Қоғамдық өндіріс мәні факторлары құрылымы және ұйымдастыру түрлері


КІРІСПЕ 3
1. ӨНДІРІС, ОНЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ФАКТОРЛАРЫ 4
2. РЕСУРСТАРДЫҢ ШЕКТЕУЛІЛІГІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛДАУ МӘСЕЛЕЛЕРІ 6
3. КОҒАМДЫҚ ӨНДІРІСТІҢ НАТУРАЛДЫ ЖӘНЕ ТАУАРЛЫ ТҮРЛЕРІ 8
4. КОҒАМДЫҚ ӨНДІРІСТІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ 10
ҚОРЫТЫНДЫ 12
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 13
Өндіріс - бұл коғамнын дамуы мен өмір сүруі үшін кажетті материалдык және рухани игіліктерді кұру процесі. Өндіріс ұғымы жалпы алғанда - бұл абстракция. бірак акылға сыйымды абстракция, себебі ол шын мәнінде жалпылама мағынаны бідціреді және өнеркәсіп. ауыл шаруашылығы, кұрылыс сиякты жиынтык өндірісте көрінеді.
Өндіріс бір мезгілде түтыну процесіде бола алады. Өсімдік химиялык элементтерді тұтына отырып, езін-өзі ұдайы өндіреді. Адам тамактану процесінде өзінің тәнін ұдайы өндіреді. Өнеркәсіп ондірісі жұмыс күшін, шикізат пен материалдарды тұтына отырып, материалдык игіліктерді ұдайы өндіреді. Тұтынусыз — өндіріс процесі жок Өндіріс процесі тек кана үш факторлардың — адамның жүмыс күші, енбек заты мен еңбек күралдары - өзара іс-әрекеті аркылы (бүл К. Маркс бойынша) жүзеге асуы мүмкін. Бірінші фактор жеке гүрде жүзеге асса, екінші мен үшіншісі - өндіріс процесінін заттык факторы ретінде іске асады..Осы жағдайды ескере отырып, К.Маркс былай жазған: «Коғамдык. өндіріс түрлері (нысандары) қандайда болмасын — жүмысшы мен өндіріс құрал-жабдығы үнемі "онын факторы болып калады».
Жұмыс күші — бұл адамның дене және рухани қабілеттілігінін жиынтығы және оны өндіріс проаесінін материалдык игіліктер мен кызмет көрсетуінде колданады. Өндіріс процесі жүзеге асуы үшін, жұмыс күші әрбір кезде іс-әрекетте болуы кажет, басқаша айтсақ, іүгынылуы керек.
Қазіргі кезде еңбек затынын өзі көп жағдайда бұрынғы еңбектін онімі болып табылады. Мысалы, машина жасау зауытындағы металл. күрылыстағы цемент, токыма фабрикасындағы мактажәне г.б. Бүларлын барлығы түптеп келгенде табиғат корынан алынады. Енбек күрал-саймандары адамнын табиғи мүшесінің жалғасы ретінде жүзеге асады және оны еңбек процесінде колданады.

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ҚОҒАМДЫҚ ӨНДІРІС МӘНІ ФАКТОРЛАРЫ ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ҰЙЫМДАСТЫРУ ТҮРЛЕРІ

ЖОСПАРЫ

КІРІСПЕ 3
1. ӨНДІРІС, ОНЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ФАКТОРЛАРЫ 4
2. РЕСУРСТАРДЫҢ ШЕКТЕУЛІЛІГІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛДАУ МӘСЕЛЕЛЕРІ 6
3. КОҒАМДЫҚ ӨНДІРІСТІҢ НАТУРАЛДЫ ЖӘНЕ ТАУАРЛЫ ТҮРЛЕРІ 8
4. КОҒАМДЫҚ ӨНДІРІСТІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ 10
ҚОРЫТЫНДЫ 12
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 13

КІРІСПЕ

1. ӨНДІРІС ОНЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ФАКТОРЛАРЫ

Өндіріс - бұл коғамнын дамуы мен өмір сүруі үшін кажетті материалдык
және рухани игіліктерді кұру процесі. Өндіріс ұғымы жалпы алғанда - бұл
абстракция. бірак акылға сыйымды абстракция, себебі ол шын мәнінде
жалпылама мағынаны бідціреді және өнеркәсіп. ауыл шаруашылығы, кұрылыс
сиякты жиынтык өндірісте көрінеді.
Өндіріс бір мезгілде түтыну процесіде бола алады. Өсімдік химиялык
элементтерді тұтына отырып, езін-өзі ұдайы өндіреді. Адам тамактану
процесінде өзінің тәнін ұдайы өндіреді. Өнеркәсіп ондірісі жұмыс күшін,
шикізат пен материалдарды тұтына отырып, материалдык игіліктерді ұдайы
өндіреді. Тұтынусыз — өндіріс процесі жок Өндіріс процесі тек кана үш
факторлардың — адамның жүмыс күші, енбек заты мен еңбек күралдары - өзара
іс-әрекеті аркылы (бүл К. Маркс бойынша) жүзеге асуы мүмкін. Бірінші фактор
жеке гүрде жүзеге асса, екінші мен үшіншісі - өндіріс процесінін заттык
факторы ретінде іске асады..Осы жағдайды ескере отырып, К.Маркс былай
жазған: Коғамдык. өндіріс түрлері (нысандары) қандайда болмасын — жүмысшы
мен өндіріс құрал-жабдығы үнемі "онын факторы болып калады.
Жұмыс күші — бұл адамның дене және рухани қабілеттілігінін жиынтығы
және оны өндіріс проаесінін материалдык игіліктер мен кызмет көрсетуінде
колданады. Өндіріс процесі жүзеге асуы үшін, жұмыс күші әрбір кезде іс-
әрекетте болуы кажет, басқаша айтсақ, іүгынылуы керек.
Қазіргі кезде еңбек затынын өзі көп жағдайда бұрынғы еңбектін онімі
болып табылады. Мысалы, машина жасау зауытындағы металл. күрылыстағы
цемент, токыма фабрикасындағы мактажәне г.б. Бүларлын барлығы түптеп
келгенде табиғат корынан алынады. Енбек күрал-саймандары адамнын табиғи
мүшесінің жалғасы ретінде жүзеге асады және оны еңбек процесінде колданады.
Еңбек күрал-саймандары бүл әртүрлі механизм мен машина, инструмент пен
кажет тетіктер, двигатель, жеткізетін құрылым және
т.б. нәрселер. Еңбек қүрал-саймандарының даму деңгейі көп жағдайда
өндірісте жүзеге асатын адамдардың арасындағы катынастар көрсеткіші болып
табылады. Машина өндірісі жағдайында механикалық еңбек қүралдары үш
компонентті машина жүйесінде дамыды: жүмыс машинасы, двигатель, жеткізетін
күрылым. Ғылыми-техникалык. революция бүған жаңа компонентті косты -
электронды басқару қүрылымын және ол ой еңбегі кызметінің формалды икемге
келетін жүмысын аткарды. Осы компонентті қолдана отырып, жүмыскер жайлап
тікелей өндіріс процесінен шығады және онымен катар түрады. Нәтижесінде
технологияда түбегейлі өзгереді.
Еңбек заты мен құрал-саймандар бірге өндіріс қүрал жабдыктарын
күрайды.
Әрбір адам жеке жүмыс істейді, бірақ барлык. еңбек процесі ұжымда,
қоғамда жүзеге асады. Өндіріс әрқашан қоғамдық сипат алып, оның екі жағы
болады: өндіргіш күштер және өндірістік қатынастар.
Өндіргіш күштер - бүл өндіріс қүрал жабдықтары, ең алдымен ецбек
күралдары, сонымен қатар материалдық игіліктерді өндіретін адамдар. Адамдар
қоғамынын басты өндіргіш күші, олар ғана өндіріс күрал-жабдығын іске
қосады. Өндіргіш күштерде ерекше орынды жер алады. Кейбір салалард* ол
еңбек заты (қазба өндірісінде) ретінде колданылады, баскасында — басты
еңбек күрадцары (ауыя шаруашылығы) ретінде.
Келтірілген ендіріс факторыньщ классификациясы мәңгі қатып қалған
болып табылмайды.
Мысалы, маржинализм теориясының топтауынша, төрт өндіріс факторы бар:
жер, еңбек, капитал және кәсіпкерлік кабілеттілік.
Жер табиғи фактор ретінде қарастырылады. Бүған табиғат байлықтары,
пайдалы қазбалар коры, орман мен жыртуға жарамды жерлер және т.б. жатады.
Капитал — бүл машина, қүрал-жабдыктар, койма, көлік және байланыс
құралдары.
Еқбек адамньщ ақыл-ой және дене қызметтерш керсетеді. Адам еңбегі
әрқашанда ойланып істелетін, максатка сәйкес кызмет, ал жануарлар соқыр
сезімге бағ*шып әрекет етеді. Ен нашар сәулетшінің, — деп жазды К. Маркс,
ең шебер арадан артыкшылығы сонла - сәулетші балауыздан ұя салмас бүрын бұл
ұяны алдын-ала жобалап алады.
Кәсіпкерлік кабілеттілік — арнайы өндіріс факторы ретінде өндірісті
ұйымдастыруда ынталылыкты, төзімділікті және тәуекелдікті көрсетеді.
Багыстың казіргі экономикалык теория мектептері, жоғарыда аталған
өндіріс факторларынан баска, акпараттык, экономикалық жоне экологиялык
факторлардыда карастырады. Экологиялык фактор жономикалык есудің импулсы
ретінде жүзеге асады. Алайда, онын мүмкіндігі коршаған ортанын ластануына
байланысты шектеледі.
Әндіріс процесінде адамдар бір-бірімен қатынасқа болады. Бфак, бүл
катынастар әртүрлі болады. Бір жағынан, бұл қатынастар: уйымдастырушы,
адамдарды орналастыру - техникалык-өндірістік катынастармен байланысты.
Екінші жағынан, бұл қоғамдык,-ондірістік, яғни экономикалык қатынастар.
Олар меншік сипатымен, меишік катынастарымен аныкталады.
Өндіргіш күштер мен өндірістік-катынастар бір-біріне өзара әсер етеді.
Өндіргіш күштердін дамуы өндірістік катынастардың жетілуіне ыклал етеді. Өз
кезегінде өндірістік катынастар өндіргіш күштерді токтатуы немесе дамытуы
мүмкін. Өндіргіш күштер мен өндірістік катынастардын бірлігі өндіріс әдісін
курайды. Әрбір өндіріс одісіне озінің экономикалык (өндірістік) катынастары
сай келеді.

2. РЕСУРСТАРДЫҢ ШЕКТЕУЛІЛІГІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛДАУ МӘСЕЛЕЛЕРІ

Экономикалык теорияда экономикалық ресурстар деген ұғым бар
Экономикалык ресурстар — бұлда өндіріс факторы, табиғатта пайда болады және
оны адамдар өндіреді. Оған: көмір, газ, мұнай, бензин. керосин, темір
рудасы, темір, болат, машина, станок, жабдык., үй және т.б. жатады, Адам
ресурстары — олардын, еңбек әуелеті, кәсіпкерлік кабілеттілігі болмак.
Планетамыздағы барлык экономикалык ресурстар шектеулі мелшерде болады.
Мысалы, жер өте көп, бірак, жыртуға жарамды жерлер шектеулі мөлшерде ғана
бар. Жердің көптеген келемін тау сілемі, орман, тундра, қүм массивтері -
бос дала және т.б. алуда. Бүрындары куатты пайдалы кдзбала болған жерлер
- оларды алудың нәтижесінде тозады. Мысалы, атақты Магнит тауынын
орнында, Магнитогорск қаласы ауданында — бүрын магнит темір рудасының үлкен
қоры болған, қазіргі кезде ол жерде үлкен шұнкыр қалып отыр. Соңцай-
ақөндірістікүйлер, алып күрылыстар, машина, жабдықтар саныда шектеулі
болады — мүның барлығы экономиканың даму жолына белгілі шектеу қояды.
Осьщан барып, экономикалык ғылымның аддында бар ресурстарды мейлінше тиімді
қолану мәселесі туындайды. Себебі, түрғындардын тез өсіп келе жатқан
сүранымдарын қанағаттандыру кажет.
Кесте 3-1
Өндірістің балама мүмкіндіктері:
Мүмкіндіктер Автомобилді ендіру Танкті өндіру
(мың дана) (мың дана)
A 15 0
В 14 1
С 12 2
D 9 3
Е 6 * 4
Ғ 0 5

—-Ресурстардыңжегкіліксіздігі оларды ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қоғамдық өндіріс факторлары мен фазалары
Қоғамдық өндіріс ұйымдастыру формалары
Қоғамдық өндіріс және кәсіпорынның өндірістік құрылымы
Өндіріс факторлары
Өндіріс және ұдайы өндіріс мәні түрлері
Өндіріс. Өндіріс ресурстары мен факторлары
Қоғамдық өндіріс ұйымдастыру формалары жайлы
Өндіріс факторлары жайлы
Қоғамдық өндіріс
Өндіріс факторлары туралы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь