"ОҚО Мақтарал ауданы Тоған ЖШС жер алқабын суғару жүйесін жетілдіру."

Нормативтік сілтемелер 8
Анықтамалар 9
Белгілер мен қысқартулар 10
Төлқұжат 11
Кіріспе 12
1 Жалпы бөлім 13
1.1 ОҚО Мақтарал ауданы Тоған шаруа қожалығының орналасуы 13
2 Технологиялық бөлім 13
2.1 Суғару территориясын ұйымдастыру 14
2.2 Ауыл шаруашылық дақылдарының суару режимі 15
2.2.1 Ауыл шаруашылық дақылдарын пайдаланатын су мөлшері 15
2.3 Суару нормасы 15
2.4 Суару мерзімі 16
2.5 Суару режимінің жинақталмаған графигі 17
2.6 Гидромодульдің жинақталған графигі 19
2.7 Ауыл шаруашылық дақылдарын суарудың негізгі әдістері 25
2.7.1 Жүйектеп суару әдісі 26
2.7.2 Тақталап жайып суару әдісі 27
2.7.3 Су бас жағынан жіберілетін тақталарды суару техникасының элементтерін есептеу 30
3 Еңбек және тіршілік қауіпсіздігін қорғау бөлімі 58
3.1 Өрт қауіпсіздігі 58
4 Қоршаған ортаны қорғау бойынша бөлім 64
5 Экономика бойынша бөлім 67
5.1 Электроэнергияның құны 68
6 Бизнес.жоспарлау 71
6.1 Аннотация 72
6.2 Резюме 74
6.3 Кәсіпорынның сипаттамасы 74
6.4 Өнімнің сипаттамасы 74
6.5 Менеджмент 74
6.6 Маркетинг жоспары 75
6.7 Өндірістік жоспары 75
6.8 Ұйымдастырушылық жоспар 76
6.9 Қаржылық жоспар 77
6.9.1 Шығындарды болжау 79
6.9.2 Пайда мен залалды болжау 80
6.10 Жобаның тәуекелділігін талдау 80
Резюме 82
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 83
Қазіргі кезде ауыл шаруашылығында суды тиімді пайдалану және егін алқаптарында арнайы суару технологияларын пайдаланып, олардың тиімділігін арттыру негізінде мәселелердің бірі болып отыр.
Осы орайда егілген егіннің агротехнологиялық ерекшеліктеріне байланысты олардың суару режимін, су беру мөлшерін ғылыми белгіленген әдіспен реттеп отырмаса, артық су егін алқабына өзеннің кері әсерін тигізетіні рас.
Мәселен, жаппай егілген егінді алқап бойынша суғарған кезде оның біркелкі жайылуын іске асыру өте қиын. Ол үшін жер беті белгіленген мөлшерінде тегіс болуы тиіс. Бұл әдістің тағы бір кемшілігі – топырақ байланысын және құнарлығын бұзады, жер бетін лаймен қаптап қатырып тастайды, қажетті суды ысырап етеді және суармалы жерлердің тұздылығын арттырып, егінге зиян келтіреді.
Табиғатта, қоғам тарихында, адам өмірінде, тіршіліктің әр саласында судың ерекше орын алатыны белгілі. Халық шаруашылығына қажетті су көзі өнеркәсіпті дамытуда, жер суаруда, барлық техникалық процесстерді асыруда да пайдаланылады. Өнеркәсіпті, ауыл шаруашылығын және халықты сапалы сумен қамтамасыз ету бірінші кезекте шешілуі тиіс маңызды мәселелердің бірі болып табылады.
Қазақстан Республикасының Елбасы Н.Назарбаев еліміздегі жүріп жатқан аграрлық реформаға баса көңіл аударуда. Су ресурстарын тиімді пайдалану, оны болашақ ұрпақтар үшін сақтау қажеттілігі әрбір қоғамның міндеті екенін Қазақстан халқына арнаған жолдауында, су секторына қарасты бас қосуларда баса айтқан болатын. Шын мәнінде Қазақстанда ауыл шаруашылығына пайдаланатын жерлердің сапасы нашар. Қазақстан аграрлы мемлекет ретінде танылуы тиіс.
Ауыл шаруашылығында су негізінен суармалы егіншілікте, мал жайылымдарымен фермаларын суландыру үшін және күнделікті тұрмыстық мақсатта қолданады.
Егін алқабын суарудың тиімді тәсілдерінің бірі беткейлеп суару болып табылады. Суару әдісінің бұл түрі әсіресе орман және далалы аймақтарда қолдануға болатын ең қолайлы және экономикалық тұрғыдан тиімді болып саналады. Суару ылғалдану жағдайын табиғи түрге жақындатып, атмосфераның жерге жақын төменгі қабатын және оның температурасын төмендетіп, микроклимтқа жақсы әсер тигізеді.
Ауыл шаруашылығына қызмет ететін салалардың ішінде суармалы егіншіліктің алатынорны өте зор. Соңғы жылдары суармалы жерлердің көдемі артып, олардың өндірілетін өнімнің сыбағалы салмағының жыл сайын өсіп келе жатқаны байқалады.
Қазіргі уақытта республикадағы суармалы жерлерде күріш пен мақтаның барлық өнімі, көкөніс өнімінің үштен екі бөлігі, техникалық дақылдар екііден бір бөлігі, т.б. өндіріледі.
1. Атақұлов Т.А., Кененбаев Т.С. ауыл шаруашылық мелиорациялары. Алматы: Казмемагру. 2003-200 б
2. Атақұлов Т.А. Рациональное использование земельных и водных ресурсов В осточного и Южно-восточного Казахстана при орощении. – Алматы,1995
3. Мұстафаев Ж.С., Рявцев А.Д., Сағаев Ә.Ә Қозыкеева Ә.Т., Қалманова Г.Қ. Суландыру жүйесін пайдалану. – Тараз, 2007.-321 бет
4. Бекбергенов К.Ж., Ауылшаруышылық мелиорациясы. – Алматы: Қайнар, 1994.-272 бет
5. Вольковский П.А. Рекомендации по регулированию водного режима на осушительных систем двустороннего действия. – М.:Колос,1992
6. Вольковский П.А.,Розова А.А. Практикум по сельскохозяйственной мелиорации. – М.:Колос,1982
7. Дементьев В.Г.Орощение. – М.:Колос,1980
8. Қорғасбаев Ж.К., Атақұлов Т.А. Мелиорация жұмыстарын ұйымдастыру. Алматы,1992
9. Можаев Н.Н және басқалар.Өсімдік шаруашылығы. – Ақмола: Жаңа Арқа.1993
10. Ясинецский В.Г Организация,планирование и основы управление водохозяйственным строительством. – М.: Колос,1982
11. Мустафаев Ж.С. және басқалары. Мелиорация негізі. Алматы,2003
12. Исабаев С.И. Кенжеғалиев Ғ.Ғ . Ауыл шаруашылығы дақылдарын суару тәртібін есептеуге арналған методикалық нұсқау. Жамбыл,1991
13. Қозыкеева А.Т. Мелиорация негізінен практикумы. – Тараз: ТарМУ.2003
14. Ясинецский В.Г., Фенин Н.К Организация и технология гидромелиоративных работ. 3-е изд., перераб. и доп. – М.:Агропромиздат, 1986.-352с
15. Производство гидромелиоративных работ/ В.Г.Ясинецский, Г.П.Ачкасов, Е.С.Иванов. - М: Агропромиздат,1987.-143с
16. Моисеев И.С. Шайтанов В.Я., Якобсон А.Г. Справочник гидроэнергостроителя. – М.: Стройиздат,1985
17. Производство гидротехических работ/ Под ред. А.И. Чуракова. – М.: Стройиздат,1985
18. Қорғасбаев Ж.К.,Баженов М.Г. Орошение и сельскохозяйственное водоснабжение. – Алматы: Рауан,1992
19. Ачкасов Г.П.,Иванов Е.С. Технология и организация ремонта мелиоративных гидротехнических сооружений.М.: Агропромиздат,1989
20. Иванов Е.С. Организация строительного производства гидротехнических работ. – М: Агропромиздпт, 1985 г
21. Гончаров С.М и др. Сельскохозяйчтвенные гидротехнические мелиорации. – Львов: Высшая школа, 1988-251 с
22. Бадаев Л.И., Донский В.М. Техническая эксплуатация гидромелиоративных систем Спрвочник. М.: Колос, 1992-312с
23. Практикум по сельскохозяйственным и гидротехническим мелиорациям / Под ред. Маркова Е.С./-М.: Агропромиздат,1986.-368 с
24. Сель скохозяйственные гидротехнические мелиорации. /Богушевский А.А и др Под ред. Маркова Е.С./-М.: Колос,1981.-375 с
25. Багров М.Н ,Кружинин И.П Оросительные системы и их эксплуатация. – М. Колос,1982-240 с
26. Правовые основы водного хозяйство Республики Казахстана – Астана. 2004-292с
27. Натальчук М.Ф Внутрихозяйственная эксплуатация оросительных систем. М.: Колос, 1981-164 с
28. Мелиорация и водное хозяйство. Том 6 Орошение: Справочник. – М.: Агропромиздат, 1990-366с
29. Механизация полива: справочник. – М.: Агропромиздат,1990-326с
30. Золотницкий Н.Д., Пчелинцев В.А.Охрана труда в строительстве.-М.: Высшая школа, 1983.- 406 с
31. Охрана окружающей среды и рациональное использование природных ресурсов Республика Казахстан . Госкомстат РК .Алматы 1996
32. Вода: контроль химической,бактериальной и рационной безопасности по международным стандартам: Справ изд. /Под ред С.АПодлепы. М., 1992.- 389с.
33. Уркумбаев М.Ф Бизнес план в дипломной работе. – Шымкент: ЮКГУ, 2006. - 106с.
        
        Аннотация
Дипломдық жұмыстың тақырыбы: ОҚО Мақтарал ауданы Тоған ЖШС жер алқабын
суғару жүйесін жетілдіру.
Жұмыстың мақсаты: ОҚО ... ... ... ЖШС жер ... ... ... жалпы бөлім: егіс алқабының мелиорациялық жағдайы, суғарылатын
аймақтың табиғи ... мен ... ... сипаттамасы, суғару алқабын
суғару әдістерін жетілдіруін ұйымдастыру, ауыл шаруашылық дақылдарын суғару
режимі мен ... ... ... ... есептері, суғару
алқабындағы гидротехникалық құрылымдар көрсетілді.
Егіс алқабын суғару әдістерін жетілдіру еңбекті қорғау және ... ... ... ... ... ... жүйесінін әдістерін
жетілдіруін ұйымдастыра отырып, экономикалық тиімділігін және шаруашылық
құрылысының техникалық мүмкіндіктері ... ... ... ... түсініктеме жазба беттен, кестеден, суреттен,
графикалық бөлімнен тұрады.
Сөздің кілті: жүйектеп суғару, ... ... ... ... су жинағыш қашыртқы жүйелер, суғару көзі, ... ... ... ... жұмысты орындаған: Тойчибаев Бабыр Бахтиярович. Жетекшісі:
Муташева Гаухар. Орындалған ... ... ... ... сілтемелер |8 |
| ... |9 |
| ... мен ... |10 |
| ... |11 |
| ... |12 |
|1 ... ... |13 ... |ОҚО ... ... ... шаруа қожалығының орналасуы |13 |
|2 ... ... |13 ... ... территориясын ұйымдастыру |14 ... ... ... ... ... режимі |15 ... ... ... пайдаланатын су мөлшері |15 |
|2.3 ... ... |15 ... ... ... |16 ... ... ... ... ... |17 ... ... жинақталған графигі |19 ... ... ... дақылдарын суарудың негізгі әдістері |25 ... ... ... |26 ... ... ... әдісі |27 ... бас ... ... тақталарды суару техникасының |30 |
| ... ... | |
|3 ... және ... ... ... ... |58 |
|3.1 |Өрт ... |58 |
|4 ... ... ... ... ... |64 |
|5 ... бойынша бөлім |67 ... ... құны |68 |
|6 ... |71 ... ... |72 ... |Резюме |74 ... ... ... |74 ... ... ... |74 ... |Менеджмент |74 ... ... ... |75 ... ... жоспары |75 ... ... ... |76 ... ... жоспар |77 ... ... |79 ... мен ... болжау |80 ... ... ... ... |80 |
| ... |82 |
| ... ... ... |83 ... ... СниП ... Гидротехникалық құрылымдарға жүктемелер және әсерлер
- СНиП 3.0101-85 Организация строительного производства
- СНиП ... ... ... и ... BS 8800: 1996 ... және ... ... саласындағы менеджмент
жүйесін басқару
- IL O-OSH 2001 (ГОСТ 12.0.230- 2007) ... ... ... СНИП П-30-76 Су ... ... ГОСТ 2874 – 82 «Ауыз су» сапасы туралы
- СНИП 31-74 ... ауыз ... және ... ... су
нормасы
- ҚР ҚН ж Е ... ... ... ... ... және
ғимараттар
- ҚР ҚН ж Е 23695-94 Санитарлық техникалық болат құралдартехникалық
шарттар
- ҚР ҚН ж Е ... Су басу және су ... қалу ... ... ... қорғау
- СНиП 2.03.03-85 Мелиоративтік құрылғылар мен жүйелер
- СниП 2.01.14.83 ... ... ... ... СниП ... ... ... құрылымдар
- СниП 2.06.01-86 Гидротехникалық құрылымда.
Анықтамалар
Ауыл шаруашылық мелиорациясы – ауыл шаруашылық дақылдарынан мол және
тұрақты өнім алу ... ... ... жағдайларды түбегейлі жақсарту
жолында қолданылатын ұйымдастыру-шаруашылық және техникалық шаралар жүйесі.
Суару жүйесінен өтетін судың брутто ... деп – бас ... ... ... ... ал одан өтетін судың нетто мөлшері деп – ауыл
шаруашылық ... ... үшін ... ... ... суды айтады
Жерді мелиорациялау – ... және ... ... су және жел ... ... ащы ... және сорланған топырақтарды гипстеуден, агролесомелиорациялық және
тағы баска шаралардан тұрады.
Суару нормасы – бір гектар жерді 1 рет ... ... су ...... ... коэффициенті.
Гидромодуль – белгілі бірлік жер көлемінің үлесіне суғару нормасының 1
секундта берілетін су мөлшері.
Шаруашылық ... ...... ... бар ... ... пайдалану мен шаруашылықтағы пайдаланатын жерді әр түрлі
бөлуді айтады.
Су жинайтын аудан – жер бетіндегі немесе жер ... ... ... ... ...... су көздерін тиімді пайдалану, таза
сақтау, ... ... ... жүйесі.
Пайдалы әсер коэффициенті (ПӘК) – қуатты өзгертіп пайдалану кезіндегі
жүйенің (машина, құрылғы) ... ... ... ... ...... , көлден, су қоймалардан және т.б. су алуға
қызмет ететін ... ... ... ету – суды ... ... ... – суды ... және ағысын реттеу мақсатында су ағысын бекіту
арқылы жасалған суат.
Белгілер мен қысқартулар
АӨК – агроөнеркәсіп кешен;
СШК – су шаруашылық кешені;
ҚСД – қалыпты су ... – өлі ... ...... канал;
ҚӨ – құбыр өсі;
АӨК – агро өнеркәсіп кешені;
ҚМШ – ... ... ... – жауапкершілігі шектеулі серіктестік;
ШМК – шекті мүмкіндік концентрациясы;
Га – гектар;
м3/га – ... ...... ............ – метр/сағат;
м3/сек – текше метр/секунд
Төлқұжат
|Суармалы аудан |360 га ... ... орны |ОҚО, ... ... |
| ... ЖШС жер ... |
| ... ... ... негізгі мақсаты |ОҚО, ... ... |
| ... ЖШС жер ... |
| ... ... ... тәсілі ... және ... ... ... ... |Көп ... шоп -0,5 |
| ... -0,25 |
| ... ... – 0,125 |
| ... ... – 0,125 ... ... ... өсу ... ... ... ... ... = 451 л/c ... каналдың мөлшері |Q ... = 187.2 л/с ... ... ... |0,93 ... ... ПӘК-і |0,87 ... ... ... |Q ... л/с ... ... ... |Q ... л/с ... ... үлес |4,8 ... м3 |
|Судың өзіндік құны |6,7 ... ... ... |567630 ... ... мерзімі |2,5 ... ... ауыл ... суды ... ... және ... ... суару технологияларын пайдаланып, олардың тиімділігін
арттыру негізінде мәселелердің бірі болып отыр.
Осы ... ... ... ... ... ... ... режимін, су беру мөлшерін ғылыми белгіленген
әдіспен реттеп отырмаса, артық су егін ... ... кері ... ... ... ... егінді алқап бойынша суғарған кезде оның
біркелкі жайылуын іске ... өте ... Ол үшін жер беті ... ... ... ... Бұл әдістің тағы бір кемшілігі – ... және ... ... жер бетін лаймен ... ... ... суды ... ... және ... жерлердің тұздылығын
арттырып, егінге зиян келтіреді.
Табиғатта, қоғам тарихында, адам ... ... әр ... ... орын ... ... ... шаруашылығына қажетті су көзі
өнеркәсіпті дамытуда, жер суаруда, барлық техникалық процесстерді асыруда
да пайдаланылады. Өнеркәсіпті, ауыл ... және ... ... ... ету ... ... шешілуі тиіс маңызды мәселелердің бірі болып
табылады.
Қазақстан Республикасының Елбасы Н.Назарбаев еліміздегі ... ... ... баса ... ... Су ... ... пайдалану,
оны болашақ ұрпақтар үшін сақтау қажеттілігі әрбір қоғамның міндеті екенін
Қазақстан халқына арнаған жолдауында, су ... ... бас ... ... ... Шын ... ... ауыл шаруашылығына
пайдаланатын жерлердің сапасы нашар. Қазақстан аграрлы мемлекет ... ... ... су ... ... ... ... фермаларын суландыру үшін және күнделікті тұрмыстық мақсатта
қолданады.
Егін алқабын суарудың тиімді тәсілдерінің бірі беткейлеп суару ... ... ... бұл түрі ... орман және далалы аймақтарда
қолдануға болатын ең қолайлы және ... ... ... ... ... ылғалдану жағдайын табиғи түрге жақындатып, атмосфераның
жерге жақын төменгі қабатын және оның ... ... ... әсер ... ... ... ететін салалардың ішінде суармалы
егіншіліктің алатынорны өте зор. Соңғы ... ... ... ... ... ... ... сыбағалы салмағының жыл сайын өсіп келе
жатқаны байқалады.
Қазіргі уақытта республикадағы ... ... ... пен ... өнімі, көкөніс өнімінің ... екі ... ... дақылдар
екііден бір бөлігі, т.б. өндіріледі.
Жерді мелиорациялау (латын тілінен аударғанда жақсарту деген мағынада)
- гидротехникалық және культуртехникалық ... ... ... жел ... ... ащы ... ... және сорланған
топырақтарды гипстеуден, агролесомелиорациялық және табиғи басқа ... ... ... ... ... ... және
құрғату және культуртехникалық шаралар ... ... ... ... ... ... төмпешіктерді тегістеу, тастарды жинап алу және
топырақты алғаш рет баптау) ... ... ... көп жұмыстарды біріктіретін мелиорациялық жүйелер ... ... ... ... ... ... жүйелер салынып, сорланған
жерлерде жабық дренаждар жасалуда. Суарылатын жерлердің 50 ... ... ... ... ... жабық құрғату
жүйелері кеңінен орын алады, кейбір республикалармен облыстарда топырақтың
су режимін екі жақты ... ... ... ... және ауыл ... ... молайтуда мелиорация
жұмыстарының алатн орны өте зор, өйткені барлық егістің 60 ... ... ... жеткіліксіз аймақтарда, ал 30проценттен көбі су мол жерлерде
орналасқан.
Мұндай ... ... ... ... ... ... көзі тек қана ... шараларды қолданғанда мүмкін
болады. Қазіргі уақытта мелиорация еліміздің ... ... ... одан әрі өркендету жұмыстарының құрамды бөлігі болып саналады.
Ауыл шаруашылық мелиорация дегеніміз – ауыл шаруашылық дақылдарынан мол
және тұрақты өнім алу ... ... ... ... ... ... қолданылатын ұйымдастыру – шаурушылық және техникалық шаралар
жүйесі.
Гидротехникалық мелиорация ылғал жеткіліксіз ... ... ... ... ... топырақтың су, ауа және жылылық режимдерін жақсартады.
Сонымен бірге мұндай жерлерден мол және ... өнім алу ... ... ... ... ету ... Ол ... жерлерде минералды және органикалық тыңайтқыштар сіңіру
мен бірге, агротехниканы да дұрыс қолдана білу қажет.
Елімізде бірқатар шаруашылықтар суарылатын ... ... ... 6-
7 тонна күріш, 10-12 тонна жүгері, 4,5-5 тонна шитті мақта, 40-50 тонна
көкөніс, 15-17 ... көп ... ... ... суарылатын жердің көлемі қазіргі уақытта 2,3 млн ... ... ... ... Алматы, Жамбыл, Қызылорда, Семей,
Талдықорған, оңтүстік Қазақстан және Шығыс Қазақстан облыстарының ... ... ауыл ... ... ... қана ... сондай ақ
ауа райының әр түрлі болған жағдайының өзінде тұрақты өнім алудың негізін
жасайды.
Культуртехникалық ... ... ... ... ... ... және тастары мол жерлерде жүргізіледі.
Қазақстандағы жер қоры 272000000 гектар жер. ... ... ... ... жердің көлемі 2,3 млн.гектар жер. 2,3-ң 1,6-1,7
млн ... ғана ... ... аграрлық саясатына сәкес әрбір бес жылдық сайын
елімізде мелиоративтік жұмыстардың одан әрі ... ... ... ... және ауыл ... ... ... шаралары белгіленіп, таяу
жылдардың ішінде жүргізілетін мелиоративтік шаралардың бағыты, аумағы және
техникасы көрсетілді.
Осы шаралардан кейін еліміздегі ... жер ... ... Оныншы бесжылдықта оның көлемі 32 млн гектар шамасында, оның
ішінде суарылатын жер ... -18,3 млн ... және ... жер ... ... млн ... болды.
Он бірінші бесжылдықтың аяғында суарылатын жер көлемі 20,8 ... ... ... ... жердің көлемі 15,5 млн гектарға
жеткізілді. Мелиорацияланған ... ... ... ... ... және ... 75, көкөніс және жүзіммен жемістің жартысы, құнарлы
және шырынды мал азығының 25 өндіріледі.
1 Жалпы ... ОҚО ... ... ... ... ... ... өңірі өзінің табиғи-климаттық жағынан, жыл мерзімінің ... бір ... ... аз ... қысы ... жазы ыстық
келетін жартылай шөлейт аймаққа ... ... ... ... ... ... (№ 2.1 кесте).
Аймақта абсолюттік ең жоғарғы ауа температурасы (жазда) + 41,0°С болса,
ең төменгі абсолюттік ауа температурасы ... . 2012 жылы ... ауа ... ... ... ауа температурасы +13,0°С, бұл
орташа ... 1,4°С ... ... ... ... жерден өнім ала-алмайтын
жағдайда. Ағымдағы жылы орташа жауын-шашын көлемі 205,9 мм, бұл ... ... ... 55,1 ... аз ... 1.1 ОҚО ... ауданы 2012 жылғы атмосфералық ... ... ... ... ... жыл ... біріңғай емес: жазда –
6,3 мм, күзде – 59,1 мм, ... 76,8 мм, ... 93,0 мм ... ... ... ... көпжылдық орташа ауа температурасы ... ... ... ал 2012 жылы ... ... ... ауа температурасы – 9,7°С, орташа
топырақтағы тоң ... 8,0 ... ерте ... күн көзі тез жыли ... сәуір айында орташа ауа
температурасы +14,3°С, 2012 жылы ... ... ... ауа ... Жазы ... ыстық, ұзақ. шілде айындағы орташа (көпжылдық) ауа
температура +25,6 °С, ал 2012 жылы +28,7 °С ... ... 1.2 ОҚО ... ... 2012 жалғы ауаның температурасы
Күз кеш түседі, қараша ... ... ауа ... күрт төмендей
бастауымен сипатталады.
Көп жылдық бақылау көрсеткендей орташа ... ... 191 ... ... ал 2012 жылы 244 ... тең ... ... әсері әлсіз, орташа жыл бойындағы желдің жылдамдығы 1,75
м/сек тең. Негізінен аймақтағы желдің ... ... және ... ... ... ең ... көрсеткіші болып табылатын
судың буға айналу көрсеткіші ол аймақта орташа 1300-1500 мм-ге тең, ... ... ... ... 4-5 есе көп ... сөз ... 2.1).
Жауын-шашын мен судың буға айналу мөлшерінің айырмашылығы аймақтың ... ... ... ... ... ... жер асты ... бетіне жақын болуы топырақ құрылымдарына өзінің кері әсерін тигізуде,
яғни буға айналған су құрамындағы тез ... ... ... ... ... ... келтірілген ауа-райының көрсеткіштеріне сүйенсек, Мақтарал
өңірінде жер ... ... өнім алу, ... суару арқылы ғана мүмкін екенін
көреміз.
Аудандағы суармалы жерлерінің 26 пайызында боз ... ... ... ... ... ... тек қана ... боз түрі кедеседі. Табиғи
судың жетіспеушілігінен дақылдар өсіру үшін қолайсыз, ашық боз ... ... ... биыл байқалмайды.
Боз топырақтардың арасында дақылдар өсіру үшін қолайлы, шалғынды-боз
түрінің дамып жатқан көлемі ... ... ... 30 пйыздан биыл
аудан бойынша 26 пайызға дейінтөмендеді. Адандағы топырақтардың ... ... ... ... олар алдына шалғынды топырақтың боз тәрізді
шалғындық түрін ... (1 ... ... ... ... ... басқа Сырдария өзенінің оң ... ... ... ... кездеседі.
Кесте 1 - Топырақ жамылғысының құрылымы мен ... ... ... ... ... бірнеше жылдардағы өзгеруі, ... |га/ ... | |
| |2000ж |2005ж |2008ж |2009ж |2010ж |
| | | | | | ... боз | | |1617/5 ... | |
| |6020/20 ... | | | ... тәрізді | | |9610/29 |5069/16 ... ... | | | | | ... ... ... |9668/30 |8449/60 ... | | |4900/15 |9441/29 |6420/20 ... ... | | |6767/21 |6582/20 ... |
| | | | | | |
| |855/3 ... | | ... | | | ... ... | | | | | ... шалғынды|227/0,8 |123/0,4 |820/3 |467/15 |2250/7 ... |29377 |29377 |32474 |32377 |
| | | |32377 | ... ... ... ауыл ... дақылдар үшін қолайсыз
гумустың орта мөлщері 0,7- 0,8 пайыз. ... ... ... Арыс
өзенінің бойында орналасқан суармалы жерлеріндегі топырақтардың түйіршік
құрамы негізінде ауыр және сазды.
Сырдария өзенінің бойында орналасқан ... ... ... ... көп қабатты. Топырақ кесіндісінде құм, құмдақ, жеңіл орта
сазды қабаттар кездеседі.
Сазды қабаттар басымдау рН ... ... ... мен ... ... – олардың рН мөлшері 6,8 бен 7,8-дің арасында
өзгереді.
Сілті топырақтар басымдау. рН ... ... ... ... ... ... қара ... қант қызылшасын, бұршақ, жүгері және басқа
ауыл шаруашылық дақылдарды игеруге болады.
Мелиоративтік тәртіптер бойынша топырақ көлемінің ... ... ... ... ... аудандағы жағдай бұрынғысынша жаман
емес.
Қайта тұздану процесстерінің жиі өтуіне байланысты ауыл ... ... үшін ең ... ... ... ... көлемі есептеу жылы өскенімен, дақылдар үшін ең қолайлы болып
саналатын мезогидроморфты режимінде ... ... ... де ... ... мелиоративтік жағдайының басты ... ... ... ... ... аз ... ауыл
шаруашылық дақылдарының өнімін төмендетеді. Сол ... ... ... ... мелиоративтік жұмыс
Тұз тексеру мәлметтері бойынша, тұздардың басым түрі ... ... ... ... ... ... ... дәрежесінің
арасында заңдылық белгіленеді. Тұзданбаған қабаттарында HCO иондары
басымдау, ... ... ... ... ... SO, CA. ... NA ... мөлшері жоғарылайды – тұздардан гипс (CaSO), ... (NaSO), ас тұзы (NaCI) және ащы тұзы (MgSO). ... ... ... ... өсуімен иондардан хлордың мөлшері күрт
өседі.
Сол себептен ... ... ... үшін өте улы ас ... ... Улы ... мөлшері усыз тұздармен салыстырғанда ... 1-3 есе ... ал ... ... топырақтарда улы
тұздардың усыз тұздардың арақатынастағы усыз гипстің ... күрт ... онша ... ... ... ... территориясын ұйымдастыру
2.1.1 Жоспарланатын жалпы іс шаралар схемасы
Шаруашылық ішіндегі жер көлемін ұйымдастыру үшін табиғи және әкімшілік
шекаралардың орналасуын, шойын және тас ... ... ... суару және су жинағыш – қашыртқы жүйелерінің орналасуын
ескеріп және ... ... ...... жағдайларын
ескеру қажет.
Ауданның табиғи- шаруашылық жағдайларына сәкестендіріліп әрбір танап
көп ... ... мен ... ... және т.б. орналастырылады.
Ауыспалы егіс өлшемдері шаруашылықтың келешекте даму жоспары мен қажетіне
сәйкес ... ... егіс ... ... ұйымдастыруды, жоғары агротехниканы және
жер мен суды тиімді пайдалануды қамтамасыз ету керек. Бір ... ... ... отамалы дақылдарды суарғаннан кейін ... ... ... ... ... ... ... егіс танаптары өлшемі жағынан біркелкі болуы керек, олардың
бірінен-бірінің ... ... 10 ... және жер ... өте
күрделі болған жағдайында 15-20 деін ғана мүмкін ... егіс ... ... ... ... ... тереңдігін және оның минералдылығын, топырақтың су сіңіргіштігін, жер
беті бедерін, каналдардың орналасуын, ... ... ... ... егістің әр танабы топырақ және гидрогеологиялық жағдайларына
қарай біркелкі болып, өзенін, кескіні жағынан ауыл ... ... ... және ... ... болуы керек. Суару
учаскесінің ең жақсы сыртқы пішіні болып қабырғалар қатынасы 1: 2 ... тең тік ... ... ... ... ... ... үшін төмендегідей негізгі іс
шараларды қарастырамыз:
- магистралды каналдан шаруашылық ... ... ... ... ... ... бойынша суғару танабы мен жүйектерге беріледі;
- суғарылатын жерді тікесінен тегістеу жұмыстары жүргізіледі;
- суғару жүесіне ... ... ... ... ... шаю ... ... артық суларды қашыртқы канал бойынша ... ... ... ... ... ... мен барлық суғару алаңы бойына орман
жолақтары отырғызылады;
Гидрологиялық және инженерлік геологиялық шешімдер қорытындысына ... асты ... жату ... 7 ден 30 м ... жер бетінен.
Сондықтанда жумыс құрылысында коллекторлы-дренаждық жүйе ... ... ... ... орнластыру
Суғару алаңын орналастыру және оны уаыспалы егіс танаптарына тарату бас
жоспарды көрсетілген. Жоспарланған жердің тұрақты суармалы желілері Р-1, Р-
2, Р-3 ... ... және алы ... ... У-1, У-2, У-3, У-
4, У-5, У-6, тұрады. Р-1, Р-2, Р-3, ... ... ... ... ағу ... ... түсетін су қабылдағыштан суды алады. Р-1, Р-2, ... ... ... ... біріккен және П-60х120 плиталарымен беттелген, ал
қалған каналдарда төсеніштер жоқ.
Каналдардың ... ... ... ... бойлық
профльдерінде көрсетілген. Келешекті суару жерлері 1000 га өседі деп, ... Р-3 ... ... ... 1м3/с деп қабылданды.
Суарылатын массивтің жобаланған көлемі 6-далалық ауыспалы егістік 360 га
нетто көлемін білдіреді.
2.1.3 Жем-шөп ауыспалы ... ... — ауыл ... ... ... үшін ... Жемшөп дақылдарына тамыр жемістілер мен түйнек ... ... ... және ... ... ... жатады. Бұлар жайылым
ретінде, жасыл ... ... ... шөп ұны, ... дән, т.б. ... ... ... және жемшөптік ауыспалы егісте, сондай-ақ,
ауыспалы егістен тыс телімге де ... ... ... ... ... ... жататын бір жылдық және көп жылдық шөптер өсіріледі.
Азықтық тамыр жемістілерден — азықтық сәбіз, азықтық қызылша; ал азықтық
түйнекжемістілерден ... ... ... ... жер ... ... ... азықтық қарбыз, кәді, асқабақ; сүрлемдік дақылдардан
жүгері, ... ... ... жер ... ... ... дәнді бұршақ дақылдары (асбұршақ, қытайбұршақ, жасымық)
және дәнді дақылдар (қара бидай, сұлы, арпа, тары) өсіріледі. Жемдік ... үшін ... ... ... ... асбұршақ, егістік бұршақ,
азықтық бөрібұршақ) және дәнді дақылдарды ... ... ... ... ... ... ... дақылдары сол жердің ауа райына,
топырақ ерекшелігіне қарай өсіріледі.
2.2 Ауыл шаруашылық дақылдарының суару режимі
Ауыл шаруашылық дақылдарын суарудың саны, мерзімі және ... ... ... ... ... деп атайды. Суару режимін жобалағанда
дақылдың ... ... ... ... ... ауыспалы егістегі әр
дақыл үшін суару және суармалау нормаларының мөлшерін және суару ... оның ... ... ... ... ... суару режимін су
көздерінің режимімен сәйкестендіреді.
Жобаланған суару режимі топырақта қолайлы су, ауа, ... және ... ... ... ыза судың деңгейін көтермей және топырақтың
сорлануына жол бермеуі керек.
2.2.1 Ауыл шаруашылық дақылдарын пайдаланатын су мөлшері
Ауыл ... ... ... су мөлшері олардың даму
кезеңінің ұзақтығына, сыртқы ... (күн, ... су, ... және
ауа режимдері) және ... түрі мен ... ... ... ... астық тұқымдас дақылдардың дамуында мынандай өте қиын мезгілдері
болады: көктеу, түптену, масақтану, гүлдену және ... ... ... әр ... су пайдалану мөлшері әр түрлі болады.
Мысалы, астық тұқымдас дақылдар суды түптену және ... ... ... ал мақта егісі суды гүлдену кезеңінде мол пайдаланылады.
Дақылдардың пісу кезеңінде суды ... ... ал оның аяқ ... ... суды ... ... тіпті әр тәулік ішінде де өзгеріп
тұрады және ол судың тапшылығымен ауа ... және ... түсу ... ... ... – түс ... өте мол ... Өсу
мезгілінде өсімдіктердегі физиологиялық процестер өте қарқынды болады. Ал
бұған ... ... ... ... ... ... су ... мөлшері өте аз болады.
Өсімдіктердің суды пайдалану және оның ... ... су ... және ... жалпы мөлшері арқылы байымдайды.
Транспирациялық коэффициент деп өсімдіктердің 1 тонна құрғақ зат жасау
үшін жұмсайтын (сабақтары, тамырлары, дәндері т.б.) ... ... ... бұл ... ... метр есебімен саналады.
Ал суды пайдалану коэффициенті деп топырақ ... ... және ... ... өнім (дән, ... мақта, жеміс, картоп, шөп) жасау үшін
жұмсалатын судың мөлшерін ... Бұл ... ... ... саналады.
Бұл коэффициенттің мөлшері мына теңдік арқылы ... К ∙ ... Е – ... ... жалпы мөлшері, текшеметр есебімен;
К – су пайдалану коэффициенті, центрнеріне текшеметр есебімен;
У – өнім, центрнер есебімен.
Транспирациялық ... пен су ... ... мөлшері
әрбір жекеленген дақылдар үшін де өте ... ... Оның ... өсуі үшін ... ... ... үйлестірілген жағдайында
аз болып, ал бұл үйлестірілу бұзылған жағдайда көбейіп кетеді.
Шаруашылық жағдайында топырақ ... ... ... ... ... сайын және өнім неғұрлым молайған сайын,
соғұрлым бұл ... ... азая ... булану коэффициенті деп топырақ пен өсімдіктер бетінен буланған
сумен оның өсу ... ... ауа ... ... ... ... мөлшерінің қосындысының арақатынасын айтады.
Орта есеппен бұл коэффициенттің мөлшері маусым-тамыз айларында мынандай
болады: жүгері үшін – 0,38, күздік ... үшін – 0,40, ... ... үшін – 0,40, қант ... және ... үшін – 0,42, ... ... 0,45 егілген көпжылдық ағаштар үшін – 0,40.
Пайдаланатын судың жалпы мөлшеріне ... ... оны ... да ... ... ... Түзеткіш коэффициенттердің орташа
шамасы (УкрНИИГ и М ... ... ... ... болады: қысқа
бороздалармен суарғанда – 1,1; жіберілетін судың мөлшері тұрақты ... ұзын ... ... – 1,1 – 1,2; ал ... ... мөлшері
тұрақсыз болғанда – 1,1; егістікті тақталап суарғанда – 1,1 – 1,25 ... ...... ... ... ... режимін жобалағанда осы ұсыныстарды
қолдануға болады, бірақ жалпы булану ... ... ... ... ... олар ... ... керек. Суармалау нормасының
мөлшері А.Н.Костяковтың формуласы арқылы анықталады:
Мор= Е – 10MР – (W0 – Wк) –q1 ... Е – ... ... ... ... ... ... – жауын-шашынды пайдалану коэффициенті;
p - өсімдіктердің өсу ... ... ... ... және Wк – ... есептелген қабатындағы егінді сепкен
және оны орған күнгі судың қоры, гектарына текшеметр есебімен(м3/га).;
q - дақылдар ... ... ыза ... мөлшері, гектарына
текшеметр есебімен.
Ал енді өсімдіктердің өсу дәуірінің ... ... ... мерзімі мен мөлшері олардың мақсатына, топырақтың сулық-
физикалық қасиетттері мен тұз ... және ... ... ... ... ... жобаланатын массив пен егілетін дақылдардың ерекшеліктері тәжірибе
негізінде ... ... ... ... ... ... ... мөлшері «Средазгипроводхлопок» институты формуласы
арқылы анықталады:
M = 10∙K1∙ K2 (E – P) ... К1 – ... ... ... ... ... - гидромодульдық аудан (гидрогеологиялық және топырақтық –
мелиортивтік жағдай, биіктік-белдеулік аймақ, ыза судың қорлануы
және ... ... ... ... ... ... ... жағдайда
олардан суды ағызып жіберу жағдайы) еске алатын коэффициент;
Е – ... ... ... ... мм ... - өсу ... ... мөлшері, мм есебімен.
Буланудың мөлшері Н.Н.Ивановтың формуласына (Молчановтың) коэффициентін
енгізу арқылы анықталады:
Е = ... ... (100– ... t және а – ... орта ... және оның ... % есебімен.
Суармалау нормасының мөлшерін анықтау үшін басқада ... ... олар ... ... көп ... ... ... нормасы
Суару нормасы деп 1 гектар жерді 1 рет суаруға ... ... ... айтады. Әдетте суару нормасы 1 ... ... метр ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық дақылдарын
суару жүйелерін жобалағанда ауыл шаруашылық дақылдарын ... ... мен ... ... мезгілдері ғылыми мекемелердің ұсыныстарына сәйкес
белгіленеді.
Мұндай ұсыныстардың болмаған жағдайында өсімдіктерді өсу кезінде суару
нормасын мына формула арқылы ... =100 ∙ H ∙ λ (γ - β) ... Н – ... ... ... қабатының қалындығы, метр
есебімен;
α – есепке ... ... ... ... ... г/см3
есебімен;
γ – есепке алынған топырақ қабатының суарғаннан ... ... ... ... % ... , ол ең кем ылғал
сыйымдылық мөлшеріне тең;
β – топырақтың суару ... ... ... ... % ... оны топырақ дымқылдығының мүмкін болған кем мөлшеріне ... ... ... ... ... ... ... мөлшері бұл деңгейден
көбірек болған жағдайда оның әдеттегі аэрация жағдайы бұзылуымен бірге,
өсімдіктердің қоректену режимі де ... ... су ыза суға ... және ... ... ... ... шамасы 400
м3/га аз болған жағдайда, егістікті бір ... ... үшін ... су
өткізгіштік қасиетіне және жер бедерінің шамасына сәйкес суару нормасының
мөлшерін 400 – 600 м3/га дейін ... ... ... ... ... ... ... үшін суарғанда
50– 100 м3/га көшеттерді кезінде және өсімдіктерді сепкеннен кейін ... – 100 – ... ал ... өсу дәуірі кезінде суару
нормасының мөлшері – 300 – 800 м3/га шамасында болады.
Сіңіре суару ... мына ... ... ... = 100 ∙ H ∙ a (γ- ß) – 10(µA – Ε) ... me – ... суару нормасы, гектарына текшеметр есебімен;
Н – топырақтың дымқылданатын қабатының ... ... ... және қант ... үшін 1 – 1,5м, жоңышқа, жеміс
ағаштары және жүзім үшін – 2м, ал көкіністер үшін – 1 ... ...... қабатының көлем салмағы, т/м3;
ß және γ – топырақтың суарғанға дейінгі және одан кейінгі
дымқылдылығы, құрғақ топырақ салмағынан % ... - ... ... ... ... ... ... - жауын-шашынның сіңіре суару мен егу аралығындағы мөлшері,
ортада құрғақ жыл ... мм ... – осы ... ... ... ... ... анықталады,
мм есебімен;
q – есептелген топырақ ... қыл ... ... ыза ... ... гектарына текше метр есебімен.
Сіңіре суару нормасын ыза судың деңгейі өте ... ... ... ... орта ... үшін 1000 – 1500 ... ал ауыр ... үшін – 1500
– 2000 м3/га шамасында жобалайды.
Суарудың саны мен мерзімі. Суармалау нормасы ... ... ... = E ... ... нормасының мөлшері бір шамада болғанда суару саны:
n = ... М – ... ... ... ... ... ... – суару нормасы, гектарына текшеметр есебімен, (м3/га).
Суармалау нормасы деп - бір ... ... ... өсу ... ... ... ... мөлшерін айтады.
Егерде сіңіре суару жүргізілсе, онда өсімдік өсу дәуірі ... ... ... ... тең болады:
n = М- mв/ ... mв – ... ... ... мөлшері, м3/га.
2.4 Суару мерзімі
Әрбір дақылдар үшін ... ... ... ... ... қолайлы режимін жасап, ең жоғарғы өнім ... ... ... топырақтың су балансының тапылығы әдетте егісті сепкенде
(отырғызғанға) дейін жүргізілетін ... ... және егер ... ... ... ... ала отырып есептелінеді:
Бұл жұмыстар күздік бидай үшін – 5 – 10 күн ... ... ... көк шөп үшін – 8 – 12 күн ... ... ... ... картоп
үшін – 8 – 12 күн бұрын; аңыздық жүгері үшін – 5 – 10 күн ... ... және қант ... үшін – кеш ... ... үшін – ... ... оның
соңғы рет орып алғаннан кейін; томат көшеттері үшін – оларды отырғызу
кезінде.
Сіңіре және ... ... ... ... ... себу ... болған жағдайда суару нормасы ... оның ... ... ... мен себу ... мерзіміндетопырақ құрғап үлгеріп, себу
(отырғызу) жұмыстары қолайлы уақытта жүргізілуі керек.
Сондықтан, ... ерте ... ... үшін ... ... ... суару оны мезгілінде себуді қиындатады.
Өсу дәуірі кезіндегі ... және ... ... ... ... биологиялық ерекшелерін естен шығармау керек.
Мысалы, жүгеріні, ерте 6- 7 жапырақ пайда болған кезінде ... ... әрі ... ... ... ... жағдайдың өзінде де
оларды 9-10 жапырақ пайда болмай тұрып суаруды бастауға болмайды.
Қант ... ... ... ... жиналатын кезінде
суды пайдалануы, алдыңғы кезеңмен салыстырғанда өте азаяды, ... ... ... ... ... ... орта шенінен кейін тоқтатқан жөн.
Мақта егісінде де осындай жағдай ... ... ... ... бұл ... ... ... алқап топырағын құрғатыңқыраған жөн. ... ... ... ... оның ору саны және ... ... белгілеу
керек.
Күзде сіңіріле суарылатын алқаптарда топырақтың жазғытұрым су қоры
мөлшерін ауа температурасының ... ... күні оның су ... ... ... ... ... осы уақытқа дейін топырақтың жоғарғы қабатының
дымқылдылығының ... ... ... ... ... ... ... режимі су балансы тапшылығының итегралды ирек сызығы
арқылы анықталады.
Топырақ дымқылдығы мөлшерін оның мүмкін болған кем ... ... ... үшін және ... графигін жинақтаудың жеңілдету үшін
суару нормасын максималды мөлшерде есептеудің қажеті жоқ. Әдетте, ... ... ... оның ... ... анықталған максималды
мөлшерін 10-20% кемітеді. Суару нормасының ең кем ... ... ... 500 – 600 ... ал ... суарғанда – 300 м3/га
шамасында болады.
А.Н.Костяков бойынша суару мерзімінің ұзақтығы суару нормасының өзінің
орта ... 10 – 15% ... ... ... ... ... су балансының тапшылығының мөлшері 60
мм тең ... ... 10 – 15% кем ... ... ... су балансы тапылығы суару нормасынан 10 – 15% ... (ΣΔw =66-69 мм) ... Су ... ... ... сызығы бойынша жүгеріні суару 21.VI–де басталып 25.VI–де бітеді, яғни
ол 5 тәулік бойы суарылады [4].
Ал ... ... 10.VII ... мм) басталып, 14.VII (ΣΔw =126-
129 мм) күні аяқталады. Сондай-ақ ... ... 24.VII – ... ... ... суару–18.VII–23.VII күндерінде жүргізіледі.
Кесте 1.
Суару мерзімдерін жылжытқанда суару нормаларының мөлшері де өзгереді.
Суару кеш болған сайын су ... ... ... ... нормасының
мөлшері де көбейеді.
Ал суару ерте басталған жағдайда су балансы ... ... ... ... ... де ... ... пайдалану кезінде дақылдарды суарудың кезекті суару
мерзімін ... үшін ... ... ... ... ... ... интегралды ирек сызығын әр күн сайын ... ... ... ылғалының алғашқы қорының мөлшері мен суару ... ... ... ... ... өте оңай болады.
Кесте 2 - Ауыл шаруашылық дақылдарының суару режимі
| | | | | |
| | | | | ... ... | |Ай | ... ... |Көрсеткіш | ... |
| ... | | ... |
| | | |IV |V |VI |
| | | | |
|1 ... темір бетонды блоктар | |1006 |
|2 ... ... және ... ... | |236 |
|3 ... ... бетонды үшін |тн |5,752 |
| ... | | |
|4 ... ... | |1,335 |
|5 ... инструкциялар |тн |0,180 |
|6 ... ... ... | |7,5 ... ... ... ... ұсыныстар
Суармалы жерлерді тиімді пайдалану үшін төмендегі негізгі жағдайларды
есепке алу керек:
- аймақтың агротехникасымен минералды және органикалық ... ... ... ... ... ... шағын элементтермен
байытқаннан басқа оның ... ... ... Олар, әсіресе
минералды тыңайтқыштар, ... ... ... ... берілген суды
буландырмайды. Су буланса оның тұздары топырақтың үстіңгі игеру ... ... ... ... суды ... ... ауыл шаруашылық
дақылдардың дәндерін жиі себу керек.
Бір біріне жақын өсіп өсіп ... ... суды ... ... ... сумен бірге төменгі қабаттарына кетіп қалады.
Өсімдіктерден ең жақсы суды ... ... ... ... ... ... ... жүйесімен енгізу қажет. Егістікте мақта
бес рет егілсе жоңышқа үш рет егіледі.
Тыңайтқыштардан көң ең ... ... ... ... әр ... 15-
20 тонна беру қажет. Топырақты азотпен және фосформен толық ... ... ... әр ... 20 кг ... немесе 10 кг фосфориттік ұн қосу
керек.
Топырақтың рН есепке алғанда ... ... ... ... сульфатын немесе аммиактың селитра беру
жөн, фосфорлық тыңайтқыштардан – хлорлы немесе күкіртті-қышқыл калий.
- аудандағы суармалы ... ... ... ... ... тәтібін сақтау;
- су және қашыртқы жүйелерінің техникалық жағдайын жақсарту;
- сорланған жерлерге ... тұз ... ... ... тарату үшін сор шаю ... ... ... ... технология ақтау мен оны уақытысында ... сор ... ... ... ... және ... жүйелерінің жұмыс
істеуіне байлаысты.
Шамалы тұзданған топырақтарда сор шаю жұмыстарды көктемгі дымқылдықпен
өткізу керек. Орта, күті және өте ... ... ... сор ... ... ... ... қараша мен желтоқсан айлары, себебі ... жер асты ... ... ... ... да ... ... шайылуы жоғары.
Тұздардың еруі мен шайылуы жоғары болғаны олардың ... ... ... ... ... ... күресу үшін сор шаю жұмыстарды басқа
әдістермен бірге ... ... ... ... ... иі ... айналасына талдар отырғызу керек. Осы жұмыстар істелмесе
егістіктерде ашық жерлер пайда болады.
Ашық жерден ... ... ... ... ... ... ... тұздарды қалдырады. Топырақтардың үсіңгі қабатындағы
тұздар жиналу мүмкінділігін болғызбау үшін ... ... ... ... өсіру қажет. Суармалау мөлшерлері (кестеде ) көрсетілген.
Кесте 9 - Сор шаю ... құру үшін ... ... ... ... ұсыныстар
|Реттік|Тұздану дәрежесі |Сор шаю ... құру үшін ... ... | ... суармалау мөлшері |
|1 ... |5-10 |
|2 ... ... |10-15 |
|3 ... тұзданған |15-20 ... ... ... ... ... тұздардың көбісі
суармалы сулармен түсетінін көрсетеді. Кестеде әр ... ... ... ... ... ... келтірілген. Бұл шараларды
дұрыс орындау суару кезінде топырақтың ... ... 10- ... ... әр түрлі тұз мөлшеріне ... ... сор ... ... тұз ... сор шаю |Сор шаю ... |
|мөлшері, г/ |(тұзданбаған топырақ ... құру үшін |
| ... ... ... ... |
|

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 99 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ОҚО Мақтарал ауданы Тоған ЖШС жер алқабын суғару жүйесін жетілдіру108 бет
Мақтарал ауданының сұлу табиғаты және экологиялық мәселелерін болдырмау жолдары13 бет
Мақтаралдың мақтанышы мен байлығы 13 бет
ОҚО Мақтарал ауданында мақта өсіруге арналған суғару арықтарының сапасын жоғарылату мақсатында арыққазғыш КДУ-2/1 дамба нығыздағыштың жұмысшы органын жобалау56 бет
ОҚО Төлеби ауданына қарасты «Алмалы» шаруа қожалығының 450 га көкөніс дақылдары алқабын суғару жүйесінің жобасы20 бет
Оңтүстік Қазақстан облысы жағдайында тәтті бұрыш дақылын өсіру47 бет
Қазақстан жеріндегі Ұлы жібек жолы6 бет
"Өндірістік цех ауданын есептеу"14 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь