... ... ... ... бөлімінің бастығы
Сымбат Нұрсейітованың айтуынша, жыл сайын Қазақстан түрлі өндіріс,
өнеркәсіп, фирмалардың тапсырыстары ... ... ... ... сирек
кездесетін мамандық иелерін шетелден шақыруға рұхсат береді. Бұндай
рұқсатпен Қазақстанға келетін адам саны ... ... – 10,5 ... Олар ... ... ... Қытай, Қырғызстан секілді
елдерден шақырылады екен.
Ал, бұдан тыс Қазақстанда өз беттерімен рұқсатсыз ... ... ... ... заңсыз мигранттар есебінде өз елдеріне қайтуға мәжбүр
болмақ. Жалпы, дәл ... күні ... ... ... ... ... де білмейді, ондай статистика көші-қон комитетінің қолында да, ... ... да ... Қазақстанға немесе осы ел арқылы екінші бір мемлекетке заңсыз
жолмен өтпек болғандар заң орындарының назарына үнемі ... ... ... 26-сы күні ... көші-қон ұйымы көмегімен
Қазақстанға заңсыз кіріп келген Бангладеш елінің 7 азаматы өз еліне
қайтарылған. Ал қалған 19 азамат Қазақстан және ... ... ... 19-21 ... Астанада ШЫҰ-ның шеңберінде миграциялық процестерді
құқықтық реттеу бойынша сот төрағаларының ІІІ кеңесі өтті. Шанхай
ынтыматастық ... мүше ... ... Сот ... ІІІ ... ұлттық және эколкогиялық және миграциялық заңнамалардың сот
парктикасында қолданылуын халықаралық дәрежеде талқылады. Әсіресе, ... өріс алып ... ... процестерді құқықтық тұрғыдан
реттеуде, соның ішінде Ресей, Қырғызстан, ... ... және ... ... «бестігіне» кіретін басқа елдерге қарағанда Қазақстан үшін
транзиттік жағдай ... ... ... ... мүше ... ... ... және маңызды деген негізгі құжаттарды іріктеп
жетілдіру, өз кезегінде мемлекет алдындағы миграциялық тасқынға
белсенділікпен әсер еткен бірталай ... ... ... Бұл
проблемалардың қатарына еңбек етуге заңсыз әкелу миграциясы, және де
есірткі транзиті (ШЫҰ-на мүше елдер марихуана өндіретін елдердің тізіміне
кіреді), ... ... мен ... ... ... ... күн тәртібіндегі маңызды мәселе – соттардың миграциялық
заңнамаларды қолдануы. ... мүше ... ... ... ... ... ... қажеттілігі маңызды нәрсе. Шанхай
ынтымақтастық ұйымының шекарасындағы миграциялық заңнамалардың орындалуының
тимділігін ... ету және ... ... – миграциялық қауіпсіздікті
қамтамасыз ету үшін маңызды қадам, әрі ... мүше ... ... ахуалын
жоғары көтерді.[4]
Көшіп-қонушылардың құқықтары:
ЮНЕСКО-ның деректері бойынша бүгінде 35 адамның біреуі халықаралық көшіп-
қонушы ... ... ... ... тыс тұратын адамдардың саны 175 млн.
адамға жетті. Бұл жер шары тұрғындарының
3 ... ... және ... ... ... ... көші-
қон азаматтар жаппай көшкен мемлекет, транзит мемлекет, көшіп-қонушыларды
қабылдайтын мемлекет ... ... ... бәрі ... мемлекет
болсын, барлық елге түгелдей дерлік қатысты. Халықаралық көші-қон
жаһанданудың ажырамас бөлігі болды.
Көшіп-қонушылар қоғамның барынша қауқарсыз әлеуметтік тобы болып ... жылы БҰҰ Бас ... ... еңбек етуші-көшіп-қонушылардың және
олардың отбасыларының құқықтарын қорғау туралы халықаралық конвенцияны –
еңбек етуші-көшіп-қонушылардың құқықтарын қорғайтын бәрін ... шарт ... ... ... ... ... ... ең бастысы көшіп-қонушылардың шыққан елдері.
Қазіргі кезде, Қазақстанға көшіп-қонушылар ағынының артқанын, сондай-ақ
мемлекет белгілеген еңбек көші-қоны квотасының көбейгенін ескере отырып,
аталған ... ... ... ... ... туындады.
Сонымен қатар, заңсыз еңбек көші-қоны мәселелерін шешу үшін орталық-азия
өңірі елдерінің мүмкіндіктерін біріктіру қажет. Уақытша үкіметаралық орган
заңсыз және ... ... ... ... шешу ... ... ... мүмкін.
Көшіп-қонушылардың еңбек құқықтарын іске асыру кезінде туындайтын мәселелер
– бұл көшіп-қонушылардың ... елде ... ... ... ... ... ... отырғанындай, оларды құжаттандыру кезінде көшіп-
қонушылардың құқықтары жиі бұзылады. Халықтың осы ... ... ... ... ... көші-қон қызметінің әрекетіне бақылауды күшейту
қажет.
Олардың судья шағымдар санының азаюы бойынша қанағаттанарлық деңгейде
болатын материалдық қамтамасыз етілуіне ғана емес, қоғамда оралмандардың
шоғырлануы, олардың ... ... ... ... және ... дамуы
мәселелеріне назар аударған жөн.
Көптеген өтініштерден белгілі болғанындай, ... ... ... фактісін тіркеу жөніндегі өкілеттігі нақты бөлінбеген.
Осы процеске жауапты және енгізілген мемлекетік ... ҚР ІІМ ... ... ҚР СІМ ... қызмет департаменті, ҚР
Әділетмині Тіркеу қызметі комитеті азаматтығын жоғалту ... ... ... және адамның құқықтары мен мүдделеріне салғырттық
танытады. Азаматтығын жоғалту туралы шешім қабылдау үшін мемлекеттік
органдардың өзара іс-қимылы мен ... ... ... болуы талап
етіледі. Қазақстанның азаматтығы барын немесе жоғалтуы туралы куәлік алу
үшін адам қандай мемлекеттік ... бару ... ... ... ... ... ... СССР азаматының паспортын ауыстырмаған, ұзақ уақыт
шетелде, ТМД елдерінде тұрған фактілер әлі де кездеседі. Осы мәселелерді
шешу ... ... ... ... ... ... және
оларға өтініш білдірген азаматтарды бір біріне қайта жіберудің ... бас ... ... ... адамдық қадір-қасиеті мен
құқықтарын құрметтеу оның мүдделерін сыйлаудан және мемлекеттік қызмет
көрсетудің барынша сапалылығын және жылдамдығын қамтамасыз ... тұру үшін ... ... ... ... ... тағайындау мәселесіне айқындылық енгізу бойынша шаралар қабылдау
қажет, өйткені Қазақстан Республикасының Конституциясы ҚР барлық
азаматтарына ... да бір ... ең ... ... мөлшеріне
кепілдік береді. Бұл мәселені осы құқықты нұсқаулықтарда және басқа да
заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілерде пайдалануға шектеу салу ... ... ... реттеген жөн.
2004 ж. ҚР халқының көші-қоны туралы мәлімет жинағы бойынша көз жүгіртсек,
мынадай сандық статистиканы аламыз:
2004ж. қаңтар-желтоқсанында тұтастай ... ... ... ... 3381 адамды (2003 ж. - минус 9062 адам) құрады. Республиканың ... - ... ... Ақтөбе, Маңғыстау және Оңтүстік Қазақстан
облыстары, сондай-ақ Алматы және Астана қалалары халық көші-қонының оң
айырымына ие (төрт өңір – Маңғыстау, Оңтүстік Қазақстан ... ... мен ... қалалары).
Халықтың сыртқы көші-қоны
адам
|  |Көші-қон айырымы |Иммигранттар ... |
| |(+,-) | | |
| |2004ж |2003ж. |2004ж |2003ж. |2004ж |2003ж |
| |. | | | | | ... |3381 |-9062 |69166 |65308 |65785 |74370 ... | | | | | | ... ... |  |  |  |  |  ... ... |15466 |10894 |62583 |60555 |47117 |49661 ... тыс |-12085 |-19956 |6583 |4753 |18668 |24709 ... | | | | | | ... саны 2003ж. ... ... 3858 ... ... ... одан 2028 адамға немесе 3,3%-ға – ТМД ... ... ... ... Қазақстан, Алматы және Маңғыстау
облыстарына тұрақтаған: тиісінше 8651, 5274 және 5681 адам ... ... ... саны 477 ... ... ... ... ТМД елдеріне
және ТМД-дан тыс елдерге қоныс аударған 65785 эмигранттың 47117-і немесе
71,6%-ы ТМД елдеріне кеткен. Эмигранттардың ең көп саны ... ... ... Қазақстан және Қарағанды облыстарынан: тиісінше 8884,
8519, 7664 және 6868 адам.Мемлекетаралық миграциялық байланыстардың ... ең ... ... ... Өзбекстанмен, Түркіменстанмен
және Қырғыз Республикасымен. Осы елдерден республикаға 60973 адам немесе
ТМД елдерінен қоныс аударғандардың жалпы санынан 97,4 келген және ... ... 45382 адам ... ТМД ... ... ... ... 96,9% кеткен (тиісінше 58681 немесе 96,9% және 47337 немесе
95,3%).Иммигранттар арасында еңбекке ... ... ... үлес
салмағы 73,4%, ал эмигранттар арасында - 71,8% құрады (тиісінше 74,2% және
71,7%). Тұтастай ... ... ... ... ... ... осы ... 1074 иммигрант келеді (909).
Мигранттарды негізгі жас топтары бойынша бөлу
|жас топтары|адам ... ... |
| ... ... ... ... |
|2004г. |2003г. |2004г. |2003г. |2004г. |2003г. |2004г. |2003г. | ... |65308 |65785 |74370 |100,0 |100,0 |100,0 |100,0 | |0-15 жас ... |10123 |11962 |20,3 |19,0 |15,4 |16,1 | ... жас |50787 ... |53337 |73,4 |74,2 |71,9 |71,7 | ... жас |4359 |4415 |8392
|9071 |6,3 |6,8 |12,8 |12,2 | |Мигранттардың ел ішіндегі қозғалыс ... ... ... соның ішінде халықтың облысаралық көші-қонында -
127861 адам және облысішілік - 191791 адам ... 292158, 107891 ... ... ... оң ... елдің 4 өңірінде (6)
қалыптасты. Оның ең жоғары шамасы, бұрынғыша, Алматы және Астана қалаларына
келеді: 23077 және 14827 ... ... ... ең ... теріс
көші-қон айырымының шамасы Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл және Шығыс Қазақстан
облыстарында тіркелді: тиісінше 8167, 8014 және 7781 ... ... ... ... ... ... ... атқарған
іс – шаралар
Қазақстан Республикасы тәуелсіздік жылдары ішінде келу-кету және транзит
елі бола тұра ... ... ... ... ... ... ... көші-қон саясатына сәйкес көші-қонның оң
сальдосына қол жетті және ол өсе түсуде. Үстіміздегі жылдың бірінші
тоқсанында Қазақстан үшін ол 14 148 адам ... 37853 адам ... ... қаңтар-шілде айларында ТМД елдерімен оң көші-қон салыдосы
- 17825 ... Бұл ... ТМД ... ... ... санының 60 %
Өзбекстанға, ал қоныс аудару негізінен Ресей Федерациясына келеді.
Елімізге келіп ... ... саны ... 1991 ... бастап 2005
жылғы 1 шілдеге дейінгі кезеңде Қазақстан Республикасына ... ... ... (433101 ... ... Ал ... тыс ... келгендері
қаншама. Үстіміздегі жылдың бірінші жарты жылдығында оралмандар
иммиграциясының квотасына 12666 отбасы — ... және алыс ... ... ... ... квотадан тыс тағы 3 мың отбасы және бар.
Республикамыздағы табиғи ресурстарға бай, ... аз ... ... ... және ... ... ... жақсаруы және
шеқаралас елдердегі (әсіресе Өзбекстанда,Қырғызстанда, Қытайда)
иммиграциялық көңіл-күйді талдау - келетін оралмандар санының одан әрі
өсуін болжауға ... ... ... ... ... ... ... бірінші жарты жылдығында
Қазақстан Республикасына 11 298 шетел мамандары келді, бұл ... ... ... ... 5 мың ... артық.
Шетелдік жұмыс күшін пайдалану аясы негізінен құрылыс (үстіміздегі жылдың
бірінші жарты жылдығындағы жағдай бойынша 53 %), ауыл шаруашылығы ... ... (13,3%) ... ... ... аспектіде шетелдік жұмыс
күшін енгізу Атырау мен Алматы облыстарында, Астана мен Алматы қалаларында
басым. Алыс шетелдерден келетін шетелдік мамандардың ең көп ... ... ... ... ... ... ... 32,7%-ы), Қытайға
(11,1%), Ұлыбританияға (3,9%), ТМД елдерінен — Қырғызстанға (ТМД елдерінен
келген ... ... ... ... ... ... жөнінде еңбекке жарамды жастағы адамдардың
басым екенін айта кеткен жөн. Қазақстан Республикасы Статистика жөніндегі
агенттігінің деректері бойынша республикаға кеткендермен салыстырғанда,
олардан жас ... ... ... ... ... ... күшін енгізу жоғары білікті
мамандарды, оларға сұраныс ішкі еңбек рыногы есебінен қанағаттандырылмайтын
табиғи және инженерлік, қаржы-экономикалық және кәсіпкерлік қызмет
салаларына ... ... ... ... ... кеңінен тараған
кәсіптер бойынша орта білікті қызметкерлер де тартылып отыр.
Қазақстанда пайдаланылатын шетелдік жұмыс күшінің белгілі бөлігі заңсыз
мигранттар. ... ... ... ... ... ... адамдар басым.
Мұндай жағдайларда, көші-қон Қазақстан Республикасы азаматтарын жұмыспен
қамтуға және олардың табыстарына зиян ... ушін ішкі ... ... ... ... ... қорғау жөнінде шаралар қабылдануда.
Мемлекет шетелдік жұмыс күшін енгізуге арналған квотаны белгілейді және оны
қатал бақылайды, шетелдік мамандарды ... ... ... ... жүргізуде. Шетелдік жұмыс күшін тартқан кезде жұмыс
берушілер қазақстандық қызметкерлерді даярлау, ... ... ... ... бар ... ... ... қалу, қазақстандық
азаматтар үшін қосымша жұмыс орындарын құру ... ... ... ... ... ... ... басындағы жағдай бойынша шетелдік
жұмыс күшін тартатын ұйымдарда 257054 қазақстандық азамат ... ... ... үшін 15338 ... орны құрылды және 7 мыңнан
астам қазақстандық мамандар жаңа мамандықтарды қайта игерді. Тек Атырау
облысының өзінде шетелдік жұмыс күшін тартатын кәсіпорындар Қазақстан
азаматтары үшін ... үш мың ... ... құрды және 1196 қазақстандық
маманды қайта оқытты. Шетелдік жұмыс күшін тартатын мұнай-газ саласы
кәсіпорындарында 1133 шетелдік маман ... ... ... ... ... ерекше шарттарына сәйкес қазақстандық мамандармен ауыстырылды.
Үстіміздегі жылғы 1 шілдедегі жағдай ... ... ... ... ... саны ... ... санының 52,1%-ын құрады. Олардың шамамен
үштен бір бөлігінің орта арнайы және жоғары кәсіби білімі бар. Кәсіптік
қатынас тұрғысынан оралмандар арасында жұмысшы ... ... ... құрылысшылар)басым. Оралмандар
арасында кәсіптік даярлығы жоқтары да бар. Бұл оларды жұмысқа ... ... ... ... ... ... өсуіне оң әсерін тигізуде,
қазақстандық еңбек рыногына білікті жұмыс күшін тарту мүмкіндіктерін
кеңейтуде, бұл ұлттық ... үшін ... ... ... қатар эмиграциялық үрдістерді реттеу жөнінде шаралар қабылдануда.
Жұмыс күшін ұйымдастырып шығаруды жеке жұмыспен қамту агенттіктері (ЖҚА)
жүзеге асыруда, олардың қызметі ... және ... ... ... ... ... ... көрсетуде 85 лицензия
колданылуда.
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің
жеке жұмыспен қамту агенттіктерінің қызметіне бақылауды ... ... ... бар: ... міндетті түрде есеп беру, агенттіктер
қызметінің Қазақстан Республикасы заңнамасына және ... ... ... ... ... ... ... азаматтарының өз бастамасымен еңбек қызметін шетелде
жүзеге асыруға құқығы бар. Ел азаматтарының шетелде еңбек және кәсіптік
қызметті ... ... ... ... берушілермен жасалатын шарттарда
(келісім-шарттарда) қабылдаушы елдің заңнамасы бойынша белгіленеді.[7]
2.3. Қазақстанның 2001-2010 жж. арналған көші – қон ... ... ... ... ... ... ... салалық
бағдарламасына сәйкес Қазақстан Республикасының әлеуметтік және еңбек
заңнамасы қолданылатын мигранттарды әлеуметтік корғауды ұйымдастыру жөнінде
шаралар жүзеге асырылуда.
Бұл ... ... ... қолдау және олардың бейімделуіне ерекше
назар аударылады.
Қолданылып жүрген заңнамаға сәйкес иммиграция квотасына енген оралмандарға
біржолғы қаржы көмегі, тұрғын үй сатып алуға ... және тағы да ... ... ... ... орналасу және тұрғын үй
сатып алуға көмектесу; медициналық көмек, оқыту (оның ішінде квота
негізінде орта және ... ... ... алу), ... қызметтер мен
әлеуметтік қамтамасыз ету, жұмысқа орналасуға көмектесу және басқа
қызметтер көрсетіледі. Үстіміздегі жылдың бірінші жарты ... ... ... 5 762 005,0 мың ... ... тыс ... оралмандарға,Қазақстанға көшіп келуіне байланысты
шығыстары орташа есеппен өтеледі және ... ... ... ... ... ... ... тыс келген
оралмандарға қосымша әлеуметтік қолдау шаралары қабылданады.Мәселен,
Оңтүстік Қазақстан облысында әкімнің шешімімен жергілікті ... ... ... жер ... ... ... құрылысқа көмек
беріледі. Осындай шараларды Алматы қаласының әкімдігі де қабылдады.
Қарағанды облысында оралмандар балаларына, бір бөлігі демеушілерден
алынған, ... бір ... ... ... ... ... ... оралмандардың 1458 (25,3%) баласы тегін тамақтанады. Шығыс
Қазақстан ... ... ... киім мен ... ... алу үшін ... 400 мың ... сомасында көмек керсетілді. Жамбыл
облысы мектептерінде оралмандар балаларына ыстық тамақ, ... ... ... реттеуге қатысты қабылданған шараларға
қарамастан, қоныстанушылардың көбі еңбек рыногы айтарлықтай қызу өңірлерде
— Оңтүстік Қазақстан (27-28%), Алматы (13-14%), ... ... ... ... ... кейбір өңірлерінде жұмыс күші
едәуір қажет екенін айтуға тиістіміз.
Оралмандардың бастапқы ... ... ... ... ... ... және бейімдеудің 19 орталығы ашылды,
бірақ ондағы тұрмыстық жағдайлар мен ұсынылатын интеграциялық қызмет
түрлері жетілдіруді ... ... ... ... ... ... ету ... де жетілдіруді
талап етеді. Қазіргі кезде министрлік тұрғын үй мәселесін шешуді, тұрғын үй
көмегін көрсетуді ... ... өзі ... ... ұштастыру
негізінде шешу мүмкіндіктерін қарастыруда.
Оралмандардың білім алуға сұранысын қанағаттандыру мақсатында орта білім,
кәсіби ... және ... ... жұмыстарын ұйымдастыруға айтарлықтай
назар аударылуда. Облыстық білім басқармаларының мәліметтері бойынша,
қазіргі уақытта барлық оралмандардың мектеп жасындағы балалары окумен
қамтылған. Үстіміздегі жылы ... ... беру ... ... ... ... ... алды. Республиканың жалпы орта білім беру мекемелерінде
білімдеріндегі кемістіктердің орнын толтыру мен білім беру бағдарламаларына
бейімдеу мақса- тында олар үшін ... ... ... Арнайы көшпелі бағдарламалар көзделіп, курстар ("Тіл дамыту", "Тіл
мәдениеті", "Сөз өнері") енгізіледі, казақ тілі мен орыс тілі ... ... ... ... ... ... ... және Ираннан келген ересек оралмандар үшін
кириллицаны, қазақ және орыс тілдерін оқыту курстары ұйымдастырылған.
Мемлекеттік білім беру тапсырысында ... ... ... ... ... оқу орындарының дайындық бөлімшелерінде оқыту үшін 1400
орындық квота көзделген.
Бағдарламаға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... Үстіміздегі жылғы 1 шілдеде қалыптасқан жағдай
бойынша халықты ... ... ... өз ... 2 422 адам ... ... ... жұмысқа орналастырылды. 1331 адам қоғамдық жұмыстарға
тартылды, 291 адам оқуға және қайта даярлауға жіберілді. 119 адам оқуын
аяқтап, олардан 57 адам ... ... ісін ... мақсатында 61 оралманға шағын несиелер берілді.
Сонымен қатар, практика оралмандарды қабылдау және орнықтыру жөніндегі
шаралар тиімділігінің жеткіліксіздігін көрсетеді. Оралмандардың
экономикалық интеграциясының дәрежесі әлі де өте ... ... ... ... ену кезінде қиыншылықтарға тап бола отырып, оралмандар ұсақ
саудагерлер немесе базардағы қара жұмыскерлер ретінде жұмысқа орналасуға
мәжбүр болады.
Осыған байланысты ... ... ... ... отанына оралуын және
жаңа қоғамдық жағдайларға кірігуін ынталандыру саясатын одан әрі ... ... ... 4,5 млн. ... ... тыс ... ... барлығы үшін тарихи отанының есігі ұдайы ашық болатынына
сенімді болуға тиіс.[8]
Тарау ІІІ
Миграция жөнінде халықаралық ұйымдардың аймақтық қауіпсіздік әсері.
3.1. ... ... ... Азия ... ... ... ... еңбек көші-қонын реттеуге арналған халықаралық жоба
жұмысын бастаған еді.
Еуропа Одағының қаржылық демеуімен Халықаралық көші-қон ұйымы Орталық Азия
аймағындағы еңбек көші-қоны процесін ... ... ... мақсатында
аймақтық жобасын бастады. Бұл жобаның мерзімі 24 ай, яғни екі жыл. Жобаға
арнап Еуропа Одағынан 1,9 миллион еуроның ... ... ... ... бұл жаңа жоба ... ... баспасөз
мәслихатын өткізген Еуропа Комиссиясының Қазақстандағы өкілдігінің басшысы
Адриаан ван дер Меер, Орталық Азия аймағындағы көші-қон ісі ... бірі ... ... осы ... ... ... жайында сөйлескенде адам құқығы мәселесі мен халықаралық
міндеттемелерді орындау қажеттігін ... ... тиіс ... ... Комиссиясының Қазақстандағы өкілдігінің басшысының айтуынша,
көші-қон мәселесінде еңбек көші-қоны, заңды және заңсыз көші-қон секілді,
оның түріне қарап, оған ... ... заң ... шешу ... ... байланысты Еуропа Одағы бұл мәселені үнемі назарында ұстап
келеді.
Халықаралық көші-қон ұйымының Қазақстандағы ... ... ... Екатерина Бадикованың айтуынша, жобаның басты мақсаттарының бірі -
еңбек ... ... ... ... ... ... - Қазақстан
мен Ресейдің еңбек көші-қонын басқару жүйесін жақсарту болып табылады.
Сондай-ақ, ... ... ... ... ... ... орналасуына
қолдау көрсету – осы жобаның тағы бір мақсаты болып табылады.
БҰҰ-ның сарапшылары Қазақстан көші-қон процестері бойынша әлемде өткен ... жылы ... банк ... ... 15-ші ... ие ... алайда,
бүгінгі күні Қазақстанда қанша жүз мың заңсыз мигрант, қанша еңбек
мигранттары бар деген сауалға ешкім жауап бере алмайды. Өткен жылы
Қазақстанның ... ... ... жүрген мигранттар саны 350
мыңдай адам деген дерек ... ... Ал ... ... заң ... ... науқаны жарияланып, жүргізілді. Бүгінде еңбек мигранты
ретінде заңдастырудан өткен адам саны - 200 ... ... ... ... ... зерттеуші мамандар Қазақстанға
көбінесе көрші елдерден - Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстаннан заңсыз
еңбек мигранттарының көптеп келетіндігін ... ... ... ... мен ... бір ... ... ашық болуы, сондай-ақ
өзара тамыр-таныстықтың болуы мен тілдік проблеманың болмауы әсер етіп
отыр. Сондықтан олардың Қазақстанға қарай ағылуына ешқандай ... жоқ ... ... мен ... көші-қон ұйымының бірлескен жобасына
Қазақстан, Ресей, Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан елдері қосылып
отыр.[9]
3.2. Орталық ... ... ... және ұлттық құқық қорғау
мекемелерімен ынтымақтастығы
Халықаралық ынтымақтастықты дамыта отырып, Адам ... ... ... ... ... сүйену керек, ол адам құқықтарын қорғау және
көтермелеу мәселелері бойынша құзыретті Біріккен Ұлттар Ұйымы мен Біріккен
Ұлттар Ұйымы жүйесіндегі кез ... ... ... ... ... ... мен ... мекемелерімен ынтымақтастықты ұлттық құқық
қорғау мекемелерінің бірден-бір қызметі ... ... ... жөніндегі уәкілеттінің құқық қорғау мүмкіндіктерін кеңейткен
Мемлекет басшысының 2004 жылғы 29 қарашадағы № 1474 «Адамның және азаматтың
конституциялық құқықтары мен ... ... ... ... ... ... ... ынтымақтастықты дамыту бойынша
қызметтерінің маңыздылығын атап өтіп, адам құқықтары жөніндегі халықаралық
ұйымдар мен ... да ... емес ... ... ... ... ... омбудсменге бекітілді.
Халықаралық ынтымақтастық саласында Адам құқықтары жөніндегі уәкілеттінің
халықаралық және аймақтық құқық қорғау форумдарына қатысуы барынша ... ... ... 11-15 ... ... Адам ... ... уәкілетті Женева
қаласында өткен БҰҰ адам құқықтары жөніндегі комиссиясының 61-сессиясының
күн тәртібіндегі 16-19 тармақтарын ... ... Адам ... ... ... нақты халықаралық құқық қорғау форумдары
болып табылады. Адам құқықтары жөніндегі халықаралық құқықтар негізін
әзірлеу үшін 1946 жылы ... ... ... өте адам ... бірқатар проблемаларға ықпал ете алатын органға айналды. БҰҰ
мүше мемлекеттердің 53 мүшесінен ... ... жыл ... ... ... ... сессиясын шақырды, онда орташа алғанда адам құқықтарын
сақтауға қатысты жүзден аса шешім қабылданды.
2005 жылғы 11-13 мамыр аралығында сараптама бөлімі меңгерушісінің міндетін
атқарушы С.К. ... ... және ... ОБСЕ адам ... ... екі ... тобы ... сөз сөйледі. Семинарда заңды
мигранттарды интеграциялау және қорғауға мүмкіндік беретін ынтымақтастық
тетігі, ... ... ... ... интеграциясы мен миграцияның
құқықтық аспектілері, заңды мигранттардың қоғам және мемлекет өміріне
қатысуы, интеграцияның әлеуметтік-мәдени аспектілері сияқты мәселелер
талқыланды. Талқылау аясы заңды ... ... ... ... ... сөз ... ... заңсыз миграция
проблемасын көтерді. Уәкіл мекеменің қызметкері семинарға қатысушыларды өз
баяндамасында мигранттар проблемасын шешу бойынша ... ... ... қызметінің тәжірибесімен таныстырды, сондай-ақ қазақстандық
азаматтардың миграция процесі кезінде ... ... ... назар
аудартты. Мемлекеттердің миграциялық процестерді реттеу саласында
күштерінің нығаюы үшін ОБСЕ механизмін пайдалануды ұсынды.
Адам құқықтары жөніндегі уәкілеттінің шет ... ... ... ... ... ... және ең ... үйрену көзқарасынан ғана емес, шет елдердегі Қазақстан
азаматтарының және Қазақстандағы шет ел азаматтарының бұзылған құқықтары
мен бостандықтарын қайта қалпына келтіруге жәрдемдесу де ... ... ... ... ... ... ... күшінің тартылуын тежей
отыра, елге жоғары білікті мамандардың, сондай-ақ инвестициялауға мүдделі,
ұлттық жұмыс ... ... ... ... ... ... ... етуге
қабілетті шетелдік инвесторлардың келуін қосымша ынталандыру көзделуде.
Қазіргі кезде және болашақ уақытта азаматтардың лайықты еңбекке қол жеткізу
мүмкіндіктерін кеңейту; кәсіпкерлікті қолдау және ... ... ... ... ... қамсыздандыру деңгейінің
тұрақтылығын қамтамасыз ету және арттыру; тұрғын үй кұрылысын ... ... үйге қол ... ... ету ... ... ... жөніндегі шаралар қолданылмак,.
Қазақстаннан бұрын кез келген себептер бойынша қоныс аударған азаматтардың
реэмиграциясын ынталандыру және қолдау ... ... ... ... көші-қон саясатының басым мақсаттарын жүзеге асырумен бірге,
Қазақстан мәртебесінің жылдан жылға артып келе ... ... ... ... отандастарымыздың миграциялық әрекеттеріне неғұрлым
белсенді түрде әсер ету қажет. Шетелдік өкілдіктер мен елшіліктердің
республиканың тиісті органдарымен және ... ... ... ... ... ... ... иммигранттармен жүргізілетін жұмысты
ақпараттық тұрғыдан қамтамасыз етудің қарапайым және осы заманға сай
түрлерін жүзеге асыру қажет.
Адамдардың ұлттық ... ... ... мен ... ... мәселелер бір жақты негізде шешім табуы мүмкін емес. ... ... ... негізінде басқарылуы тиіс.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасында еңбек көші-қоны мәселелерін
көптарапты форматта реттейтін нақты ... ... ... ... ТМД ... ... экономикалық қауымдастық
(ЕурАзЭҚ), Орталық Азия экономикалық қауымдастық және Шанхай ынтымақтастық
ұйымы ... ... ... ... үшін ... ... мәселелерін екітарапты
форматта реттеу өзекті болып қалады. Бұған қатысты Қырғыз Республикасымен,
Ресей Федерациясымен және өзге де шекаралас мемлекеттермен қатынастарды
айта кеткен жөн және олар одан әрі ... ... ... ... Орталық Азиядағы заңсыз еңбек мигранттары жайлы айтқан эксперттердің
пікірлер жинағы және ... ... ... ... пен ынтымақтастық ұйымы (ЕҚЫҰ) мен
Көші-қон саясатын дамытудың халықаралық орталығының мұрындығымен Орталық
Азиядағы еңбек ... ... ... ... ... еді. Бұл ... ... - Орта Азия мемлекеттері еңбек
миграциясына қатысты заңнамаларын ретке келтірмей ... ... ... ... ... осы мәселеге арналған жаңа заң талқыламақ көрінеді.
Қазақстан Орта Азиядағы өзге көршілерінен экономикалық ... ... ... ... осы ... ... республикалардан, тіпті алыс шетелден
де еңбек мигранттары көптеп келе бастағанымен, әлі күнге дейін олардың
мұндағы жұмыстары ешқандай заңмен ... ... ... ... алаңдатып отыр. Қазақстан көші-қон департаментінің ресми мәліметі
бойынша былтыр миграция полициясына 1 миллион 200 мыңдай шетелдік тіркелсе,
олардың 100 мыңы әртүрлі ... ... ... үшін ... ... ... тек ... туралы заңды бұзған екен. Тіпті, 9800 адамды
республикадан ... тура ... ... ... және ... әлеуметтік қорғау министрлігі жылда зәру
мамандықтар бойынша шетелдік жұмысшыларға белгілі мөлшерде квота белгілеп
отырады. Еңбек министрлігінің мәліметі бойынша оның биылғы мөлшері
республикадағы ... ... ... ... 0,45 ... ... демек
ол шамамен 35-40 мыңдай адам болмақ, олардың құқықтары біршама заңмен
реттелген болса, квотасыз, өздері келіп, жалданып жұмыс істейтіндердің
жағдайын мемлекет ... ... ... ... ... оған
мемлекет бақылауы да жоқ. Мысалы айтсақ, көрші елдерден - Өзбекстаннан
Астанада, басқа қалаларда жеке меншік үйлерді, коттедждерді салып жатыр.
Олар ... 3 ... 6 ... ... істейді. Көбі заңға жатпайды, жұмыс
берушімен келіседі, олар жалақысын төлейді, ал олар қалай істейді, ... ... - оны ... ... Ертең олар жазатайым оқиғаға ұшырап
қалса да, қалай төлейтіні де белгісіз, үкіметтің оған қатысы жоқ ... ... ... ... ... ... ... әсіресе маусымдық, мерзімдік жұмыс кездерінде бір миллион адамға
дейін барады деген болжам ... Ал ... ... жарамды деген
адам саны 8 миллионнан сәл ғана асатынын ескерсек, келімсектер
Қазақстандағы жұмыссыздық ахуалын ушықтыра түсіп, әлеуметтік жағдайға да
әсер етері сөзсіз дейді ... бұл ... ... тарапынан ешқандай бақылауда жоқ, оны реттейтін заңдар
да қабылданбаған. Біріншіден, бұл құбылыстың өзі жаңа құбылыс, сондықтан
мемлекеттік құрылымдар оған ... ... мән ... ... Біз ... елге айналып отырғанымызға қарамай, еңбек миграциясы «Көші-қон
туралы» ... тек үш ... ғана ... ... ... ... арада осы мәселеге арналған заң жобасын
парламентке ұсынбақ көрінеді.
Ол заңда шетелдік азаматтардың бізде жеке кәсіпкерлікпен ... ... ... ... орта және ... ... айналысуына заңды
тұлға болмаса тыйым салыну көзделген, одан басқа, елден қуылған шетелдік
азаматтарды 5 жылға дейін Қазақстан аумағына қайтып келуіне тыйым ... ... ... ... Орта ... еңбек миграциясына қатысты пікірлерін ортаға салған
мамандар бұл проблема күрделі әрі жан-жақты қарауды талап ететін мәселе
екенін айта отырып, алғашқы жылдардағыдай ... ... ... ... ... ... ... жақсы нышан. Қазақстан республикасы еңбек және
халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің айтуынша, соңғы жылдары Орталық
Азия мемлекеттеріндегі заңсыз еңбек мигранттарының ... ... ... бұған Орталық Азия елдерінің осы турасындағы заңдарының осалдығы
себеп ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік шенеуніктердің өздері жол
ашып отыр. Өйткені, миграция саласындағы жемқорлық қатты өршіп кетті.
Үстіміздегі жылдың 10 айында еңбек ... ... ... 36 ... ... Көші-қон полициясы құрылған 2002-ші жылдан бері заңсыз
мигранттар саны ... өсіп ... ... ... ... ... оралмандар мәселесі басты назарға шығарылып отыр екен. «Бұл
ретте заңсыз миграция мәселесін шешу үшін ең алдымен мигранттарға ... ... ... ... ... экономикалық, әлеуметтік жағдайының жөнделгеніне байланысты
Орталық Азияның басқа мемлекеттерінен талай адам осы жаққа келіп жатыр.
Сонымен қатар, тек қана ... ... ... ... емес, қылмыстық
жолмен келіп жатқан азаматтар да бар. Көші-қон полициясы, кеден
қызметкерлері және шекара қызметкерлері жасап жатқан әрекеттер өте ... ... ... ... ... ... ... біз еш жаққа бара
алмаймыз. Себебі, дүниежүзінде болып ... ... ... қарап
отырсақ, Қазақстанның әлеуметтік, экономикалық жағдайы қанша жерден жақсы
болғанымен өзіміздің қауіпсіздігімізді сақтауымыз керек.
Ал «Транспаренси Қазақстан» ұйымының ... ... [11], ... мемлекеттік шенеуніктер қызметіне қоғамдық бақылау жасалғанда ғана
тыйылады. Қыл-аяғы шекарадан өткен сәтте басталатын пара алу фактілері осы
саланың кез-келген тармағында кездеседі. Осы ... ... ... еңбек мигранттарының мәселесін шешу мүмкін емес. Себебі
миграция саласындағы коррупциядан ... ... ... да ... Егер оралмандар шенеуніктерге ақша төлесе, оларды жақсы өңірлерге
қоныстандырады. Бұл дегеніңіз – атқарушы билікке мәслихаттар тарапынан
жасалынатын бақылаудың мүлдем дәрменсіз болып ... ... ... ... ... ... ... ЕуразЭҚ-тың 2000-шы жылдың 30-шы қараша күні қабылдаған
қаулысына сәйкес бүгінде Қауымдастыққа мүше ... ... ... болды. Осы жайт та заңсыз миграцияның өсуіне себеп болып
отыр. Сырттан келетін мигранттар жергілікті халыққа жұмысшы ретінде
бәсекелес болады. ... ... ... ... ... азаматтар
жұмыс таба алмай қиналады екен.
Ал Тәжікстан республикасының «Қоғам және құқық» үкіметтік емес ұйымының
айтуынша, Тәжікстан республикасының 700 ... ... ... ... ... ... ... жүр. Осындай тенденция елдегі демографиялық жағдайдың
төмендеуіне әсер ететіне айтпаса да түсінікті. Бірақ осы ... ... ... ... ... табысы кей кездері республика бюджетінен
асып кетеді. Бұл еңбек ... ... ... ... ... ... жүрген азаматтары жіберетін ақшасы 300 миллион долларды
құрайды. Бұл республиканың 1 жылдық бюджетінен көп ақша болып табылады..
Ал Тәуелсіз Мемлекеттер ... мен ... ... миграция жөніндегі
тәуелсіз кеңес өкілдерінің айтуынша [11] , бір ... ... ... Азия ... осы ... заңдарының осалдығынан
орын алуда. Бұл ретте мемлекеттік мекемелер де әртүрлі мәлімет таратуға
мәжбүр болады. Мәселен, 2003-ші жылы ... ... ... ... ... шекарасынан 7 жарым миллион адамның өтіп, осының 7
мыңға жуығының заң бұзғандығы анықталып, олардың 1160-ы ... ... ... Дәл осы ... ... ... ішкі ... заң бұзған мигранттар санын 100 мың қылып көрсетіпті. Визалық
жүйемен ... ... ие ... ... заң ... деп ... ... Ол негізінен өздерін заңсыз жұмысқа жалдайтын қалталы
азаматтардың кесірінен заң бұзған болып шығады екен.
Жоғарыда аталып кеткен көптеген тәуелсіз эксперттердің және көші – ... ... ... біз ... миграциялық
заңнамасындағы бірқатар кемшіліктерді байқап отырмыз. Себебі Қазақстан
көрші елдерден ағылып келген иммигранттар санын қысқартуға дәрменсіз.
Олардың көбісі жұмыс іздеп, жұмыс берушіге ... ... ... ... елдегі отбасына жөнелтуді жөн көреді. Осылайша, олар басқа
елде күн ... ... ... бұл заңсыз иммигранттардың келуі жұмыс
берушіге тиімдірек болып табылады. Себебі олар жергілікті халықтан гөрі
көрші елдерден келген еңбек имммигранттарына аз мөлшерде жалақы ... ... ... Осы ... ... ... біз ... мемлекеті
бекіткен бағдарламасы (2001-2010) бойынша мынадай бағыт – ... ... ... ... ... және ... қорғау министрлігінің жеке жұмыспен қамту агенттіктерінің
қызметіне бақылауды жүзеге асыратын бірнеше бағыты бар: лицензиялау,
міндетті түрде есеп ... ... ... Қазақстан Республикасы
заңнамасына және еңбек делдалдығы саласында белгіленген сәйкестігін
кезеңмен тексеру.
Бекіткен заңнамаға сәйкес иммиграция квотасына енген оралмандарға біржолғы
қаржы көмегі, тұрғын үй ... ... ... және тағы да ... қызметтер: орналасу және тұрғын үй сатып алуға көмектесу;
медициналық көмек, оқыту (оның ... ... ... орта және ... ... алу), әлеуметтік қызметтер мен әлеуметтік қамтамасыз ету,
жұмысқа орналасуға көмектесу және басқа қызметтер көрсетіледі. Оралмандарды
әлеуметтік қолдауға 5 млн.теңге бөлінді.
Квотадан тыс келген ... ... ... ... ... ... ... және олардың бейімделуіне көмек көрсету
және кейбір өңірлерде жергілікті деңгейде квотадан тыс Бағдарламаға сәйкес
өңірлік деңгейде оралмандарды жұмысқа орналастыру бойынша көмек
көрсетілуде. келген ... ... ... ... ... ... қатар, заңсыз еңбек көші-қоны мәселелерін шешу үшін
Орталық-азия өңірі елдерінің мүмкіндіктерін біріктіру қажет. Уақытша
үкіметаралық ... ... және ... ... ... ... ... келісу тетігі болуы мүмкін.
Көшіп-қонушылардың еңбек құқықтарын іске асыру кезінде туындайтын мәселелер
– бұл көшіп-қонушылардың келген елде кездесетін жалғыз мәселе емес.
Тәжірибе көрсетіп ... ... ... ... көшіп-
қонушылардың құқықтары жиі бұзылады. Халықтың осы санатының өтініштерін
ұзаққа созбай қарау мақсатында көші-қон қызметінің әрекетіне бақылауды
күшейту қажет.
Қорытынды:
Миграциялық ... ... ... ... кейінгі әлемнің
көпполюстік жүйеге ауысуы, әлемдік саясаттың, экономиканың, әлеумет пен
мәдениеттің жаһандану үрдісі әсер етті.
Таяу Шығыстағы мұнай-экспорттаушы елдерде мигранттардың ... оның ... ... ... 70% -ы ... құрайды.
Сонымен қатар Латын Америка елдерінде – Аргентина, ... ... ... Азия – ... Гонконг, Жапония; Африка (ОАР) елдерінде
миграциялық сальдо көрсеткіші жоғары. Ал Израиль елінде орыс мигранттары
көп таралған.
Қазіргі таңда әлемдік рынокта жұмысшы күшін жабдықтаушы ... ... ... ... ... ... ... Түркия, ТМД.
Қазақстанда пайдаланылатын шетелдік жұмыс күшінің белгілі ... ... ... ... ... ... істейтін біліктілігі
төмен адамдар басым.
ХХ ғ. соңғы онжылдығында республика халқы 1.2 ... аса ... ... мен ... 3.6 ... жуық ... жж. ... -
807 мың, эмигранттар – 2772 мың, барлығы – 3579 мың) адам ... ... ... ... да едәуір өсе түсуде. Республикадан
басқа мемлекеттерге қоныс аударушылардың басым бөлігі ... ... ... ... ғылыми сала қызметкерлері. Бұл ... ... ... және шыққан жерлеріндегі этникалық құрылымына, халықтың
білім деңгейі мен ... ... ... ... тұру
деңгейінің өзгерістеріне және табиғи өсім үрдістеріне әсер ... ... ... жастық-жыныстық құрамы көші-қоншылардың белсенділігін
айқындайды.
Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың 2009 ж. 6 наурыздағы «Дағдарыстан жаңару ... атты ... ... ... ... әлемді алаңдатқан күйзеліс
кезеңінен шығудың жолдарын қарастыра ... ... ... ... мәселе ретінде елдегі әлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз етуді атап
көрсетеді [1]. Әлеуметтік тұрақтылықтың еліміздің ... ...... ... ... ... оң ... Ал, халықтың өсімі – мемлекеттің
алдында тұрған үлкен мәселе. Оны шешу – ... ... ... ... ... ... бола ... халықтың саны өспесе, ұлт болшағына үлкен ... ... Осы ... ... ... ... өсімімен қатар,
елдегі этнодемографиялық дамудың қозғаушы күштерінің бірі – ... ... өте ... процесіне байланысты Қазақстан республикасы да салиқалы саясат
жүргізе бастады. Ол саясат халықтардың орналасуына, тұрғындар өмір ... ... ... ... ... ... және әртүрлі нысанда көрініс табуда. Бұл үрдісті жүргізу тетігі
мемлекеттік ... ... ... мен ... ... ... мәні мен ... барлық ғылыми білімдердің
қарастыратын мәселесіне айналуда. Сондықтан да, 1991-2009 жж. көші-қонның
Қазақстан ... ... ... ... зерттеу
Отан тарихы ғылымының тарихи демография саласындағы өзекті ... ... ... ... ... саясатының салалық
бағдарламасына сәйкес Қазақстан Республикасының әлеуметтік және еңбек
заңнамасы қолданылатын мигранттарды әлеуметтік корғауды ұйымдастыру жөнінде
шаралар жүзеге асырылуда.
Мұндай жағдайларда, ... ... ... ... ... және олардың табыстарына зиян келтірмеу ушін ішкі еңбек
рыногы мен жергілікті халықтың мүддесін қорғау жөнінде шаралар ... ... ... күшін енгізуге арналған квотаны белгілейді
және оны қатал бақылайды, шетелдік мамандарды қазақстандық мамандармен
ауыстыру саясатын қатал жүргізуде. Шетелдік ... ... ... ... жұмыс
берушілер қазақстандық қызметкерлерді даярлау, қайта даярлау және
біліктілігін арттыру, бар ... ... ... қалу, қазақстандық
азаматтар үшін қосымша жұмыс орындарын құру жөнінде өзіне міндеттемелер
алады.
Қазақстан ... ... және ... ... қорғау
министрлігінің жеке жұмыспен қамту агенттіктерінің қызметіне бақылауды
жүзеге асыратын бірнеше бағыты бар: лицензиялау, міндетті түрде есеп беру,
агенттіктер қызметінің Қазақстан Республикасы заңнамасына және ... ... ... ... ... тексеру.
Адамдардың ұлттық шекаралар арқылы көшіп-қонуы мен қоныс аударуына
байланысты мәселелер бір ... ... ... табуы мүмкін емес. Көші-қон
елдер арасындағы ынтымақтастық негізінде басқарылуы ... ... ... ... ... ... ... форматта реттейтін нақты халықаралық келісімдік база
құрылды,атап айтқанда, ТМД елдерімен, Еуразиялық экономикалық қауымдастық
(ЕурАзЭҚ), Орталық Азия экономикалық қауымдастық және Шанхай ... ... ... ... ... үшін еңбек миграциясы мәселелерін екітарапты
форматта реттеу өзекті болып ... ... ... ... ... Федерациясымен және өзге де шекаралас мемлекеттермен қатынастарды
айта кеткен жөн және олар одан әрі ... ... ... ... ... ... саласында күштерінің
нығаюы үшін ОБСЕ механизмін пайдалануды ұсынды.
Адам құқықтары жөніндегі уәкілеттінің шет елдердің омбудсмендері
мекемелерімен ынтымақтастығына тарту тәжірибе алмасу және ең ... ... ... ғана ... шет ... Орталық Азия
тұрғындарының, соның ішінде Қазақстан азаматтарының және Қазақстандағы шет
ел азаматтарының бұзылған құқықтары мен ... ... ... ... де ... табылады.
Шетелден келген жұмыс қолының құқықтары заңды түрде ... ... ... мақсаты - шетелде жүрген немесе шеттен келіп Қазақстанда
еңбек етіп жүрген жұмысшылардың бүгінгі жай-күйімен танысу, ... ... ... беру ... ... ... қатар олар еңбек мигранттарына
арнап тәжік, қырғыз, өзбек және қарақалпақ тілдерінде түрлі ... ... ... Онда ... мен ... берушінің арасында қандай
құжаттар рәсімделуі қажет және келеңсіз жағдай бола ... ... ... ... ... ... ... күшінің жетіспеуі әлемнің барлық елдерінде сезілуде. Сондықтан еңбек
мигранттары құқының қорғалуына барлық орган мүдделі болуы ... ... ... өз ... өзге елге ... ... дәйектері өте көп.
Демек, жұмыспен қамтимыз деп жеңіл жолға ... ... ... ... деп ... ... қара жұмысқа жегіп қоятын жәйттар өте көп.
Сондықтан еңбек мигранттарының мүддесін қорғайтын жоба бұл тұрғыда
туындайтын мәселелердің заңды ... іске ... ... ... ... ... қолына деген тапшылық өз шешімін табады,-дейді мамандар.
Қорытындыласақ, жоғары аталған барлық жұмысшы күшінің халықаралық
миграцияның үрдістері қазіргі таңда күрделі мәселе ... ... ... ... күшінің халықаралық мигграциялық жағдайына,посткеңестік
кезеңіндегі Орталық Азияның жұмысшы күшінің халықаралық миграциялық
статистикасына, Орталық Азиядағы көпұлтты Қазақстанның жұмысшы күші
миграциялық үрдістеріне, ... ... ... ... ... ... ... эксперттердің пікірлеріне анализдік талдау жасалды.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық еңбек бөлінісі.Халықаралық интеграция.Халықаралық сауда.Халықаралық қаржының валюталық ұйымдары.Жұмысшы күшінің халықаралық миграциясы20 бет
Халықаралық еңбек бөлініс жайлы13 бет
Халықаралық еңбек бөлінісі жайлы11 бет
Халықаралық еңбек күші миграциясы7 бет
Әлемдік экономика7 бет
Әлемдік экономика жайлы20 бет
Еңбек күшінің халықаралық миграциясы24 бет
Жұмысшы күшінің миграциясы6 бет
Қазіргі кездегі жұмысшы күшінің миграциялық тартылуы және негізгі орталықтары мен ауқымы30 бет
Жалақы және жұмыссыздық түсінігі. Қазақстан Республикасындағы еңбек нарығын талдау29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь