Консерві өнеркәсібі

1. Кіріспе.
2. Әдеби шолу

Шикізатқа сипаттама
Қосымша материалдарға сипаттама.
Ыдысқа және қақпаққа сипаттама.
Дайын өнімге сипаттама

3. Өнімнің құрам бөліктерінің қатынасын анықтау әдістері

4. Эксперименттік бөлім.
4.1. Жаңа өнімге рецептура құру.
4.2. Жаңа өнімнің химиялық құрамына анализ жасау.
4.3. Қорытынды жасау.

5. Жеміс.көкөніс өнімдерінің қауіпсіздігі

6. Қолданылған әдебиеттер.
Консерві зауыттарын жаппай жобалау жұмыстары 30 жылдардан басталды.
Орташа куатты консерві зауыты жылына шамамен 50 мың тонна өсімдік шикізатын өңдей алады. Алайда мерзімге байланысты консерві зауытының жазда тәуліктік өнімділігі 400 т; ал ірі зауыттардың тәуліктік өнімділігі 2 мың тонна. Егер көптеген ірі консерві зауытының шикізат аймағының радиусы 100км болса, бұл шикізатты өсіру аймағынан консерві зауыттарына жеткізу жұмыстары соншалықты қиын екенін көрсетеді.
Бірнеше жыл бұрын жемістер мен көкөністер консерві зауыттарына ағаш жәшіктері арқылы жеткізілетін. Кейбір консерві зауыттарында осындай тасымалдау құралы әлі күнге дейін қолданылуда. Шикізатты ағаш жәшіктерде тасымалдаудың бірқатар кемшіліктері бар, олар: тиеу-түсіру жұмыстарының қиындығы, жәшіктерді санитарлық өңдеудің қиындығы; әсіресе, жәшіктерді жасайтын ағаш қырланып, өңделмесе. Сонымен қатар, ағаш жәшіктерді үздіксіз жөндеп, жаңартып отыру қажет.
Соңғы кездері алмаларды, баклажан және кейбір тамыр жемістерді шикізат алаңына ыдыссыз тасымалдау қолданылып жүр. Бұл кезде машинамен жеткізілген шикізатты тасымалдау гидравликалық және басқа да транспортерлермен жүзеге асырылады.
Консерві өнеркәсібіне томат пастасы, жасыл бұршақ, жеміс-жидек шырындарын және басқа да консервілер өндіруге жоғарғы өнімділіктегі механизацияланған және автоматтандырылған линиялар енгізіледі. Бұл линиялардың бір бөлігі бізде өндіріледі, ал бір бөлігі Венгриядан әкелінеді. Сонымен комплексті линияларды және бөлек машиналар және аппараттарды.
1. М. Қожабеков, Г. Қожабекова
«Дәрілік өсімдіктер»
Алматы, «Қазақстан», 1982ж-182бет
2. К.У.Ушбаев, Г.К.Никонов.
«Леченые свойства растений Казахстана»
Алматы, 1994г – 214бет.
3. Под редакцией А.АПокровского
«Химический состав пищевых продуктов»
Москва, «Пищевая промышленность», 1977 – 453с.
4. Под редакцей А.К. Смагулова
«Качество и безопасность сельскохозяйственной пищевой продукции»
Алматы: Казахскиий Национальный Аграрный Университет, 2002–544с
5. Л.В.Донченко, В.Д.Надынта
«Безопасность пищевой продукций»
Москва: Пищепромиздат, 2001 – 347с
6. Л.К. Сафина, Е.П.Петров
«Аптека на грядке»
Алматы: Қайнар, 1990 – 368с.
7. В.В.Закервский
«Безопасность пищевых продуктов и биологически активных добавок к пище»
ЗАО ГИОРД, 2004г – 278с.
8. А.Н.Самсонова, Л.И.Калупная, З.С.Гусаченко, С.М.Немец.
«Справочник технолога плодоовощного консервного производства».
Москва: Легкая и пищевая промышленность, 1983г – 387с
9. А.Ф. Фан-Юнг, Б.Л.Флауменбаум.
«Технология консервных плодов, овощей, мяса и рыбы».
Москва: «Пищевая промышленность», 1980 – 485с
10. Под редакцей В.И.Рогачева.
«Справочник по производству консервов», 4 том.
Москва: «Пищевая промышленность», 1974г – 528с
11. М.Е.Дикис, А.Н.Мальский
«Технологическое оборудование консервных заводов»
Москва: «Пищевая промышленность», 1969г – 495с
12. Бас редактор: Р.Н.Нұрғалиев.
Шаңырақ (қысқаша ұй-тұрмыс энциклопедиясы) 1983 – 568бет.
13. З.А.Кац.
«Производство сущеных овощей, картофеля и фруктов». – 2-е изд, перераб. и доп.
Москва: Легкая и пищевая промышленность, 1984г – 216с.
14. В.А.Воскобойнивов, В.Н.Гуляев, З.А.Кац, О.А.Попов.
«Сущеные овощи и фрукты».
Москва: «Пищевая промышленность», 1980г – 190с.
        
        1 Кіріспе
Консерві зауыттарын жаппай жобалау жұмыстары 30 ... ... ... ... ... шамамен 50 мың тонна өсімдік
шикізатын өңдей алады. Алайда мерзімге ... ... ... ... ... 400 т; ал ірі зауыттардың тәуліктік өнімділігі
2 мың тонна. Егер ... ірі ... ... шикізат аймағының
радиусы 100км болса, бұл шикізатты өсіру аймағынан консерві ... ... ... қиын екенін көрсетеді.
Бірнеше жыл бұрын жемістер мен көкөністер консерві зауыттарына ағаш
жәшіктері ... ... ... ... ... ... құралы әлі күнге дейін қолданылуда. Шикізатты ағаш жәшіктерде
тасымалдаудың бірқатар кемшіліктері бар, олар: ... ... ... санитарлық өңдеудің қиындығы; әсіресе, жәшіктерді
жасайтын ағаш қырланып, өңделмесе. Сонымен қатар, ағаш ... ... ... ... ... ... алмаларды, баклажан және кейбір тамыр ... ... ... ... ... жүр. Бұл ... ... шикізатты тасымалдау гидравликалық және басқа ... ... ... өнеркәсібіне томат пастасы, жасыл бұршақ, жеміс-жидек
шырындарын және басқа да ... ... ... өнімділіктегі
механизацияланған және автоматтандырылған линиялар енгізіледі. ... бір ... ... ... ал бір ... Венгриядан
әкелінеді. Сонымен комплексті линияларды және ... ... ... ... Италиядан, ФРГ-дан, Франциядан, Япониядан сатып |
|алады. Механикалық жинау комбайындары және шикізатты ыдыссыз жеткізу ... ... ... ... ... ... тез төмендететін банкадағы |
|консервілерді қоймада өңдеу линиясы енгізілуде. ... ... жаңа ыдыс түрі ... ... ... оңай ... шыны |
|ыдыстар, жұқа қаңылтыр ыдыстар, полимер ыдыстар. Үлкен ыдыстарда ... ... және ... тамақтануға арналған түстік консервілер дайындалады.|
| ... ... ... ... ағымда жоғарғы температурада |
|стерильдеу, үздіксіз булау және т.б. сияқты жаңа техника және технология ... және ... ... ... жидектер және көкөністер шырындарын, тез мұздатылатын |
|дайын түстік тағамдарын, әртүрлі шикізат қоспасынан жасалған жеміс-жидек ... және ... ... ... өнім ассортименті кеңейіп ... ... ... зауыттарының жұмыстарының үлкен кемшілігі жыл ішінде ... ... ... ... ... Осы мезгілдік процеспен |
|күресу үшін қыстық периодта өнделетін жартылай фабрикаттар дайындалады. Келесі|
|өндірістік ... үшін ... ... ... сақтау кеңінен |
|қолданылады. Бұрын кеңінен қолданылған жартылай ... ... ... ... ... өніммен қамтамасыз ететін рационалды әдіспен |
|консервілеумен ... ... ... ... ... Мысалы: цитрусты жемістер ... ... ... ал қабығы алкогольсыз сусындар өндірісінде |
|қолданылытын эфир ... ... ... ... ... май, ... ... активті көмір, тыңайтқыш және басқаларын |
|алу өндірістерінде кеңінен өңдейді. Консервілеу процесінде шикізатты химиялық,|
|биохимиялық және физико-техникалық өңдеу әдістері кеңінен қолдануда, ... ... ... ... ... және сығылған шырынды фермент препараттарымен|
|өңдеу; жемістерді өңдеу кезіндегі эфир |
| ... ... ... ... және ... вакуумды салқындату және |
|т.б. Консерві өндірісінде ионды сәулелендіру әдісін қолдану жөнінде зерттеулер|
|жүргізілуде. ... ... ... ... ... ... Негізгі мақсаты |
|шикізатты құрамындағы бағалы заттарын жоғалтпай, ұзақ сақталатындай етіп өңдеу|
|керек. Жеміс-көкөністерді жас күйінде сақтау ... олар тез ... ... ... ... мерзімі қысқарады. ... ... ... ... ету ... ... бір дәрежеде энергия |
|жұмсайды. Сол энергияны ол тағамдық заттардан ... ... ет, ... сүт, |
|жұмыртқа, жеміс-көкөністер жатады. Адам өзін ... ... үшін және ... |
|етуге қабілетті болу үшін күнделікті 80г белок, 80-100г май, 400-500г көмірсу |
|және ... ... ... қабылдау керек. Осы тағамдық заттармен |
|жыл бойына қоректену үшін ... ұзақ ... ... ... ... ... бұзылатын тамақ өнімдерінің сақтау мерзімін консервілеу арқылы ұзартуға |
|болады. Өнімдерінің ... ұзақ ... ... үшін ... ... ... жүретін биохимиялық процестерді тоқтататын, өнімдегі ... ... ... өңдеуді консервілеу дейміз. |
|Консервілеу деп ... ... ... ... дайындалып, |
|тұмшаланған ... ... ... ... ... жоймай сақтаудың |
|кепілдігі бар өнімдерді айтады. ... ... ... зарасыздандыру және пастерлеу, кептіру, |
|мұздату, суыту, қант пен тұздың жоғары концентрауциялы ерітінділерін ... ... ... ... антисептиктер қолдану жатады. Оның |
|негізгі өнімдерді сақтауда бұзылуды тудыратын микроорганизмдердің дамуы мен |
|ферменттердің қызметін ... ... бір ... жасау болып табылады. |
|Консервілеу – ұзақ сақтау, мысалы: етті, балықты, ... т.б. ... ... арқылы сақтаудың қолайлы режимдерін жасау арқылы бұзылудан |
| ... бір ... ... ... ... ... өнімге консервілеуші әрекет |
|жасау бойынша консервілеу әдістері физикалық, физикохимиялық, химиялық және ... ... ... ... ... ...... және жоғарғы температурамен ... ... ... ... микробтардың дамуы мен ферментердің әсерін |
|жою ... ... ... суыту және мұздату консервілеудің қолайлы ... ... ... бұл кезде тамақ өнімдерінің дәмдік және тағамдық ... аз ... ... және ... кезінде, яғни төменгі температурада |
|микробтардың өмір сүру ... ... ... ... ... |
|мерзімі ұзақ емес 1,2,3 тәулік, себебі мұндай температурада микробтар әлі де ... ... ... ... ұзақтау сақталады. ... ... ... ... және ... ... |
|Пастеризация - әртүрлі зиянды микробтардан залалсыздандыру мақсатында ... ... бір ... бойы ... ... температурада қыздыру. |
|Бұл әдіс жоғары температураға дейін қыздыруға келмейтін тағамдарды ұзақ ... ... үшін ... ... өнімді 63-65С ... ... 30-40 ... бойы және 85-90С ... дейін 1-1,5|
|минут бойы қыздырады. Пастерлеу кезінде микробтардың вегетативті формалары ... ... ... ... ... ... ... өнімдер |
|ұзақ сақталмайды. Кейде сақтау ... ... ... 70-80С ... 24 ... ... ... рет пастерлеу қолданылады. Бұл процесс|
|тиндаллизация деп аталады. ... ... ... ... ... ... белгілі бір |
|уақыт бойы жылулық өңдейді. Бұл кезде барлық микробтар мен споралар жойылады. ... ... ... ... оған жаңа микробтар түспейді де, ... ... ұзақ ... |
| ... ... тағамдық құндылығы төмендейді, себебі стерильдеу кезінде ... ... ... және ... ... мен қант ... ... бір бөлігі бұзылады. ... ... ... ... 18 ... ... Аппар деген ғалым ашқан. Әр |
|өнімдерді салу үшін әр түрлі консервілеу банкілері қолданылады: шыны, ... ... ... және біріктірілген пакеттер. Консервілеу әдістері |
|консервілеу принциптеріне негізделген. Орыс ғалымы Никитинскийдің ұсынған ... 3 ... бар: 1. ... 2. ... 3. ... ... табиғи имунитетін пайдалануы өсімдік шикізатының қысқа уақытта ... биоз ... деп ... ... ... химиялық фактілермен әсер ету арқылы микробтардың тіршілігін|
|тежеу анабиоз деп атаймыз. Оларға кептіру, суықпен өңдеу, маринадтау әдістері |
|жатады. ... ... ... ... әсер ету ... ... ... жоюды абиоз деп атаймыз. |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
2. ... ... ... ... – оның ... ... минералды тұздар мен витаминдер көп
мөлшерде болады. Шатыргүлділер тұқымдасына жататын өсімдік туысы. Тағамдық
және мал азықтық ... бар. ... ... құрамында 88,8 % су, 1,1%
азотты заттар, 0,2% май, 9,2%көмірсу және ... бар. ... ... ... ... ... ... орын алады, олар адам
организміндегі зат алмасуға және организмнен ... ... ... ... әсер ... ... ... көзі. Сәбіз каротиннің, ... ... ... негізгі көзі болып табылады. Қыс айларында сәбіз
каротиннің жалғыз көзі болып ... ... ... ... В,
РР, В, В және С витаминдері бар. Ол негізінен каротин түрінде
болады. Ксантофиямен ... ... ... ... ... түс ... көп бөлігі сәбіздің сыртқы қабатында болады. Тамыр жемістерінің
өзекшесінде олар азырақ болады және ашық түске ... ... ... Ғе, ... ... ... тұрады.
Сәбіз ерте пісетін 70-100 күнде, орташа пісетін 125 күнге дейін және
кеш пісетін 125 күннен жоғары ... ... ... ... ... ... ... тәрізді, домалақ
және ұршық тәрізді болады.
Сәбіз ежелден белгілі ... ... ... Оның ... ... ... ... түрде кездеседі. Ал егер оның ... ... ... ... ол ... ... бірінші орын алады.
Құрамында белгілі мөлшерде А витамині (каротин), С ... және ... ... ... ... оның ... ... орта
факторына және пісу дәрежесіне байланысты. Оның пісу ... ... ... ... ... және ... максимумына жетеді.
| ... ... ... ... ... бар. ... қабығы – яғни, бағалы заттар|
|және биологиялық эффективті материалдар, соның ішінде каротин жиналатын қабат |
|бар. Ортасына жақынырақ ашықтау ... ... ... ал ортасында |
|одревеснелая часть өзегі орналасқан. Оның құндылығы аз, ... ... ... |
|Егер аз болса, сәбіз құндылығы жоғары болады. Өндірістерде осындай сорттары |
|бағалы болып ... ... ... ... өз ... ... ... талаптарға сай болуы |
|керек: ... жас, ... ... және ауылшаруашылық зиянкестермен |
|зақымданбаған; түсі – біртекті, белгілі ботаникалық ... ... ... ... – ұсқынсыз емес болуы керек. Тамыржапырақтарының өлшемі (ең үлкен |
|көлденең диаметрі ... ... ... ... ... – 1-24 мг, Е ... – 0,63 мг, С ... - 1-14мг, В |
|витамині – 0,12 мг, никотин ...... ... ...... |
|рибофлавин (Ввитамині) – 0,05мг, тиамин (Ввитамині) – 0,05мг, биотин|
|– 0,25-0,6мг, фоли қышқылы – 9мг. ... ... ... ... және ... ... ... |
|құбылысты ш/з. Жапырақ бетінде бүршіктер орналасқан. Өзегі (әртүрлі ұзындықта)|
|жапырақтарға қарағанда ... ... ... болып келеді. Сондықтан ол |
|қаншалықты аз ... ... ... ... ... ... ... |
|бірге, түбіртекте терең өскен өзек оның жарылуына әсер етеді. ... ... ... ... және оның ... байланысты. Ең |
|тығыз ... ... ... ... ... ... қырыққабат |
|негізінен нәзігірек, тәттірек және жақсы сақталады. ...... ... ... ... (Са, К, фосфор, темір және т.б.)|
|С,РР,В тобының витаминдерінің, каротин, органикалық қышқыл және бағалы ... ... ... ... ... ... ... ... ... – 32-50кг құрайды. ... ... ... ... ерте пісетін пісу уақыты 100-105 күн, |
|орташа пісетін пісу уақыты 115-130 күн және кеш ... пісу ... 140-160 ... деп ... ... сатуға дайын болғанда немесе техникалық пісу жағдайына жеткенде ... ... ... ... ... әлі ... ... сәйкес тығыздыққа |
|жеткен жоқ, бірақ тағамға бірден ... ... ... ... ... ... ... тығыз түбірге ие, сонымен бірге сақтауға және ... ... ... ерте ... ... жас ... ... қыркүйекке дейін |
|қолдануға болады. Ұзақ сақтауға және ашытуға қырыққабаттың бұл сорттары ... Бұл ... аз ... және салмағы 1,5кг дейінгі аз |
|өлшемді түбіртекпен сипатталады. ... ... ... ... жас ... және ... қолданады. Ол |
|салмағы 2-3кг болатын ірілеу көлемдегі түбірлермен және оның біршама ... ... ... ... сорттарына Вальтьевская, Слава ... ... ... ... ... үлкен тығыздықтағы түбірмен |
|ерекшеленеді және қыстық сақтауға бара алады. ... ... ... ... қысқы сақтауда және ашытуда қолданылады. Ол |
|ірі көлемге, тығыз түбірге және жақсы жатымдылыққа ие. Кеш ... ... ... ... ... үшін кеш ... ... сорттарын өсіреді. Қыстық|
|сақтауға Амагер 611 және Амагер 1474 - өте кеш сорт ... ... ... ... әдетте 3-4 кезеңде, пісу дәрежесіне байланысты |
|таңдап жинайды. Қатты піскен түбіртек тез жарылады, сондықтан мұндай ... ... ... Қырыққабаттың орта және кеш сорттарын 1 |
|кезеңде жинайды, ... және ұзақ ... ... ... 1-2 ... ... жапырақтарымен және ұзындығы |
| |
| |
| |
|2 ... ... ... ... ... ... ... жапырағынан |
|тазартып, бірден өңдеуге немесе өткізуге жібереді. ... ... ... ... сұр және ақ шірікке ұшырайды. ... ... ... ... ... сұр ... қабықтың түзілуімен |
|сипатталады, соңында жапырақтары шіриді. Түбір ішіне сұр ... өте жай ... ... ... ... ... жоғарғы жапырағында шырыш пайда болады. Сосын ақ ... ... ... ... ... ... сүр ... қарағанда тез жүреді. |
|Осы саңырауқұлақ ауруларымен күресу түбіртектегі ауру жапырағын тазартуды және|
|бір қатар ... ... ... қажет етеді: сақтау үшін тек |
|сау түбірлерді таңдау, қырыққабатты салар алдында сақтау орнын дезинфекциялау,|
|оларға ... ... және ауа ... ... ... ... ... В каротин-0,06мг, Е витамині-0,1мг, С витамині|
|– 30-60мг, Ввитамині-0,1-0,14мг, никотин қышқылы- ... ... ... – 0,18мг, рибофлабин (Ввитамині) – 0,07мг, тиамин ...... ...... фоли ... ... ... Бұрыш – негізінен Мексика мен Гватемаладан шыққан ежелгі ... ... ... ... ... ... біздің |
|эрамызға дейінгі 700-2000 жыл бұрын шыққандығын көрсетеді. Ал оның Еуропаға ... ... ... ... ... ... ... өте бай және басқа өсімдіктер арасында ең маңыздысы болып |
|табылады. Мұнда С витамині қара қарақатқа қарағанда ... ... ол ... жақсы піскен жемістерде көп. Ал А витамині сәбізге қарағанда бұрышта |
|көп. Бүрыш құрамындағы тиамин, рибофлабин, ... ... ... және ... Р ... ... қосылысы адам организміне, оның ... ... ... ... ... Тәтті бұрыш жемістері |
|көмірсуларға, ... қант ... ... және полисахаридтерге (крахмал,|
|пектин, клеткатка) натрий, кальций, темір, фосфор, әсіресе калий тұздарына ... ... ... онда ... қышқылдар, белок және майлар бар. ... ... – гипо және ... ... ... ... өнім болып |
|табылады. ... ... оған ... ... дәм беретін, тіпті 0,001% концентрациясында|
|капсицин алколонды бар. Көкеністі ... ... ... ... ... |
|мөлшері 10-100 есе аз болады. ... ... ... құштарлығын ашатын астатым немесе консервілеуде қосымша |
|тағамдық ретінде қолданылады. ... ... ... ... ... ... өткір сортты бұрыш тұндырмасын,|
|ем ретінде сыртқы ауруларға, яғни ревматизмге, радикулитке, ал медицинада |
|бұрыш пластірін жасауда ... ... ... ... иісін ежелгі гректер және римдіктер жоғары бағалаған, |
|яғни көңіл-күйді көтеруге, жақсы кештерде ... өз ... ... деп ... ... римдіктерде белгілі бір қонақтар келгенде бөлмеге жалбыз ... шашу ... ... ... ... ... ... өсімдіктің ойлау|
|қабілетін жоғарылататын қасиеті бар деп жас жалбыз шоғын басына салып жүрген. |
|Бұрыш ... ... ... ... Ол Украина, Белоруссия аймақтарында |
|өседі. Оның жапырақтары, эфир майы және ... ... ... ... |
|ментол кеңінен қолданылады. Жапырақ құрамындағы эфир майының мөлшері ... ... Май ... ... ... ... жасмон, пулегон, |
|цинеол, лимокен, ментол эфирі және көміртегілер. Эфир майынан басқа өсімдікте |
|каротин (40%), урсол (0,3%), және ... (0,1%) ... ... ... ... заттар (11%), С, К |
|витаминдері, каротин бар. ... ... ... ... ... ол құрамындағы май мен қосымша|
|компоненттер мөлшеріне байланысты басқа түрлерімен бірдей және солармен бірге|
|қолдануға болады. ... ...... ... ... ... жалбыздан |
|көп айырмашылығы жоқ. Ол Қазақстанның барлық облыстарында кеңінен таралған, |
|тек солтүстікте сирек кездеседі. |
| |
| ... ... оның ... ... ... жиналған бүтін немесе |
|майдаланған (25 мм-ге дейін) жапырақтары қолданылады. Жапырақ жиектері сирек |
|тісті, түсі ...... иісі ... ... дәмі ... ... ... Жапырақ құрамында 2,2%-ке дейін эфир майы бар, оның ішінде |
|39,7% ментол, 21% ментон, 13,2% пиперитон, 3,5% ... және ... ... бар. Эфир майынан басқа жапырақта флавоноидтар (0,15-0,41%), ... ... ... акацетин, кверцетин, гесперидин ... ... ... ... (0,2%), ... (0,4%), ... ... |
|кофейн, розмарин қышқылдары, С, РР, Е витаминдері, каротин, антоциандар бар. |
|Емдік қасиеттері. Жалбыздың негізгі биологиялық активті заты болып ментол ... ... ... ол нерв жүйесін қоздырады, Сұйық және ... ... ... Бұл ... ... ... ... Ерінгүлділер тұқымдас көп жылдық шөп тектес өсімдік. Ол біздің ...... ... және ... өсіріледі. Оны бақтарға, |
|огородтарға және гүл бақшаларға егеді. ... ... ... бойында күрделі құрамында эфир майы, сондай-ақ |
|алкалоидтары мол деп танылған жапырақтары ... ... ... ... ... қарсы және нәзік хош иісті дәрі ретінде |
|стоматитте, қызыл иек ... ... ... баспада, сондай-ақ жоғары |
|тыныс органдарының қатарында ауызды және ... шаю үшін ... ...... мен ... ... іш өтуге қарсы және жұмсартуға |
|арналған дәрілер қоспасының ... ... ... жылы ... ... ауданының Н.А.Грачин бастаған дәрігерлер тобы ... және ... ... ... полимиелиттен кейінгі |
|жарылулармен және контрактуралармен ауырған науқас адамдарды өте ... ... ... әр ... ... ... ... бұл ауруларды шалфей |
|ваннасымен емдеп айықтырғандығы кезінде шипалы ... ... ... ... ... ретінде баспасөз бетінде жарияланды. |
| ... ... ... ... ... түсіретін, әл беретін, несеп |
|жүргізетін, жел ... қан ... дәрі ... ... ұсынады. |
|Н.И.Соломченко шалфейді қақырық түсіретін дәрі ретінде емхана жағдайында ... оның ... әсер ... көзі ... ... ... көп ... ... он бес грамм шалфей жапырағын бір стакан суға |
|салып, сол ... ... ... ... ... ... ... басқадай қосалқы аурулары жоқ өкпе туберкулезімен ... ... ... деп ... ... медицинасында шалфейді көпке мәлім, әйгілі дәрі деп есептейді. Оны халық|
|осы ... ... ... мен өт ... ... пен бүйрек түбекшесі ауруларына, |
|іш өткенге, еттеккір қалыптан тыс көп ... іш ... ... ... ... және суық ... ем үшін ... келген. ... ... ... әсер ететін, қарын шырынының бөлінуін жақсартатын және|
|нервіні нығайтатын қасиеті бар деп саналады. ... ... жаңа ... тіс ... ... ... ... пайдаланады.|
|Кейбіреулер жалбызды пышақ ұшымен алып, астың дәмін келтіру үшін тамаққа ... Ескі ... ... жіне ... ... ... ... шүберекке |
|құйып жапсырады. Аяқ терлегенде одан ванна жасап пайдаланады. ... ... ... және жылы жерлерде жақсы өседі. Суыққа төзімсіз. ... ... не ... бес ... ... ... жапырағы кезектесіп |
|орналасқан, ұзын сабақты, түкті. Тамаққа ... ... ... |
|ішінде орамжапырақтан кейін екінші орынды алады. Олардың каллориялығы төмен, |
|дәмдік ... ... ... ... ... де, ... және тұздау |
|үшін де кең қолданды. Тамаққа жетілмеген түрінде нәзік, тығыз жұмсағы бар, ... ... ... ... ... кезде қабығы мен жұмсағы ... ... ... сулы және ... ... ... 95-96% су, |
|4-5% қ.з. Оның ішінде 2-2,5% қант, 2,2-2,7% көмірсу, 1% белок, А,В,С ... бар. ... ... ... ... ... оң әсер ... |
|Өлшемі бойынша қияр майда (ұзындығы 71-90мм), орташа (91-120мм) және ірі |
|(120мм-ден ... ... ... |
| ... ... бойынша ерте пісетін және кеш пісетін, бетінің күйі бойынша |
|тегіс және бұдырлы болады. ... ... ... ... Сыртқы түрі бойынша қияр балғын, бүтін, сау,|
|ластанбаған, механикалық зақымданбаған, пішіні мен түсі ботаникалық сортына ... болу ... ... ... ... солып қалған, үсіп қалған, сары |
|тұқымдары дөрекі қабықты қиярды жіберу рұқсат етілмейді. ... ...... Одан ол б.э.д. 3000 ж бұрын шыққан. Қазірде майда және ... ... ... ... ... бұрын табылған. Осы жерден қияр |
|сорттары батысқа да, шығысқа да тарала бастаған «Қияр» деген сөз грек ... ... ... ... ... Сол ... де ... емдік қасиет жазылған. |
|Қияр тұқымдарынан ыстық түсіретін және бүйрек тасын жоғалтатын сусын ... ... жас қияр ... ... деп ... |
|Тағамға піспеген және бойы толық өспеген жемісті, жас және ... ... ... ... ... 2-3 ... «пикули» немесе 4-5 тәуліктік |
|«корнишоны» бағалы. ... ... ... ... ... ... ... оның жемістері танымал |
|көк өнімдерінің бірі болып табылады: дәмі жағымды, тағамға қажетті, ... ... ... ... ... келтіреді. Қияр жемістерінде фосфор, К, Mg, Fe, |
|I ... және В ... ... көп. ... тиамин қызылша мен редискаға|
|қарағанда аз емес, ал ривофлабан пияз бен редискаға ... көп. ... көп ... ... астында орналасқан, сондықтан қиярды қабығынан |
|тазаламай қолданады. ... ... ... ... ... организмнен суды және тұзды шығаруға, |
|жүрек қызметін жақсартуға көмектеседі. ... ... ... ... бір ... не көп ... шөптесін өсімдік |
|туысы. Жапырағы шырынды, іші қуыс. Сабағы қысқарған сабақ, гүлі ... қос ... түсі ақ, ... ... ... ... үш қырлы, үш ұялы қорапша. ... ... 2,4-14% ... ... С ... ... эфир майы, |
|жапырағында 25-47,7мг С витамині және 1,3-5,9мг ... бар. ... эфир ... мен ... ... ... өткір дәм мен аромат береді, |
|тәбетті ашып, тағамының сіңімділігін жоғарылатады. |
| ... ... ... ... ... ие. ... ... |
|пісіріп, қуырып, консервілеп, кептіріп тағамға салады, дәрі жасалады. ... пияз – ... ... ішінде ең көп тараған түрі. Оның түйнегі мен |
|жапырақты сабағы болады. Түйнекте белок, клетка қабығы және ... ... ... ... бойынша пияз жазық, домалақ болады. Түсі бойынша ақ, сары, ... ... ... Дәмі ... ... пияз ащы, жартылай ащы және тәтті|
|сорттарға бөлінеді. Пияздың ащы болуы оның құрамындағы эфир майларына ... ... С ... мол. ... ауру ... және |
|қырқұлаққа ... ... бар. ... ащы және ащы ... ... ... |
|белдеуді және солтүстікте өсіріледі. Басты пияздың ең жақсы ащы ... ... ... ... ... ... ... |
|Мастерский, ал жартылай ащы пияздарға – ... ... ... сорттары|
|жатады. ... ... ... ... толық піспеген пиязды жинағанда оны |
|кептіреді. Пияздың ащы ... егер ... ... ... қыс бойы үй ... да ұзақ уақыт сақталынады. Басты пиязды асқа көк күйінде де, |
|қайнатылған, қуырылған, ... ... ... де ... ... ... көк ... да кеңінен пайдалынады. ... ... ... ең ... ... фитонцидтер береді, олар шіріткіш|
|және ауру тудырғыш микробтарды ... ... ... ... ... ... ... күшейту. Пияз фитонцидтері ангина, тұмау, гайморитке,|
|ал пияз шырыны жөтелге жақсы көмектеседі. ... ... тән иісі және ... дәмі ... эфир ... байланысты, ол |
|тамаққа тәбеттің жоғарылауына және тағамның жақсы сіңуіне әсерін тигізеді. |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... ... ... тұзы. МЕСТ 13830-68. Ас тұзы консервілеу үшін кеңінен қолданылатын дәмдік |
|зат және консервант ... ... ... ... ... ... және |
|аз мөлшерде Са, К, Мg тұздары болады. Сапасы бойынша экстра, жоғарғы, 1,2 ... ... ... ... және 1 ... ... 90% 1,2*1,2 және 2,5*2,5 |
|мм тордан (елек) өту керек. Йодталған тұз 1т 25 йодты калий қосылған. ... ... ССТ ... Шар ... беті ... қара ... ... ащы|
|дәмді, диаметрі 3;5мм болып келеді. Құрамында ылғалдылық – 12%, эфир майы – |
|0,8%, жалпы күлділік – 6% ... ... ... иісті бұрыш. ССТ 274-76. Шар тәрізді, диаметрі 3;8мм, ашық ... ... ... дейінгі, татымды дәмі және исі болуы керек. Құрамында ылғалдылық – 12% ... ... эфир ... – 1,5% аз ... ... күлділік – 6% аспау керек. ... ... МЕСТ 1129-73. ... майы престеу немесе күнбағыс дәндерін |
|экстракциялау арқылы алынады. Консервілеу үшін рафинирленген, мөлдір, тұнбасыз|
|май қолданылады. Қышқылдылығы (КОН ... 0,4; 1,5, ... 0,1% көп ... 100г өнімде йод саны 125-145г. ... ...... ... (этил) нәтижесінде алынатын сірке қышқылының |
|судағы ерітіндісі (4 немесе 10 проценттік) сірке суына экстрагон, ... көк, ... ... және ... да хош ... өсімдіктер мен тамырлар (базилик, |
|жалбыз, т.с.с) салу арқылы хош иістендіруге болады. ... ... ... |
|жасалғанына қарай жүзімдік, спирттік сірке суы деп бөлінеді. Сірке суы ... ... ... Олардың этикеткаларында аты және құрамы |
|көрсетіледі. Сірке суын ... ... және ... тағамдарға қосып дәмін|
|келтіреді; соустар мен маринадтарға қосады; ас ... ... ... ... ... ... ... майшабақ тұздығына т.с.с пайдаланады. Сірке |
|суын салқын жерде, тығыны тығыз жабылатын шыны ыдыста сақтау керек. |
| |
| |
| |
| ... ...... ... ... тұратын лавр ағашының не бұтағының ... ... ... Қара ... ... ... ... |
|жағалауында өседі. Ас дайындағанда оның қысқа ... хош ... және ... ... ... ... аса бағалы. Ол тағамға өзіндік дәм, иіс |
|береді. Оны сорпаға, қой, сиыр еттеріне, ... ... ... ... ... лавр ... сұйық тағамдарға пісуіне 5 минут, қою тағамға 10|
|минут қалғанда салады. Лавр ... ... ... көп ... ... ... ... болады. |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... және ... ... ... үшін ... ... жиі ... ... – шыны ыдыстар.|
|Олардың артықшылықтары: ... ... ... ... ... тұз және т.б. қосылыстар әсеріне тұрақты; ... ... ... жарымды. ... ... ... ... ... ... ... ... 1. тез ... ... термиялық тұрақсыз; ... ... ... ... ... ... қорытпаларды суыту арқылы алынатын аморфты дене. Оның негізгі |
|құрамы кремнизимнен тұрады. Шыны ... МЕСГ ... сай ... 3 ... ... 3 ... бөліну олардың аузының жабылу әдістеріне негізделген. |
|I айналмалы ыдыстар ... ... ... ... ... ... ... I-ші ... ... қолданылады. Бұл ыдысты СКО |
|немесе I –ші типті деп белгілейді. Аузының диаметрі бойынша олар 58, 68, 82, ... және т.б. ... ... ... ... сыйымдылығы жазылады. Бұл |
|банкалар ішкі жағында резеңкесі бар тұмшалап ... ... ... ... ... II -ші типтегі ыдыстарды қаңылтыр қақпақтар арқылы вакуумдақақпақты қысу |
|жолымен жабады. Жақсы тұмшалануы үшін резеңке орнына қақпаққа ... етіп ... ... ... Бұл әдіс ... оңай ашылуына, жақсы тұмшалануына |
|және ыдыстың көп сынбануына жағдай жасайды. Оларды шетелдерде “Еврокап” деген|
|атпен жиі қолданады. ... -ші ... ... ... ... ... ... бұрау арқылы жабады.|
|Оларды шетелдерде “Твист-офф” деген атпен жиі қолданылады. |
| |
| ... ... және ... ... ... үшін санитарлық жағыннан жиі қолданылатын тиімдісі – шыны ыдыстар.|
|Олардың артықшылықтары: ... ... ... ... ... тұз және т.б. қосылыстар әсеріне тұрақты; ... ... ... ... ... ... ... сапасы көрініп тұрады. ... ... 1. тез ... ... ... тұрақсыз; ... ... ... ... ... ... қорытпаларды суыту арқылы алынатын аморфты дене. Оның негізгі ... ... ... Шыны ... МЕСГ талаптарына сай (МЕСГ5717-81) 3 |
|типте өндіреді. 3 типке бөліну олардың аузының жабылу әдістеріне негізделген. |
|I айналмалы ыдыстар ... ... ... резбалы ... ... ... I-ші ... банкалар қолданылады. Бұл ыдысты СКО ... I –ші ... деп ... ... ... бойынша олар 58, 68, 82, |
|83 және т.б. болып ... ... ... ... ... Бұл ... ішкі ... резеңкесі бар тұмшалап жабылатын қақпақтар арқылы ... ... II -ші ... ыдыстарды қаңылтыр қақпақтар арқылы вакуумдақақпақты қысу |
|жолымен жабады. Жақсы тұмшалануы үшін резеңке орнына қақпаққа тығыз етіп ұстап|
|тұратын паста жағылады. Бұл әдіс ... оңай ... ... ... ... ... көп сынбануына жағдай жасайды. Оларды шетелдерде ... ... жиі ... ... -ші ... ыдыстарды қақпаққа тығыздаушы паста жағып бұрау арқылы жабады.|
|Оларды шетелдерде “Твист-офф” деген атпен жиі кеңінен қолданады. Бұл жүйе ... ... ... ... |
| |
| ... ... жеткіліксіз болуынан 4-5% - і жарамсыз болып шығады. |
|Шыны ыдыстарды жабуға ... ... ақ ... ... ... |
|қаңылтырдан және лактелген алюминийден жасалады. Олар жақсы жабылуы үшін |
|тығыздаушы ... ... ... ... қамтамасыз етілген. |
|Қақпақтар да шыны ... ... жабу ... ... 3 ... ... ... типтегі қақпақтар айналмалы әдіспен жабуға арналған. Айналдыру процесі |
|кезінде қақпақ деформацияланып, банканың аузына тығыздалып, жабылады. ... -ші ... ... ... ... жабуға арналған. (Еврокап). Оларда |
|қақпақ жақсы жабылуы үшін, резеңкеден немесе ... ... ... ... ... ... -ші типтегі қақпақтар резбалы әдіспен жабуға арналған (Твист-офф). Бұл ... жабу ... ... ... ... ... ... тілінің бойымен|
|айналдыру арқылы жабады. |
| ... және ... ... |
| ... ... бөлшектеуге ыдыстарды дайындау кезінде, келесі операциялар |
|жүргізіледі: |
| ... t = 45-50ºC суда τ =1,4 - 2,8 мин, жуу ... ... ... |
| ... ... (80ºC) ... ... 3,0 – 3,8 ... ... концентрациясы ... жуу ... ... ... ... ... ... (80ºС) ... ... 0,45 – 0,84 |
| |
| ... мин, жуу ... ... ... ... ... Жуу ... түріне байланысты |
|t =85ºС, τ =0.45 - 1.6 мин. ... ... шаю t = 90ºC, ... ... τ =0,23 – 0,42 мин, ... ... ... байланысты. ... ... ... ... ... ... ... құрамындағы активті хлор 100мг/л кем ... t = 50ºС, τ =5 мин. |
| ... шаю Су t-сы 90 - 95ºС, ... ... – хлор ізі ... ... ... ... ... ... ... алдында, ... аз емес ... ... ... ... ... ыдыс t-сы 80ºС-тан төмен ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... өңдеуде қолданылады. Ал жаңа |
|банкаларды дайындау оны ыстық қолданылған суда ... ... мин. ... және ... (90-95ºС) таза сумен 0,7-1,0 мин. шаюмен ... ... ... ... ... ... ішкі жағын жоғары қаратып салып, жылы |
|су ағынында жуады, содан соң 2-3 мин. суда қайнатады. Ал ыстықтай құйылған ... ... ... ... қолданар алдында ыстық суда жуады, содан |
|соң суда қайнатады немесе 100ºС-та өткір буда өңдейді. ... - III- ші ... ... ... бар ... суда ... ... өткір буда 100ºС 1-2 мин. өңдейді. |
| |
| |
| ... ... ... ... ... ... негізгі талаптар (МЕСТ – 18-33-70). Органолептикалық |
|көрсеткіштері бойынша салаттар ... ... ... беруі керек. |
|Сыртқы түрі. Кесілген көкөністер қоспасы ... ... ... ... ... шырыны, сірке қышқылы, өсімдік майы). Көкөніс бөліктері бүті, өз ... ... ... кесектер көлемі келесідей болуы керек. |
|Сәбіз – ... ... ... 7-10мм ... ... ... қимасы |
|(5-7)х(5-7)мм және ұзындығы 50мм аспайтын көлемде ... ... ... ...... түрінде қалыңдығы 5-7мм немесе ұзыншалап |
|көлденең қимасы (5-7)х(5-7)мм және ұзындығы 50мм аспайтындай етіп ... ... ...... 40мм және ені 20мм ... төртбұрыш түрінде |
|кесіледі. ... ... 3-5мм ... ... ... ... ені 5мм ... ... кесіледі. ... және ... ... ... ... татымдықтардың ароматты иісіне |
|сәйкес өзге иіс және дәм ... ... ... Көкөністердің натуралды түсіне сәйкес салаттарда түсі әртүрлі бұрыш |
|кесектері рұқсат етіледі, қызыл ... ... ... ... ... ... бірақ қатты емес, көкөністер езілмеген, бүтін болуы |
|керек. ... ... ... ... жалпы қышқылдығы 0,3-0,5%, құрғақ |
|зат мөлшері - 16% аспайтын, май мөлшері – 5-7,5% кем емес, ас тұзының мөлшері ... 1,5-2,0% ... ... керек. |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... ... ... сипаттамасы |
| ... ... ... қырыққабатты – 8-12 сағат, бұрышты – 18 сағатқа |
|дейін, сәбізді – 48 сағатқа дейін, пиязды – 18-24 ... ... ал ... ... ... ... ... немесе инспекциялау. Қырыққабат, сәбіз, бұрыш, пияз және жалбызды ... ... ... дәрежесі, мөлшері бойынша іріктейді және жарамсыздарынан, |
|шіріген, бұзылған, ... емес ... ... ... ... ... Қырыққабатты сыртқы ластанған, бұзылған қабығынан, бұрышты өзегі мен |
|сабағынан, сәбізді және пиязды қабығынан тазалайды. ... ... ... ... жерлерінен, шаңнан тазарту үшін ағымды |
|су астында жуады. ... ... ... пияз, сәбіз және жалбызды бірдей етіп, ұзыншалап |
|кеседі. ... ... ... ... ... ... Дайын болған шикізаттарды татымдықтармен, яғни, сірке қышқылы, ... ... хош ... бұрыш, қалампыр жіне лавр жапырағымен араластырамыз. ... ... 0,5л шыны ... ... ... ... ... «Твист-офф» қақпағымен жабамыз. ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... – 8-12 сағат, пиязды – 18-24 сағат, шалфейді –|
|8 сағатқа дейін сақтаймыз. ... ... ... ... ... және ... ... пісіп жетілу |
|дәрежесі, мөлшері бойынша іріктейді және формадағыларынан, бөгде ... ... ... Пиязды механикалық жолмен қабығынан тазалайды. ... ... ... және ... ... ластанған жерлерінен, шаңнан |
|тазарту үшін ағынды ең астында жуады. ... ... ... және шалфейді ұзыншалап қолмен кеседі. ... Қияр мен ... ... ... ... ... ... қияр, пияз және шалфейді татымдықтармен, яғни, сірке |
|қышқылы, өсімдік майы, хош иісті бұрыш, қара бұрыш және лавр ... ... ... ... өнімді 0,5л шыны ыдысқа саламыз. ... ... ... «Твист-офф» қақпағымен жабамыз. ... |
| |
| |
| |
| |
5. ... ... ... ... ... ... құндылығы және
қауіпсіздігі.
Жеміс-көкөністердің нутриентті құрамы ... және ... пісу ... ... тыңайтқыштар мен пестицидтерге
байланысты болады. Көкөністер мен ... ... ... ... активті қосылыстарды синтездейді; олар витаминдерге, минералды
заттарға, минорлы ... және ... бай. ... ... мен ... ... және микронутриенттер
рационинның, жақсы қалыптасуын қамтамасыз етеді. Бірақ жеміс, жидек ... көп ... ... ... аз (100г, ... ... 0,5г-нан 1,0г. дейін), ал амин қышқылдарының ... ... амин ... ... ... құндылығы
төмен. Тек соның ішінде брюссельдік қырыққабат, кольраби, түсті қырыққабат,
испинат және картоптың 100г өнімінде 2 ... 4,8г. ... ... бар. ... да жеміс, көкеністерде тек 0,1-0,2 мг% ... ... ... ... ... ... ие. Олар жақсы
сіңімділіктегі (85% және жоғары) ... ... моно ... ... ... және сахароза) құрайды. Организмге
бәрінен де тез ... ... ... ... ... 2-10 ... Ал сахарозаның таралуы оның глюкозаға және фруктозаға айналу
жылдамдығына ... ... ... глюкозаға қарағанда әртүрлі айналу
процесіне жай қосылады.
Кеңінен қолданылатын көкеністер арасында фруктозаның көп ... ... ақ ... қырыққабат және пиязда кездеседі. Ал жеміс- жидек ... ... ... ... алмұрт, қарбыз және таңқурай фруктозаға
бай.
Жүзімде глюкоза мен фруктоза мөлшері бірдей, ал сахароза ... ... және ... құрамында сахарозаның көп болуымен ерекшеленеді.
Кейбір жеміс-көкеністердегі витаминдер және витамин тектес заттардың
құрамы
(100 г өнімде мг)
| ... және ... ... ... | ... | |
| ... ... ... ... ... ... өнімде мг) |
| ... ... ...... ... |
| |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... мг |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... |
|- |
|- |
|- |
|- |
|- |
|- |
|- |
|- |
| ... ... ... ... ... ... |
|9 ... ... |
| ... ... ... ... |
|8 ... ... ... ... |
| ... ... ... |
|6 |
|- ... |
|5 |
|9 ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |
|2 |
|3 |
|5 |
| ... мг |
| |
| ... ... ... ... ... |
|- ... |
|- |
|- |
| ... ... ... ... |
|- ... ... ... ... |
| ... ... |
|- ... |
|- |
|- |
|4 |
|- |
|- |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... |
|5 |
|3 |
|5 |
|3 |
|2 |
|2 |
|2 |
|- |
| ... |
|5 |
|3 |
|2 |
|1 |
|6 |
|1 |
|1 |
|- |
| ... ... |
|- |
|6 |
|- |
|- |
|- |
|- |
|- |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... |
|8 ... ... |
|1 |
|7 |
|6 |
|- |
|1 |
| ... |
|5 ... |
|6 |
|- ... ... |
|- |
|- |
| ... ... |
|- |
|- |
|- ... ... |
|- |
|- |
| ... ... ... ... ... ... |
|8 ... ... |
| ... ... |
|5 |
|3 |
|6 |
|5 |
|4 |
|- |
|- |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... көкпияз |
| ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... қант ... алма |
| ... ... қант қосылған қара өрік және құлпынай |
| ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... және ... ... қияр, баклажан ... |
| ... ... |
| |
| |
| |
| ... ... ... ... крахмалға, көкеністер ішінен |
|картоп, ал жемістер арасынан – банан бай. ... ... ... ... ... көкөністерден қызылша, бақша дақылдарынан – асқабақ, ...... ... ... ... тұр. ... ... көкөністер ішінде қызылша, сәбіз және қырыққабатта, жемістер|
|арасында – алма, қара өрік, абрикос, шабдалы және ... көп. ... ... ... ... ету үшін оның ... ... мөлшерленеді: ... ... ... және ... ... ... ... ішек таяқшасы топтарының бактериялары, S aureus, B |
|ceureus, сүт қышқылды микроорганизмдер, сальмонеллдер және литерилер, ... ... және ... микроорганизмдер; ... ... ... ... ... хром, қорғасын, қалайы); |
|Микотоксиндер (патулин). Шай, кофе және ... А ... ... ... ... ДДТ және оның ... ... ... ... қауіпсіздік цезий – 137 және стронций – 90 ... ... ... ... ... ... өнімдері гельминтоз қатарының таралуына себебін тигізуі ... ... ... ... ... (негізінен құлпынай), ... ... ... ... және ... асханалық көктерді (салат,|
|аскөк және т.б.) қолданғаннан әртүрлі құрттармен (аскарид) зақымдалуы ... ... ауру ... ... ... жеміс-көкөністерді |
|қолдану әсерінен адамда болатын гельминтоздың алдын алу үшін келесідей өңдеу|
|тәртіптерін орындау қажет. ... ... ... ... ... сақтау үшін, оларды|
|ағынды ең астында араластыра отырып 5-10 минут жуу керек. |
| ... ... ... ... ... ... сосын ... ... ... ... жуады. Кейбір жидектерді |
|(құопынай, таңқурай, бүлдірген және т.б.) жуу үшін 1% сода ... ... ... соң таза ... ... Көкеністерді әртүрлә құрттар |
|жұмыртқаларынан тазарту үшін әлсіз йод ... ... ... |
| ... ... ... қойылатын талаптар ... ақ ... ... Жас ақ ... қырыққабатты өндірісте өңдеу|
|үшін және жас күйінде қолдану үшін ... МЕСТ 26768-86 ... ... ... пісу ... ... ... орташа және кеш пісетін |
|сорттарына бөледі. ... ... ... екі ... ... бөледі: іріктелген және|
|жай (ерте пісетіннен басқасы). ... ... түрі жас, ... таза, ботаникалық сортқа сәйкес |
|формалы және түсті, ауыл ... зиян ... ... ... |
|керек. ... және дәмі ... ... ... ... басқа иіс және дәмсіз |
|болуы ... ... ... – ерте піскен қырыққабатта әртүрлі дәрежеде, іріктелген |
|сортта тығыз, жай ... ... аз ... ... ... ... жабысқан жасыл немесе ақ жапырақтардан қорғалуы керек. ... ... 1-2 ... жапыраққа дейін болуы түбір құрамында ... ... ... механикалық зақымдалу 5-тен жоғары қабатты |
|жапырақта болуы, ұрылуы, булануы, тоңазытылуы рұқсат етілмейді. ... ... ... ... өңдеу үшін және жас күйінде қолдану үшін |
|дайындалатын сәбіз сапасын МЕСТ 1721-85 ... ... ... ... ... екі ... сортқа бөлінеді: іріктелген және жай.|
|Іріктелген сәбіз жуылған және топырақтан құрғақ әдіспен тазаланған және ... ... ... тазаланған және буып түйілген болуы керек. |
| |
| |
| ... ... ... түрі – жас, ... таза, бұзылмаған, солмаған, ... ауыл ... ... ... ... |
|ботаникалық сортқа сәйкес формасы және түсі бар ... ... ... ... |
|сыртқы қабығында терең емес табиғи жарықтар рұқсат етіледі. Жай тауарлық |
|сортқа ... сәл ... ... ... ... ... және дәмі ... ботаникалық сортқа сәйкес, өзге иіс және дәмсіз болуы|
|керек. ... ... ... 2461 ... үшін ең ... көлденең диаметірінің өлшемі|
|іріктелген сортта -3,0-5,0см, жай сортында -3,0-7см, ал қалған сорттары үшін|
|іріктелгені-3,0-5,0см және жай - 2,5 -6,0 см ... ... ... ... өлшемі бойынша іріктелген тауарлық сорты 10,0см ... емес ... ... жай сорты мөлшерленбейді. ... ... ... түбіржеміс құрамы іріктелген сортында |
|0,5см –ден аспауы керек, ал жай сортында 10% -тен ... ... ... ... ... түбі дұрыс кесілмеген, ұзындығы 7,0 см –ден аз болып |
|бөлінген түбіржемістер рұқсат етілмейді, ал жай ... ... 5% -тен ... ... ... ... ұзындығы 2,0см жоғары және тереңдігі 0,5см жоғары болатын |
|түбіржемістер рұқсат етілмейді, жай тауарлық ... үшін ... ... ... және ... ... өзегі ашық болуы рұқсат |
|етілмейді. Түбіржеміске жабысқан ... ... ... 1% -нен ... ... керек. ... ... ... ... үшін және жас ... қолдану үшін дайындалатын |
|жас пияз сапасын МЕСТ 1723-86 бойынша ... ... ... ботаникалық сорттары дәміне байланысты өткір, жартылай өткір және |
|тәтті болып ... ... ... пияз екі ... ... бөлінеді:|
|іріктелген және жай. ... ... түрі – ... ... ... ауыл ... зиянкестерінен |
|зақымданбаған, ботаникалық сортқа сәйкес формалы және |
| |
| ... ... ... қабығы бар және кепкен мойнының ұзындығы 5см аспайтын |
|болуы керек. ... және дәмі ... ... сортқа сәйкес, басқа иіс және дәмсіз |
|болуы керек. ... ... ең ... ... ... бойынша дөңгелек формалы іріктелген |
|сорты үшін 4,0см, қалған формалары үшін 5,0см, жай ... ... үшін ... ... 3,0см, ал ... ... үшін 4,0см. ... жоқ пияздың болуы рұқсат етілмейді, ал жай сорттары үшін 30,0% рұқсат|
|етіледі. ... ... бір сулы ... ... ... ... және ... шаруашылық зиянкестермен жарақаттанған пияздың болуы, рұқсат етілмейді,|
|жай тауарлық сорты үшін 5% ке ... ... ... ... ... және ... ... зақымданған пияздың болуы|
|рұқсат етілмейді. ... ... Ашық және ... астында өсірілген, дайындалатын және жас |
|күйінде және өндірісте өңдеуде ... үшін ... жас қияр ... ... 1726-85 ... ... ... қолдануына байланысты бөледі: жас күйінде және тұздау үшін |
|қолданылатын ... ... ... ... ... сорттағы қиярды өлшемі бойынша: қысқа жемісті, орташа және ұзын |
|жемісті деп бөледі. ... ... ... үшін қысқа жемісті, орта жемісті және ұзын жемісті |
|қиярлар, ашық және қорғаныш астында өсірілген, ал ... үшін ашық ... ... қысқа жемісті қиярлар қолднылады. ... ... түрі – жас, ... ... ... ... механикалық |
|жарақаттанбаған, ботаникалық сортқа сәйкес формалы және түсті ... ... ... ...... ... толық жетілмеген, сулы, қабықсыз тұқым. ... және ... ... ... сәйкес, өзге дәм және иіссіз. |
| |
| |
| ... ... ... ... ... ... 11,0см ... емес, ең аз |
|көлненең диаметрі 5,5см аспайды. ... ... 25,0см ... ... ең аз ... диаметрі 5,5см |
|аспайды. ... ... ... солған, сарғайған, қалың қабықты тұқымы |
|бар қиярдың болуы рұқсат етілмейді. ... ... ... ... топырақтың болуы рұқсат етілмейді, ал |
|ашық жердегілерге 0,5%-ке дейін рұқсат етіледі. ... ... ... Ашық және ... грунт астында өсірілген, жас күйінде |
|және өндірісте жас тәтті ... ... МЕСТ 13908-68 ... ... ... ... түрі – жас, ... таза, жарақаттанбаған, формасы және түсі |
|берілген ботаникалық сортқа сәйкес. ... ... ұзын ... сорты үшін 60,0 см кем емес болуы керек, дөңгелек ... ... үшін (ең ... ... ... ... 4,0см кем болмауы |
|керек. Әлсіз, өткір тәтті дәмді. ... ... жаңа ... бар ... ... – 10,0% аспауы керек. |
|Белгіленген өлшемнен 1см–ге ауытқуы бар жемістер 5,0% аспауы керек. ... үшін үлгі алу ... ... ... ... және жемістер. Картоптан МЕСТ |
|7194-81үлгі алу ... ... ... «Жас ... ... ... және |
|сапасын анықтау әдісі». ... ... ... ... ... 10 ... ... болса, 6 |
|нүктелік сынама, салмағы 20 тонна ... 15 ... ... ... |
|Қаптарға буып түйілген картоп ... егер 20 ... ... ... |
|3-еуін, 20-дан ... 50-ге ... ... 6 ... ... ... ... буып, түйілген картоп партиясынан: 10 жәшікке дейін болса -2,20 –ға |
|дейін болса -3, 21-50 жәшікке дейін болса – 5, үлгі ... ... ... ... дейінгі қолданбалы ыдысқа бөлшектелген картоп партиясынан, әрбір 100 |
|бірліктен 3 ... ... ... |
| |
| ... ... және ... ... жүргізу үшін үлгі алу әдістері |
|олардың сапасына талаптар ... ... ... ... ... ... ... өнімдерді зақымдаушылар, қауіпсіздік нормативтері: |
|Терминдер және анықтамалар ... ... ... ... химиялық өнімдер – улы заттар, ... ... ... – бұл адам ... табиғи ортаға |
|түсетін ... ... Олар ... ... ... тірі ағзаларға|
|және әсіресе адамның өзіне зиянды болып табылады. Мұндай өнімдерге химиялық |
|элементтер, ... ... ... ... ... және ... ... жатады. ... ... ... табиғи және қоршаған ортаға жатпайтын заттар ... деп ... ... ...... ортаға түсетін және табиғаттан таралған заттар |
|(тірі организмдердің өмір сүруінің өнімдері) ... – адам ... ... және тек ... ... арқылы |
|алынатын зиянды заттар. ... ... ... түсу ... ... ... және әсер ... топтарға бөледі: ... ... ... ... ... ... ұзақ |
|уақыт бойы ... келе ... соң ... ... ... ... өнім ... табылады. Ол ауыл шаруашылығында өсімдіктерді қорғау үшін және зиянды |
|жәндіктермен ... ... ... тірі ... ... ... үшін арналған: |
|Тағамдық өнімдерге және косметикалық заттарға қоспалар тікелей адам арқылы |
|қолданылады. ... ... ... ... еріткіштер химиялық тазалау көп |
|мөлшерде және кеңінен қолданылады. |
| |
| ... ... ... ... ... және ... адам |
|денсаулығына жоғары дәрежеде қауіп туғызады және тірі ... ... ... ... ... егер оның концентрациясы қоршаған |
|ортада ... ... ...... ...... 137, ... –90, йод–131 |
|изотоптары, химиялық элементтер немесе оның қосылыстары. Олар қатты ... әсер ... ... ... ... көзі ... ... |
|Биологиялық ... ...... ... ... ... микроскопиялық саңырауқұлықтар, үй жануарларының паразиттері,|
|вирустары. ...... ... ... ... ... болатын |
|токсинді өнімдер. ... ... ... ... ...... ... |
|шыққанша немесе химиялық айналуға төзетін, белгілі бір экосфералық ортада |
|өзгеріссіз жағдайда келуінің ұзақтығын анықтайтын заттар құрамы. ...... ... суда және атмосферада және оған эмиссия көзі ... ... ... ... ... ... ... қабылданатын |
|зиянды заттар. ...... ... ... ... жататын қоршаған ортаға |
|бөлінетін заттарды, ластануды немесе жылулық энергиясы жинақтаушы ... ...... және абиотикалық жолмен органикалық қосылыстарды |
|көміртегі диоксидіне, суға және басқа аздаған неорганикалық ... ... ... ... – қоршаған ортаға жатпайтын заттарды, ауыр металдарды қосу, |
|пестицидтерді орналастыру немесе өнімдердің химиялық және биохимиялық ... ...... бір ... ... ... немесе адамға, өсімдікке, |
|жануарға әсер ететін зиянды заттар ... |
| ... әсер ету – ... ... концентрациясына байланысты болатын, |
|белгілі бір экожүйеге арналған химиялық өнімдер токсикалығы. ... ... ... ... ... мөлшері – бүкіл адам өмірінің |
|денсаулығына зиян келтірмейтін және адамның қауіпсіздігін қамтамасыз ететін,|
|шектеулі мөлшерде рұқсат етілетін заттар. ... ... ... ... ...... өнімдерін |
|жинау, тасымалдау, сату және қолдану кезінде белгілі бір мақсатта ... ... ... үшін ... ... ... рұқсат етілетін |
|мөлшерінің нормасы. ... ... ... – бактерия, жануар немесе өсімдіктен шыққан, |
|адамның және жануардың өлуіне ... ... ... ... ... ... құртуға қаблетті заттар. ... ...... азот ... ... Буын ішке ... ... және асқорыту жүйесіне түсуі бастың ауыруын, жүректің жиірек|
|соғуын туғызады. ... ... ... ... ... ...... азот қышқылының тұздары, өкпе зақымын, |
|жөтел, құсу, жүрек ауруларын ... ... ... – азот ... тұздары, тағам өнімдерінде |
|консервант ретінде жиі қолданылады. Калий және натрий ... улы, бас ... ... ... ... ... Натрий нитритінен уланғанды |
|қанда метгемоглобин пайда болады және эритроцит мембраналары зақымданады. Ас|
|қорыту ... ... мен ... ... ... ... ... нитриттер – азот қышқылының эфирлері, өте улы қосылыстар. Этил ... ... қан ... ... ... ... ... қышқылдарды. Органикалық синтезде жартылай өнімдер болып табылады. ...... ... ... бар, ... ...... ... ... |
| ... ... үшін қолданылатын химиялық өнімдер. ... ...... ... ... үшін қолданылған, тағамдық |
|өнімдерге, өсімдіктерде, топырақта немесе суда химиялық өнімдердің қолған |
|концентрациясы. ... ... ... ... және ... genes – ... |
|бластомогенді заттар, ... ...... әсер ... рак және басқа зиянды ісіктер туғызуға қабілетті химиялық қосылыстар|
|күшті канцерогендерге молекуласында фенантрен топтары бар полициклдік ... ... ... аминдер, нитрозаминдер және басқа |
|алкилдеуші қосылыстар ... ... ... ... ... ... әсер ету уақытына байланысты. ...... ... ... ... ... және |
|таратуға жауапты тірі материяның тұқым ... ... ... ... пайда болатын тұрақты өзгеру. ...... elimino жою - өмір сүру үшін ... ... |
|қабілетсіз жандардың ... ...... ... ... бір ... организмдер. Кейбір |
|бактериялар өсімдік және ... ... ... ... зиян ... ... көбі ... немесе тіпті пайдалы. Олар өлі |
|органикалық материалдың орналасуына және сол арқылы ... ... ... айналымына өз көмегін тигізуге қатысады. Бактерияларды өндірісте |
|қолданады, ... дәрі ... ... ... әртүрлі заттар алуда. |
|Карциногендер – зиянды ісіктерді ... ... ... ... |
|Колиформды бактериялар (ішек таяқшалары) – фекальды қалдықтардан табылатын |
|бактериялар тобы. Бұл бактериялардың қандай да бір жүйесінде ... оның ... су ... ... ... яғни онда ... (ауру ... ... ... ... ... ... ... ... - ... ... ... ... аз ... |
|болатын тамақтанудың ... ... Бұл ... ... ортада |
|өсімдіктің өсуін шектейді. |
| ... – азот ... ... (NO). ... - өсімдіктер үшін |
|негізгі құнды заттар; сонымен бірге олар тамақ өнімдеріне қоспа ретінде |
|пайдаланылады. ... ...... ... қосылған суды ластаушы класс. |
|Қорғасын – орталық нерв жүйесін зақымдайтын және өлім туғызатын ... ... ... ... ... және суда да бар. Оны бұрын майлы бояу жасауда ... ... ... ... жеуі көбіне қорғасынмен улануға алып |
|келеді. ... – су ... ... ... ... және ... арналған суларға |
|хлор қосу. Хлор бактерияларды және вирустарды өеді және сол ... адам ... суды ... Бұл ... ... ... «дезинфекция» деген|
|атпен белгілі. ...... ... пайда болуына көмектесетін кез-келген агент. |
|Мутаген – клеткадағы генетикалық материалдың тұқым қуалаушылық өзгерістерін |
|туғызатын заттар. ... ...... ... ... компоненттері. Азот |
|қышықылдары ... ... ... ... ... ... ... |
|бірге ауадағы азот және көміртек азот қышқылының көзі ... ... ... - ауру ... микроорганизмдер, соның ішінде бактериялар, ... ... ... - ... ... ... тек лабораторияда |
|синтезделген пестицидтер. ... ... – тірі ... зиянды заттар. ...... ... ... ... ... улы ... |
|Тұрақтылық (резистентносты) – ауру тудырушы организмдердің немесе ... дәрі ... ... ... ... тұру қабілеті. |
| |
| |
| ... - ... ... сипаттағы сұйықтық тамшылары және қатты |
|бөлшектерден тұратын ауаны ластаушылар тобы. Мысалы: ұшқыш ... ... ... ... ... ... металл сульфаттары, күкірт |
|қышқылының тамшылары және қалайы қышықылы. Мұндай бөлшектер әртүрлі ... ... олар ... ... ... және ... ... әсерге түсуі мүмкін. Олар дем алу жолдарының ауруының өсуіне |
|көмегін тигізеді, ал кейбіреулері адам рак ... ... ... ... ... ... ... элементтер (сынап, мышьяк, ... мыс, ... ... және ... ... өнімдері ... ... ... барлар, дитикарбанаттар, ... ... ... ... – 137, ... – 90, йод – ... нитраттар және нитриттер, нитрозалиндер, полициклді ароматты ... ... ... фенилдер, ауыл шаруашылық |
|жануарларының өсуінің стимуляторы, соның ... ... және ... тектес|
|заттар: антибиотиктер, хлоровинил мономері және басқа органикалық қосылыстар|
|жатады. ... ... ... бактериялар және бактериялық токсиндер, |
|микотоксиндер, микроскопиялық саңырауқұлақтар, ауыл шаруашылық жануарларының|
|паразиттері, вирустар жатады. ... ... және ... ... ластануының негізгі жолдары: |
|Рұқсат етілмеген бояғыштарды, консерванттарды антиқышқылдарды пайдалануы ... ... ... тыс ... ... ... ... химиялық және микробиологиялық синтез жолымен |
|алынған басқа тағамдық заттар өндірісінде традициялық емес жаңа технологияны|
|қолдану. ... ... ... және ... ... өсімдік зиянкестерімен |
|күресу үшін және ... ... ... ... |
|пестицидтермен ластануы. |
| ... ... ... және ... ... ... және мал |
|шаруашылығында, коминалды және басқа қолданылатын гигиеналық тәртіптің ... ... ... және құс шаруашылығында рұқсат етілмеген жемдік қоспаларды,|
|консерваттарды, ... және ... ... немесе рұқсат |
|етілген қоспаларды және т.б. мөлшерден тыс ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтардан, ыдыстан, |
|буып-түйгіш материалдардан түсуі. ... ... ... ... ... да технологиялық өңдеу ... ... ... ... қосылыстардың пайда болуы.|
|Тағамдық өнімдерді өндіру технологиясында және сақтауда санитарлық талаптарды |
|қадағаламау бактериялық токсиндердің ... ... ... ... және ... ... ... токсикалық заттардың, соның ішінде радионуклидтердің қоршаған|
|ортадан – ауадан, судан, топырақтан түсуі. ... және ... ... ... ... ... ... контаминанттар:|
|Микроорганизмдер токсиндері – ең қаіпті табиғи зиянкестер қатарына жатады. |
|Өсімдік шикізатында көп таралған. Сырттан импорт арқылы әкелінген ... ... ... ... өнім көлемінің), жүгеріде-20,8% дейін, арпада - 6% ... ... бар. ... ... (ауыр металдар), негізгі ластану көзі – көмір, |
|металлургия және химия өндірістері. ...... ... қолданғанда бұзылудың нәтижесінде |
|таралады. Антибиотиктердің қалған мөлшері құс және мал өнімдерінің 15-26%-де |
|табылады. Қолданылатын ... ... ... тек ... ғана ... ... мен ... жасалғандығы қиындық туғызады. |
| ... - ... ... үшін ... ... ... қолдану |
|нәтижесінде тамақ өнімдерінде және азық-түлік шикізатында жиналады. Бір |
|уақытта бірнеше пестицидтердің болуы ... ... ... ... ... ... – нитраттардың және нитриттердің ... ... ... мен ... ... ... |
|байланысты. Осы ... ... ... ... мен ... |
|жиналуы қоршаған ортада және адам организмінде нитрозирлеу процесінің ... және ... ... ... қосылыс – М-нитрозаминнің түзілуіне |
|әкеледі. Тамақтану институтының мәлімдемесі бойынша қазіргі кезде ... ... ет, сүт және ... ... ... сонымен |
|бірге 36% ет және 5% балық өнімдерінде олардың концентрациясын құрайды. ... және ... ... қосылыстар – хлор өнімін шығаратын өндірістер|
|негізгі көзі ... ... ... ... ... конталинантар. |
|Полициклді ароматты көміртегілер (ПАУ) – табиғи және ... ... ... ... ... – ластанудың себебі табиғи және жасанды көздерге дұрыс |
|қарамағаннан болуы ... ... ...... ароматизаторлар, бояғыштар, ... ... және т.б. Олар ... ... ... рұқсаты бар нормативті құжаттарға сәйкес қолданылуы керек. ... ... ... ... химиялық заттармен ластануы биосфераның бұзылуының кң |
|күшті факторының бірі. Химиялық табиғатты ластаушылар ... ... ... және ... ... ... ие ... ауыр металдар ... Ауыр ... ... ... немесе қатысты атомдық |
|салмағы 40г/см. Жоғары болатын химиялық элементтер тобы жатады. |
| ... ... ... және ... тканьдеріндегі токсиндік заттардың |
|концентрациясы. |
| ... ... ... ... және ... ... жануар өсімдік |
| |
| ... ... ... бауыр, жануар бүйрегі, май, шляпалы саңырауқұлақтар, |
|моллюскалар, шаян тәрізділер, пісіп кеткен саңырауқұлақтар |
| ... ... ... ... моллюскалар, шаян тәрізділер, теңіз зоопланктоны, темекі|
|жапырағы. |
| ... ... ... ... ішкі ... сүйектер, құрғақ жемістер, тағамдық |
|желатин, теңіз өнімдері. |
| ... ... ... ішкі ... ... жануар бүйрегі. |
| ... ... және ет ... ... жаңғақтар. |
| ... ... ... ... ... треска бауыры, крабтар, |
|креветкалар, моллюскалар, теңіз балығы, жануар ... ... ... |
| ... ... ... ... бауыры, жаңғақ, шай, балық, табак, маргарин, желатин. |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... ... теңіз балдыры, креветка еті. |
| ... ... ... ... және т.б.), дән ... ... ет және ... бүйрегі.|
| ... ... ... жемістілер. |
| ... ... ... ... жануарлардың ішкі органдары. |
| ... ... ... жер ... қара өрік. |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... шай |
| ... ... жасалған жемдік ұн, қара редька, сыра, шұжық, қуырылған ... дән |
| ... (а) ... ... майы, майлы балық ткандері, моллюскалар, салат. |
| ... ... ... ... ... грек жаңғағы, фисташки, миндаль, май. |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... адам және ... үшін ... түрде қауіптірегіне |
|жалпы мыналар жатады: ... ... мыс, ... ... ... |
|биосфераны ластаушылардыңнегізгі көзі, бұл: кәсіпорын және автотранспорт, |
|өсімдікті ... және ... ... қолданылатын химиялық заттар |
|минералды және органикалық ... яғни ... ... ... және ... және улы ... ауыр металдар қоспасы |
|түседі. ... ... басы ... ... ... ... ... табылады, |
|содан кейін өсімдік, сосын жануар және соңында жануардан және өсімдіктерден |
|алынған өнімдер. ... таза ауыл ... ... алу үшін осы ... ... ... ... қадағалап отыру қажет. ... ... ... ... ластануы азық-түлік шикізатын және |
|тамақ өнімдерін өңдеу кезінде де болуы ... ... Ол ... ... және ... ... ... Жер |
|қабығында олар шектеусіз мөлшерде бар. Сонымен бірге қорғасынның ... ... ... 3,5-10 тоннаны құрайды және тек атмосфераға |
|өңделген және ұсақталған қалыпта жылына 4,5-10 тонна қорғасын түседі. ... ... ... ... ... 0,2 ... жеке өнім ... ... ... ... ... – 0,01-0,6 (0,1), ... – 0,02-1,6, өнімдері – 0,03-0,82 (0,16), ет және балық – ... (0,16), сүт – 0,01-0,1 (0,027). ... ... МЕСТ 2874-82 ... ... суда 0,03 ... ... |
|атмосфералық ауада – 1,5 мкг/м болуын қарастырады. Өсімдік пен ... мал ... ... ... ... ірі авто ... өндіріс орталығына жақын жерде болатынын айта кеткен жөн. |
| |
| |
| |
| |
| |
| ...... ... ... элементтері және
қосылыстары.
|Токсикалық|Ортаға түсу көздері|Ортадағы |Адам организміне ... ... | ... ... | ... |Ауыр металдардың |Өндіріске ... (ПДК ... про- |
| ... ... ... |0,01мг/л) |теинурия, |
| ... ... ... ... |
| ... темекі шегу |0,5мкг/м[| ... |
| | ... | ... |
| | ... ... |
| | |н 370 | ... |
| | ... | ... |
| | ... ... ... |
| | ... | |рак, |
| | ... | ... ... | ... | ... |
| | ... | ... ... ... ішкі ... суда |Ауамен(ПДК |Интоксикация,|
| ... ... ... нерв |
| ... шаң, ... |]) ... |жүйесінің |
| ... ... ... ... |
| ... |тұнбада ... ... |
| ... ... ... | ... ми, |
| ... |дейін, | ... |
| | ... ... ... |
| | |– | | |
| | ... | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | |
| | ... | | ... ... ... дән, ... (ПДК |Интоксикация,|
| |өндірістер, ... ... және |
| ... ... ... ауамен |бүйрек рагы, |
| |тыңайтқыш ... қала | ... |
| | ... | ... |
| | ... ... ... | ... ... | ... |
| | ... | ... |
| | ... | ... |
| | ... ... | ... | ... 15мкг/л| |е ... |
| | ... | ... ... ... ... ауада |Сумен (ПДК |Интоксикация,|
| ... ... нерв |
| ... ... ... тұщы |сынап буы), ... |
| ... ... |суда 0,2мкг/л |тамақпен(ПДК ... |
| ... ... ... |0,3мг ... ... |дәндердің улануы, |ластанған | ... |
| ... ... мг/л | ... |
| | ... | ... | | | ... |
| | | | ... ... ... мыс | ... тамақпен |Интоксикация,|
| |өндірісінің | | ... |
| ... ... | | ... |
| ... ... | | | ... |Түсті металдардың |Мырышталған ... (ПДК ... |
| ... ... ... | |
| | ... | | |
| | ... | | ... ... ... ... тамақпен |Бауыр |
| ... ... су | ... қан |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... ... |Сумен, тамақпен |Рак, ... ... ет | ... ... ... ... |өнімдерінде, | ... |
| | ... | ... |
| | | | ... ... ... мал |Нитраттар |Сумен (ПДК 45мг/л|Матгемогло-би|
|және ... ... суда |0000), ... ... ... |қалдықтары |10мг/л дейін, | | |
| | ... | |
| | ... | | |
| | ... ... | |
| | ... ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | |
| | |ық және | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| ... адам күнделікті тамақ арқылы 0,1-0,5мг қорғасын, сумен – ... ... ... ... оның ... ... 120мг құрайды. |
|Ересек адамның организмінде орта есеппен түскен ... 10%-і, ... ... ... ... жұмсақ ткандерге және сүйекке барады, онда ол |
|трифосфат түріне айналады. Түскен қорғасынның 90%-і ... ... ... ... ал ... кіші ... ... басқа биологиялық сұйықтықпен|
|шығады. ... ... таза ... ... бұл мыс пен мырыштың, ... ... ... өнім жер ... ... ... теңіз суы – |
|0,3мкг/кг кадмийді құрайды. ... ... ... ... ... ... проводниктер |
|өндірісінде қорғаушы гальваникалық жабынды компоненті ретінде ... ... ... ... кадмий тұзы антигельменттік ... ... ... ... ... ... ... |
|тыңайтқыштарда кадмийды құрайды. ... бәрі ... ... сонымен бірге азық-түлік шикізаты мен тамақ |
|өнімдерінің негізгі ластану жолдарын анықтайды. ... таза ... ... ... региондарда өсімдік |
|өнімдеріндегі кадмий ... ... ... ... – 28-95, ... – 15-19, |
|фасоль – 5-12, картоп – 12-50, қырыққабат – 2-26, томат – 10-30, ...... ... – 9-42, ... майы – 10-50, қант – 5-31, саңырауқұлақ – ... Орта ... ... алынған өнімдерде, мкг/кг: сүт – 2,4, ірімшік|
|– 6, жұмыртқа – 23-250. ... ... 80%-і ... ... ... 20%-і ... өкпе ... |
|және темекі тарту кезінде түсетіндігі анықталған. ... адам ... 150 және одан да ... мкг/кг кадмий қабылдайды. Бір |
|темекіде 1,5-2,0 мкг кадмий бар, сондықтан оның қандағы және бүйректегі ... ... ... ... ... салыстырғанда 1,5-2,0 |
|есе көп болады. ... ... ... түскен кадмийдің 92-94%-і кіші және үлкен дәретпен |
|шығады. Ал қалған бөлігі органдарда және тканьдерде ионды |
| |
| ... ... ... ... белокпен – металлотионеинмен комплексінде |
|болады. Адамның мықты организмі шамамен 50мг кадмийді құрайды. Жаңа ... ... ... ол ... ... йды, тек 10 айлығында пайда болады. ... ... ... ... ... қажетті элемент болып саналады. |
|Организмге көп мөлшерде ... ... ... әсер ... ... |
|негізгі биологиялық әсер ететін жері бүйрек. Кадмийдің токсикалық әсер ету ... ... ... ... байланысты. Кадмийдің үлкен |
|мөлшері темір және кальцийдің алмасуын бұзуға қабілетті. ... бәрі кең ... ... ... алып ... ... ауру, анемия, ... ... және ... ... тератогенді, мутагенді және |
|канцерогенді эффектілері белгіленген. ... ... ... ... ... (РТҚ) – ... ... |
|РТҚ – дене салмағының – 1мкг/кг. Кадмийдің ішуге жарамды судағы мөлшері – ... ... ... ... және ... ... ... қасиетке ие, жоғары |
|токсикалық және өте қауіпті элементтің бірі. ... үш ... ... ... ... – Hg (о), бір валентті ион, екі ядродан тұратын, ковалентті|
|байланыспен қосылған – (Hg-Hg), екі валентті ион - Hg. ... ... ... ... физико-химиялық қасиеттерінің арқасында |
|сынап және оның ... ... ... ... ... ... оның ... 0,5мг/кг, теңіз суында шамамен 0,03мкг/кг құрайды.|
|Ересек адам организмінде шамамен 13мг, бірақ өмір сүру үшін оның қажеттілігі|
|дәлелденбеген. ... ... ... ... мыналардың нәтижесінде болуы ... ... т ... жер қабығынан табиғи процессте |
|булануы; ... ... ... ... – хлор және ... өндірісінде, |
|амальгамдық металлургияда, электротехника ... |
| |
| ... және ... ауыл шаруашылығында. Мысал ретінде каломели |
|(HgCb) антисептик ретінде, сулема (HgCb) ерітіндісі – ... ... ... ... майы – тері ... ...... улану үшін |
|қолданылуы мүмкін. ... ... ... ... ... бөлігінің 2-20мкг/кг дейін, |
|сирек жағдайда 50-200мкг/кг дейін сынап құрайды. Орташа құрамы ... ... ... 10-124, ... 10-103мкг/кг. Сынаптың көбірек ... ... ... ... ... ... ... дейін болады. Өсімдіктерге қарағанда саңырауқұлақтарда метилсынап|
|синтезделуі мүмкін. ... ... ... мынадай, мкг/кг: етте-6-20, бауырда-20-35, ... – 20-70, ... сиыр ... жұмыртқада-2-15. Сынап |
|мөлшері ... және ... ... ... оның ... және ... ... ... ... ... және етті қайнатқанда сынап концентрациясы азаяды, ал ... ... ... ... ... Яғни ... |
|сынап азоттан құралған амин топтарының қосылыстарымен, ал балық және етте – ... ... амин ... ... ... Жер қабығында 4,5мг/кг, теңіз суында- 1-25мкг/кг, ересек адам ... ... – 100мг ... ... ... пен ... ... өмір сүру ... активті түрде |
|қатысады жәнеферменттік жүйенің қатарына кіреді. Тәуліктік ...... ... ... ... ... жетіспеуіне, басқа да |
|ауруларға, кейбір жағдайда өлімге әкелуі мүмкін. ... ... және көп ... ... ... ... лентоксикация және |
|басқа әртүрлі ауруларға шалдықтыруы мүмкін. Мұндай ... ... ... |
|және қоршаған ортаны мыс және оның қосылыстарымен ... ... ... ... табылады. Негізгі қауіп өндірістік қалдықтардан, өндіріс ... мыс ... ... ... мыс ... ... тағамдық өнімдерді, сусындарды қолданудан болады. |
| ... ... ... бетінде шипалы қасиетке ие сан алуан түрлі өсімдіктер өседі. Осынау |
|әрқилы географиялық аймақта ... ... ... ... ... сан алуан|
|түрлі өсімдіктерді адам баласы ерте кезден – ақ өз ... ... ... ... осыдан үш мың жыл бұрын-ақ кейбір шығыс елдерінде қазіргі қолдынылып |
|жүрген ... ... ... ... болған. ... ... ... бар ... ... ... адам ... |
|иммунитетін жақсартып, әртүрлі аурулардың алдын алуға және олардан арылуға |
|көмектеседі. Осы ... біз ... ... бар ... мен ... |
|салаттарға қостық. Яғни, осы салаттарды адам баласы жыл бойына тағам ретінде|
|қолдана алады, ал ... адам жеке ... ... ... ... ... ... алу органдарына, бауыр мен өт қабы, бүйрек пен бүйрек түбекшесі|
|ауруларына, іш өткенде, іш кепкенде, булыққанда, тұмау-сүзекте және суық ... өте ... ... оның ... қарсы әсер ететін қарын |
|шырынының бөлінуін жақсартатын және нервні ... ... бар. Ал ... ... ... ... ... ас қорытылуын жақсартуда, |
|суық тигенде, бас ауырғанда және жүрек қызметінің ... өте ... ... етеді. ... ... ... бар ... салатқа қосып, 2 түрлі вариантта жасадық.|
|Яғни, 1-вариантқа щалфей мен жалбызды 1гр. мөлшерде, ал 2-вариантқа 3гр. ... ... ... ... Осы екеуінің ішіндегі оптималды варианты -|
|1 вариант. Өйткені олардың оргомолектикалық және физико-химиялық ... өте ... әрі ... болып шықты. |
| |
| |
| |
| ... |
| ... ... шолу |
| ... сипаттама ... ... ... ... және ... ... ... өнімге сипаттама |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... бөлім. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... өнімдерінің қауіпсіздігі |
| ... ... |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... әдебиеттер.
1. М. Қожабеков, Г. Қожабекова
«Дәрілік өсімдіктер»
Алматы, «Қазақстан», 1982ж-182бет
2. К.У.Ушбаев, Г.К.Никонов.
«Леченые свойства растений Казахстана»
Алматы, 1994г – ... Под ... ... ... пищевых продуктов»
Москва, «Пищевая промышленность», 1977 – 453с.
4. Под редакцей А.К. ... и ... ... ... ... ... ... Аграрный Университет, 2002–544с
5. Л.В.Донченко, В.Д.Надынта
«Безопасность пищевой продукций»
Москва: Пищепромиздат, 2001 – 347с
6. Л.К. Сафина, Е.П.Петров
«Аптека на ... ... 1990 – ... ... ... продуктов и биологически активных добавок к
пище»
ЗАО ГИОРД, 2004г – ... ... ... ... ... ... плодоовощного консервного производства».
Москва: Легкая и пищевая промышленность, 1983г – ... А.Ф. ... ... ... ... овощей, мяса и рыбы».
Москва: «Пищевая промышленность», 1980 – ... Под ... ... по ... ... 4 том.
Москва: «Пищевая промышленность», 1974г – 528с
11. М.Е.Дикис, А.Н.Мальский
«Технологическое оборудование консервных заводов»
Москва: «Пищевая промышленность», 1969г – ... Бас ... ... ... ... энциклопедиясы) 1983 – 568бет.
13. З.А.Кац.
«Производство сущеных ... ... и ... – 2-е изд,
перераб. и доп.
Москва: Легкая и пищевая промышленность, 1984г – 216с.
14. ... ... ... ... овощи и фрукты».
Москва: «Пищевая промышленность», 1980г – 190с.

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Топинамбур өсімдігі42 бет
Өнеркәсіптік ғимараттың темірбетондық және бетондық конструкциялық элементтері4 бет
Өнеркәсіптік ғимараттың темірбетондық және бетондық конструкциялық элементтері жайлы5 бет
«9-қабатты офистік ғймарат» тақырыбына арналған дипломдық жобаның есептеу-конструкциялық бөлімі9 бет
Бір қабатты өндірістік ғимарат34 бет
Көп қаббатты тұрғын үй салу туралы9 бет
Өнеркәсіптік роботтарды қолдануы65 бет
Аңшылық өнімдерін өңдеу8 бет
Ет консервілері34 бет
Етті консервілеудің жаңа әдістері.15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь