Матеметикалық модельдеу әдісі

1
КІРІСПЕ
1.1 ӨНДІРІС ТҮСІНІГІ
1.2 Өндіріс түрлері
1.3 Өндірістік модель түсінігі
2
2.1 ФИРМА МОДЕЛІ
2.2 Шығарылым бағасының өзгеруіне байланысты өндірушілер іс.әрекеті
2.3 Ресурстар бағасының өзгеруіне байланысты өндірушілер іс.әрекеті
2.4 Ресурстар бағасы мен шығарылым бағасының бір уақытта өзгеруіне байланысты өндірушілер іс.әрекеті
2.5 Бәсекелес нарықтарда кәсіпорындардың мінез.құлқы
2.6 Курно тепе.теңдігі
2.7 Стакельберг тепе.теңдігі мен теңсіздігі
2.8 Есептеу бөлімі
2.9 Қосымша
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Матеметикалық модельдеу әдісі – түрлі үрдістер мен жүйелерді зерттейтін күшті құрал болып табылады.
Өндірістік модель - өндірүшілерге сатып алушылармен тікелей жұмыс жасауға мүмкіндік береді, яғни өнім немесе қызметті көрсететін кәсіпорындарда, міне, осылай дистрибьюторлық арналарды қысқартады. Өндірістік модель тұтынушыларға қызмет етуде нәтижелік, жақсартылған және тұтынушылардың дұрыс, нақты түсінігінің талғамы негізінде құрылады.
Бұл тақырып актуальды болып саналады, әсіресе, қазіргі нарық жағдайын алсақ. Кәсіпорынның табысы, келешегі және жалпы нарықтағы орны, кәсіпорын таңдаған модельге тікелей байланысты. Жалпы айтқанда, модель – бұл шешім қабылдау мақсатымен, жеңілдетілген жүйе көрінісі болып табылады. Модель арқылы кәсіпорын басқарушылары стратегиялық мақсаттарды анализдеп, оларға жету жолдарының оптималды таңдауын жасауға және салыстыруға мүмкіндік береді.
Курстық жұмыстың бірінші бөлімінде өндіріс түсінігі және кәсіпорынның өндірістік жүйесі сипатталған. Сонымен қатар өндіріс түрлері мен өндірістік модельге және жалпы модельге анықтама беріп, модель мақсаттары мен ол "не үшін керек? " деген сұраққа жауап бердім. Ал, осы мәселелерді Өндірісті ұйымдастыру (Фатхудинов Р.А), Кәсіпорын экономикасы (Горфинкель В.Я) атты оқулықтар және «Өндіріс модельдері» деген іздеу сайттарынан, интернет жілісін қолдандым.
Екінші бөлімде табысты максимизациялауға негізделген өндірушілердің мінез-құлық модельдері қарастырылады. Сонымен қатар түрлі жағдайларға байланысты өндірушілердің іс-қимылын суреттеймін. Бұл Математикалық экономика (Колемаев В.А) деген әдебиетте қарастырылады.
Қорытынды бөлімде, Экономика-математикалық әдістер және қолданбалы модельдер (Федосеев В.В) атты оқулық қолданылады.
1. Организация производства: Учебник.- М.:ИНФРА – М,2002- 672 с.
Фатхутдинов Р.А.
2. Экономика предприятия: Учебник для вузов / Под ред. Проф.В.Я. Горфинкеля, проф. В.А. Швандара. – 4-е изд., перераб. и доп. – М.: ЮНИТИ – ДАНА,2004. – 670 с.
3. Колемаев В.А.
Математическая экономика: Учебник для вузов. – 2-е изд.,перераб. и доп. – М.. ЮНИТИ- ДАНА, 2002. – 399 с.
4. Экономо-математические методы и прикладные модели: Учеб. Пособие для вузов / В.В. Федосеев, А.Н. Гармаш, Д.М. Дайитбегов и др.; Под ред. В.В. Федосеева. – М.: ЮНИТИ, 1999. – 391 с.
5. www.модели производство.ru
6. Бектаев Қалдыбай «Сөздік» Үлкен қазақша-орысша, орысша-қазақша сөздік. Алматы: «Алтын Казына» 2001. – 704 бет.
        
        ЖОСПАР
1
КІРІСПЕ
1.1 ӨНДІРІС ТҮСІНІГІ
1.2 Өндіріс түрлері
1.3 Өндірістік модель түсінігі
2
2.1 ФИРМА МОДЕЛІ
2.2 Шығарылым бағасының өзгеруіне байланысты өндірушілер іс-әрекеті
2.3 Ресурстар бағасының өзгеруіне байланысты ... ... ... ... мен ... ... бір ... өзгеруіне
байланысты өндірушілер іс-әрекеті
2.5 Бәсекелес нарықтарда кәсіпорындардың мінез-құлқы
2.6 Курно тепе-теңдігі
2.7 Стакельберг тепе-теңдігі мен теңсіздігі
2.8 ... ... ... ... модельдеу әдісі – түрлі үрдістер мен жүйелерді зерттейтін
күшті ... ... ... ... - ... сатып алушылармен тікелей жұмыс
жасауға мүмкіндік береді, яғни өнім ... ... ... ... ... ... арналарды қысқартады.
Өндірістік модель тұтынушыларға қызмет етуде нәтижелік, жақсартылған және
тұтынушылардың дұрыс, нақты ... ... ... құрылады.
Бұл тақырып актуальды болып саналады, әсіресе, қазіргі нарық жағдайын
алсақ. Кәсіпорынның табысы, келешегі және жалпы нарықтағы ... ... ... ... байланысты. Жалпы айтқанда, модель – бұл шешім
қабылдау мақсатымен, жеңілдетілген жүйе көрінісі ... ... ... ... ... ... ... анализдеп, оларға
жету жолдарының оптималды ... ... және ... ... ... ... ... өндіріс түсінігі және кәсіпорынның
өндірістік жүйесі сипатталған. Сонымен қатар өндіріс түрлері мен ... және ... ... ... ... ... мақсаттары мен ол "не
үшін керек? " деген сұраққа ... ... Ал, осы ... Өндірісті
ұйымдастыру (Фатхудинов Р.А), Кәсіпорын экономикасы (Горфинкель В.Я) атты
оқулықтар және ... ... ... іздеу сайттарынан, интернет
жілісін қолдандым.
Екінші бөлімде табысты максимизациялауға ... ... ... ... ... ... ... жағдайларға
байланысты өндірушілердің іс-қимылын суреттеймін. Бұл ... ... В.А) ... ... ... ... Экономика-математикалық әдістер және қолданбалы
модельдер (Федосеев В.В) атты оқулық қолданылады.
1. ӨНДІРІС ТҮСІНІГІ
Өндіріс – бұл материалдық игіліктерді жасау, яғни ... ... ... ... қажетті процес болып табылады.
Өндіріс мазмұны еңбек қызметін анықтайды және ол үш құраушыдан тұрады:
- мақсатты қызмет немесе еңбектің ... ... ... ... ... рационалдық бағыттағы еңбегі
(шикізаттар, материалдар, жартылай фабрикаттар және тағы да ... ... ( ... құрал-жабдықтар және тағы да басқалар) заты
(жарақ), яғни олардың көмегімен адам еңбек ... ... ... ... үшін ... болып табылады.
Өндірістің материалдық тауары – материалдық игілік, яғни ол ... пен ... ... ... ... өндірістің дамуы үзіліссіз ғылыми-техникалық
прогреспен байланысты және оның негізгі ... ... ... мен
өндірісті автоматтандыру болып табылады.
Әр кәсіпорын өндірістік бөлімшелерден тұрады – ... ... ... ... ... ... сонымен қатар мекемелер мен кеңселер кіруі ... ... мен ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыруы тиіс.
Кәсіпорынның өндірістік бөлімшелері – цехтар, учаскілер, ... ... және ... ... ... ... өндірістік процеске
қатысады, олардың арасындағы байланыс, жиынтық қосындыда ... ... ... ... ... еңбек дәрежесін және өндіріс шығыстарын, эксплуатацияның
тиімділігі мен материалды өндірістегі берілген техника-экономикалық және
экономикалық-географиялық шарттарындағы ... ... пен ... ... анықтайды. Кәсіпорының жалпы жүйесінің түсінігі кең
болып табылады. Ол өзіне өндірістік бөлімшелердің бүкіл комплексін ... ... мен ... ... ... ... сонымен
қатар олардың саны, байланысы және жұмысшылардың саны бойынша ... бос емес ... ... мен шығарылым қабілеттігі де кіреді
.Осыған қатысты ... ... ... ... ... ... жасалады, бақылау тексерістері жүргізіледі және
кәсіпорынның шығаратын негізгі тауары сыналады, басқа ... ... ... ... ... мен ... ... кезінде қосалқы бөліктер, бұйымдарға қызмет ету мен ... үшін де ... ... ... ... ... үшін түрлі
энергия түрі жасалады және тағы да басқалары.
Жұмысшыларға қызмет көрсету бөлімшелеріне мыналар жатады: техникалық
оқыту мен оқу ... олар ... ... жоғарлауымен және
жұмысшылардың білім мен мәдениет дәрежесімен, сонымен ... ... ... ... ... ... көрсету бөлімшелерге
тұрғын-үй коммуналды мекемелері мен салалары, асханалар, ... ... ... ... үйлер, профилакторилер, медсанчастер,
ерікті түрдегі спорттық ұйымдар мен тағы да сол ... ... ... болса және кәсіпорын балансын құрайтын жағдайда болады.
Әр кәсіпорын үшін рационалды ... және ... ... ... тұрады. Бұл келесі тәртіппен орындалуы тиіс:
1) Кәсіпорының цехтар құрамы жасалады және олардың масштабтарындағы
күштілік дәрежесі белгіленеді, ол ... ... ... ... Әр цех, ... үшін ... ... және кәсіпорынның негізгі
жоспарындағы олардың кеңістігі де анықталады;
3) Кәсіпорын ішінде барлық транспорттық байланыстар мен олардың ... ... ... ... ... Өндірістік процес кезінде цехтар арасында еңбек заттары ... ... ... ... өндіріс жүйесінің бірлігі болып – цех (немесе
учаскі) саналады, жекелеген әкімшілік ... ... яғни ... жалпы нақты бөлімін іске асырады.
Машина жасауда, басқа салаларда сияқты цехтар төрт топқа бөлінеді:
негізгі, ... ... орау және ... ... түрлері
Өндіріс түрі түсінігінде мекеменің ... ... ... ... мен ... сипаттау болып табылады. Өндіріс
түрлеріне түрлі факторлар әсер етеді: ... ... ... ... ... масшатабы, шығарылатын тауардың ... тағы да ... үш ... ... ... ... және жаппай
өндіріс. Жекелік өдіріс кішкене ( бір ретті) ғана ... және ... ... ... ... үшін өнім ... ... мұндай тауар қайта шығарылмайды және жөңделуі де ескерілмейді.
Сериялық өндіріс бір ... ... ... кең ... шығарлуы, оның шығарылымы белгілі мерзімде қайталанып шығарылады.
Сонымен қатар ... деп ... ... ... өндіріске бір
уақытта партиялармен (сериялармен) немесе жүйелі түрде, ... ... ... шығарылуын атайды.
Жаппай өндіріс үздіксіз және ұзақ ... ... ... ... маңызды көлемде шығару.
Өндіріс түрлерінің салыстырмалы сипаты, №1 кестеде көрсетілген.
№ 1 Кесте
Ө н д і р і с т ү р л е р ... | ... | ... | ... ... | | | ... және |Тапсырыс бойынша ... ... ... ... ... ... |жасалатын шексіз ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... | ... |
| | | ... ... ... ... ... ... |Тұрақты түрде |
|жасалуы | ... ... ... ... ... кейде |Негізінде тек |
|құрал-жабдықтар | ... ... ... ... ... |Детальдар ... ... ... | ... ... ... ... |
| | ... ... | ... ... станоктар |Конструктивті және |Техникалық |
|орналасуы ... ... ... біркелкі |процес бойынша |
| | ... тобы ... |
| | ... өңдеу ... ... ... ... түрде |Паралельді-жүйелік |Паралельді ... ... ... | ... | | | ... ... ... ... ... ... ... формасы | ... | ... ... ... өндірістің жекелік және ұсақ сериялық
түрлері детальдарды жасау және шексіз бұйымдардың кең ... Бұл ... түрі ... ... ... өйткені мұнда
шығарылымның қайта ... ... ... заттарының операциядан
операцияға жүйелік түрде көшу болады. ... ... түрі ... ол ... кең ... ... жасауға мүмкіндік
береді. Операцияға жоғары мамандандырылған жұмысшылар ғана ... ... олар ... ... ... алады және орындайды. Өндірістік
учаскілер технологиялық ... ... ... ал құрал-жабдықтар
біртекті топтар бойынша қойылады. Жекелік және ұсақ ... ... ... ... ... ... арытады. Бұл жерде
өндіріс процесінде болатын операцияның әр ... ... ... ... Сонымен қатар жұмыс орындарын толығымен қамтамасыз етуде
кейбір қиындықтар туындайды.
Өндірістің жекелік және ұсақ ... ... ... ... мен ... бұйымдардың өзіндік құны ... ... ... ... ... пен ... өзіндік құн жүйесіндегі
жұмысшылардың еңбек ақысының жоғарғы шығындары есебінен болады. Сондықтан
бұл жерде негізгі мақсат ... ... ... ... ... ... сериялық әдістерді қолдану ... ... ол ... ... ... және ... бұйымдарды қолданудан
жүзеге асады.
Сериялық өндіріс детальдардың кең номенклатурасымен, яғни олардың
партия және сериялармен ... ... Бұл ... ... ... ... ол ерекше және әмбебап құрал-жабдықтармен ... ... ... ... ... береді. Еңбек
заттары паралель жүйелік түрде көшіріледі, яғни өндірістік шарттарға сәйкес
және станоктар алдында шекті ... ғана ... ... ... өзі ... және ... ... детальдарды
өңдеу бойынша топтарда сипат алады. Нәтижесінде ... ... ... ... түрмен салыстырғанда, бұйымдарды жасау еңбек бірлігі мен
олардың өзіндік құны төмендейді, яғни детальдарды жылдам ... ... ... өнім ... ... мүмкіндік болады. Мекемедегі
өндірістің сериялық түрін жаппай өндіріске жатқызуға болады.
Жаппай ...... ... және ең ... ... ... артықшылығы болып, шекті номенклатуралық детальдар саны мен маңызды
көлемдегі және тұрақты түрде қайта ... ... ... ... және ... ... құрал-жабдықты пайдалануға
мүмкіндік беріп, ол технологиялық процестің детальдарын өңдеу жолында іске
асады. Мұндай жағдайда ... ... ... механизациялау мен
автоматтандыру мүмкіндігі туылады. Сонымен қатар ... ... ... да ... Әр ... алдында бір-екі операция ғана
бекітіліп, орта деңгейлі жұмысшыларды қолдануға болады. ... ... ... көшіруде паралельді әдісі кең түрде
пайдаланылады. ... ... ... ... ... ... мәңі арытады. Сондықтан жаппай өндіріс үнемді болып саналады,
және сәйкесінше ... ... ... құны ... ... өндірістің түрін қолдануының таңдауы, ... және ... ... көлеміне тікелей байланысты
болады. Сонымен қатар өндірістің сериялық элементтерін өндірістің жекелік
түрінде, ал ... ... ... ... қолдануға талпыну қажет.
1.3 Өндірістік модель түсінігі
Өндірістік немесе «тікелей модель» вебтің ... ... ... сатып алушылармен тікелей жұмыс жасауға ... ... ... ... ... ... ... дистрибьюторлық
арналарды қысқартады. Өндірістік модель – тұтынушыларға қызмет етуінде
нәтижелік, жақсартылған және ... ... ... ... ... ... ... анализдеу мен шешімдерді қабылдаудан
тұрады. Кәсіпорын экономикалық жүйе ... ... ... және ... байланыстарынан құралады. Модельдеу сандардың
ішінен айрықшыларды көрсетіп, яғни ... ... ... ... ... тәуелді болып келеді.
Үлкен ақпараттың ұдайы түрде арытуы жағдайында дұрыс шешімді қабылдау
үшін дұрыс модельді ... әр ... үшін ... ... болып
табылады.
Модель – бұл шешім қабылдау жүйенің оңайтылған көрінісі. Модельдің
керектігін келесілерден көруге болада:
- нақты жағдай қиын ... тұр және ... ... үшін оны ... ... өмірде тәжірбиелерді өткізу мүмкін емес,яғни шешім қабылдағаның
нәтижесін ... ... ... қабылдау болашақ әрекеттер мен қызметтерге байланысты, ... ... ... арқылы стратегиялық мақсаттар мен оларды іске асыру
жолдарының ең оптималды таңдауды ... ... ... ... құру ... ... ... түрлі өндірістік
процестердің, техникалық кезеңдердің бағасы туралы ақпаратпен қамтамасыз
ету және бітпеген ... ... ... және ... ... ... есептеу болып табылады.
Модельдеудің математикалық әдісі түрлі процестер мен жүйелерді
зерттейтін құатты құрал ... ... Яғни ... ...... ... объектінің математикалық модельдері болады.
Математикалық модель – математикалық қатынастардың жиынтығы.
Модель – зерттеуге берілген негізгі объектінің ең ... ... және оның ... ... ... модельдің объектісі
ретінде қарастырсақ, онда модельдің ерекшелігі ретінде келесілерді ... ... ... кең ... ... ... болуы
мүмкін емес;
(Мысалы: гидроулз копиясы,1:1000 масштабы)
2) Экономикада локальды экономикалық тәжірбие саны өте төмен, ... ... ... ... өте ... ... яғни ... мүмкін емес.
Математикалық модельдің фундаменті болып – ... ... ... ұзақ ... созылатын тікелей тәжірбиелердің теріс
нәтижелерін нақты болжауға ... ... ... тек ... арқылы негізінде ғана, яғни бұрыңғы тәжірбиеге сүйене болжамды
жасауға болады. Осыдан дұрыс және ... ... ... ... ... ... мен концептуалды модель арқылы алған нәтижелерді және
математикалық модельдерді, сонымен бірге ... ... ... да
ескеру қажет.
Бұл бөлімде өндірушілердің мінез-құлық модельдері қарастырылады,
табысты максимизациялауға негізделген. ... ... ... ... ... Ағымдық табыстың максимизациясы кәсіпорынның даму
стратегиясының болжамына қатынасты болу ... ... егер бір ... ... ... ... ... ұйым ретінде сақтау болса,
онда табыстың ... ... ... орындалуда» жарамсыз болып
табылады. Енді кәсіпорын жедел жағдайларда жұмыс істейді деп жорамалдайық..
Онда ... ... ... ... ... ... ... МОДЕЛІ
Өндірістік кәсіпорын өнімнің бір немесе бірнеше түрін шығарады дейік,
бірақ ұдайы құрылымда, онда ... ... ... ... ... х – бір өнім ... саны ... көп номенклатуралы
агрегаттар саны.
Өнім өндіру үшін кәсіпорын нағыз еңбекті L қолданады (жұмысбастылықтың
орташа жылдық саны ... ... жыл ... ... ... ... және
бұрыңғы еңбек К заты түрінде (негізгі өндірістік фондтар) және ... М (жыл ... ... жанармай, энергия, ... ... және тағы да ... үш ... ... ... (еңбек, фондтар және
материалдар) нақты түрлі ... ... ... ... ... әр ... ... түрі және тағы да басқа).
түрлі ресурстардың мүмкін болатын шығын көлемін вектор-бағанмен
белгілейік. Онда ... ... оның ... ... яғни ... мен ресурс шығындары арасындағы байланысты
көрсетеді.
. ... ... ... және ... болып
саналады. Сонымен қатар оның екінші өндірістік матрицасы теріс анықталған.
Егер өнім бірлігінің бағасы - ға тең ... ал ... ... бағасы , , онда шығын вектордың әрқайсысына ... ... ... ...... ... вектор бағамы.
Ресурстардың бағасы табиғи және түсінікті мағынаға ие: егер ... ... ... ... жылдық саны болса, онда
– берілген мамандық бойынша бір ... ... ... ... ... ... егер – сатып алынатын материалдар (жанармай, энергия және
тағы да ... онда – ... ... ... алынатын баға
бірлігі; егер - өндірістік фондттардың нақты ... ал – ... үшін ... ... ... қуаттау бағасы, жөнділік кезде
жылдық жал төлемі, егер ... осы ... ие ... – де – ... ... шығарылым бағасы немесе оның
жылдық табысы, - өндіріс шығысы ... жыл бойы ... ... ... ... ... ... басқа шектер
болмаса, олардың табиғи терістігі туралы болмаса, онда максимум табысқа
деген ... ... ... ... есеп сызықтық емес бағдарламаның ... ... , ... шығару шартының бірі, Кун-Таккер шарты болып
табылады:
(1.4)
Егер оптималды шығару кезінде ресурстардың барлық ... ... , онда (1.4) ... ... болады:
,
(1.5)
немесе
, ,
Яғни, оптималды нүктеде бұл ... ... ... бағасы оның
бағасына тең болу керек.
Тура осылайша, берілген шығыс көлемі бойынша максимум шығарылымды
шешеміз:
,
, . ... ... емес ... ... бір сызықтық ... ... ... бар. ... ... ең біріншіден Лагранж
функциясын құрамыз:
,
Содан кейін ауыспалылардың ... ... оны ... ... ... ... ... тиіс:
(1.7)
Егер, онда көріп тұрғанымыздай (1.7) шарты (1.4)-пен толық сәйкес
болып тұр.
(1.3) кәсіпорынның ... ... ... ... ... ғана
ресурстардың оптималды түрін табамыз (біз терімге барлық ... ... ... ... Бұл ... ... ... мәңі
ғана жауап береді. Енді (1.6) есепті ... ... ... ... ... ... ... функциясы болса,
онда оптималды шешімде, және де бұл тек қана осы ... бола ... бір ... ... ... ... онда, бірақ сондықтан болады.
(1.3) есептің шешімі жалғыз болғандықтан, онда ... ... ... ... ... жалғыз шешімі ... оған ... ... ... ... есебі жауап береді,
және де соңғысы, бірінші есептің шешімі де болады. (№1. Графикте)
Изокосталар мен ... ... ... геометриялық орны
әр түрлі шығыс мәңдері бойынша кәсіпорынның ұзақ уақыттық ... ... яғни егер ... өссе ... ... көлемі
қалай жоғарлайды (төмендейді) екенін көрсетеді.Бұл тәуелділік монотонды
болғандықтан, онда ... ... кері ... ... ... ... ... максималды шығарылым болғандықтан,
онда шығыстары, осының максималды шығарылымына ... ... ... минималды шығыстар функциясы белгілі болса, онда шығарылымның
оптималды көлемі қайтадан максимум ... ... ... . ... нөлге теңестіреміз:
,
Яғни оптималды нүктеде шекті шығыстар шығарылым бағасына тең:
(Сонымен қатар, максимум табыс жүзеге асады, егер болса).
5) n қатынастарын ... ... ... ... ... ... ... жасалады, егер якобиан
болса, онда
Мұның мағынасы өндірістік функциядағы гессиан нөлден айыра тану
керек (бірақ теріс анықталған, сондықтан кезде ғана анық ... ... ... ... ... ... n ... сұраныс функциясын (ресурстарға) береді, ол
кәсіпорынның мінез-құлық ... ... ... Сонымен қатар
ресурстарға сұраныс функциясын тәжірбие арқылы математикалық статистика
әдістері таңдау көрсеткіштер ... таба ... ... ... сәйкес, тауар бағасының өзгеруі тұтынушы іс-әрекетін
көрсетеміз, сәйкесінше ... ... мен ... баға өзгерген
кезде өндірушілер іс-әрекеті көрсетіледі.
Берілген бағалар ... ... ... ... ... (қатынасы ғана ) :
.
(1.11)
Енді, келесі жағдайды ... ... ... ... ... ... ... әлде бір уақытта шығарылым бағасы мен ... ... ... ... ... байланысты өндірушілер іс-әрекеті
1) бойынша p дифференциялдаймыз:
; ... ... ... ... , ... . ... теңдеуі өндірушілер іс-әрекетін (шығарылымның ... ... ... ... ... p өзгеруіне байланысты
көрсетеді. Бұл іс-әрекет болжам арқылы табылған, яғни өзгерген шарттарда ... өз ... ... ... ... ... ... өндірушілер іс-әрекеті
Wk ресурстың бағасы k бағасы өзгерсін, онда (1.11) ... ... ... ... (1.13) бойынша n(n+1) теңдеуінің матрицалық формада ... ... (бұл ... ресурстарға бағаның өзгеруіне байланысты
іс-әрекеті):
= ... ... мен ... бағасының бір уақытта өзгеруіне байланысты
өндірушілер іс-әрекеті
(1.12) және (1.14) біріктіріп, ... ... ... ... ... , ... бір уақытта ресурстар бағасы мен ... ... ... өндірушілердің іс-әрекетін көрсетеді.
(1.15) теңдеуін шығарылымның өзгеруіне сәйкес және ресурстарға
сұраныстың өзгеруі шығарайық:
= . ... ... ... ... ... ... ... аламыз)
= ,
(1.16) қайтарым матрицасыны анық лебізді қойып, анық түрдегі кәсіпорын
теңдеуінің жүйесі ... ... ... сұраныстың және
шығарылымның өзгеруін ... ... ... ... бағасы жоғарласа, шығарылымның
өзгеруін көрсетеді. Гессе H матрицасы ... ... онда ... да ... ... ... сондықтан
,
демек
,
(1.18)
яғни шығарылымның бағасы өскенімен, шығарылым өседі (шығарылым бағалық
функциясы сияқты жоғарлайтын ... ... ... ,
. ... ... функцияға шекті өнімдер ұнамды), сондықтан
міндетті түрде кейбір
,
яғни, шығарылым бағасының өсуі ... ... ... ... ... ... емес деп аталады, егер (шығарылымның
бағасы өссе, l түрдегі ресурстың сұранысын төмендеуіне әкеледі). (1.18) ... (1.19) ... ... ... , ... ... ... баға емес
болатының ескеру керек.
(1.17) –ден ... ... түр ... ... , ... ... ... бағасы шығындардың белгілі бір түріне
сұранысты жоғарлатады (кемітеді), егер бұл ... ... ... ... ... ... алып ... Осылай, бағалы
емес ресурс бағасының өсуі, шығарылымның арытуына әкеледі.
(1.20) - ны (1.19) - ға қойып, мынаны аламыз
яғни, кейбір ... ... ... өссе, ол шығарылым көлемін
қысқартуға әкеледі.
(1.17) Сәйкесінше
,
сондықтан матрицасы теріс анықталған, сәйкесінше, , ... ... ... ... оған ... ... төмендеуіне алып
келеді, сәйкес, сұраныс қисықтары кемитін болады. ... ... ... ... ... ... ... ... ... және де бағасының өзгеруі ресурс бағасының өзгеруіне
бірдей ықпал етеді.
және түрдегі шығындар ... ... ... толықтырушы)
болып табылады, егер
.
(1.21) – ден өзара ауыспалы ресурстардың біреуіне баға өссе, ол сол
ресурсқа ... ... ... ... ... ... толықтырушы ресурстар біреуінің бағасы жоғарласа, екеуінің де бірдей
сұранысы ... ... ... кәсіпорындардың іс-әрекеті
Жетілген бәсекелестік кезінде, яғни нарық қатысушылары көп, онда
нарықтағы бағалар жеке қатысушылардың іс-әрекетінен ... ... ... ... ... ... саны шектеулі, сондықтан нарықтағы
бағалар ... ... ... ... ... ... бірдей өнімді өндіретін екі бәсекелестерді қарастырайық, әрине
әрқайсысы өзінің өндірістік функциясымен
, ... ... екі ... ... тәуелді.
(2.2)
Сонымен қатар шығарылымның көлемі өскен кезде, баға төмендейді:
, .
Ресурс бағасы бірінші және ... ... ... алу ... де ... ... ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын өз табысын максималдауға тырысады. Мысалы, бірінші
кәсіпорын келесідей іс-әрекет жасау керек:
(2.4)
шарты бойынша.
Лагранж ... бұл ... ... ... ... алып ... теңдеуін аламыз, оны бірінші кәсіпорынның
стратегиясын анықтау үшін ... , ... ... ... және , ... болады.
Соңғысы бірінші кәсіпорын стратегиясына екінші кәсіпорынның іс-
әрекетін болжамдайды.
Осы іс-әрекетке сейкес әр ... ... ... бәсекелестік
есебінің түрлі шешімін аламыз.
Төменде бәсекелестің қарапайым жағдайдағы ... ... Онда ... ... ... ... шығыстары шығарылымның бірдей сызықтық функциялары
болып табылады. (c – шекті шығыстар, d – тұрақты ... ... ...... ... ... ... функциясы
,
(жалпы ... ... бір ... ... ... бәсекелес кәсіпорындардың табысы келесідей болады:
, , ...... ... ... және де әр ... ... және (-d) – тең болады.
Бізде мынау бар
,
Сонда табысты максималдайтын шығарылым қайдан болады?
,
(2.7)
Іспеттес
.
(2.8)
6. Курно тепе-теңдігі
Мұнда әр ... ... ... ... ... ... ... деп ойлайды, онда, және (2.7) мен (2.8)
көрініп тұр, яғни , сондықтан
,
Іспеттес,
.
Шешімдегі алған элементтерді жоғарғы ... K ... - ... ... ... тепе-теңдігінің нүктесі , келесі Курно алгоритмінің
нәтижесі ретінде көрінуі мүмкін: бірінші ... ... ... , ал ... ... өз ... егер ... кәсіпорын тек
әр уақытта таңдаса ғана жасайды, яғни
,
Келесіде екі кәсіпорын да ... ... ... (l ... қадам саны):
, .
№ 2. Графиктегі бұл ... ... ... болады, мұнда
кәсіпорындардың тікелей іс-әрекеттерін көрсетілген.
, ... ... ... орны, бір кәсіпорынның оптималды
шығарылым кезіндегі, басқа кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... белгіленген. Тепе-теңдік
нүктесіне монотонды ұқсастық орны да көрінеді.
7. Стакельберг тепе-теңдігі мен теңсіздігі
Бірінші ... ... ... ... ... ... етеді,
дейік, яғни:
,
Онда
,
Сондықтан бірінші кәсіпорынның шығарылымы пайданы максималдайды (2.7),
.
Соңғы нәтиже екінші кәсіпорынның нақты іс-әрекетіне тәуелді ... ... ... ... да ... ... ... жасаса, онда біз
Стакельберг тепе-теңдік нүктесін ... Ол ... ... ... ... ... ) ,
,
Яғни, мұндай стратегияда бірінші кәсіпорын келесі табысты , алады,
екінші кәсіпорынға қарағанда елеулі үлкен мөлшерде .
Стакельберг нүктесінде
, ... ... ... ... көп, ал баға ... нүктесіне қарағанда
аздау болып табылады.
Егер екінші кәсіпорын, бірінші сияқты Стакельберг бойынша қимылдаса,
яғни бірінші кәсіпорын ... ... ... ... ... онда ... ... Стакельберг теңсіздігі деп аталатын жағдайды ... ... ... ... ... бірдей шығыс функциялары,
және демек, (2.7) осындай түрде болады:
,
Одан
.
Осылай болса, екі кәсіпорынның табыстары Курноға ... ... ... ... мен баға ... ... ... Стакельберг тепе-теңдік нүктесіне қарағанда үлкен ... ... ... ... ... кетсе немесе екеуі жалпы өздерінің пайдасын
максималдау туралы келіссе, онда мұны ... ... деп ... табыс максимумы
арқылы іске асады, ал бағасы , яғни шығарылым көлемі едәуір
кішкене, ал Стакельберг нүктесімен Курно нүктесіне ... ... ... үшін ең ... монополияның құрылуы болып табылады.
8. Есептеу бөлімі
Мысал 1. Кәсіпорынның мінез-құлқын анықтау. Кәсіпорынның бір ... ... ... ... ... беріледі:
Максималды шығарылымды анықтау керек, егер фондттарды жалдауға және
еңбек ақы ... 150 ақша ... ... болса, ал фондттар
бірлігінің жалдау бағасы ақша бірлігі/фондттар бірлігі, ... ... ақша ... ... бір бос емес ... ... ... нормасы
қандай ?
Шешуі: болғандықтан, онда оптималды шешімде , ,
сондықтан (1.7) ... ... ... ... біздің жағдайымызда
,
.
Бірінші теңсіздікті екіншіге бөліп, келесіні аламыз:
Бұл қатынасты шартына қойып, мынаны табамыз:
, ... ... әдіс ... да ... ... ... №1.
Графикте изокосталар ( үшін ұдайы түрдегі ... ... ... тең) және ... ( үшін ... шығарылым сызықтары )
көрсетілген.
Изокосталар келесі теңдеулерге ие болады:
Изокванталар келесі теңдеуге ие ... ... , ... және ... ... өтетін, ол бұл қисықтар (1.8) шарты бойынша және ... ... ... ... табылады.
Оптималды нүктедегі еңбекті фондттармен айырбастау нормасы
,
Яғни бір жұмысшыны екі фондттар бірлігімен ауыстыруға болады ... ... ... 1.
№ 1. График . Изокосталар және изокванталар
30
С=150 grand ... 5 ... 20 ... ... ... .Курно алгоритімі
()
0 ... ... ... қолданылытын математикалық, статистикалық,
эвристикалық (логикалық) және де басқа әдістердің формальді ... ... ... ... ... көлемдер арасында қатынастар
болады және оның мақсатты функциясы математикалық формулалар және логикалық
қарым-қатынастар мен тағы да ... ... ... ... ... нақты өзгертулер, болжамдар ескеріледі және тек нақты шығарылуы
да кіреді.
Кәсіпорынды басқару ... ... мен ... қабылдаудан
тұрады. Кәсіпорын экономикалық жүйе сияқты, көптеген параметрлердің
сандарынан және ... ... ... ... ... ... ... яғни оларды басқару өзгерісіне, қойылған
мақсаттардың нәтижесіне тәуелді болып келеді ... ... ... айтсақ,
модель – бұл шешім қабылдау жүйенің оңайтылған көрінісі.
Өндірістік ... құру ... ... басқарушыларды түрлі
өндірістік процестердің, техникалық ... ... ... ... ету және ... ... ... бағасын және берілген
шектерде өндірістік жоспарды есептеу болып ... ... ... ... ... түйінге келеміз,
кәсіпкер модель ... ... ... мен ... іске ... ең тиімді және оптималды таңдауды жасауға мүмкіндік беретін
маңызды құрал болып табылады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:
1. Организация ... ... ... – М,2002- 672 ... Р.А.
2. Экономика предприятия: Учебник для ... / Под ред. ... ... В.А. Швандара. – 4-е изд., перераб. и доп. – М.: ЮНИТИ
– ДАНА,2004. – 670 с.
3. Колемаев В.А.
Математическая экономика: ... для ... – 2-е ... ... – М.. ЮНИТИ- ДАНА, 2002. – 399 с.
4. Экономо-математические методы и прикладные модели: Учеб. ... ... / В.В. ... А.Н. Гармаш, Д.М. Дайитбегов и др.; Под ред.
В.В. Федосеева. – М.: ... 1999. – 391 ... ... ... Бектаев Қалдыбай «Сөздік» Үлкен қазақша-орысша, орысша-қазақша сөздік.
Алматы: «Алтын Казына» 2001. – 704 бет.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Автоматтандырылған «Банкоматты басқару» банктық жүйесі19 бет
1. қ.р. және тағам өнімдерінің ғылыми мекемелері 2. тағам өнімдерін модельдеудің математикалық әдістерін қолдану5 бет
Азық- түлік өнімдерінде математикалық модельдеу әдісін қолдану7 бет
Ағзадағы микроэлементтердің хромға тәуелділігінің математикалық моделі20 бет
Болашақ мұғалімдерді ақпараттық-компьютерлік және математикалық модельдеу негізінде кәсіби дайындау жүйесі46 бет
Болашақ мұғалімдерді ақпараттық–компьютерлік және математикалық модельдеу негізі8 бет
Математикалық және логикалық модельдеу6 бет
Математикалық модельдің құрылуы және таралу динамикасы10 бет
Математикалық модельдердің экономика ғылымындағы орны16 бет
Математикалық модельдеу4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь