ҚР-ның инвестициялық саясаты

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
ҚР.НЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ САЯСАТЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1 ҚР.ның өтпелі кезеңдегі инвестициясын тарту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2 ҚР.ның экономикалық даму деңгейдегі инвестиция ... ... ... ... ... ... ... ..
3 Инвестицияны дамыту жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
“Қазақстан өз азаматтары үшiн өмiр сүрудiң жоғары стандартын жасай отырып, әлемнiң тиiмдi дамып келе жатқан елдерiнiң қатарына қосылуға тиiспiз. Бiз мұны ұлтымыз бен экономикамыз бәсекеге қабiлеттi болған жағдайда ғана iстей аламыз” деп Елбасымыздың “Қазақстан экономикалық, әлеуметтiк және саяси жедел жаңару жолында” атты Қазақстан халқына Жолдауында ерекше атап өттi.
Тарихта қандай мемлекет болмасын бүгінгі таңда халықаралық инвестициялық істесуге барады және шетелдік инвестицияларды тартуға ынталы болып келеді. Өйткені экономикалық заңдылық бойынша өздігімен тұйықталған экономика ешқашан тиімді экономикалық дамуды қамтамасыз ете алмайды.
“Қазақстан өз азаматтары үшiн өмiр сүрудiң жоғары стандартын жасай отырып, әлемнiң тиiмдi дамып келе жатқан елдерiнiң қатарына қосылуға тиiспiз. Бiз мұны ұлтымыз бен экономикамыз бәсекеге қабiлеттi болған жағдайда ғана iстей аламыз” деп Елбасымыздың “Қазақстан экономикалық, әлеуметтiк және саяси жедел жаңару жолында” атты Қазақстан халқына Жолдауында ерекше атап өттi.
Осындай бәсекеге қабiлеттi ұлттық тұрақты экономиканы қалыптастырудың негiзi экономиканың тиiмдi саясаттар мен стратегияларды жүргiзiп, оны iске асыруына байланысты. Осы экономикалық саясаттардың iшiнде инвестициялық саясаттың орны айтарлықтай болып табылады. Өйткенi негiзгi капиталды инвестициялауда қаржылық және өнеркәсiптiк корпорациялар, инвестициялық және осының негiзiнде өндiрiске тiкелей инвестиция тартуды жүзеге асырады. Ал өз кезегiнде инвестиция экономиканың тиiмдi дамуының қайнар көзi болып табылады. Сонымен қатар, экономикадағы инвестицияларды ұтымды пайдалану, оларды өнеркәсiптiң өңдеушi саласына тартуда, отандық инвестициялардың көлемiн арттыруда, шетелге инвестиция шығаруда отандық корпорациялардың инвестициялық саясатының маңыздылығы жоғары екендiгi белгiлi.
Сондықтан мен жұмысымның тақырыбын бүгiнгi таңда елiмiз үшiн маңызды болып отырған “Инвестициялық саяат: мәні, жүзеге асыру формалары” деп алдым. Бұл тақырыптың өзектiлiгi еліміз өз инвестициялық саясатын тиiмдi жүргiзiп оны экономикада iске асыра бiлсе, онда елiмiз алдағы уақытта экономиканың шикiзат бағытынан қол үзiп, дамудың индустриялы-инновациялы жолына түсер едi.
Қазақстан Республикасының инновациялық мәселелерге қызығуы XXI ғасырдың әлеуметтiк – экономикалық дамуында ең бiрiншi ғылыми техникалық дамумен байланысты болып отыр. Елдiң негiзгi экономикалық дамуына , яғни өндiрiс пен ғылыми-техникалық ресурстарды жоспарлау үшiн инновациялық қызмет ең қажеттiсi. Ал осы инновациялы өндiрiстi дамыту үшiн ең бiрiншi инвестициялық қолдау көрсету қажеттiгi туындайды.
1. Қазақстан Республикасының 2003 жылдың 8-қаңтарындағы «Инвестициялар туралы» Заңы.
2. Әубәкiров Я. Ә. Байжұманов Б.Б. / Экономикалық теория. Оқу құралы. – Алматы. Қазақ университетi.
3. Шарп У. Александр Г. Бейли Дж. Инвестиции – М: Инфра, 1998 г.
4. Оспанов М.Т. Иностранный капитал и инвестиции. – Алматы: 1997 г.
5. Хусанов Б.Д. Прямые иностранные инвестиции: глобальные и региональные тенденции 90-х годов. // Известия. Серия обественных наук, 2003, №3.
6. С.И. Шушкина «Инвестиционный проектирование» практические руководства по обоснованию инвест. проект – Москва, - 1995 г.
7. Мэнкью Н.Г. Принципы экономикс. – СПб: Питер Ком, 1999. – 784 с.
8. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тлеужанова М.А. Микроэкономика / Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2000 ж. – 420 бет.
9. Мұхамедиев Б.М. Микроэкономика: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университетi, 2003. – 219 б.
10. Экономическая теория. / А.И. Добрынина, Л.С. Тарасевича. Санк-Петербург – 2001г.
11. Н. Ә. Назарбаев. “Бәсеке қабiлеттi Қазақстан”, “Бәсекеқабiлеттi экономика” және “Бәсекеқабiлеттi халық” деген Қазақстан халқына Жолдауы. // Егемен Қазақстан, 19 наурыз, 2004 ж.
12. Кенжеғали Сағадиев “Бәсекеге қабiлеттiлiктi өзiмiз жасауымыз керек” // Егемен Қазақстан, 2004 ж.
13. Стратегия / “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” – Алматы, 2003 ж.
14. Назарбаев Н.Ә. “Қазақстан экономикалық, әлеуметтiк және саяси жедел жаңару жолында”. Қазақстан халқына Жолдауы, Алматы: атамұра, 2005. – 48бет.
15. «Обзор макроэкономической ситуации в Казахстане» // Бердибек Сапарбаев, РЦБК, №4, 2007 г.
16. «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың 2007 жылғы Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана, Ақорда, 2007ж. 23 ақпан.
17. «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» Н.Назарбаев 2008 жылғы Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана, Ақорда, 2008 ж. 5 ақпан.
18. Статистический ежегодник. Алматы. – 2007г.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
............................................................................
..........................................
ҚР-ның инвестициялық саясаты
...........................................................
1 ҚР-ның өтпелі кезеңдегі инвестициясын тарту
.......................................
2 ҚР-ның экономикалық даму ... ... ... ... ... ... өз азаматтары үшiн өмiр сүрудiң жоғары ... ... ... тиiмдi дамып келе жатқан елдерiнiң ... ... Бiз мұны ... бен ... бәсекеге қабiлеттi болған
жағдайда ғана iстей ... деп ... ... экономикалық,
әлеуметтiк және саяси жедел жаңару жолында” атты ... ... ... атап өттi.
Тарихта қандай мемлекет болмасын бүгінгі таңда ... ... ... және шетелдік инвестицияларды тартуға ынталы
болып келеді. ... ... ... ... өздігімен тұйықталған
экономика ешқашан тиімді экономикалық дамуды ... ете ... өз ... үшiн өмiр ... ... ... жасай
отырып, әлемнiң тиiмдi дамып келе жатқан елдерiнiң ... ... Бiз мұны ... бен ... ... ... ... ғана iстей аламыз” деп Елбасымыздың “Қазақстан ... және ... ... жаңару жолында” атты Қазақстан халқына
Жолдауында ерекше атап ... ... ... ... тұрақты экономиканы қалыптастырудың
негiзi экономиканың тиiмдi саясаттар мен стратегияларды жүргiзiп, оны ... ... Осы ... ... iшiнде инвестициялық
саясаттың орны айтарлықтай болып табылады. ... ... ... ... және ... ... ... осының негiзiнде өндiрiске тiкелей инвестиция тартуды жүзеге асырады.
Ал өз кезегiнде инвестиция экономиканың ... ... ... көзi болып
табылады. Сонымен қатар, экономикадағы инвестицияларды ұтымды пайдалану,
оларды ... ... ... ... ... ... арттыруда, шетелге инвестиция шығаруда отандық корпорациялардың
инвестициялық саясатының маңыздылығы жоғары екендiгi белгiлi.
Сондықтан мен жұмысымның ... ... ... ... үшiн ... ... “Инвестициялық саяат: мәні, жүзеге асыру формалары” деп
алдым. Бұл тақырыптың өзектiлiгi еліміз өз ... ... ... оны экономикада iске асыра бiлсе, онда елiмiз алдағы уақытта
экономиканың шикiзат бағытынан қол үзiп, ... ... ... едi.
Қазақстан Республикасының инновациялық мәселелерге қызығуы XXI
ғасырдың әлеуметтiк – ... ... ең ... ... техникалық
дамумен байланысты болып отыр. Елдiң негiзгi экономикалық дамуына , яғни
өндiрiс пен ... ... ... үшiн ... ең қажеттiсi. Ал осы инновациялы өндiрiстi ... үшiн ең ... ... көрсету қажеттiгi туындайды.
ҚР-ның инвестициялық саясаты
1 ҚР-ның өтпелі кезеңдегі инвестициясын тарту
Қазақстан Республикасының бүгiнгi әлемнiң экономикалық шаруашылығы
күннен-күнге күрделене ... ... ... ... орны оның ... ... ел деп ... болып табылады. Рыноктық қатынастардың
дамуы ұлттық экономикамыздың елiмiз өз ... ... ... ... ... даму үстiнде. Рыноктық қатынастардың тиiмдi ... ... ... ... қызметтердiң тиiмдi қызмет етуiн ... ... ... экономикалық құндылықтар мен жетiстiктердi дамытудың
негiзгi құралы болып табылады. Бәсекелiк рынокта ... ... ... ... қоғамның әр ... ... ... ... ... ... арқылы ғылыми-техникалық прогреске
ұмтылады, өндiрiстiк және қосымша шығындарды азайта отырып, ... ... ... ... ынталы болады.
Осылайша әрбiр кәсiпкердiң бәсекеқабiлетi жоғары болуының нәтижесiнде
әлемдiк экономикалық ... ... ... ... ... ... арттыруда тағы да бір маңызды құрал, қаржыны
ұтымды пайдаланудың негізгі көзі инвестиция болып табылады.
Тарихта қандай ... ... ... ... ... істесуге барады және шетелдік инвестицияларды тартуға ынталы
болып келеді. Өйткені ... ... ... ... ... ... тиімді экономикалық дамуды қамтамасыз ете алмайды.
Қазақстанның соңғы жылдардағы экономикалық өсуге қол жеткiзуiнiң ... ... мен ... ... болып отыр. “Қазақстан
– 2030” даму стратегиясында жеке ... ... ... ету, ... еркiн бәсекелестiк ортаны қалыптастырып және антимонополиялық
реттеудi сенiмдi ... ... ... атап ... ... ... ... қабiлеттi Қазақстан үшiн, бәсекеге
қабiлеттi экономика үшiн, бәсекеге қабiлеттi халық ... атты ... ... ... ... ... үшiн маңызы ерекше екенiн
көруге болады. Бұл бiздiң елiмiз үшiн өзектi ... бiрi. ... ... әлем ... ... ... бiлiм-бiлiктiлiгiмен бәсекеге түстiк, одан әрi ... Ал ендi ... ... сәйкес болудың, қамданудың, бәсекеге
қабiлеттiлiктi пәрмендi түрде жасаудың тиiмдi жолдарын ... ... 2006 ... 1-ші наурызындағы Елбасымыздың халыққа кезекті
Жолдауында Қазақстан алдағы уақытта әлемдегі экономикасы бәсекеге барынша
қабілетті 50 ... ... ... ... деп ... ... мақсат қойды. Ал
бұл бағдарламаларды іске асырып, экономиканы тиімді және бәсекеге ... ... үшін ең ... қаржы көзінің негізі ... ... ... ... ... ... инвестициялар
болып табылады.
Қазақстан бүгiн әлемдiк рынокта бәсекеге тек қана шикiзаттық ресурстар
арқылы ғана түсе алады. Бүгiнде елiмiздiң ... және ... ... ғана ... ... ... олардың өндiрген өнiмдерi бәсекеге
түсiп отыр. Ал елiмiздегi негiзгi құралдардың 80% моралдық және физикалық
жағынан ... ... ... ... ... ... ... саналатын өнеркәсiптi қайта және
жанама индустрияландыру уақыт талабы болып отыр. ... ... ... ... ... түп ... құрайды десек, оны жоғары
деңгейге көтеру үшiн инновациялық-инвестициялық ресурстармен қамтамасыз ету
бәсекеге қабiлеттi тауар өндiруге ... ... ... ... ... ... ... дереу тоқталуымен белең алды. 1991-1996 жылдар аралығында ... ... ... ... ... кемiп отырды. Осы аралықта негiзгi
капиталға салынған инвестицияның жалпы көлемi 10 есе ... ... ... ... азаюымен қатар жоғарыда көргенiмiздей
экономикалық өсуде дағдарысқа ... ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ бұрынғы құралдардың жаппай
тозуы басталды. Осының салдарынан әлеуметтiк салада жұмыссыздық күннен-
күнге өсе ... ... ... ... ... кейінгі жаппай
өндірістік құлдырау кезінде еліміз экономикасының ... ... өте ... ... Ол жылдары отандық инвестициялардың әлі де
болса тиімді дамымауына байланысты еліміз сол ... ... ... ... ... ... отырып, шетелдік инвестициялардың
келуіне оңтайлы жағдайлар жасай ... Осы ... ... ... бөлігі шикізаттық салаларға ағыла бастады және
оларға шектен тыс еркіндіктер берілді. Оның зардабын ... ... ... ... ... ... ... әлсіздік танытып отыр.
Оған мысал ретінде ұлтымыздың ... ... ... орындары бей-
берекет, сырапсыз қызмет етуде, сонымен қатар ірі, ... ... ... «КазахМыс» шетелдердің қолына оп-оңай өтіп кетуде. Оның
барлығы ... ... ... жылдардың кемшілігінің
зардаптары болып табылады.
Мемлекетiмiз осы мәселеге тiкелей араласа бастады. Ол ... ... ... ... жүргiздi, шетлдiң тура
инвестициялар келуiне ... ... ... ... iшкi ... ... дамытты. Осылайша 1997 жылдан бастап елiмiзде
инвестициялық қызмет өсу ... бет ... Оның өсiмi 1997 жылы ... жылы – 41,9%, 1999 жылы – 3,8%, 2000 жылы – 29,4%, 2001 жылы – ... ... ... ... ... ... ... шикiзаттық қорын игеруге салынып отыр. Осыған ... ... өзi осы ... ... ... ... ... деген
бағаның өсуiмен байланысты ... ... Ал ... ... ... ету үшiн өндiрiстiң өңдеушi саласын ... ... ... Ол үшiн осы салаларға инвестиция салуды ынталандыруды мемлекеттiк
тұрғыдан ... ... алу ... Жалпы оның себебiн 2004 жылы
негiзгi капиталға тартылған инвестиция ... анық ... ... ... ... ... көрсеткендей, негiзгi капиталды
инвестициялау негiзiнен шикiзаттық салаларға ... ... ... ... өнiм ... ынталы емес, себебi олар дайын, сапалы өнiм
шығару арқылы өз елдерiне бәсекелес болуға ұмтылмайды. ... ... ... ... ... Бүгiнде шетел инвестицияларының 80% шикiзаттық
өндiрiске салынуда. Оны келесi суреттен көре аламыз:
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ...... ... ... ... инвестициясының құрылымы
Бүгiнгi таңда Қазақстан экономикасының дамуы негiзiнен инвестицияның
көп ... ... ... байланысты. Өйткенi елiмiз өндiрiсiнiң
жалпы деңгейi мен оның даму болашағының деңгейi қазiргi ... ... ... ... ... табылады. Бұл шамаға жету үшiн ... ... ... ... ... да ... артуын
басты орынға қойып, ұлттық инвесторлардың инвестициялық саясатын ... және ... ... тартуына ынталандыруымыз керек.
Индустриялық-инновациялық даму бағдарламасына сәйкес бiз экономиканың
шикiзаттық бағытынан арылып, Қазақстанның индустрияландыруының тездетуге,
машина ... мен ... ... ... ... ... тиiспiз. Яғни
инновация – экономикалық өсудi ... ... ... ... ... күш ... табылады.
Осы аталған iшкi инвестицияларды дамытудың бiрден-бiр көзi жағдайы
жақсарған отандық корпорациялардың, ... ... ... және ... компанияларының инвестициялық саясатын дамыту
және оларды ұлттық ... ... ... ... ... ... ... әсiресе негiзгi капиталды инвестициялауда әр ... ... орны ... ... банктер көбiнесе ақша-несиелiк
операциялармен айналысады, ал өндiрiс және тағы басқа ... ... ... ... икемдi болып келедi.
Қазақстан экономикасына қазiргi келiп жатқан көптеген ... ... ... тарнсұлттық корпорациялардың ... ... ... ... ... ... ... компаниялардың басым көпшiлiгi АҚШ, Ұлыбритания, Жапония ... ... ... екенi белгiлi. Осы дамыған елдердiң елiмiздегi басты
және кең көлемде қызмет етiп ... ... ... ... ... Газ, Аджип, Сумимото Корпорейшн, Эльф Акитэн, БМВ, ... Оман Ойл ... ... ... ... LG және ... корпорациялар жатады.
Олардан тартылған инвестициялардың дерлiк бөлiгi өндiрiстiң ... ... және газ ... ... салынуда. Инвестиция негiзiнен
экономика дамуына жақсы орай. Ол арқылы тек қана ақша ғана ... ... ... ... ... ... ... Бiрақ экономика дамуының сапалылығы сол инвестициялардың қалай
жұмсалғандығына байланысты.
Бүгiнгi Қазақстандағы ... және ... ... ... ... экономиканың тұрақты дамуын қамтамасыз
етпейдi және одан да ... ... ... iске ... алмай отыр.
Әрине бiзге белгiлi шетелдiк трансұлттық компаниялар бұл инвестициялық
саясатқа ... ... бұны ... бiрден-бiр жолы отандық корпорацияларды
өз инвестициялық қызметтерiн өңдеушi өнеркәсiп саласына ... ... ... корпорациялар шетелден тартқан инвестицияларын ... ... ... ... ... ... Мұндай тиiмдi
инвестициялық саясаттың қажеттiгi 2004 жылы елiмiзде 59 млн. тонна мұнай
шикiзаты ... ... 52,6 млн. Сол ... ... ... Ал осы мұнай минералын шикiзат күйiнде емес ... ... ... ... оның құны төрт есе жоғары ... ... ... ... осындай өңделген өнiмдерiне әлемдiк рынокта жылдан-
жылға сұраныста артып келе жатыр. Мысалы, соңғы 30 ... ... ... 80%, ... өсiмi 300%, ал ... өсiмi 550% ... аталған жағдайларды ескере отырып, елiмiздiң отандық мұнай және
газ салаларында қызмет ететiн корпорациялары ... ОАО ... ... ... ... ... ТОО ... КазГерМунай”, ЗАО “Торгай-Петролеум” және т.б. компаниялар) өздерiнiң
инвестициялық саясатын жалпы түрде ... ... құру ... ... қаржылары мен активтерiн дамыту және тиiмдi пайдалану;
• Корпорацияға инвестиция ... ... ... және оның ... алдын-ала анықтау;
• Тартылған инвестицияларды өндiрiстiң өңдеушi саласын дамытуға ... ... ... ... ... ... әр түрлi жолдарының (несие, лизинг, тiкелей,
портфельдi, құрал-жабдықтай немесе мемлекеттiк гранттар) ... ... ... ... Инвестициялық тәуекелдiлiктерiн барынша азайту немесе сақтандыру;
• Негiзгi капиталды инвестициялауға баса назар аудару, ... ... ... дамытуды қолға алу;
• Мұнай саласында инновациялық жоғары ... ... ... ... ... жаңа технологияның түрлерiн алдын-ала
тiзiмдеу;
• Мұнай және газ саласында ... ... ... және ... ... ... ... салаларын инвестициялауға
ынталы болуы керек;
• Корпорациялардың қаржы тарту мақсатындағы щығарған бағалы қағаздарының
қор ... ... ... ... Осы ... және мұнай өiмдерiн шығаратын салаға мемлекеттiң
бөлген субсидиялары мен гранттарын ұтып алу болып ... ... ... және халықаралық деңгейде өз қызметiн iске
асырып отырған ... ... ... ААҚ ... ... ... ... маңыздылығы ерекше. Сондықтан елiмiздiң
бұл компаниясын қолдау және ол компанияның инвестициялық ... ... ... бiз әлемдiк рыноктағы шетел компанияларына тойтарыс бере
аламыз. Бүгiнгi таңда компания алдында екi негiзгi қызмет туындап ... ... ... ... және ... телекоммуникация қызметiн
халықаралық стандарттар ... ... ... ... саласында басты табиғи
монополия телекоммуникация жүйелерi мен ... ... ... ААҚ ... рынокта басты элементi бұл ... ... мен ... ... ... ... ... дамыту болып табылады. Бұл шара бүгiнгi таңда iске ... ... ... ААҚ ... ... ... ... “Ұлттық
ақпараттық супермагистрал” торабынан көруге болады.
2004 жылы “Қазақтелеком” ААҚ Шығыс Қазақстан аймағындағы байланыс
торабын жүргiзу ... ... оның ... 2400 км ... ... ... Қазақстан мен Оңтүстiк Қазақстан арасындағынегiзгi
байланыс торабын iске қосты, яғни ол: ......... ... – Семей - Өскемен – Талдықорған қалаларын жүйелендiрдi. Жобаның
құны 40,2 миллион евроны ... және ... ... ... ... ... Алдағы жылдары Қазақстанның ... ... ... ... супермагистралы тартылады.
Бұл торап қазiр 14 халықаралық автоматты станцияларды және 18 елмен
байланыс орнатуда. Яғни, елiмiз көлемiнде ... ... ... ... “Қазақтелеком” ААҚ “Ұлттық байланыс супермагистрал”
жобасын толығымен iске асырса, 2006 жылы Азия мен ... ... ... iрi ... ... айналады. Бұл жоба
елiмiздiң 80% халқын қазiргi заманғы байланыс жүйесiмен ... ... осы ... ... бiрi ААҚ ... ... ... тиiмдi iске асу үстiнде деп айта аламыз.
Жалпы Қазақстан Республикасы экономикасындағы инвестициялық қызметтiң
даму көлемiн келесi кестеден көре аламыз:
Кесте ... ... ... ... ... млн. ... |2003 |2004 |2005 |2006 ... ... ... |512332 |752645 |1158148 |1307249 ... капиталға инвестиция |369084 |595663 |943398 |1099986 ... ... ... |21893 |43013 |85657 |146264 ... ... инвестиция |140147 |153526 |207067 |202912 ... ... ... ... жалпы инвестициялар құрамында
негiзгi капиталға ... ... ... ... ... Бұл ... көрсеткiш болып табылады. Бiрақ осы негiзгi капиталға ... ... ... түрi ... ... ... ... маңызы жоғары. Себебi, елiмiздегi негiзгi капиталға тартылған
инвестициялардың негiзгi бөлiгi тау-кен өндiрiсiне, яғни шикiзат саласының
капиталдарын дамытуға салынуды. Осы мәселенi ... ... ... түрлерi бойынша келесi кестеден көре аламыз.
Кесте 2
Экономикалық қызметтер бойынша негiзгi капиталды инвестициялау ... |2002 |2004 |2005 |2006 ... ... ... |369084 |595663 |943398 |1099986 ... ... | | | | ... орман шаруашылығы |2471 |8179 |11986 |15972 ... ... |155082 |296828 |417982 |457010 ... өнеркәсiп |44987 |71607 |104775 |103421 ... |13661 |21241 |40738 |50366 ... ... |6508 |9239 |12249 |9569 ... ... байланысты ендiгi жерде iшкi және сыртқы инвестициялардың
негiзгi бөлiгiн өңдеушi салаға ... ... және ... қолдау
арқылы ынталандыруымыз керек.
2 ҚР-ның экономикалық даму деңгейдегі инвестиция
Бүгiнгi таңда Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... байланысты. Өйткенi елiмiз өндiрiсiнiң
жалпы деңгейi мен оның даму ... ... ... ... ... ... артық болып табылады. Бұл шамаға жету үшiн ... ... ... ... ... да ... артуын
басты орынға қойып, ұлттық инвесторлардың инвестициялық саясатын өндiрiстiң
өнеркәсiп және ... ... ... ынталандыруымыз керек.
Осы аталған iшкi инвестицияларды дамытудың бiрден-бiр көзi ... ... ... ... деңгейдегi коммерциялық
банктердiң және сақтандыру ... ... ... ... ... ... экономиканы дамытуға деген ынталарын арттыру болып
табылады. Осылардың iшiнде ... ... ... ... ... ... алатын орны ерекше, себебi банктер көбiнесе ақша-
несиелiк ... ... ал ... және тағы ... ... ... ... тартуға икемдi болып келедi.
Олардан тартылған инвестициялардың дерлiк бөлiгi өндiрiстiң шикiзат,
яғни мұнай және газ минералдарын өндiруге ... ... ... ... жақсы орай. Ол арқылы тек қана ақша ғана ... ... ... ... менеджменттер, жақсы нарықтар
келедi. Бiрақ экономика дамуының сапалылығы сол ... ... ... ... ... ... және отандық
корпорациялардың инвестициялық саясаттары ұлттық экономиканың ... ... ... және одан да ... артық мүмкiншiлiктердi iске
асыра алмай отыр. Әрине бiзге белгiлi ... ... ... ... ... ... ... бұны шешудiң бiрден-бiр жолы отандық
корпорацияларды өз инвестициялық қызметтерiн өңдеушi өнеркәсiп саласына
бағытттау, ... ... ... ... ... ... ... тиiмдi жолдарын қарастыру қажеттiгi туындап
отыр. Мұндай тиiмдi инвестициялық саясаттың қажеттiгi 2004 жылы елiмiзде ... ... ... шикiзаты өндiрiлдi. Осының 52,6 млн. Сол шикiзат күйiнде
экспортқа шығарылды. Ал осы мұнай минералын шикiзат ... емес ... ... ... ... шығарса оның құны төрт есе жоғары болады екен.
Сонымен қатар, мұнайдың осындай өңделген өнiмдерiне ... ... ... ... ... келе жатыр. Мысалы, соңғы 30 жылда әлемде болаттың
өсуi 80%, алюминийдiң өсiмi 300%, ал пластмассаның өсiмi 550% ... ... ... инвестициялардың үлсi жылдан –жылға артып келе
жатыр. 1996 жылы оның ... ... 1997 жылы – 22% және ... жылдары
– 40%-ға өстi. Жалпы 1993-2000 жылдар аралығында шетелдiк инвестицияның
көлемi 12,5 ... ... ... ... ... ... ... өсуде де дағдарыстық жағдайды көрсеттi. Сонымен
инвестициядағы дағдарыс экономикалық өсудегi дағдарыстың ... ... деп ... болады.
Ендi келесi 3-шi кестеден тiкелей шетел инвестицияларының өнеркәсiп
саласындағы үлесiн көре аламыз. Кестеден көретiнiмiз ... ... ... ... ... ... елдiң экономикасының тұрақты
дамуы емес, қайта бiздiң елдiң ... ... ... ... болып
отыр. Олар өз инвестицияларын шикiзат саласына құю арқылы тез арада пайда
тауып, елiмiздiң шикiзат бағытындағы тұрақсыз ... ел бола ... ... олар өңдеушi салаға инвестиция салса, ол салалар кейiн
дамып, сол елдердiң өздерiне ... ... ... Сондықтан, елiмiз
ұлттық экономиканың тұрақты дамуын қамтамасыз етуi үшiн ... осы ... ... ... ... ... басты орынға
қойып, оларға қолдау көрсетуi керек.
Дегенмен, экономикадағы соңғы жылдары қалыптасқан өсу ... ... ... бас ... оң ... ... отыр. Әсiресе,
“Казмұнайгаз” ААҚ мәлiметтерi бойынша 2006 жылы ... ... ... ... ... 26 млн. АҚШ ... ... Сөйтiп, қазiргi
кездегi республикада машина жасау кешенiнiң үлесiне, статистика мәлiметтерi
бойынша, өнеркәсiптiк өнiмiнiң 3%-ы, өнеркәсiптiк өндiрiстiң – ... ... – 0,86%-ы ... ... Мұның өзi бұл саланың
перспективасы болашақта жоғары екенiн көрсетедi.
Кесте 3
2007 жыл ... ... ... инвестицияларының түсiмi
|Экономикалық қызметтiң түрi|Тiкелей шетел ... ... |
| ... үлесi |капиталына инвестиция|
| | ... |
| |$ млн | |
| |% |$ млн ... | 4418,5 |3752,35 |
| |100 | ... ... | 3291,4 74,5 |2848,65 ... және газ ... | 3287,8 |2644,0 |
| |54,04 | ... ... | 301,1 |714,6 |
| |6,8 | ... ... саласы | 136,6 |37,43 |
| |3,1 | ... ... ... ... инвестициялаудағы мұнай және газ
саласының үлесiн келесi 4-шi кестеден және 4-шi суретен көре аламыз.
Бұл кестеден көретiнiмiз ... ... ... ... ... ... инвестиция тарту көлемi жылдан жылға өсу үстiнде. Оның басты
себебi ... ... әлем ... ... ... ... ... болуы
себеп болып отыр.
Кесте 4
Елiмiздiң мұнай саласын инвестициялаудың негiзгi ... ... |2003ж. |2004ж. |2005ж. |2006ж. |2007ж. ... экономикадағы |264204 |369084 |595664 |943398 |1099987 ... ... | | | | | ... млн | | | | | ... | | | | | ... ... млн |86166 |143359 |275387 |387952 |428826 ... | | | | | ... ... үлесi, % |32,6 |38,8 |46,2 |41,1 |38,9 ... ... iрi ... ... ... ... компаниялары
өздерiнiң инвестиция тарту саясатын негiзiнен өндiрiстiң шикiзат бағытына
бағыттап отыр. Ал бұл өз ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етпейдi.
3 Инвестицияны дамыту жолдары
Қазақстан экономикасына қазiргi келiп жатқан ... ... ... ... ... корпорациялардың бiздiң
экономикамызға салған инвестициясында көрiнiс табуда. Елiмiздегi ауқымды
трансұлтты компаниялардың басым ... АҚШ, ... ... және
Оңтүстiк Корея елдерi екенi белгiлi. Осы дамыған ... ... ... кең ... ... етiп ... ... жатқызуға болады:
Шеврон, Бритиш Газ, Аджип, Сумимото Корпорейшн, Эльф Акитэн, БМВ, ... Оман Ойл ... ... ... ... LG және ... корпорациялар жатады.
Бүгiнгi Қазақстандағы шетелдiк және отандық корпорациялардың
инвестициялық саясаттары ... ... ... ... ... және одан да жоғары артық мүмкiншiлiктердi iске асыра алмай отыр.
Әрине бiзге ... ... ... ... бұл инвестициялық
саясатқа ынталы емес, бұны шешудiң бiрден-бiр жолы отандық корпорацияларды
өз инвестициялық қызметтерiн ... ... ... ... сонымен
қатар отандық корпорациялар шетелден тартқан инвестицияларын қолданудың
тиiмдi жолдарын қарастыру ... ... ... ... ... ... қажеттiгi 2005 жылы елiмiзде 59 млн. тонна, ал 2006
жылы көлемі 80 млн. ... ... ... өндiрiлдi. Ал бұл өндірілген
мұнайдың 80% шикізаттық ... ... ... Ал осы мұнай минералын
шикiзат күйiнде емес мұнай-химия өнiмдерi ретiнле өңдеп шығарса оның ... есе ... ... ... ... қатар, мұнайдың осындай өңделген
өнiмдерiне әлемдiк рынокта жылдан-жылға сұраныста артып келе жатыр. Мысалы,
соңғы 30 жылда ... ... өсуi 80%, ... өсiмi 300%, ал
пластмассаның өсiмi 550% жеттi.
Осы аталған жағдайларды ... ... ... отандық мұнай және
газ салаларында қызмет ететiн корпорациялары (“КазМунайГаз”, ОАО ... ... ... ... ... ТОО Казахойл-Актобе,
ТОО КазГерМунай”, ЗАО “Торгай-Петролеум” және т.б. ... ... ... ... түрде келесi бағыттарда құру керек:
• Корпорация қаржылары мен активтерiн ... және ... ... ... инвестиция тартудың тиiмдi көлемiн және оның ... ... ... ... ... ... ... саласын дамытуға немесе
өнеркәсiп саласын дамытуға ынталандыру;
• Инвестиция тартудың әр түрлi жолдарының (несие, лизинг, ... ... ... ... ... ... ... көздерiн анықтау;
• Инвестициялық тәуекелдiлiктерiн барынша азайту немесе сақтандыру;
• Негiзгi капиталды ... баса ... ... ... ... ... дамытуды қолға алу;
• Мұнай саласында инновациялық жоғары ... ... ... ... ... жаңа технологияның түрлерiн алдын-ала
тiзiмдеу;
• Мұнай және газ саласында ... ... ... және ... ... ... ... салаларын инвестициялауға
ынталы болуы керек;
• Корпорациялардың қаржы тарту мақсатындағы щығарған бағалы қағаздарының
қор биржасында өтiмдiлiгiн қамтамасыз ету;
• Осы мұнай-химия және ... ... ... ... мемлекеттiң
бөлген субсидиялары мен гранттарын ұтып алу болып табылады.
Сондай-ақ елiмiз ... және ... ... өз ... iске
асырып отырған ұлттық компаниямыз “Қазақтелеком” ААҚ халықаралық және
аймақаралық бесекелестiкте орнының ... ... ... ... ... ... және ол компанияның инвестициялық саясатын тиiмдi
ұйымдастыру арқылы бiз ... ... ... ... ... бере
аламыз. Бүгiнгi таңда компания алдында екi негiзгi қызмет туындап отыр: өз
қызметiнiң тиiмдiлiгiн ... және ... ... ... ... ... ... көрсеткенiндей, телекомуникация саласында басты ... ... ... мен ... ... ... ААҚ бәсекелестiк рынокта басты элементi бұл ... ... мен ... жоғары дәрежеде, халықаралық стандартарға
сәйкес дамыту болып табылады. Бұл шара бүгiнгi таңда iске асуда. ... ... ААҚ ... ... ... ... ... супермагистрал” торабынан көруге болады.
2003 жылы “Қазақтелеком” ААҚ Шығыс Қазақстан аймағындағы байланыс
торабын жүргiзу қызметтерiн аяқтады, оның ... 2400 км ... ... ... ... мен ... ... арасындағынегiзгi
байланыс торабын iске қосты, яғни ол: .........
Павлодар – Семей - Өскемен – Талдықорған қалаларын жүйелендiрдi. ... 40,2 ... ... құрады және жобаға басты ... ... ... ... ... ... ... аймақтарына да
Ұлттық байланыс супермагистралы тартылады. /3, 62 ... ... ... 14 халықаралық автоматты станцияларды және 18 елмен
байланыс орнатуда. ... ... ... ... ... ... айтуынша “Қазақтелеком” ААҚ “Ұлттық байланыс супермагистрал”
жобасын ... iске ... 2006 жылы Азия мен ... ... ... iрi ... орталыққа айналады. Бұл жоба
елiмiздiң 80% халқын қазiргi заманғы байланыс жүйесiмен қамтамасыз ... осы ... ... бiрi ААҚ ... бүгiнгi
инвестициялық саясаты тиiмдi iске асу үстiнде деп айта ... ... ... ... инвестициялық қызметтiң
даму көлемiн келесi кестеден көре аламыз: /12/
Кесте 3 ... ... ... ... ... (млн. ... |2003 |2004 |2005 |2006 ... инвестициялық активтер |512332 |752645 |1158148 |1307249 ... ... ... |369084 |595663 |943398 |1099986 ... ... шығындар |21893 |43013 |85657 |146264 |
|Айналым ... ... |140147 |153526 |207067 |202912 ... ... ... отырғанымыздай жалпы инвестициялар құрамында
негiзгi капиталға инвестицияның алатын үлесi айтарлықтай басым. Бұл ... ... ... ... ... осы ... ... тартылған
инвестициялардың экономикалық қызмет түрi бойынша алатын үлесiнiң ... ... ... Себебi, елiмiздегi негiзгi капиталға тартылған
инвестициялардың негiзгi бөлiгi тау-кен өндiрiсiне, яғни ... ... ... салынуды. Осы мәселенi келесi экономикалық қызметтiң
негiзнгi түрлерi бойынша келесi кестеден көре ... ... ... экономикасы үшiн маңызды сала болып табылатын өнеркәсiп
саласының өңдеушi секторына ... ... ... ... ... ... ... азаю үстiнде. Оның басты себебi негiзгi
инвестиция көзi болып ... ... ... ... ... ... ... салғанға қарағанда шикiзаттық салаға салуға
ынталы болып келедi.
Сондықтан ендiгi жерде мемлекет пен ұлттыө компаниялар өз ... ... ... ... ... ... ... керек. Ол үшiн оған мемлекет тарапынан ... бiр ... ... ... ... керек.
Ендi осы жалпы инвестициядағы мұнай саласындағы өнеркәсiп пен өңдеушi
өнеркәсiпке тартылған инвестициялардың үлесiн келесi сурететн көре аламыз:
5-шi суреттен ... ... ... өнеркәсiп саласына
инвестициялардың басым бөлiгi мұнай өнеркәсiбiне салынуды, ал маңызды ... ... ... ... ... көлемi өсудiң орнына жылдан жылға
төмендеу барысында.
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ... 5 - ... ... ... ... ... ... өнеркәсiпке салынған инвестицияның үлесi
Сонымен, бүгiнгi таңда басты ... бiрi ... ... Сауда Ұйымына кiру алдындағы дайындық ... ... жаңа ... шешудi жүктеп отыр. Ол сыртқы және iшкi
нарықтарда ... ... бере ... ... инновациялық деңгейiн
көтеру болып табылады. Мұны, Оңтүстiк Корея, Сингапур, Тайвань ... ... ... ... ... ... ... тауар саясатын
дайындауда кез келген ... ... ... ... ... тиiс, ... ... мәнi бар тауар өндiруде өз
бағыты мен механизмiн анықтап алуы керек.
Осы жұмыстарды ... ... ... ... Даму ... ... iске ... Әрине, ол қаражаттарды
бастапқы мақсатына қарай тиiмдi пайдалану, ысырапқа жол бермеу, субъективтi
факторлардың орын ... ... ... жағдайда ғана оң
нәтижелерге жетуге ... ... тағы бiр ... ... қатарына өнеркәсiпте жаңа
салаларды Қазақстанның экономикалық, географиялық ерекшелiгiне ... ... ... ... түсу болып саналады.
Сонымен бiрге, өнеркәсiптiң индустриялық деңгейiн көтеру үшiн:
• өнеркәсiп салаларында фирмааралық ... ... әр ... ... елдердiң компанияларының стратегиялық альянстарына
кiруге талпыныс жасау;
• ғылыми-өндiрiстiк ресурстарды ... ... ... ғылыми-
техникалық кластерлер құру, экономикалық тиiмдi ғылыми ... ... ... ... мен аймақтық бiрлестiктер құру;
• ҒЗТКЖ-ның әр түрлi субъектiлерi арасындағы қауымдастықты ұйымдастыру;
• Тозығы жеткен құрал-жабдықтарды жаңарту үшiн ... ... ... ... дамыту;
• Бүкiләлемдiк Сауда Ұйымына кiру үшiн өнеркәсiптiң жоспарын құру, оның
басты мақсаты iшкi және сыртқы нарықтағы ... ... ... ... ... iрi өнеркәсiп кәсiпорындарын ұйымдастыру
қажет деп ойлаймыз.
Ал биылғы жылы Елбасымыздың 2008 жылғы 5-ші ... ... ... ... - ... ... басты мақсаты» атты
халыққа Жолдауында айтылғандай Қазақстан халқына ... 2006 және ... ... мен ... ... туралы ғана емес, біздің
дамуымыздың келешегі жайында да айтқан едім. Осыған орай ... ... 50 ... қатарынан нық орны алу мен 30 ... ... ... елді ... ... ... ... мақсатымыз болып қала бермек. Ал бұл маңызды
мақсаттарды жүзеге асыру үшін ең біріншіден ... ... ... ... таңда Қазақстан ... ... ... ... көп ... ... ... Өйткенi елiмiз өндiрiсiнiң жалпы деңгейi мен оның даму
болашағының ... ... ... ... 10 ... ... ... Бұл шамаға жету үшiн шетелдiк инвестицияларды тартумен қатар,
отандық инвестицияның да ... ... ... ... ... ... яғни корпорациялардың инвестициялық саясатын өндiрiстiң
өнеркәсiп және өңдеушi саласына тартуына ынталандыруымыз керек.
Елiмiз ... үшiн ... ... ... және ... ... шетел инвестицияларын, нақты инвестицияларды және экономикалық iс-
әрекетiне байланысты активтi, яғни ... ... ... ... ... жалпы экономика және корпорациялар негiзiнде iске
асыруымыз қажет.
Бүгiнде Қазақстан ... ... ... орны айтарлықтай
емес. Елiмiз шикiзат бағытындағы дамушы елдер қатарында. Әлемдiк тәжiрибе
керсеткенiндей, әлемде шикiзат экспорттаушы елдер даму ... ... ... ... ... тән ... ... табылады. Ал елбасымыз халыққа
жолдауында “мемлекетiмiз әлем таныған, алдыңғы ... ... ... ... және «елемдегі экономикасы барынша бәсекеге қабілетті 50
елдің қатарына кіруі керек» деп атап көрсеттi. ... ... ... ... ... қатарына қосылуы үшiн тұрақсыз ... ... ... ... қол үзiп, қазiргi заманғы жоғары дамыған ғылыми-
техникалық экономикаға өтудi қажет етедi. Оның алғашқы ... ... ... ... яғни ... ... ... шикiзат бағытына өтуi үшiн “2003-2015 жылдарға ... даму ... ... оны iске ... ... алғашқы жылдан бастап экономикамызға оң нәтиже бере бастады.
Қорытындылай келе, отандық ... ... ... нарықтық
тетiктердi тиiмдi пайдалану мақсатында ресурстарды үнемдi пайдалану,
экологиялық проблемаларды шешу, ... ... ... ... ... жетiлдiру, бәсекеге қабiлеттi жоғары сапалы тауар
өндiру мүмкiндiгi бар ... ... ... ... ... мәнi зор және ... ... жоғары салаларды
ынталандыру және ең бастысы өнеркәсiп ... ... ... ... ... шығару үшiн, осы шараларды жылдам iске асырудың
негiзi инвестицялық саясатты ... іске ... оны ... ... ... дамыған, индустриялы ел болуымызға тiкелей жол ашпақ.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Қазақстан Республикасының 2003 жылдың ... ... ... ... Я. Ә. ... Б.Б. / Экономикалық теория. Оқу құралы.
– Алматы. Қазақ университетi.
3. Шарп У. ... Г. ... Дж. ... – М: ... 1998 ... ... М.Т. Иностранный капитал и инвестиции. – Алматы: 1997 г.
5. Хусанов Б.Д. Прямые иностранные инвестиции: глобальные и региональные
тенденции 90-х ... // ... ... ... ... 2003, №3.
6. С.И. Шушкина «Инвестиционный проектирование» практические руководства
по обоснованию инвест. проект – Москва, - 1995 ... ... Н.Г. ... ... – СПб: ... Ком, 1999. – 784 ... ... Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тлеужанова М.А. Микроэкономика / Оқу
құралы. – ... ... 2000 ж. – 420 ... ... Б.М. ... Оқу құралы. – Алматы: Қазақ
университетi, 2003. – 219 б.
10. ... ... / А.И. ... Л.С. ... Санк-
Петербург – 2001г.
11. Н. Ә. Назарбаев. ... ... ... ... және “Бәсекеқабiлеттi халық” деген ... ... // ... ... 19 ... 2004 ж.
12. Кенжеғали Сағадиев “Бәсекеге қабiлеттiлiктi өзiмiз жасауымыз керек” //
Егемен Қазақстан, 2004 ... ... / ... ... ... ... жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” –
Алматы, 2003 ... ... Н.Ә. ... ... әлеуметтiк және саяси жедел
жаңару жолында”. Қазақстан ... ... ... ... 2005. ... ... ... ситуации в Казахстане» // Бердибек
Сапарбаев, РЦБК, №4, 2007 г.
16. «Жаңа ... жаңа ... ... ... Назарбаевтың 2007
жылғы Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана, Ақорда, 2007ж. 23 ... ... ... ... ... ... саясаттың басты
мақсаты» Н.Назарбаев 2008 жылғы Қазақстан халқына ...... 2008 ж. 5 ... ... ежегодник. Алматы. – 2007г.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инновациялық әлеует саясаты80 бет
Мемлекеттің үдемелі-индустрияландыру саясаты аясында инвестициялық қызметті мемлекеттік қолдаудың құқықтық негіздері81 бет
ҚР-ның негізгі экономикалық өсуі, себептері,факторлары. Инфляцияның әлеуметтік экономикалық салдары және инфляцияға қарсы саясат Инвестицяның мәні мен түрлері12 бет
Альянс Банк33 бет
Банктердің инвестициялық портфелін қалыптастыру және басқару әдістерін зерттеп, оның жетілдіру жолдарын іздеу73 бет
Бағалы қағаздардың коммерциялық банктердің инвестициялық қызметіндегі рөлі25 бет
Кәсiпорынның инвестициялық iс-әрекетiн жүргiзу126 бет
Кәсіпорынның инвестициялық тартымдылығын арттыру жолдары67 бет
"Ақша-несие саясаты"7 бет
«ВКТ Строитель» ЖШС-ндегі жүргізіліп отырған кадрлық саясатының ерекшеліктерін зерттеу және оны жетілдіру бойынша іс-шаралар жүйесінің әзірлемесін ұсыну62 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь