Ипотекалық несиелендіру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1 Бөлім. Ипотекалық несиелендірудің теориялық аспектілері ... .. 6
1.1 Ипотека институтының ұғымы және оның шығу тарихы ... ... .6
1.2 Банктегі ипотекалық несиені ұйымдастыру шарттары мен принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
1.3 Шетел тәжірибесі мен Қазақстан Республикасындағы ипотекалық
несиені салыстыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
2 Бөлім. «Қазкоммерцбанк» акционерлік қоғам мысалында Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелендіру тәжірибесі ... ... 28
2.1 «Қазкоммерцбанк» акционерлік қоғамының халықты ипотекалық несиелендірудің талдауы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
2.2 Ипотекалық несиені бағалау және беру тәртібі ... ... ... ... ... 41

3 Бөім. Тұрғын үй мәселесін шешудегі ипотекалық несиелендірудің
мәселелері және даму перспективалары ... ... ... ... ... ... ..48
3.1 Ипотекалық несие беруде туындайтын бірқатар мәселелер және оларды шешу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..48
3.2 Ипотекалық несиелендірудің даму перспективалары ... ... ... .68
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...76
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ..79
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..81
Қазақстан Үкіметі мен Ұлттық Банк ипотеканы экономикалық саясаттың маңызды, өзекті салаларының бірі деп қарастырады. Елдегі экономикалық жағдай өзгеріп жатқанда, халық мүддесін қорғау міндетіне аса мән беріледі. Азаматтар үшін ең тиімді саналатын ипотека механизмін жандандыруға теңгемен берілетін, сыйақының көлемі еркін болатын ипотеканы дамыту алға қойылып отыр.
Ипотекалық несиелендіру жүйесі ұлттық экономикада алдынғы орындардың бірінде тұр деуге болады. Біріншіден, қазіргі уақытта көптеген экономикасы дамыған елдерде ипотекалық несиелендіру тек тұрғын үй жағдайын жақсартудың негізгі формасы ғана болып табылмайды, сонымен бірге ол ел экономикасына елеулі түрде әсерін тигізеді. Ал екінші жағынан, ипотекалық несиелендіру жүйесі бүгінгі күні өзара байланысты және өзара бағынышты жүйе бөлшектерінен тұратын күрделі механизм болып табылады.
Ипотекалық несиелендіру жүйесін дамытудың мақсаттары болып, бір жағынан тұрғындардың тұрғын үй жағдайын жақсарту, ал екінші жағынан, жылжымайтын мүлік және құрылыс нарығындағы сұранысты ынталандыру болып табылады. Сонымен қатар, ипотекалық несиелендірудің дамуына мемлекет тарапынан қолдау көрсетуі, еліміздің нақтылы экономикалық өсіміндегі жетістіктердің бірі болып табылады. Әлемдік тәжірибеден өткен және тұрғын үй саласына бюджеттен тыс инвестицияларды тартудын сенімді әдісі болып табылатын, ипотекалық несиелендірудің нарықтық экономика жүйесіндегі алатын орнын зор. Ипотекалық несиелендіру – қоғамда болып жатқан қоғамдық процестерге, адамдарды ынталандыруға зор әсерін тигізеді.
Басқа елдердің банктік жүйесі қалыптасып, дамуы үшін ондаған жылдар қажет болған болатын, ал еліміз нарықтық қатынастарға көшкен сәттен бастап, Қазақстан Республикасының банктік жүйесі қысқа уақыт аралығында тез дамып кетті. Банктердің басты қызметі – жеке және заңды тұлғаларды қаржыландыру үшін ақша қаражаттарын жинақтау болып табылады. Ол үшін екінші деңгейлі банктерге, ссудаларды өтеу кезінде төленетін жарналар мен қарыз бойынша пайыздарды әрдайым қамтамасыз етудің тиімді несие саясатын жасауы керек.
1.Закон республики Казахстан «О долевом участии в жилищном строительстве»
2.Тұрғын үй құрылысын ұзақ мерзімді қаржыландырудың және ипотекалық несие беру жүйесін дамытудың бағдарламасын бекіту туралы. Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы 2000 жылғы 28 қараша № 1774 с.1
3.Концепции долгосрочного финансирования жилищного строительства и развития системы ипотечного кредитования. Постановлениние Правительства Республики Казахстан от 21 августа 2000 года №1290
с.13-26
4. Мамыров Н.Қ., Мұса А.О., Құдайбергенов Е.Қ., Әбішев Ж.Ш., «Экономика». Алматы .1999.жыл.
5.Сейтқасимова Г. «Банковское дело». Алматы. 2000.
6.Көшенова Б. «Ақша, несие, банктер». Алматы: Қаражат. 1999.
7.Александр Братусь «Правовые аспекты ипотечного кредитования» РЦБК №23-24 2006 год
8. Мырғыясов М.М «Ипотекалық несиелендіру жағдайы » Альпари №1 2004 ж
ыл
9. Асабаева Л «История возраждения ипотеки» Мир финансов №12 2005 жыл
10.Мукалиев Н.К «Реализация государственной программы развития жилищного строительства в РК анализ и перспективы» Банки Казахстана № 12 2006
11.Сағындыкова М. Ипотечное кредитование.Континент.2002.12-15июня с.20
Почти все об ипотеке. Подготовлено Отделом кредитования филиала ТОО «ЦКН Ипотека».РЦБК №6.2006.
12.Джанабаева Г «Закландая как инструмент регулирования» Альпари № 6 2006 жыл
13.Юсупова Д «АО «Жилстройбанк Казахстана» Банки Казахстана №5 2006 год
14.Сәдірмеков М «Қазақстандағы нарық мәселелері» Экономика негізі №1 2006 жыл
15.Мырғыясова М.М. «Состоянияе и перспективы развития жилищнего
кредитования населения в Республике Казахстан». Альпари №12 2006.
16.Аникеева Л.В. Ипотека в Республике Казахстан. Қаржы-қаражат. 2006№3
17.Мырғыясова М.М. Перспективы развития ипотечного кредитования. Альпари № 5 2003.
18. Алдаберген Ә. Ипотекалық кредит: тұрғын үй алудың қолайлы мүмкіндігі./Егеменді Қазақстан 2002. 26 мамыр
19. Сағындықова М. Қолжетімді үй сатып алу үшін жағдайдын бәрін жасаймыз./ Жас Алаш.2006. 17 тамыз сағындықова М. Ипотека игіліктері./ Егеменді
20.Салихова А.Р. Система жилищнего кредитования: современное состояние и перспективы развития. / Банки Казахстана 2007. № 1 Ярмо или удача. Казахстанская правда 2003. 14 мая
21.www.kkb.kz
22.www.stat.kz
23.www.3kkb.kz
24.www.kik.kz
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе ________________________________________________________3
1 Бөлім. Ипотекалық несиелендірудің теориялық аспектілері ______ 6
1. Ипотека ... ... және оның шығу ... ... ... ипотекалық несиені ұйымдастыру шарттары мен принциптері
_____________________________________________11
3. Шетел тәжірибесі мен Қазақстан Республикасындағы ипотекалық
несиені ... ... ... акционерлік қоғам мысалында Қазақстан
Республикасындағы ипотекалық несиелендіру тәжірибесі ________28
2 «Қазкоммерцбанк» акционерлік қоғамының халықты ипотекалық несиелендірудің
талдауы______________________________________28
1. Ипотекалық несиені бағалау және беру ... ... ... үй ... шешудегі ипотекалық несиелендірудің
мәселелері және даму перспективалары __________________________48
3.1 Ипотекалық несие беруде туындайтын ... ... ... шешу ... ... Ипотекалық несиелендірудің даму перспективалары _____________68
Қорытынды ___________________________________________________76
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... мен Ұлттық Банк ипотеканы экономикалық саясаттың
маңызды, өзекті салаларының бірі деп ... ... ... ... ... ... мүддесін қорғау міндетіне аса мән беріледі.
Азаматтар үшін ең тиімді саналатын ипотека механизмін жандандыруға теңгемен
берілетін, сыйақының көлемі еркін болатын ... ... алға ... ... ... ұлттық экономикада алдынғы орындардың
бірінде тұр деуге болады. Біріншіден, қазіргі ... ... ... ... ипотекалық несиелендіру тек тұрғын үй жағдайын жақсартудың
негізгі формасы ғана болып ... ... ... ол ел ... ... ... ... Ал екінші жағынан, ипотекалық несиелендіру
жүйесі бүгінгі күні өзара байланысты және ... ... ... тұратын күрделі механизм болып табылады.
Ипотекалық несиелендіру жүйесін дамытудың мақсаттары болып, бір жағынан
тұрғындардың тұрғын үй жағдайын жақсарту, ал ... ... ... және ... ... сұранысты ынталандыру болып табылады.
Сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... ... нақтылы экономикалық өсіміндегі жетістіктердің бірі
болып табылады. Әлемдік тәжірибеден өткен және тұрғын үй ... ... ... ... ... әдісі болып табылатын, ипотекалық
несиелендірудің нарықтық экономика ... ... ... зор. ...... ... ... қоғамдық процестерге, адамдарды
ынталандыруға зор әсерін тигізеді.
Басқа елдердің банктік жүйесі қалыптасып, дамуы үшін ... ... ... болатын, ал еліміз нарықтық қатынастарға көшкен сәттен бастап,
Қазақстан Республикасының ... ... ... уақыт аралығында тез дамып
кетті. Банктердің басты қызметі – жеке және ... ... ... ақша ... ... ... табылады. Ол үшін екінші деңгейлі
банктерге, ссудаларды өтеу ... ... ... мен ... бойынша
пайыздарды әрдайым қамтамасыз етудің тиімді несие саясатын ... ... ... және ... дамытуға көшу, екінші
деңгейлі банктерден Қазақстан Республикасы азаматтарының өмір сүру сапасын
жақсартатын жаңа банктік қызмет ... ... ... ... ... ... мұндай несиелендірудің жаңа түрі – ипотека болып табылады.
Ипотека – бұл жеке ... ... ... ... ... ... тұрғын үй сатып алуға берілетін несие түрі. ... ... ... үй ... ... және ... ... ету
бойынша қойылатын талаптарға сай болуы керек.
Ипотека дамуының бастауын Қазақстан ... ... 1995 ... ... №2723 заң күші бар ... ... ... туралы»
жарғысы қалады. Бұл жарғы ипотеканы кепіл түрі деп ... Бұл ... ... берушінің немесе үшінші тұлғаның иелігінде қалады.
1999 ... ... ... Банк ... ... жүйеге
енгізудің нормативтік – ... ... ... ... ... ... қызмет тобы құрылды, оның жұмыс нәтижесі Үкімет бекіткен
тұрғын үй құрылысын ұзақ ... ... және ... ... ... ... ... концепциясы болып
табылады. Онда алғаш рет мемлекеттегі ... ... ... ... ... Қазақстан Республика Үкіметінің 2001 жыл
3 мамырының №601 шешімі бойынша ескі ... үйді жою ... ... ... ... туралы заңды қалыптастыруды қарастырған 2001
жыл 13 ... ... ... ... ... ... Республика
Президенттінің тапсырмаларын жүзеге ... ... ... ... ... ... 2000 жыл 21 тамыз № 1290 «Тұрғын үйді
ұзақ мерзімді несиелендіру және ипотекалық несиелендіру ... ... ... және 2000 жыл 28 ... №1774 «Тұрғын үй құрылысын
ұзақ мерзімді қаржыландыру және ипотекалық несиелендіру жүйесін ... ... ... ... қабылданған.[2]
2005 жылдан бастап Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысының ... ... аса ... Бұл ... мәні – ... үйді несиелендіру
мерзімін жоғарлату, тұрғын үй ... ... ... ... ... ставкаларын төмендету арқылы барлық тұрғындарға қол жететіндей
етіп жасау болып табылады.
Бүгінгі күннің өзінде, екінші деңгейлі ... ... 30 ... ... ... ... ... келетін жеке тұлғалар несиелендірілуде.
Сондықтан да, Қазақстан Республикасындағы бұл ... ... ... ... ... мәселелердің бірі болып табылады.
Осы жоғарыда айтылған мәселелердің ... яғни ... ... ... ... ... несиелермен қаржыландыру нысанында айқындау
дипломдық жұмысымыздың өзектілігін көрсетеді.
Дипломдық жұмысымның мақсаты – ... ... ... ... яғни ... тұрғын үймен қамтамасыз етудің қазіргі даму
тенденциясын ашып көрсету.
Дипломдық жұмысымның міндеттері ... ... ... Республикасындағы ипотекалық нарықты толықтай зерттеп, оған баға
беру.
АО «Казкоммерцбанк» мысалында ипотекалық ... ... ... ... жағдайдағы ипотекалық несиелеудің ... мен ... даму ... ... БӨЛІМ. ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕНДІРУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Ипотека институтының ұғымы және шығу тарихы
Ипотека шаруашылық өмірдің элементі ретінде өзінің ... ... ... “Ипотека” түсінігінің өзі әлемдік қаржылы – экономикалық
жүйеге ежелгі Грециядан келген болатын. Оны б. э. д. VI ... ... ... ... ізбасары – Драконт жеке ... және ... ... кез – ... қол ... қатаң түрде жазаланады
деген тәртіп енгізген (б. э. д. 621 ж.). б. э. д. 594 жылы ... ... ... ... ... ... бірге жерге байланысты
қарыздарды төлеуді алып тастады, мұраға қалдыру еркіндігін енгізді, ... ...... мүлігінді ұрпағына мұра ретінде қалдыру міндетті
емес. Енді ... ... ... ... өз ... ... ... немесе
мұраға қалдыруға құқық алды. Бастапқы кезде ... ... ... ... ... ... жеке басы қойылатын, бұл жағдайда қарыз
алушыға қарызды өтемеген ... ... бару ... ... ... мүлікке ауыстыру үшін Солон қарыз алушының атына жазуы бар діңгек
орнатуды ұсынды, яғни бұл жер белгілі бір соманы қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... деп ... ... “ипотека” (гректің
hypotheke – подставка, подпорка) деген атқа ие болған діңгекте, жер ... ... ... ... ... мұндай мақсат үшін ипотекалық
деп аталатын негізгі ... ... ... ... ... Грецияда
әрбір мүдделі тұлғаға ешбір кедіргісіз белгілі бір жер меншігінің ... ... ... ... ... институтының жаңа дамуы Рим империясынан бастау алды. б. э. д.
I ғ.жеке тұлғаларға мүлікті ... ... ... ... ... құрылды.
Император Антония Пияның билік ету кезеңінде (б. э. д. II ... ... үшін ... ... дайындалған болатын. Сол кездері
50 – ге жуық банктер болған және 800 – ден ... өз ... ... еткен. Әртүрлі банктік институттар дами бастады: коммуналдық, діни
және т. б. ... ... ... ... ... ... т. с. с. ... әрқашанда ипотекалық несиелендіруге үлкен көмек
көрсетіп отырған. Ол үшін арнайы әлеуметтік институттар ... ... ... ... мен ... көмек көрсету үшін қаржылық
алиментарлық қор құрылған. Мұнда сол кездері Римде ең төмен жылдық ... ... % ... ... ... ұсынылған.
Ипотека институты аса көп емес уақыт аралығында мынандай эволюциядан
өтті, яғни фидуциядан неғұрлым прогрессивті сатыға – ... ары ... ... Бұл ... ... фидуция сатысы ерте римдік құқықта
туындап ары қарай ... ... ... ... ... ... пайда болды (пигнус, лат. тілінен – бейресми кепіл), ал тек содан
кейін ғана “ипотека” ... ... ... ... ... ... өзі
басында бастапқы несиелік келісім кезінде тек ... ... ... ... айта ... жай, бірінші саты “фидуция” ерте римдік құқықта пайда
болып, дамыды. Классикалық римдік ... ... ... ... ... ... кейін ғана “ипотека ” туындады. Сонымен бірге кепіл туралы
келісімнің өзі ... ... ... несиелік келісім шарттар кезінде
тек ... ... ... “Фидуцидің” негізгі мәні мынада, яғни ... ... ... жылжымайтын мүлікті кепілге қойюға ресми түрде
құқық орнатылды. Бұл заттың өзі “fiducia” – ға ... ... ... ... ... және өз ... ... кейін
жылжымайтын мүлікті қайтаруға міндетті ... ... ... де
біртіндеп өз эволюциясынан өтті.
“Фидуция” даму институтының бірінші кезеңінде борышкер белгілі бір
шешімдерді өзі ... ол тек ... ... ... ... ... қарыз алушыдан қарызды өтеуді талап ету немесе оған мүлікті қайтармау.
Кейіннен ... ... ... ... ... ... fiducia) туралы құжаттарға ресми жағдай енгізген болатын. Бірақ,
сонда да келісім технологиясында кредитор қолдана алатын және ... ... ... ... ... ... құқықтық мезеттер жеткілікті түрде
алып ... ... ... ... ... ... ... өз еркімен іс әрекет етуінен сақтай ... ... ... ... ... сатысындағы кепіл туралы келісім – шарт)
келісім шартты кепілге қойылған жылжымайтын мүлікті өз ... ... оны тек ... ... ... ... орындалуын кепіл
ретінде иелігіне алуды қарастырған болатын. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... оны тек ... деп
талап етуге құқықтары бар. Ал кредиторда, ... ... ... ... ... өз ... өтеу үшін ... затты сатуға құқығы бар. Сонымен бірге сол ... ... ... ... мүлікті өзіне қалдыруға тыйым салынған
болатын. Қарыз алушымен алынған ... ... ... ... мүлікті сатқаннан кейін жылжымайтын мүліктің түсімдері
мен қарыз қалдықтары арасындағы барлық айырманы ... ... ... бұл түрі ұқыпты регламенттелген болатын. ... ... ... ... ... ... болған болатын.
Ипотека институтының соңғы сатысының пайда болуы сол ... ... ... ... ... ... Римде құл иеленушілік
шаруашылықтың әлсіреуі және жалгерлерге жерді жаппай беру ... ... ... ... әкелді. Қолданыстағы заңдар бойынша
бірде – бір қызмет етіп отырған құқықтық ... ... ... ... ... арасындағы келісімнің мұндай түрін
кепілдендіру үшін ... ... ... Өйткені ұсақ жалға алушылар өз
мамандығы барысында кепілге қоя алмайтын ... ... ... ... Бұл ... ... бір жолы кепілді жаңа түрін енгізу –
жалгерлердің өз ... ... ... қою ... табылады, мұндай
кепілзаты жалға берушінің иелігіне өткізілмейді.
Кейін кепілдің жаңа түрі басқаларға да, сонымен ... ... ... де тарады. Осылайша, біріншіден, ... ... ... ... кепілдеме туралы келісім шарт болып табылатын ипотека институты
пайда болды. Қарыз алушымен алынған ... ... ал егер ... ... ... ... ... болса, онда кепілге
қойылған затты кредитордың талап етуге құқы бар, ... ... ... ... ... өтеу ... Берілген келісімнің айғағы болып басында
кредитор мен қарыз алушы ... ... ... ... ал кейін
постклассикалық уақытта құқықтың күші бар ресми және бейресми ... ... ... ... үш ... одан да көп ... қол
қойылған құжаттары ие ... ... ... ... да ... және өз ... ... Екі жақтың келісімдерінсіз – ақ
қызмет етіп тұрған әртүрлі жария ипотекалары ... Оған заң ... ... ... инвестицияға деген инвестордың ипотекасы
салықтарды төлемеушілердің ... ... ... ... ... ипотека, шіркеу ипотекасы және т. б.
Бір атап өтетін жәй, ипотеканың барлық түрлері (шіркеу ипотекасынан
басқа) ... және ... ... ... ... ... қызмет
етуде. Осы кезеңде уақыты бойынша бағынышты ипотекалар қызмет ете бастады,
олардың принциптері тек ... ғана ... “qui prior est tempore ... jure” – мерзімі бойынша кім бірінші болса, сол құқық бойынша күшті
болады. ... ... ... ... ... ақ иотеканың түріне
байланысты кредиторлар арасында өзара қарым – ... ... ... ... ... туындай бастаған. Біріншіден, ипотека заңымен
орнатылған оның маңыздылық деңгейіне байланысты бөлініп отырған. Солардың
ішіндегі ... ... ең ... – фискалдық болып саналған. Одан
кейінгілері ресми құжаттармен ресімделген ипотекалар, келесі – жеке ... ... ... тек ... ... – қарапайын келісімдермен
рәсімделген ипотекалар болған. Түрлері бойынша сараланған ипотекалардың
басымдылығы әр ... ... ... және ... ... ... дәрежесі орнатылғаннан кейін олардың ... ... ... ... ... ... құқығын сақтауда мемлекеттің
рөлі өте жоғары болған болатын. Мәміле ... ... ... ... ... ... бақылау, реттеу талап еткен болатын.
Ежелгі әлем дәуірінің ... бұл ... ... ... ипотека институты бірнеше ғасырлар бойы өз қызметін
тоқтатқан болатын.
Біртіндеп ипотека орта ғасырлық заңдар жиынтығына ... ... ғ. ... ... ... үшін жауапкершіліктің жеке принциптері басшылық
еткен ... ал ... XVI ... ... ... бермейтін
ипотекалар болды. Европалық елдердің заңнамаларында ипотека екі жақтылық
сипатта болады. Біріншіден, ол тек жылжымайтын мүлікке ... ... ... ... сату ... өздерімен емес, ол соттың
қатысуымен жүзеге асырылған. ... үшін ... ... ... ең ... әдісі болып табылады. Ол өз иелігіне
қарыз ... ... ... – ақ және ... ... Ипотека сенімді маңызды құқыққа ие болады, бірақ ол ... ... ... ... ... кітапқа арнайы жазбалар енгізгеннен
кейін ғана. Орта ғасырлық кодекстерде мынандай ... ... ... ... ... бойынша бөлінбейді, ... алу ... ... ... жылжымайтын мүліктерге
кеңінен тарай бастады.
Ипотекалық құқық ... өмір сүре ... Егер де ... ... болмаса, онда ипотеканың да өмір сүруі мүмкін емес.
Талаптардың дұрыс орындалмауы немесе тоқтатылуы ... ... ... Бұл ... мәні ... құқықпен ғана емес, сонымен қатар
еуропалық ... ... де ... ... ... ... – талаптарға және оны құрастырушылардың барлығына, оған ипотекадан
пайыздар мен шығындарды қоса ... ... ... Ал ... алу ... ... ... асырылады.
Ипотекалық заңдар бойынша XVII – XIX ғ. Ғ. ... ... ... ... ... ... сомасына оның жариялығына сәйкестігімен,
оның көлемімен (ипотекалық ... ... ... ... олар ... ... ... Римдік құқықтың рецепциясы (өзара қарыз)
кезінде ипотека европалық заңдылыққа көшті. АҚШ пен ... ... өз ... бар: қарыз алушымен негізгі
міндеттемелердің орындалуы кезеңінде мүлікті ... ... ... ... бойынша қарыз алушыдан кредиторға өтеді.[3,4,5]
Осылайша, тарихи ... ... ... ... ... ... етудің ең сенімді формасы ретінде шаруашылық
қатынастарымен ... ... ... Банктегі ипотекалық несиені ұйымдастыру шарттары мен ... ... ... экономикасының қозғаушы күші, ... ... ... деп, ... ... банктер» деген жұмысында
Г.С. Сейткасимова анықтайды. Несиені ірі кәсіпорындар, ұйымдар, ... ... ... және жеке ... ... ... өз
меншігінде қаражат ресурстарын иелене отырып, ... ... ... ... қана ... ақша ... алуы мүмкін. Несиені
пайдаланған азаматтарда кейінге қалмайтын мүліктерді, ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік пайда болады.[5]
Нарықтық заманда банктік несиенің рөлі арта түскені ... ... ... несиелік қарым – қатынастың субьектілері болып
табылатың ... мен ... ... ... ... ... ... өзінің уақытша бос жатқан ақша қаражатын қарыз алушының иелігіне
белгілі бір мерзімге және ... және одан ... ... ... заңды
тұлғаларды айтуға болады. Банктік несие беруде кредитор ... ... ... Ал қарыз алушылар деп, кредитордан белгілі бір ақша ... ... ... және оны ... бір ... өткенен кейін
қайтаруға міндетті болатын тұлғаны айтамыз.
Өзінде шоғырланған қаражатты оған мұқтаж қарыз ... ... ... ... ... ... жоғарыда айтқан болатынбыз. ... ... ... ... тарапы болатын халықтан, ... ... ... ... Олар ... ақша ... ... сала отырып, кредитор рөлін атқарады, ол қарызға ақша
сұрай отырып, қарыз алушыларға ...... ... деп, ал ...... ... деп
қарастырған орынды. Несие өзінің мән мағынасын несиелеу арқылы табады.
Несие мен ... ... ... ... ... ... ... мен қарыз алушының мүдделері ұйқасқанда, еркін жүрген
ақша капиталы айналымға түсе, несилік ресурстарға айналады .[7]
Сонымен, ... ... ... ақша ... ... ... өз ... қайтарылуын қамтамасыз ету және болашақта
белгілі бір ... ... ... ... ... ... жеке
меншікке емес, тек уақытша пайдалануға берудің күрделі көп кезеңді процесі
деп қарастырған жөн.
Қазіргі заңдық жүйеде ... ... ... ... ... яғни өте ... заттарды: жер учаскілері, ғимараттар, пәтерлер
және де басқа бағалы қозғалмалы мүліктер. Несие ... ... ... ... ... ... ... мүлік кепіл ұстаушының қолына өтпейді,
несие алушының ... ... ... ... тек қана ... жүргізе
алады.
Ипотекалық несиелендіру мемлекет үшін тұрғын үй мәселелерін ... ... ... және де ... ... ипотеканы осы мақсатта
қолданады. Ипотекалық несиелендіру операциялары коммерциялық банктер мен
басқа да несиелік ... ... ... ... ... ... Бұл құжат несиені қамтамасыздандырушы ... ... ... ... ... тізімдемесінен тұрады. Барлық кепілдеме
құжаттары несие уақытында жабылмағанда, сотқа ... ... ... ... ... ... алушы несиені және оның пайыздарын мәмілеге
байланысты ай сайын бірдей көлемде немесе өспелі түрде ... ... ... ... керек.
Ипотекалық мәміле өз күшіне мемлекеттік тіркеуден кейін ғана иеленеді.
Мемлекеттік тіркеу мүліктің ораналасқан аймағында жасалады. Бұл ... үшін ... ... арыз ... ... және ҚР ... ... бірге берілетін құжаттар түрлерін өткізу керек. Егер несие туралы
мәміле немесе ... ... ... сай болмаса, мемлекеттік тіркеуге
отырғызылмайды. Жалпы, несие алушы несиені өз уақытында жаба ламауы мүмкін.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... мен несие мәмілесі
арқылы сотқа шағымданады. Сот ... ... ... талдап, ҚР
заңына байланысты үкім шығарады.
Заң нормаларына негізделген келесі ипотекалық ... ... атап ... ... ... ... ... қалады. Бірақта жекеменшік құқығы
шектеулі;
- кепілге ... ... бір ... ... ... берілетін
соманы анықтау;
- берілетін қарызды сақтандыру;
- берілген мерзімде қарызды ... ... ... ... ... беру.
Ұзақ мерзімді ипотекалық несие – коммерциялық банктер немесе ... жеке ... ... үй алу ... 3 ... немесе оданда көп
жылға беретін несие немесе қарыз болып табылады.
Тұрғын үймен қамтамасыз ету үшін арналған ипотекалық ... ... ... ... – жеке ... ... ... азаматы,
ипотекалық несие беруші банкпен немесе заңды тұлғамен несие
алу туралы мәмілеге отырған;
2. Тұрғын үйді сатушы – жеке ... ... ... ...... ... заңды тұлғалар;
4. Ипотекалық несие беретін агентіктер;
5. ... ... ... ... ұйымдары;
7. Бағалаушылар – бұл іспен ... ... ... ... және жеке тұлғалар;
8. ... ...... бар, ... ... ... ... алу нарығындағы маманданған делдалдар;
9. Ипотекалық несиелендіру жүйесінің инфрақұрылымдық бөлімшелері:
нотариат, заңды кеңес беру ... және ... ... ... ... ... ... жүйесінің алғашқы сатыларында,
әрине, мемлекеттің ролі зор. ... ... ... ... ... ... ... қызмет етуі үшін, мемлекет заңдық
негізді құрды. Бұл несиенің ұзақ мерзімге берілетін болғандықтан, ... ... ... ... ... келеді.
Несие мөлшері, сатып алғалы отырған үйдің нарық бағасының 60-70 пайызын
ғана құрайды. ... үй ... 30- 40 ... ... салым жасауы
қажет. Несие және пайыз ай ... ... ... ... ... Ол
аннуитетті формуламен есептеледі. Несие бойынша төленетін ай сайынғы төлем,
қарыз алушының ай сайынғы кірісінің 30- 35 ... ... ... неисеге деген талаптар отандық және шетелдік ... ... ... ... мен ... ... мен қарызгердің
тәуекелділігін төмендетуге бағыталған. Несиені беру мен ол бойынша ... ... ... талаптарға сай орындау, ипотекалық несиелендіру
нарығына эмиссиондық ипотекалық бағалы қағаздар ... жеке ... ... ... ... ... ... несиелендірудің шарттары: төлем ақылы, жылдам
және қайтарымды. ... ... ... ... ... ... Сондықтан, барлық жағдайларды несие мәмілесінде басын ашып,
талқылап алған жөн:
- несиеге ... сома және ... ... ... үшін ... төлейтін пайыз мөлшері;
- несие және оның пайыздарын төлейтін реті;
- несие мәмілесін уақытсыз үзу себептері және т.б.
Ипотекалық ... ... алу ... ... ... ... төлемқабілеттілігін талдау. Несие алушы ең алдымен несие
мәмілесімен танысу қажет, яғни өзінің мойынына алатын ... ... ... ... ... ... Ал несие беруші несиенің толығымен
қайтарымды екеніне, күмәні ... ... ... ... және ... ... ... сай
пәтер таңдау. Борышқор, пәтерді несие алмай тұрып немесе алғанынан кейін
де таңдауға құқы ... ... ... ... бағалау. Пәтерді таңдап алғанына кейін
бағалаушы оған тәуелсіз баға ... Оның ... ... үшін ... төлейді.
Д) Пәтерді сатушы мен борышқордың арасында алып – сату келісім шарты
жасалады. Одан ... ... мен ... ... ... келісім – шартына
отырады.
Е) Борышқор үйді сатушымен есеп айырысады.
Ж) Ипотека затын сақтандырады, яғни ... ... және ... ... ... ... ... ай сайынғы несие бойынша төлемді алып, қарыздың
жабылған мөлшері туралы бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... орындалуы, несиенің
жабылуын білдіреді, яғни шартты түрде мемлекеттік тіркеуде де көрсетіледі.
Ал егер несие келісім-шарты бойынша міндеттемелерді борышқор орындамаса,
несие беруші сот ... ... ... ... ... заты ... түсіп,
несие жабылады.
Несие тәуекелін төмендету үшін келесідей жағдайлар қажет:
- несие берушіге несие төленбеген жағдайда, сот ... ... ... ... алынған жерді сенімді тіркеу жүйесімен қамтамасыз ету;
- ипотекалық несиелендірудің ... ... ... ... ... ... және ол ... қызмет көрсетудің
атқару тәртібінің сенімді түрін таңдау;
Ипотекалық несиенің қолайлығы оның түрінеде ... ... ... ... ... ... ... түрлеріне келетін босақ:
- стандартты ипотекалық несие;
- төлем өсімі ... ... ... ... ... өсуі ... ... төлем сомасы өзгеретін ипотека;
- пайыз мөлшермесі периодты түрде қарастырылатын несие;
- пайыз мөлшермесі өзгермелі ипотека;
- кері аннуитетті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... зат ... ... |Несиелеу ... ... ... ... ... ұй ... ... құрылысы емес ... ... ... ... ... арнайы принциптерін
қатаң сақтаған кезде ғана жүзеге асады. Принциптер несиелендіру жүйесінің
негізгі, басты ... ... ... ... олар ... мәні мен
мағынасын көрсетеді.
Несиелендірудің принциптеріне жататындар: несиені мақсатына сай
пайдалану ... оны ... ... оның сараланғандығы, қамтамасыз
етілуі және ақылы түрде берілуі.
Несиені мақсатына сай пайдалануға беру принципі, қарыз алушының алынған
несиені ... ... ... ... ... сай ... пәтер,
көлік, мүлік және т.б. ... ... ... білдіреді. Несиенің
белгілі бір мақсатқа берілуі, банктерге сол ... ... ... ... ... және тәуекел деңгейін анықтауға мүмкіндік
береді.
Несиені қайтару мерзімділігі принципі, несие қатаң белгіленген ... ... ... ... тиіс ... білдіреді. Демек,
мерзімділік, несиені пайдаланудың уақыт бойынша шектелуін көрсетеді. Егер
несиенің ... ... ... онда несиенің табиғи мәні жоғалады.
Сондықтанда, коммерциялық банктер, алынған несиені дер ... ... ... ... ... алушыларға өсім, айыппұл тағайындайды.
Несиелендірудің сараланғандығы туралы принципі, коммерциялық ... ... ... кез ... ... ... ... беру жөніндегі
мәселеге бірден келуге шақырмайды. Несие, тек қана төлем қабілеті ... ... емес және ... заем ... көрсетілген мерзімде толық
қайтаруға жағдайы бар қарыз алушыға ғана берілуі ... Бұл ... ... ... ... ... ай сайынғы табыс көздеріне,
іскерлік беделіне, ... ай ... ... ... және ... талдау жасайды.
Несиенің қамтамасыз етілу принципі кредиторларды несиенің және оған
байланысты төлемдердің толық көлемінде қайтарылмай қалу ... ... ... ... ... ... мерзімі келгенде сыйақымен бірге
қайтарылуын қамтамасыз ететін мүлікті кепілге салуды міндетті түрде ... 2. ... ... процесіндегі элементтердің өзара
байланысы
| | | | | ... | ... ... | ... ... |
| | ... ... | | |
| |
| |
| ... | ... саясаты | |Несиелендіру |
|принциптері | | | ... ... ... | |Банктік | | ... | ... | | |
| | ... бойынша| | |
| | ... ... | |
| | | | | |
| | | | ... |
| | | | ... ... | | | | ... | | | | ... ету | | | | |
| | ... ... | ... |
| | ... | ... ... |
| | | | ... ... ... | | | ... ... | | | | |
| | ... | ... |
| | ... | |объектісі |
| | | | | ... ... | | | | ... ... | | | | |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | | |
| | ... құралдары | | ... | | | ... |
| | | | ... ... ... ... ... принципі, әр қарыз алушы ... үшін ақша ... ... ... ... үшін ... ... (сыйақыны) банкке енгізуге міндетті. Бұл принципті іске асыру
банктік пайыз механизмі арқылы ... ... ... ... ... ... ... баға болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... үшін ... төлеумен байланысты шығындарын, өзін
қамсыздандыру бойынша шығындарын жабуды, сондай – ақ ... ... ... және ... ... ұлғайту үшін пайда түсіруді
қамтамасыз етеді. [9]
Несиелендіру, ... ... және ... ... ... ... өзінің келесідей элементтерін көрсетуді талап етеді:
- несиелік қатынастың субъектілері,
- ... ... ... ... ... механизмі
Осыған орай, несиелендіру процесін құрайтын барлық элементтердің өзара
байланысын нөмірі 1 -ші сызбанұсқадан көре аламыз.
Несие саясаты несиелік қарым – қатынастың ... жағы ... ... ... негізгі ережелерін регламенттейді, несиелендірудің негізгі
принциптерін құрайды, ... беру ... ... ... ... мен ... ... несиелендіру бойынша өзара әрекеттесу
нысаны ретінде банктік несиелердің ... мен ... ... ... мен ... жиынтығын көрсетеді.
Сонымен, біз банктік несиелендіру саласындағы ... ... ... ... ... ... ... несилендіру жүйесі біздің елде дамуы үшін ... ... ... осы ... сүйенуі қажет және ипотекалық несиені
қандай ... ... ... ... ... жайлы таныстық және
түрлеріне де тоқталдық.
1.3 Шетел тәжірибесі мен Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... Батыс Еуроппада ... ... ең ... 1770 жылы ... қаласында
ипотекалық банк ашылған. Ол ірі ... ... ... ... банк болған.
Бұндай банктер ақша қаражаттарын ... ... ... ... ... арқылы тартатын.19-20 ... ... тек ... ғана ... ... ... да қаржыландыра бастады.
Жоғарыда айтып өткендей бұл банктер мемлекет қармағында ... ... жылы ... ең ... ... ипотекалық банк ашылды.
Жалпы, ипотекалық несие нарығының дамуына дүниежүзілік соғыстар ... ... ... кері ... ... Ал ... экономикалық
конъюктура кезінде ипотекалық несие нарығы дами түскен еді. ... ... ... ... екі ... ... жинақ шоттары және ипотекалық несие сомасына бағалы қағаздары
эмиссиялау (кепілхаттардың 2- ші ... ... ... ... ... ... үшін негізгісі болып табылады, ал екіншісі – ... ... - та ... несиені негізінен несие – жинақ ... ... ... емес ...... ... ... сақтандыру компаниялары жүзеге асырады. Тағы мемлекеттік ... тобы ... ... үй ... несиелендіру жөніндегі федералды банктер;
- тұрғын үй құрлысын ... ... ... ... ... ... ... банктер;
- федералды жер банкілері.
Жоғарыда аталған институттар шығаратын бағалы қағаздарды коммерциялық
және жинақ банктері; сақтандыру ... және ... да ... ... ... ... Бұл ипотекалық несиелендіру федералды
институттарына керекті қаржы көздерін ... және ... ... қала
тұрғындары, фермерлер және кіші кәсіпкерлер үшін құрылысты ипотекалық
несиелендіру үшін пайдалануға ... ... ... кредиторлар инфляцияны және несиелік ресурстардың ... ... ... ... пайда нормасын түзетеді, қарыз ... және оның ... ... ... Бұл ... АҚШ – та, ... яғни ... экономикалы елдерде қолданылады. Бірақ, ... ... ... және оның жеке ... ипотекалық
несиенің пайыздық мөлшерлеме өзгеруінің шектелуін талап етеді, бұл ... ... ... ... ... ... мәнінен
ажыратады. Мысалы, АҚШ – та несиелік мөлшерлеменің ... жыл ... ... 2 ... және ... несиелендіру мерзімінде 6
пайызбен ғана шектелген. Аталған ... ... ... ... ... АҚШ – тың ипотекалық банктері және компаниялары
оларды сақтайды.
Турцияда ... ... ... мемлекеттік банктер айналысады.
Түрік ипотекалық несие ... ... үй ... несиелендіруді негізінен
қалаларда жүргізеді. «Сумербанк» ... ... ... ... қатар экспортты және ... ... ... ... ... қаржыландырумен айналысады.
Бұл банктер кен және энергетикалық салалардағы құрылысты несиелендіреді, ал
«Мореходный Банкі» кемелер және порт ... ... ... ... Бұл ... ... секторды нығайтудың
үкіметтің мақсатты саясатының жолсерігі болып табылады.
Испанияда ипотекалық несие беретін тек ... ... бар. ... тұрғын үй құрылысына несие беретін ипотекалық банк және
өнеркәсіп компанияларын ... ... ... ... банкі. Сонымен қатар Испанияда ипотекалық несиелендірумен жергілікті
несие банкі және ... ... ... айналысады, олар қала
тұрғындарына, фермерлерге және ұсақ компанияларға ипотекалық несие береді.
Италияда ипотекалық несие ... ... ... және ... ... ... және Азия елдерінің кейбіреулерінде ипотекалық банктер
маңызды орынға ие. Бұл ... ... банк ... бар. Осы
аймақтағы ипотекалық банктердің негізгі функциясы жеке меншікті, ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Тұрғын үй құрылысын қаржыландыру механизмдерін құру тұрғындардың тұрғын
үй мәселесін шешу және 2000-2002 жылдарда ... ... ... жоспарын іске асыру жөнінде Іс - әрекеттер ... ... үй ... ... ...... ... үй құрылысының даму және тұрғын үй ... ... ... ... ... ... 21.08.2000 ж № 1290 Бұйрығымен
«Тұрғын үй ... ұзақ ... ... және ипотекалық
несиелендіру жүйесінің даму ... ... ... ... ... ... ... санының болжамды өсу
мөлшеріне қарай пайдалануға 100 млн. кв.м ... ... ... ... ... үй құрылысының басты мәселесі қаржыландыру болып ... 1990 ... ... үй ... деген инвестиция көлемі негізгі
капиталдағы жалпы инвестиция көлемінің 20 пайызын құраған болса, 1998 ... - жоғы 8 ... ... Бұл нені ... яғни ... ... үй ... қаржыландыруына тікелей әсерін тигізбейді.
Мысалы, Германияда бұл процесс отызыншы ... орта ... АҚШ – та ... ... ... атты ... үй ипотекасы ең
алғаш дүниеге келген. Қазіргі уақытта АҚШ- та жылына ипотекалық нарықта 3
трлн.доллардан астам ақша ... ... ... ... ... ... ... шығудың ең
басты әдісі болып халықтың тапқан – таянғанына салық ауыртпашылығын ... ... үй ... ... ... ішкі ... ... болып отыр.
Ынталандырғыш болып – банктік ... ... 2005 жылы ... ... үй ... алуға берілген несие көлемі 36.14
млрд.долларды құрады.
Құрылыс ... ... ... ... тұрғын үй мәселелерін шешудің
басты ... ... ... жүйесінің дамуы болып табылады.
Ипотекалық несиелендіру жүйесінің дамуы банктердің ... ... ... ... ... белсендіру арқылы жүзеге
асады. Банктер ... ... ... ... шығару арқылы
қайта қаржыландырыла алады.
Қазақстан республикасы Үкіметінің және ... ... ... ... ... құру және процесті нормативтік реттеу формасында көрінеді.
Бұдан басқа, құрылтайшылары ... ... ... ... ... ... және ... деңгейдегі банктер болатын
акционерлік қоғам ... ... ... ... ... Бұл ... ... қайталануын қамтамасыз ету және өтімділік ... ... ... ... ... ... мәселелерін шешу керек.
Тұрғын үйді қаржыландырудың дәстүрлі кеңестік жүйесі жалпы ... ... сай ... Және оның негізгі мақсаты мемлекеттік тұрғын үй
құрлысы үшін бюджет ресурстарын орталықтан тарату және сол ... ... ... ... ... тұрған азаматтарға тегін беру болып
табылады.
Сандық көрсеткіштерге негізделетін болсақ, Қазақстандағы ... ... ... ... ... халқы 15 миллион адамға мемлекетте тұрғын үйдің
жалпы ... 253 ... кв. ... ... яғни адам ... 17 ... ... нақтылап зерттесе, осы салада көптеген ... ... ... ... үй ... жақсартуды талап ететін 264 отбасын қамтамасыз ету
үшін және мемлекеттегі ... ... ... үй ... ... ... ... 3-3,5 миллион кв. метрден кем емес жаңа тұрғын үй ... ... ... үй ... белгілі бір дәрежеде көші – қон
процестерімен ...... ... ... үй ... ... ... болады, ал депрессивті аймақтарда тіпті шаруасыз және бос
пәтерлер де бар. Сонда да минималды керекті және ... бар ... ... ... ... үлкен дисбаланс бар.
Экономикалық өзгерістердің басынан ... ... ... ... үй ... өте төмен қарқындармен жүргізіледі.
Халықтың көп бөлігінің төлем қабілеті төмен болған жағдайда және ... ... ... ұзақ ... ... болмауы салдарынан, реформаның
алғаш жылдарында құрылған тұрғын үй нарығы ... ...... ... ... ... шықты.
Одан басқа, бірнеше жыл барысында республикада ... ... ... қолда бар тұрғын үй қорының 0,5 пайызды ... және ... ... ... ... ... ... көлеміне тең. Тұрғын үй қорының
жаңаруы ... ... ... ... үй ... ескіру қаупі туындайды
және үйлердің көп бөлігі сейсмоқауіпті аймақтарда орналасқанын ескерсек,
онда мұндай саясат ... ... ... мүмкін.
Тұрғын үйге деген сұраныс қалыптасқан ...... және ... болып табылады, себебі мұнда шетелдік және ... ... ... ... ... ... жинақталған. Сонымен қатар тұрғын
үй сұранысы қалыптасқан аудандар кен ... және ... ... кәсіпорындар орналасқан аймақтар болып табылады.
Тұрғындардың жинақ деңгейі төмен болып ... ... ол ... өсе ... ... ... ... жылдары жеке тұрғын үйге деген
сұраныс өсе бастады.
Ипотекалық несиелендірудің жақындағы даму ... ... үй ... ... ... болады, оның негізгі бағыттары
қарастырылуда.
Біріншіден, оның ... ... ... ... ... ... ... бағаланады.
Екіншіден, оның қатысушыларының мамандандырылу деңгейі өсті. Қазір
жылжымайтын мүлік нарығының әр сегментінде ... ... ... ... ... ... ... бар.
Үшіншіден, көпқырлығы. Қазір жылжымайтын мүлік нарығының айналымында
пәтерлер, тұрмыстың емес ғимараттар, кеңсе мен ... ... ... құрылыс объектілері, бау – бақша учаскілері, құрылыс ... ... ... ... ... ... және дамуы
ипотеканы қамтамасыз ететін мекемелер жүйесінің құрылуымен байланысты.
Ипотекалық жүйе түсінігінде тура ... ... ... ... ... ... ... несие механизмдеріне қызмет ететін
мекемелер жиынтығын түсінеміз.
Қазақстанның қазіргі ипотекалық жүйе ... ... ... ... ... ... ... бірегей жүйесі
(жер, тұрғын үй, өндірістік жылжымайтын мүлік объектілері);
2. жылжымайтын мүлікті бағалау ... ... ... ипотекалық несиелендіру механизмін реттеуді және бақылауды ... ... ... ... ... ... басқа да коммерциялық банктер;
6. банктік емес қаржылық институттар;
7. бюджеттен тыс қорлар;
8. сақтандыру компаниялары;
9. ссудалар.
Ипотекалық ... ... ... ... ... Қазақстандағы және басқа да әлем мемлекеттеріндегі
тәжірибесі дәлелденген.
Осылайша, қазіргі ... ... ... банктер халыққа ұзақ
мерзімді тұрғын үй ... ... Осы ... ... ... өсуі ... ипотекалық несиелендіру қызметімен шектелетін
мамандандырылған несие мекемелерінің ... ... ... ...... ... ... – жинақ кассалары»
типінде ұйымдасқан несиелік ұйымдардың ... ... ... ... және
мамандану дәрежесін жоғарлатуға мүмкіндік береді. Олардың құрылуы және
халықты несиелендіру саласындағы ... ... ... ... ... ... ... нормативтік базаның құрылуымен анықталады.
Коммерциялық банктерден басқа, тұрғын үйге деген ... ... ... қалыптасуына басқа да ұйымдар әсер етеді. Аталған ұйымдар меншік
және тартылған ... ... ... құрылыс үшін, құрылған пай
капиталдары мен қорлар шеңберінде дайын тұрғын үй алу үшін қарыздар ... ... ... ... ... және ипотекалық қарыздар беру
жөніндегі қызметті жүзеге асыру үшін оларға ... ... ... лицензиясы керек емес. Ипотекалық қарыз беру жөніндегі
несиелік емес ... ... ... ... ... Олармен ипотекалық бағалы қағаздарды эмиссиялау мен ... ... ... ... ... ... ... және инвесторлардың
құқытарын қорғау механизмін әзірлеу негізінде жүзеге асады.
Ипотекалық тұрғын үй несиелері нарығының барлық ... ... ... ... ... басты мақсат – тұрғын үй жағдайларын жақсарту
үшін халыққа берілетін мүмкіншіліктерді кеңейту мақсатында олардың тиімді
әрекетте қызығушылығын ... ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік
кепілдемесімен несиелендірудегі банктер қатысуын белсендіру есебінен жүзеге
асады. Банктер ипотека ... ... ... ... ... арқылы қайта қаржыландырылады.
Ипотекалық несиелендіру жүйесінің құрылуындағы Қазақстан Республика
Үкіметінің және Ұлттық ... ... ролі ... қаржылық
тәуекелін төмендету мақсатында ... ... құру және ... ... ... ... ... Президентінің «Бәсекеге қабілетті Қазақстан,
бәсекеге қабілетті экономика, бәсекеге қабілетті ... ... ... тұрғын үй саясаты құрылыс құнының төмендеуінде және арзандауында
бағытталған.
2005-2007 жылдар барысында тұрғын үй ... жаңа ... ... үшін ... үй ... 300 ... ... инвестициялау жоспарлануда,
оның ішінде 150 млрд. ... ... ... мемлекеттік қаржылар,
сонымен қатар Қазақстан ипотекалық компаниясын және құрылыс жинақ ... ... ... ... тұрғын үй инфрақұрылымын қаржыландыруды
жергілікті өкімет өз мойнына алу керек.
Тұрғын үй құрылысын дамыту ... ... асу ... бойынша ЖІӨ 2 пайызға өспек. Қосымша 45000 жұмыс орны құрылды және
3 жыл ... 80 ... ... ... ... салық алынуда. Сонымен қатар,
демалыс кезінде студенттерді құрылысқа тарту ... ... ... және ... ... және құрылыс өндірісінің
қызметкерлері алдында кең жұмыс майданы ашылды.[10,11]
Қорытындылай келсек, ипотекалық несиелендірудің ... ... және ... ... ... салыстра отырып.
3 БӨЛІМ. ТҰРҒЫН ҮЙ МӘСЕЛЕСІН ШЕШУДЕГІ ИПОТЕКАЛЫҚ ... ЖӘНЕ ДАМУ ... ... ... ... ... бірқатар мәселелер және оларды шешу
жолдары
Қазақстан үкіметі мен ... банк ... ... ... ... ... бірі деп қарастырады. Елдегі экономикалық
жағдай өзгеріп ... ... ... ... ... аса мән берілді.
Азаматтар үшін ең ... ... ... ... ... ... ... көлемі еркін болатын ипотеканы дамыту алға
қойылап ... ... ... Ұлттық Банкі Басқармасының қаулысымен 2000 жылғы
желтоқсанда бұрын – сонды болып көрмеген іс – шара – ... ... ... ... ... ... ... Бұл жаңа
институттың негізгі мақсаты қаржы нарығында оператор қызмет атқару ... алу ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктерді қайта
қаржыландыру, сондай – ақ ипотекалық облигациялар ... және ... ... ... ... таратуды жүзеге асырады.
Компания бағдарламасы бойынша неиселеудің негізгі шарттарының бірі –
теңгемен тұрғын ипотекалық ... ... ... ... ... өз
табысын теңгемен, яғни шетел валютасының бағамына шығып есептегендегі
мөлшермен алып отырады. Сондықтан, халықтың ... үшін ... ... өтеу ... ... тиімді бола алмайды. Осы жерде атап ... ... ... ... екі түрі бар. ... түрі – шетел
валютасымен берілген несие екінші – теңгемен берілген, ... ... ... ... ... ... әдетте банк қарызы
шартында бұл теңге ... ... ... ... ... ... ... болу мүмкін. Бұл нені білдіреді. Несиені
теңгемен өтелетіне қарамастан, ай ... ... ... курсына орай,
несие қайта есептелінетін болып отырады. Былайша айтқанда, бюджет үшін бұл
несиенің кәдімгі валюталық несиеден ... ... ... ... ... ... бойынша теңгемен
берілетін несие негізгі қарыз сомасының өзгеруіне мүлдем жол бермейді. ... ... ... – сыйақы көлемінің мөлшері. Әрине, бұл ... ... ... ... азаюына себепші болды. Мұны оп- ... ... ... бір ... ... ... ... оның
мөлшерлемесі жылына бір пайызға кемитін болса, оны өтеу оңайырақ тиеді,
өйткені негізгі қарыз ... ... ... ... сыйақысы әрбір алты ай сайын қайта
қарастырылады. ... ... ... ... ... бір ... , ... жылға дейін ұзарту жоспарда тұр. Бұл несие алушылардың сенімділігін
арттыру ... ... ... ... ... он бір ... бірлесіп ипотекалық несиелеуді жүйле түрде жүзеге асыруда.
Компания қызметке кіріскен уақытынан бастап, 2002 жылы ТМД аумағында
бірінші болып 3 жыл ... ... ... 1,5 млрд. Теңгеге ипотекалық
облигациялар шығарып орналастырды. Компанияның облигациялары агенттіктің
бағалы қағаздары ... ... ... сәйкес олардың кірістеріне
салық салынбайды.
Қазақстан Ипотекалық Кампаниясының қызметі ... ... ... ... әр бөлек қызмет көрсетіп келген екінші деңгейдегі
банктермен несие беруге лицензиясы бар ... бір ... ... ... ... Компанияның серіктестеріне айналған банктер,
компания жасаған несие алушының андеррайтингінің несие берудің ... ... ... ... байланысты несие стандарттарын
«несие сатып алу» көлемін ұлғайтуға және ... ... ... ... ... серіктес банктердің арасындағы бәсекелестік
банктердің үй ипотекалық несие аясындағы жұмысының ... ... ... ... бойынша сыйақы стакасының төмендеуінің ... ... Және ... үшін оның ... болу ... ... негізгі жетістіктерінің бірі және ... ... ... ... ... ... қалыптасқан қатаң қағида-
несиенің берілуі мен оның кері қайтарылуы компания бағдарламасы бойынша,
шетелдік ... ... тек қана ... ... асырылады. Сондай-
ақ компанияның бағдарламасы бойынша берілетін несие сыйақысының нарықтағы
көрсеткішінің ең ... ... ... және несие мерзімінің
ұзақтылығымен ерекшеленеді.
Несие беру үшін банктер несие алушының табысы мен ... ... ... ... оның ... және ... қабілетін анықайды. Талдау
кезінде, несие алушының әлеуметтік жағдайы, табыс көзі мен оның ... ... ... ... ... есепке алынады. Отбасының айлық
табысынан, айлық несиелік төлемдері ... ... ... бөлігі
отбасының тұрмысқа қажетті айлық шығындарын өтеуге жеткілікті болуы ... ... ... ... жағдайының қалыпты болуын қамтамасыз ету үшін
қажет. Мысалы, Казкомерцбанктің шарттары бойынша, 20 ... 14 ... АҚШ ... ... алу үшін ... ... айлық жалақысы 370 АҚШ
доллары, тұрмысқа қажетті айлық шығындары 100 ... ... ... ... ... ... және тұрақты болмаса, бұрын алған ... ... ... болса, тапсырған құжаттары дұрыс ... ... ... мәліметтер күмәнді болса, банк несие беруден бас тартуы
мүмкін.
2005-2007 жылдарға арналған Президенттің Жарлығымен бекітілген ... ... ... ... ... әр ... 1 ... метрі 350 АҚШ
доллары тұратын мүмкіндікке қол жеткізуі тиіс.
Тұрғын үй алу ... ... ... балалары бар жас жанұяларға;
2) мемлекеттік жұмысшыларға;
3) социалды сферадағы ... ... ... алу ... ... жүйе ... ... тұрады:
1. Несие алушының біліктілігін алдын – ала тексеру ... Бұл ... ... ... алу шарттары туралы керекті ақпараттың барлығын
алады және ... ... мен ... ... Ал, ... ... ... несие қайтару мүмкіндігін саралайды.
2. Несие ... ... ... және ... ... сай келетін тұрғын үй таңдау. Бүл кезеңдегі маңызды
мәселе несие алушы таңдаған ... ... ... беруші банктің
несиені қанағаттандыру талаптарына сай келуі.
3. Ипотека болып саналатын тұрғын үйдің нарықтық бағасын анықтау. Несие
алушының таңдаған үйінің бағасын ... ... ... ... ... ... ... төлейді. Бағалаушы анықтаған
нарықтық баға банк беретін несие көлемімен салыстырылады.
4. Несие алушы ... Бұл ... банк ... алушының несие
қайтару мүмкіндігін және несие алушының ... мен ... ... ... ... ең ... көлемін анықтайды. Және де
банк несие лаушы тапсырған құжаттар мен ... ... ... ... ... яғни ... туралы шешім қабылдайды. Осы
кезеңде несие алушы жеке сақтандырылуы тиіс
5. Келісім – ... ... ... үй ... мен ... ... арасындағы сату, сатып алу келісім –шарты;
2. банк пен несие ... ... ... алу ...... үй сатушы мен есептесу кезеңі.
7. сатып алынған үйді сақтандыру кезеңі;
8. ипотекалық келісім – шарт ... және оны ... ... ... ... ... тиімді деп қабылдамастан бұрын, несие алушылар
банктер ұсынатын ... ... ... ... ... Тек ... мысалы, буклеттерді оқып қана қоюға болмайды. ... ... ... ... ... ... ... – тегжейлі қарастыру
үшін банк шарттарының алдын алша жобасын ... ... ... бар. Өйткені,
сіз қолыңызды қойған әрбір шарт – бұл ҚР ... ... 272 – ... «міндеттеме шарттарына және заң талаптарына ... ... ... ... Бұл сіздің міндетіңіз.
Үкімет бекіткен Тұрғын үй құрлысын ... ... ... ... қолжетімді баспанаға қатысты ипотекалық несиелеудің
жаңа арнайы бағдарламасы ... ... да ... арнайы бағдарламасына сүйене отырып,
халықтың төмен ... мен ... үй ... ... ... ... күш салуда. Басқаша жеткізер ... ... ... жүйесінің өте қолайлы жағдайын ... ... ... ... көп ... қамтамасыз ете түсуге
мүмкіндіктер туғызатын болады.
Бұл жаңа несиелендіру жүйесі ... ... ... ... ... 2005 жылы ... ... арнайы бағдарлама бойынша
азаматтарға әр текше метрі 350 АҚШ ... ... ... үй ... беріледі. Қолжетімді тұрғын үйді салу ... ... ... ... ... ... ... аймақты
қамтитын болды. Мемлекеттік бағдарламаны жүзеге ... ... ... қол ... ... ... – компанияның әріптестері мен
өзге де банктер, сондай-ақ тізімдері бірнеше рет БАҚ – ... ... ... ... ... ... ... банкпен бірлесе отырып, тұрғындарға берілетін ... ... ... үшін ... ... жүргізілуде. Яғни, БАҚ
арқылы ипотекалық несиенің басымдықтары, ондағы қойылар талаптар жайлы үгіт
– насихат жүргізіп, түсіндірме ... ... ... ... несие
кең көлемде танымал болып, компания ... алу ... ... ... уақытта сатып алынатын үй құнының 70
пайызына дейінгі ... ... ... ... ... ... ... сақтандырылған жағдайда 85 пайыз көлемінде несие
алуға мүмкіндік бар. Оған қоса ... ... ... ... ... ... 90 пайыз көлемінде несие алу жолының бар
екендігін айта кеткеніміз жөн болар.
Ал, ешқандай да ... ие емес ... ... ... ... жүз ... ... алуы мүмкін, бірақ ол өзі сатып алғалы ... ... ... ... 30 ... ... ... орнына қосымша
екінші тұрғын үйді кепілдікке қою қажет. Сол кезде әріптес банк тұрғын үйді
сатып ... 100 ... ... несие береді.
Жоғарыда атап өткеніміздей, жыл озған сайын несиеге үй алғысы келген
әлеуметтік несие алушылар саны өсу ... ... ... ... ... ерте өтейтін азаматтардың да қатар көбейе түскендігін атап өту
керек. Мәселен, 2001 жылы тек бір ғана ... ... ... ... ... тастаса, 2002 жылы олар барлық несие алушылардың үш ... жылы 6 ... ал 2004 ... ... ... 10 ... ... бәсекелестік деңгейінің жоғары шегі мен ... ... ... ... ... банктер әр түрлі бағыттағы
қызығушылық дәрежесі мол ... ... ... ... ... ... көпшілік қауымының несиеге деген көзқарасының өзгеруіне әкеп
соғады. Соның салдарынан ... ... жөн ... дұрыс түсінбей,
артынан көптеген қолайсыз жағдайларға ... ... Атап ... ... айырбастау бағамы өскен кезде, сыйақы мөлшерінің өзгермеу
талабы және тағы сол сияқты ... ... ... ... ... төмендеп кетуі мүмкін.
Ал, «Қазақстан Ипотекалық Компаниясы бағдарламасы» бойынша берілетін
ипотекалық несие ... ... ... сыйақысы инфляция индексіне
негізділеді, соған байланысты әрбір жарты жылда қайта қарастыру орын ... ... ... ... ... индексінің өсуіне немесе
төмендеуіне байланысты болады.
Дүниежүзілік ипотекалық несиелеу әдістері мен формаларына талдау жасау
негізінде сыйақы ... ... және ... ... ... ... ... қарастырудың барлық шарттары мен мерзімдері несие алушы мен банк
арасындағы қол қойылатын банк қарызы ... ... ... Ұлттық Банктің қолдануымен жасалған компанияның қолайлы жағы
осында.
Әзірге компанияныцң капитал қоры ... ... ... беру үшін әлі де, ... қаржы тарту керек.
Ипотекалық несиелендіру жүйесіндегі тағы бір ... ... ... ... ... қызметі, оның ішінде несие алушының жеке басын
сақтандыру.
Ипотекалық несиелендіру ... ... ... ... ... ... көзі – ... облигациялардың арқасында
мүмкін болды. Яғни, ипотеканың тұтастай алғандағы ... ... ... ... және ... ... ... 2005-2007 жылдары еліміздегі тұрғындардың ... ... ... ... ипотекалық несиелермен қаржыландыру үшін-
146,1 миллиард теңге қаржы көзін табуы тиіс, соның ішінде: 34,9 ... – 2005 ... ал 111,2 ... ...... ... Мұндай
маңызды жұмысты жүргізудің негізгі ...... ... ... ... кез ... қаржы институтына үш жыл ... ... ... құю оңай ... ... Несие беру мерзімі 20 жылға дейін, ал
пайыздық сыйақысы ... 10 ... ... ... ... ... ұзақ ... пайдаланылатындығын атап өту қажет. Онда қаржының тек
ипотекалық ... ... ... мен ... ... ... ... болады.
Сонымен алғашқы жылдары ипотекалық несиелеу Алматы, ... ... 2003 ... ... республиканың өзге өңірлерін Ақтау, Атырау,
Қарағанды, Орал, ... ... ... бастаған. Компанияның несие
қаржысының көлемі жылдан ... ... ... ... ... ипотекалық несиелеу үш үлгіден
тұрады. Біріншіден, зейнетақы және ... ... ... ... ... банктік ипотекалық несиені қолдану арқылы
жүзеге асады, үшіншіден, салымшылардың жинақ ақшаларын тұрғын үй ... ... ... ... ... жүйе бойынша ипотекалық несиелеу АҚШ,
Батыс Еуропа, Жапония елдерінде жақсы жолға қойылған.[22]
Кесте ... ... ... ұсынған несиенің шарттары мен талаптары
|Мемлекеттік |Тұрғын үй ... ... ... несие беру |
|бағдарлама |мәселесі ... | ... ... | | ... ... | | ... ... |3 ... 20 ... ... ... |5 ... |600 мыңнан|300 мыңнан |450 мыңнан |3 млн.тг ... ... ... |50 млн |600 ... |15 ... д |кепілзаттың |
| | ... д ... тг 50 ... |85 – нан |
| | | ... |70 тен көп ... ... | | | ... | ... |10 ... ... |12,2 – тын |16 ... ... ... түрде | ... | | | ... |10 кем ... ... |30 ... емес ... емес |
|жарнама |емес |30 кем емес | | ... | | | | ... үй ... ... ... пен |Жер, үй ... | |мен ... ... | ... | | | | ... | | | | ... |әр айда ... ... бір ... тең ... жауып отыру |
|жабу |керек ... ... ... ... ... ... бірақ 1 |6 айға 1 |
|бөлшектеп,|тиым салынады|пайыз көлемінде ... ... ... 0|
|мерзімінен| |сыйақы төлейді ... ... ... | | ... ... жеке ... |10 пайыз жеке |
| ... ... 15 жеке ... жеке ... ... ... |өмірді сақтандыру |сақтандыру |пайыз жеке |
| ... беру |10 ... ... ... |
| ... ... қоры | | ... ... ... ... ... беріледі |
|Қосымша |Жөндеу жұмыстарына |1)құрылыс практісі |Қозғалмайтын мүлік ... ... алу ... ... ... ... |
| ... 85 аспаса |органдардың рұқсаты| ... ... ... көшкен сәттен бастап мықтап көңіл бөлінген
мәселенің бірі банк жүйесінің жұмысы болды. ... ... ... ... мен ... қызмет көрсетіп, соларға қысқа
мерзімді несиелер беріп келді. Бірте – бірте әр банктің тұрақты ... ... – ақ жеке ... ... ... ... ... көптеген несие алушы заңды тұлғалардың онша жақсы емес несиелік
тарихы да банктер үшін оңайға соққан жоқ. Сол ... ... ... ... ... ... ... аударатын болды . Банктерде 4 жыл бұрын
ипотекалық ... ... ... еске алатын болсақ, бұл ... ... ... қысқа мерзімді болды, екіншіден, несиелердің бәрі шетел
валютасымен берілді, үшіншіден, несие бойынша ... ... өте ... Валюталық несиелер бойынша олар 22 пайызға дейін, ал теңгемен – 28
пайызға дейін жеткен болатын.
Қазір, ипотекалық несиелер 20 ... ... ... болды, несиелендіру
шетел валютасының бағамына байланысты болмай ұлттық валютада жүргізіле
бастады, ал ең ...... ... ... 12 – 14 ... ... Сөйтіп, пайыздық ставка екі есеге азайды.
Қарап отырсақ, тұрғын үй мәселесін шешуге ... ... ... ... ... ... бар ... Алайда, бұл
қызықтыратын ипотекалық несие азаматтарымыздың бәріне қол ... ... ... ... ... халықтың 3 – 5 пайызы ең бай адамдардан
тұрады және оларда бір үй ... ... ... бар. Олардың қаражатқа деген
мұқтаждығы жоқ. Аванстық ... бар және ... ... ... орташа таптың жоғарғы бөлігіне арналған. Ипотекалық несие беру
жүйесін іске қосқан кезде, ол ... ... 10 ... қамтиды деген
болжам болған. Азаматтардың басым бөлігінде тұрғын үй құнының 15 ... ... ... өзіне ақшалары жоқ. Тұрақты жұмыс орындары бар,
бірақ жеткілікті қаражат жинағы жоқ азаматтар үшін басқа жүйе – ... ... іске ... Бұл ... азамат белгілі бір уақыт кезеңі
ішінде қаражатты сол құрылыс жинақ банкінде ашылған депозит шотына ... ... ... ... ... Бірақ, бұл жүйе қазір халықтың көп
дегенде 25 – 30 ... ... ... ... халықтың 5 пайызы тұрғын үйді қолма – қол ақша есебінен ... 10 ...... ... ... ... ... Ал қалған,
табысы аз азаматтарымыз үшін ипотекалық несиені ... ... ... Бұл ... ... ... ... қамтамасыз ету мәселесі әлі
де бар және ол тек бізде ғана емес, кез келген ... ... ... ... де бар. Мұны түсіну қажет. Әрине ... аз ... ... ... қол ... ұлғайтуға болады, бірақ бұл
мемлекетпен субсидиялануы керек. Біздің жағдайда нарықтық жүйе халықтың ... ... ... бұ ... тек ... ... ... және өндіріс
орындары жетілген кейбір қалаларында. Бұл жүйе ... ... бір ... дами ... деп ... ... ... несиелендіру жүйесі даму сатысында болғандықтан, пайыздық
ставканың өте баяу қарқынмен түсуі анық. ... ... ... ... процесінде банктерде тәуекелдерді әр ... ... ... сәйкес, ипотекалық несиенің қайтарымдылығы,
корпорациялық ... ... ... ... Елде ... ... ... кәсіпорындардың көбісі дефолт жариялайды ... ... Ал ... ... ... де ... ... үй
несиелерін қайтарады.
Қазақстандық орташа отбасының тұрғын үй мәселесін шешуге ипотека
көмектесуі мүмкін бе ... ... ... ... ... ... отбасын
орташа деп санауға болатынын анықтап алу қажет. Мәселен, бұл ... ... ... 60 000 теңге мөлшеріндегі орташа айлық табыс табады дейік.
Онда, ипотекалық несиелендіру жүйесіне ... ... ... ... бойынша, егер отбасының ай сайынғы төлемі 20 000
теңгені құраса, несие берілуі мүмкін. Бұл ... ... ... 12,5
% (талдау жасау сәтінде мұндай ставканы «Қазақстан ипотекалық ... – ның банк - ... ... және ... ... 15 ... несиенің ең жоғарғы сомасы шамамен 932000 теңгені (40000 АҚШ
долларды) ... ... ... ... ... ... жарна түрінде
енгізеді. Сөйтіп, 30 % - ды бастапқы жарнаны (12000 АҚШ доллары) қосқанда,
жоспары кәдімгі екі ... ... 40000 АҚШ ... ... ... ... ... орташа табыс табатын кәдімгі отбасы ипотека
көмегімен өздерінің тұрғын үй жағдайын шынайы ... ... ... ... бастысы несие бойынша бір айлық төлемдерді шегеріп тастағанда, айлық
табыстан отбасының қажетті шығындарына жеткілікті сома қалуы тиіс. Мәселен,
40 000 АҚШ ... ... ... ... алу үшін ең ... ... қанша болу керек және несиені толық өтеу үшін қанша жыл қажет
болады ? Егер ... ... ... ... ... жоқ деп ... және оның бір ай ... қажетті шығыны 100 АҚШ долларынан аспайтын
болса, онда ол ай сайын 380 АҚШ ... ... ... Сонда, қарыз алушы
(12,5 % ставкасымен ай сайын 250 АҚШ долларын төлей ... ... 15 жыл ... өтеп ... Ал, егер ол ... 10 ... өтеп
шығамын десе, оның еңбекақысы 505 АҚШ ... ... ... ... ... ай ... төленетін сомасы 375 АҚШ доллары болмақ.
Коммерциялық банк үміткер қарыз алушыға ипотекалық несиені бермес бұрын,
оның тұрақты еңбекақысын, өзге табыстарын, ... және ... да ... ... ... ... ... тарихын, іскерлік беделін
тексереді. Егер бұл көрсеткіштер банктің талаптарына сәйкес ... ол ... ... ... ... ... ... баға береді. Ал жалпы,
2006 жылдың ІV тоқсанындағы Қазақстан ... ... ... ... ... ... 2006 жылдың IV ... ... жан ... ... орташа айлық атаулы ақшалай табысы 20899
теңгені құрады, осы кезең ішінде тауарлар мен ... ... ... ... байланысты, ол 2005 жылдың IV тоқсанымен салыстырғанда 16,8%-
ға өсті. Халықтың ақшалай табыстарының нақты көрінісі ... ... ... ... ... өсті. 2006 жылдың IV тоқсанындағы
көрсеткіштер өткен кезеңмен салыстырғанда, аса ... шама ... ... ақшалай табыстардың индексі 109,4%, нақтысы – 107,3%
құрады).
Кесте 6.
Халықтың атаулы және нақты ақшалай табыстары (бағалау ... ... ... жан басына шаққанда бір |2006 жылдың IV |
| ... ... ... ... теңге |тоқсаны %-бен |
| | |2006 |2005 |
| | ... ... |
| | |ІIІ |IV |
| | ... |тоқсанына |
| |2005 ... |
| |IV ... ... ... ... және МДКФ – ке ... |0,3 |
|сайын жарналар ... ... ... | ... ... ... |6,1 ... ... мөлшері |1,5 ... ... ... ставка |12,4 ... ... ... ... кредиторлар үшін несиелік ... ... ... ... ... ... Әлемдік тәжірибеде
ипотекалық несиелер бойынша тәуекелдерді нақты ... ... ... ...... кепілдік беру (сақтандыру) болып табылады.
Ипотекалық несиелерге кепілдік беретін (сақтандыратын) институттарды
өздерінде ... ... ... ... жүйелері, бұған әртүрлі
экономикалық дағдарыстар нәтижесінде келді .
Елдің қаржы жүйесін нығайту бойынша ... ... ... 2003 жылдың қазан айында құрылтайшысы Қазақстан ... ... ... табылатын Қазақстандық ипотекалық несиелерге кепілдік
беру қоры құрылды. ... ... ... ... ... ... несие бойынша пайыздық ставканы төмендету; берілетін
несие мөлшерін көбейту; ипотекалық несие алу ... ... ... 10 % - ға азайту.
Бүгінгі таңда ипотекалық несиелерге кепілдік беру (сақтандыру) жүйесіне
қатысатындар: «Альянс банк» АҚ, «БТА ... АҚ, ... ... АҚ, ... ААҚ, ... ... ... АҚ,
«Астана - финанс» АҚ, «БанкТуранАлем» АҚ, «Темірбанк» АҚ, «Евразиский банк»
.
Ипотекалық несиелерге кепілдік беру жүйесі ... мен ... ... ... капитализация мен реттеудің тиісті
деңгейі бар Қормен оны бөлу ... ... ... береді. Қорды,
қарыз алушының ипотекалық ... үй заем ... ... ... орындамау салдарынан туындайтын шығындардан ұзақ мерзімді
қорғау мен тәуелсіз андеррайтинг ... ұйым ... ... ... ... ... бүкіл мерзімі бойы өз ... ... 500 млн. ... ... ... ... тәуекелдің
өзінің жеке капиталына – 20 : 1 ... ... ... ... ... – 15 000 АҚШ ... болса) жылына 5 000 ипотекалық
несиелерді ... үшін ... ... ... ... бұл ... ... алмай 3,8 млрд. теңге мөлшерінде 2005 – 2007 ж.
республикалық ... ... ... өзін - өзі ... ұйым ... табылады. Сонымен қоса,
өзінің мақсаты ретінде ипотекалық несиелерге ... ... ... түсетін пайда алуды көздемейді, бұл түсімдер есебінен резерв
қалыптасады.
Шетел тәжірибесіндегі ... ... ... ... ... ... ... төлейді. Бұл ретте, Қор, кепілдендірілетін ипотекалық несие
сомасынан белгілі бір ... ... 0,12 % - дан 3,37 % - ға ... бір ... және жыл ... ... түрін белгілейді.
Кепілдік келесі үш модел бойынша беріледі:
1 модел – төлемнің ең жоғарғы мөлшерін ипотекалық несиенің ... 30 % ... ...... ең ... ... Кредитордың талап ететін
сомасынан 30 % құрайды;
3 модел – төлемнің ең ... ... ... таза ... 50 % ... ... ... жабуға беретін кепілдіктерінің нұсқаларын
көрсету мақсатында аталған ... ... есеп ... ... ... ... 1. Бұл ... Н/К (несие /кепілге) = 85 % ... ... ... шығыны 6630 теңгені құрайды (графа (1)), алайда
Н/К = 80 % коэффициенті кезінде кредитор шығыны ... ... ... 8.
| | | ... төлеу |(1) ... |
| | |(2) ... ... ... құны |117 650 |117 650 ... ... ... бастапқы сома |100 000 |94120 ... ... ... ... ... |107 220 |97220 ... Өтімділік құны (%) |60 % |60 % ... ... ... таза ... |70590 |70590 ... Таза ... |-36630 |-26630 ... Кепілдіктің ең жоғарғы сомасы (30 %) |30000 |28240 ... ... ... ... |30000 |26630 ... ... ... өткізу мен кепілдікті |-6630 |0 ... ... ... | | ... 2. Бұл моделді Н/К = 85 % коэффициентімен таңдаған жағдайда
кредитор шығыны 4460 ... ... ... (1)), ... Н/К = 80 ... ... ... шығыны толығымен жабылады (графа (2)).
Кесте 9.
| | | ... ... |(1) ... |
| | |(2) ... ... ... құны |117 650 |117 650 ... Несие бойынша бастапқы сома |100 000 |94120 ... ... ... төлемдер сомасы |107 220 |97220 ... ... құны (%) |60 % |60 % ... ... ... таза ... |70590 |70590 ... Таза ... |-36630 |-26630 ... ... ең ... сомасы (30 %) |32160 |29160 ... ... ... ... |32160 |26630 ... ... мүлікті өткізу мен кепілдікті |-4460 |0 ... ... ... | | ... 3. Бұл ... таңдаған жағдайда кредитор Н/К = 85 ... ... ... ... және кредитор шығыны 1831 теңгені
құрайды (графа (1)), ал Н/К = 80 % ... ... ... 13310 ... ... (2)), алайда бұл модел қарыз ... үшін ең ... ... ... | | ... ... |(1) ... |
| | |(2) ... ... ... құны |117 650 |117 650 ... ... ... бастапқы сома |100 000 |94120 ... ... ... ... ... |107 220 |97220 ... Өтімділік құны (%) |60 % |60 % ... ... ... таза ... |70590 |70590 ... Таза ... |-36630 |-26630 ... Кепілдіктің ең жоғарғы сомасы (30 %) |18310 |13310 ... ... ... ... |18310 |13310 ... Кредитордың мүлікті өткізу мен кепілдікті |18310 |-13310 ... ... ... | | ... ... моделдер бойынша ипотекалық ... ұзақ ... бойы АҚШ, ... және ... ипотекалық
жүйесінде маңызды орын алған, ал қазіргі таңда Европада және жаңғыру және
өтпелі экономикасы бар ... ... даму ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі
әр банктердің немесе ипотекалық компаниялардың ерікті ... ... ... жүйесіне екінші деңгейдегі банктер мен ипотекалық
компаниялар қатысатын болса, Қордың берілген ипотекалық несиелер ... ... ... қарыз алушылардың ипотекалық несие ... ... ... ... сақтанады.
Ипотекалық несиелер бойынша пайыздық ставкаларды ... ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығында оңай
орналастыру үшін жағдай жасау;
-арзан несиелік ресурстары бар ... ... ... ... ... ... ... істейтін аппаратты ұстауға
кететін үлесті ... ... ... ... ... ставкасын кезең
бойы төмендетуге, несиелік портфелдің жеткілікті үлкен массасын жинауға
мүмкіндік беру;
-елдегі ... мен ... ... ставкаларын төмендетуге
мүмкіндік беретін жалпы экономикалық жағдайды тұрақтандыру.
Қазіргі таңда ипотекалық несие бойынша пайыздық ставканы 11 % - ... ... ... ... ... ... қол жеткізу
проблемасын түбегейлі ... ... ... ... ... 12,5 %
(жылдық), несие сомасы 1,5 млн. теңге және несиелендіру мерзімі 15 жыл
болса, ай ... ... 18 487 ... ал ... ... ... ... шамамен 55 461 теңгені құрайды. Осындай параметрлер бойынша және жылдық
ставкасы 11 % болса, ай сайынғы төлем 17 048 ... ал ... ... – 51 144 ... ... яғни ... айырмашылығы небары 1 439
теңгені немесе 7,7 % - ды құрайды. Демек, ипотекалық несие бойынша пайыздық
ставканы 11 % - ға ... ... ... үй ... шешу ... ... несиені алушы адамдардың саны көбеймейді.
Отандық ипотекалық несиелендіру жүйесінің ... ... ... ... ... ... күрт ... себеп болды. Сонымен бірге, «Қазақстан
ипотекалық компаниясы» ЖАҚ өкілдерінің айтуынша, пәтерлерге деген ... – тек ... ғана ... емес. Мәселен, Алматы қаласындағы
Жылжымайтын мүлік орталығының мәліметтері бойынша тек осы ... ... ... үй объектілерін сатын алу немесе оларға меншік құқығын
ауыстыру ... ... 28 000 ... яғни ... ... 2 400
мәмілелер жасалады. «Қазақстан ипотекалық компаниясы» ЖАҚ деректері бойынша
2002 жылы Алматы қаласында ... ... ... ... 250 – 300, ... ... ... шамамен 10 – 13 % ипотекалық несиелер берілді.
Тұрғын үйді сатып алу – сату мәмілелерінің 87 – 90 % ... ... ... 2003 ... ... тұрғын үйді ипотекалық несиеге
сатып алу жөніндегі мәмілелер саны айына 600 – 700-ге дейін ұлғайды, ... үлес ... ... ... 25 – 30 % ... өсті. Сонымен қатар,
пәтерге бағаның ... қала ... өсуі де өз ... ... тек оңтүстік астананың, яғни Алматы қаласынының өзінде адам ... ... ... 22 000-ға ... ипотекалық несиелендіру жүйесінің бір кемшілігі, ол жеткілікті
жоғары деңгейде жүргізілмейді. ... – бұл ... үшін ... ... Ипотекамен жұмыс істейтін сарапшы банктік істі, азаматтық және
отбасы құқығын, нотариалдық қызметті, ... ... ... және ... саласын өте жақсы білуі тиіс. ... ... ... ... көп емес. Ипотекалық несие беру ... тағы бір ... – бұл, ... несие алуға үміткер
азаматтардың өздерінің табыстарын ресми түрде растаудан жалтаруы.
Жоғарыда аталған ... ... ... ... ... белсенді даму сатысында, демек бұл мәселелер біртіндеп
шешіледі және келешекте ипотекалық нарық шетелдік тәжірибеге ие ... ... ... даму перспективалары
Өзіміз білетіндей, 2001жылдың басында несие беру мерзімі небәрі 3 жыл
еді, сыйақы ставкалары ... ... ... ... 28 пайызға жеткен.
«Қазақстан Ипотекалық Компаниясы» АҚ бағдарламасы іске ... ... ... ... 18-19 ... ал ... мерзімі 10 жыл болған.
Қазіргі таңда несиелеу мерзімі 20 жылға дейін ұзартылды, ал ... ... ... ... ... ... ... беріле бастады.
Ел экономикасы өсіп, оның жалпы тұрақтануының арқасында, ипотекалық
облигацияның сыйақы ... ... ... ... ... беріліуінің арқасында сыйақы мөлшерін төмендетуге қол жеткізілді. ... ... ... ... ... ... ставкаларының едәуір
төмендеуіне және де «Қазақстан ... ... ... ... ... алу ... арттыруына жағдай туғызды.
Компанияның ипотекалық несие беру жұмысындағы үш жылды ... ... ... үй ... ... ... ... жүргізуге ипотекалық
несие алушылардың саны көбейіп отыр.
Кесте ... ... ... несиені беруі
|Жылдар ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... |73 |64 млн. ... |722 |1,0 ... |
|2004 |4693 |7,9 ... ... |5374 |11 ... |
| 2006 | 12560 | 16 ... ... ... ... 2002 жылы 73 отбасы 64 миллионға несие
алса, 2002 жылы – 722 отбасы 1,0 миллиард ... 2003 жылы 4693 ... ... ... ал 2005 жылы 5374 ... 11 миллиард теңгеге несие
алған, ал 2006 жылы одан жоғарлап кетті. Яғни бұл ... ... ... ... несиелендіру жүйесін түсініп, оған деген сенімі
артқандығын көрсетеді.
Соңғы жылдары ипотекалық несиелендірудің көлемі қарқынды ... ... ... ... 31,5 ... ... дейін жетті. Ипотекалық несиелер
көлемінің өсуі 2004 ... ... 2005 жылы 190,9 % ... ал осы
уақытта ипотекалық несиелердің өсуі 2006 жылы 2005 жылмен салыстырғанда 287
% құрады, ал бұл ... ... ... ... оңды ... ... ... қимада ипотекалық несиелендірудің құрылымына көңіл
бөлетін болсақ, онда барлық берілген несиелердің жартысына ... ... ... ... ... Бұл ... ... Астана қаласы
белгілі бір мөлшерде қалып отыр, оның ... ... ... ... 15 %- ға ... ... яғни ... астана
көрсеткішінен 3,2 есеге дейін төмен. Бұл обьективті себептер ... ҚР ... ... ... ... бойынша
Астананың тұрғын үй құрылысын қаржыландырудың негізгі көзі мемлекеттік
кәсіпорындардың қаражаттары мен шетелдік ... ... ... ... ... ... қайталама нарықтан тұрғын үй сатып алу және
қаржыландыру банктік ... мен ... ... ... ... ... қатар, алматылық тұрғындардың белсенділігін арттырған
маңызды фактордың бірі, олардың санының 2 есе ... ... ... ... ... ... әрбір аймақтын ... ... ... ... ... ... ... банктердің филиалдарымен түсіндіріледі. Сонымен
қатар, аймақтардағы тұрғын үйлер ... ... ... ... бір бірінен ерекшеленеді.
Кесте 12.
Әрбір аймақ бойынша тұрғындарды ипотекалық несиелендіру
2006 жыл
| ... ... ... % ... |31 508 |100 ... ... |15 864 |46,98 ... ... |6331 |14,68 ... |4 449 |8,30 ... |3428 |4,84 ... |3085 |3,68 ... |3067 |3,62 ... |3040 |3,52 ... |1140 |3,19 ... |1122 |3,12 ... |1019 |2,78 ... |855 |2,22 ... |518 |1,08 ... |496 |1,00 ... |356 |0,53 ... |103 |0,28 ... |75 |0,19 ... ... ... ипотекалық несиелендіру жүйесінің қызмет етуінің
нәтижесін талдай отырып, белгілі бір жетістіктерге жеткендігін көреміз. Көп
жағдайларда ... ... ... ... әсер ... жағдайлардың тұрақтануы, тұрғындардың табыстарының өсуі
және екінші деңгейлі банктердің ресурстық базалары ипотекалық несиелендіру
көлемінің өсуіне әсерін ... ... ...... ... бойынша және осы саладағы құрылымдық сұрақтарды шешу ... ... ... ... ... ... нәтижелер халықтың ипотекалық несие алу
мүмкіндігінің ... ... ... ... ... ... ... арнаған биылғы
жылдың жолдауына сәйкес, осы жылдан бастап тұрғын үй ... ... ... іске қосылды. Жаңа тұрғын үй саясатын іске асыру
барысында 2005 – 2007 ... жыл ... ... былтырғы жылдың екі
миллионына қарағанда кем ... төрт ... ... метр ... көзделеді.
Бұл үшін тұрғын үй құрылысына 300 млрд. ... ... ... ... ... ... ... көздері Қазақстан ипотекалық
компаниясы мен Қазақстан тұрғын үй ... ... ... ... ... жаңа ... үй саясатын жүзеге асыруда маңызды рөлді
атқару ипотекалық несиелендіру жүйесі мен құрылыс жинақ ... ... ... ... ... үйге халықтың басым бөлігінің ... оның ... ... ... ... ұзарту арқылы қамтамасыз
етуде. 2005 – 2007 жылдары Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын
дамытудың Мемлекеттік ... іске ... ... ... ипотекалық
несиелердің қол жетімділігін кеңейту мақсатында, ипотекалық несиелендірудің
келесі жағдайларын жасау жоспарланады:
жылдық сыйақы ставкасының мөлшері 9–10 %;
бастапқы жарнаның мөлшері 25 %- дан 10 %- ға ... ... ... ... 20 ... ... ... шаршы метрдің құны 350 доллардан аспайтын болады.
Осы тұста айта кететін бір жайт, Компания ... ... ... қолдана отырып, ипотекалық несие беру шарттарын
бұрын ... келе ... ... сай тәртіппен жүргізеді.
Компанияның ... ... ... ...... ... мен ... үй құнының арасындағы деңгейдің ауытқуын төмендету.
Арнайы ипотекалық несиелеу жүйесінің өте ... ... ... көп ... ... үймен отандастарымызды қамтамасыз ... ... ... 2005 – 2007 жылдарға арналғандықтан, оның жүзеге
асыру мерзімі 2005 жылдан басталды. Осы орайда, жергілікті әкімшіліктерде
арнайы ... ... сол ... ... бойынша тұрғын үйге
ипотекалық несие алушылар белгіленді. Алғашқы ... 2005 ... ... ... ... үй ... ... ипотекалық несие арқылы
халыққа ұсынылды. Бірінші кезекте қолжетімді тұрғын үйді ипотекалық несие
арқылы ... ... ... алды:
29 жасқа толмаған жас отбасылар;
мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын мемлекеттік органдар мен
мекемелердің қызметкерлері;
әлеуметтік саланың ... ... ... үй ... жаңа ... жүргізу кезінде шамамен 200 мың
отбасы ипотека мен тұрғын үй – құрылыс жинақ жүйесін ... Бұл ... ... ... ... құрылысқа 12 миллион шаршы метр ... ... ... ... әр жұмыс істейтін азаматтардың тұрғын үй сатып алуға
үміттері ақталады, 45 мың жаңа жұмыс орындары ашылды, сондай – ақ үш ... ... 80 ... ... ... ... ... жиналды.
Осы жылдың өзінде тұрғын үй құрылысының көлемі 500 млн шаршы метрге
ұлғаяды, ал 2005 – 2007 ... ... ... ... жыл ... енуі 3–4
млн. шаршы метрге жетеді.
Үкіметтің бағдарламасына сәйкес, 2005 – 2007 жылдар ішінде қолданысқа
тұрғын ... 12 млн. ... ... оның ... 2005 жылы – 3 млн., 2006 ... 4 млн., 2007 жылы – 5 млн. ... ... енгізу қамтамасыз етіледі.
Мемлекеттік бағдарламада - тұрғын үй ... ... ... ... үшін әкіматтарға (жергілікті атқару органдарына) республикалық
бюджет есебінен ... ... беру ... Бұл ... ... органдары бюджет қаражатына тұрғын үй ... ... ... арасында тендер ұйымдастырады, содан кейін бұл ... ... ... үш жыл ішінде ипотека мен тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесін
шамамен 210 мың ... ... ... деп ... ... іске ... үшін республикалық бюджет қаражаттарына жалпы
қажеттілік 138 млрд. теңгеге бағаланады.
Компания 2005 – 2007 ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелермен қаржыландыру үшін – 146,1 миллиард
теңге ... ... ... ... ... ... 34,9 миллиард теңге – 2005
жылы, ал 111,2 миллиард ...... ... ... ... Мұндай
маңызды жұмысты жүргізудің негізгі мақсаты – қаржы іздестіру. Қазақстандағы
кез ... ... ... үш жыл ... 146 ... ... құю оңай
шаруа емес. Несие беру мерзімін 20 жылға дейін, ал ... ... ... ... ... ескеретін болсақ, арзан қаржы көзінің ұзақ мерзім
пайдаланылатындығын атап өту қажет. ... ... тек ... ... шығару және орналастыру арқылы қор нарығынан алуға ... ... ... ... ... ықпал ететін бірден – бір
құрал – ... ... ... ... ... ... ... құнды қағаздар айналым ... ... ие ... себебі оны шығару ұйымдарының құлдырау қауіпі төмен.
Осы жағдайда несие ... ... ... ... ... қорында сақтандырылғаны да көп әсерін тигізеді. Бұл процеске
ипотекалық облигацияларды ... ... ... ... ... (мысалы, егер эмитент банкротқа ұшыраған жағдайда ... ... ... ... ... ... ала алады) және
банктердің андеррайтингті (төлем қабілеті) ... ... ... ... ... белгіленген ипотекалық құнды қағаздар бойынша алынатын –
табыс. ... ... ... құнды қағаздарына салық
салынбайды. Себебі, олар агенттік құнды қағаздар. Елімізде ... ... ... ... 2003 жылы пайда болды. Мұндай мәртебе банкке
немесе банк емес қаржы ұйымдарына беріледі.
Үшіншіден, Қазақстан ... ... ... ... ... ... табыстылығы. Сатып алушының ... ... ... жоқ, нақты табысқа ие. Сыйақының мұндай шарты
зейнеткерлік қорларына көп ... ... ... ... ... облигацияларына сұраныс өте жоғары. Оны 2005 –
2007 ... ... ... одан әрі шығару жолында талдау – зерттеуді
талап етеді. ... ... ... 17 миллиард теңгеге жететін ипотекалық
облигациялардың төрт басылымы іске асырылды. Компания тарапынан істелген
жұмыстар отандық ипотекалық несие ... ... ... жетті
деуге болады.
Қолжетімді тұрғын үйдің алып сатарлығын және сыйақы мөлшерінің
жоғарылап кетпеуін ... ... ... ... ... бағдарламада көрсетілгендей, міндетті түрде үш жыл уақыт ... ... ... ... жабу ... ... шеңберінде қолжетімді тұрғын үй сатып алған азаматтар мен
олардың отбасы мүшелерінің, сондай – ақ, ... ... мен ... ... үйді ... ... жол берілмейді;
жергілікті атқарушы органдардың қатысуымен құрылған комиссияның Үкімет
алдында есеп ... ... үй ... үшін ... ... қымбат үйлерді
сатып алуға мүмкіншілігі аздау топқа арналған. Бұл әрекеттің негізгі бағыты
жастар мен әлеуметтік салада жұмыс ... ... ... деңгейі төмен дәрежедегі отбасыларын қолдау. Бұл шараның ... ... ... ... ... ... басымдылықтардан
шығып отыр. Сондықтан, жергілікті әкімшіліктерге қолжетімді тұрғын үйлердің
кімге және ... ... ... ... Бұл ... ... мен ... мөлшерін реттеп отыруға мүмкіндік
береді.
Тұрғын үй құрылыс жинақтарының, ... ... ... ... жүйесіне ақшалай қаражаттарды салумен байланысты тұрғын үй
проблемаларын шешетін ... ... ... ... жуық ... ... ... Республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың Мемлекеттік
Бағдарламасының әрекет етуінің басынан бастап, 2005 – 2007 жылдары жүйенің
потенциялды ... үшін өте ... ... туғызу
келесідей болады:
ҚТҚЖБ – ғы қажетті ... ... ... ... тұрғын үй құнынан
25 % - ға дейін төмендету;
несие мерзімін жинақтау мерзіміне байланысты 25 жылға дейін жоғарлату;
салым сомаларын ... ... ... 200 ... есептік
көрсеткіштерге дейін өсіру, ал бұл ... ... ... етіп
отырған заңдарына өзгертулер енгізуді талап етеді.
Осы мақсатпен ҚТҚЖБ –ның жарғылық ... 12,26 ... ... ... және ... ... мемлекеттік сыйақыларды (премия) төлеуге 2,34
миллиард теңге бөлу жоспарланады.
Қазақстанда қызмет етіп отырған тұрғын үйді ... ... ... ... және тұрғын үй құрылысының жинақтар жүйесі
бір бірімен бәсекелес емес, олар керісінше бірін бірі ... ... ... несиелендіру жүйесі табыстары орташа деңгейден жоғары
болатын азаматтарға, ал тұрғын үй құрылысының жинақтар жүйесі ... ... ... ... азаматтарға негізделетін болатындықтан
көптеген елдерде бұл екі жүйеде бірдей уақытта қызмет етеді және де олардың
бірігіп қызмет етуі ... ... ... көптеген
азаматтардың тұрғын үйді сатып алуға деген қажеттіліктерін қамтамасыз етуге
мүмкіндік береді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстанда ипотекалық ... ... және ... ... саны ...... өсіп келеді.
Экономистер «Ипотекалық несиелендіру жүйесі компания ... 1,5-2 жыл ... ... ... өзін - өзі ... ... еді.
Қазіргі уақытта ипотека жөнінде әр түрлі пікірлер бар. ... ... ... ... үй мәселесін шешудің бұл әдісі тиімсіз екендігін
дәлелдейді. Басқалары ипотека біздің елімізге уақытылы келгенін айтады.
Біздің елімізде ... ... ... ... ... қоғамдағы әлеуметтік тұрақтылықтың жоғарлауына, ... ...... ... өтуге тиімді әсерін тигізеді. Бірақ
егер ипотекалық несилендіру шарттары халықтың ... ... ал ... ... қаржыландыру көздері тұрғын үй құрылысын
жоғарлату нәтижесіндегі бюджеттің қосымша кірістері болса, онда ипотекалық
несиелендіру жүйесінің ... мен ... ... ... да ... ... ... айларында ипотекалық несиелерді кепілдендірудің
Қазақстандық қоры құрылған ... Бұл ... ... болып, Қазақстан
Республикасының коммерциялық банктері, сонымен бірге бұл қордың жаңа
мүшелері болып, 2005 ... ... ...... ... Банк»
және «БТА Ипотека» компаниясы ... ... ... ... ... қордың қызметі осы жүйенің банк – қатысушыларына ипотекалық
несиелерді беру ... ... үшін ... үй ... ... да ... ... кепіл болып табылатын, бастапқы жарнаны төмендетуге
мүмкіндік ... Жуық ... ... ... ... 15 – 30 пайызды
құраған бастапқы жарнаны 5- 10 ... ... ... ... ... ... ставкаларды төмендетуге, ипотекалық несиелер мөлшерін және
өтеу мерзімін ұзартуға болады.
Қазіргі ... ... 20 жыл ... ... ... ... бойынша
орташа ставка 12 – 16 ... ... ... ... ... ... ... банктер өз алдарына келесідей міндеттер қойып
отыр, яғни пайыздық ... 9 – 10 ... ... ... ... ... 30 жылға дейін ұзарту.
Қор, банкпен берілген несиенің барлық ... ... ... 30 % -дан 50 % -ға ... ... беруін көздеп отыр.
Ипотекалық несиелендіру жүйесінің қалыптасуы жалпы Қазақстандық ... өз ... ... Соңғы кездері Үкімет тұрғын үй құрылысын
инвестициялауға көп көңіл бөлуде.
Соңғы жылдары ипотекалық ... ... ... түрде, тез дамып
келеді деуге болады.
Жалпы жоғарыда айтылғандардың барлығы, яғни ипотекалық ... ... ... ... ... және ... оңды
әсерін тигізеді. Банктік жүйеге ипотекалық банктердің ұсынылмалы желісінсіз
және басқа да ... ... ... ... ... ... сай, тиімді және ... әр қилы ... деп ... ... Ипотекалық несиелендіру жүйесінің
тиімді құрылуы мен дамуы, неғұрлым қазіргі заманға сай банктік ... ... ... өз ... тигізеді.
Біздің экономикалық жағдайындағы ипотекалық несиелендіру шағын
ипотекалық несиені ... ... ... категориясына бағыттау керек. Бұл
шектеулі ресурстарымен қарыз алушылардың максималды санын қамтамасыз ... ... ... ипотекалық несиені қажет ететін халық үлесі - ... және ... үй ... ... келетін адамдардың жартысын
құрайды. Ақша формасындағы қажетті меншік ... жоқ ... үшін ... жаңа ... ... ескі үй ... ... есебінен толықтырады.
Белгіленген тәртіпте тұрғын үй субсидияларын және тұрғын үй сертификаттарын
алатын азаматтар оларды меншік ... және ... ... қосымша
үй құнының бір бөлігін төлеу үшін қолдануы мүмкін. ... ... ... ... бөлігінің табысына сәйкес болуы, теңгеде
номиналдануы, 15-20 жыл мерзіміне берілуі. Төмен ... ... ... ... ... ... ... үй сатып алудағы ипотекалық
несиелендірудің 10-20 % ... ... үйге ... ... өсіп отыр. Бұл
қорытынды нәтижеде, салықтардың мультипликация эффектісіне алып ... ... ... ... ... ... табысын алып келетін несие
көлемінен көп болады. Ипотекалық несиелендіру ... ... ... олар ... үйді ... ... тыс
көздерімен қоса ипотекалық несиелендіруді қаржыландырудың ... бір ... ... әрі ... бұл жүйе тұрақтанады және басқа да қаржыландыру
көздері қарыз құралдары есебінен ұлғаюы ... үй ... ... ... ... ... атты ... жұмыста бір тоқадай түйінмен қорытындылағымыз
келеді: біздің ... ... ... дер уақытанда келді. Ол арқылы
өмірі басында баспанасы болмаған жанұялар баспана алды, ... ... сай ... ... тұрғызылды және тұрғызылуда. «2005 -2007 тұрғын
үй мәселесін шешу бағдарламасы» арқылы біраз ... ... ... 28 ... ... дейін төмендеді, берілу уақыты 15 жылдан 20 жылға дейін
ұзартылды.
Сонымен, ... ... ... ... ... дамуына талдау жасай отырып, ипотекалық несиелендірудің даму
жүйесінің жақсаруы бойынша ... ... мен ... ... ... барлық тұрғындары үшін ипотекалық несиелер
туралы жарнамаларды дамыту және оларды кеңінен тарату.
-Ипотекалық ... ... ... ... сомасын қазірдің өзінен
бастап 12 – 15 % -дан 5 – 15 % -ға дейін ... ... ... пайыздық ставкаларды қазіргі таңның өзінен
бастап 12 – 15 % -дан 9 – 10 % -ға ... ... ... 20 жылдан 30 жылға дейін ұзарту.
-Клиенттерге қызмет көрсету барысында, банк қызметкерлерінің маркетинг
және жобалық талдау ... ... ... ... ... ... республики Казахстан «О долевом участии в жилищном строительстве»
2.Тұрғын үй ... ұзақ ... ... және ... несие
беру жүйесін дамытудың бағдарламасын бекіту туралы. Қазақстан Республикасы
Үкіметінің қаулысы 2000 жылғы 28 қараша № 1774 с.1
3.Концепции долгосрочного ... ... ... и ... ... ... ... Правительства Республики
Казахстан от 21 августа 2000 года №1290
с.13-26
4. ... Н.Қ., Мұса А.О., ... Е.Қ., ... ... ... Г. ... ... Алматы. 2000.
6.Көшенова Б. «Ақша, несие, банктер». Алматы: Қаражат. ... ... ... аспекты ипотечного кредитования» РЦБК №23-24
2006 ... ... М.М ... ... ... » ... №1 2004 ж
ыл
9. Асабаева Л «История возраждения ипотеки» Мир финансов №12 2005 жыл
10.Мукалиев Н.К ... ... ... ... жилищного
строительства в РК анализ и перспективы» Банки Казахстана № 12 2006
11.Сағындыкова М. ... ... ... все об ... ... Отделом кредитования филиала ТОО «ЦКН
Ипотека».РЦБК №6.2006.
12.Джанабаева Г «Закландая как инструмент регулирования» Альпари № 6 ... Д «АО ... ... ... Казахстана №5 2006 год
14.Сәдірмеков М «Қазақстандағы нарық мәселелері» Экономика негізі №1 2006
жыл
15.Мырғыясова М.М. «Состоянияе и ... ... ... ... в ... ... Альпари №12 2006.
16.Аникеева Л.В. Ипотека в Республике Казахстан. Қаржы-қаражат. ... М.М. ... ... ипотечного кредитования. Альпари №
5 2003.
18. Алдаберген Ә. Ипотекалық кредит: ... үй ... ... ... 2002. 26 ... ... М. Қолжетімді үй сатып алу үшін жағдайдын ... ... ... 17 ... ... М. Ипотека игіліктері./ Егеменді
20.Салихова А.Р. Система жилищнего кредитования: современное ... ... ... / ... ... 2007. № 1 Ярмо или ... правда 2003. 14 мая
21.www.kkb.kz
22.www.stat.kz
23.www.3kkb.kz
24.www.kik.kz
ҚОСЫМШАЛАР
Несиені өтеудің екі схемасы
|Өтеу схемасы: |тең ... ... ... ... ... жалпы төлем|75 679,7 АҚШ доллары |87 636,5 АҚШ доллары |
|сомасы: | | ... ... |6,8%; |8,9%; ... | | ... ай ... |бастапқы мерзімде – ... ... ... ... ... |630,2 АҚШ ... |АҚШ доллары. |
| ... ... – 210,7 | |
| |АҚШ ... | ... |11 956,8 АҚШ ...... 5,8 ... атты ... ... мөлшері (бастапқы жарна) |10-15% ... ... ... ... |13060 кв.м ... 12,3 % |
|Оның ішінде несиелік –қайтарым ... ... 63,2% ... | ... ... ... немесе 24,5% ... ... ... ... ... |743 ... |19 ... үй ... |598 ... |16 ... үй ... |145 пәтер |3 ... үй ... ... және ... ақшалай табыстары (бағалау бойынша)
... ... жан ... ... бір |2006 ... IV |
| ... ... ... ... ... |тоқсаны %-бен |
| | |2006 |2005 |
| | ... ... |
| | |ІIІ |IV |
| | ... ... ... ... ... |2006 жылдың
ІІІ тоқсаны |2006 жылдың
IV тоқсаны |атаулы |нақты |атаулы |нақты | |Қазақстан ... ... |20899 |109,4 |107,3 |116,8 |107,9 | ... |13273 |14492 |15261
|105,3 |102,9 |115,0 |106,8 | |Ақтөбе |19083 |19754 |22165 |112,2 ... |108,9 | ... |11437 |12402 |13208 |106,5 |104,8 |115,5 |107,7 ... |39769 |44291 |47823 |108,0 |106,3 |120,3 |110,7 | ... ... |17306 |18153 |104,9 |102,4 |115,7 |106,8 | ... |9132 |9838
|10310 |104,8 |102,8 |112,9 |105,4 | |Батыс Қазақстан |19695 |19862 |21261
|107,0 |106,0 |108,0 |100,0 | ... |18087 |19733 |22166 |112,3 ... |114,5 | ... |13976 |14975 |16645 |111,2 |109,7 |119,1 |110,1
| |Қызылорда |13466 |14492 |14914 |102,9 |101,4 |110,8 |103,7 | ... |41283 |46001 |111,4 |110,5 |102,9 |96,5 | ... |18865 ... |111,7 |109,6 |116,3 |108,4 | |Солтүстік Қазақстан |13925 ... |108,2 |106,5 |113,4 |104,7 | ... ... |8644 |9135 ... |107,4 |116,9 |106,9 | ... ... |37643 |40266 |46081 |114,4
|112,1 |122,4 |111,6 | ... ... |35581 |37183 |41785 |112,4 ... |104,9 | |Max |44699 |44291 |47823 |114,4 |112,1 |122,5 |114,5 ... |8644 |9135 |10107 |102,9 |101,4 |102,9 |96,5 | |Max / Min, есе ... |4,7 |1,1 |1,1 |1,2 |1,2 | |
Қаражаттар мөлшері
Диаграмма 5

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ипотекалық несиелендіру жүйесі33 бет
Ипотекалық несиелендірудің нарықта алатын орны, халықты тұрғын үймен қаматамасыз етудегі негізгі құралы ретінде қолданылуы және қазіргі таңдағы еліміздегі ипотекалық несиелендірудің жүзеге асу тәртібі, басты мәселелері мен оларды шешу жолдары61 бет
Нарық жағдайындағы ипотекалық несиелендіру67 бет
Нарықтық экономика жағдайындағы ипотекалық несиелендіру жүйесі73 бет
Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктерінің ипотекалық несиелендіруін ұйымдастырудың қарқынды дамуын және механизмін зерттеу78 бет
Қазақстандағы ипотекалық несиелендіруді бағалау мен талдау48 бет
«АТФБанк» АҚ банкі145 бет
«Пәкістан Ұлттық Банкі» АҚ20 бет
«Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеуді дамытудың негізгі бағыттары»32 бет
ІI-деңгейлі банктердің қызметін ұйымдастыру90 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь